Μπάτσιο Μπαντινέλλι

μικρογραφία|''Αυτοπροσωπογραφία'' του Μπαρτολομέο Μπαντινέλλι, 16ος αιώνας
Ο **Μπάτσιο Μπαντινέλλι** (, επίσης γνωστός ως **Μπαρτολομέο Μπραντίνι**, *Bartolomeo Brandini*, 12 Νοεμβρίου 1493 – λίγο πριν από τις 7 Φεβρουαρίου 1560), ήταν Ιταλός γλύπτης, σχεδιαστής και ζωγράφος της Αναγέννησης.

## Βιογραφία
μικρογραφία|Μπάτσιο Μπαντινέλλι – Σχέδιο μνημείου για τον Πάπα Λέοντα Ι΄ και τον Κλήμη Ζ΄
[δεξιά|μικρογραφία|Το σκίτσο της ''Μάχης της Κασκίνα'' του [Μιχαήλ Άγγελος|Μιχαήλ Άγγελου]]
[δεξιά|μικρογραφία|''[Ηρακλής και Κάκος*]]
[[Αρχείο:Galería_Uffizi,_Florencia,_Italia,_2022-09-18,_DD_75.jpg|δεξιά|μικρογραφία|Αντίγραφο του Μπαντινέλλι του *Συμπλέγματος του Λαοκόωντος*]]
Ο Μπαντινέλλι ήταν γιος ενός επιφανούς [[Χρυσοχόος|χρυσοχόου]] της [[Φλωρεντία]]ς και μαθήτευσε αρχικά στο εργαστήριό του. Ως αγόρι, μαθήτευσε δίπλα στον [[Τζοβάννι Φραντσέσκο Ρούστιτσι]], γλύπτη φίλο του [[Λεονάρντο ντα Βίντσι]]. Μεταξύ των πρώτων έργων του ήταν ένας *Άγιος Ιερώνυμος* σε κερί, κατασκευασμένος για τον [[Τζουλιάνο δούκας του Νεμούρ|Τζουλιάνο των Μεδίκων]], που αναγνωρίστηκε ως έργο του Μπαντινέλλι από τον [[Τζον Πόουπ-Χένεσι]].

Ο [[Τζόρτζο Βαζάρι]], πρώην μαθητής στο εργαστήριο του Μπαντινέλλι, ισχυρίστηκε ότι ο Μπαντινέλλι καθοδηγούνταν από τη ζήλια του [[Μπενβενούτο Τσελίνι]] και του [[Μιχαήλ Άγγελος|Μιχαήλ Άγγελου]] και διηγείται ότι:

Η δια βίου εμμονή του Μπαντινέλλι με τον Μιχαήλ Άγγελο είναι ένα επαναλαμβανόμενο θέμα στις εκτιμήσεις της πορείας του.

Ο Μπαντινέλλι ήταν ένας από τους ηγέτες της ομάδας των Φλωρεντινών μανιεριστών που εμπνεύστηκαν από το αναζωπυρωμένο ενδιαφέρον για τον [[Ντονατέλλο]], το οποίο συνοδεύτηκε από την τοποθέτηση των ανάγλυφων πλαισίων του Ντονατέλλο για τον άμβωνα του [[Βασιλική του Αγίου Λαυρεντίου (Φλωρεντία)|Αγίου Λαυρεντίου]], το 1515. Ο καλλιτέχνης παρουσίασε το ανάγλυφο της Αποκαθήλωσης στον [[Κάρολος E΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας|Κάρολο Ε΄]] στη [[Γένοβα]] το 1529- αν και το ανάγλυφο έχει χαθεί, μια χαλκογραφία από αυτό από τον [[Αντόνιο Σουσίνι]] το 1600 ([[Μουσείο του Λούβρου]]) δείχνει την αποφασιστική έμπνευση του Ντονατέλλο από το συναισθηματικό ύψος και την ένταση. Ο Μπαντινέλλι έκανε αρκετά σχέδια των ανάγλυφων του Ντονατέλλο, αν και αργότερα στη ζωή του τα υποτίμησε σε επιστολή του προς τον [[Κόζιμο Α΄ των Μεδίκων]].

Τα γλυπτά του δεν ενέπνευσαν ποτέ τον θαυμασμό που προκαλούν τα γλυπτά του Μιχαήλ Άγγελου, ιδίως το κολοσσιαίο (5,05 μ.) μαρμάρινο σύμπλεγμα του *Ηρακλή και του Κάκου* (ολοκληρώθηκε το 1534) στην [[Πιάτσα ντελλα Σινιορία]] της Φλωρεντίας και *Αδάμ και Εύα* στο Μουσείο του Μπαρτζέλλο, τα οποία βρίσκονται σε απόσταση αναπνοής από μερικά από τα αριστουργήματα του Μιχαήλ Άγγελου. Ο Βαζάρι είπε γι' αυτόν: «Δεν έκανε τίποτε άλλο παρά να φτιάχνει *bozzetti* (μακέτες) και τελείωσε ελάχιστα», και οι σύγχρονοι σχολιαστές έχουν παρατηρήσει τη ζωτικότητα των μοντέλων από τερακότα του Μπαντινέλλι σε αντίθεση με τα τελειωμένα μάρμαρα: «όλη η φρεσκάδα της πρώτης του προσέγγισης σε ένα θέμα χάθηκε στην επίπονη εκτέλεση σε μάρμαρο… Λαμπρός σκιτσογράφος και εξαιρετικός γλύπτης μικρής κλίμακας, είχε μια νοσηρή γοητεία για τους κολοσσούς, τους οποίους δεν ήταν σε θέση να εκτελέσει. Η αποτυχία του ως γλύπτη μεγάλης κλίμακας επιτεινόταν από την επιθυμία του να μιμηθεί τον Μιχαήλ Άγγελο».

Το γλυπτό *Ηρακλής και Κάκος* ήταν παραγγελία του Πάπα των [[Μέδικοι|Μεδίκων]] [[Πάπας Κλήμης Ζ΄|Κλήμη Ζ΄]], στον οποίο είχε δείξει ένα κέρινο μοντέλο. Το παρεχόμενο κομμάτι μαρμάρου Καρράρα δεν ήταν αρκετά μεγάλο για να εκτελέσει το αρχικό σχέδιο του Μπαντινέλλι. Έπρεπε να φτιάξει νέα κέρινα μοντέλα, ένα από τα οποία επιλέχθηκε από τον πάπα ως το τελικό σχέδιο. Ο Μπαντινέλλι είχε ήδη σκαλίσει το γλυπτό μέχρι την κοιλιά του Ηρακλή, όταν κατά τη διάρκεια της [[Λεηλασία της Ρώμης (1527)|λεηλασίας της Ρώμης]] το 1527, ο Πάπας συνελήφθη αιχμάλωτος. Εν τω μεταξύ, στη Φλωρεντία, οι δημοκρατικοί εχθροί των Μεδίκων εκμεταλλεύτηκαν το χάος για να εξορίσουν τον [[Ιππόλυτος των Μεδίκων|Ιππόλυτο των Μεδίκων]]. Ο Μπαντινέλλι, υποστηρικτής των Μεδίκων, εξορίστηκε επίσης. Το 1530 ο αυτοκράτορας [[Κάρολος E΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας|Κάρολος Ε΄]] ανακατέλαβε τη Φλωρεντία μετά από μακρά πολιορκία. Ο Πάπας Κλήμης Ζ΄ εγκατέστησε στη συνέχεια τον νόθο γιο του [[Αλέξανδρος των Μεδίκων|Αλέξανδρο των Μεδίκων]] ως δούκα της Τοσκάνης. Ο Μπαντινέλλι επέστρεψε στη συνέχεια στη Φλωρεντία και συνέχισε τις εργασίες για το άγαλμα, το οποίο ολοκληρώθηκε το 1534 και μεταφέρθηκε από την Όπερα ντελ Ντουόμο στο σημερινό μαρμάρινο βάθρο του. Αλλά από τη στιγμή που αποκαλύφθηκε, αντιμετώπισε γελοιοποίηση- ο Τσελίνι παρομοίασε το βαρύγδουπο σύμπλεγμα με «ένα σακί γεμάτο πεπόνια». Στη συνέχεια, ο Μπαντινέλλι προσπάθησε να σαμποτάρει την καριέρα του Τσελίνι. Το άγαλμα αποκαταστάθηκε μεταξύ Φεβρουαρίου και Απριλίου 1994.

Τα σχέδια του Μπαντινέλλι, τα οποία στο παρελθόν εμφανίζονταν ως Μιχαήλ Άγγελος στις συλλογές των ειδημόνων, αναδείχθηκαν τον εικοστό αιώνα.

Μεταξύ των μαθητών του Μπαντινέλλι ήταν ο Βαζάρι και ο Φραντσέσκο ντε Ρόσσι. Οι γιοι του Κλεμέντε, συνεργάτης στο εργαστήριό του, και Μικελάντζελο Μπαντινέλλι ήταν επίσης γλύπτες.

== Παραπομπές ==
<references />

== Αναφορές ==
* [http://www.fordham.edu/halsall/basis/vasari/vasari22.htm Giorgio Vasari, *Vite...*] [http://www.fordham.edu/halsall/basis/vasari/vasari22.htm :] 
* Touring Club Italiano, *Firenze e Dintorni* (1922) 1964.

== Περαιτέρω ανάγνωση ==
* Louis A. Waldman, *Baccio Bandinelli and Art at the Medici Court: A Corpus of Early Modern Sources* (Philadelphia: American Philosophical Society, 2004).
* Paola Barocchi, επιμ. *Scritti d' arte del Cinquecento* . (Μιλάνο: Ricciardi, 1974. (σελ.&nbsp;1359–1411: Baccio Bandinelli: *Il Memoriale*)
* Roger Ward, *Baccio Bandinelli, 1493-1560: Drawings from British Collections'' . (Cambridge: Fitzwilliam Museum) 1988. Κατάλογος έκθεσης εβδομήντα τεσσάρων σχεδίων του Μπαντινέλλι. 

Κατηγορία:Ιταλοί γλύπτες
Κατηγορία:Ιταλοί ζωγράφοι του 16ου αιώνα