Αρμπέλα Στιούαρτ

Η λαίδη **Αρ(α)μπέλα Στιούαρτ**, αγγλ.: *lady Arbella Stuart* ή *Arabella Stewart* (1575 – 25 Σεπτεμβρίου 1615) ήταν Αγγλίδα ευγενής, που θεωρούνταν πιθανή διάδοχος της Ελισάβετ Α΄. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Ιακώβου Α΄ της Αγγλίας (του εξαδέλφου της), παντρεύτηκε κρυφά τον Γουλιέλμο Σίμορ 2ο δούκα του Σόμερσετ, έναν άλλο διεκδικητή του αγγλικού θρόνου. Ο βασιλιάς Ιάκωβος Α΄ φυλάκισε τον Σίμουρ και έθεσε την Αραμπέλα σε κατ' οίκον περιορισμό. Όταν αυτή και ο σύζυγός της προσπάθησαν να διαφύγουν από την Αγγλία, η Αραμπέλα συνελήφθη και φυλακίστηκε στον Πύργο του Λονδίνου, όπου απεβίωσε σε ηλικία 39 ετών 

## Καταγωγή
Ήταν το μοναδικό παιδί του Καρόλου Στιούαρτ 1ου κόμη του Λέννοξ (της 3ης δημιουργίας), από τον γάμο του με την Ελισάβετ Κάβεντις. Ήταν εγγονή του Ματθαίου Στιούαρτ 4ου κόμη του Λέννοξ (της 2ης δημιουργίας) και της λαίδης Μαργαρίτας Ντάγκλας, κόρης και κληρονόμου του Άρτσιμπαλντ Ντάγκλας 6ου κόμη του Άνγκους, και της Μαργαρίτας Τυδώρ, κόρης του Βασιλιά Ερρίκου Ζ΄ της Αγγλίας και χήρας του βασιλιά Ιακώβου Δ΄ της Σκωτίας. Η Αραμπέλα ήταν επομένως δισεγγονή του Ερρίκου Ζ΄, και ήταν στη σειρά διαδοχής του αγγλικού θρόνου, αν και η ίδια δεν τον επιδίωκε. 

Οι γονείς του πατέρα της, ο 4ος κόμης του Λέννοξ και η Μαργαρίτα Ντάγκλας, είχαν, από τα οκτώ παιδιά τους, δύο γιους που επέζησαν από την παιδική ηλικία: τον πατέρα της Αραμπέλα, τον Κάρολο, και τον μεγαλύτερο αδελφό του , τον Ερρίκο Στιούαρτ λόρδο Ντάρνλεϋ, ο οποίος έγινε ο 2ος σύζυγος της Μαρίας Α΄ της Σκωτίας, και πατέρας του εξαδέλφου της Αραμπέλας, Ιακώβου Α΄ της Αγγλίας. Οι γονείς της μητέρας της ήταν ο σερ Γουλιέλμος Κάβεντις και η σύζυγός του Ελισάβετ (γνωστή ως Μπες) του Χάρντγουικ.

## Παιδική ηλικία
αριστερά|μικρογραφία|Η Αραμπέλα Στιούαρτ, 2 ετών, π. το 1577.
Ο πατέρας της Αρμπέλα απεβίωσε το 1576, όταν αυτή ήταν βρέφος. Μεγάλωσε με τη μητέρα της Ελισάβετ Κάβεντις κόμισσα του Λέννοξ, μέχρι το 1582. Το τέλος της μητέρας της άφησε την επτάχρονη Αρμπέλα ορφανή, οπότε έγινε κηδεμονευόμενη της γιαγιάς της Μπες του Χάρντγουικ, αντί του λόρδου Μπέργκλεϊ του Κυρίου της Αυλής των Κηδεμονευομένων, όπως θα ήταν αναμενόμενο. 

Κατά το μεγαλύτερο μέρος της παιδικής της ηλικίας έζησε στην προστατευτική απομόνωση του Χάρντγουικ Χολ στο Ντέρμπισιρ με τη γιαγιά της, η οποία είχε παντρευτεί τον Γεώργιο Τάλμποτ 6ο κόμη του Σρούσμπερυ, το 1568. Φαίνεται ότι απολάμβανε περιοδικές επισκέψεις στην αυλή και στο Λονδίνο, συμπεριλαμβανομένων επισκέψεων στην αυλή κατά τα καλοκαίρια του 1587 και του 1588, και μίας που διήρκεσε από τον Νοέμβριο του 1591 έως τον Ιούλιο του 1592.

Ξεκινώντας από τις αρχές του 1589 (ή περίπου τότε) «κάποιος Μόρλεϋ... παρακολουθούσε την Άρμπελ και της διάβαζε», όπως αναφέρεται σε μια επιστολή της Μπες του Χάρντγουικ προς τον λόρδο Μπέργκλεϋ, με ημερομηνία 21 Σεπτεμβρίου 1592.  Η Μπες αφηγείται την υπηρεσία του Μόρλεϋ στην Άρμπελα «για διάστημα τριών και μισού ετών». Σημειώνει επίσης ότι ήλπιζε σε μια ετήσια σύνταξη 40 λιρών (ισοδύναμο με 14.000 £ το 2023) από την Αρμπέλα, με βάση το γεγονός ότι είχε «καταδικαστεί τόσο πολύ [δηλαδή είχε τόσα πολλά έξοδα] φεύγοντας από το Πανεπιστήμιο». Αυτό έχει οδηγήσει σε εικασίες ότι ο Μόρλεϋ ήταν ο ποιητής Κρίστοφερ Μάρλοου,  του οποίου το όνομα μερικές φορές γράφονταν έτσι.

## Κληρονόμος του αγγλικού θρόνου
δεξιά|μικρογραφία|Η Αρμπέλα Στιούαρτ το 1592, έργο του Νίκολας Χίλιαρντ.
μικρογραφία|Η Αρμπέλα Στιούαρτ.

## Διαπραγματεύσεις γάμου

## Γάμος με τον λόρδο Μπόσαμπ, φυλάκιση και το τέλος
αριστερά|μικρογραφία|274x274εσ|Ο σύζυγος της Αρμπέλα, Γουλιέλμος Σίμορ 2ος δούκας του Σόμερσετ.
μικρογραφία|Βασιλικό ένταλμα σύλληψης της Αρμπέλα, της λαίδης Μπόσαμπ και του λόρδου Μπόσαμπ, 1611

## Λογοτεχνική κληρονομιά
## Η Αρμπέλα και ο σύζυγός της πιθανοί διεκδικητές της Αγγλίας

## Βιβλιογραφία
* Ελίζαμπεθ Κούπερ . *Η ζωή και οι επιστολές της λαίδης Αραμπέλα Στιούαρτ* (1866)
* Μπλανς Κρίσταμπελ Χάρντι. *Αρμπέλα Στιούαρτ: Μια βιογραφία* (1913)
* Παράδοση Πρωθυπουργού . *Αρμπέλα Στιούαρτ: Βασιλική Κυρία του Χάρντγουικ και Ξαδέρφη του Βασιλιά Ιακώβου* (1957)
* Conyers Read . *Λόρδος Μπέργκλεϊ και Βασίλισσα Ελισάβετ* (1960)
* Ντέιβιντ Ν. Ντουράντ. *Αρμπέλα Στιούαρτ: Αντίπαλος της Βασίλισσας* (1978)
* Ρουθ Τάλμποτ Πλίμπτον. *Μαίρη Ντάιερ: Βιογραφία ενός επαναστάτη Κουάκερου* (1994)
* Σάρα Τζέιν Στιν, επιμ. *Τα γράμματα της λαίδης Αρμπέλα Στιούαρτ* (1994)
* Σάρα Γκρίστγουντ . *Αρμπέλα: Η Χαμένη Βασίλισσα της Αγγλίας* (2003)
* Τέρι Κίλμπερν. *Η Βασιλική Πριγκίπισσα του Χάρντγουικ: Αρμπέλα Στιούαρτ, 1575-1615* (2013, 2015)

## Αναφορές

### Πηγές
* Μάρσαλ, Ρόζαλιντ . «Αραμπέλα Στιούαρτ». *Εθνικό Βιογραφικό Λεξικό* . Οξφόρδη: Oxford University Press, 2004.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Η αλληλογραφία της Λαίδης Αρμπέλα Στιούαρτ στο EMLO
* Τα γράμματα της Αρμπέλα στα Βιβλία Google
* Πορτρέτο της Αρμπέλα Στιούαρτ, που ταυτοποιήθηκε το 2024: Πανεπιστήμιο του Γουόρικ

Κατηγορία:Οίκος των Τυδώρ