Αυτοκινητάμαξα Σειράς 460 Σιδηροδρόμων Ελλάδος (Desiro Electric)

Η **Σειρά 460** (εναλλακτικά **Desiro Electric**) των Σιδηροδρόμων Ελλάδος αποτελεί την πρώτη ηλεκτροκίνητη σειρά συρμών τύπου EMU στην Ελλάδα, οι οποίες κατασκευάστηκαν τη περίοδο 2004-2005 και σήμερα χρησιμοποιούνται σε δρομολόγια του Προαστιακού Σιδηροδρόμου Αθηνών. Οι συγκεκριμένες αυτοκινητάμαξες συναρμολογήθηκαν και κατασκευάστηκαν από την κοινοπραξία Siemens – Ελληνικά Ναυπηγεία και ανήκουν στη γενιά *Siemens Desiro Classic*.

## Ιστορικό

### Παραγγελία συρμών (1997)
Στα πλαίσια του εκσυγχρονισμού του δικτύου αλλά και του τροχαίου υλικού ενόψει των Θερινών Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, ο ΟΣΕ προέβη το 1997 μέσω προγραμματικών συμφωνιών μεταξύ άλλων, στην παραγγελία 20 πεντάδυμων ηλεκτρικών αυτοκινηταμαξών τύπου Desiro Electric, οι οποίες θα ενίσχυαν τον στόλο που θα χρησιμοποιούταν στον υπό σχεδιασμό για την εποχή Προαστιακό Σιδηρόδρομο Αθήνων.

Την εποχή εκείνη, οι συγκεκριμένοι συρμοί χρησιμοποιούνταν ήδη σε αρκετά δίκτυα της Γερμανίας και της Αγγλίας, ως κλιματιζόμενες προαστιακές μονάδες πέντε οχημάτων. Σε ό,τι αφορά την ελληνική παραγγελία, οι νέες αυτοκινητάμαξες βασίστηκαν σχεδιαστικά στη γερμανική σειρά *DBAG 642 (DB-Baureihe 642)*, ενώπροβλέφτηκε να ακολουθήσουν την παρακάτω εθνική αρίθμηση:

### Κατασκευή και παράδοση (2002-2006)
Η κατασκευή και συναρμολόγηση των νέων μονάδων έγινε μέσω της κοινοπραξίας Siemens - Ελληνικών Ναυπηγείων και πραγματοποιήθηκε στο εργοστάσιο των τελευταίων, ενώ η πρώτη μονάδα ετοιμάστηκε τον Ιανουάριο του 2004, όπου τμηματικά μεταφέρθηκε στο μηχανοστάσιο του ΟΣΕ στη Λεύκα και ενώθηκε σε συρμό. Η επίσημη παρουσίαση έγινε στις 4 Φεβρουαρίου του 2004 και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στη Θεσσαλονίκη όπου και εκκίνησαν οι δοκιμές και η εκπαίδευση του προσωπικού, ενώ η παραγγελία ολοκληρώθηκε το 2005. Ταυτόχρονα, οι δοκιμές επεκτάθηκαν και στην Αθήνα και συγκεκριμένα στην ηλεκτροκίνητη γραμμή Αεροδρόμιου - Αθήνα όπου συνεχίστηκαν μέχρι τον Νοέμβριο του 2006, όπου και οι συρμοί ετέθηκαν σε εμπορική χρήση.

#### Ποινική Ρήτρα Καθυστέρησης
Δεδομένου του γεγονότος ότι η παραλαβή των συγκεκριμένων μονάδων προβλεπόταν πριν τους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004. η κοινοπραξία υποβλήθηκε στην καταβολή ποινικών ρητρών. Στην συγκεκριμένη περίπτωση, με σκοπό την προσωρινή εξυπηρέτηση των δρομολογίων από το 2004 έως το 2006, παραχωρήθηκαν δωρεάν στην Proastiakos (θυγατρική του ΟΣΕ) οχτώ δηζελοκίνητοι συρμοί τύπου *Desiro Classic* (Σειρά 660), οι οποίοι εκτέλεσαν επιβατικό έργο μέχρι την έναρξη της εμπορικής λειτουργίας των ηλεκτροκίνητων *Desiro Electric*.

### Εμπορική Λειτουργία (2006-σήμερα)
Τα επόμενα χρόνια, τα *Desiro Electric* χρησιμοποιήθηκαν αποκλειστικά στα δίκτυα των προαστιακών σιδηροδρόμων είτε υπό την διαχείριση της Proastiakos, είτε μεταγενέστερα της ΤΡΑΙΝΟΣΕ, όπου με την επέκταση του ηλεκτροκίνητου δικτύου, εξυπηρετούσαν την σύνδεση όλο και περισσότερων περιοχών, βελτιώνοντας έτσι την διασύνδεση της περιφέρειας με την μητρόπολη. Για αρκετά χρόνια, οι συγκεκριμένοι συρμοί εξυπηρετούσαν πέρα από τον Προαστιακό Σιδηρόδρομο Αθηνών και την σύνδεση της Θεσσαλονίκης με την Λάρισα και ενδιάμεσους σταθμούς. Ωστόσο, με τον παροπλισμό ορισμένων μονάδων και την έλλειψη τροχαίου υλικού σε ηλεκτρικούς συρμούς, τα τελευταία χρόνια, τα Desiro Electric περιορίστηκαν στο δίκτυο του Προαστιακού Σιδηροδρόμου Αθηνών, συνεχίζοντας να εκτελούν καθημερινά δρομολόγια.

## Τεχνικά χαρακτηριστικά

### Διάταξη και Διαστάσεις
Οι ηλεκτροκίνητες αυτοκινητάμαξες *Desiro Electric* είναι σχεδιασμένες ως πεντάδυμες αρθρωτές συνθέσεις συνολικού μήκους 89.3μ., συνολικού πλάτους 2,8μ. και έμφορτου βάρους 185 τόνων. Αναλυτικότερα, τα *Desiro Electric* αποτελούνται από πέντε πλήρως κλιματιζόμενα οχήματα με διάταξη που περιλαμβάνει δύο κινητήρια οχήματα Β' θέσης στα άκρα, ένα μεσαίο όχημα Β' θέσης και δύο ενδιάμεσα οχήματα Β' θέσης εξοπλισμένα με WC. Το συγκεκριμένο είδος αυτοκινητάμαξας διαθέτει διάταξη τροχοφόρων αξόνων Bo' 2' 2' 2' Bo', έχει ύψος δαπέδου ανόδου-καθόδου 800 χιλιοστά από την κεφαλή της σιδηροτροχιάς και λειτουργεί σε γραμμή κανονικού εύρους.

#### Χωρητικότητα Επιβατών
Σε ό,τι αφορά την χωρητικότητα επιβατών, οι συγκεκριμένες μονάδες προσφέρουν 313 θέσεις καθήμενων τύπου β' θέσης, ενώ προβλέπεται η εξυπηρέτηση περισσότερων επιβατών συμπεριλαμβανομένων των όρθιων στους διαδρόμους του συρμού. Ταυτόχρονα, ο συρμός μπορεί να συζευχθεί με μια ακόμα αυτοκινητάμαξα, διπλασιάζοντας έτσι την χωρητικότητα ενός δρομολογίου.

### Κινητήρες και Σύστημα Πέδησης
Η ηλεκτροκίνητη αυτοκινητάμαξα *Desiro Electric* διαθέτει σύστημα έλξης το οποίο χρησιμοποιεί συνολικά 18 ασύγχρονους κινητήρες τριφασικού ρεύματος, οι οποίοι αποδίδουν μέγιστη ισχύ στο επίσωτρο 3.000 kW και διαρκή ισχύ 2.000 kW, ενώ η μέγιστη δύναμη έλξης κατά την εκκίνηση φτάνει τα 195 kN. Όσον αφορά το σύστημα πέδησης, η αυτοκινητάμαξα διαθέτει ηλεκτρική πέδη που έχει τη δυνατότητα επαναφοράς της ενέργειας στο δίκτυο κατά το φρενάρισμα, ενώ σε περίπτωση διακοπής λειτουργίας αυτής, εξασφαλίζεται η ομαλή και ασφαλής ακινητοποίηση του συρμού μέσω της αυτόματης ενεργοποίησης της πνευματικής πέδης.

### Ηλεκτρικό Σύστημα
Το ηλεκτρικό σύστημα μετάδοσης κίνησης αποτελείται από την πλευρά δικτύου με μετατροπείς τεσσάρων τεταρτημορίων, ένα ενδιάμεσο κύκλωμα με τάση, και την πλευρά του κινητήρα με μεταλλάκτη εύρους παλμών. Παράλληλα, ο μηχανισμός αυτός υποστηρίζεται από ένα αερόψυκτο ηλεκτρονικό σύστημα ισχύος εξοπλισμένο με κρυσταλλολυχνίες υψηλής τάσης IGBT, καθώς και από ένα ηλεκτρονικό σύστημα ελέγχου τύπου SIBAS 32. Παράλληλα, σε ό,τι αφορά τη λήψη της ηλεκτρικής ενέργειας από το εναέριο δίκτυο, η αυτοκινητάμαξα είναι εξοπλισμένη με δύο παντογράφους.

### Λοιπά Συστήματα
Πέρα από τα προαναφερθέντα χαρακτηριστικά, η αυτοκινητάμαξα *Desiro Electric* διαθέτει μια σειρά από επιπλέον συστήματα και εξοπλισμό, μεταξύ των οποίων από σύστημα κλιματισμού, το οποίο εκτείνεται σε όλα τα οχήματα, καθώς και από ένα σύστημα αναγγελίας επιβατών.

## Στόλος
Στον παρακάτω πίνακα καταγράφονται οι ενεργές και οι ανενεργές ηλεκτροκίνητες αυτοκινητάμαξες (ΗΑΑ) **Siemens Desiro Classic Electric.**

## Φωτοθήκη

Αρχείο:DESIRO GR JULY 2020 S.jpg|Άποψη συρμού Desiro στο ΝΣΣΘ το 2020.
Αρχείο:TRAINOSE Siemens Desiro EMU-5 at Afidnes.jpg|Συρμός Desiro στις 29 Οκτωβρίου 2017 στις Αφίδνες.
Αρχείο:OSE 460 112 interior 1.jpg|Άποψη του εσωτερικού των αμαξοστοιχιών της Σειράς 460.
Αρχείο:Desiro HellenicTrain.jpg|Ο συρμός 460 115/215 στις 19 Αυγούστου του 2025 στην Αθήνα.
Αρχείο:OSE 460 112 interior 2.jpg|Άποψη του εσωτερικού των αμαξοστοιχιών της Σειράς 460


## Παραπομπές