Νιου Τζέρσεϊ

Το **Νιου Τζέρσεϊ** (ή **Νιου Τζέρσεϋ**, στα ελληνικά αναφερόμενο και ως **Νέα Ιερσέη** ή **Νέα Υερσέη**) (), είναι πολιτεία των ΗΠΑ στη βορειοανατολική ακτή του Ατλαντικού. Έχει έκταση 22.591 τ.χλμ. και πληθυσμό 9.500.851 κατοίκους (εκτίμηση 2024). Πρωτεύουσα είναι το Τρέντον και μεγαλύτερη πόλη το Νιούαρκ.

Το όνομά του προέρχεται από το νησί της Μάγχης Τζέρσεϊ. Η ελληνοποιημένη ονομασία, *Νέα Ιερσέη* ή *Νέα Υερσέη*, συνηθίζεται περισσότερο σε ομογενειακά και κυπριακά ΜΜΕ ενώ στην Ελλάδα έχει σχεδόν επικρατήσει ο πιο αγγλοποιημένος όρος (*Νιου Τζέρσεϋ* ή *Νιου Τζέρσυ* ή *Νιου Τζέρζυ*· και με απλοποίηση του ύψιλον σε γιώτα, παρά το γεγονός ότι σύμφωνα με τους Τριανταφυλλίδη, Μπαμπινιώτη κ.ά. η απλοποίηση της ορθογραφίας των ξένων λέξεων δεν ισχύει στα κύρια ονόματα, καθώς αυτά είναι φορείς—εθνικής ή άλλης—ταυτότητας, που δεν πρέπει να αλλοιώνεται).

## Γεωγραφία
αριστερά|μικρογραφία|222x222εσ|Χάρτης των κομητειών του Νιου Τζέρσεϊ.
Το Νιου Τζέρσεϊ, στα βόρεια συνορεύει με τη Νέα Υόρκη και μεγάλο μέρος της πολιτείας, συμπεριλαμβανομένου και του Νιούαρκ, ανήκει στην ευρύτερη μητροπολιτική περιοχή της πόλης της Νέας Υόρκης. Στα νότια συνορεύει με το Ντέλαγουερ, και στα δυτικά με την Πενσυλβάνια. 

Το Νιου Τζέρσεϊ, έχει έξι κύριες πόλεις: το Κάμντεν, το Πάτερσον, το Τρέντον, το Νιούαρκ, το Τζέρσεϊ Σίτι και το Ελίζαμπεθ. Το Νιου Τζέρσεϊ, είναι ονομαστό παγκοσμίως για τα καλοκαιρινά θέρετρα, κυρίως για όσα βρίσκονται στο νότιο τμήμα της πολιτείας, συμπεριλαμβανομένων των Ατλάντικ Σίτι και Κέιπ Μέι.

Η πολιτεία, διαθέτει τον υψηλότερο εκατομμυριούχων (κατά κεφαλή), ενώ κατατάσσεται ως η πολιτεία με το δεύτερο υψηλότερο διάμεσο οικογενειακό εισόδημα στις Ηνωμένες Πολιτείες (82.545$ /έτος). Επιπλέον, το δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα του Νιου Τζέρσεϊ, θεωρείται κορυφαίο σε όλη τη χώρα. 

Υπάρχουν 21 κομητείες και 565 δήμοι στην πολιτεία του Νιου Τζέρσεϊ.

## Ιστορία
Οι Ευρωπαίοι ξεκίνησαν να εξερευνούν την περιοχή του Νιου Τζέρσεϊ τον 15ο αιώνα.  

Τον 17ο αιώνα, η περιοχή κατακτήθηκε από τους Σουηδούς και τους Ολλανδούς με τους τελευταίους να επικρατούν. Οι Άγγλοι κατέλαβαν την περιοχή στην πορεία. Μετά την ίδρυση των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, το Νιου Τζέρσεϊ ανακηρύχθηκε πολιτεία και η πόλη Πρίνστον έγινε πρωτεύουσα των ΗΠΑ για κάποιους μήνες.  

Τον 19ο αιώνα, το Νιου Τζέρσεϊ διαδραμάτισε κύριο ρόλο στον Αμερικανικό εμφύλιο πόλεμο. Μετά τον πόλεμο, το σύστημα μεταφορών της πολιτείας γνώρισε αλματώδη ανάπτυξη. Στις αρχές του 20ού αιώνα, μετά τον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο και κατά τη διάρκεια των Roaring Twenties, το Νιου Τζέρσεϊ ευημερούσε, αλλά η οικονομία αποδυναμώθηκε στη Μεγάλη Ύφεση της δεκαετίας του 1930. Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου πολέμου και του Ψυχρού πολέμου, οι στρατιωτικές βάσεις του Νιου Τζέρσεϊ έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην άμυνα των Ηνωμένων Πολιτειών. 

## Οικονομικά δεδομένα
αριστερά|μικρογραφία|273x273px|Ο χάρτης με τις κύριες ενασχολήσεις των κατοίκων του Νιου Τζέρσεϊ.
Σύμφωνα με το Γραφείο Οικονομικής Ανάλυσης των ΗΠΑ, το ΑΕΠ της πολιτείας του Νιου Τζέρσεϊ, ανερχόταν (το 2018), σε 639,8 δισεκατομμύρια δολάρια. 

Το ετήσιο κατά κεφαλήν εισόδημα στην πολιτεία, διαμορφώνται στα 69,695$ (2020), το οποίο είναι δέκατο μεγαλύτερο στις ΗΠΑ.

Έννεα κομητείες στο Νιου Τζέρσεϊ (Χάντερντον, Μόρις, Σόμερσετ, Μπέργκεν, Σάσσεξ, Μονμάουθ, Μέρσερ, Μπέρλινγκτον και Γιούνιον), κατατάσσονται στις 100 πλουσιότερες κομητείες των Ηνωμένων Πολιτειών.

Επιπλέον, το Νιου Τζέρσεϊ, είναι μία από τις πιο υψηλά φορολογούμενες πολιτείες στις ΗΠΑ.

## Φωτοθήκη

Αρχείο:Newark Skyline.jpg|Άποψη του κέντρου του Νιούαρκ. 
Αρχείο:Facade of Sacred Heart Cathedral, Newark.jpg|Ο Καθεδρικός ναός της Ιερής Καρδιάς, στο Νιούαρκ. 
Αρχείο:Jersey City Skyline May 2019.jpg|Άποψη του Τζέρσεϊ Σίτι από το Μανχάταν. 
Αρχείο:Bigfalls14w info.jpg|Το "Great Falls" στο Πάτερσον. 
Αρχείο:Delaware Water Gap.jpg
Αρχείο:Downtown-paterson-nj2.jpg|Το κέντρο του Πάτερσον. 
Αρχείο:Atlantic-city-boardwalk-1376851506eVP.jpg|Το Ατλάντικ Σίτι. 
Αρχείο:Nassau Hall Princeton.JPG|Το Πανεπιστήμιο Πρίνστον. 
Αρχείο:New Jersey State House.jpg|Το πολιτειακό καπιτώλιο του Νιου Τζέρσεϊ, στο Τρέντον. 


## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* 


Κατηγορία:Πολιτείες των ΗΠΑ