Αυστραλιανός πελεκάνος

Ο **αυστραλιανός πελεκάνος** (επιστημονική-λατινική ονομασία *Pelecanus conspicillatus*) είναι είδος μεγάλου πτηνού, που είναι αρκετά διαδεδομένο στα γλυκά και παραλιακά ύδατα της Αυστραλίας και της Νέας Γουινέας, ενώ ζει επίσης στα νησιά Φίτζι, σε μέρη της Ινδονησίας, και περιπλανώμενα άτομα έχουν παρατηρηθεί και στη Νέα Ζηλανδία. Είναι κυρίως άσπρος πελεκάνος με ασπρόμαυρες φτερούγες και ανοικτό ροζ ράμφος. Το ράμφος είναι το μακρύτερο από όλα τα σημερινά είδη πουλιών. Τρώει κυρίως ψάρια, ωστόσο κάποιες φορές τρώει και μικρά πουλιά, αλλά και υπολείμματα όταν βρει την ευκαιρία.

## Ταξινομική
Το είδος περιγράφηκε για πρώτη φορά από τον Ολλανδό αριστοκράτη ζωολόγο Κούνρατ Γιάκοπ Τέμινκ το 1824. Το επίθετο *conspicillatus* στην ονομασία του προέρχεται από το λατινικό ρήμα *conspicere*, που σημαίνει «ατενίζω» και δόθηκε εξαιτίας των έντονων έγχρωμων κύκλων γύρω από τα μάτια του, που κάνουν τον αυστραλιανό πελεκάνο να μοιάζει σαν να φοράει γυαλιά.

### Περιγραφή
thumb|left|Αυστραλιανός πελεκάνος σε πτήση
Ο αυστραλιανός πελεκάνος έχει μέσο μέγεθος ανάμεσα στα είδη πελεκάνου, με  άνοιγμα πτερύγων 2,3 έως 2,6 μέτρα. Το βάρος του κυμαίνεται από 4 μέχρι 13 κιλά, αν και τα περισσότερα ώριμα άτομα ζυγίζουν από 4,54 μέχρι 7,7 κιλά. Το μέσο βάρος τεσσάρων αυστραλιανών πελεκάνων υπολογίσθηκε σε 5,5 κιλά, γεγονός που καθιστά το είδος το δεύτερο βαρύτερο από όλα τα είδη πουλιών της Αυστραλίας που μπορούν να πετάξουν, μετά το μπρόλγκα (''Antigone rubicunda''), αν και το αρσενικό της αυστραλιανής αρδεωτίδας (της οποίας τα δύο φύλα έχουν μεγάλη διαφορά μεταξύ τους) ζυγίζει λίγο περισσότερο σε μέσα και μέγιστα βάρη (όλα αυτά βεβαίως είναι πολύ μικρότερα από τα ανίκανα να πετάξουν πτηνά αυστραλιανό καζουάριο και εμού). Το ράμφος του αυστραλιανού πελεκάνου ωστόσο είναι το μεγαλύτερο από *όλα* τα σημερινά είδη πουλιών, φθάνοντας τα 50 εκατοστά σε μήκος. Τα θηλυκά είναι ελαφρώς μικρότερα και, ιδίως, έχουν μικρότερο ράμφος, που μπορεί να είναι μόλις 34,6 εκατοστά στην ωριμότητα. Το συνολικό μήκος του πουλιού, εξαιτίας και του μακρού ράμφους, φθάνει τα 152 έως 188 εκατοστά, κάτι που το καθιστά το ένα από τα δύο μακρύτερα είδη πελεκάνου, μαζί με τον αργυροπελεκάνο.

right|thumb|Πελεκάνος που δείχνει το μήκος του ράμφους και το μέγεθος του θύλακά του
Ως σύνολο, ο αυστραλιανός πελεκάνος είναι κυρίως λευκός στο χρώμα. Κατά την εποχή του ζευγαρώματος το δέρμα γύρω από το ράμφος και το ακραίο μέρος του ράμφους παίρνουν ένα πορτοκαλί χρώμα, ενώ ο θύλακας κάτω από το ράμφος μπορεί να παίρνει σκούρο μπλέ, ρόδινο ή πορφυρό χρώμα. Αντιθέτως, εκτός εποχής αναπαραγωγής, ο ενήλικος αυστραλιανός πελεκάνος έχει ράμφος και θύλακα με ανοικτό ρόδινο χρώμα. Τα νεαρά άτομα είναι παρόμοια με τα ενήλικα, αλλά όπου τα ενήλικα έχουν μαύρο, τα νεαρά έχουν καφέ πτέρωμα. Ενώ το επάνω μέρος των πτερύγων είναι λιγότερο άσπρο. Η συνολική εμφάνιση του είδους είναι αρκετά παρόμοια με εκείνη των άλλων ειδών πελεκάνου, παρά το ότι εξελίχθηκε ξεχωριστά.

## Εικόνες

Αρχείο:AustralianPelicansMcArthurRiverMouth.jpg|Αυστραλιανοί πελεκάνοι στο στόμιο του ποταμού Μακάρθουρ
Αρχείο:Pelican@melb zoo02.jpg|Στον Ζωολογικό κήπο της Μελβούρνης
Αρχείο:Pelican feeding at The Entrance.jpg|Τάισμα από άνθρωπο στο Δη Έντρανς της Νέας Νότιας Ουαλίας
Αρχείο:Australian Pelican.jpg|Στην παραλία της Νήσου Μόρτον
Αρχείο:Australian-Pelican-1.jpg|Στο Λέικ Άλμπερτ της Νέας Νότιας Ουαλίας
Αρχείο:Tangalooma Pelican.JPG|Στην Τανγκαλούμα της Νήσου Μόρτον, κατά το τάισμα από άνθρωπο
Αρχείο:Pelecanus conspicillatus.jpg|Στο Νούζαβιλ του Κουίνσλαντ
Αρχείο:Strange pelican behaviour.jpg|Αυστραλιανός πελεκάνος με ανοικτό το ράμφος του
Αρχείο:Australian-Pelican-Portside-1.jpg|Στην αποβάθρα Πόρτσαϊντ του Μπρίσμπεϊν
Αρχείο:Australian Pelicans.jpg|Τρεις αυστραλιανοί πελεκάνοι αναπαυόμενοι
Αρχείο:Brillenpelikan_(Pelecanus-conspicillatus)_Weltvogelpark_Walsrode_2010.jpg|Αυστραλιανός πελεκάνος στη θερινή ζέστη στο «Πάρκο πουλιών του κόσμου» («Weltvogelpark») του Βαλσρόντε, στη βόρεια Γερμανία
Αρχείο:Brillenpelikan_(Pelecanus-conspicillatus)_Weltvogelpark_Walsrode_2010-2.jpg|Αυστραλιανός πελεκάνος ενώ πιάνει ψάρι στο «Weltvogelpark»
Αρχείο:Pelecanus conspicillatus pair swimming.jpg|Ζευγάρι που κολυμπά στην Τασμανία
Αρχείο:Australian Pelican takeoff.jpg|Αυστραλιανός πελεκάνος απογειωνόμενος στον Κόλπο Μπλάκγουατλ του Σίδνεϊ


## Παραπομπές


## Βιβλιογραφία
* Scarlett, R.J.: «A Pelican in New Zealand», *Notornis*, τόμ. **13**(4), σσ. 204-217 (έτος 1966) πλήρες κείμενο σε PDF
* Worthy, Trevor H.: «A remarkable fossil and archaeological fauna from Marfells Beach, Lake Grassmere, South Island, New Zealand», *Records of the Canterbury Museum*, τόμ. **12**, σσ. 79-176, έτος 1998
* Ο αυστραλιανός πελεκάνος στο *Australian Museum Online*

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Ο ''Pelecanus conspicillatus'' στα *[[Wikispecies]]*
* Φωτογραφίες και «βιντεοκλίπ» στην Internet Bird Collection
* Πληροφορίες σε ιστοσελίδα του Αυστραλιανού Μουσείου
* plate Εικόνα από το κλασικό βιβλίο *Τα πτηνά της Αυστραλίας* του Τζων Γκουλντ
* Οι πελεκάνοι του Βίκτορ Χάρμπορ

Κατηγορία:Πελεκανίδες
Κατηγορία:Πτηνά της Ωκεανίας