Καφού

Ο **Μάρκος Εβανγκελίστα ντε Μοράις** (πορτογαλικά: *Marcos Evangelista de Morais*, γεννήθηκε 7 Ιουνίου 1970), περισσότερο γνωστός ως **Καφού** (*Cafu*), είναι Βραζιλιάνος διεθνής πρώην ποδοσφαιριστής, που αγωνιζόταν ως δεξιός πλάγιος αμυντικός, θεωρούμενος ως ένας από τους κορυφαίους στη θέση του όλων των εποχών.  

Σε μια συλλογική καριέρα μοιρασμένη στη Βραζιλία και την Ιταλία, κατέκτησε όλους τους τίτλους που διεκδίκησε, ενώ αντίστοιχη ήταν και η πορεία του με την Εθνική ομάδα της Βραζιλίας αναδεικνυόμενος δύο φορές πρωταθλητής κόσμου και κατέχοντας το ρεκόρ διεθνών συμμετοχών της. Πήρε το δημοφιλές προσωνύμιό του από τον Καφούρινγκα (*Cafuringa*), έναν πρώην επαγγελματία παίκτη για ομάδες όπως η Φλουμινένσε και η Μποταφόγκο, αφού πέρασε τις πρώτες μέρες του αγωνιζόμενος στην ίδια θέση.

## Βιογραφία

### Πρώτα χρόνια
Ένα από τα έξι παιδιά φτωχής οικογένειας, μεγάλωσε σε φαβέλα του Σάο Πάολο. Στην ηλικία των επτά μπόρεσε να παρακολουθήσει μία ακαδημία ποδοσφαίρου. Εντάχθηκε στην ομάδα νέων της Νασιονάλ Ατλέτικο Κλούμπε, ενώ έπαιξε και για δύο χρόνια ποδόσφαιρο σάλας. 
Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, απορρίφθηκε από τις ομάδες νέων των Κορίνθιανς, Παλμέιρας, Σάντος, Ατλέτικο Μινέιρο. Μόνο το 1988 σε ηλικία 18 ετών εισήχθη στην ομάδα νέων της Σάο Πάολο και στη συνέχεια κέρδισε το τουρνουά νεολαίας "Κύπελλο Σάο Πάολο" εκείνο το έτος.

### Καριέρα σε συλλόγους
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ωστόσο, ο προπονητής της ομάδας νέων της Σάο Πάολο Τέλε Σαντάνα έγινε μέντορας του παίκτη. Το 1989 εντάχθηκε στην πρώτη ομάδα. Έκανε έναν άψογο αγώνα στον πρώτο τελικό του πρωταθλήματος του Σάο Πάολο το 1992 απέναντι στην Παλμέιρας αγωνιζόμενος ως δεξιός πλάγιος μέσος, σημειώνοντας ένα γκολ και δίνοντας δύο ασίστ και κερδίζοντας ένα πέναλτι. Το παιχνίδι έληξε με αποτέλεσμα 4–2, ικανό σκορ για να χαρίσει στην ομάδα του το δεύτερο συνεχόμενο τίτλο. Σταδιακά μετακινήθηκε στο κέντρο, και έγινε σύντομα αμυντικός, που σύμφωνα με τη φιλοσοφία του Σαντάνα θα είχε επιθετικό προσανατολισμό αφήνοντας τους κεντρικούς αμυντικούς πάντα πίσω. Στην πορεία ο Καφού κατέκτησε κορυφαίους τίτλους, καθώς η Σάο Πάολο κέρδισε το Κόπα Λιμπερταδόρες το 1992 και το 1993, το Σούπερ Κύπελλο Νότιας Αμερικής το 1993 και το Διηπειρωτικό Κύπελλο άλλες δύο φορές (1992, 1993) στην καλύτερη περίοδο του συλλόγου στην ιστορία του. Το 1994 ψηφίστηκε ο καλύτερος ποδοσφαιριστής της Νότιας Αμερικής. Στη μέση της αγωνιστικής περιόδου 1994–95, ο Καφού εντάχθηκε στην ισπανική Ρεάλ Σαραγόσα, κατακτώντας το Κύπελλο Κυπελλούχων του 1995 (αν και είχε προβλήματα τραυματισμού και δεν έπαιξε στον τελικό). Στη συνέχεια έφυγε από τη Σαραγόσα για να επανέλθει στην πατρίδα του και την Παλμέιρας.

Το 1996, επέστρεψε στην Ευρώπη, αυτή τη φορά με τη Ρόμα κάνοντας το ντεμπούτο του στην εκτός έδρας νίκη επί της  Εμπολι με 3–1. Από τεχνική και τακτική άποψη, αποδείχθηκε συμβατός με τα σχέδια του προπονητή Ζντένεκ Ζέμαν που ήταν υπέρμαχος ενός γρήγορου και πολύ επιθετικού παιχνιδιού, δείχνοντας πρόθυμος να θυσιαστεί και να τρέξει. Μετά από μόλις ένα μήνα θεωρούνταν ήδη ένας από τους καλύτερους ξένους στο πρωτάθλημα και οι οπαδοί της ομάδας τον μετονόμασαν σε Πεντολίνο (*Pendolino*) για το ακούραστο τρέξιμο του κατά μήκος της δεξιάς πλευράς, γεγονός που τον οδήγησε ουσιαστικά να είναι συχνά  επιτιθέμενος. Κατέκτησε το πρωτάθλημα το 2001, ακολουθούμενο από το Σούπερ Καπ Ιταλίας. Με την άφιξη του προπονητή Φάμπιο Καπέλο, η Ρόμα υιοθέτησε τον σχηματισμό 3–5–2 και ο Καφού μπόρεσε να μετακινήσει περαιτέρω στο εύρος δράσης του στην αντίπαλη μεσαία γραμμή. Στις 3 Οκτωβρίου 1999 σημείωσε το πρώτο του τέρμα στη Σέριε Α στη νίκη με 1–3 με αντίπαλο τη Φιορεντίνα, σηματοδοτώντας το τέλος της αήττητης σειράς της ομάδας εντός έδρας μετά από είκοσι μήνες.

Μετακόμισε στο Μιλάνο και τη Μίλαν το 2003. Με τους ροσονέρι, κέρδισε τη δεύτερη κατάκτηση του πρωταθλήματος το 2004, ακολουθούμενη από το Σούπερ Καπ Ιταλίας και έπαιξε στον πρώτο του τελικό του Τσάμπιονς Λιγκ το 2005. Η επόμενη σεζόν ήταν δύσκολη, με τραυματισμούς που τον κράτησαν εκτός γηπέδων από το Φεβρουάριο έως τον Απρίλιο και δυσκολίες στην προσωπική του ζωή που οδήγησαν σε περιορισμένες εμφανίσεις για το σύλλογο.
Οι επιτυχίες του με τη Μίλαν συνεχίστηκαν με την επιτυχή έκβαση στην πορεία του Τσάμπιονς Λιγκ της αγωνιστικής περιόδου 2006–07. Κατά την διάρκεια της σεζόν 2007–08, κατέκτησε άλλους τρεις τίτλους με την ομάδα του Μιλάνου. Στο τελευταίο παιχνίδι της καριέρας του στο Μιλάνο και στην ποδοσφαιρική του καριέρα, σημείωσε ένα γκολ στη νίκη 4–1 εναντίον της Ουντινέζε στις 18 Μαΐου 2008.

Είναι μέλος του Hall of Fame της Μίλαν και της Ρόμα.

### Διεθνής καριέρα

Ο Καφού είναι ο κάτοχος του ρεκόρ συμμετοχών της εθνικής Βραζιλίας όλων των εποχών με 142 εμφανίσεις, συμπεριλαμβανομένων των 21 παιχνιδιών στα Παγκόσμια Κύπελλα. Έχει κατακτήσει δύο Παγκόσμια Κύπελλα, το 1994 και το 2002. Είχε επίσης το ρεκόρ με τη συμμετοχή σε περισσότερες νίκες με 16 σε τελική φάση της παγκόσμιας διοργάνωσης (σε 20 αγώνες), που ξεπεράστηκε το 2014.   

Έκανε την πρώτη εμφάνιση με την εθνική σε ένα φιλικό με την Ισπανία στις 12 Σεπτεμβρίου 1990, και έπαιξε σχετικά λίγο στις αρχές της δεκαετίας του 1990, αν και στο Κόπα Αμέρικα του 1991 ήταν βασικός σε τέσσερις από τους πέντε αγώνες, με την εθνική να καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση. Ήταν αναπληρωματικός στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1994, αγωνίστηκε όμως σε τρεις αγώνες (όλες ως αλλαγή) μεταξύ των οποίων και στον τελικό με αντίπαλο την Ιταλίας, μετά από τραυματισμό του Ζορζίνιο στο 22ο λεπτό. Μετά από αυτό, έγινε βασικός όταν η Βραζιλία κατέκτησε το Κόπα Αμέρικα το 1997 και το 1999, το Κύπελλο Συνομοσπονδιών 1997, και έφθασε στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1998 στον τελικό.

Η Βραζιλία είχε δύσκολα προκριματικά για τη διοργάνωση του 2002, κατά τη διάρκεια του οποίου ο Καφού δέχθηκε έντονη κριτική από τον προπονητή, ο οποίος του αφαίρεσε την αρχηγία μετά την αποβολή του σε προκριματικό με αντίπαλο την Παραγουάη. Όμως η αρχηγία επανήλθε σύντομα και πάλι σε αυτόν μέσω συγκυριών και έτσι ήταν αυτός που σήκωσε πρώτος το τρόπαιο έχοντας καθοριστική συμβολή στην κατάκτηση.

Ο Καφού και η Βραζιλία είχαν υψηλές προσδοκίες που είχαν τεθεί στην ομάδα τέσσερα χρόνια αργότερα το 2006. Στον ντεμπούτο αγώνα εναντίον της Κροατίας ήταν ένας από τους καλύτερους στον αγωνιστικό χώρο και έδωσε την ασίστ στον Κακά για το τελικό 1–0. Όμως η Βραζιλία αποκλείστηκε στον προημιτελικό μετά από ήττα 1–0 από τη Γαλλία. Ο προπονητής δέχθηκε κριτική για το ότι έπαιζε με βετεράνους, κυρίως για τον 36χρονο Καφού και τον 33χρονο Ρομπέρτο Κάρλος που ήταν στην αρχική ενδεκάδα αντί νεότερων παικτών. Ο Καφού στο συγκεκριμένο παιχνίδι δέχθηκε τη σκληρότερη κριτική με πολλούς να τον χαρακτηρίζουν ως το χειρότερο της ομάδας. Αυτός ήταν και ο τελευταίος διεθνής αγώνας του.

Συμμετέχοντας σε τέσσερα Παγκόσμια Κύπελλα έγινε το 2002 ο μόνος ποδοσφαιριστής που αγωνίστηκε σε τρεις τελικούς του Κυπέλλου (1994, 1998, 2002), κατακτώντας δύο τίτλους.

thumb|Με τη  Μίλαν το 2007 

Θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους αμυντικούς όλων των εποχών, ένας από τους καλύτερους ποδοσφαιριστές της γενιάς του και ένας από τους καλύτερους παίκτες στην ιστορία της Βραζιλίας. Ήταν ένας δυναμικός, σκληρός, επιθετικός και γεμάτος δύναμη στη δεξιά πλευρά της άμυνας με μεγάλη ταχύτητα, αντοχή, τακτική νοημοσύνη και τεχνικές δεξιότητες, καθώς και την ικανότητά του να αλληλοεπικαλύπτεται. Εκτός από την ποδοσφαιρική του ικανότητα, ήταν επίσης γνωστός για την πειθαρχία, τις ηγετικές ικανότητες και τη χαρακτηριστική του αισιόδοξη συμπεριφορά. Αν και γενικά παίζει ως δεξιός πλάγιος αμυντικός, ήταν επίσης σε θέση να παίξει ως κεντρικός αμυντικός, λόγω των  ικανοτήτων του, ή σε πιο προχωρημένες θέσεις, αποτελώντας έτσι το υπόδειγμα του πλήρους αμυντικού.

### Μετά το ποδόσφαιρο
Συμπεριλήφθηκε από τον Πελέ στους 125 σπουδαιότερους εν ζωή ποδοσφαιριστές το 2004 (FIFA 100). Το 2013 ψηφίστηκε από το περιοδικό *World Soccer* στην καλύτερη ενδεκάδα όλων των εποχών ως δεξιού πλάγιου αμυντικού, ενώ την ίδια επιλογή είχε και το 2020 από το γαλλικό France Football. Το 2021 η IFFHS τον συμπεριέλαβε στην καλύτερη ενδεκάδα όλων των εποχών. Το 2017 ξεκίνησε η λειτουργία του ιδρύματος του Καφού *Jardim Irene*, που εξυπηρετεί νέους διαφορετικών ηλικιών, με κοινωνικά έργα στους τομείς του αθλητισμού, του πολιτισμού, της υγείας και των επαγγελματικών μαθημάτων. Υπάρχουν 15 κύρια προγράμματα, τα οποία ξεπερνούν τον αρχικό πυρήνα, που ιδρύθηκε στο μέρος που έζησε τα παιδικά του χρόνια. Το 2018 έγινε πρεσβευτής των Special Olympics.

## Τίτλοι
**Σάο Πάολο** 
* Πρωτάθλημα Βραζιλίας : 1991
* Καμπεονάτο Παουλίστα (2) : 1991 , 1992
* Κόπα Λιμπερταδόρες (2) : 1992 , 1993
* Σουπερκόπα Λιμπερταδόρες : 1993
* Ρεκόπα Σουδαμερικάνα (2): 1993 , 1994
* Διηπειρωτικό Κύπελλο (2) : 1992 , 1993
* Κύπελλο CONMEBOL : 1994
**Ρεάλ Σαραγόσα** 
* Κύπελλο Κυπελλούχων Ευρώπης: 1994–95
**Παλμέιρας** 
* Καμπεονάτο Παουλίστα : 1996
**Ρόμα**
* Πρωτάθλημα Ιταλίας : 2000-01
**Μίλαν **
* Σούπερ Κύπελλο UEFA (2) : 2003 , 2007
* Πρωτάθλημα Ιταλίας : 2003–04
* Σούπερ Κύπελλο Ιταλίας : 2004
* Τσάμπιονς Λιγκ : 2006–07
* Παγκόσμιο Κύπελλο Συλλόγων : 2007

**Βραζιλία**
* Παγκόσμιο Κύπελλο (2) : 1994 , 2002
* Κόπα Αμέρικα (2): 1997, 1999
* Κύπελλο Συνομοσπονδιών FIFA : 1997

## Ατομικές διακρίσεις
* Νοτιοαμερικανική ομάδα της χρονιάς (4) : 1992, 1993, 1994, 1995 
* Νοτιοαμερικανός ποδοσφαιριστής της χρονιάς : 1994 
* FIFA 100 
* Ομάδα της χρονιάς της UEFA (2) : 2004, 2005  
* *Sports Illustrated* Ομάδα της Δεκαετίας : 2009 
* ESPN Παγκόσμια ομάδα της δεκαετίας : 2009 
* *World Soccer* περιοδικό : Οι καλύτεροι XI όλων των εποχών : 2013 
* France Football : Ballon d'or Dream Team - 2020
* IFFHS Παγκόσμια Ομάδα - Όνειρο Όλων των Εποχών : 2021

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

*  

 

Κατηγορία:Βραζιλιάνοι ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Αμυντικοί ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Βραζιλίας
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Κόπα Αμέρικα 1991
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Κόπα Αμέρικα 1993
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Κόπα Αμέρικα 1997
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Κόπα Αμέρικα 1999
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1994
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1998
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 2002
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 2006
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Κυπέλλου Συνομοσπονδιών FIFA 1997
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Καμπεονάτο Μπραζιλέιρο Σέριε Α
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Πριμέρα Ντιβιζιόν
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σέριε Α
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σάο Πάολο Φουτεμπόλ Κλούμπε
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Ρεάλ Σαραγόσα
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σοσιεντάντε Εσπορτίβα Παλμέιρας
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Ρόμα
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ΑΚ Μίλαν
Κατηγορία:FIFA 100
Κατηγορία:Ξένοι ποδοσφαιριστές στην Ιταλία
Κατηγορία:FIFA Century Club
Κατηγορία:Παίκτες νικητές Κόπα Αμέρικα
Κατηγορία:Παίκτες νικητές Κόπα Λιμπερταδόρες
Κατηγορία:Πολιτογραφημένοι πολίτες της Ιταλίας
Κατηγορία:Παίκτες νικητές Παγκοσμίου Κυπέλλου ποδοσφαίρου FIFA
Κατηγορία:Παίκτες νικητές Κυπέλλου Συνομοσπονδιών FIFA