Salvia columbariae

Η ***Salvia columbariae*** είναι ένα ετήσιο *(annual)* φυτό που κοινώς ονομάζεται τσία ή κία *(chia)*, φασκόμηλο τσία *(chia sage)*, χρυσό τσία *(golden chia)* ή τσία της ερήμου *(desert chia)*, επειδή οι σπόροι του χρησιμοποιούνται κατά τον ίδιο τρόπο όπως της Σάλβια της ισπανικής *([[Salvia hispanica]])*. Φύεται στην Καλιφόρνια, Νεβάδα, Αριζόνα, Νέο Μεξικό, Σονόρα, Μπάχα Καλιφόρνια, και ήταν μια σπουδαία τροφή για τους Ιθαγενείς Αμερικανούς. Κάποιες ονομασίες των ιθαγενών, περιλαμβάνουν το *«pashí»* από τους *Tongva* και το *«it'epeš»* από τους* Ventureño*.

## Περιγραφή
Η *S. columbariae* αναπτύσσεται σε ύψος από  10 έως 50 cm (3,9 έως 19,7 in). Οι τρίχες του στελέχους γενικά είναι μικρές και με αραιή κατανομή. Έχει επιμήκη-ωοειδή φύλλα βάσης τα οποία έχουν μήκος από 2 έως 10 cm (0,79 έως 3,94 in). Τα φύλλα είναι πτεροειδή (*pinnately)* τεμαχισμένα και οι λοβοί είναι ακανόνιστα στρογγυλεμένοι. Η ταξιανθία είναι περισσότερο ή λιγότερο scapose, που σημαίνει ότι έχει μακρύ μίσχο που προέρχεται από το επίπεδο του εδάφους που έχει βράκειο (ή βράκτιο) *(bract)*.  Τα βράκτια είναι στρογγυλά και με *awn* αιχμές. Συνήθως, υπάρχουν 1-2 συμπλέγματα λουλουδιών, εντός της ταξιανθίας. Ο κάλυκας έχει μήκος 8 έως 10 mm (0,31 έως 0,39 in) και το άνω χείλος είναι άνευ λοβού αλλά έχει 2 (μερικές φορές 3) *awns*. Το κάτω χείλος, είναι περίπου δύο φορές το μέγεθος του άνω χείλους. Το χρώμα του άνθους μπορεί να είναι χλωμό-μπλε με αιχμή μπλε και πορφυρό. Οι στήμονες του φυτού είναι ελαφρώς *exserted*. Ο καρπός της *S. columbariae* είναι *nutlet* ότι είναι ηλιοκαμένο προς γκρι χρώμα και μήκους 1,5-2 mm (0,059 έως 0,079 in).

## Φυσικό περιβάλλον
Η *S. columbariae* μπορεί να βρεθεί σε ξηρές ανενόχλητες τοποθεσίες σε *chaparral* και *coastal sage scrub*. Γενικά αναπτύσσεται σε υψόμετρα χαμηλότερα από τα 1.200 m (3,900 ft). Στην καλλιέργεια, προτιμά καλή αποστράγγιση, ήλιο και ξηρό καιρό.

## Ποικιλίες
**Salvia columbariae* ποικ.* columbariae* *Benth.* - *California sage*, τσία *(chia)*
**Salvia columbariae* ποικ. *ziegleri* *Munz* - *Ziegler's sage*

## Χρήσεις
### Θεραπευτικές χρήσεις
Οι *Cahuilla* χρησιμοποιούσαν την ποικιλία *columbariae* *Benth.* ως απολυμαντικό από την άλεση των σπόρων σε χυλό και την εφαρμογή του στις λοιμώξεις σαν κατάπλασμα. Οι *Cahuilla, Ohlone, Kawaiisu* και *Mahuna* χρησιμοποιούσαν τους πηκτώδης σπόρους για την απομάκρυνση των ξένων σωμάτων στα μάτια. Οι σπόροι τοποθετούνταν στα μάτια για λοιμώξεις, φλεγμονές και κατά τη διάρκεια του ύπνου, κρύβονταν κάτω από τα βλέφαρα για την αφαίρεση των σωματιδίων άμμου. Οι *Ohlone*, το χρησιμοποιούσαν επίσης, για να μειώσουν τον πυρετό με την κατανάλωση των σπόρων και οι *Diegueno* μασούσαν τους σπόρους στις πεζοπορείες, για να τους δώσουν δύναμη.

### Τρόφιμα
Οι *Cahuilla, Kawaiisu, Mohave, Tohono O'odham, Pima* και οι *Akimel O'odham*, άλεθαν τους σπόρους και τους αναμείγνυαν σε νερό για να κάνουν ένα παχύ ποτό. Οι *Cahuillas* αφαιρούσαν τα αλκαλικά άλατα του νερού, βελτιώνοντας τη γεύση του. Ξηραίνουν επίσης, τους σπόρους για να παρασκευάσουν κέικ ή χυλό. Οι *Ohlones, Mohave* και οι *Pomo* κάνουν πινόλε *(pinole)*. Οι *Diegueno* προσέθεταν σπόρους στα σιτηρά για να βελτιώσουν την γεύση. Οι *Mahuna, Paiute, Pima* και *Akimel O'odham* το κάνουν ένα πηκτώδες υλικό το οποίο στη συνέχεια το μαγειρεύουν σε χυλό. Οι *Luiseno, Tübatulabal* και οι *Yavapai* το χρησιμοποιούσαν εκτενώς ως πηγή τροφής.

### Οικοδομικό υλικό
Οι *Mahuna* το έκαναν ίνες και κάλυπταν τις κατοικίες τους.

## Εικόνες

File:Salvia columbariae 2.jpg
File:Salvia columbariae 3.jpg
File:Salvia columbariae 2003-04-11.jpg
File:Salvia columbariae 1.jpg


## Δείτε επίσης
* Σάλβια η ισπανική
* Τσία (σπόρος)

## Σημειώσεις

;Παραπομπές σημειώσεων


## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

*  Calflora Database: ''Salvia columbariae'' (Chia sage)  
*  Jepson eFlora (TJM2) treatment of ''Salvia columbariae''
*  USDA Plants Profile for ''Salvia columbariae'' (chia)
*  U.C. CalPhotos Gallery: ''Salvia columbariae''

columbariae
Κατηγορία:Χλωρίδα της Βόρειας Αμερικής
Κατηγορία:Ετήσια φυτά
Κατηγορία:Κάρυα και ελαιούχοι σπόροι