Βουλευτικές εκλογές στο Τσαντ 2024

Οι βουλευτικές εκλογές πραγματοποιήθηκαν στο Τσαντ στις 29 Δεκεμβρίου 2024, ταυτόχρονα με τις εκλογές για τις περιφερειακές και τοπικές αρχές. Επρόκειτο για τις πρώτες βουλευτικές εκλογές από το 2011, καθώς και τις πρώτες μετά τον θάνατο του μακροχρόνιου ηγέτη Ιντρίς Ντεμπί το 2021, και την ανάληψη της εξουσίας από τον γιο του, Μαχαμάτ Ντεμπί, αρχικά ως επικεφαλής στρατιωτικής χούντας και στη συνέχεια ως πρόεδρος με δική του εντολή, ανοίγοντας τον δρόμο για μια κληρονομική δικτατορία.

## Πλαίσιο
Η προηγούμενη κοινοβουλευτική θητεία ξεκίνησε τον Ιούνιο του 2011, μετά τις εκλογές του 2011, και είχε αρχικά προγραμματιστεί να λήξει τον Ιούνιο του 2015, αλλά παρατάθηκε. Ο πρόεδρος Ιντρίς Ντεμπί ανακοίνωσε στις 2 Φεβρουαρίου 2017 ότι οι εκλογές θα καθυστερήσουν επειδή η κυβέρνηση δεν είχε επαρκείς πόρους εν μέσω οικονομικής ύφεσης, δηλώνοντας: «Όταν θα έχουμε πόρους, τότε θα μπορέσουμε να διεξαγάγουμε τις κοινοβουλευτικές εκλογές». Παράλληλα κάλεσε την αντιπολίτευση σε διάλογο και να «σταματήσει να καλλιεργεί το μίσος που διχάζει τη χώρα».

Τον Ιούνιο του 2017 μέλη της αντιπολιτευτικής συμμαχίας FONAC υποστήριξαν ότι η Εθνοσυνέλευση κατέστη παράνομη, καθώς συνέχισε να λειτουργεί πέραν της 21ης Ιουνίου, δύο χρόνια μετά την παράταση της θητείας. Είπαν ότι οι βουλευτές της αντιπολίτευσης έπρεπε να παραιτηθούν. Ωστόσο, οι βουλευτές της αντιπολίτευσης υπό τον Σαλέ Κεμπζαμπό δήλωσαν ότι δεν θα παραιτηθούν, κρίνοντας ότι είναι πιο «χρήσιμο» να παραμείνουν στη Βουλή. Παρόλα αυτά, υποστήριξαν ότι οι εκλογές έπρεπε να διεξαχθούν άμεσα και απέρριψαν τον ισχυρισμό του Ντεμπί ότι η καθυστέρηση ήταν αναγκαία λόγω έλλειψης χρημάτων, λέγοντας ότι η κυβέρνηση στο μέλλον πρέπει να κάνει ό,τι μπορεί για την έγκαιρη διεξαγωγή εκλογών.

Αργότερα, οι εκλογές επαναπρογραμματίστηκαν για τον Νοέμβριο του 2018. Όταν και αυτή η προθεσμία δεν τηρήθηκε, η κυβέρνηση πρότεινε νέα ημερομηνία τον Μάιο του 2019. Η νέα Ανεξάρτητη Εθνική Εκλογική Επιτροπή (CENI) ορκίστηκε στις 4 Απριλίου 2019, παρά τις διαμαρτυρίες μέρους της αντιπολίτευσης για την αμεροληψία της. Στις 5 Απριλίου, η Συντονιστική των Πολιτικών Κομμάτων για την Υπεράσπιση του Συντάγματος (CPDC), που περιλάμβανε δώδεκα αντιπολιτευόμενα κόμματα με 31 έδρες από τις 188, απέρριψε τον διορισμό, χαρακτηρίζοντάς τον «παράνομο, άκυρο και χωρίς ισχύ». Η εκλογική επιτροπή δήλωσε ότι «ο ρεαλιστικός χρονικός ορίζοντας για τη διεξαγωγή εκλογών είναι το πρώτο τρίμηνο του 2020». Στην αρχή εκείνου του έτους ορίστηκε ημερομηνία η 9η Αυγούστου 2020, η οποία σύντομα άλλαξε σε 13 Δεκεμβρίου λόγω αυξημένων επιθέσεων της Μπόκο Χαράμ γύρω από τη Λίμνη Τσαντ. Με την πανδημία COVID-19 οι εκλογές αναβλήθηκαν ξανά για τον Απρίλιο, μετά για τον Οκτώβριο του 2021, και αργότερα για τον Σεπτέμβριο του 2022. Η χούντα αργότερα ανακοίνωσε νέα αναβολή δύο ετών, με στόχο οι εκλογές να διεξαχθούν γύρω στον Οκτώβριο του 2024.

Στις 21 Αυγούστου 2024 η Εθνική Υπηρεσία Διαχείρισης Εκλογών (ANGE) ανακοίνωσε ότι οι κοινοβουλευτικές και τοπικές εκλογές θα διεξαχθούν στις 29 Δεκεμβρίου 2024. Η υποβολή υποψηφιοτήτων πραγματοποιήθηκε από τις 19 έως τις 28 Οκτωβρίου, ενώ τα τελικά αποτελέσματα αναμένονται στις 3 Φεβρουαρίου 2025. Στις 13 Νοεμβρίου η ANGE δημοσίευσε τον προσωρινό κατάλογο υποψηφίων, απορρίπτοντας τις αιτήσεις 46 από 179 πολιτικά κόμματα και συνασπισμούς, καθώς και 103 από 1.260 άτομα. Μεταξύ όσων αποκλείστηκαν ήταν και ο γενικός γραμματέας του κυβερνώντος MPS, Μαχαμάτ Ζεν Μπάντα, λόγω προηγούμενης καταδίκης για πλαστογραφία, καθώς και άλλοι πέντε αξιωματούχοι του MPS για παρόμοιους λόγους. Στις 25 Νοεμβρίου το Συνταγματικό Συμβούλιο ενέκρινε 1.329 υποψηφιότητες.

Τον Οκτώβριο του 2024 το μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης, οι Les Transformateurs, και 15 ακόμα κόμματα, ανακοίνωσαν ότι θα μποϊκοτάρουν τις εκλογές, επικαλούμενοι ένα «διεφθαρμένο» εκλογικό μητρώο και έλλειψη εγγυήσεων για ελεύθερες και δίκαιες εκλογές.

## Εκλογικό σύστημα
Οι 188 βουλευτές της Εθνοσυνέλευσης εκλέγονται από 128 εκλογικές περιφέρειες, συμπεριλαμβανομένων τεσσάρων περιφερειών για τους ψηφοφόρους του εξωτερικού. Στις 83 μονοεδρικές περιφέρειες εφαρμόζεται το εκλογικό σύστημα της πλειοψηφίας σχετικής ψήφου (first-past-the-post). Στις 45 πολυεδρικές περιφέρειες, που κυμαίνονται από δύο έως πέντε έδρες, ένα κόμμα που λαμβάνει πάνω από το 50% των ψήφων κερδίζει όλες τις διαθέσιμες έδρες· αν κανένα κόμμα δεν ξεπεράσει το 50%, οι έδρες κατανέμονται αναλογικά με τη μέθοδο των μεγαλύτερων υπολοίπων.

Το ελάχιστο όριο ηλικίας για συμμετοχή στις εκλογές είναι τα 18 έτη. Όλοι οι πολίτες του Τσαντ που δεν αποκλείονται από το εκλογικό δικαίωμα σύμφωνα με τον Εκλογικό Κώδικα, έχουν δικαίωμα ψήφου.

Για τις εκλογές του 2024 περίπου οκτώ εκατομμύρια άτομα ήταν εγγεγραμμένα στους εκλογικούς καταλόγους.

## Διεξαγωγή
Η ψηφοφορία ξεκίνησε στις 06:00 και ολοκληρώθηκε στις 18:00. Το αντιπολιτευόμενο Δημοκρατικό Κόμμα του Λαού του Τσαντ (PDPT) κατηγόρησε το MPS ότι δημιούργησε «δίκτυα νοθείας» και ανέφερε ότι πάνω από χίλια ψηφοδέλτια που προορίζονταν για την Μπόνγκορ είχαν εξαφανιστεί. Η κάλυψη των εκλογών από εγχώρια ιδιωτικά μέσα ενημέρωσης περιορίστηκε επίσης, καθώς η κυβέρνηση αρνήθηκε να τους χορηγήσει επιδοτήσεις. Πάνω από 100 διεθνείς παρατηρητές και εκπρόσωποι πολιτικών κομμάτων αναπτύχθηκαν για την παρακολούθηση της ψηφοφορίας. Πρόωρη ψηφοφορία πραγματοποιήθηκε στις 28 Δεκεμβρίου για τα μέλη του Εθνικού Στρατού του Τσαντ και για τους νομάδες, με την ANGE να αναφέρει συμμετοχή άνω του 72% μεταξύ των στρατιωτών και 54% μεταξύ των νομάδων. Ωστόσο, μέχρι το μεσημέρι της 29ης Δεκεμβρίου, η συνολική συμμετοχή κυμαινόταν στο 38%.

## Αποτελέσματα
Τα προσωρινά αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στις 12 Ιανουαρίου 2025, δείχνοντας ότι το κυβερνών κόμμα Κίνημα Πατριωτικής Σωτηρίας κατέκτησε τις 124 από τις 188 έδρες με ποσοστό συμμετοχής 52%.

## Παραπομπές


2024 βουλευτι
Τσαντ βουλ