Ξένια Ατανάσιεβιτς

Η **Ξένια Ατανάσιεβιτς** (1894–1981) ήταν η πρώτη αναγνωρισμένη σημαντική γυναίκα Σέρβα φιλόσοφος και η πρώτη γυναίκα καθηγήτρια του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου, από όπου αποφοίτησε. Έγραψε για τον Τζορντάνο Μπρούνο, την αρχαία ελληνική φιλοσοφία και την ιστορία της σερβικής φιλοσοφίας και μετέφρασε σημαντικά φιλοσοφικά έργα στη σερβική γλώσσα, συμπεριλαμβανομένων έργων του Αριστοτέλη, του Πλάτωνα και του Σπινόζα. Ήταν επίσης μια από τις πρώτες Σέρβες φεμινίστριες, συγγραφέας και φιλόσοφος.

## Βιογραφία
Η Ξένια Ατανάσιεβιτς γεννήθηκε στις 5 Φεβρουαρίου 1894 στο Βελιγράδι. Ήταν το μικρότερο από τα έξι παιδιά του γιατρού Σβέτοζαρ Ατανάσιεβιτς και της Γελένα Ατανάσιεβιτς, το γένος Τσούμιτς, η οποία πέθανε κατά τη γέννα της. Ο πατέρας της ήταν ένας πολύ σεβαστός γιατρός και διευθυντής του Κρατικού Νοσοκομείου στο Βελιγράδι. Μετά τον θάνατό του, η μητριά της Ξένια, Σοφία Κόντιτς, η οποία δίδασκε στο Γυναικείο Κολλέγιο (*Viša ženska škola*) στο Βελιγράδι, έγινε η νόμιμη κηδεμόνας της. Η Ξένια έλαβε τα πρώτα της μαθήματα φιλοσοφίας από τη Σοφία: μάθαινε γρήγορα και με ενθουσιασμό και σύντομα μια άλλη τραγωδία την βρήκε. Ο μεγαλύτερος αδελφός της Ξένιας σκοτώθηκε στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο.

### Υποτροφία
[μικρογραφία|Η Ατανάσιεβιτς σε πίνακα της [Ναντέζντα Πέτροβιτς (1912)]]
Ενώ η Ξένια φοιτούσε στο Λύκειο, επηρεάστηκε επίσης από τη Νάντα Στοϊλίκοβιτς, την καθηγήτρια φιλοσοφίας της. Η Στοϊλίκοβιτς πρότεινε στην Ξένια να ξεκινήσει φιλοσοφία με τον πρώην καθηγητή της στο Βελιγράδι, Μπράνισλαβ Πετρόνιεβιτς, και έτσι, το φθινόπωρο του 1918, η Ξένια Ατανάσιεβιτς έγινε μαθήτρια του Πετρόνιεβιτς στο Πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου.

Αποφοίτησε τον Ιούλιο του 1920 με τους υψηλότερους βαθμούς στην τάξη των αποφοίτων της αποκτώντας πανεπιστημιακό δίπλωμα στην «καθαρή και εφαρμοσμένη φιλοσοφία και κλασικές σπουδές». Ως άριστη φοιτήτρια, αποφάσισε να ακολουθήσει ακαδημαϊκή σταδιοδρομία στη φιλοσοφία και λίγο μετά την αποφοίτησή της, άρχισε να εργάζεται πάνω σε μια διδακτορική διατριβή με θέμα το *De triplici minimo* του Τζορντάνο Μπρούνο. Πήγε στη Γενεύη και το Παρίσι για να αναζητήσει σπάνια φιλοσοφικά έργα και να συζητήσει τη διατριβή της με ειδικούς στον τομέα και στις 20 Ιανουαρίου 1922 υπερασπίστηκε το διδακτορικό της με άριστα στο Βελιγράδι ενώπιον μιας επιτροπής ακαδημαϊκών. Μετά την επιτυχή υπεράσπιση της διατριβής της, έγινε η πρώτη γυναίκα που κατείχε διδακτορικό στο Βασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων.

### Αναγνώριση
Το 1924, έγινε η πρώτη γυναίκα καθηγήτρια πανεπιστημίου, η οποία διορίστηκε στη Σχολή Τεχνών, στο Τμήμα Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου, όπου δίδαξε κλασικά, μεσαιωνική και σύγχρονη φιλοσοφία και αισθητική. Κατά τη διάρκεια της διδακτικής της σταδιοδρομίας, ήταν αφοσιωμένη φεμινίστρια τόσο στη θεωρία όσο και στην πράξη. Ήταν μέλος της Σερβικής Γυναικείας Ένωσης για την Ειρήνη και την Ελευθερία, της Συμμαχίας Γυναικείου Κινήματος και εκδότρια του πρώτου φεμινιστικού περιοδικού στη χώρα, *Το Γυναικείο Κίνημα* (*Ženski pokret*), το οποίο εκδιδόταν από το 1920 έως το 1938.

Εκείνη την εποχή, η *[[Encyclopædia Britannica|Εγκυκλοπαίδεια Britannica]]* ανέφερε τη μελέτη της *Η Μεταφυσική και Γεωμετρική Διδασκαλία του Μπρούνο*, γραμμένη στα γαλλικά στο Παρίσι το 1924, ως ένα έγκυρο έργο για μια σημαντική και συχνά παραμελημένη πτυχή της φιλοσοφίας του Μπρούνο. Το 1936, απομακρύνθηκε από τη θέση της ως καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο λόγω του φιλελευθερισμού της και της έλλειψης συμμόρφωσης με το τμήμα της. Η επακόλουθη απόλυσή της προκάλεσε σημαντική κατακραυγή στο Βελιγράδι μεταξύ των διανοούμενων, με δημόσιες προσωπικότητες όπως ο Σίμα Παντούροβιτς και άλλοι ακτιβιστές να διαμαρτύρονται εκ μέρους της. 

### 1936 - 1946
Παρά την υποστήριξη που έλαβε η Ατανάσιεβιτς, η θέση της στο πανεπιστήμιο δεν της αποκαταστάθηκε ποτέ και πέρασε το υπόλοιπο της εργασιακής της ζωής ως το 1941 ως επιθεωρήτρια του Υπουργείου Παιδείας. Ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος έφερε προβλήματα και αναταραχές, ακόμη και για την απολιτική Ξένια Ατανάσιεβιτς. Αφού έγραψε άρθρα κατά του αντισημιτισμού και του εθνικοσοσιαλισμού, συνελήφθη από τη Γκεστάπο το 1942.

Στη συνέχεια, όταν τελείωσε ο πόλεμος, η Ατανάσιεβιτς συνελήφθη ξανά, αλλά αυτή τη φορά από τους κομμουνιστές του Τίτο με κατηγορίες για εγκλήματα πολέμου, όπως αυτά που αποδίδονται στον Βέσελιν Τσαϊκάνοβιτς και άλλους για διδασκαλία κατά τη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής. Μόλις αφέθηκε ελεύθερη, συνταξιοδοτήθηκε το 1946 μετά από μια σύντομη θητεία ως υπάλληλος της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Σερβίας. 

Πέθανε στο Βελιγράδι το 1981. 

## Κληρονομιά
Η Ξένια Ατανάσιεβιτς άφησε ένα σημαντικό έργο, συμπεριλαμβανομένων περισσότερων από 400 κειμένων, μεταξύ των οποίων βιβλία και δοκίμια φιλοσοφίας, ψυχολογίας, ιστορίας και λογοτεχνίας. Το ενδιαφέρον της για τη φιλοσοφία ήταν ευρύ και εκλεκτικό, καλύπτοντας την ηθική, τη μεταφυσική, τη λογική, την αισθητική και την ιστορία της φιλοσοφίας. Είναι περισσότερο γνωστή για τις πρωτότυπες ερμηνείες της στο έργο του Τζορντάνο Μπρούνο και για τη «φιλοσοφία του νοήματος» που ανέπτυξε στα *Φιλοσοφικά θραύσματα* (1928–1929), το οποίο θεωρείται από πολλούς το πιο σημαντικό και ουσιαστικό έργο της. 

## Επιλεγμένα έργα

* *Brunovo učenje o najmanjem, Βελιγράδι, 1922.*
* *Počeci filozofiranja kod Grka, Βελιγράδι, 1928.*
* *Filozofski fragmenti I-II, Βελιγράδι, 1929-30.*
* *La doctrine métaphysique et géométrique de Bruno, Βελιγράδι και Παρίσι, 1923.*
* *L'Atomisme d’Epicure, Παρίσι, 1928.*
* *Un fragment philosophique, Βελιγράδι, 1929.*
* *Considération sur le monde et la vie dans la littérature populaire des Yougoslaves, Παρίσι 1929/30.*
* *Die gegenwärtigen philosophishen Strömungen in Jugoslawien – Der russische Gedanke, Internationale Zeitschrift für Philosophie, Βόννη, 3, 1930.*
* *Die Anfänge des Philosophiernes bei den Griechen, 1928.*
* *Όργανον του Αριστοτέλη*, μετάφραση
* *Ηθικά του Σπινόζα*, μετάφραση

## Δείτε επίσης

* Λιούμπομιρ Νέντιτς
* Μπράνισλαβ Πετρονίεβιτς
* Πέταρ Β΄ Πέτροβιτς Νιέγκος

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Κατηγορία:Καθηγητές του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου
Κατηγορία:Σέρβοι συγγραφείς
Κατηγορία:Γιουγκοσλάβες
Κατηγορία:Γιουγκοσλάβοι συγγραφείς
Κατηγορία:Σέρβοι φιλόσοφοι
Κατηγορία:Φεμινίστριες