Λεγεώνα X Gemina

Η **[[Λεγεώνα]] X ''Gemina*** έδρασε στα χρόνια της ύστερης [[Ρωμαϊκή Δημοκρατία|Ρωμαϊκής Δημοκρατίας]] καθώς και της [[Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία|Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας]]. Ήταν μία από τις τέσσερις λεγεώνες  με τις οποίες [[Γαλατικός Πόλεμος|εξεστράτευσε]] ο [[Ιούλιος Καίσαρας]] στη [[Γαλατία]]. Η Δεκάτη λεγεώνα διαλύθηκε και σύντομα επανασυγκροτήθηκε από τον [[Οκταβιανός Αύγουστος|Οκταβιανό Αύγουστο]] για να  πολεμήσει για τη [[Δεύτερη Τριανδρία]] και αργότερα για τον Αύγουστο κατά τον [[Πόλεμος του Ακτίου|Πόλεμο του Ακτίου]] που έθεσε τέλος στην [[Κρίση της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας]]. Η λεγεώνα παρέμεινε ενεργή για αιώνες, με σωζόμενες μαρτυρίες για την παρουσία της στη [[Βιέννη]] έως και τον 5ο αιώνα. Το σύμβολό της ήταν ο ταύρος. Στα πρώτα χρόνια της ιστορίας της ονομαζόταν [[Λεγεώνα X Equestris|X *Equestris*]], δηλαδή «ιππική», επειδή ο Καίσαρας είχε χρησιμοποιήσει τους [[λεγεωνάριος|λεγεωνάριους]] της ως [[ιππικό]].

== Περίοδος της Δημοκρατίας ==

=== Γαλατικός Πόλεμος ===
Στον [[Γαλατικός Πόλεμος|Γαλατικό Πόλεμο]] η Χ *Equestris* διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στις στρατιωτικές επιτυχίες του Καίσαρα και για τον λόγο αυτό λέγεται μερικές φορές ότι ήταν η αγαπημένη του λεγεώνα. Έλαβε μέρος στη [[μάχη του Σάβις]], στις [[εισβολές του Καίσαρα στη Βρετανία]] και στη [[μάχη της Γεργοβίας]]. Παρέμεινε πιστή στον Καίσαρα όταν πολέμησε εναντίον του [[Πομπήιος|Πομπηίου]], λαμβάνοντας μέρος στις μάχες των [[μάχη των Φαρσάλων|Φαρσάλων]] το 49 ΠΚΕ και της [[μάχη της Μούνδα|Μούνδα]] το 45 ΠΚΕ. Τη χρονιά αυτή ο Καίσαρας τη διέλυσε και παραχώρησε στους βετεράνους της αγροτικές εκτάσεις στην Ισπανία και κοντά στη [[Ναρβώνα]] στη Γαλατία.

===Αύγουστος===
Η λεγεώνα επανασυστάθηκε το 42 ΠΚΕ και πολέμησε για τον Οκταβιανό Αύγουστο, τον [[Μάρκος Αιμίλιος Λέπιδος|Λέπιδο]] και τον [[Μάρκος Αντώνιος|Μάρκο Αντώνιο]] στη [[Μάχη των Φιλίππων]] εναντίον των δολοφόνων του Καίσαρα. Στη συνέχεια  ακολούθησε τον Μάρκο Αντώνιο στην εκστρατεία του εναντίον της [[Παρθία]]ς και ηττήθηκε μαζί με τις υπόλοιπες δυνάμεις του στη [[ναυμαχία του Ακτίου]]. Ο Αύγουστος πήρε στη συνέχεια τον έλεγχο της λεγεώνας και εγκατέστησε τους βετεράνους της στην [[Πάτρα]]. Η Δεκάτη στασίασε όμως και έχασε το *cognomen* *Equestris* ως τιμωρία. Οι δυνάμεις της αναμίχθηκαν με ενισχύσεις από άλλες λεγεώνες και μετονομάστηκε τότε σε *Gemina*.

== Αυτοκρατορική περίοδος ==
Περίπου το 30 ΠΚΕ η Χ *Gemina* μεταφέρθηκε στην [[Ταρρακωνησία Ισπανία]] () όπου ο Αύγουστος προετοίμαζε την [[Κανταβρικοί Πόλεμοι|εκστρατεία του εναντίον των Κανταβρών]]. Οι βετεράνοι της ήταν ανάμεσα στους πρώτους κατοίκους της σύγχρονης [[Σαραγόσα]] και της *Emerita Augusta*, της σημερινής πόλης [[Μέριδα (Ισπανία)|Μέριδα]]. Η Δεκάτη στάλθηκε στην [[Παννονία]] περίπου το 63, έπειτα από την αναχώρηση της [[Λεγεώνα XV Apollinaris|XV *Apollinaris*]] για την ανατολή. Κατά τη σύντομη βασιλεία του [[Γάλβας|Γάλβα]] (68–69) μεταφέρθηκε ξανά στην Ισπανία.

=== Επί δυναστείας των Φλαβίων ===
Η παραμονή της στην Ισπανία ήταν πολύ σύντομη. Το 70, έπειτα από την καταστολή της [[Εξέγερση των Βατάβων|εξέγερσης των Βαταβών]] από τον [[Βεσπασιανός|Βεσπασιανό]], η Χ *Gemina* στάλθηκε στις περιοχές των [[Βαταβοί|Βαταβών]] στη [[Κάτω Γερμανία]] για να τις επιτηρεί και να αποτρέψει νέες εξεγέρσεις. Από το 71 έως το 103 στρατοπέδευε στο οχυρό που είχε ανεγείρει η [[Λεγεώνα II Adiutrix|II *Adiutrix*]] κοντά στο *Oppidum Batavorum*, τη σημερινή ολλανδική πόλη [[Ναϊμέχεν]] (Nijmegen).

Ως μέρος του στρατού της Κάτω Γερμανίας η Χ *Gemina* πολέμησε εναντίον του εξεγερθέντος διοικητή της [[Άνω Γερμανία (ρωμαϊκή επαρχία)|Άνω Γερμανίας]], [[Λεύκιος Αντώνιος Σατουρνίνος|Λεύκιου Αντώνιου Σατουρνίνου]]. Για τον λόγο αυτό, η Δεκάτη, όπως και οι άλλες λεγεώνες που υπερασπίστηκαν την εξουσία του [[Κατάλογος Ρωμαίων Αυτοκρατόρων|αυτοκράτορα]] [[Δομιτιανός|Δομιτιανού]] (η [[Λεγεώνα I Minervia|I *Minervia*]], η [[Λεγεώνα VI Victrix|VI *Victrix*]] και η [[Λεγεώνα XXII Primigenia|XXII *Primigenia*]]), έλαβε τον τίτλο *Pia Fidelis Domitiana* -δηλαδή «ευσεβής και πιστή στον Δομιτιανό», αναφορά που αφαιρέθηκε μετά τον θάνατο του αυτοκράτορα και την επακόλουθη *damnatio memoriae*.

=== 2ος αιώνας ===
Κατά την πρώτη εκστρατεία του [[Τραϊανός|Τραϊανού]] στη [[Δακία]] (101–102) η λεγεώνα έλαβε μέρος σε μάχη ενάντια στον στρατό του βασιλιά [[Δεκέβαλος|Δεκεβάλου]]. Το 103 μεταφέρθηκε στο [[Ακουίνκουμ]] (*Aquincum*) και αργότερα  στη [[Βινδοβόνα]] (*Vindobona*) στην [[Άνω Παννονία]], τη σημερινή [[Βιέννη]]. Παρέμεινε η βάση της έως και τον 5ο αιώνα.

Μεταξύ των ετών 132 και 135 αποσπάσματα της Χ *Gemina* στάλθηκαν στην [[Ιουδαία (ρωμαϊκή επαρχία)|Ιουδαία]] για να συμμετάσχουν στην καταστολή της [[Τρίτος Ιουδαϊκός Πόλεμος|Εξέγερσης του Μπαρ Κοχβά]], ενώ άλλες μονάδες της συμμετείχαν στην εκστρατεία του [[Λεύκιος Βέρος|Λεύκιου Βέρου]] το 162. Άλλη σημαντική εκστρατεία ήταν εκείνη εναντίον των [[Κούαδοι|Κούαδων]], των [[Μαρκομάνοι|Μαρκομάνων]] και των [[Λομβαρδοί|Λομβαρδών]] στη [[Μοραβία]] υπό την ηγεσία του αυτοκράτορα [[Μάρκος Αυρήλιος|Μάρκου Αυρήλιου]] (168–180).

Η Χ *Gemina* υποστήριξε τον διοικητή της, [[Σεπτίμιος Σεβήρος|Σεπτίμιο Σεβήρο]], στην αξίωσή του να γίνει αυτοκράτορας και πολλοί λεγεωνάριοι πήγαν στη Ρώμη για να ενταχθούν στην [[Πραιτωριανή Φρουρά]] όταν πήρε την εξουσία.

=== 3ος αιώνας ===
Κατά τον 3ο αιώνα η Δεκάτη πολέμησε για λογαριασμό διάφορων αυτοκρατόρων που την τίμησαν με τίτλους που υποδήλωναν τόσο την αφοσίωσή της όσο και την εύνοια που απολάμβανε από τον ίδιο τον αυτοκράτορα. Οι τίτλοι αυτοί ήταν όμως βραχύβιοι και εγκαταλείπονταν μετά τον θάνατο εκάστου αυτοκράτορα. Για την στήριξή της στον αυτοκράτορα [[Γαλλιηνός|Γαλλιηνό]] ενάντια στον [[Πόστουμος|Πόστουμο]] η *Gemina* τιμήθηκε με τον τίτλο *Pia VI Fidelis VI* που σημαίνει «έξι φορές πιστή, έξι φορές αφοσιωμένη».

=== 4ος αιώνας ===
Στα χρόνια της συγγραφής του έργου *Notitia Dignitatum'' τμήμα της λεγεώνας ήταν υπό τη διοίκηση του Μάγιστρου του στρατού της Ανατολής () ενώ λοιπές μονάδες της παρέμεναν στη Βινδοβόνα.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

10 Gemina