Εισβολή στην Τζαμάικα (1655)

Η **εισβολή στην Τζαμάικα** (αγγλ.:*Invasion of Jamaica*) έλαβε χώρα τον Μάιο του 1655, κατά τη διάρκεια του Αγγλο-ισπανικού πολέμου του 1654–1660, όταν μια αγγλική εκστρατευτική δύναμη κατέλαβε την ισπανική Τζαμάικα. Ήταν μέρος ενός φιλόδοξου σχεδίου του Όλιβερ Κρόμγουελ για την απόκτηση νέων αποικιών στην Αμερική, γνωστού ως "Δυτικό Σχέδιο".

Αν και σημαντικοί οικισμοί όπως το Σαντιάγο ντε λα Βέγκα, σημερινή Σπάνις Τάουν, δεν είχαν επαρκή άμυνα και καταλήφθηκαν γρήγορα, η αντίσταση των δραπετών σκλάβων, ή Τζαμαϊκανών Μαρώνων, συνεχίστηκε στο εσωτερικό. Το Δυτικό Σχέδιο ήταν σε μεγάλο βαθμό μια αποτυχία, αλλά η Τζαμάικα παρέμεινε σε αγγλικά χέρια και παραχωρήθηκε επίσημα από την Ισπανία με τη Συνθήκη της Μαδρίτης του 1670. Η αποικία της Τζαμάικα παρέμεινε βρετανική κτήση μέχρι την ανεξαρτησία της το 1962.

## Υπόβαθρο
Το 1654, ο Όλιβερ Κρόμγουελ και το Συμβούλιο της Επικρατείας του σχεδίασαν μια αιφνιδιαστική επίθεση στην Ισπανική Αμερική. Υπήρχαν διάφοροι λόγοι για αυτό, συμπεριλαμβανομένης της ασθενούς οικονομικής θέσης της Κοινοπολιτείας και της εύρεσης διεξόδου για μεγάλο αριθμό δυσαρεστημένων βετεράνων από τους Πολέμους των Τριών Βασιλείων. 

Η αποστολή αναχώρησε από την Αγγλία τον Δεκέμβριο του 1654, αποτελούμενη από έναν στόλο 17 πολεμικών πλοίων και 20 μεταγωγικών, που μετέφεραν 325 κανόνια, 1.145 ναυτικούς και 1.830 στρατιώτες (που αργότερα ενισχύθηκαν από αποσπάσματα από άλλες αγγλικές αποικίες των Δυτικών Ινδιών σε 8.000 άνδρες).  Τη διοίκηση είχαν από κοινού ο Ναύαρχος Γουίλιαμ Πεν και ο Ρόμπερτ Βέναμπλς, ένας έμπειρος στρατιωτικός που επέστρεψε πρόσφατα από την Ιρλανδία. Οι Ισπανοί γνώριζαν αυτές τις προετοιμασίες από τον Ιούλιο και διέταξαν βελτιώσεις στην άμυνα της Ισπανιόλα, η οποία ορθώς θεωρήθηκε ότι ήταν ο κύριος στόχος.  Ο στόλος έφτασε στα νησιά Μπαρμπάντος στα τέλη Ιανουαρίου 1655 και, μετά από δύο μήνες ανακατασκευής, απέπλευσε για την Ισπανιόλα. Στις 13 Απριλίου, ο Πεν αποβίβασε 4.000 άνδρες υπό τον Βέναμπλς κοντά στο Σάντο Ντομίνγκο.  Υπό την επήρεια δυσεντερίας και παρενοχλούμενη από μαύρους και μιγάδες Ισπανούς κατά την πορεία,  η εκστρατεία απέτυχε με απώλεια 1.000 ανδρών.  Τα αγγλικά στρατεύματα εκκενώθηκαν στις 25 Απριλίου. 

Ακόμη και πριν από αυτό, ο Πεν και ο Βέναμπλς δεν είχαν σχεδόν καθόλου επικοινωνήσει, και η σχέση τους τώρα διαλύθηκε εντελώς. Δεδομένου ότι τους είχε δοθεί ευρεία διακριτική ευχέρεια, ο Βέναμπλς αποφάσισε να διασώσει κάτι από την αποστολή επιτιθέμενος στην Τζαμάικα, η οποία δεν ήταν καλά αμυνομένη. Ωστόσο, έχοντας αποτύχει να επιτύχει τον κύριο στόχο της Ισπανιόλα, ο Πεν αντιτάχθηκε σθεναρά στην προσπάθεια, σε σημείο που ο Βέναμπλς ανησυχούσε ότι μόλις αποβιβάζονταν, οι άνδρες του θα εγκαταλείφονταν από τον στόλο. 

## Εισβολή
μικρογραφία|Ο Ναύαρχος Γουίλιαμ Πεν, μέχρι την εποχή της εισβολής, αυτός και ο Βέναμπλς μόλις που μιλούσαν.
Στις 19 Μαΐου, δύο Ισπανοί άποικοι είδαν τον στόλο του Πεν καθώς περικύκλωνε το Πόιντ Μόραντ και προειδοποίησαν τον κυβερνήτη Χουάν Ραμίρεζ ντε Αρεγιάνο. Ξαφνιασμένοι, οι Ισπανοί έκαναν τις λίγες αμυντικές προετοιμασίες που μπορούσαν. Ένας από τους Άγγλους συμμετέχοντες ηχογράφησε αργότερα.
 
Την αυγή της 21ης Μαΐου, ο στόλος του Πεν εισήλθε στον κόλπο Καγκουάγια, ο οποίος ήταν εξαιρετικά ρηχός. Ως αποτέλεσμα, ο Πεν μεταφέρθηκε από το  των 60 πυροβόλων στο *Martin*, μια ελαφρύτερη γαλέρα 12 πυροβόλων, επικεφαλής ενός στολίσκου μικρότερων σκαφών, αν και μερικά από αυτά, συμπεριλαμβανομένου του *Martin*, παρέμειναν για λίγο στη ξηρά. Υπήρξε ανταλλαγή πυροβολισμών με την ισπανική πυροβολαρχία να καλύπτει το εσωτερικό αγκυροβόλιο, με αντίσταση από έναν μικρό αριθμό αποίκων υπό τον Φρανθίσκο ντε Προέντζα, έναν ντόπιο γαιοκτήμονα, αλλά σύντομα παραδόθηκαν. 

Ο Πεν αποβίβασε την αποβατική δύναμη, η οποία γρήγορα κατέλαβε το Σαντιάγο ντε λα Βέγκα, περίπου έξι μίλια μακριά. Ο Βέναμπλς, παρά την ασθένεια του, κατέβηκε στην ακτή στις 25 Μαΐου για να υπαγορεύσει τους όρους. Το νησί προσαρτήθηκε στην Κοινοπολιτεία και οι Ισπανοί κάτοικοι έπρεπε να εκκενώσουν εντός δύο εβδομάδων, επί ποινή θανάτου. Αφού έκανε ό,τι μπορούσε για να καθυστερήσει το αναπόφευκτο, ο Ραμίρεζ υπέγραψε στις 27 Μαΐου. Λίγο αργότερα, απέπλευσε για το Σαν Φρανσίσκο ντε Καμπέτσε, αλλά πέθανε καθ' οδόν. 

Δεν δέχτηκαν όλοι οι Ισπανοί την αγγλική κατοχή. Αφού εκκένωσε τους άμαχους από τη βόρεια Τζαμάικα στην Κούβα, ο Προέντζα εγκατέστησε το αρχηγείο του στην πόλη Γκουατιμπάκοα στην ενδοχώρα. Συμμάχησε με τους Τζαμαϊκανούς Μαρούνους που είχαν βάση στην ορεινή ενδοχώρα, υπό τους Χουάν ντε Μπόλας και Χουάν ντε Σέρας, εγκαινιάζοντας έναν ανταρτοπόλεμο κατά της αγγλικής κατοχής. 
αριστερά|μικρογραφία|Ευρωπαϊκές αποικίες στην Καραϊβική το 1700
Ο Πεν αναχώρησε για την Αγγλία με τον μισό στόλο στις 25 Ιουνίου, για να διασφαλίσει ότι θα ακουστεί πρώτα η δική του εκδοχή για την αποτυχία της αποστολής. Σύντομα τον ακολούθησε ο Βέναμπλς, ο οποίος έφτασε στην Αγγλία στις 9 Σεπτεμβρίου, αδυνατισμένος και άρρωστος. Δικαιολογώντας τους φόβους τους, ο Κρόμγουελ τους φυλάκισε και τους δύο στον Πύργο του Λονδίνου. Αν και αφέθηκαν ελεύθεροι σύντομα, απομακρύνθηκαν από τη διοίκηση. Ο Πεν αποκαταστάθηκε μετά την Παλινόρθωση του 1660, αλλά αυτό έβαλε τέλος στην καριέρα του Βέναμπλς. 

Τα στρατεύματα που έμειναν στην Τζαμάικα υπέφεραν σοβαρά από ασθένειες και υποσιτισμό. Μέσα σε ένα χρόνο, μόνο 2.500 είχαν απομείνει από την αρχική δύναμη εισβολής των 7.000 ανδρών. Οι ισπανικές απώλειες ήταν επίσης σοβαρές. Ένα από τα πρώτα θύματα ήταν ο ντε Προέντζα, ο οποίος έχασε την όρασή του, και τον διαδέχθηκε ο Κριστόμπαλ Αρνάλντο ντε Ισάσι, του οποίου η οικογένεια ήταν μεταξύ των αρχικών Ισπανών αποίκων. 

Όταν οι Άγγλοι εισέβαλαν, οι Ισπανοί απελευθέρωσαν τους σκλάβους τους, οι οποίοι κατέφυγαν στο εσωτερικό, όπου ίδρυσαν ελεύθερες και ανεξάρτητες κοινότητες ως Μαρούνοι. Ο Ισσάσι διορίστηκε κυβερνήτης στη θέση του Ραμίρεζ και, συμμαχώντας με τους Μαρούνους, υπό την ηγεσία των ντε Μπόλας και ντε Σέρας, προσπάθησε να ματαιώσει τις αγγλικές προσπάθειες να εδραιώσουν τον έλεγχο στην ενδοχώρα.  Οι ισπανικές προσπάθειες ανακατάληψης της Τζαμάικα έληξαν με ήττες στο Ότσο Ρίος το 1657 και στο Ρίο Νουέβο το 1658. Μετά από αυτό, ο Άγγλος κυβερνήτης Έντουαρντ Ντ'Όιλεϊ έπεισε τον ντε Μπόλας να αλλάξει στρατόπεδο. Χωρίς την υποστήριξή τους, ο Ισσάσι τελικά αποδέχτηκε την ήττα και κατέφυγε στην Κούβα. 

Παρά τις συνεχιζόμενες διπλωματικές προσπάθειές της για την επιστροφή της, η Ισπανία τελικά παραχώρησε την Αποικία της Τζαμάικα και τα Νησιά Κέιμαν με τη Συνθήκη της Μαδρίτης του 1670. Υπό τη βρετανική κυριαρχία, το νησί έγινε μια εξαιρετικά κερδοφόρα κτήση, παράγοντας μεγάλες ποσότητες ζάχαρης για εξαγωγή. 
## Παραπομπές

## Βιβλιογραφία
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Pestana, Carla Gardina *The English Conquest of Jamaica: Oliver Cromwell’s Bid for Empire*, Harvard University Press, 2017. 
* 
* 
* 

Κατηγορία:Τζαμάικα