Η Τιμή των Πρίτζι

Το ***Η Τιμή των Πρίτζι*** (αγγλικά: *Prizzi's Honor*) είναι αμερικανική αστυνομική ταινία μαύρης κωμωδίας του 1985 σε σκηνοθεσία Τζον Χιούστον, με πρωταγωνιστές τους Τζακ Νίκολσον και Κάθλιν Τέρνερ ως δύο εξαιρετικά ικανούς δολοφόνους της μαφίας που, αφού ερωτεύονται, προσλαμβάνονται για να σκοτώσουν ο ένας τον άλλον. Το σενάριο που συνέγραψε ο Ρίτσαρντ Κόντον βασίζεται στο ομώνυμο μυθιστόρημά του, το οποίο δημοσιεύτηκε το 1982. Στους δεύτερους ρόλους της ταινίας περιλαμβάνονται οι Αντζέλικα Χιούστον, Ρόμπερτ Λότζια, Τζον Ράντολφ, ΚΚΧ Πάουντερ, Λόρενς Τίρνεϊ και Γουίλιαμ Χίκι. Ο Στάνλεϊ Τούτσι εμφανίζεται σε έναν μικρό ρόλο στο κινηματογραφικό του ντεμπούτο. Ήταν η τελευταία από τις ταινίες του Τζον Χιούστον που κυκλοφόρησε όσο ζούσε.

*Η Τιμή των Πρίτζι* κυκλοφόρησε στις κινηματογραφικές αίθουσες στις 14 Ιουνίου 1985, από την 20th Century Fox. Έλαβε την αποδοχή των κριτικών, με έπαινο για τις ερμηνείες των ηθοποιών του (κυρίως της Χιούστον). Εισέπραξε 26 εκατομμύρια δολάρια έναντι προϋπολογισμού 16 εκατομμυρίων δολαρίων.

Η ταινία έλαβε συνολικά οκτώ υποψηφιότητες στα 58α Βραβεία Όσκαρ (συμπεριλαμβανομένων των Καλύτερης Ταινίας, Καλύτερης Σκηνοθεσίας, Καλύτερου Ηθοποιού και Καλύτερου Προσαρμοσμένου Σεναρίου) με τον Χιούστον να κερδίζει το βραβείο Όσκαρ Β' Γυναικείου Ρόλου. Η ταινία κέρδισε επίσης τέσσερις Χρυσές Σφαίρες, συμπεριλαμβανομένων των, Καλύτερου Ηθοποιού – Κινηματογραφική Ταινία Μιούζικαλ ή Κωμωδία και Καλύτερης Ηθοποιού – Κινηματογραφική Ταινία Κωμωδία ή Μιούζικαλ για τον Νίκολσον και την Τέρνερ, αντίστοιχα.

## Πλοκή
Ο Τσάρλεϊ Παντάνα είναι δολοφόνος μιας οικογένειας μαφίας της Νέας Υόρκης με επικεφαλής τον ηλικιωμένο Δον Κοράντο Πρίτζι, του οποίου την επιχείρηση γενικά χειρίζονται οι γιοι του Ντόμινικ και Εντουάρντο και ο επί χρόνια δεξί του χέρι, Άντζελο, ο οποίος είναι ο πατέρας του Τσάρλεϊ.

Σε έναν οικογενειακό γάμο, ο Τσάρλεϊ ερωτεύεται γρήγορα μια όμορφη μη Ιταλίδα γυναίκα που δεν αναγνωρίζει. Ρωτάει τη Μερόζε Πρίτζι, την εν διαστάσει κόρη του Ντόμινικ, αν εκείνη την αναγνωρίζει, αγνοώντας το γεγονός ότι η Μερόζε έχει ακόμα αισθήματα για τον Τσάρλεϊ, αφού κάποτε ήταν εραστής του. Η Μερόζε είναι σε δυσμένεια με τον πατέρα της επειδή έφυγε με άλλον άντρα πριν τελειώσει το ειδύλλιό της με τον Τσάρλεϊ.

Ο Τσάρλεϊ ταξιδεύει αεροπορικώς στην Καλιφόρνια για να εκτελέσει ένα συμβόλαιο, να σκοτώσει έναν άνδρα ονόματι Μάρξι Χέλερ επειδή λήστεψε ένα καζίνο της Νεβάδα. Βρίσκεται προς εκπλήξεως όταν μαθαίνει ότι ο Μάρξι είναι ο εν διαστάσει σύζυγος της Αϊρίν Γουόκερ, της γυναίκας που ερωτεύτηκε στον γάμο. Αυτή ξεπληρώνει μερικά από τα χρήματα που έκλεψε ο Μάρξι καθώς ο Τσάρλεϊ πιστεύει αφελώς (ή ηθελημένα) ότι η Αϊρίν δεν είχε εμπλακεί στην απάτη που διαπράχθηκε στο καζίνο. Μέχρι αυτό το σημείο έχουν ερωτευτεί και τελικά ταξιδεύουν στο Μεξικό για να παντρευτούν. Μια ζηλιάρα Μερόζε ταξιδεύει μόνη της δυτικά για να εξακριβώσει ότι η Αϊρίν έχει προδώσει την οργάνωση. Οι πληροφορίες αυτές επαναφέρουν τη Μερόζε σε περίπου καλές χάρες με τον πατέρα της και τον δον. Ο πατέρας του Τσάρλεϊ αργότερα αποκαλύπτει ότι η Αϊρίν (η οποία είχε ισχυριστεί ότι ήταν φορολογική σύμβουλος) είναι ένας «εργολάβος» που, όπως ο Τσάρλι, κάνει δολοφονίες για την μαφία.

Ο Ντόμινικ, ενεργώντας μόνος του, θέλει ο Τσάρλεϊ να φύγει από τη μέση και προσλαμβάνει κάποιον για να τον σκοτώσει, χωρίς να ξέρει ότι μόλις ανέθεσε αυτή τη δουλειά στη σύζυγο του Τσάρλεϊ. Ο Άντζελο συμπαρατάσσεται με τον γιο του και ο Εντουάρντο είναι τόσο τρομοκρατημένος από τις ενέργειες του αδερφού του που βοηθά ώστε να γίνει η οριστική αφαίρεση του Ντόμινικ από την οικογένεια.

Η Αϊρίν και ο Τσάρλεϊ συνεργάζονται σε μια απαγωγή που θα εμπλουτίσει την οικογένεια, όμως, κατά την διάρκεια σήμερα απαγωγής, εκείνη πυροβολεί τη σύζυγο ενός αρχηγού της αστυνομίας, βάζοντας σε κίνδυνο την επιχειρηματική σχέση της οργάνωσης με τους αστυνομικούς. Ο δον απαιτεί επίσης ένα μεγάλο χρηματικό ποσό από την Αϊρίν για τις μη εξουσιοδοτημένες δραστηριότητές της στη Νεβάδα, ποσό το οποίο εκείνη δεν θέλει να πληρώσει. Την ίδια ώρα, ο δον λέει στον Τσάρλι ότι η γυναίκα του «πρέπει να φύγει».

Τα πράγματα κορυφώνονται στην Καλιφόρνια όταν, φερόμενος ότι όλα είναι καλά, ο Τσάρλεϊ επιστρέφει σπίτι στη γυναίκα του. Ο καθένας τραβάει ένα όπλο ταυτόχρονα στην κρεβατοκάμαρα. Η Αϊρίν καταλήγει νεκρή και ο Τσάρλι πίσω στη Νέα Υόρκη. Του λείπει η Αϊρίν, αλλά παρηγορείται από τη Μερόζε.

## Διαμονή ρόλων

## Παραγωγή
Εκτός από τη συνεργασία με την ηθοποιό κόρη του, ο Τζον Χιούστον προσέλαβε τον Μέτα Κάρπεντερ Γουάιλντ, τον επιβλέποντα σεναρίου που δούλεψε μαζί του στο *[[Το Γεράκι της Μάλτας (ταινία)|Το Γεράκι της Μάλτας]]* (1941) και τον Ρούντι Φερ, τον μοντέρ του από το *[[Στη βοή της καταιγίδος|Στη Βοή της Καταιγίδας]]* (1948). 

Η Αντζέλικα Χιούστον πληρώθηκε με την κλίμακα SAG-AFTRA $14,000 για το ρόλο της στο *Η Τιμή των Πρίτζι*. Όταν ο ατζέντης της τηλεφώνησε στον παραγωγό της ταινίας με σκοπό να ζητήσει αν μπορούσε να πληρωθεί περισσότερα, της είπαν «Πήγαινε στο διάολο. Ελεύθερα - ζήτα περισσότερα χρήματα. Δεν τη θέλουμε καν σε αυτήν την ταινία.» Η Χιούστον, η οποία ήταν όχι μόνο η κόρη του Τζον Χιούστον, αλλά και η κοπέλα του Τζακ Νίκολσον εκείνη την εποχή, έγραψε στα απομνημονεύματά της με τίτλο *Watch Me* το 2014, ότι αργότερα άκουσε έναν εργαζόμενο της παραγωγής να λέει: «Ο πατέρας της είναι ο σκηνοθέτης, ο φίλος της το αστέρι, και δεν έχει ταλέντο.»  Τελικά κέρδισε το Όσκαρ Β' Γυναικείου Ρόλου για την ερμηνεία της.

Ένας 25χρονος Στάνλεϊ Τούτσι έκανε το κινηματογραφικό του ντεμπούτο στο *Η Τιμή των Πρίτζι*, παίζοντας τον δευτερεύοντα ρόλο ενός μπράβου της μαφίας.

## Υποδοχή

### Κριτικές
Στο Rotten Tomatoes, το *Η Τιμή των Πρίτζι* κατέχει βαθμολογία έγκρισης 85% με βάση 41 κριτικές, οι οποίες έχουν μέσο όρο 7,1/10. Η συναίνεση των κριτικών του ιστότοπου δηλώνει: «Ανησυχητικό και σαρδόνιο, το *Η Τιμή των Πρίτζι* διαπρέπει στη μαύρη κωμωδία, επειδή ο σκηνοθέτης Τζον Χιούστον και το σύνολο των ηθοποιών του παίρνουν τη φάρσα στα σοβαρά».  Η Metacritic, η οποία χρησιμοποιεί σταθμισμένο μέσο όρο, έδωσε στην ταινία σκορ 84 από τα 100, βασισμένη σε 16 κριτικούς, δείχνοντας «καθολική αναγνώριση». 

Η Πωλίν Κάελ έγραψε: «Αυτή η ταινία του Τζον Χιούστον έχει έναν ώριμο και τολμηρό κωμικό τόνο. Απολαμβάνει ηδονικά το δολοφονικό φινάγκ των μελών μιας οικογένειας της Μαφίας του Μπρούκλιν και χαίρεται για τις απάτες τους. Είναι σαν τον *[[Ο Νονός (ταινία)|Νονό]]* που υποδύθηκε από το *[[The Munsters|Οικογένεια Monsters]]*. Η ιδιότητα του Τζακ Νίκολσον να φαίνεται ως ένας καθημερινός άνθρωπος στον ρόλο του Τσάρλεϊ, του εκτελεστή της οικογένειας, είναι η θεμέλιος λίθος της ταινίας: αυτή είναι μια μπαρόκ κωμωδία για ανθρώπους που συμπεριφέρονται με συνηθισμένους τρόπους σε τερατόμορφες συνθήκες, και έχει το ζουμί της καθημερινής οικογενειακής τρέλας». Ο Ρότζερ Ίμπερτ έδωσε στην ταινία τρεισήμισι αστέρια από τα τέσσερα και έγραψε: «Αυτή είναι η πιο παράξενη κωμωδία εδώ και πολλούς μήνες, μια ταινία τόσο σκοτεινή, τόσο κυνική και τόσο αστεία που ίσως μόνο ο Τζακ Νίκολσον και η Κάθλιν Τέρνερ θα μπορούσαν να μην γελάσουν κατά τη διάρκεια των ερωτικών σκηνών». 

### Βραβεία και υποψηφιότητες

### Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου

* Τα 100 χρόνια της AFI... 100 Γέλια – Υποψήφια 
* Τα 100 χρόνια της AFI... 100 Πάθη – Υποψήφια 
* AFI's 10 Top 10 – Υποψήφια (Ταινία Γκάνγκστερ) 

## Επόμενη ταινία
Τον Ιούνιο του 1990, ανακοινώθηκε ότι ο Σίντνεϊ Λουμέτ είχε υπογράψει ώστε να σκηνοθετήσει μια προσαρμογή του *Prizzi's Family* από ένα σενάριο που έγραψε ο Γουίλιαμ Ρισέρ.  Ωστόσο, η ταινία δεν έγινε ποτέ.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* 
* 
* 
* 

Κατηγορία:Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Σκηνοθεσίας
Κατηγορία:Ταινίες τοποθετημένες στη Νέα Υόρκη
Κατηγορία:Ταινίες με μουσική σύνθεση Άλεξ Νορθ
Κατηγορία:Ταινίες με ηθοποιό που κέρδισε Όσκαρ Β΄ Γυναικείου Ρόλου
Κατηγορία:Ταινίες με ηθοποιό που κέρδισε Χρυσή Σφαίρα Α΄ Γυναικείου Ρόλου (Κωμωδία ή Μιούζικαλ)
Κατηγορία:Ταινίες με ηθοποιό που κέρδισε Χρυσή Σφαίρα Α΄ Ανδρικού Ρόλου (Κωμωδία ή Μιούζικαλ)
Κατηγορία:Ταινίες σε σκηνοθεσία Τζον Χιούστον
Κατηγορία:Ταινίες βασισμένες σε αμερικανικά μυθιστορήματα
Κατηγορία:Ταινίες που συσχετίζονται με το οργανωμένο έγκλημα στις Ηνωμένες Πολιτείες
Κατηγορία:Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Ταινίας (Κωμωδία ή Μιούζικαλ)
Κατηγορία:Αμερικανικές ρομαντικές κωμικές ταινίες
Κατηγορία:Αμερικανικές αστυνομικές κωμικές ταινίες
Κατηγορία:Αμερικανικές ταινίες μαύρης κωμωδίας
Κατηγορία:Ταινίες παραγωγής ABC Motion Pictures
Κατηγορία:Ταινίες παραγωγής 20th Century Fox
Κατηγορία:Ταινίες του 1985
Κατηγορία:Ταινίες με θέμα τη σικελική μαφία