Σέρβια

Τα **Σέρβια** είναι μια από τις σημαντικότερες κωμοπόλεις της Π.Ε. Κοζάνης. Βρίσκονται μεταξύ των βορειοδυτικών απολήξεων των Πιερίων ορέων και του ποταμού Αλιάκμονα, 26 χλμ. νοτιοανατολικά της Κοζάνης, 47 χλμ. από την Ελασσόνα και 15 χλμ. από τα στενά του Σαρανταπόρου. Επίσης βρίσκονται 150 χλμ. Νοτιοδυτικά-δυτικά της Θεσσαλονίκης και 100 χλμ. Βόρειο-βόρειο δυτικά της Λάρισας.

Από τα Σέρβια η οδική διαδρομή, μέσω παλαιάς Καστανιάς ή Πλατανορρεύματος και Πιερίων, προς την Κατερίνη είναι 65 χλμ. Είναι η πλέον σύντομη και προσιτή διαδρομή από το Ν. Κοζάνης προς την Κατερίνη κατά την οποία ο ταξιδιώτης συναντάει όμορφα τοπία και φυσικές ομορφιές(π.χ Πολύρραχο).

## Δήμος Σερβίων
Μετά την εφαρμογή του Νόμου "Καποδίστρια" από την 1η Ιανουαρίου 1999, ο Δήμος Σερβίων έγινε διευρυμένος και συμπεριλάμβανε τα περισσότερα Δημοτικά Διαμερίσματα που βρίσκονταν περιμετρικά (βόρεια και νότια) της τεχνητής λίμνης του Πολυφύτου. Την 1 Ιανουαρίου 2011 η κωμόπολη των Σερβίων έγινε η έδρα του Δήμου Σερβίων-Βελβεντού, του νέου δήμου που προέκυψε από τις συνενώσεις του Δήμου Σερβίων, Δήμου Βελβεντού, Δήμου Καμβουνίων και της Κοινότητας Λιβαδερού κατ' εφαρμογή του Νόμου Καλλικράτη. Από την 1 Σεπτεμβρίου 2019 ο Δήμος Σερβίων Βελβεντού , κατ εφαρμογή του Κλεισθένη, χωρίζεται σε δύο δήμους όπου προκύπτει ο  Δήμος Σερβίων  και ο Δήμος Βελβεντού.  Η έδρα του νέου δήμου είναι  τα Σέρβια.

Χωροταξικά η μεγαλύτερη έκταση της τεχνητής λίμνης Πολυφύτου (περίπου 70%) βρίσκεται πλέον στην επικράτεια του Δήμου Σερβίων. Ως εκ τούτου, σωστά οι φορείς και οι κάτοικοι του Δήμου την αποκαλούν και «Τεχνητή λίμνη Πολυφύτου». Η λίμνη Πολυφύτου δημιουργήθηκε το 1974 όταν γέμισε η λεκάνη του ποταμού Αλιάκμονα κατά την κατασκευή του φράγματος «Πολυφύτου». Το εν λόγω φράγμα βρίσκεται πλησίον του ομώνυμου οικισμού «Πολύφυτος» στους πρόποδες των Πιερίων στην ανατολική πλευρά του Δήμου Σερβίων-Βελβεντού. Το υδροηλεκτρικό εργοστάσιο της ΔΕΗ (τρεις μονάδες των 125 ΜW) βρίσκεται επίσης κοντά στον εγκαταλειμμένο πλέον οικισμό του Πολυφύτου. Με τη δημιουργία της λίμνης κατασκευάστηκαν δύο μεγάλες γέφυρες η Υψηλή Γέφυρα Σερβίων με μήκος 1.372 μέτρα επί της Εθνικής οδού Κοζάνης-Λάρισας και η Γέφυρα Ρυμνίου δίπλα από τον ομώνυμο οικισμό.
[μικρογραφία|αριστερά|Η [γέφυρα λίμνης Πολυφύτου|Υψηλή Γέφυρα Σερβίων]]

Ο πληθυσμός του διευρυμένου Δήμου Σερβίων κατά την απογραφή 2001 ήταν 10.001 άτομα. Ο Δήμος Σερβίων είναι τρίτος σε πληθυσμό και πρώτος σε έκταση στο Νομό Κοζάνης. Στη νέα απογραφή του έτους 2011 ο πληθυσμός του Καλλικρατικού Δήμου Σερβίων-Βελβεντού βρέθηκε 20.256 άτομα. Αναλυτικά για κάθε δημοτική ενότητα ο πληθυσμός ανακοινώθηκε ως εξής: Δημοτική ενότητα Σερβίων 11.680, Δημοτική ενότητα Βελβεντού 4.022, Δημοτική ενότητα Καμβουνίων 2.961 και Δημοτική ενότητα Λιβαδερού 1.593 άτομα.

Όσον αφορά την εκπαίδευση, ο Δήμος Σερβίων έχει δύο κρατικούς παιδικούς σταθμούς, οκτώ νηπιαγωγεία, έξι δημοτικά σχολεία, ένα γυμνάσιο, ένα ενιαίο λύκειο και ένα επαγγελματικό λύκειο.

## Ιστορία και ονομασία
μικρογραφία|Το Δημαρχείο του Δήμου Σερβίων Βελβεντού, σημαιοστολισμένο για την 25η Μαρτίου.

Η ονομασία των Σερβίων προήλθε από το λατινικό ρήμα «servo» που σημαίνει «φυλάττω, παρατηρώ», το οποίο ανταποκρίνεται στη γεωγραφία της περιοχής αφού για αιώνες -και κυρίως επί Βυζαντινής Αυτοκρατορίας- λόγω της θέσης του, ήταν ένα απόρθητο φρούριο που έλεγχε τις μοναδικές διόδους μεταξύ Δυτικής Μακεδονίας και Θεσσαλίας. Η πρώτη ονομασία των Σερβίων ήταν «**Φυλακαί**» επί Μακεδόνων (από το ρήμα «φυλάττω») και μέχρι τις αρχές του 2ου μ.Χ. αιώνα. Όταν όμως κατέλαβαν την πόλη οι Ρωμαίοι, τη μετέφρασαν στη δική τους γλώσσα ως «Σέρβια» (Servia) που σημαίνει «φυλακτήρια»/«παρατηρητήρια», όπως είπαμε παραπάνω από το λατινικό ρήμα servo = φυλάττω/παρατηρώ. Ο Ρωμαίος συγγραφέας Πλίνιος (23-79 μ.Χ.) μνημονεύει τους κατοίκους των Φυλακών αποκαλώντας τους «Φυλακήσιους». Το όνομα αυτό υπάρχει και σε επιγραφή που βρέθηκε στη Βέροια, η οποία έχει ως εξής: «*Παρμενίων Γλαυκία Φυλακήσιος νικητής εν δολίχω.»* Το πρώτο όνομα «Φυλακαί», όπως και το δεύτερο «Σέρβια», επί Μακεδόνων και Ρωμαίων αντίστοιχα είναι στον πληθυντικό και αυτό γιατί αναφέρεται στις δυο διόδους των Σερβίων και των στενών «Πόρτες». Τα Σέρβια βρίσκονται εκεί που συναντιούνται το Τιτάριο όρος με τα Καμβούνια.

Η επιστημονική γλωσσολογική έρευνα έχει στραφεί και προς σλαβικές λέξεις, λόγω εποικισμού της περιοχής από Σέρβους του Δούναβη τον 7ο αιώνα. Συγκεκριμένα, έχει υποστηριχθεί ότι το τοπωνύμιο *Σέρβια* προέρχεται από το σερβοκρ. *sřb* «Σέρβος», καθώς και η άποψη ότι συνδέεται με τη λέξη *σέμπρα* «συνεταιρισμός γεωργών» (
Αρχείο:Mt.Kamvounia Servia Greece.JPG|Τα όρη Καμβούνια στη νότια πλευρά των Σερβίων.
Αρχείο:Polyfytos lake.jpg|Η λίμνη του Πολυφύτου.
Αρχείο:Aliakmonas bridge.jpg| Η θέα της Υψηλή Γέφυρα Σερβίων. Στο βάθος φαίνεται η Πόλη των Σερβίων.
Αρχείο:Βυζαντινό κάστρο Σερβίων 12.jpg| Βυζαντινό κάστρο Σερβίων
Αρχείο:Βασιλική_των_Κατηχουμένων_Σερβίων_1.jpg| Η Βασιλική του Αγ. Δημητρίου


## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Δήμος Σερβίων-Βελβεντού


Κατηγορία:Δήμος Σερβίων - Βελβεντού
Κατηγορία:Πόλεις της αρχαίας Μακεδονίας
Κατηγορία:Κωμοπόλεις της περιφερειακής ενότητας Κοζάνης