Κύπελλο Στάνλεϊ

Το **Κύπελλο Στάνλεϊ** (γαλλικά: *La Coupe Stanley*) είναι το τρόπαιο πρωταθλήματος που απονέμεται ετησίως στην πρωταθλήτρια ομάδα των πλέι οφ της Νάσιοναλ Χόκεϊ Λιγκ (NHL). Είναι το αρχαιότερο υπάρχον τρόπαιο που απονέμεται σε επαγγελματική αθλητική ομάδα στη Βόρεια Αμερική, και η Διεθνής Ομοσπονδία Χόκεϊ επί Πάγου (IIHF) το θεωρεί ως ένα από τα "σημαντικότερα πρωταθλήματα που είναι διαθέσιμα στο άθλημα". Το τρόπαιο θεσπίστηκε το 1892 ως το **Dominion Hockey Challenge Cup** και πήρε το όνομά του από τον Λόρδο Στάνλεϊ του Πρέστον, τον γενικό κυβερνήτη του Καναδά, ο οποίος το δώρισε ως έπαθλο για την κορυφαία ερασιτεχνική ομάδα χόκεϊ του Καναδά. Ολόκληρη η οικογένεια Στάνλεϊ υποστήριζε το άθλημα, καθώς τα παιδιά του έπαιζαν και προωθούσαν το παιχνίδι. Το πρώτο Κύπελλο απονεμήθηκε το 1893 στην ομάδα Montreal Hockey Club, και οι νικητές από το 1893 έως το 1914 καθορίζονταν μέσω προκλήσεων και πρωταθληματικού παιχνιδιού. Οι επαγγελματικές ομάδες έγιναν για πρώτη φορά επιλέξιμες να διεκδικήσουν το Κύπελλο Στάνλεϊ το 1906. Το 1915, η National Hockey Association (NHA) και η Pacific Coast Hockey Association (PCHA), οι δύο βασικοί επαγγελματικοί οργανισμοί του χόκεϊ επί πάγου, κατέληξαν σε συμφωνία ώστε οι πρωταθλητές τους να αναμετρώνται κάθε χρόνο για το Κύπελλο. Το 1926 καθιερώθηκε ως το *[[de facto]]* τρόπαιο πρωταθλητή του NHL και το 1947 έγινε το *[[de jure]]* έπαθλο του πρωταθλήματος του NHL.

Υπάρχουν στην πραγματικότητα τρία Κύπελλα Στάνλεϊ: το αρχικό κύπελλο "Dominion Hockey Challenge Cup", το αυθεντικοποιημένο "Presentation Cup", και το διορθωμένο ως προς την ορθογραφία "Permanent Cup" που εκτίθεται στο Hockey Hall of Fame όταν το Presentation Cup δεν είναι διαθέσιμο. Αν και το NHL διατηρεί τον έλεγχο του κυπέλλου και των σχετικών εμπορικών σημάτων, δεν του ανήκει το κύπελλο αλλά το χρησιμοποιεί μέσω συμφωνίας με τους δύο Καναδούς διαχειριστές του τροπαίου. Το NHL έχει κατοχυρώσει εμπορικά σήματα που σχετίζονται με το όνομα και την εικόνα του Κυπέλλου Στάνλεϊ, αν και έχει υπάρξει διαμάχη σχετικά με το αν η λίγκα έχει το δικαίωμα να κατέχει εμπορικά σήματα που αφορούν ένα τρόπαιο που δεν της ανήκει.

Το αρχικό κύπελλο ήταν φτιαγμένο από ασήμι και έχει ύψος 18,5 εκ.(7+5⁄16 in) και διάμετρο 29 εκ. (11+7⁄16 in). Το σημερινό Κύπελλο Στάνλεϊ φέρει στην κορυφή του αντίγραφο του αρχικού κυπέλλου, κατασκευασμένο από κράμα αργύρου και νικελίου. Έχει ύψος 89, 5 εκ. και βάρος 15,6 κιλά. Όπως το Grey Cup, και σε αντίθεση με τα τρόπαια που απονέμονται από τα υπόλοιπα μεγάλα επαγγελματικά αθλητικά πρωταθλήματα της Βόρειας Αμερικής, δεν κατασκευάζεται νέο Κύπελλο Στάνλεϊ κάθε χρόνο. Οι νικητές το κρατούσαν αρχικά μέχρι να αναδειχθεί νέος πρωταθλητής, ενώ σήμερα τους παραχωρείται κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και για περιορισμένο χρονικό διάστημα κατά τη διάρκεια της σεζόν. Κάθε χρόνο από το 1924, εγγράφονται τα ονόματα επιλεγμένων παικτών, προπονητών, στελεχών και προσωπικού του συλλόγου σε λωρίδες του κυπέλλου, κάτι που είναι ασυνήθιστο για αθλητικά τρόπαια. Ωστόσο, δεν υπάρχει αρκετός χώρος για να συμπεριληφθούν όλα τα ονόματα, επομένως κάποιοι εξαιρούνται. Μεταξύ 1924 και 1940, προστίθετο νέα λωρίδα σχεδόν κάθε χρονιά που απονεμόταν το τρόπαιο, αποκτώντας το παρατσούκλι "Stovepipe Cup" λόγω του αφύσικου ύψους του. Το 1947 μειώθηκε το μέγεθός του. Το 1958 σχεδιάστηκε η σύγχρονη μονοκόμματη εκδοχή με πέντε λωρίδες, που μπορούσαν να χωρέσουν 13 ομάδες η κάθε μία. Κάθε 13 χρόνια, όταν γεμίζει η κάτω λωρίδα με ονόματα πρωταθλητών, αφαιρείται η πάνω λωρίδα και μεταφέρεται στο θησαυροφυλάκιο του Hockey Hall of Fame στο Τορόντο. Οι υπόλοιπες τέσσερις λωρίδες ανυψώνονται κατά μία θέση και προστίθεται νέα, κενή λωρίδα στη βάση. Η πρώτη ομάδα που εγγράφεται στη νέα λωρίδα θεωρητικά θα παραμείνει εγγεγραμμένη στο τρόπαιο για τα επόμενα 65 χρόνια. Έχει αποκληθεί ως **Το Κύπελλο**, **Το Κύπελλο του Λόρδου Στάνλεϊ**, **Το Ιερό Δισκοπότηρο**, ή αστειευόμενα ως **Η Κούπα του Λόρδου Στάνλεϊ**. Το Κύπελλο Στάνλεϊ περιβάλλεται από πλήθος παραδόσεων και θρύλων, ο παλαιότερος από τους οποίους είναι το ότι η νικήτρια ομάδα πίνει σαμπάνια από αυτό.

Από τη σεζόν 1914–15, το Κύπελλο έχει κατακτηθεί συνολικά **106 φορές από 21 σημερινές ομάδες του NHL** και πέντε ομάδες που πλέον δεν υπάρχουν. Δεν απονεμήθηκε το 1919 λόγω της πανδημίας ισπανικής γρίπης και το 2005 εξαιτίας του λοκ άουτ του NHL. Ανάμεσα στο 1893 και το 1914 κατέκτησαν το Κύπελλο εννέα διαφορετικές ομάδες. Οι Montreal Canadiens το έχουν κατακτήσει 24 φορές – τις περισσότερες από κάθε άλλη ομάδα – και είναι η τελευταία ομάδα από τον Καναδά που το έχει κερδίσει, το 1993· οι Detroit Red Wings το έχουν κερδίσει 11 φορές, οι περισσότερες από οποιαδήποτε ομάδα των ΗΠΑ, πιο πρόσφατα το 2008. Τρέχοντες κάτοχοι του Κυπέλλου είναι οι Florida Panthers, μετά τις νίκες τους το 2024 και το 2025, με την πρώτη να είναι η παρθενική κατάκτηση στην ιστορία του συλλόγου. Πάνω από 3.000 διαφορετικά ονόματα, συμπεριλαμβανομένων περισσότερων από 1.300 παικτών, είχαν χαραχτεί πάνω του έως το 2017.

## Κατάλογος νικητών
### Εποχή του Τσάλεντζ Καπ 1893-1914

## Τελικοί από το 1914 έως σήμερα

## Παραπομπές


Κατηγορία:Χόκεϊ επί πάγου στην Αμερική