Θεοδόσης Τάσιος

Ο **Θεοδόσης Τάσιος** (Καστοριά, 22 Ιανουαρίου 1930) είναι διακεκριμένος Έλληνας ακαδημαϊκός, πολιτικός μηχανικός, αρθρογράφος, συγγραφέας, ιστορικός και φιλόσοφος.

Θεωρείται ως ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ακαδημαϊκούς, μηχανικούς και στοχαστές του 20ού και 21ου αιώνα, που διατέλεσε καθηγητής πρώτης βαθμίδας στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και μέλος της Ακαδημίας του Τορίνο, και ο οποίος, για το έργο του ως μηχανικός, τιμήθηκε το 2013 στη Ζυρίχη με το "Διεθνές Βραβείο Αξίας στη Δομική Μηχανική", ενώ έλαβε το Χρυσό Μετάλλιο της Ακαδημίας Αθηνών (18 Δεκεμβρίου 2025).

Διακρίθηκε διεθνώς για το επιστημονικό έργο του στη μηχανική των κατασκευών, ενώ είναι πολυγραφότατος συγγραφέας και στοχαστής με ευρύτατο πνευματικό πεδίο, συνδυάζοντας την τεχνική γνώση με την ανθρωπιστική παιδεία, προσεγγίζοντας θέματα φιλοσοφίας, ιστορίας των επιστημών, και ηθικής της τεχνολογίας με ευαισθησία. Η πολύχρονη συμβολή του στον δημόσιο διάλογο και στην εκλαΐκευση της επιστήμης παραμένει αξιοσημείωτη για τα ελληνικά δεδομένα.

## Βιογραφία
### Καταγωγή και τα πρώτα χρόνια
Γεννήθηκε το 1930 στην Καστοριά, και είναι ένα από τα δύο τέκνα της οικογένειας του Παναγιώτη Τάσιου και της Χρυσής Οικονόμου, με καταγωγή από την Ήπειρο και την Καλαμπάκα. Ο πατέρας του ήταν μεσογεωπόνος και συμφοιτητής στη Γεωργική Σχολή Λαρίσης, του Θανάση Κλάρα (γνωστού αργότερα ως Άρη Βελουχιώτη ), ενώ η μητέρα του πήγε σχολείο μέχρι τη Β΄ Δημοτικού.

Πέρασε τα πρώτα παιδικά του χρόνια στη συνοικία Απόζαρι της Καστοριάς. Το 1938 μετακόμισε οικογενειακώς στα Μέγαρα, όπου μετατέθηκε o πατέρας του έπειτα από επεισόδιο με τον –διορισμένο από τη Δικτατορία Μεταξά–  νομάρχη. Την περίοδο της Κατοχής, o Τάσιος συμμετείχε ενεργώς στην ΕΠΟΝ, από την οποία αποχώρησε το 1943. Καθώς η οικογένειά του αντιμετώπιζε οικονομικές δυσκολίες, o ίδιος έκανε ήδη από τα μαθητικά του χρόνια διάφορες εργασίες, διατελώντας –μεταξύ άλλων– και βοηθός παρατηρητή μετεωρολογικού σταθμού.

Παράλληλα, μεγαλώνοντας σε ένα περιβάλλον που έδινε έμφαση στην παιδεία και έχοντας δείξει από πολύ νεαρή ηλικία έφεση στα γράμματα, έγραφε διηγήματα και παρέδιδε ιδιαίτερα σε μικρότερους μαθητές. Αρχικά σκόπευε να σπουδάσει φιλολογία ή αρχαιολογία⸱ εντούτοις, αντιλαμβανόμενος τις δυνατότητες και τις ευκολίες που παρείχε στον απλό εργάτη η τεχνολογική πρόοδος, αποφάσισε να γίνει μηχανικός.

### Ακαδημαϊκή σταδιοδρομία
Ολοκληρώνοντας το οκτατάξιο Γυμνάσιο, εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Αρχικά μπήκε (το 1947)  στο Μαθηματικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών, και το επόμενο έτος έδωσε εκ νέου εισαγωγικές εξετάσεις, περνώντας πρώτος στη σχολή Πολιτικών Μηχανικών του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου. Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του στο ΕΜΠ, μετέβη το 1953 για ένα χρόνο στο Παρίσι με γαλλική υποτροφία στο Institut du Bâtiment et des Travaux Publics.

Επιστρέφοντας στην Ελλάδα υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία ως έφεδρος αξιωματικός Μηχανικού. Κατά τη διάρκεια της θητείας του υπηρέτησε στη σεισμόπληκτη Ζάκυνθο. Κατόπιν, συνέβαλε στην αναδιάρθρωση των εκπαιδευτικών προγραμμάτων του Μηχανικού στο ΓΕΣ, μελέτησε δε και εγκατέστησε στρατιωτικό εργοστάσιο παραγωγής ελαφρών δομικών στοιχείων εκστρατείας.

Το 1958 υποστήριξε τη διατριβή του «Πηγές σκεδασμού κατά τις δοκιμές τσιμεντοκονιαμάτων», και αναγορεύθηκε διδάκτορας του ΕΜΠ. Το ίδιο έτος εξελέγη επιμελητής στην έδρα της Πειραματικής Αντοχής. Το 1964, σε αρκετά νεαρή ηλικία για τα δεδομένα  εκείνης της εποχής, εξελέγη έκτακτος μόνιμος καθηγητής Δομικής Μηχανικής και Στοιχείων Τεχνικών Έργων. Ακολούθησε το 1969, η εκλογή του ως τακτικού καθηγητή του οπλισμένου σκυροδέματος. Ως καθηγητής του Μετσοβίου δίδαξε στις σχολές Τοπογράφων Μηχανικών, Πολιτικών Μηχανικών (όπου διετέλεσε Κοσμήτορας την περίοδο 1979-1981) και Αρχιτεκτόνων Μηχανικών. Παράλληλα, συνέδεσε το όνομά του με το Εργαστήριο Οπλισμένου Σκυροδέματος, το οποίο διηύθυνε μέχρι την αποχώρησή του, το 1991. Ενδιάμεσα, κατά την περίοδο της Επταετίας, ήρθε σε αντιπαράθεση με το δικτατορικό καθεστώς, καταγγέλλοντας  τις παρεμβάσεις στον τομέα της Παιδείας. Τον Φεβρουάριο του 1973 αντέδρασε έντονα στην εισβολή αστυνομίας και ασφάλειας την 14η του μήνα στους χώρους του Πολυτεχνείου, που συνοδεύτηκε από άγριους ξυλοδαρμούς φοιτητών και στην καταδίκη του καθηγητή Νικόλαου Αθανασιάδη. Το ίδιο έτος, στη διάρκεια της Εξέγερσης του Πολυτεχνείου συνέδραμε τους φοιτητές που είχαν προχωρήσει στην κατάληψη του ιδρύματος.

Εκτός από το ΕΜΠ, δίδαξε ως επισκέπτης καθηγητής σε μεταπτυχιακούς φοιτητές του Πανεπιστημίου της Βαγδάτης (1979), της Σαγκάης (1982) και της Νανκίν (1985) και ως καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Παβίας (1986). Ταυτόχρονα, πραγματοποιούσε επί σειρά ετών διαλέξεις στο Διεθνές Κολέγιο Επιστημών των Κατασκευών των Παρισίων (Collège intemational des sciences de Ια construction, 1979-1989).

Εταίρος σημαντικών διεθνών επιστημονικών ενώσεων, διετέλεσε μεταξύ άλλων πρόεδρος της Διεθνούς Ένωσης Εργαστηρίων και Υλικών (RILEM, 1978). και πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Σκυροδέματος (Euro-lnternational Committee for Concrete, 1983-1987) Εξ άλλου, ως Σύμβουλος της UNESCO και της UNIDO, συμμετείχε σε διάφορες διεθνείς αποστολές αντισεισμικής και δομητικής βοήθειας προς διάφορες χώρες, καθώς και για την αποτίμηση στατικότητας της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη.

### Έργα
[μικρογραφία|Η κινητή γέφυρα του [Πορθμός του Ευρίπου|Ευρίπου. Την εποχή της κατασκευής της ήταν η μοναδική συρταρωτή γέφυρα στον κόσμο.]]
Παράλληλα με την ακαδημαϊκή του σταδιοδρομία, ο Θεοδόσης Τάσιος συμμετείχε σε μια πληθώρα έργων (όπως γεφυροποιία, φράγματα, σήραγγες, αρδευτικά έργα, θεμελιώσεις και εδαφοτεχνικές εργασίες), με τις ιδιότητες του μελετητή, του επιβλέποντα μηχανικού, του συμβούλου, του πραγματογνώμονα και του διαιτητή. Σε αυτά τα έργα περιλαμβάνονται η δίδυμη πλακογέφυρα του Κηφισού (για την κατασκευή της οποίας εφαρμόστηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα το προεντεταμένο σκυρόδεμα), η γέφυρα στην Κατοχή Αιτωλοακαρνανίας, η συρταρωτή γέφυρα του Ευρίπου στη Χαλκίδα (παγκοσμίως πρωτότυπο σύστημα), οι γέφυρες της Άρτας και του Αλφειού. Εξ άλλου, συμμετείχε στην κατασκευή της υποθαλάσσιας σήραγγας Πρέβεζας-Ακτίου, των φραγμάτων σε Πηνειό Ηλείας και Περδίκκα Κοζάνης, στην κατασκευή επενδύσεων σηράγγων του Μετρό της Αθήνας κ.ά.. Επίσης υπήρξε εκπρόσωπος του Ελληνικού Δημοσίου σε διεθνείς διαιτησίες, τις οποίες κέρδισε. 

Πολύ σημαντικό μέρος των επιστημονικών δραστηριοτήτων του αφορά τη σύνταξη των διεθνών Κανονισμών περι κατασκευών Σκυροδέματος και Αντισεισμικών κατασκευών, όπως οι Ευρωπαϊκοί Κανονισμοί, ο Πρότυπος Αντισεισμικός Κανονισμός της Νοτίου Αφρικής, και ο Αφρικανικός Κανονισμός Σκυροδέματος. Συμμετείχε σε διάφορες επιστημονικές επιτροπές και αποστολές του ΟΗΕ, της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της UNESCO και UNIDO.

### Συγγραφή και Αρθρογραφία
μικρογραφία|Ο Θεοδόσης Τάσιος με τον τόμο 1899 (Σεπτέμβριος 2024) του Περιοδικού Νέα Εστία, ο οποίος εκδόθηκε προς τιμήν του. 21 Δεκεμβρίου 2024. Φωτογραφία: Γεωργία Κανίδου
Ένα μέρος της επιστημονικής εργογραφίας του Τάσιου περιλαμβάνει 280 δημοσιεύσεις (σε βιβλία ή κεφάλαια βιβλίων, περιοδικά, επιστημονικά συνέδρια κλπ) στα πεδία της θεωρίας οπλισμένου σκυροδέματος, της Μηχανικής τοιχοποιιών, της τεχνολογίας σκυροδέματος, εδαφομηχανικής, αντισεισμικής κ.ά. Το υπόλοιπο συγγραφικό έργο του, που υπερβαίνει τις 120 δημοσιεύσεις, σχετίζεται με θέματα ιστορίας, παιδείας, γλωσσολογίας, φιλοσοφίας, αρχαίας ελληνικής τεχνολογίας κ.λπ. Εξ άλλου, διετέλεσε επί σειρά δεκαετιών αρθρογράφος στην εφημερίδα Το Βήμα, στη στήλη «Επιφυλλίδες»,  κατά διαστήματα δε συνεργάτης της Καθημερινής.  

### Άλλες δραστηριότητες
Τη δεκαετία του 1960 υπήρξε στέλεχος της Ένωσης Κέντρου, συνεργαζόμενος με τους Γεώργιο Μυλωνά και Χαράλαμπο Πρωτοπαπά. Προ των εκλογών του 1963 διετέλεσε επιστημονικός συνεργάτης του Ιωάννη Ζίγδη, υπεύθυνου Βιομηχανίας στη «σκιώδη κυβέρνηση» αντιπολίτευσης υπό τον Γ. Παπανδρέου. Κατα τη διάρκεια της δικτατορίας συνεργάσθηκε με τον Γ. Μαύρο.

Είναι ιδρυτής και επι 30-ετίαν πρόεδρος της Εταιρείας Διερεύνησης της Αρχαιοελληνικής και Βυζαντινής Τεχνολογίας (πρώην Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας), μέσω της οποίας έχει οργανώσει και επιμεληθεί σειρά Εκθέσεων και διεθνών Συνεδρίων για την αρχαία ελληνική τεχνολογία στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

### Προσωπική ζωή
Ο Τάσιος ήταν παντρεμένος από το 1966 εώς τον θάνατό της με την πολιτικό μηχανικό Ρέα Τάσιου (το γένος Ιωαννίδου, 1941–2015), διευθύντρια της ΔΕΗ, με την οποία απέκτησαν έναν γιο, τον Παναγιώτη.

## Διακρίσεις
Ο Τάσιος έχει λάβει ποικίλες τιμές και διακρίσεις για το έργο και την προσφορά του. Έχει αναγορευθεί επίτιμος διδάκτορας από ακαδημαϊκά ιδρύματα, όπως είναι το Πανεπιστήμιο της Λιέγης (1986), το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης (2001), το Πανεπιστήμιο Κύπρου (2013), η Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ (2013), το Πάντειο (2017) και το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο (2021), καθώς και επίτιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου του Νανκίν, Fellow του American Concrete Institute και μέλος της Ακαδημίας Επιστημών του Τορίνο. Ακόμη, έχει λάβει το Μετάλλιο της Πόλεως του Παρισιού (1986) και το Διεθνές Βραβείο Αξίας στη Δομική Μηχανική της Διεθνούς Ένωσης Γεφυρών και Κατασκευών (IABSE, 2013), ενώ έχει τις ιδιότητες του επίτιμου προέδρου ή μέλους διαφόρων ελληνικών και διεθνών οργανισμών και φορέων, όπως η Ελληνική Φιλοσοφική Εταιρεία (επίτιμος πρόεδρός της από το 2004) και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Σκυροδέματος (επίτιμος πρόεδρός της από το 1988). Προς τιμήν του, το ΕΜΠ οργάνωσε το 1992 Διεθνές Συμπόσιο για τα εξηντάχρονά του, ενώ το 2001, και το 2009 ακολούθησαν από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος, αντίστοιχες εκδηλώσεις και τιμητικοί τόμοι για τη συμπλήρωση 70 και 80 χρόνων του βίου του. Είναι επίτιμος δημότης 5 ελληνικών πόλεων. Το δε περιοδικό «Νέα Εστία» εξέδωσε το τεύχος Σεπτεμβρίου 2024 ως αφιέρωμα στο έργο και τη σταδιοδρομία του Τάσιου (125 σελίδες). Εξ άλλου, το ΕΜΠ οργάνωσε τιμητική εκδήλωση για τον Τάσιο (20 Ιανουαρίου 2026) παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Τασούλα. Το 17ο Συνέδριο Αντισεισμικής Μηχανικής (2020), οργάνωσε γι’ αυτόν ειδική συνεδρία “Meet the Master” (“Lectures featured with Legendary Figures”).

Τέλος, για τη μελέτη και στερέωση των Μνημείων, ο Τάσιος είναι επίτιμο μέλος του ICOMOS Τουρκίας και Κύπρου (International Council on Monuments and Sites).

## Εργογραφία
Απο το σύνολο των δημοσιευμένων 400 περίπου βιβλίων και επιστημονικών άρθρων του Τάσιου, παρατίθενται εδώ μόνον οι τίτλοι ορισμένων βιβλίων του στον τομέα της Τεχνολογίας καί στον τομέα των Ανθρωπιστικών Επιστημών. Δεν παρατίθενται επιστημονικά άρθρα.

*«Μνημόνιον υπολογισμού θεμελιώσεων βάσει των επί τόπου δοκιμών», Αθήνα 1964 (με Ρ. Ιωαννίδου)
*«Σημειώσεις δομικής Μηχανικής και στοιχείων τεχνικών έργων», ΕΜΠ, Αθήνα, 1964-1968, τεύχη 7, σελ. 400
*«Νέα έμμεσος μέθοδος προσδιορισμού αντοχής σκυροδέματος δι’ εξολκεύσεως ήλου», Επιστημονική Δημοσίευσις ΕΜΠ, Αθήνα, 1968 (με Κ. Δεμίρην)
*«Μαθήματα Ωπλισμένου Σκυροδέματος», όφσετ, σελ. 1400, (τυπώνεται συμπληρωμένο κάθε χρόνο 1970 έως 1985)
*«Ανάλεκτα τεχνικής παιδείας», εκδ. ΤΕΕ, 1971, σσ. 187
*«Οι Συνιστώσες της Ελευθερίας», εκδ. Αλκαίος, 1974, σσ. 168
*«Σημειώσεις σε πρακτικά θέματα ελευθερίας και παιδείας» εκδ. Κέδρος, 1976, σσ. 130
*«Εννιάχρονη υποχρεωτική εκπαίδευση», Επιστημονική Δημοσίευση ΕΜΠ, Αθήνα, 1976 (με Α. Καζαμία και Α. Πατεράκη)
*«Το ωπλισμένο σκυρόδεμα υπο σεισμική ένταση», ΕΜΠ, Αθήνα, 1978
*«Συστάσεις για τις επισκευές κτιρίων βλαμμένων από σεισμό», Αθήνα, 1979, (με Συντακτική Επιτροπή ΕΜΠ)
*«Ένα πιθανό προσχέδιο για έναν νέο ελληνικό αντισεισμικό κανονισμό», Αθήνα, ΕΜΠ, 1979 (με Γ. Γκαζέτα)
*«Συμβολή στη μελέτη των εργατικών ατυχημάτων» (με Ε. Βιντζηλαίου), έκδ. ΕΜΠ, 1979, σσ. 75
*Πρακτικός σχεδιασμός κατασκευών οπλ. σκυροδέματος έναντι Πυρκαγιάς» (με Γ. Δεοδάτην), εκδ. ΕΜΠ, 1984, σσ. 132
*UNESCO Report “School buildings resistant to earthquakes”, 1985
*“Valutazione strutturale dei monumenti antichi”, Edizioni Kappa, Roma 1986 (w. M. Mamillan)
*“R.C. Walls in Earthquake Resistant Structures-Research and Design”, joint Soviet-Greek publication, Moskow, Stroiijdat 1988
*“Meccanica delle Murature”, Liquori Editore, Napoli, 1988
*«Αξίες και Πράξη», εκδ. Τροχαλία, Αθήνα, 1989
*«Ανθεκτικότητα ωπλισμένου σκυροδέματος» (με Κ. Αλιγιζάκη), εκδ. Φοίβος, Αθήνα 1990.
*«Η Μηχανική της τοιχοποιίας», εκδ. Συμμετρία, σσ. 183,1992, 
*«Παιδεμός παιδείας», εκδ. Λύχνος, 1993, σσ. 259, ISBN 960-7097.-26-2
*«Ιστορία και προβληματική της Τεχνολογίας», Εισαγωγή στην Εγκυκλοπαίδεια «Τεχνολογία και Πληροφορική», Τόμος 19 της Εκδοτικής Αθηνών, 1996
*«Κατασκευές και θεμελιώσεις από οπλισμένο σκυρόδεμα», εκδ. Συμμετρία, 1999, σσ. 376, ISBN 960-266-025-2
*«Δαιδάλματα: Επιλογή απ' το έργο του Θ.Π. Τάσιου», Πανεπιστημιακές Εκδόσεις ΕΜΠ, 2000, σσ. 904, ISBN 960-254-554-2
*«Η προβληματική των δημοσίων έργων», εκδ. Συμμετρία, 2004, σσ. 48
*«Παγκοσμιοποίηση» αποφενάκιση;, εκδ. Ψυχογιός, 2005, σσ. 162, 
*«Δημόσια και Ιδιωτικά έργα: Παθήματα και μαθήματα», εκδ. ΤΕΕ, 2006, σσ. 195, ISBN 960-8369-19-3
*«Αξιολογικά προβλήματα κατά τη δομητική αποκατάσταση των μνημείων», εκδ. Λύχνος, 2006, σσ. 105, ISBN 960-6607-40-2
*«Προσεισμική Ενίσχυση Υφιστάμενων Κατασκευών», Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, Αθήνα, 2007 (με Ι. Βλάχον)
*Θ. Π. Τάσιος. Πρόσφατο δημοσιευμένο έργο 1998-2008, σσ. 765, εκδ. ΤΕΕ, 2009, 
*«Περιβάλλον (Πάλι τα ίδια;)», εκδ. Σέλκα - 4M, 2010, σσ. 118, ISBN 978-960-8257-21-4
*«Θεωρία σχεδιασμού επισκευών και ενισχύσεων», εκδ. Συμμετρία, 2010, σσ. 296, lSBN 978-960-266-278-6
*“Problemi assiologici nel restauro strutturale dei Monumenti”, Ed. Liquori, Napoli, 2011
*«Επιφυλλίδες», εκδ. Αγγελάκη, 2012, σσ. 616, 
*«Ας αναστοχασθούμε εαυτούς και αλλήλους», εκδ. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2014, σσ.538, 
*«5 μαθήματα ζωής», εκδ. Αγγελάκη, Αθήνα 2015, σσ. 174, 
*«Θρησκεία και Τέχνη», εκδ. Εκδοτική Δημητριάδος, Βόλος, 2015, σσ. 40
*«Ηθο-οικονομικά», Πανεπ. Εκδόσεις Κρήτης, σ.σ. 233, 2016, 
*«Η συμβολή του ΕΜΠ στην Ανάπτυξη της Χώρας», εκδ. ΕΜΠ, 2018, σσ. 55, 
*«Οι κοινωνίες των ζώων», εκδ. Αγγελάκη, σσ. 160, 2018, 
*«Ξανά ο Αριστοτέλης;», εκδ. Άτων, σσ. 215, 2018, 
*«Civil engineering in Ancient Greece», εκδ. Αγγελάκη, σσ. 205, 2018, 
*“On Technology in Ancient Greece”, εκδ. Αγγελάκη, σσ. 228, 2018, 
*«Νίκος Καζαντζάκης», Παν. Εκδ. Κρήτης, σσ. 83, 2021, 
*«Εθνεγερσία: Το πνεύμα και το αίμα», εκδ. Άτων, σσ. 190, 2021, 
*«Πρακτικά ζητήματα της Νεοελληνικής Γλώσσας», Αθήνα 2022, σσ. 308, εκδ. Βιβλιοπωλείο της «Εστίας», 
*«Επιτομή της Πνευματικής Πορείας του Έθνους», εκδ. Άτων, 2022, σσ. 125, 
*«Αρχαιοελληνική Στρατιωτική Τεχνολογία», εκδ. Πανεπιστ. Εκδ. Κρήτης, 2025, σσ. 447, ISBN 978-618-230-156-2

## Παραπομπές


Κατηγορία:Έλληνες φιλόσοφοι
Κατηγορία:Φιλόσοφοι του 20ού αιώνα
Κατηγορία:Φιλόσοφοι του 21ου αιώνα
Κατηγορία:Έλληνες συγγραφείς του 20ού αιώνα
Κατηγορία:Έλληνες συγγραφείς του 21ου αιώνα
Κατηγορία:Έλληνες πολιτικοί μηχανικοί
Κατηγορία:Έλληνες πανεπιστημιακοί του 20ού αιώνα
Κατηγορία:Έλληνες πανεπιστημιακοί του 21ου αιώνα
Κατηγορία:Απόφοιτοι του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου
Κατηγορία:Μέλη Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου
Κατηγορία:Βραβευθέντες Ακαδημίας Αθηνών
Κατηγορία:Έλληνες ελευθεροτέκτονες