Εθνικό Θέατρο του Σαράγεβο

Το **Εθνικό Θέατρο του Σαράγεβο** (Βοσνιακά και Σερβικά: Народно позориште Сараево, Κροατική: Narodno kazalište Sarajevo) είναι το μεγαλύτερο θέατρο της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης και ένα από τα πιο σημαντικά πολιτιστικά ιδρύματα της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

## Ιστορία
Η ίδρυση του Εθνικού Θεάτρου του Σαράγεβο σηματοδοτείται από δύο σημαντικές ημερομηνίες. Στις 27 Νοεμβρίου 1920, στην πόλη Τούζλα, το θέατρο παρουσίασε το έργο του Αλέξα Σάντιτς, *Hasanaginica* και το έργο *Jedva steče zeta* των Λαμπίς και Μισέλ στο ξενοδοχείο Bristol. Τα επίσημα εγκαίνια του Εθνικού Θεάτρου, όμως, πραγματοποιήθηκε στις 22 Οκτωβρίου 1921, σηματοδοτώντας την έναρξη της πρώτης σεζόν του στο προσαρμοσμένο κτίριο της Κοινωνικής Αίθουσας στη πόλη του Σαράγεβο.

Οι τελετές έναρξης διήρκεσαν τρεις ημέρες, προσελκύοντας μεγάλο αριθμό κοινού και πολλών διακεκριμένων επισκεπτών. Ο Μπράνισλαβ Νούσιτς, τότε επικεφαλής του Τμήματος Τεχνών στο Υπουργείο Παιδείας στο Βελιγράδι, άνοιξε την επίσημη αυλαία του θεάτρου με ομιλία που εκφώνησε, η οποία χαιρετίστηκε με "ενθουσιαστικό χειροκρότημα". Μετά τη ομιλία του, πραγματοποιήθηκαν μουσικές και θεατρικές παραστάσεις για αρκετές ημέρες, με τις πρώτες επίσημες παραστάσεις να είναι η *Protekcija* του Νούσιτς στις 23 Οκτωβρίου 1921, και ο ''Κατά Φαντασίαν Ασθενής'' του Μολιέρου την επομένη. Η πρώτη όπερα που παίχτηκε στο Σαράγεβο ήταν το 1925, με το *Πόριν* του Βάτροσλαβ Λισίνσκι, από την Όπερα του Όσιγιεκ.

Αρχικά, το Εθνικό Θέατρο του Σαράγεβο λειτουργούσε αποκλειστικά ως θέατρο. Το 1946, εισήχθησαν μουσικές παραστάσεις, εμπλουτίζοντας σημαντικά τις προσφορές του θεάτρου με την προσθήκη της όπερας και του μπαλέτου. Ως κεντρικό θέατρο της χώρας, έχει πρωταγωνιστήσει στην καλλιτεχνική και πολιτιστική ζωή της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, ειδικά μέσω της οργανωτικής του δομής, η οποία περιλαμβάνει τρία συγκροτήματα: Θέατρο, Όπερα και Μπαλέτο. Στις 9 Νοεμβρίου 1946, η Όπερα του Σαράγεβο έκανε την πρεμιέρα της με την *Αλλαγμένη Νύφη* του Μπέντριχ Σμέτανα, ένα γεγονός που σηματοδότησε ένα σημαντικό ορόσημο στον μουσικό πολιτισμό της Βοσνίας.

Το Μπαλέτο του Σαράγεβο ιδρύθηκε επίσης το 1946, με την πρώτη ανεξάρτητη παραγωγή του, το *Zlato* του Μπόρις Παπαντόπουλου, που παίχτηκε στις 25 Μαΐου 1950. Αυτή η παράσταση σηματοδότησε την αρχή της επαγγελματικής παρουσίας του μπαλέτου στη σκηνή του Εθνικού Θέατρου. Με τα χρόνια, το Εθνικό Θέατρο συνέβαλε στην ανάπτυξη του δράματος και των νέων δραματικών μορφών, καθώς και στην αυθεντική ερμηνεία των κλασικών σε όλο το Θέατρο, την Όπερα και το Μπαλέτο, και έχει εμπλουτίσει το μουσικό ρεπερτόριο για όπερα και μπαλέτο μέσα στον πολιτισμό της χώρας. Στο θέατρο έχουν γίνει πρεμιέρες πολλών έργων εγχώριων και διεθνών θεατρικών συγγραφέων, συμπεριλαμβανομένου των Βλάντο Μιλόσεβιτς, Ασίμ Χόροζιτς και Τζέλο Τζούσιτς.

Το 1996, όταν το Εθνικό Θέατρο του Σαράγεβο γιόρτασε την 75η επέτειό του, σε αυτό είχαν περάσει πάνω από 1.600 ηθοποιοί, τραγουδιστές όπερας, χορευτές μπαλέτου και άλλοι επαγγελματίες του χώρου. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, στο θέατρο είχαν παιχτεί 1.040 θεατρικές πρεμιέρες και 264 έργα όπερας και μπαλέτου. Το θέατρο έχει εκτεθεί εκτενώς σε όλη τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, αλλά και διεθνώς.

## Το κτήριο
Το κτίριο του Εθνικού Θεάτρου, το οποίο αρχικά ονομαζόταν Κοινωνικός Οίκος κατασκευάστηκε το 1897 με βάση τα σχέδια του Κάρελ Πάρικ. Άνοιξε επίσημα στις 2 Ιανουαρίου 1899, με την παραγωγή του Μήδειας του Φραντς Γκριλπάρτσερ, σε παραγωγή του Εθνικού Θεάτρου της Κροατίας, με τον κροάτη ποιητή Σίλβιγιε Στραχιμίρ Κράντσεβιτς να διαβάζει το πρόλογο. Το κτίριο χρησίμευσε ως κοινωνικό κέντρο και χώρο εκδηλώσεων κατά τη διάρκεια της Αυστροουγγρικής διοίκησης, φιλοξενώντας θεατρικές παραστάσεις σε αυτό και ονομάστηκε "Saaltheater". Το 1922, το κτίριο ανασχηματίστηκε ως Εθνικό Θέατρο.

## Εθνικό Μνημείο
Τον Σεπτέμβριο του 2008, η Επιτροπή για τη Διατήρηση των Εθνικών Μνημείων της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης όρισε το κτίριο του Εθνικού Θέατρο ως εθνικό μνημείο. Το ίδιο το κτίριο είναι ένα αρχιτεκτονικό ορόσημο, χτισμένο με νεο-αναγεννησιακό στυλ. 

## Βραβεία
* 1970: Βραβείο 6ης Απριλίου του Σαράγεβο για το μπαλέτο του Εθνικού Θέατρου
* 1972: Βραβείο 6ης Απριλίου του Σαράγεβο για το θέατρο
* 1978: Βραβείο 6ης Απριλίου του Σαράγεβο για το έργο *Omer Pasha Latas*

## Παραπομπές


Κατηγορία:Εθνικά μνημεία στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη
Κατηγορία:Πολιτισμός του Σαράγεβο
Κατηγορία:Κτίρια και κατασκευές στο Σαράγεβο