Μπουρκίνα Φάσο

Η **Μπουρκίνα Φάσο** είναι χώρα της Δυτικής Αφρικής. Δεν έχει πρόσβαση στη θάλασσα και περιβάλλεται από έξι χώρες: το Μάλι στον βορρά, τον Νίγηρα στα ανατολικά, το Μπενίν στα νοτιοανατολικά, το Τόγκο και την Γκάνα στα νότια και την Ακτή Ελεφαντοστού στα νοτιοδυτικά.

Η χώρα ήταν γνωστή ως Άνω Βόλτα. Στις 4 Αυγούστου 1984 ο πρόεδρος Τομά Σανκαρά άλλαξε το όνομα έτσι ώστε να σημαίνει «χώρα των έντιμων ανθρώπων» στις δύο μεγαλύτερες ιθαγενείς γλώσσες τη Μοσσί (Mossi) και την Ντιούλα (Dioula). Ανεξαρτητοποιήθηκε από τη Γαλλία το 1960. Η κυβερνητική αστάθεια τις δεκαετίες 1970 και 1980 ακολουθήθηκε από πολυκομματικές εκλογές στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Χιλιάδες αγρότες της χώρας μεταναστεύουν κάθε χρόνο προς τα νότια στην Ακτή Ελεφαντοστού και την Γκάνα. Η πρωτεύουσα Ουαγκαντουγκού είναι γνωστή από τους ντόπιους και ως «Ουάγκα» (Ouaga).

## Γεωγραφία
### Κλίμα
Η Μπουρκίνα Φάσο έχει κυρίως τροπικό κλίμα με δύο ξεχωριστές εποχές: τη βροχερή περίοδο με 600 ως 900&nbsp;mm βροχόπτωσης, και την ξηρή περίοδο. Η βροχερή περίοδος διαρκεί περίπου 4 μήνες, από Μάιο/Ιούνιο ως Σεπτέμβριο και είναι πιο σύντομη στα βόρεια της χώρας.

## Ιστορία

### Προϊστορία
Όπως όλη η δυτική Αφρική, η Μπουρκίνα Φάσο κατοικήθηκε νωρίς, κυρίως από κυνηγούς-τροφοσυλλέκτες στο βορειοδυτικό της τμήμα (12000 με 5000 π.Χ.). Το 1973 ανακαλύφθηκαν τα εργαλεία τους (ξυστήρια, κοπίδια και κεφαλές βελών). Η χρήση του σιδήρου, της κεραμικής και των λίθων ήρθε γύρω στα 1500 με 1000 π.Χ., μαζί με πνευματικές αναζητήσεις, όπως καταδεικνύεται από ερείπια τάφων που ανακαλύφθηκαν.

Κατά τη διάρκεια των 15ου και 16ου αιώνα η Μπουρκίνα Φάσο υπήρξε σημαντικό οικονομικό κέντρο της Αυτοκρατορίας Σονγκάι (Songhai).

### Αποικιοκρατία και ανεξαρτησία
Το 1896 το βασίλειο των Μόσσι ηττήθηκε από τις γαλλικές δυνάμεις και η χώρα έγινε γαλλικό προτεκτοράτο. Το 1898 το μεγαλύτερο μέρος της χώρας είχε κατακτηθεί. Το 1904 η περιοχή της Μπουρκίνα Φάσο ενσωματώθηκε στη Γαλλική Δυτική Αφρική. Η χώρα κατέκτησε την ανεξαρτησία της το 1960. Το 1966 έγινε το πρώτο στρατιωτικό πραξικόπημα στη χώρα. Η τάξη αποκαταστάθηκε το 1978. Ακολούθησαν άλλα δύο πραξικοπήματα, το τελευταίο από τον Τομά Σανκαρά. Ο πρόεδρος Μπλεζ Κομπαορέ κατέλαβε την εξουσία το 1987, ύστερα από πραξικόπημα κατά το οποίο δολοφονήθηκε ο Σανκαρά. Η διακυβέρνηση του Κομπαορέ διήρκεσε έως το 2014 οπότε εξαναγκάστηκε σε παραίτηση και εξορίστηκε. Έπειτα από μία μεταβατική περίοδο διακυβέρνησης από χούντα, η χώρα επέστρεψε στη δημοκρατία το 2015 και πρόεδρος εξελέγη ο πρώην πρωθυπουργός, Ρος Μαρκ Κριστιάν Καμπορέ. Ωστόσο, τον Ιανουάριο του 2022 ο Καμπορέ ανατράπηκε σε πραξικόπημα του στρατού.

## Διακυβέρνηση
Το Σύνταγμα της 2ας Ιουνίου του 1991 καθιέρωσε ημιπροεδρική κυβέρνηση με κοινοβούλιο (*Assemblée*). Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας εκλέγεται κάθε 5 χρόνια και μπορεί να διαλύσει το κοινοβούλιο. Η ισχύς του συντάγματος του 1991 ανεστάλη από τις 31 Οκτωβρίου ως τις 15 Νοεμβρίου 2014 και ξανά από τον Ιανουάριο του 2022. Τον Ιανουάριο του 2022 ο πρόεδρος ανατράπηκε από τον στρατό. Στις 25 Μαΐου 2024 η μεταβατική περίοδος του στρατιωτικού καθεστώτος παρατάθηκε έως τις 2 Ιουλίου 2029.

## Εκλογές

Στη χώρα διεξάγονται εκλογές για Πρόεδρο και για Κοινοβούλιο. Δικαίωμα ψήφου στις εκλογές έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω.

## Διοικητική διαίρεση
δεξιά|350px|Διοικητικές περιοχές της Μπουρκίνα Φάσο
Η χώρα διαιρείται σε 13 διοικητικές περιοχές (régions), 45 επαρχίες (provinces) και 301 νομούς (départements). Οι διοικητικές περιοχές είναι οι παρακάτω:

* Μπουκλ ντυ Μουούν (*Boucle du Mouhoun*)
* Κασκάντ (*Cascades*)
* *Κεντρική*
* *Κεντρική-ανατολική*
* *Κεντρική-βόρεια*
* *Κεντρική-δυτική*
* *Κεντρική-νότια*
* *Ανατολική*
* Ω-Μπασσέν (*Hauts-Bassins*)
* *Βόρεια*
* Κεντρικά Υψίπεδα (*Plateau-Central*)
* Σαχέλ (*Sahel*)
* *Νοτια-δυτική*

## Οικονομία
Η Μπουρκίνα Φάσο είναι μία από τις φτωχότερες χώρες του κόσμου. Η γεωργία απασχολεί το 80% περίπου του εργατικού δυναμικού. Η ανεργία έχει οδηγήσει σε μεγάλα μεταναστευτικά κύματα: π.χ. 3 εκατομμύρια κατοίκων ζουν στην Ακτή του Ελεφαντοστού. Ένα μεγάλο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας στηρίζεται στη διεθνή βοήθεια. Η χώρα δεν έχει συμπεριληφθεί στον κατάλογο με τους φορολογικούς παραδείσους, ωστόσο η Γερμανία διά του υπουργού Οικονομικών, Πέερ Στάινμπρουκ (Peer Steinbrueck) συνέκρινε τις πρακτικές αναφορικά με το τραπεζικό απόρρητο στο Λουξεμβούργο με την αφρικανική χώρα, η οποία διά του πρεσβευτή της, απαίτησε συγγνώμη από τον υπουργό.

## Δημογραφία
Ο πληθυσμός της χώρας (24.070.553 κάτοικοι, σύμφωνα με επίσημη εκτίμηση για το 2025) έχει πληγεί από το AIDS. Ως αποτέλεσμα υπάρχει χαμηλό προσδόκιμο ζωής, υψηλή παιδική θνησιμότητα και χαμηλός δείκτης ανάπτυξης του πληθυσμού.

Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού, σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2023 του Τμήματος Οικονομικών και Κοινωνικών Θεμάτων των Ηνωμένων Εθνών, ήταν 61,1 έτη (58,9 έτη για τους άνδρες και 63,2 έτη για τις γυναίκες) ενώ η διάμεση ηλικία ήταν τα 17,3 έτη.

Εκτός από παραδοσιακές αφρικανικές θρησκείες στη χώρα υπάρχουν οπαδοί του Ισλάμ και του Χριστιανισμού. Επίσης, υπάρχουν 1.629 Μάρτυρες του Ιεχωβά.

Η εκπαίδευση είναι δωρεάν αλλά όχι υποχρεωτική και μόνο το 29% των παιδιών σε ηλικία δημοτικού παίρνουν μια βασική εκπαίδευση.

Οι θεσμοί ανώτερης εκπαίδευσης στη χώρα περιλαμβάνουν το Πανεπιστήμιο της Ουαγκαντούγκου και το Πολυτεχνικό Πανεπιστήμιο στην Μπόμπο-Ντιουλασσό (Bobo-Dioulasso).

## Μεταφορές
Η οδήγηση γίνεται στα δεξιά.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι


Κατηγορία:Περίκλειστα κράτη
Κατηγορία:Κράτη μέλη των Ηνωμένων Εθνών
Κατηγορία:Κράτη μέλη του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας
Κατηγορία:Χώρες της Δυτικής Αφρικής