Αυτοκινητόδρομος Κεντρικής Πελοποννήσου

Ο **Αυτοκινητόδρομος Κεντρικής Πελοποννήσου** (όπως είναι γνωστός ο **Αυτοκινητόδρομος 7**, κωδικός **Α7**), γνωστός και ως **Μορέας**, είναι ένας αυτοκινητόδρομος στην Ελλάδα. Εποπτεύεται και συντηρείται από την Μορέας ΑΕ.

## Διαδρομή
Ο Αυτοκινητόδρομος Α7 ξεκινάει από την Ολυμπία Οδό (πλησίον της Κορίνθου) και καταλήγει στην πόλη της Καλαμάτας. Οι πόλεις που συνδέει είναι η Βορειοανατολική Πελοπόννησος με τη Κόρινθο, η Κεντρική Πελοπόννησος Τρίπολη,  Μεγαλόπολη και  Νοτιοδυτική Πελοπόννησος με τη Καλαμάτα. Πρόσφατα ολοκληρώθηκε και το τμήμα που συνδέει την Κεντρική Πελοπόννησο  Μεγαλόπολη με την Νότια Πελοπόννησο τη Σπάρτη. Το 2016 ολοκληρώθηκε, πρώτα με την παράδοση της γέφυρας Τσάκωνας, όλο το τμήμα του οδικού άξονα και έπειτα της παράκαμψης της Καλαμάτας, το μεγαλύτερο μέρος της οποίας παραδόθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2016. Επίσης, το 2023 υπογράφηκε η σύμβαση κατασκευής του οδικού άξονα που θα συνδέσει την Αργολίδα με τον αυτοκινητόδρομο Α7 (Μορέας). Θα είναι ο δρόμος που θα συνδέει την Ανατολική Πελοπόννησο το Άργος και το Ναύπλιο, αλλά και όλη την Ανατολική Πελοπόννησο , με τον αυτοκινητόδρομο Α7.

## Ιστορικό
### Δεκαετία του 1970
Στις 27 Οκτωβρίου 1976, ο Υπουργός Δημοσίων Έργων Χριστόφορος Στράτος επιβλέπει την κατασκευή του τμήματος Νεστάνης - Τριπόλεως. Τη μελέτη του τμήματος (Χ.Θ.0+000, Νεστάνη ως Χ.Θ. 18+672, Τρίπολη) εκπόνησε το Τεχνικό Γραφείο Αρώνη - Δρέττα - Καρλαύτη και ανάδοχος του έργου ήταν η *ΤΕΡΓΑ ΑΤΕ.* Ο προϋπολογισμός της μελέτης κόστισε 420.000.000 δραχμές. Τα στοιχεία του έργου είναι τα παρακάτω: 

***Μήκος τμήματος:* 18,87 χλμ.
***Δευτερεύουσες Οδοί:* 8,5 χλμ.
***Ελαχίστη ακτίνα καμπυλότητος:* 400 μ.
***Μεγίστη κλίση:* 4%
***Ταχύτητα κυκλοφορίας της οδού:* 100 χλμ./ώρα.
***Πλάτος καταστρώματος:* 11,00 μέτρα.

#### Μεγέθη εργασιών της οδού
****Εκσκαφές:* 1.800.000 κυβικά μέτρα.
****Επιχώματα:* 1.300.000 κυβικά μέτρα.
****Σκυροδέματα:* 55.000 κυβικά μέτρα.
****Σιδηρούς οπλισμός:* 1.600.000 κυβικά μέτρα.
****Στρώσεις οδοστρώματος:* 1.100.000 κυβικά μέτρα.
****Ασφαλτικοί τάπητες:* 600.000 κυβικά μέτρα.
****Ανισόπεδοι Κόμβοι:* 3
****Ανισόπεδες διαβάσεις:* 14

#### Γενικά στοιχεία του έργου
****Ανάθεση του έργου:* Υπουργείο Δημοσίων Έργων
****Αρμοδία Επιθεώρηση:* Επιθεώρηση Δημοσίων Έργων Πελοποννήσου και Δυτικής Στερεάς Ελλάδος
****Διευθύνουσα Υπηρεσία: *2η Υπηρεσία Ελέγχου Κατασκευών Έργων Πατρών
****Μελέτη: *Τεχνικό Γραφείο Αρώνη - Δρέττα - Καρλαύτη
****Ανάδοχος: *ΤΕΡΓΑ Α.Τ.Ε.

### Δεκαετία του 1980
Κατά την περίοδο 1982-1985, Οι εταιρείες *ΤΕ.Β ΑΤΕ* και *ΑΤΕΝΕ* είχαν πραγματοποιήσει τις επιχώσεις της οδού Τρίπολης - Καλαμάτας. Τις μελέτες εξεπόνησαν τα Συνεργαζόμενα Γραφεία Γ. Μπουρτζίκος, Οδογεωδετική, Δρόμος, Δομή Γ4, Κάστωρ, Ι. Μαραντίδης, Οδοτεχνική, ΕΜΑ, Γεωμηχανική, Γ. Σταθόπουλος και Π. Διαμαντόπουλος. Το έργο είχε προϋπολογισμό 5 δισ. δρχ. από το Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης - 1, χρήματα που γρήγορα εξαντλήθηκαν και εντάχθηκε στο ΚΠΣ - 2 για να συνεχιστεί. Στις 17 Ιανουαρίου 1983, για το τμήμα αυτό, μήκους 13 χλμ., εγκρίθηκε η μελέτη Κομποχώρη από τις υπηρεσίες του ΥΠΕΧΩΔΕ. Την περίοδο 1985 - 1986, ανατίθεται από τον Υπουργό του ΠΕΧΩΔΕ Ευάγγελου Κουλουμπή η μελέτη για την κατασκευή του Αυτοκινητοδρόμου.

### Δεκαετία του 1990
Τον Οκτώβριο του 1990, δημοπρατείται η κατασκευή της οδού από τον Υπουργό ΠΕΧΩΔΕ Αχιλλέα Καραμανλή με προϋπολογισμό 3 δισ. δρχ. για τα πρώτα πέντε χιλιόμετρα προς Τρίπολη, που περιελάμβανε την περιοχή της Τσακώνας και εντάχθηκε στο Α΄ ΚΠΣ. Αλλά, ενώ η παλαιότερη μελέτη προέβλεπε δρόμο μιας λωρίδας ανόδου και μιας λωρίδας καθόδου, το δημοπρατηθέν έργο προέβλεπε δύο λωρίδες ανόδου και δύο καθόδου με διαχωριστικό κεντρικό στηθαίο ασφαλείας, συν Λωρίδα Έκτακτης Ανάγκης (ΛΕΑ), δηλαδή κανονικό αυτοκινητόδρομο. Επομένως επρόκειτο για άλλο έργο, το οποίο δημιουργούσε άλλες διατομές και άλλα φορτία.

Την περίοδο 1990 - 1991, ολοκληρώνεται ο Α7. Το 1991, εγκαινιάζεται τον Υπουργό. Την περίοδο 1998 - 1999, το έργο παρουσίασε προβλήματα στην περιοχή της Νεμέας (Τμήμα Βαλανιδιά - Αρτεμίσιο), τμήμα που κατασκεύασε η εργοληπτική εταιρεία *ΑΤΤΙΚΑΤ ΑΤΕ.* Το φαινόμενο παρακολουθούσε το Υ.ΠΕΧΩΔΕ και δόθηκε στην κυκλοφορία παρακαμπτήριος δρόμος. Εκπονήθηκε μελέτη που προσδιόρισε το φαινόμενο της κατολίσθησης και αποφασίστηκε να γίνουν παρεμβάσεις, όπως αποστραγγιστικά έργα και τοιχία, που δημοπρατήθηκαν ως επείγον έργο με προϋπολογισμό 2 δισ. δρχ.

Τον Μάρτιο του 1992, με απόφαση του τότε Γενικού Γραμματέως Δημοσίων Έργων του ΥΠΕΧΩΔΕ Α. Παναγιωτόπουλου, εκπονείται νέα μελέτη για το νέο έργο, που εγκρίθηκε από τις υπηρεσίες του ΥΠΕΧΩΔΕ μετά τη δημοπράτηση και έναρξη κατασκευής του έργου από την εργοληπτική επιχείρηση *Νέστος* του *Ομίλου Θεμελιοδομή*, η οποία το ανέλαβε με έκπτωση 48% και συνεργάστηκε με τις εταιρείες *Αφοι Κηρομύτη* και *Ευκλείδης* για την κατασκευή της επιδομής του δρόμου. 

Στις 29 Μαρτίου 1996, τα Συνεργαζόμενα Γραφεία απέστειλαν αναφορά διαμαρτυρίας στο ΥΠΕΧΩΔΕ και στην Περιφέρεια Πελοποννήσου, στην ευθύνη της οποίας είχε περιέλθει το έργο, στην οποία τόνιζαν ότι δεν εφαρμόστηκε η μελέτη τους, αγνοήθηκαν οι προτάσεις τους και οι τεχνικές λύσεις και τα μεγάλα τεχνικά έργα που απαιτούνται. Κατά την περίοδο 1997 - 1998, τα 10 χλμ. του ίδιου δρόμου χωρίστηκαν σε δύο εργολαβίες και δημοπρατήθηκαν για να ολοκληρωθεί η κατασκευή. Τότε έγινε νέα μελέτη, η οποία έδειξε γεωλογικά προβλήματα, ωστόσο δεν περιέλαβε το τμήμα της Τσακώνας.
326x326px|εναλλ.=|μικρογραφία|Τμήμα του Αυτοκινητοδρόμου 7.
μικρογραφία|326x326εσ|Σήραγγα του Αυτοκινητοδρόμου 7 (Σήραγγα Νεοχωρίου).|εναλλ.=
[μικρογραφία|326x326εσ|Η [Τοξωτή Γέφυρα Τσακώνας|τοξωτή γέφυρα Τσακώνας.]]

### Δεκαετία του 2000 - σήμερα
Το έτος 2000, αποφασίστηκε να γίνουν παρεμβάσεις, όπως αποστραγγιστικά έργα και τοιχία, που δημοπρατήθηκαν ως επείγον έργο με προϋπολογισμό 2 δισ. δρχ. Ωστόσο το Ελεγκτικό Συνέδριο δεν απεδέχθη την έννοια του επείγοντος και ακύρωσε τη δημοπράτηση, η οποία έγινε με διαπραγμάτευση μεταξύ ορισμένου αριθμού εργοληπτών. Το αποτέλεσμα ήταν να προκηρυχθεί νέος διαγωνισμός και να αναδειχθεί ανάδοχος, στο μεταξύ όμως τα χρήματα του έργου είχαν μεταφερθεί σε άλλο έργο. Έτσι ο διαγωνισμός ακυρώθηκε και το ΥΠΕΧΩΔΕ κατέβαλε αποζημίωση στον θιγόμενο εργολάβο. Παράλληλα σε τμήμα της οδού που κατασκεύασε η *ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΤΕ* παρουσιάσθηκαν προβλήματα κατολίσθησης. Τον Μάρτιο του ιδίου έτους, τα εγκαίνια του νέου δρόμου Τριπόλεως-Καλαμάτας έγιναν από τον πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη. Προτού ακόμη ολοκληρωθεί το έργο, υπήρχαν υπόνοιες ότι υπήρχαν γεωλογικά προβλήματα. Όταν ασφαλτοστρώθηκε, παρουσιάστηκαν και οι πρώτες ρηγματώσεις. Ζητήθηκε από τους καθηγητές του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου κυρίους Μαρίνο και Καβαδά να εκπονήσουν έκθεση για το φαινόμενο, πράγμα που έγινε και προσδιορίστηκε το πρόβλημα.

Τον Φεβρουάριο του 2003, ενεγράφησαν κονδύλια ώστε να εκπονηθεί νέα μελέτη και να γίνει νέα χάραξη. Η κατολίσθηση όμως πρόλαβε τα σχέδια. Το 2004, αποφασίστηκε η ολοκλήρωση του αυτοκινητοδρόμου με την μέθοδο της αυτοχρηματοδοτήσεως και το 2007 ξεκίνησε η κατασκευή του υπόλοιπου μέρους, το οποίο περιλαμβάνει και σύνδεση με την πόλη της Σπάρτης (από το Λεύκτρο) με τον κλάδο Α71 καθώς και την περιμετρική οδό της Καλαμάτας. Επίσης, το υφιστάμενο τμήμα του αυτοκινητόδρομου Κόρινθος – Τρίπολη, μήκους 82,5 χιλιομέτρων, βελτιώνεται συνεχώς, καθώς γίνονται:

* Βελτίωση όλων των ανισόπεδων κόμβων.
* Παραλλαγές στη χάραξη σε δυσχερή τμήματα, με κατασκευή δύο νέων διπλών σηράγγων μήκους 600 μ. και κοιλαδογέφυρας μήκους 300 μ.
* Κατασκευή νέου ανισόπεδου κόμβου Αγίου Βασιλείου.
* Νέος κλάδος σήραγγας Αρτεμισίου (ο δεύτερος, τελικώς ολοκληρώθηκε το 2009).
* Εργασίες βαριάς συντηρήσεως στην υφιστάμενη Σήραγγα Αρτεμισίου (ολοκληρώθηκε λίγους μήνες μετά την παράδοση του νέου κλάδου).

Τον Μάρτιο του 2010 παραδόθηκαν τα τμήματα Αθηναίο-Λεύκτρο με την σήραγγα Ραψψομάτη, λίγους μήνες αργότερα η σήραγγα Νεοχωρίου (1ος κλάδος Μάιος 2010 και 2ος κλάδος Ιούνιος 2010), τον Μάιο του ίδιου έτους ο 1 κλάδος της σήραγγας Στέρνας. Τον Νοέμβριο του 2010 παραδόθηκε το τμήμα Τρίπολη-Αθηναίο και ο ημικόμβος Αλφειού και τον Δεκέμβριο του 2010 παραδόθηκε το τμήμα Λεύκτρο-Παραδείσια, δημιουργόντας 113 χιλιόμετρα σύγχρονου αυτοκινητοδρόμου.

Η κατασκευή του συνολικού μήκους του αυτοκινητοδρόμου, ολοκληρώθηκε το 2013, εκτός από ένα μικρό τμήμα, την παράκαμψη της Καλαμάτας. Αυτή εγκαινιάστηκε στις 19 Νοεμβρίου 2016.

## Συνδέσεις
Ο Μορέας συνδέεται με τους παρακάτω αυτοκινητόδρομους:

#### Κάθετοι Μορέα

#### Κύριοι Αυτοκινητόδρομοι

## Κατάλογος κόμβων

## Μήκος των τμημάτων
* Κόρινθος (Ενωση Α7-Α8) - Τρίπολη (Κόμβος Τρίπολη Βόρεια): 72,5&nbsp;χλμ.
* Τρίπολη (Κόμβος Τρίπολη Βόρεια) - Καλαμάτα (Κυκλικός Κόμβος Σπάρτης): 82,5 χλμ.
** Συνολικό μήκος: 155 χλμ.

## Βιβλιογραφία
Ιστορικό Αρχείο Ε.Ρ.Τ.: Ο Υπουργός Δημοσίων Έργων Χριστόφορος Στράτος μιλάει για την εξέλιξη του έργου της νέας Εθνικής Οδού Κορίνθου - Τριπόλεως - Καλαμών, με αφορμή τη θεμελίωση του τμήματος Νεστάνης - Τριπόλεως. Διακρίνεται ο Βουλευτής Αρκαδίας της Ε.ΔΗ.Κ. Αναστάσιος Σεχιώτης: http://www.ert-archives.gr/V3/public/main/page-assetview.aspx?tid=13889&autostart=0

## Χάρτης
* Ανατολική Οδός Πελοποννήσου A7 Google Maps
* Α71 Google Maps

## Παραπομπές



## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Moreas S.A., Επίσημη σελίδα
* Άρθρο της Βάσως Χαραλαμπίδου με τον τίτλο: «Χιλιόμετρα κακοτεχνιών και σκανδάλων»

Κατηγορία:Αυτοκινητόδρομοι της Ελλάδας