Πρόεδρος του Τατζικιστάν

Ο **πρόεδρος του Τατζικιστάν** είναι ο αρχηγός κράτους της Δημοκρατίας του Τατζικιστάν. Ο πρόεδρος ηγείται του εκτελεστικού κλάδου της κυβέρνησης της χώρας και είναι ο αρχιστράτηγος των Ενόπλων Δυνάμεων του Τατζικιστάν.

## Ιστορία της προεδρίας
Ο πρώτος πρόεδρος του Τατζικιστάν ήταν ο Καχόρ Μαχκάμοφ, ο οποίος κατείχε τη θέση του Πρώτου Γραμματέα του Κομμουνιστικού Κόμματος του Τατζικιστάν και διορίστηκε Πρόεδρος της Τατζικικής Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας τον Νοέμβριο του 1990. Ο Μαχκάμοφ υπηρέτησε τόσο ως Πρώτος Γραμματέας όσο και ως Πρόεδρος, αλλά αναγκάστηκε να παραιτηθεί τον Αύγουστο του 1991 λόγω της αντιδημοφιλίας της υποστήριξής του προς το Πραξικόπημα του Αυγούστου 1991 στη Μόσχα και των επακόλουθων διαδηλώσεων στους δρόμους της Ντουσάνμπε. Από το 1991 έως το 1992 το αξίωμα του προέδρου άλλαξε χέρια αρκετές φορές λόγω των πολιτικών αλλαγών και της αβεβαιότητας που ακολούθησε τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης και τις επακόλουθες κοινωνικές αναταραχές και τη βία στον Εμφύλιο Πόλεμο του Τατζικιστάν. Από το 1994 ο Εμομάλι Ραχμόν κατέχει τη θέση της προεδρίας. Οι προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν τελευταία φορά το 2020. Οι προεδρικές εκλογές στο Τατζικιστάν έχουν επικριθεί επανειλημμένα από διεθνείς παρατηρητές ως άδικες και υπέρ του κυβερνώντος κόμματος.

## Συνταγματικός ρόλος
Ο πρόεδρος του Τατζικιστάν είναι ο αρχηγός κράτους και ο ανώτατος κυβερνητικός αξιωματούχος στη χώρα. Ο πρόεδρος εκλέγεται με εθνική ψηφοφορία και ιστορικά περιοριζόταν σε μία επταετή θητεία που μπορούσε να ανανεωθεί μόνο μία φορά, μέχρι την κατάργηση των ορίων θητείας. Ο πρόεδρος είναι επίσης ο ανώτατος αρχιστράτηγος του Εθνικού Στρατού του Τατζικιστάν. Εκτός από το εκτελεστικό γραφείο του προέδρου, υπάρχει ένα Συμβούλιο Ασφαλείας που συμβουλεύει τον πρόεδρο σε θέματα εθνικής ασφάλειας. Ως Ανώτατος Αρχιστράτηγος, δικαιούται επίσης να χρησιμοποιεί το Κέντρο Διαχείρισης των Ενόπλων Δυνάμεων (που εγκαινιάστηκε την Ημέρα του Εθνικού Στρατού το 2018), το οποίο χρησιμεύει ως το κύριο στρατιωτικό κέντρο διοίκησης για τον πρόεδρο.

### Εκτελεστικό γραφείο
Το γραφείο του προέδρου, αποτελούμενο από 5 τμήματα και 24 γραφεία, είναι ο εκτελεστικός βραχίονας του προέδρου, περιλαμβάνοντας μεταξύ άλλων τα εξής σημαντικά τμήματα:

Τμήμα Συνταγματικών Δικαιωμάτων των Πολιτών

Τμήμα Δημοσίων Υποθέσεων, Πληροφοριών και Πολιτιστικών Υποθέσεων

Τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής

Τμήμα Οικονομικής Πολιτικής

Ο πρόεδρος έχει επίσης πέντε κρατικούς συμβούλους που τον βοηθούν σε θέματα πολιτικής:

Κρατικός Σύμβουλος για Οικονομικά Θέματα

Κρατικός Σύμβουλος για Διεθνείς Υποθέσεις

Κρατικός Σύμβουλος για Επιστημονικά και Κοινωνικά θέματα

Κρατικός Σύμβουλος για Πληροφορίες Δημοσίων Υποθέσεων και Πολιτισμό

Κρατικός Σύμβουλος για την Άμυνα και την Επιβολή του Νόμου

## Προεδρικό έμβλημα
Το έμβλημα του προέδρου της Δημοκρατίας του Τατζικιστάν είναι το επίσημο σύμβολο του αξιώματος του προέδρου στη χώρα. Κατέστη νόμιμο κρατικό σύμβολο σύμφωνα με τροποποίηση του νόμου αριθ. 192 στις 28 Ιουλίου 2006. Εισήχθη εγκαίρως για την τελετή ορκωμοσίας του Iμομάλι Ραχμόν για την τρίτη του θητεία ως αρχηγού κράτους. Το έμβλημα είναι ένα ορθογώνιο πάνελ που αποτελείται από τρεις οριζόντια διατεταγμένες έγχρωμες λωρίδες παρόμοιες με τα χρώματα της Σημαίας του Τατζικιστάν. Στο κέντρο του υπάρχει το συμβολικό λάβαρο *[[Ντεραφσέ Καβιάνι]]*, με το πάνω μέρος του να φέρει δόρυ, συμβολίζοντας τη θέληση και τη δύναμη των αρχών για την άμυνα της χώρας. Το λάβαρο είναι τετράπλευρο και έχει τέσσερις κλάδους στο εσωτερικό του (που αντιπροσωπεύουν τις τέσσερις περιοχές του Τατζικιστάν), ενώ στο κέντρο απεικονίζεται ένα φτερωτό λιοντάρι με στέμμα και επτά αστέρια, τα οποία αποτελούν τη βάση του εμβλήματος του Τατζικιστάν.

## Κατοικία
Από το 2008, το Παλάτι των Εθνών (ονομάζεται επίσης *Kohi Millat* ή «Λευκός Οίκος») αποτελεί την επίσημη κατοικία του προέδρου του Τατζικιστάν. Ο πρόεδρος δέχεται συχνά ξένους αξιωματούχους στο μέγαρο και πραγματοποιεί δημόσιες εκδηλώσεις στην κύρια αίθουσά του. Η κατασκευή του ήταν αφιερωμένη στον ιστορικό βασιλιά των Τατζίκων Ισμαήλ Σαμανί. Εγκαινιάστηκε τον Αύγουστο του 2008. Το παλάτι απεικονίζεται στο πίσω μέρος του χαρτονομίσματος των 500 σομόνι.

Μέχρι το 2008 η προεδρική κατοικία βρισκόταν σε διαφορετική τοποθεσία, σε ένα κτίριο που χτίστηκε το 1957 και παλαιότερα χρησίμευε ως έδρα της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος του Τατζικιστάν. Τον Φεβρουάριο του 2020 ανακοινώθηκε ότι το πρώην παλάτι θα κατεδαφιστεί.

Ο πρόεδρος διαθέτει επίσης μια εξοχική κατοικία που ονομάζεται Πούγκους (Pugus) στις Περιοχές Υπό την Κεντρική Διοίκηση.

## Διαδικασία επιλογής
### Εκλογές
Ο πρόεδρος του Τατζικιστάν εκλέγεται για επταετή θητεία (εξαίρεση αποτελεί ο Ιδρυτής της ειρήνης και της εθνικής ενότητας — Ηγέτης του Έθνους) χρησιμοποιώντας το σύστημα δύο γύρων. Εάν κανένας υποψήφιος δεν λάβει πάνω από το 50% των ψήφων, διεξάγεται δεύτερος γύρος μεταξύ 15 και 31 ημερών αργότερα μεταξύ των δύο υποψηφίων που έλαβαν τις περισσότερες ψήφους. Για να επικυρωθεί το αποτέλεσμα, η προσέλευση των ψηφοφόρων πρέπει να υπερβαίνει το 50%.

#### Τελευταίες εκλογές

### Τελετή ορκωμοσίας
Η τελετή ορκωμοσίας πραγματοποιείται στο Παλάτι Κοχί Σομόν στο Ντουσάνμπε. Μετά την τελετή, πραγματοποιείται στρατιωτική παρέλαση των Ενόπλων Δυνάμεων της Δημοκρατίας του Τατζικιστάν στην πλατεία Ντούστι. Ο υπουργός Άμυνας διαβάζει τον όρκο πίστης στον Ανώτατο Αρχιστράτηγο κατά τη διάρκεια της τελετής. Πυροδοτούνται 30 χαιρετιστήριες βολές πυροβολικού για να σηματοδοτήσουν το γεγονός.

## Κατάλογος προέδρων του Τατζικιστάν

## Παραπομπές