Πρωτάθλημα Ελλάδας υδατοσφαίρισης ανδρών

Η **Water Polo League Men** αποτελεί το πρώτο τη τάξει πρωτάθλημα ανδρών στον χώρο της ελληνικής υδατοσφαίρισης. Ξεκίνησε το 1923 με τη μορφή Πανελληνίου Πρωταθλήματος. Από την αγωνιστική περίοδο 1976–1977 διεξάγεται ως πρωτάθλημα εθνικής κατηγορίας στις έδρες των ομάδων ενώ από την αγωνιστική περίοδο 1996–1997 και μετά, στο πρωτάθλημα μπορούν να αγωνίζονται και ξένοι παίκτες. Πολυνίκης είναι ο Ολυμπιακός Πειραιώς, με 39 συνολικά τίτλους στο ενεργητικό του, ενώ είναι και ο τρέχον κάτοχος του τίτλου για την αγωνιστική περίοδο 2024–2025. Ο Εθνικός Πειραιώς κατέχει το ρεκόρ συνεχόμενων κατακτήσεων με 18.

## Ιστορία
Το πρωτάθλημα Ελλάδας υδατοσφαίρισης ανδρών, διεξήχθη για πρώτη φορά υπό την εποπτεία του ΣΕΓΑΣ το 1923, πριν την ίδρυση Κολυμβητικής Ομοσπονδίας στην Ελλάδα. Πρώτος πρωταθλητής αναδείχθηκε ο Πειραϊκός Σύνδεσμος. Ο ΣΕΓΑΣ διοργάνωσε επίσης πρωταθλήματα το 1926 και το 1927. Τον Σεπτέμβριο του 1927 ιδρύθηκε Κολυμβητική Ομοσπονδία με την ονομασία "Ελληνική Κολυμβητική Ομοσπονδία Φιλάθλων" (Ε.Κ.Ο.Φ.) από τους συλλόγους Πανελλήνιος Γ.Σ., Ν.Σ. Πέλοψ, Ολυμπιακός Σ.Φ.Π., και Ν.Σ. Καστέλλας, η οποία έκτοτε διοργανώνει τα πρωταθλήματα υδατοσφαίρισης. Σήμερα η ομοσπονδία έχει μετονομαστεί σε Κ.Ο.Ε. (Κολυμβητική Ομοσπονδία Ελλάδος). Τα πρώτα εκείνα χρόνια της ελληνικής υδατοσφαίρισης, στην προσπάθεια ανάδειξης του αθλήματος διεξάγονταν και άλλοι αγώνες, όπως αυτοί του 1924 στον όρμο Κουμουνδούρου (λιμήν Μουνυχίας στοης αρχαίους χρόνους,  σημερινὸ Μικρολίμανο).
250px|thumb|Η ομάδα του Άρη που κατέκτησε τα 3 πρώτα πανελλήνια πρωταθλήματα της ΕΚΟΦ

Το πρωτάθλημα διεξαγόταν για πολλές δεκαετίες παράλληλα με τους πανελλήνιους κολυμβητικούς αγώνες. Έως το 1948 δεν είχε σταθερό τρόπο διεξαγωγής, και η ΕΚΟΦ αποφάσιζε κάθε χρόνο το σύστημα των αγώνων με βάση τον αριθμό των ομάδων που δήλωναν συμμετοχή.

Το 1949 καθιερώθηκε η Α' κατηγορία, στην οποία τοποθετήθηκαν οι έξι καλύτερες ομάδες της Ελλάδας (Ν.Ο. Πατρών, Ολυμπιακός Πειραιώς, Εθνικός Πειραιώς, Παλαιό Φάληρο, Ν.Ο. Μυτιλήνης και Άρης Θεσσαλονίκης). Η Α' κατηγορία διεξαγόταν από το 1949 ως το 1961 με έξι ομάδες που αγωνιζόταν μεταξύ τους σε έναν γύρο. Εξαίρεση αποτέλεσαν τα έτη 1956 ως 1959 και συγκεκριμένα το 1956 και το 1959 έγινε με τη συμμετοχή επτά ομάδων, το 1957 έγινε με τη συμμετοχή οκτώ ομάδων με σύστημα διπλού αποκλεισμού, και το 1958 έγινε με τη συμμετοχή οκτώ ομάδων που χωρίστηκαν αρχικά σε δύο ομίλους και στη συνέχεια αγωνίστηκαν σε νοκ-άουτ αγώνες για τα ημιτελικά και τον τελικό. Από το 1962 ως το 1966 η Α' κατηγορία διεξαγόταν με τη συμμετοχή έξι ομάδων, που αγωνίζονταν σε δύο γύρους. Ο α' γύρος διεξαγόταν παράλληλα με τους πανελλήνιους κολυμβητικούς αγώνες νέων τον μήνα Αύγουστο, ενώ ο β' γύρος διεξαγόταν τον Σεπτέμβριο, παράλληλα με τους κολυμβητικούς αγώνες ανδρών-γυναικών.

Το 1967 η Α' κατηγορία μετονομάστηκε σε Εθνική κατηγορία. Η μετονομασία ήταν συμβολική και συσχετιζόταν με την απόφαση να διεξάγονται οι αγώνες στις έδρες των ομάδων. Αυτό όμως κατέστη δυνατό να εφαρμοστεί μόνο στο πρωτάθλημα του 1968. Στις δύο πρώτες διοργανώσεις μετείχαν μόλις τέσσερις ομάδες, οι Εθνικός Πειραιώς, Ολυμπιακός, Παναθηναϊκός και Ν.Ο. Πατρών. Οι τρεις πρώτοι είχαν ως έδρα το Ολυμπιακό κολυμβητήριο, ενώ ο ΝΟΠ αγωνιζόταν στη θάλασσα. Από το 1969 επανήλθε ο προηγούμενος τρόπος διεξαγωγής όλων των αγώνων σε ένα κολυμβητήριο με συνεχόμενους αγώνες κάθε ημέρα, και διατηρήθηκε μέχρι το 1976.

Το 1977 γίνεται νέα συμβολική μετονομασία της ανώτατης κατηγορίας σε "Α' Εθνική", οπότε και καθιερώνεται οριστικά η διεξαγωγή των αναμετρήσεων στις έδρες των ομάδων. Εξαίρεση αποτέλεσε το πρωτάθλημα του 1980, που διεξήχθη με το παλαιό σύστημα: οι αγώνες του α' γύρου διεξήχθησαν στο νεόκτιστο (τότε) κολυμβητήριο της Πάτρας, και οι αγώνες του β' γύρου στο Ολυμπιακό κολυμβητήριο.

Το 1986 η Α' Εθνική διασπάται σε δύο πρωταθλήματα, την Α1 και την Α2, και ταυτόχρονα καθιερώνεται η διαδικασία των πλέι οφ μετά το τέλος της κανονικής περιόδου. Στην αρχική μορφή τους, οι Α1 και Α2 ήταν δύο υποκατηγορίες διαφορετικής δυναμικότητας που συναποτελούσαν την Α' Εθνική. Η κανονική τους περίοδος διεξαγόταν ταυτόχρονα, ενώ οι ομάδες και των δύο κατηγοριών είχαν τη δυνατότητα πρόκρισης στα πλέι οφ. Από την περίοδο 1990-91 οι ομάδες της Α2 έπαψαν να έχουν τη δυνατότητα συμμετοχής στα πλέι οφ. Παρότι διατηρήθηκαν οι ονομασίες "Α1" και "Α2", έκτοτε αποτελούν δύο ξεχωριστές κατηγορίες.

Στην Α1 μετείχαν οκτώ ομάδες ως το 1990. Τις περιόδους 1990-91 και 1991-92 μετείχαν δέκα ομάδες, ενώ αυξήθηκαν σε δώδεκα για πρώτη φόρα για την περίοδο 1992-93, αριθμός που παρέμεινε σταθερός σχεδόν τριάντα χρόνια. Τα τελευταία χρόνια και μετά την πανδημία του κορονοϊού που επηρέασε την διεξαγωγή του πρωταθλήματος κατά τη διετία 2019-2021, εχεί καθιερωθεί ο αριθμός των δεκαέξι ομάδων.

## Πρωτάθλημα [[Σύνδεσμος Ελληνικών Γυμναστικών Αθλητικών Σωματείων|ΣΕΓΑΣ]]
200px|μικρογραφία|δεξιά|Ο Εθνικός Πειραιώς Πρωταθλητής για το 1926
Πριν την ίδρυση της Κ.Ο.Ε. (τότε ΕΚΟΦ), διεξήχθησαν τρεις διοργανώσεις υπό την αιγίδα του ΣΕΓΑΣ. Οι διοργανώσεις αυτές δεν αναγνωρίζονται από την ομοσπονδία.

### Πρωταθλητές

## Πρωταθλήματα Κολυμβητικής Ομοσπονδίας ([[Κολυμβητική Ομοσπονδία Ελλάδας|ΕΚΟΦ]] - [[Κολυμβητική Ομοσπονδία Ελλάδας|ΚΟΕ]])
Πηγή:
* 1928 έως 1948: Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Ανδρών
* 1949 έως 1966: Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Α’ Κατηγορίας Ανδρών
* 1967 έως 1976: Εθνική Κατηγορία Ανδρών
* 1977 έως 1986: Α’ Εθνική Κατηγορία Ανδρών
* 1987 έως 2025: Α1 Εθνική Κατηγορία Ανδρών
* 2025 έως σήμερα: Water Polo League Men

### Πρωταθλητές

## Σύνολο μεταλλίων πρωταθλημάτων Κολυμβητικής Ομοσπονδίας

### Ρεκόρ συνεχόμενων πρωταθλημάτων (από 2 και πάνω)

## Γενική Βαθμολογία της Α1 Κατηγορίας (1987–2025)
Τρεις ομάδες έχουν μετάσχει σε όλες τις διοργανώσεις της Α1 εθνικής κατηγορίας που θεσπίστηκε το 1986–87, ο Ολυμπιακός, η Βουλιαγμένη και η Χίος. Παρακάτω παρουσιάζεται ο γενικός πίνακας βαθμολογίας της Α1 κατηγορίας (κανονική περίοδος και πλέι οφ) από το 1986–87 έως και το 2024–25. Οι συμμετοχές περιλαμβάνουν και την τρέχουσα περίοδο 2024–25. Ο Ολυμπιακός είναι η ομάδα με τις περισσότερες νίκες και τα περισσότερα τέρματα.

Σύστημα βαθμολόγησης: (3–1–0)

## Συμμετοχές ομάδων στην Α' κατηγορία (1949–)
Το 1928 καθιερώθηκε το πρώτο πανελλήνιο πρωτάθλημα υπό την ΕΚΟΦ. Το 1949 καθιερώθηκε το σύστημα κατηγοριών Α' και Β' κατηγορίας με όλες τις ομάδες να αγωνίζονται υπό τη μορφή πουλ, παίζοντας με όλους τους αντιπάλους τους (εξαίρεση αποτέλεσαν οι χρονιές 1957 και 1958). Από το 1928 έως το 1948 το σύστημα διεξαγωγής ήταν με αγώνες νοκ άουτ έπειτα από κλήρωση.

Στο πλαίσιο αυτό, μόνο ο Ολυμπιακός έχει μετάσχει και στις 78 αγωνιστικές περιόδους με τον Εθνικό να ακολουθεί δεύτερος με 76 καθώς το 2008-09 υποβιβάστηκε για πρώτη φορά στην ιστορία του (υποβιβάστηκε και το 2011-12). Δεκατέσσερις απουσίες έχει ο ιστορικός Ν.Ο. Πατρών, οι περισσότερες από το 2006-07 και έπειτα ενώ μέχρι και το 1987 δεν είχε υποβιβαστεί (το 1953 δε συμμετείχε οικειοθελώς). Ο ΝΟΠ αποτελεί και την πρώτη σε συμμετοχές επαρχιακή ομάδα των εθνικών κατηγοριών με 64 παρουσίες από το 1949.

53 παρουσίες έχει ο Παναθηναϊκός και Α.Ο. Παλαιού Φαλήρου ενώ ο Ν.Ο. Χίου με 51 συμμετοχές ακολουθεί (συνεχόμενη παρουσία από το 1979).

Οι ομάδες με χρωματισμένο φόντο και έντονα γράμματα συμμετέχουν στο πρωτάθλημα 2025–26.

## Οι τελικοί των πλέι οφ
Τα πλέι οφ διεξήχθησαν για πρώτη φορά με την καθιέρωση της Α1 Εθνικής την περίοδο 1986–87.

* Κατά τα έτη 1987–1990 (τέσσερις πρώτες περίοδοι), στα πλέι οφ υπολογίζονταν οι βαθμοί και όχι οι νίκες για την ανάδειξη του νικητή μιας σειράς. Επικρατούσε η ομάδα που έφτανε ή ξεπερνούσε πρώτη το όριο των πέντε βαθμών, ενώ μεταφέρονταν και τα αποτελέσματα της κανονικής περιόδου (δεν μεταφέρθηκαν την περίοδο 1986-87 και οι σειρές κρίθηκαν στους τρεις βαθμούς).
* Κατά τα έτη 1991–1993 (τρεις περίοδοι), δεν διεξήχθησαν νοκ-άουτ σειρές. Στα πλέι οφ προκρίθηκαν οι τέσσερις πρώτες ομάδες της κανονικής περιόδου, όπου μετέφεραν ολόκληρη τη βαθμολογία τους κι αγωνίστηκαν σε ένα μίνι πρωτάθλημα.
* Τη σεζόν 2019–2020 δεν διεξήχθησαν νοκ-άουτ σειρές. Πρωταθλήτρια αναδείχθηκε η ομάδα που ήταν πρώτη στη βαθμολογία της κανονικής διάρκειας του πρωταθλήματος.
* *Αγώνες κανονικής περιόδου (πλάγια γραφή)* - Αγώνες στην έδρα της ομάδας με πλεονέκτημα - Αγώνες στην έδρα της ομάδας με μειονέκτημα.

## Πρώτοι σκόρερ

## Διακρίσεις στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις

## Ρεκόρ - στατιστικά

### Ρεκόρ
Περισσότερα τέρματα σε αγώνα: **43 γκολ**

* Ολυμπιακός – Ν.Ο. Λάρισας ***36–7***, Water Polo League 2025–26

Λιγότερα τέρματα σε αγώνα: **0 γκολ**

* Ολυμπιακός – Εθνικός Πειραιά ***0–0***, Α' Κατηγορία 1965

Μεγαλύτερο ενεργητικό σε αγώνα: **36 γκολ**

* Ολυμπιακός – Ν.Ο. Λάρισας ***36–7***, Water Polo League 2025–26
Μικρότερο ενεργητικό σε αγώνα (τουλάχιστον 28 αγων. λεπτά, 1981–): **0 γκολ**

* Εθνικός Πειραιά – *Παλαιό Φάληρο* ***21–0***, Α΄ Εθνική Κατηγορία 1981
* Εθνικός Πειραιά – *[[ΝΟ Βουλιαγμένης (υδατοσφαίριση ανδρών)|Βουλιαγμένη]]* ***23–0***, Α΄ Εθνική Κατηγορία 1981
* Εθνικός Πειραιά – ''Ολυμπιακός'' ***13–0***, Α΄ Εθνική Κατηγορία 1982
* Γλυφάδα – ''Ολυμπιακός'' ***9–0***, Α1 Εθνική Κατηγορία 1986-87
* Ολυμπιακός - ''Α.Ε.Κ.'' ***25–0***, Α1 Εθνική Κατηγορία 2022-23

Μεγαλύτερη διαφορά νίκης: **29 γκολ**

* Ν.Ο. Λάρισας – Ολυμπιακός ***4–33***, Water Polo League 2025–26
* Ολυμπιακός – Ν.Ο. Λάρισας ***36–7***, Water Polo League 2025–26

Περισσότερα τέρματα από ένα παίκτη σε αγώνα: **22 γκολ**

* Ντμίτρι Απανασένκο, Ν.Ο. Χίου – Πανιώνιος Γ.Σ.Σ. **''27–3**,* [[Α1 Κατηγορία υδατοσφαίρισης ανδρών 1997-1998|Α1 Εθνική Κατηγορία 1997–98]]
Περισσότερα τέρματα παίκτη σε μια σεζόν: *'156 γκολ**

* [[Ντμίτρι Απανασένκο]], [[Ναυτικός Όμιλος Χίου|Ν.Ο. Χίου]], [[Α1 Κατηγορία υδατοσφαίρισης ανδρών 1997-1998|Α1 Εθνική Κατηγορία 1997–98]]

Περισσότερα συνεχόμενα πρωταθλήματα: **18**

* [[Εθνικός Όμιλος Φιλάθλων Πειραιώς-Φαλήρου (υδατοσφαίριση ανδρών)|Εθνικός Πειραιά]], 1953–1970

Περισσότερα αήττητα πρωταθλήματα: **28**

* [[Εθνικός Όμιλος Φιλάθλων Πειραιώς-Φαλήρου (υδατοσφαίριση ανδρών)|Εθνικός Πειραιά]], 1931, 1948, 1953, 1954, 1955, 1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1961, 1962, 1963, 1965, 1966, 1967, 1969, 1970, 1974, 1975, 1976, 1979, 1981, 1982, 1983, 1984, 1985, 1988
Περισσότερα πρωταθλήματα με το απόλυτο νικών: **18**

* [[Εθνικός Όμιλος Φιλάθλων Πειραιώς-Φαλήρου (υδατοσφαίριση ανδρών)|Εθνικός Πειραιά]], 1931, 1954, 1955, 1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1961, 1962, 1963, 1966, 1974, 1976, 1981, 1982, 1983, 1984

Μεγαλύτερο αήττητο σερί αγώνων: **163 αγώνες**

* [[Ολυμπιακός Σ.Φ.Π. (υδατοσφαίριση ανδρών)|Ολυμπιακός]] (''Ολυμπιακός 5–7 Βουλιαγμένη, 8/5/2013 – Βουλιαγμένη 9–8 Ολυμπιακός, 23/5/2019'')

Μεγαλύτερο αήττητο σερί (χρονική διάρκεια): **12 χρόνια, 10 μήνες και 16 ημέρες**

* [[Εθνικός Όμιλος Φιλάθλων Πειραιώς-Φαλήρου (υδατοσφαίριση ανδρών)|Εθνικός Πειραιά]] (''Εθνικός Π. 1–2 Ολυμπιακός, 21/9/1951**' – Εθνικός Π. 4–5 Ολυμπιακός, 7/8/1964*)

Καλύτερη επίθεση σε μια σεζόν (12 συμμετέχουσες ομάδες τουλάχιστον): *'478** **γκολ**

* [[Ολυμπιακός Σ.Φ.Π. (υδατοσφαίριση ανδρών)|Ολυμπιακός]], [[Α1 Κατηγορία υδατοσφαίρισης ανδρών 2022-2023|Α1 Εθνική Κατηγορία 2022–23]]

Καλύτερη άμυνα σε μια σεζόν (12 συμμετέχουσες ομάδες τουλάχιστον): **100** **γκολ**

* [[Ολυμπιακός Σ.Φ.Π. (υδατοσφαίριση ανδρών)|Ολυμπιακός]], [[Α1 Κατηγορία υδατοσφαίρισης ανδρών 2015-2016|Α1 Εθνική Κατηγορία 2015–16]]

=== Στατιστικά ===

* Μόνο τρεις αγωνιστικές περιόδους από καθιέρωσης της Α' κατηγορίας (1949–) δεν έχουν καταλάβει μια από τις πρώτες δύο θέσεις της βαθμολογίας είτε ο Ολυμπιακός, είτε ο Εθνικός. Αυτές ήταν το **1989–90** (1η Γλυφάδα, 2η Βουλιαγμένη) **1990–91** (1η Βουλιαγμένη, 2η Γλυφάδα) και **1996–97** (1η Βουλιαγμένη, 2η Χίος).
* Η κυριαρχία των πειραϊκών ομάδων αντικατοπτρίζεται από το γεγονός ότι έχουν κατακτήσει το πρωτάθλημα στις **68/77*' αγωνιστικές περιόδους από καθιέρωσης της Α' κατηγορίας (1949–2025).
* Κατά την περίοδο 1963–1979 (17 συνεχή πρωταθλήματα), οι Ολυμπιακός και Εθνικός κατακτούσαν τις πρώτες δύο θέσεις αποτελώντας το μακροβιότερο δίπολο στην ιστορία του πρωταθλήματος.
* Μόνο μια φορά έχει υπάρξει πρωταθλήτρια ομάδα να μην έχει κερδίσει συγκεκριμένο αντίπαλο κατά τη διάρκεια της σεζόν (Α' κατηγορία 1949–). Τη σεζόν 1995–96, ο πρωταθλητής Ολυμπιακός απέτυχε να κερδίσει τον συμπολίτη του Εθνικό (α' γύρος ΟΣΦΠ *10–10* ΕΘΝ, β' γύρος ΕΘΝ *9–8'' ΟΣΦΠ).
* Το πρωτάθλημα του 1986 είναι το μοναδικό που αγωνίστηκαν και οι τρεις μεγάλες ομάδες της Θεσσαλονίκης (ΠΑΟΚ, Άρης, Ηρακλής).
* Μέχρι και το πρωτάθλημα του 1980, η διάρκεια των αγώνων ήταν 20 λεπτά. Από το 1981 καθιερώθηκαν τα τέσσερα επτάλεπτα μέχρι και το 1990. Από το 1991 έως και το 2005 η διάρκεια των αγώνων αυξήθηκε στα 36 λεπτά (τέσσερα εννιάλεπτα).

## Παραπομπές


## Πηγές
*  www.koe.org.gr
* Χρυσή Βίβλος (έως 2016) sports.in.gr 
* Η χρυσή Βίβλος της Α1 πόλο ανδρών www.sport24.gr 
* Η ιστορία της Α1 Ανδρών από το 1987 και έπειτα σε αριθμούς! (έως 2022) aquafeed24.com 
* Οι Πρωταθλήτριες ομάδες και τα Πρωταθλήματα όλων των Κατηγοριών (έως 2019) koe.org.gr 

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

*
Ανδρων 01
Πρωταθλημα 01
Ελλαδα
Υδατοσφαιριση ανδρων