Ηρωική γύμνια

[μικρογραφία| Ο Αθηναίος ιππέας [Δεξίλεως πολεμά σε ηρωική γύμνια έναν Πελοποννήσιο οπλίτη, κατά τη διάρκεια του Κορινθιακού Πολέμου. Στήλη του Δεξίλεω, 394-393 π.Χ.]]
[δεξιά|μικρογραφία| Ο [Αχιλλέας με εξοπλισμό μάχης, Αθηναίος (περ. 240 μ.Χ.)]]
[μικρογραφία| ''[Ο Θνήσκων Γαλάτης* (1ος αιώνας π.Χ.), [[Μουσεία Καπιτωλίου]], [[Ρώμη]]]]
[[Αρχείο:Léonidas_aux_Thermopyles_(Jacques-Louis_David).PNG|δεξιά|μικρογραφία| [[Ζακ-Λουί Νταβίντ]]: *Λεωνίδας στις Θερμοπύλες* (1814)]]
Η *'ηρωική γύμνια**, ή **ιδανική γύμνια*', είναι έννοια στην κλασική φιλολογία για να περιγράψει τη [[Ρεαλισμός|μη ρεαλιστική]] χρήση της [[γύμνια]]ς στην κλασική [[γλυπτική]] με σκοπό να δείξει φιγούρες που μπορεί να είναι [[Λατρεία Ηρώων (αρχαία Ελλάδα)|ήρωες]], θεότητες ή [[Ημίθεος|ημιθεϊκά]] όντα. Αυτή η παράδοση ξεκίνησε στην [[Αρχαϊκή εποχή|αρχαϊκή]] και [[Αρχαία ελληνική γλυπτική|κλασική Ελλάδα]] και συνεχίστηκε στην [[Αρχαία ελληνική τέχνη|ελληνιστική]] και [[ρωμαϊκή γλυπτική]]. Η ύπαρξη ή ο τόπος της παράδοσης αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής επιχειρηματολογίας.

Στην [[αρχαία ελληνική τέχνη]], οι πολεμιστές σε [[Ανάγλυφο|ανάγλυφα]] και [[Αρχαία ελληνική κεραμική|ζωγραφισμένα αγγεία]] εμφανίζονταν συχνά γυμνοί στη μάχη, κάτι που στην πραγματικότητα δεν ήταν το ελληνικό έθιμο, και σε άλλα πλαίσια. Εξιδανικευμένοι νεαροί άνδρες (αλλά [[Κόρη (άγαλμα)|όχι γυναίκες]]) ήταν σκαλισμένοι σε φιγούρες [[Κούρος|κούρου]] και τα [[Είδωλο|λατρευτικά είδωλα]] στους ναούς ορισμένων ανδρικών θεοτήτων ήταν γυμνά. Αργότερα, σε αγάλματα προσώπων πλουσίων, συμπεριλαμβανομένων των ρωμαϊκών αυτοκρατορικών οικογενειών, δόθηκαν εξιδανικευμένα γυμνά σώματα, όπου μέχρι τότε αυτό περιελάμβανε γυναίκες. Τα σώματα ήταν πάντα νέα και αθλητικά, και γηρασμένα σώματα δεν φαίνονται ποτέ. Ο [[Πλίνιος ο Πρεσβύτερος]] σημείωσε την εισαγωγή του ελληνικού τύπου στη Ρώμη.

Ο πίνακας του [[Άνιολο Μπροντσίνο]], *Προσωπογραφία του Αντρέα Ντόρια ως Νεπτούνους* (περίπου 1530) και το άγαλμα του [[Μιχαήλ Άγγελος|Μιχαήλ Άγγελου]], *Δαβίδ* (1501–1504), ήταν σπάνια παραδείγματα της [[Αναγέννηση]]ς. Η παράδοση μερικές φορές αναβίωσε στη νεοκλασική τέχνη, όπως το άγαλμα του [[Αντόνιο Κανόβα]], *Ναπολέων ως Άρης ο Ειρηνοποιός* (1802–1806).

== Η παράδοση ==
Η γύμνια θεωρούνταν συχνά μια σημαντική πτυχή του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού και ήταν συχνή σε χώρους όπως τα γυμνάσια και όταν συμμετείχαν σε αγώνες. Τουλάχιστον κατά την Αυτοκρατορική περίοδο της Ρώμης, αυτή η έννοια λειτουργούσε τόσο για τις γυναίκες όσο και για τους άνδρες, με τις γυναίκες να απεικονίζονται μέσω της [[Βένους]] και άλλων θεών.

Ιδιαίτερα σε ρωμαϊκά παραδείγματα, όπως το *Στρατηγός Τιβόλι* ή το *Ψευδοαθλητής της Δήλου*, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια περίεργη αντιπαράθεση ενός υπερρεαλιστικού πορτραίτου βάθρου σε ρωμαϊκό στυλ με ένα εξιδανικευμένο θεϊκό σώμα στο ελληνικό στυλ. Τα ανδρικά γεννητικά όργανα δεν απεικονίστηκαν ρητά ως υπερβολικά καλά προικισμένα για να διαχωρίσουν μια ευγενή και σεμνή πρόσοψη από την έννοια στον ελληνικό πολιτισμό ότι τα μεγαλύτερα κληροδοτήματα ανήκαν σε πιο αρχέγονα και βάρβαρα χαρακτηριστικά.

Ως έννοια, έχει τροποποιηθεί από την έναρξή του, με άλλα είδη γυμνού να αναγνωρίζονται πλέον στην κλασική γλυπτική—π.χ. το παθιασμένο γυμνό γενναίων αλλά νικημένων βαρβάρων εχθρών όπως το *Ο Θνήσκων Γαλάτης*.

Η ηρωική γύμνια επέτρεψε στους Έλληνες γλύπτες να δείξουν τον χαρακτήρα ενός θέματος με μεγαλύτερη ακρίβεια, χωρίς τη μεταμφίεση ή το πρόσθετο πλαίσιο των ενδυμάτων.<gallery widths="200" heights="200">
Αρχείο:Krater Warrior BM F158.jpg|Άφιξη ή αναχώρηση νεαρού πολεμιστή ή ήρωα (ίσως ο [[Θησέας]] που φτάνει στην [[Αρχαία Αθήνα|Αθήνα]] και αναγνωρίζεται λόγω του ξίφους του από τον [[Αιγέας|Αιγέα]]). Ερυθρόμορφος κρατήρας της [[Απουλία]], περ. 410–400 π.Χ. Από το Ρούβο (Νότια Ιταλία), [[Βρετανικό Μουσείο]].
Αρχείο:Theseus Minotaur BM Vase E84 n3.jpg|Ο Θησέας πολεμά τον [[Προκρούστης|Προκρούστη]], Αττικός [[κύλιξ]], περ. 440-430 π.Χ., Βρετανικό Μουσείο
Αρχείο:Seleucid prince (Rome).JPG|Ένας [[Αυτοκρατορία των Σελευκιδών|Σελευκίδης]] πρίγκιπας που απεικονίζεται με ηρωική γύμνια, [[Εθνικό Ρωμαϊκό Μουσείο]]
Αρχείο:Heroic statue Octavius Louvre Ma1251.jpg|Ηρωικό άγαλμα ενός Ρωμαίου στρατηγού με το κεφάλι του [[Οκταβιανός Αύγουστος|Αυγούστου]] (1ος αιώνας π.Χ.), [[Μουσείο του Λούβρου]], [[Παρίσι]]
Αρχείο:Marcellus Louvre Ma1207.jpg|Ρωμαϊκό άγαλμα με το κεφάλι του [[Μάρκος Κλαύδιος Μάρκελλος (Ιουλιο-Κλαυδιανής δυναστείας)|Μάρκελλου]] (1ος αιώνας μ.Χ., μετά από ελληνικό πρωτότυπο του 5ου αιώνα π.Χ.)
Αρχείο:Roman lady as Venus (MC245) - Palazzo Nuovo - Musei Capitolini - Rome 2016.jpg|Μοντέρνα Ρωμαϊκή κυρία ως Βένους (245), [[Μουσεία Καπιτωλίου]]
Αρχείο:Apsley House - Napoleon's statue.JPG|[[Αντόνιο Κανόβα]]: *Ναπολέων ως Άρης ο Ειρηνοποιός* (1802-1806) - *Napoléon en Mars désarmé et pacificateur*, [[Οίκος Άπσλεϊ]], [[Λονδίνο]]
Αρχείο:Musée Rodin 1.jpg|*Ο σκεπτόμενος'' του Ογκίστ Ροντέν, που παρουσιάζεται εδώ στο Μουσείο Ροντέν στο Παρίσι, είναι ένα πολύ γνωστό παράδειγμα γυμνής ηρωικής γλυπτικής των αρχών του 20ού αιώνα.


## Δείτε επίσης

* Ιστορία της γύμνιας

## Παραπομπές



Κατηγορία:Αρχαία ελληνική γλυπτική
Κατηγορία:Γύμνια
Κατηγορία:Ελληνιστική γλυπτική
Κατηγορία:Ρωμαϊκά γλυπτά ελληνιστικού τύπου
Κατηγορία:Εικονογραφία