Μάχη του Φούλφορντ

Η **μάχη του Φούλφορντ** (αγγλ.: *Battle of Fulford*) έγινε στο χωριό Φούλφορντ λίγο νότια της Αγγλικής Γιορκ (20 Σεπτεμβρίου 1066). Οι μεγάλοι αντίπαλοι ήταν ο βασιλεύς Χάραλντ Γ΄ της Νορβηγίας γνωστός ως *"Χάραλντ Χαράλντα"* που διεκδικούσε τον θρόνο της Αγγλίας και τον Άγγλο σύμμαχο του Τόστικ Γκόντουινσον απέναντι στον Έντουιν της Μερκίας και τον κόμη Μόρκαρ της Νορθουμβρίας.. O στρατός του Χάραλντ Γ΄ περιείχε συμμάχους του από τις Ορκάδες και ένα Αγγλικό απόσπασμα του Τόστικ πέρα από τον δικό του Νορβηγικό στρατό, διέσχισαν την θάλασσα και προσάραξαν στο Ρίκαλ ανατολικά της Γιορκ. Οι Βίκινγκ προέλασαν προς την Γιορκ (20 Σεπτεμβρίου 1066), ο στρατός των Σαξόνων υπό την ηγεσία του Μόρκαρ και του Έντουιν κινήθηκε προς το Τάντκαστερ για να εμποδίσει τους εισβολείς. Το Αγγλοσαξονικό χρονικό αναφέρει ότι οι αντίπαλοι στρατοί συναντήθηκαν στην ανατολική όχθη του ποταμού Όουζ και ότι αρχικά οι Σάξονες προκάλεσαν βαριές απώλειες στον στρατό των Βίκινγκ. Οι Σκανδιναβοί συνέτριψαν τελικά τους Σάξονες παρά το ότι οι δύο κόμητες επέζησαν, οι Νορβηγοί εισήλθαν στην Γιορκ, συγκέντρωσαν προμήθειες και ζήτησαν ομήρους.
 
## Το υπόβαθρο

Ο βασιλιάς των Αγγλοσαξόνων Εδουάρδος ο Εξομολογητής πέθανε ηλικιωμένος αλλά χωρίς να αφήσει απογόνους (5 Ιανουαρίου 1066). Ο μόνος πρίγκιπας που είχε επιζήσει από την βασιλική οικογένεια ήταν ο 14χρονος γιος του Εδουάρδου του Εξόριστου Έντγκαρ Έθελινγκ. Την ημέρα της κηδείας του Εδουάρδου του Εξομολογητή (6 Ιανουαρίου 1066) ο κόμης του Ουέσσεξ έσπευσε στο Λονδίνο και στέφτηκε βασιλεύς στο Αββαείο του Ουέστμινστερ από τον Έλντρεντ, αρχιεπίσκοπο της Γιορκ ως Χάρολντ Β΄ της Αγγλίας. Ο Χάρολντ Γκόντγουινσον εξελέγη νέος βασιλεύς από το *"συμβούλιο των Σοφών"* που συγκεντρώθηκε την ημέρα των Θεοφανείων στο Ουέστμινστερ. Οι δύο αδελφοί ισχυροί κόμητες Έντουιν της Μερκίας και Μόρκαρ της Νορθουμβρίας τον αμφισβήτησαν, κινήθηκε να τους αντιμετωπίσει αλλά τελικά συμφιλιώθηκαν μαζί του αφού παντρεύτηκε την αδελφή τους Έντιθ/Ίλντγκυθ χήρα του Γκρίφφιντ-απ-Λιουέλιν. Μετά την συμφιλίωση και την πίστη των δύο κόμητων ο Χάρολντ αύξησε την εξουσία του στον βορά της Βρετανίας, οι δύο αδελφοί κόμητες ήταν στην πραγματικότητα η πρώτη αφορμή σύγκρουσης ανάμεσα στον Χάρολντ Β΄ και τον Χάραλντ Χαράλντα. Ο εξόριστος αδελφός του Χάρολντ Β΄ Τόστικ Γκόντουινσον διεκδικούσε επίσης τον θρόνο της Αγγλίας, ζούσε στην Φλάνδρα από την οποία τον Μάιο του 1066 ξεκίνησε εκστρατεία εναντίον του αδελφού του. 

Ο Τόστικ πέρασε από τα νησιά του Σάντουιτς, εκεί εντυπωσίασε τον πληθυσμό και στρατολόγησε ναυτικούς. Τις επόμενες μέρες έπλευσε βόρεια και συγκρούστηκε με τον Έντουιν, μετά από μια ήττα στο στόμιο του ποταμού Χάμπερ έφτασε στην Σκωτία όπου ζήτησε την βοήθεια του Μάλκολμ Γ΄ της Σκωτίας. Στην συνέχεια συνάντησε τον βασιλιά της Νορβηγίας Χάραλντ Χαράλντα, συμφώνησε μαζί του να επιτεθούν στην Αγγλία. Ο ιστορικός του Μεσαίωνα Ορντερίκ Βιτάλ σε μια διαφορετική εξιστόρηση των γεγονότων αναφέρει ότι κατέφυγε στην Νορμανδία όπου ζήτησε την βοήθεια του Γουλιέλμου του Κατακτητή. Ο Γουλιέλμος ο Κατακτητής δεν ήταν έτοιμος ακόμα να επιτεθεί στην Αγγλία, ο Τόστικ δραπέτευσε κατόπιν στην χερσόνησο του Κοταντέν αλλά λόγω καταιγίδας προσάραξε στην Νορβηγία στην οποία συνάντησε τον Χάραλντ Χαράλντα και έκλεισε μαζί του συμμαχία. Ο Τόστικ ήταν ο σημαντικότερος σύμμαχος για τον Χάραλντ όχι μόνο επειδή ήταν ο αδελφός του αντιπάλου του αλλά και επειδή γνώριζε το έδαφος του εχθρού. Ο Χάραλντ Γ΄ που ήταν επίσης διεκδικητής του Αγγλικού θρόνου απέπλευσε τον Σεπτέμβριο του 1066 για την Αγγλία, σταμάτησε στις Ορκάδες για εφοδιασμό και στην συνέχεια ενώθηκε με τις δυνάμεις του Τόστικ, έπλευσαν προς την Γιορκ. Ο Ορντερίκ Βιτάλ αναφέρει ότι ο Χάραλντ Γ΄ και ο Τόστικ έπλευσαν με ευνοϊκό άνεμο και επιβιβάστηκαν στο Γιόρκσερ, από εκεί έπλευσαν στις εκβολές του Χάμπερ (18 Σεπτεμβρίου 1066). Μετά την αποβίβαση τους οι σύμμαχοι κινήθηκαν προς την Γιορκ όπου αντιμετώπισαν τους δύο αδελφούς κόμητες του Χάρολντ Β΄ Έντουιν και Μόρκαρ.

## Η μάχη

Ο Έντουιν μετέφερε στρατιώτες στα ανατολικά για να αντιμετωπίσει την εισβολή των Νορβηγών, οι Άγγλοι άπλωσαν τις δυνάμεις τους σε μια περιοχή που στα δεξιά βρισκόταν ο ποταμός Ουάζ και στα αριστερά το Έλος Φούλφορντ. Η θέση είχε μειονεκτήματα επειδή ο Χάραλντ βρισκόταν σε ψηλότερο εδάφος και μπορούσε να επιβλέπει από μακριά, επιπλέον αν χρειαζόταν οι Αγγλοσάξονες να υποχωρήσουν δεν θα μπορούσαν λόγω του έλους, για αυτό έπρεπε να κρατήσουν τους Νορβηγούς μακριά. Ο Χάραλντ Χαράλντα διασκόρπισε τον στρατό του σε τρία τμήματα, τα λιγότερο έμπειρα στρατεύματα τα μετέφερε δεξιά και τους πιο μάχιμους στην όχθη του ποταμού. Οι Αγγλοσάξονες επιτέθηκαν πρώτοι εναντίον του στρατού του Χάραλντ, τα στρατεύματα του Μόρκαρ τους απώθησαν στα έλη σημειώνοντας την πρώτη επιτυχία απέναντι στο εξασθενημένο τμήμα των Νορβηγών. Η αρχική επιτυχία ήταν ωστόσο προσωρινή καθώς οι Νορβηγοί χρησιμοποίησαν κατόπιν το μάχιμο τμήμα του στρατού τους για να προχωρήσουν σε επίθεση εναντίον των εξασθενημένων Αγγλοσαξόνων. Ο Χάραλντ μετέφερε το μεγαλύτερο τμήμα του στρατού του στα δεξιά για να επιτεθεί στο κέντρο, οι εισβολείς αν και ήταν λιγότεροι σε αριθμό συνέχιζαν να πιέζουν τους αμυνόμενους. Οι Αγγλοσάξονες υποχώρησαν, οι στρατιώτες του Έντουιν που βρίσκονταν στην όχθη αποκόπηκαν από τον υπόλοιπο στρατό στο έλος, δραπέτευσαν στην πόλη για να σχηματίσουν την τελική αντίσταση. Οι εισβολείς του Χάραλντ άνοιξαν ένα τρίτο ρεύμα εναντίον των Αγλοσαξόνων, οι αμυνόμενοι που ήταν λιγότεροι πλέον ηττήθηκαν αλλά ο Έντουιν και ο Μόρκαρ διασώθηκαν. Η Γιορκ παραδόθηκε στους Νορβηγούς με τον όρο να μην μπουν οι Νορβηγοί βίαια στην πόλη τους, ανταποκρίθηκαν θετικά επειδή δεν ήθελε ο Τόστικ να καταστραφεί η μελλοντική του πρωτεύουσα. Οι νικητές Νορβηγοί αποσύρθηκαν στην γέφυρα του Στάμφορντ Μπριτζ μόλις 11 χιλιόμετρα ανατολικά της Γιορκ περιμένοντας την άφιξη των ομήρων τους.

## Η επόμενη μέρα

Οι Νορβηγοί ξεκίνησαν την μάχη του Φούλφορντ με περίπου 11.000 στρατιώτες, από αυτούς οι 6.000 συμμετείχαν στην επίθεση, οι υπόλοιποι 5.000 στην άμυνα. Οι απώλειες ήταν μεγάλες και από τις δύο πλευρές, οι Νορβηγοί έχασαν περίπου το 15% των ανδρών τους, σύμφωνα με εκτιμήσεις έφτασαν τους 1.650. Οι δυνάμεις των δύο αδελφών κόμητων της Μερκίας και της Νορθουμβρίας είναι προφανές ότι διαλύθηκαν στο Φούλφορντ. Με το άκουσμα των νέων για την ήττα ο βασιλεύς Χάρολντ Β΄ μετέφερε τον στρατό του στην Γιορκ που βρισκόταν 310 χιλιόμετρα βόρεια από το Λονδίνο. Η μεταφορά έγινε πολύ σύντομα μόλις μια βδομάδα μετά την ήττα του Φούλφορντ, αιφνιδίασε τους Βίκινγκ, εκδικήθηκε και τους νίκησε στην Μάχη του Στάμφορντ Μπριτζ. Ο Γουλιέλμος ο Κατακτητής στην συνέχεια αποβιβάστηκε νότια στο Ουέσσεξ, ο Χάρολντ Β΄ αναγκάστηκε να κατηφορίσει εσπευσμένα για να συναντήσει τον στρατό του νέου εισβολέα λίγο έξω από το Χέιστινγκς. Η πρόθεση του Χάρολντ Β΄ ήταν να αιφνιδιάσει ξανά τον Γουλιέλμο τον Κατακτητή και να πιάσει τους Νορμανδούς απροετοίμαστους όπως έκανε με τους Βίκινγκ. Η Αγγλονορμανδή χρονικογράφος Φλωρεντία του Γούστερ σημειώνει ότι ο Χάρολντ Β΄ προχώρησε βιαστικά στην μάχη παρά το γεγονός ότι οι περισσότεροι από τους γενναίους του άντρες είχαν πέσει στις περασμένες μάχες και ο μισός του στρατός δεν είχε συγκεντρωθεί. Η Μάχη του Φούλφορντ και η Μάχη του Στάμφορντ Μπριτζ που έγιναν σε διάστημα μιας βδομάδας αποδυνάμωσαν σημαντικά τον Αγγλοσαξονικό στρατό με αποτέλεσμα να ηττηθεί σε τρεις βδομάδες από τον Γουλιέλμο τον Κατακτητή στην Μάχη του Χέιστινγκς.

## Δείτε επίσης

*Νορμανδική κατάκτηση της Αγγλίας

## Παραπομπές
 		


## Πηγές

*Barlow, Frank (2002). The Godwins. London: Pearson Longman. 
*Barlow, Frank (1970). Edward the Confessor. Berkeley & LA, CA: California University Press. 
*Brown, R. Allen, ed. (1980). Anglo-Norman Studies III: Proceedings of the Battle Conference 1980. Woodbridge, Suffolk: Boydell Press. 
*DeVries, Kelly (2003). The Norwegian Invasion of England in 1066. Woodbridge, Suffolk: Boydell Press. 
*Douglas, David C. (1964). William the Conqueror. Berkeley: University of California. 
*Howarth, David (1977). 1066: The Year of the Conquest. Dorset Press. 
*Jones, Charles (2011). Finding Fulford – the Search for the First Battle of 1066: The Report on the Work to Find the Site of the Battle of Fulford. London: WritersPrintShop. 
*Schofield, Guy (1966). "The Third Battle of 1066". History Today. 16 (10 October). London. Archived from the original on 5 February 2012.
*Wood, Michael (2005). In Search of the Dark Ages. London: BBC. 

Κατηγορία:Μάχες του Μεσαίωνα
Κατηγορία:Ιστορία της Αγγλίας
Κατηγορία:Νορμανδική κατάκτηση της Αγγλίας