Μπαλτάσαρ Ντένερ

Ο **Βαλτάσαρ Ντένερ** (γερμανικά: Balthasar Denner, 15 Νοεμβρίου 1685 – 14 Απριλίου 1749) ήταν Γερμανός ζωγράφος, ο οποίος θεωρείται ιδιαίτερα αναγνωρισμένος για την ικανότητά του στη ζωγραφική πορτρέτων. Η κυριότερη θεματολογία του ήταν τα πορτρέτα μισού σώματος ή κεφαλής και ώμων, ενώ δημιούργησε επίσης μερικά ομαδικά πορτρέτα οικογενειών σε εσωτερικούς χώρους. Συνήθως, ο Ντένερ επικεντρωνόταν στο πρόσωπο, ενώ τα ρούχα και τα λοιπά αντικείμενα συνήθως τα ζωγράφιζαν άλλοι καλλιτέχνες ή, αργότερα, η κόρη του. Η κύρια ιδιαιτερότητά του συνίστατο στην εξαιρετική μηχανική του τελειότητα, η οποία εκτεινόταν στην απόδοση ακόμη και των σχεδόν αόρατων λεπτομερειών, όπως η τριχόπτωση της επιδερμίδας. Ξεχωρίζει ιδιαίτερα για τις απεικονίσεις του προσώπου ηλικιωμένων ανδρών και γυναικών.

## Βιογραφία

### Πρώτα χρόνια
Ο Ντένερ γεννήθηκε στην πόλη Άλτονα, η οποία σήμερα αποτελεί μέρος του Αμβούργου. Την εποχή εκείνη, η Άλτονα ανήκε στο βασίλειο της Δανίας και ήταν η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη του, μετά την Κοπεγχάγη, γνωστή για τη θρησκευτική της ανεκτικότητα. Ο πατέρας του, Γιάκομπ Ντένερ, ήταν υπουργός των Μεννονιτών και βαφέας υφασμάτων. Ο Βαλτάσαρ είχε επτά αδελφές και ήταν ο μοναδικός γιος. Στην ηλικία των οκτώ ετών υπέστη ένα ατύχημα και από τότε περπατούσε με μια ελαφρά χωλότητα για το υπόλοιπο της ζωής του. Η ανάρρωσή του ήταν αργή και, για να αντισταθμίσει την πλήξη, άρχισε να σχεδιάζει και να αντιγράφει πίνακες του Μπέρεχεν και του Μπλοέμαερτ. Ο δάσκαλός του ήταν ο Ολλανδός Φρανς βαν Αμάμα. Το 1696, η οικογένεια μετέβη στη Γκντανσκ, όπου ο Ντένερ εξασκούσε την ελαιογραφία μεταξύ 1698 και 1700. Το 1701 η οικογένεια επέστρεψε στη Χανσεατική πόλη. Ο Βαλτάσαρ εργάστηκε ως υπάλληλος για τον θείο του, ο οποίος ήταν έμπορος. Το 1707 έγινε μέλος της Πρωσικής Ακαδημίας Τεχνών στο Βερολίνο.

Ο Ντέρνερ ξεκίνησε την καριέρα του ως ζωγράφος μικρογραφιών πορτραίτων. Το 1709 ζωγράφισε τον εννέα ετών Κάρολο Φρειδερίκο του Χόλσταϊν-Γκόττορπ και την αδελφή του σε μικρογραφία. Κατόπιν προσκλήσεως, επισκέφθηκε το Κάστρο Γκοττόρπ, όπου απεικονίστηκε ο ίδιος στο παρασκήνιο ενός ομαδικού πορτρέτου της δούκισσας οικογένειας. Το 1712 παντρεύτηκε και τον επόμενο χρόνο μετανάστευσε στο Αμβούργο, όταν η Άλτονα καταστράφηκε από τον Μάγκνους Στένμποκ κατά τη διάρκεια του Μεγάλου Βορείου Πολέμου. Το 1714 πραγματοποίησε ταξίδι στο Άμστερνταμ, το 1715 στο Λονδίνο, και το 1717 στην Κοπεγχάγη. Το 1720 επισκέφθηκε την ευγενή αυλή του Βολφενμπύτελ και του Αννόβερου.

### Το πορτρέτο της ηλικιωμένης
Ενώ βρισκόταν στο Ανόβερο, ο Ντένερ προσκλήθηκε στην Αγγλία, αλλά πρώτα είχε τη δυνατότητα να συναντηθεί με τον Άντριεν φαν ντερ Βερφ στον οποίο παρουσίασε τον πίνακα του με την απεικόνιση μιας ηλικιωμένης γυναίκας. Ο φαν ντερ Βερφ εντυπωσιάστηκε τόσο από τη ζωγραφιά, που δεν μπόρεσε παρά να την συγκρίνει μόνο με τη *[[Μόνα Λίζα]]*. Στο Λονδίνο, ο πίνακας προκάλεσε επίσης μεγάλη αίσθηση και στάλθηκε στον Κάρολο ΣΤ΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Ο Ντέρνερ αντάμειφθηκε με 5.875 γκούλντεν και το 1725 του ανατέθηκε η αποστολή να ζωγραφίσει το πορτρέτο ενός ηλικιωμένου άνδρα, ως αντεστραμμένο έργο, για το ίδιο χρηματικό ποσό. Το 1728, αποχώρησε από το Λονδίνο λόγω του νέφους και απέπλευσε προς το Αμβούργο.

### Μετά το Λονδίνο
Το 1729, ο Ντέρνερ επισκέφθηκε την αυλή του Μπλάνκενμπουργκ και της Δρέσδης, και ακολούθως μετέβη στο Βερολίνο. Το 1730, ο μαθητής του Ντομίνικους βαν ντερ Σμίσεν παντρεύτηκε την Κατερίνα Ντένερ, αδελφή του Βαλτάσαρ. Ο Ντένερ επισκέφθηκε για δεύτερη φορά το Άμστερνταμ, και το 1734 βρέθηκε στο Μπραουνσβάικ και το Κάστρο Σαλτσντάλουμ. Την ίδια χρονιά, νοίκιασε ένα σπίτι στο Άμστερνταμ, αλλά ήταν συνεχώς απασχολημένος με την εκτέλεση παραγγελιών για τον Χριστιανό Λουδοβίκο Β΄ του Μεκλεμβούργου-Σβερίν. Μετακόμισε εκεί το 1736 και φιλοτέχνησε το πορτρέτο του πλούσιου Ολλανδού τραπεζίτη Γκέοργκ Κλίφορντ, ο οποίος ήταν γνωστός για τη συλλογή φυτών του και είχε προσκαλέσει τον Λινναίο να ζήσει στην εξοχική του κατοικία. Το 1739, ο Ντέρνερ εγκατέλειψε το Άμστερνταμ. Όταν ζωγράφισε το πορτρέτο του δώδεκα ετών Πέτρου Γ΄ της Ρωσίας στο Κίελο (περίπου το 1740), αναγκάστηκε να δημιουργήσει αρκετές αντίγραφα, τα οποία στάλθηκαν σε όλες τις ευρωπαϊκές αυλές. Ένα από αυτά στάλθηκε στη Ρωσία ως μια σιωπηλή υπενθύμιση ότι ο Πέτρος μπορούσε να θεωρηθεί διάδοχος. Το 1742 αρνήθηκε να μεταβεί στην Αγία Πετρούπολη, όπου του προσφέρθηκε μια εξαιρετική θέση. Κατά τη διάρκεια της ζωγραφικής των πορτρέτων, τα παιδιά του συνήθως έπαιζαν μουσική για να ενισχύσουν την ατμόσφαιρα. Το 1743 ζωγράφισε τον Αδόλφο Φρειδερίκο της Σουηδίας. Περίπου το 1745, επέστρεψε στην Άλτονα, όπου τρία από τα παιδιά του απεβίωσαν. Ο Ντένερ βυθίστηκε σε βαθιά θλίψη και δεν ζωγράφισε για έναν ολόκληρο χρόνο.

Όταν απεβίωσε ο ίδιος, σε ηλικία 63 ετών, στο Ρόστοκ, βρέθηκαν 46 ατελείωτοι πίνακες στο εργαστήριό του. Το Μουσείο Στατέλτιχες Μουζέουμ Σβερίν κατέχει 75 πορτρέτα του Ντένερ. Το πορτρέτο του Γκέοργκ Φρίντριχ Χέντελ (1733) φυλάσσεται στην Εθνική Συλλογή Πορτρέτων του Λονδίνου. Ο Ντένερ ζωγράφισε επίσης τα παιδιά του Μπάρθολντ Χάινριχ Μπρόκες, ποιητή από το Αμβούργο. Ήταν, επίσης, φίλος με τον Ολλανδό ζωγράφο Γιόχαν βαν Γκουλ.

Τα έργα του Ντένερ φυλάσσονται σε πολλές δημόσιες συλλογές, όπως στο Μουσείο του Λούβρου, στην Εθνική Πινακοθήκη της Ουάσιγκτον, στο Ερμιτάζ, στο Τέιτ Μπρίταιν, στο Βρετανικό Μουσείο, στη Βασιλική Συλλογή του Λονδίνου, στην Εθνική Συλλογή Πορτρέτων του Λονδίνου, στο Μουσείο Βικτωρίας και Αλβέρτου και στο Ρέικσμουζεουμ.

## Γκαλερί

Αρχείο:George Frideric Handel by Balthasar Denner.jpg|*Πορτρέτο του Γκέοργκ Φρίντριχ Χέντελ*, Εθνική Συλλογή Πορτραίτων του Λονδίνου.
Αρχείο:Balthasar Denner - Portrait of an old woman (Eremitage).jpg|*Πορτρέτο ηλικιωμένης γυναίκας*, Μουσείο Ερμιτάζ.
Αρχείο:Balthasar Denner - Alte Frau - GG 675 - Kunsthistorisches Museum.jpg|*Πορτρέτο ηλικιωμένης γυναίκας*, Μουσείο Ιστορίας της Τέχνης.
Αρχείο:Balthasar Denner - Self Portrait - NG.M.00189 - National Museum of Art, Architecture and Design.jpg|*Αυτοπροσωπογραφία*, Εθνικό Μουσείο της Νορβηγίας.
Αρχείο:Balthasar Denner - Alter Mann - GG 676 - Kunsthistorisches Museum.jpg|*Πορτρέτο ηλικιωμένου άνδρα* (1726), Μουσείο Ιστορίας της Τέχνης.
Αρχείο:Balthasar Denner (1685-1749) - Age - RCIN 405619 - Royal Collection.jpg|*Ηλικιωμένη*, Βασιλική Συλλογή του Λονδίνου.
Αρχείο:Balthasar Denner - The Artist's Family Making Music Together - KMS3299 - Statens Museum for Kunst.jpg|*Η οικογένεια του Καλλιτέχνη συνθέτοντας μουσική μαζί*, Εθνική Συλλογή της Δανίας.
Αρχείο:Balthasar Denner - The Artist's Wife Esther, early 18th century.jpg|*Η Εσθήρ, σύζυγος του Καλλιτέχνη*.
Αρχείο:Denner, Balthasar - Study of an old woman - Hamburger Kunsthalle.jpg|*Μελέτη ηλικιωμένης γυναίκας*, Αίθουσα Τέχνης Αμβούργου.
Αρχείο:Balthasar Denner - The Artist's Daughter - Statens Museum for Kunst.jpg|*Η κόρη του Καλλιτέχνη* (1728), Εθνική Συλλογή της Δανίας.
Αρχείο:Portrait of an Old Lady (Balthasar Denner) - Nationalmuseum - 17210.tif|*Πορτραίτο ηλικιωμένης γυναίκας*, Εθνικό Μουσείο Καλών Τεχνών της Σουηδίας.
Αρχείο:Balthasar Denner - The Artist's Parents-in-Law and some of their Children - KMS3300 - Statens Museum for Kunst.jpg|*Τα πεθερικά του Καλλιτέχνη και κάποια από τα παιδιά τους*, Εθνική Συλλογή της Δανίας.
Αρχείο:Balthasar Denner - Portrait of an old woman - M.Ob.156 MNW - National Museum in Warsaw.jpg|*Πορτραίτο ηλικιωμένης γυναίκας*, Εθνικό Μουσείο της Βαρσοβίας.
Αρχείο:Johann Adolph Hasse by Balthasar Denner.jpg|*Πορτρέτο του Γιόχαν Άντολφ Χάσσε* (1740).
Αρχείο:Balthasar Denner (attr) Eierfrau.jpg|*Η Γυναίκα με το αυγό*.
Αρχείο:Balthasar Denner - A maid holding a chamberstick.jpg|*Υπηρέτρια κρατώντας ένα κηροπήγιο*.


## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

*Balthasar Denner – All Things Denner
*Four portraits by Denner and selfportrait; Rijksmuseum 
* Three portraits by Denner; Historisch Museum Rotterdam
*

Κατηγορία:Γερμανοί ζωγράφοι
Κατηγορία:Ζωγράφοι του 18ου αιώνα
Κατηγορία:Προσωπογράφοι
Κατηγορία:Ροκοκό ζωγραφική