Ακανθουρόμορφα

Τα **ακανθουρόμορφα** (λατινική-επιστημονική ονομασία *Acanthuriformes*) είναι μεγάλη  τάξη κυρίως θαλάσσιων ακτινοπτερύγιων ψαριών, που υπάγονται στον ευρύ κλάδο περκόμορφοι (*Percomorpha*). Στο παρελθόν τα μέλη της τάξεως αυτής ταξινομούνταν στις υποτάξεις *Acanthuroidea* και *Percoidea* της *τάξεως* περκόμορφα (*Perciformes*), αλλά σήμερα αυτή η ένταξη θεωρείται παραφυλετική.

Η τάξη των ακανθουρόμορφων περιλαμβάνει πολλά «εμβληματικά» ψάρια των τροπικών κοραλλιογενών υφάλων, όπως το «ψάρι-χειρουργός», το θαλάσσιο αγγελόψαρο, το «ψάρι-πεταλούδα», το «κουνελόψαρο» και τις λουτιανίδες. Από την άλλη, περιλαμβάνει πλέον ευρύτατα διαδεδομένα είδη που ψαρεύονται συστηματικά από τον άνθρωπο, όπως το λαβράκι και ιδίως τα μέλη της οικογένειας σπαρίδες, όπως η γόπα, ο σαργός, ο σπάρος, η τσιπούρα, το λιθρίνι και το φαγγρί. Το μοναδικό πελαγικό ψάρι της τάξεως είναι ο λούβαρος.

## Οικογένειες
Ο παρακάτω κατάλογος των οκογενειών των ακανθουρόμορφων βασίζεται στον *Κατάλογο Ιχθύων του Eschmeyer* (2025):

* Οικογένεια *[[Gerreidae]]*, Bleeker, 1859
* Οικογένεια σιλλαγινίδες (*Sillaginidae*), Richardson, 1846
* Οικογένεια μορονίδες (*Moronidae*), Jordan & Evermann, 1896 (π.χ. λαβράκι)
* Οικογένεια δρεπανηίδες (*Drepaneidae*), Gill, 1872
* Οικογένεια εφιππίδες (*Ephippidae*), Bleeker, 1859
* Οικογένεια σκιαινίδες (*Sciaenidae*), Cuvier, 1829
* Οικογένεια δεινοπερκίδες (*Dinopercidae*), Heemstra & Hecht, 1986
* Οικογένεια αιμουλίδες (*Haemulidae*), Gill, 1885
* Οικογένεια λοβοτίδες (*Lobotidae*), Gill, 1861
* Οικογένεια μονοδακτυλίδες (*Monodactylidae*), Jordan & Evermann, 1898
* Οικογένεια εμμελιχθυΐδες (*Emmelichthyidae*), Poey, 1867
* Οικογένεια λουτιανίδες (*Lutjanidae*), Gill, 1861
* Οικογένεια μαλακανθίδες (*Malacanthidae*), Poey, 1861
* Οικογένεια λατιλίδες (*Latilidae*), Gill, 1862
* Οικογένεια πομακανθίδες (*Pomacanthidae*), Jordan & Evermann, 1898 (αγγελόψαρα)
* Οικογένεια χαιτοδοντίδες (*Chaetodontidae*), Rafinesque, 1815 («ψάρια-πεταλούδες»)
* Οικογένεια λειογναθίδες (*Leiognathidae*), Gill, 1893
* Οικογένεια λουβαρίδες (*Luvaridae*), Gill, 1885
* Οικογένεια ζαγκλίδες (*Zanclidae*), Bleeker, 1876
* Οικογένεια ακανθουρίδες (*Acanthuridae*), Bonaparte, 1835 («ψάρια-χειρουργοί»)
* Οικογένεια καλλανθιίδες (*Callanthiidae*), Ogilby, 1899
* Οικογένεια νηματοπτερίδες (*Nemipteridae*), Regan, 1913
* Οικογένεια λεθρινίδες (*Lethrinidae*), Bonaparte, 1831
* Οικογένεια σπαρίδες (*Sparidae*), Rafinesque, 1818 (πολλά γνωστά φαγώσιμα ψάρια)
* Οικογένεια σιγανίδες (*Siganidae*), Richardson, 1837 («κουνελόψαρο»)
* Οικογένεια σκατοφαγίδες (*Scatophagidae*), Gill, 1883
* Οικογένεια *[[Cepolidae]]*, Rafinesque, 1815
* Οικογένεια πριακανθίδες (*Priacanthidae*), Günther, 1859
* Οικογένεια καπροΐδες (*Caproidae*), Bonaparte, 1835
* Οικογένεια αντιγονιίδες (*Antigoniidae*), Jordan & Evermann, 1898

Ορισμένοι επιστήμονες εντάσσουν τις τάξεις λοφιόμορφα (*Lophiiformes*) και τετραοδοντόμορφα (*Tetraodontiformes*) στην τάξη ακανθουρόμορφα, ορίζοντάς τις ως τις υποτάξεις *Lophioidei* και *Tetraodontoidei*. Ωστόσο οι ταξινομικοί τις διατηρούν επί του παρόντος ως ξεχωριστές τάξεις.

### Προϊστορικές οικογένειες
Οι επόμενες ομάδες έχουν εξαφανισθεί και είναι γνωστές από απολιθώματα:

* Οικογένεια †Ακανθονηματίδες (*Acanthonemidae*), Bannikov, 1991
* Οικογένεια †*Kushlukiidae*, Daniltshenko, 1968
* Οικογένεια †*Massalongiidae*, Tyler & Bannikov, 2005
* Οικογένεια †*Sorbinipercidae*, Tyler, 1998
* Οικογένεια †*Zorzinichthyidae*, Tyler & Bannikov, 2002

## Παραπομπές