Τανζανικές γενικές εκλογές 2025

Γενικές εκλογές διεξήχθησαν στην Τανζανία στις 29 Οκτωβρίου 2025 για την εκλογή του Προέδρου, των μελών της Εθνοσυνέλευσης και των δημοτικών συμβούλων. Η Σάμια Σουλούχου Χασάν, η εν ενεργεία πρόεδρος και ηγέτιδα του κυβερνώντος Chama Cha Mapinduzi (CCM), η οποία έγινε πρόεδρος μετά τον θάνατο του προέδρου Τζον Μαγκουφούλι το 2021, διεκδίκησε μια δεύτερη θητεία.

Η προεκλογική εκστρατεία θεωρήθηκε αντιδημοκρατική από ξένους παρατηρητές αφού τα δύο μεγαλύτερα κόμματα της αντιπολίτευσης, το Chadema και η Συμμαχία για την Αλλαγή και τη Διαφάνεια, αποκλείστηκαν από τη συμμετοχή νωρίτερα το 2025. Αυτό αποτέλεσε μια απότομη ρήξη με την πρόσφατη ιστορία της Τανζανίας, καθώς μεγάλα κόμματα της αντιπολίτευσης συμμετείχαν σε όλες τις εθνικές εκλογές από τη μετάβαση στις πολυκομματικές εκλογές του 1995. Την ημέρα των εκλογών, ξέσπασαν διαδηλώσεις για τα αποτελέσματα των εκλογών και τον αυξανόμενο αυταρχισμό της Σουλούχου. Οι εκλογές ήταν μακράν οι πιο θανατηφόρες στην ιστορία της Τανζανίας, με πολυάριθμες πηγές να αναφέρουν εκατοντάδες θανάτους και το Chadema να ισχυρίζεται ότι επιβεβαίωσε 1.000–2.000 θανάτους.

## Ιστορικό
Το 2024 η κυβέρνηση εισήγαγε νέους εκλογικούς νόμους—τον Νόμο για τις Εκλογές Προέδρου, Κοινοβουλίου και Συμβούλων, 2024 και τον Νόμο για την Ανεξάρτητη Εθνική Εκλογική Επιτροπή. Αυτοί οι νόμοι αποσκοπούσαν στη βελτίωση της διαφάνειας και τον εξορθολογισμό των εκλογικών διαδικασιών. Οι υποστηρικτές υποστήριξαν ότι οι μεταρρυθμίσεις ενίσχυσαν την τάξη και την προβλεψιμότητα στο εκλογικό σύστημα, αλλά οι επικριτές υποστήριξαν ότι διατήρησαν την επιρροή της κυβέρνησης στην εκλογική επιτροπή και απέτυχαν να εγγυηθούν ένα πραγματικά συναγωνισμό υπό ίσους όρους.

## Εκλογικό σύστημα
Ο Πρόεδρος της Τανζανίας εκλέγεται με πλειοψηφική ψηφοφορία. Ο υποψήφιος που λαμβάνει τις περισσότερες ψήφους εκλέγεται. Το Άρθρο 39(1) του Συντάγματος του 1977 απαιτεί οι υποψήφιοι να είναι πολίτες της Τανζανίας εκ γενετής, να είναι τουλάχιστον 40 ετών, να έχουν προταθεί από πολιτικό κόμμα στο οποίο είναι μέλη, να έχουν τα προσόντα για να είναι βουλευτές ή μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων της Ζανζιβάρης, και να μην έχουν καταδικαστεί για αδικήματα σχετικά με φοροδιαφυγή.

## Υποψήφιοι
Τον Ιανουάριο του 2025 το κυβερνών κόμμα Chama Cha Mapinduzi (CCM) πρότεινε την εν ενεργεία πρόεδρο Σάμια Σουλούχου Χασάν ως προεδρική υποψήφια για τις εκλογές και τον Εμάνιουελ Ντσίμπι ως υποψήφιο αντιπρόεδρό της.

Στις 12 Απριλίου 2025 το αντιπολιτευόμενο κόμμα Chadema αποκλείστηκε από τη συμμετοχή στις εκλογές, αφού η Ανεξάρτητη Εθνική Εκλογική Επιτροπή (INEC) δήλωσε ότι απέτυχε να υπογράψει ένα έγγραφο κώδικα δεοντολογίας που έπρεπε να υπογραφεί έως τις 12 Απριλίου. Αυτό συνέβη λίγες μόνο ημέρες αφότου ο πρόεδρος του Chadema, Τούντου Λίσου, συνελήφθη με κατηγορίες για υποκίνηση και προδοσία, αφού ζήτησε εκλογικές μεταρρυθμίσεις σε μια συγκέντρωση στην Μπίνγκα στις 9 Απριλίου. Στις 12 Απριλίου αποκλείστηκε από τη συμμετοχή στις εκλογές.

Η υποψηφιότητα της Σουλούχου επιβεβαιώθηκε στις 27 Αυγούστου 2025 από την INEC, η οποία ενέκρινε επίσης τις υποψηφιότητες 16 άλλων προεδρικών υποψηφίων. Στις 15 Σεπτεμβρίου ο υποψήφιος Λουχάγκα Μπίνα από τη Συμμαχία για την Αλλαγή και τη Διαφάνεια (ACT) αποκλείστηκε επίσης από το να είναι υποψήφιος, σε μια ανατροπή μιας απόφασης την προηγούμενη εβδομάδα που επέτρεπε την υποψηφιότητά του. Η απόφαση βασίστηκε στον ισχυρισμό ότι το κόμμα απέτυχε να συμμορφωθεί με τις διαδικασίες υποψηφιότητας στις προκριματικές εκλογές. Η συμμετοχή της αντιπολίτευσης περιορίστηκε μετά τον αποκλεισμό των Chadema και ACT, αφήνοντας το CCM σε μεγάλο βαθμό χωρίς αντίπαλο.

## Προεκλογική εκστρατεία
Η περίοδος της προεκλογικής εκστρατείας ξεκίνησε επίσημα στις 28 Αυγούστου και έληξε λίγο πριν την ημέρα της ψηφοφορίας.

Το κυβερνών CCM προώθησε το έργο της προέδρου Σάμια Σουλούχου Χασάν όσον αφορά τις υποδομές, την εκπαίδευση και τη σταθερότητα. Η συμμετοχή της αντιπολίτευσης περιορίστηκε μετά τον αποκλεισμό των Chadema και της Συμμαχίας για την Αλλαγή και τη Διαφάνεια, αφήνοντας το CCM σε μεγάλο βαθμό χωρίς αντίπαλο.

Παρατηρητές, συμπεριλαμβανομένου του Human Rights Watch, ανέφεραν περιορισμούς στη δραστηριότητα της αντιπολίτευσης, παρενόχληση επικριτών και περιορισμένη πρόσβαση σε ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης. Τα μέσα ενημέρωσης που ευθυγραμμίζονται με το κράτος έδωσαν ευρεία κάλυψη στο CCM, ενώ τα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης αντιμετώπισαν ρυθμιστικές πιέσεις.

Κατά την προεκλογική περίοδο, οι αναλυτές σημείωσαν μια αυξανόμενη επιρροή των μέσα κοινωνικής δικτύωσης στη διαμόρφωση του πολιτικού λόγου και την κινητοποίηση των νεαρών ψηφοφόρων. Πλατφόρμες όπως το TikTok και το Facebook χρησιμοποιήθηκαν ευρέως για μηνύματα εκστρατείας, εκπαίδευση ψηφοφόρων και συμμετοχή των πολιτών. Ωστόσο, οι παρατηρητές προειδοποίησαν επίσης για τη διάδοση παραπληροφόρησης και μη επαληθευμένων ισχυρισμών στο διαδίκτυο. Λίγο πριν την ημέρα της ψηφοφορίας, η πρόσβαση στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης X φέρεται να περιορίστηκε σε εθνικό επίπεδο, με πλήρη πρόσβαση να επιτρέπεται μόνο σε κυβερνητικούς αξιωματούχους. Οι επικριτές υποστήριξαν ότι η κίνηση περιόρισε τη συμμετοχή των πολιτών στο διαδίκτυο και μείωσε τη ροή πληροφοριών κατά τις τελευταίες ημέρες της εκστρατείας.

## Διεξαγωγή
Οι αναφορές για την προεκλογική εκστρατεία σημείωσαν ότι οι εκλογές διεξάγονταν υπό μια ολοένα και πιο αυταρχική εν ενεργεία κυβέρνηση. Ο Οίκος της Ελευθερίας (Freedom House) κατέταξε την Τανζανία ως «όχι ελεύθερη» το 2024, μια πτώση από το «μερικώς ελεύθερη» του 2020.

Οι γενικές εκλογές της Τανζανίας του 2025 οργανώθηκαν υπό την επίβλεψη της INEC, η οποία επέβλεψε την εγγραφή ψηφοφόρων, την υποψηφιότητα και τη διαδικασία ψηφοφορίας. Η INEC ανέφερε ότι περισσότεροι από 37 εκατομμύρια ψηφοφόροι ήταν εγγεγραμμένοι σε εθνικό επίπεδο, μια αύξηση σε σύγκριση με τα στοιχεία των εκλογών του 2020. Ομάδες της κοινωνίας των πολιτών επαίνεσαν τις βελτιώσεις στη χρήση βιομετρικής επαλήθευσης ψηφοφόρων, αλλά εξέφρασαν ανησυχία για την άνιση πρόσβαση στην εκπαίδευση ψηφοφόρων και τους ισχυρισμούς για κομματική επιρροή στη διοίκηση των εκλογών.

Οι δυνάμεις ασφαλείας διατήρησαν μια ορατή παρουσία σε μεγάλες πόλεις και εκλογικά κέντρα. Ενώ οι αρχές δήλωσαν ότι αυτό ήταν απαραίτητο για τη διασφάλιση της τάξης, τα κόμματα της αντιπολίτευσης και οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατηγόρησαν την κυβέρνηση ότι χρησιμοποιεί τακτικές εκφοβισμού εναντίον υποστηρικτών και παρατηρητών. Διεθνείς εταίροι, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Εθνών και της Αφρικανικής Ένωσης, ζήτησαν ηρεμία και προέτρεψαν όλα τα μέρη να σεβαστούν το κράτος δικαίου και την ανεξαρτησία των εκλογικών θεσμών.

Την τελευταία εβδομάδα πριν από τις εκλογές, αρκετοί ηγέτες της αντιπολίτευσης συνελήφθησαν. Οι αρχές δήλωσαν ότι οι συλλήψεις σχετίζονταν με φερόμενες απειλές κατά της εθνικής ασφάλειας, ενώ προσωπικότητες της αντιπολίτευσης και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων τις καταδίκασαν ως πολιτικά υποκινούμενες προσπάθειες αποδυνάμωσης της αντιπολίτευσης. Οι ενέργειες προκάλεσαν κριτική από διεθνείς παρατηρητές και αύξησαν περαιτέρω τις ανησυχίες για τη δικαιοσύνη της εκλογικής διαδικασίας.

Ενόψει των εκλογών, οι αναλυτές χαρακτήρισαν επίσης το πολιτικό κλίμα ως σε μεγάλο βαθμό μη ανταγωνιστικό. Με τον ηγέτη της αντιπολίτευσης Τούντου Λίσου να αντιμετωπίζει κατηγορίες προδοσίας και τον υποψήφιο του ACT-Wazalendo, Λουχάγκα Μπίνα, να έχει αποκλειστεί, η πρόεδρος Σάμια Σουλούχου Χασάν αντιμετώπισε ελάχιστη αποτελεσματική πρόκληση. Παρατηρητές σημείωσαν ότι ο περιορισμένος πολιτικός χώρος και η θεσμική προκατάληψη είχαν υπονομεύσει την εμπιστοσύνη του κοινού στη διαδικασία.

Σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, τα μέσα ενημέρωσης της Τανζανίας καταπνίγηκαν από την εν ενεργεία κυβέρνηση και απέτυχαν να διασφαλίσουν την ανεξαρτησία της εκλογικής επιτροπής.

### Μέσα ενημέρωσης και ελευθερία του Τύπου
Ορισμένοι ξένοι δημοσιογράφοι ανέφεραν ότι τους αρνήθηκε η διαπίστευση, με τον ανταποκριτή του CNN, Λάρι Μαντόουο, να δηλώνει ότι η Τανζανία «δεν συμπαθεί την ανεξάρτητη κριτική δημοσιογραφία» και έχει καταστήσει δύσκολη τη λήψη διαπίστευσης για ξένα μέσα ενημέρωσης.

### Αναταραχές και διαμαρτυρίες
Την ημέρα των εκλογών σημειώθηκε αναταραχή στο Νταρ ες Σαλάμ, τη Μπέγια και την Τουντούμα, με συγκρούσεις μεταξύ αστυνομίας και διαδηλωτών να προκαλούν την επιβολή απαγόρευσης κυκλοφορίας στο Νταρ ες Σαλάμ. Οι αναφορές έδειξαν τραυματισμούς, υλικές ζημιές και μια πανεθνική διακοπή του διαδικτύου, ενώ η προσέλευση των ψηφοφόρων σε ορισμένες πόλεις φάνηκε χαμηλή εν μέσω ανησυχιών για την ασφάλεια. Η σύνδεση στο διαδίκτυο επίσης διακόπηκε σοβαρά, καθώς αναφορές έδειξαν μια σχεδόν πανεθνική διακοπή της διαδικτυακής πρόσβασης. Στις 30 Οκτωβρίου η αστυνομία στο Νταρ ες Σαλάμ πυροβόλησε και χρησιμοποίησε δακρυγόνα για να διαλύσει διαδηλωτές που αψήφησαν την απαγόρευση κυκλοφορίας, καθώς οι αναταραχές συνεχίστηκαν παρά τη διακοπή του διαδικτύου. Από τις 31 Οκτωβρίου οι αρχές δεν έχουν άρει τους περιορισμούς στο διαδίκτυο που επιβλήθηκαν κατά την ημέρα των εκλογών και διέταξαν τους κυβερνητικούς υπαλλήλους να εργάζονται από το σπίτι, σύμφωνα με αναφορές των μέσων ενημέρωσης. Η απαγόρευση κυκλοφορίας ήρθη στις 4 Νοεμβρίου.

Στις 31 Οκτωβρίου πρώτα τα μέσα ενημέρωσης της Κένυας και στη συνέχεια τα διεθνή μέσα ανέφεραν ότι πηγές της αντιπολίτευσης ισχυρίζονταν ότι περίπου 700 άτομα είχαν σκοτωθεί σε εθνικό επίπεδο. Το Γραφείο του Ύπατου Αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα ανέφερε τουλάχιστον 10 επιβεβαιωμένους θανάτους και εξέφρασε ανησυχία για τη χρήση πραγματικών πυρών.

Στις 5 Νοεμβρίου το κόμμα της αντιπολίτευσης Chadema ισχυρίστηκε ότι ο αριθμός των νεκρών από τις διαδηλώσεις που είχαν τεκμηριώσει είχε αυξηθεί από 700, όπως αναφέρθηκε στις 31 Οκτωβρίου, σε 2.000. Ισχυρίστηκαν επίσης ότι ο πραγματικός αριθμός των νεκρών ήταν ακόμη υψηλότερος, κατηγορώντας την αστυνομία για την απόρριψη εκατοντάδων άγνωστων σορών σε μια μη αποκαλυφθείσα τοποθεσία.

## Παρατηρητές και επίβλεψη
Για πρώτη φορά στις πρόσφατες εκλογές, η Τανζανία περιόρισε τη συμμετοχή περιφερειακών και διεθνών αποστολών παρατηρητών. Οργανώσεις όπως η Αναπτυξιακή Κοινότητα της Νότιας Αφρικής (SADC) και η Κοινότητα Ανατολικής Αφρικής (EAC) δεν διαπιστεύτηκαν πλήρως για να παρακολουθήσουν τη διαδικασία. Αναλυτές από το Ινστιτούτο Μελετών Ασφάλειας (Institute for Security Studies) σημείωσαν ότι η απουσία διεθνών παρατηρητών θα μπορούσε να επηρεάσει τη διαφάνεια και να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη του κοινού στα αποτελέσματα. Ωστόσο, στα τέλη Οκτωβρίου του 2025 τόσο η SADC όσο και η EAC ανέπτυξαν αποστολές παρακολούθησης των εκλογών στην Τανζανία ενόψει της ψηφοφορίας, σηματοδοτώντας μια αλλαγή στη συμμετοχή τους. Στις 31 Οκτωβρίου το Αφρικανικό Εθνικό Κογκρέσο ανέφερε ότι η αντιπροσωπεία του δεν μπόρεσε να παρακολουθήσει τις εκλογές, αφού η διακοπή του διαδικτύου την ημέρα της ψηφοφορίας και κατά τη διάρκεια της περιόδου καταμέτρησης των ψήφων εμπόδισε την αποτελεσματική παρακολούθηση της διαδικασίας.

Μια κοινοβουλευτική αντιπροσωπεία από την Περιοχή Μεγάλων Λιμνών έφτασε στην Τανζανία στις 23 Οκτωβρίου, αποτελούμενη από 23 νομοθέτες και ειδικούς εκλογών από έξι χώρες, συμπεριλαμβανομένου του Μπουρούντι και της Ανγκόλας. Η αντιπροσωπεία, που λειτουργεί υπό την Διεθνή Διάσκεψη για την Περιοχή των Μεγάλων Λιμνών, τόνισε το καθήκον της να παρακολουθεί την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, τη διεξαγωγή της εκστρατείας, την ασφάλεια και τα δικαιώματα κατά τη διάρκεια των εκλογών.

Η Διεθνής Αμνηστία προειδοποίησε ότι οι εκλογές «κινδυνεύουν να γίνουν μια διαδικαστική υπόθεση χωρίς νομιμότητα», επικαλούμενη πολιτικά υποκινούμενες κατηγορίες εναντίον αντιπάλων της κυβέρνησης, τις προσπάθειες της κυβέρνησης να εγκαθιδρύσει ένα κλίμα φόβου και αυξημένη καταστολή της αντιπολίτευσης, των δημοσιογράφων και της κοινωνίας των πολιτών, καθώς και 83 εξαφανίσεις μελών κομμάτων της αντιπολίτευσης κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου. Ωστόσο, η κυβέρνηση της Τανζανίας απέρριψε τους ισχυρισμούς ως «αβάσιμους και παραπλανητικούς», επιβεβαιώνοντας τη δέσμευσή της για τα ανθρώπινα δικαιώματα, το κράτος δικαίου και τις συνταγματικές εγγυήσεις. Αξιωματούχοι δήλωσαν ότι οι ισχυρισμοί για εξαναγκαστικές εξαφανίσεις και πολιτική καταστολή ήταν ασυμβίβαστοι με το νομικό πλαίσιο της χώρας και προέτρεψαν τις ομάδες δικαιωμάτων να επικοινωνήσουν απευθείας με τις αρχές πριν από τη δημοσίευση εκθέσεων.

Στις 3 Νοεμβρίου οι παρατηρητές των εκλογών της SADC εξέδωσαν μια προκαταρκτική δήλωση που ανέφερε ότι οι εκλογές της 29ης Οκτωβρίου στην Τανζανία δεν πληρούσαν τα πρότυπα του οργανισμού για μια αξιόπιστη, ελεύθερη και δίκαιη διαδικασία, επικαλούμενοι εκφοβισμό, περιορισμένη πολιτική συμμετοχή και σοβαρά ελλείμματα διαφάνειας. Την επόμενη μέρα, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξέφρασε σοβαρές ανησυχίες για τις εκλογές, επικαλούμενη βία, διακοπή του διαδικτύου και αναφερόμενες παρατυπίες. Σημείωσε την έλλειψη ίσων όρων ανταγωνισμού που χαρακτηρίστηκε από απαγωγές, εξαφανίσεις και εκφοβισμό, και προέτρεψε τις αρχές να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση, να απελευθερώσουν τους πολιτικούς κρατούμενους και να διερευνήσουν όλα τα αναφερόμενα περιστατικά. Παρατηρητές από την Αφρικανική Ένωση ανέφεραν επίσης ότι οι εκλογές δεν πληρούσαν τα εκλογικά της πρότυπα, επικαλούμενοι παρατυπίες και περιορισμένη πρόσβαση παρατηρητών, σημειώνοντας ότι σε ορισμένους ψηφοφόρους δόθηκαν πολλαπλά ψηφοδέλτια και τους επετράπη να ψηφίσουν χωρίς επαλήθευση ταυτότητας έναντι του μητρώου.

## Αποτελέσματα
Οι πρώτες αναφορές από την ημέρα των εκλογών έδειξαν ότι η προσέλευση των ψηφοφόρων ήταν σημαντικά χαμηλότερη από την αναμενόμενη, ιδιαίτερα μεταξύ των νεαρών ψηφοφόρων, εν μέσω ευρείας δημόσιας απάθειας και απουσίας μεγάλων υποψηφίων της αντιπολίτευσης.

Την 1η Νοεμβρίου η INEC κήρυξε ότι η Σουλούχου κέρδισε τις εκλογές, λαμβάνοντας 97,66% των ψήφων. Τα ξένα μέσα ενημέρωσης, όπως το BBC και το Daily Nation, επεσήμαναν το πολύ υψηλό ποσοστό ψήφων για τη Σουλούχου—καθώς και τον ισχυρισμό ότι η Σουλούχου έλαβε περισσότερες από 31,9 εκατομμύρια ψήφους, ποσοστό προσέλευσης 82%, ενώ ο προκάτοχος της Σουλούχου, Τζον Μαγκουφούλι, έλαβε μόνο 12,5 εκατομμύρια ψήφους στις εκλογές του 2020—ως αποδεικτικό στοιχείο εκλογικής απάτης. Στην ομιλία της για τη νίκη την 1η Νοεμβρίου, η Σουλούχου δήλωσε ότι οι εκλογές ήταν «ελεύθερες και δημοκρατικές», κατηγόρησε τους διαδηλωτές ότι είναι «αντιπατριώτες» και δήλωσε ότι «θα λάβουμε όλα τα μέτρα και θα εμπλέξουμε όλες τις υπηρεσίες ασφαλείας για να διασφαλίσουμε ότι η χώρα θα είναι ειρηνική».

Στις 3 Νοεμβρίου η Σουλούχου ορκίστηκε για τη νέα της θητεία ως πρόεδρος, με την τελετή να πραγματοποιείται σε στρατιωτικό χώρο παρέλασης στην Ντοντόμα, αντί σε στάδιο όπως τα προηγούμενα χρόνια.
### Πρόεδρος

### Βουλή

## Παραπομπές


Τανζανια
2025