Συνήγορος του διαβόλου

Ο **συνήγορος του διαβόλου** (λατινικά: ***advocatus diaboli)*** ήταν μια παλαιότερη επίσημη θέση μέσα στην Καθολική Εκκλησία, ο Προαγωγός της Πίστης (*promotor fidei*): αυτός που «αντιτασσόταν στην αγιοποίηση (ανακήρυξη κάποιου σε άγιο) ενός υποψηφίου, προκειμένου να αποκαλύψει τυχόν ελαττώματα χαρακτήρα ή παραπλανητικές αποδείξεις που ευνοούσαν την αγιοποίηση».

Στην καθομιλουμένη, η φράση «παίζω τον συνήγορο του διαβόλου» περιγράφει μια κατάσταση όπου κάποιος, δεδομένης μιας συγκεκριμένης άποψης, υιοθετεί μια θέση με την οποία δεν συμφωνεί απαραίτητα (ή απλώς μια εναλλακτική θέση σε σχέση με την αποδεκτή), για χάρη της συζήτησης ή για να διερευνήσει περαιτέρω τη σκέψη, χρησιμοποιώντας έγκυρη λογική που ταυτόχρονα αντικρούει το θέμα και αποδεικνύει τη δική του άποψη έγκυρη. Παρά τη μεσαιωνική της προέλευση, αυτή η ιδιωματική έκφραση είναι μια από τις πιο δημοφιλείς σύγχρονες αγγλικές εκφράσεις που χρησιμοποιούνται για να εκφράσουν την έννοια της αντιπαράθεσης με κάτι χωρίς πραγματικά να υποστηρίζεται η αντίθετη άποψη. Το να παίζει κανείς τον συνήγορο του διαβόλου θεωρείται μια μορφή της σωκρατικής μεθόδου.

## Προέλευση και ιστορία
Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αγιοποίησης που χρησιμοποιεί η Καθολική Εκκλησία, ο «Προαγωγός της Πίστης» (λατινικά: *promotor fidei*), γνωστός ευρύτερα ως «συνήγορος του διαβόλου» (*advocatus diaboli*), ήταν ένας κανονολόγος που διοριζόταν από τις εκκλησιαστικές αρχές για να επιχειρηματολογήσει ενάντια στην αγιοποίηση ενός υποψηφίου. Καθήκον του ήταν να υιοθετεί μια σκεπτικιστική στάση απέναντι στον χαρακτήρα του υποψηφίου, να εντοπίζει κενά στα αποδεικτικά στοιχεία, να υποστηρίζει ότι τα θαύματα που αποδίδονταν στον υποψήφιο ήταν ψευδή, και ούτω καθεξής. Ο «συνήγορος του διαβόλου» αντιπαρατιθέμενος προς τον «συνήγορο του Θεού» ( ή «Προαγωγό της Υπόθεσης»), του οποίου το καθήκον ήταν να υποστηρίξει την αγιοποίηση. Σήμερα, κατά τη διερεύνηση μιας υπόθεσης, αυτό το καθήκον επιτελείται από τον «Προαγωγό της Δικαιοσύνης» (**), ο οποίος είναι υπεύθυνος για την εξέταση της ακρίβειας της έρευνας σχετικά με την αγιότητα του υποψηφίου. Ο Προαγωγός της Πίστης εξακολουθεί να αποτελεί μια μορφή εντός της Επιτροπής των Υποθέσεων των Αγίων και είναι επίσης γνωστός ως ο Θεολόγος ιεράρχης.
[μικρογραφία|Το αξίωμα του «συνήγορου του διαβόλου» κατοχυρώθηκε κατά τη διάρκεια της παποσύνης του [Πάπας Σίξτος Ε΄|Πάπα Σίξτου Ε΄.]]
Το αξίωμα θεσπίστηκε το 1587 κατά τη διάρκεια της παποσύνης του Πάπα Σίξτου Ε΄. Η πρώτη επίσημη αναφορά ενός τέτοιου αξιωματούχου βρίσκεται στην αγιοποίηση του Αγίου Λαυρεντίου Ιουστινιανού υπό τον Πάπα Λέων Ι΄ (1513–1521). Ο πάπας Ιωάννης Παύλος Β΄ μείωσε την ισχύ και άλλαξε τον ρόλο του αξιώματος το 1983. Σε περιπτώσεις διαφωνίας, το Βατικανό μπορεί ακόμη να ζητήσει τη μαρτυρία επικριτών ενός υποψηφίου για αγιοποίηση. Ένα αξιοσημείωτο παράδειγμα αυτού ήταν το 2003, όταν ο εβραίος συγγραφέας Κρίστοφερ Χίτσενς, άθεος και έντονος επικριτής της Μητέρας Τερέζας, κλήθηκε να καταθέσει ως μέρος των ακροάσεων για την οσιοποίηση της.

## Αποτελεσματικότητα
Η ψυχολόγος Τσάρλαν Τζιν Νέμεθ γράφει ότι η μη αυθεντική διαφωνία (όταν κάποιος ορίζεται να παίξει τον ρόλο του «συνηγόρου του διαβόλου») είναι σημαντικά λιγότερο αποτελεσματική στη βελτίωση της ομαδικής λήψης αποφάσεων από ό,τι η αυθεντική διαφωνία. Επίσης επισημαίνει ότι η μη αυθεντική διαφωνία μπορεί να οδηγήσει τους ανθρώπους να γίνονται πιο προσκολλημένοι στις αρχικές τους πεποιθήσεις, το αντίθετο από τον επιδιωκόμενο σκοπό — όπως συμβαίνει σε επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν αυτή την τεχνική.

## Δείτε επίσης
* Διαλεκτική

## Παραπομπές

Κατηγορία:Χριστιανοί άγιοι