Χοσέ Ναζάτσι

Ο **Χοσέ Ναζάτσι Γιάρζα** (ισπανικά: *José Nasazzi Yarza*, 24 Μαΐου 1901 – 17 Ιουνίου 1968) ήταν Ουρουγουανός ποδοσφαιριστής που αγωνιζόταν ως αμυντικός. Ένας από τους κορυφαίους ποδοσφαιριστές της γενιάς του και από τους καλύτερους αμυντικούς όλων των εποχών, ήταν αρχηγός της εθνικής του ομάδας που κατέκτησε το εναρκτήριο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1930 και ο μόνος αμυντικός που έχει κερδίσει τον τίτλο του καλύτερου παίκτη της διοργάνωσης.

Η σταδιοδρομία του σε συλλόγους άρχισε και στο μεγαλύτερο μέρος της προχώρησε σε μικρές ομάδες ξεκινώντας από την τρίτη κατηγορία, ενώ μετά το 1933 αγωνίστηκε με τη Νασιονάλ κατακτώντας τίτλους. Κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1924 και του 1928, ήδη αρχηγός της Εθνικής ομάδας της Ουρουγουάης από την πρώτη διοργάνωση, την πρώτη μεγάλη ομάδα του παγκόσμιου ποδοσφαίρου και από τις καλύτερες όλων των εποχών, καθώς και στο Πρωτάθλημα της Νότιας Αμερικής τέσσερις φορές. Προσωποποίησε τον Ουρουγουανό ποδοσφαιριστή όσο κανένας άλλος αποτελώντας διαχρονικά το σύμβολο της νίκης για την ομάδα.

## Βιογραφία

### Πρώτα χρόνια
Γεννήθηκε στην περιοχή Πενιαρόλ του Μοντεβιδέο με γονείς έναν Ιταλό μετανάστη από τη μικρή πόλη Εσίνο Λάριο, κοντά στο Μιλάνο και μητέρα από τη Χώρα των Βάσκων της Ισπανίας. Ο θάνατος του πατέρα του όταν ο μικρός ήταν επτά ετών οδήγησε την οικογένεια να αλλάξει κατοικία στην περιοχή του σιδηροδρομικού σταθμού της Μπέλα Βίστα. Οι γονείς του του  έδωσαν το παρατσούκλι *El Terrible*, όταν ήταν ακόμη παιδί και είχε λαμπερά, προεξέχοντα μάτια και τη δύναμη ενός μικρού ταύρου. Μεγάλωσε ως εξαιρετικός αθλητής, με ύψος έως 1,82 μέτρα και βάρος 85 κιλά, ιδιαίτερα σωματώδης για την εποχή. Μέχρι το 1924 εργάστηκε ως εργάτης πέτρας και μαρμάρου εγκαταλείποντας νωρίς το σχολείο προκειμένου να βοηθήσει οικονομικά την οικογένεια, δραστηριότητα που σφυρηλάτησε τον χαρακτήρα του.

Ξεκίνησε την καριέρα του  για έξι χρόνια στην εφηβεία του στο Μίνας, όπου αγωνίστηκε με μια μικρή ερασιτεχνική ομάδα, στην οποία βρέθηκε με άλλους παίκτες που αργότερα θα θριάμβευαν στην πρωτεύουσα.

### Καριέρα σε συλλόγους
Αγωνίστηκε αρχικά με τη Λίτο με την οποία κατέκτησε το πρωτάθλημα τρίτης κατηγορίας (*División Extra*) το 1919 και στη συνέχεια τη δεύτερη κατηγορία (*Division Intermedia*) το 1920. Το 1920 ιδρύθηκε στην παιδική του γειτονιά το Κλουμπ Ατλέτικο Μπέλα Βίστα (*Club Atlético Bella Vista*) και ήθελε να αγωνιστεί με αυτόν αλλά αντιμετώπισε την άρνηση του σωματείου του, και έτσι έμεινε εκτός δράσης για ένα χρόνο χωρίς να παίζει, ενώ στη συνέχεια αγωνίστηκε με την ερασιτεχνική ομάδα Ρόναλντ Μουρ. Στη Μπέλα Βίστα το 1922 πέτυχε άνοδο στην πρώτη κατηγορία, έχοντας στη συνέχεια εξαιρετικές παρουσίες στην υψηλότερη κατηγορία, με κυριότερη τη δεύτερη θέση στο πρωτάθλημα του 1923, την τρίτη την επομένη χρονιά και το πρωτάθλημα σειράς Β του τουρνουά *Laudo Serrato*. Ξεκίνησε ως κεντρικός επιθετικός, σημείωσε το πρώτο γκολ στην πρώτη κατηγορία το 1923 και στις 5 Μαΐου εκείνης της χρονιάς, μετά από τραυματισμό συμπαίκτη του, πέρασε οριστικά στην άμυνα.

Το 1925 και το 1926 δεν διοργανώθηκαν πρωταθλήματα στην Ουρουγουάη και ο Ναζάτσι, αν και παίκτης της Μπέλα Βίστα, συμμετείχε στην ευρωπαϊκή περιοδεία που πραγματοποίησε η Νασιονάλ το 1925. Θεωρείται από πολλούς ως η πιο επιτυχημένη στην ιστορία του ποδοσφαίρου, όχι μόνο για το επίπεδο των συναντήσεων αλλά και για τη σημασία της καθώς έδειξε το υψηλό επίπεδο των ομάδων της Νότιας Αμερικής οδηγώντας στη συνέχεια ευρωπαϊκούς σύλλογος να μεταβούν στην ήπειρο για δικές τους περιοδείες αποκομίζοντας εμπειρίες. Ο Ναζάτσι ενσωματώθηκε στην ομάδα μετά τους πρώτους αγώνες, καθώς η φήμη των Ουρουγουανών ήταν τέτοια που το ενδιαφέρον των Ευρωπαίων αυξήθηκε κατακόρυφα. Η περιοδεία οδήγησε το σύλλογο στην Ισπανία, τις Κάτω Χώρες, την Τσεχοσλοβακία, τη Γαλλία, την Ελβετία, την Αυστρία, και την Πορτογαλία και διήρκησε 159 ημέρες. Ο Ναζάτσι αγωνίστηκε συνολικά σε 15 συναντήσεις, σημειώνοντας 10 γκολ, καθώς σε αρκετά παιχνίδια έπαιξε ως  επιθετικός, λαμβάνοντας υπόψη τη διαφορά επιπέδου και το σοβαρό τραυματισμό του Πέδρο Πετρόνε. Σε αγώνα στην Αυστρία με την επίλεκτη ομάδα του Τιρόλου στις 17 Μαΐου αγωνίστηκε για πρώτη φορά στην επίθεση σημειώνοντας τέσσερα από τα έξι γκολ της ομάδας, ενώ λίγες ημέρες αργότερα σημείωσε και τα δύο γκολ στη νίκη επί της Αυστρίας με 2–0. Σε συνολικά 38 παιχνίδια, η Νασιονάλ νίκησε στα 26 και έχασε τα 5.
 Με την επανέναρξη του πρωταθλήματος το 1927 η Μπέλα Βίστα έχοντας χάσει το Χοσέ Λεάντρο Αντράντε με μεταγραφή, δεν κατάφερε να πρωταγωνιστήσει φτάνοντας μέχρι τη μέση του βαθμολογικού πίνακα στην καλύτερη περίπτωση. Στη Νασιονάλ έκανε το ντεμπούτο του το 1933 και στα τέσσερα χρόνια που έμεινε έως το τέλος της καριέρας του κατέκτησε το Πρωτάθλημα Ουρουγουάης του 1933 και του 1934. Η Νασιονάλ είχε κατακτήσει το τελευταίο πρωτάθλημα το 1924, και η παρουσία του Ναζάτσι ισχυροποίησε την άμυνα σε βαθμό που δεν δέχθηκε γκολ για το ήμισυ του πρωταθλήματος. Για τη σεζόν του 1933, η Νασιονάλ και η Πενιαρόλ  τερμάτισαν ισόπαλες μετά τους 27 αγώνες της κανονικής περιόδου. Ένας τελικός διοργανώθηκε τον Μάιο του 1934. Μετά από 70 λεπτά, η Πενιαρόλ άνοιξε το σκορ εκμεταλλευόμενη την αναπήδηση της μπάλας από σημείο έξω από το γήπεδο και συγκεκριμένα το βαλιτσάκι με τις πρώτες βοήθειες. Ο Ναζάτσι διαμαρτυρήθηκε τόσο έντονα στον διαιτητή που αποβλήθηκε μαζί με δύο συμπαίκτες του και ο αγώνας διεκόπη. Το επεισόδιο έγινε γνωστό στην Ουρουγουάη ως *El gol de la valija* («το γκολ της βαλίτσας»). Ο Ναζάτσι τιμωρήθηκε με αποκλεισμό για ένα χρόνο από την Ομοσπονδία της χώρας. Σε διαδοχικούς αγώνες κατάταξης με την Πενιαρόλ, η Νασιονάλ κατέκτησε τελικά τον τίτλο του 1933. Ήταν ο πρώτος τίτλος πρωταθλήματος της καριέρας του που έχει κατακτήσει με την εθνική ομάδα τον κόσμο, αλλά τη συλλογική κορυφή στη χώρα του. Τελευταίος αγώνας της καριέρας του ήταν στις Στις 12 Μαΐου 1937. 

Ήταν δυνατός αμυντικός, γρήγορος, με εξαιρετική τοποθέτηση, άψογος τόσο στο ψηλό και όσο και το χαμηλό παιχνίδι. Αγωνιζόταν στο δεξιό ήμισυ της άμυνας αλλά ήταν δυνητικά και κεντρικός αμυντικός με τη μετά το 1925 διαφοροποίηση των αμυντικών συστημάτων. Ξεχώριζε για τη σπουδαία προσωπικότητά του, για την έμφυτη ικανότητα διοίκησης, για το θάρρος του, για τη μεγάλη υπευθυνότητά του. Ήταν ο καλύτερος εκπρόσωπος του ποδοσφαιριστή που δεν θέλει να χάνει. Είχε ηγετικές ικανότητες που αναδεικνόνταν περισσότερο στα κρίσιμα παιχνίδια, γι' αυτό και του δόθηκε το προσωνύμιο «ο μεγάλος στρατηγός» (*El Gran Mariscal*). Οι προωθήσεις του ήταν συχνές και συχνά αναφέρεται ως πρωτοπόρος στην μετά από μισό αιώνα καθιέρωση της θέσης του λίμπερο. Ο ιστορικός ποδοσφαίρου Φράνκλιν Μοράλες (*Franklin Morales*), έγραψε: «θα έπρεπε να είναι στο πάνθεον του ποδοσφαίρου, ήταν ο εφευρέτης ενός συστήματος παιχνιδιού βασισμένου στην αντεπίθεση».

### Διεθνής καριέρα
Έκανε το ντεμπούτο του στην εθνική ομάδα της Ουρουγουάης με αντίπαλο την Παραγουάη στις 4 Νοεμβρίου 1923, στη διοργάνωση του πρωταθλήματος Νότιας Αμερικής (μετέπειτα Κόπα Αμέρικα) εκείνης της χρονιάς, που έληξε με κατάκτηση του τίτλου και τη δική του καθιέρωση, καθώς εκλέχθηκε καλύτερος παίκτης της διοργάνωσης. Ήταν αρχηγός της ομάδας από την έναρξη της διεθνούς καριέρας του.

Το Ολυμπιακό τουρνουά ποδοσφαίρου του 1924 ήταν η πρώτη παγκόσμια διοργάνωση του αθλήματος που έγινε με την ευθύνη της FIFA και η Ουρουγουάη ήταν ο μοναδικός εκπρόσωπος της Νότιας Αμερικής, ενώ ήταν η μία από τις δύο πρώτες ομάδες της αμερικανικής ηπείρου που συμμετείχαν για πρώτη στη διοργάνωση. Η επιτυχία στο Κόπα Αμέρικα της προηγούμενης χρονιάς οδήγησε σε δέσμευση του προέδρου της Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας της Ουρουγουάης Ατίλιο Ναράνσιο (*Atilio Narancio*) για συμμετοχή στην επερχόμενη Ολυμπιάδα με το οικονομικό μέρος να αποτελεί ένα μείζον πρόβλημα που έπρεπε να ληφθεί. Ο Ναράνσιο υποθήκευσε το σπίτι του και πριν τη διοργάνωση η ομάδα έδωσε εννέα φιλικά παιχνίδια με συλλόγους της Ισπανίας προκειμένου να χρηματοδοτηθεί η παρουσία της στους Αγώνες, έχοντας ισάριθμες νίκες. Ο Ναζάτσι παρατήρησε ότι οι Ευρωπαίοι έκαναν κατάχρηση του οφσάιντ. Αποφάσισε να κινηθεί περισσότερο στο κέντρο του γηπέδου και περισσότερο ελεύθερα στο Ολυμπιακό τουρνουά με αποτέλεσμα οι προσπάθειες οφσάιντ των αντιπάλων να ναυαγούν συχνά και η Ουρουγουάη επικράτησε με τρόπο που διήρκησε στο χρόνο. Η ομάδα δέχθηκε μόνο δύο γκολ σε πέντε αγώνες και η παρουσία του στον τελικό με αντίπαλο την Ελβετία ήταν σημαντική συμβάλλοντας στη διατήρηση του ανέπαφου της εστίας (αποτέλεσμα 3–0). Ο Ναζάτσι συμπεριλήφθηκε στην καλύτερη ομάδα της διοργάνωσης. Η αντίδραση των παικτών μετά τη νίκη τους στον τελικό της 9ης Ιουνίου έμεινε στην αθλητική ιστορία. Οι Γάλλοι φίλαθλοι ενθουσιασμένοι με το θέαμα που απόλαυσαν ήθελαν να δουν τους παίκτες από κοντά και τους έραιναν με λουλούδια. Η ομάδα της Ουρουγουάης έκανε ένα γύρο στο γήπεδο για να επικροτήσει τους φιλάθλους. Έτσι γεννήθηκε ο Ολυμπιακός γύρος που δίνουν οι πρωταθλητές μετά την επίτευξη των νικών τους. Στο γενικό κλίμα ευφορίας η ομάδα της Ελβετίας ακολούθησε και αυτή. Με πρώτο το Ναζάτσι ως αρχηγό να κατευθύνεται προς το κοινό, η ομάδα της Ουρουγουάης ξεκίνησε μία παράδοση για όσα αθλήματα διεξάγονται σε ανάλογης διαμόρφωσης αγωνιστικούς χώρους. Περισσότερα από 100.000 άτομα σε μια χώρα 1,6 εκατομμυρίου υποδέχθηκαν τους θριαμβευτές στην πατρίδα τους. Η σημασία της επικράτησης των Ουρουγουανών και με τόσο εύκολο τρόπο ξεπέρασε κατά πολύ τα τεκταινόμενα εντός αγωνιστικών χωρών καθώς ήταν η πρώτη επικράτηση της Νότιας Αμερικής επί των Ευρωπαίων στην πρώτη παγκόσμια αναμέτρησή τους σε ένα άθλημα που πολλοί Ευρωπαίοι αλαζονικά θεωρούσαν ότι ήταν αποκλειστικά δικό τους. Η νίκη της Ουρουγουάης ενστάλαξε υπερηφάνεια, όχι μόνο στους Ουρουγουανούς, αλλά και σε ολόκληρη την ήπειρό τους. Η ημερομηνία του τελικού (9 Ιουνίου) καθιερώθηκε από την CONMEBOL το 1941 ως «Ημέρα ποδοσφαίρου Νότιας Αμερικής».

thumb|Η ομάδα της Ουρουγουάης στον ιστορικό πρώτο γύρο μετά τη λήξη του τελικού των Ολυμπιακών Αγώνων του 1924. Ο Ναζάτσι είναι δεύτερος από αριστερά.

Η επικράτηση στο Κόπα Αμέρικα του 1924 (με την άμυνα της Ουρουγουάης να δέχεται μόλις ένα γκολ σε τρεις αγώνες), λίγο μετά την Ολυμπιάδα, είχε και ιστορική συνέχεια: με την κατάκτηση του τίτλου άνοιξε μια σειρά 17 συνεχόμενων νικών. Στις τρεις νίκες που σημειώθηκαν στη διοργάνωση, προστέθηκαν αρχικά οι εννέα νίκες στην Ισπανία απέναντι σε συλλόγους. Η Ουρουγουάη έγινε η πρώτη χώρα της Νότιας Αμερικής που έπαιξε ποδόσφαιρο στην Ευρώπη. Στο Κόπα Αμέρικα του 1926 η άμυνα της Ουρουγουάης δέχθηκε μόνο δύο γκολ σε τέσσερις αγώνες και με την ανάλογη επιθετική παρουσία της ομάδας κατέκτησε τον τρίτο συνεχή τίτλο. Η απουσία του Ναζάτσι από το Κόπα Αμέρικα του 1927 κόστισε τον τίτλο με την εθνική Ουρουγουάης να χάνει τον καθοριστικό αγώνα από την Αργεντινή με αυτογκόλ. Πριν τη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων του 1928 ο Ναζάτσι είχε δηλώσει: «Πιστεύω στον θρίαμβο των Νοτιοαμερικανών και η πιο διακαής μου επιθυμία θα ήταν να μπορέσω να φτάσω στον τελικό με τους αδελφούς μας τους Αργεντινούς και να μπορέσω να δείξω στους Ευρωπαίους ότι, στη μακρινή Αμερική, ένα έξυπνο και τίμιο άθλημα είναι που παίζεται». Οι Ουρουγουανοί αντιμετωπίστηκαν σκληρά στους δύο πρώτους αγώνες με αντιπάλους τη γηπεδούχο Ολλανδία και την Γερμανία που έληξαν με νίκες της Ουρουγουάης και ο Ναζάτσι αποβλήθηκε για αντιαθλητικό παιχνίδι και στους δύο αγώνες (δεν υπήρχε τότε μετέπειτα τιμωρία), ενώ παράλληλα τραυματίστηκε στο δεύτερο αγώνα. Δεν συμμετείχε στον προημιτελικό με την Ιταλία αλλά ο τελικός που είχε επιθυμήσει πραγματοποιήθηκε και με νίκη των Ουρουγουανών με 2–1. Η καλύτερη εμφάνισή του στη διοργάνωση ήταν στον πρώτο τελικό (χρειάστηκε επαναληπτικός) με αντίπαλο την Αργεντινή που έληξε με 1–1 και στον οποίο η Ουρουγουάη δέχθηκε μεγάλη πίεση από την επίθεση της γειτονικής χώρας. Ο Ναζάτσι συμπεριλήφθηκε στην καλύτερη ενδεκάδα της διοργάνωσης. 

Μαζί με κορυφαίους συμπαίκτες, όπως ο Έκτορ Σκαρόνε και Χοσέ Λεάντρο Αντράντε ήταν πρωταγωνιστής και τροπαιούχος στο  Πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο το 1930. Σε ατομικό επίπεδο, επιλέχθηκε ως καλύτερος παίκτης της διοργάνωσης και στην καλύτερη ενδεκάδα. Κατά τη διάρκεια της διοργάνωσης του Παγκοσμίου Κυπέλλου, η Ουρουγουάη δεν ήταν στο επίπεδο των προηγούμενων παγκόσμιων διοργανώσεων, η απουσία πολλών ευρωπαϊκών ομάδων περιόρισε τον ανταγωνισμό και το επίπεδο των αναμετρήσεων και έτσι οι μόνοι σοβαροί αντίπαλοί της ήταν οι γείτονές τους, η Αργεντινή, όπως είχε συμβεί και στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1928 με τις δύο ομάδες που έτσι κι αλλιώς θεωρούνταν οι ισχυρότερες του κόσμου να φαντάζουν ως οι επικρατέστερες για τον τελικό. Αφού νίκησαν το Περού και τη Ρουμανία στην πρώτη φάση, η Ουρουγουάη νίκησε εύκολα τη Γιουγκοσλαβία με 6–1 στον ημιτελικό για να φτάσει στον τελικό εναντίον της Αργεντινής. Την ημέρα του τελικού, η ένταση ήταν αισθητή σε όλο το Μοντεβιδέο. Δεκάδες χιλιάδες Αργεντινοί ξεχύθηκαν πέρα από τα σύνορα για να δουν την αγαπημένη τους πατρίδα να προσπαθεί να κερδίσει το τρόπαιο σε αντίπαλο έδαφος, αν και δεν τα κατάφεραν όλοι. Ένα κοινό 93.000 φιλάθλων μαζεύτηκε στο Στάδιο Σεντενάριο για να παρακολουθήσει τον τελικό, ο οποίος εξακολουθεί να παραμένει ως ένα από τα μεγαλύτερα πλήθη στην ιστορία των τελικών διοργανώσεων Παγκοσμίου Κυπέλλου. Παρόλο που η ομάδα του ήταν με 2–1 πίσω στο ημίχρονο, ο Ναζάτσι συγκέντρωσε τους συμπαίκτες του εμψυχώνοντάς τους πριν αρχίσει το δεύτερο ημίχρονο και οδηγώντας τους στη νίκη με 4–2. Ο εκνευρισμός του με χειρονομίες, όπως γροθιές στους τοίχους φαίνεται να στήριξε το ηθικό της ομάδας σε αποτελεσματικό βαθμό. Η καλή ομαδική συνεργασία αποδείχθηκε σημαντική με την Αργεντινή να πιέζει στο δεύτερο ημίχρονο μετά την ισοφάριση στο 67ο λεπτό, αλλά η άμυνα με επικεφαλής το Ναζάτσι άντεξε. Έτσι έγινε ο πρώτος αρχηγός που κατέκτησε το τρόπαιο. Ο πρώτος γύρος του θριάμβου για τους παγκόσμιους πρωταθλητές έγινε με ένα αργυρό κύπελλο, ενώ τα μετάλλια των παικτών δόθηκαν το Νοέμβριο του ίδιου έτους σε εκδήλωση στο Μοντεβίδεο. Στην Ουρουγουάη η 31η Ιουλίου (επομένη του τελικού) κηρύχθηκε εθνική εορτή και σε κάθε μέλος της ομάδας δόθηκε ένα σπίτι. Η επιστροφή των ηρώων στην πατρίδα τους ήταν και η απαρχή του μάρκετινγκ με την προσωπικότητα του Ναζάτσι να είναι η πιο ελκυστική για την προώθηση νέων προϊόντων από τις εταιρείες.

thumb|Ο Χοσέ Ναζάτσι δεξιά με τον αρχηγό της Αργεντινής Μανουέλ Φερέιρα στο Κόπα Αμέρικα του 1929
Αν και η Ουρουγουάη αρνήθηκε να υπερασπιστεί τον τίτλο της το 1934, ο Ναζάτσι συνέχισε τις διεθνείς επιτυχίες του και κατέκτησε ξανά το Πρωτάθλημα της Νότιας Αμερικής το 1935. Ήταν το πρώτο που διοργανώθηκε μετά το 1929 με τον παγκόσμιο τελικό του 1930 να αφήνει τα κατάλοιπά του στις δύο αντιπάλους. Η Αργεντινή και η Ουρουγουάη ήταν οι δύο μεγάλες δυνάμεις της ηπείρου και οι διαφορές τους είχαν άμεσο αντίκτυπο στην ηγεσία της CONMEBOL και στο επίσημο ημερολόγιο των αγώνων. Το επίτευγμα των διοργανώσεων της Νότιας Αμερικής που διεξήχθησαν τη δεκαετία του 1920 διακόπηκε απότομα και η διαμάχη τους επαναλήφθηκε με την επόμενη διοργάνωση μόλις το 1935. Με την αποχώρηση όλων των υπολοίπων βασικών παικτών της δεκαετίας του 1920, η Ουρουγουάη σε εκείνη τη διοργάνωση διέπρεψε με την αμυντική της γραμμή δεχόμενη μόνο ένα γκολ σε τρεις αγώνες. Στην κρίσιμη αναμέτρηση με την Αργεντινή, οι δεύτεροι είχαν το προβάδισμα στις προβλέψεις με την ισχυρή επιθετική γραμμή να την χαρακτηρίζει στον τρόπο παιχνιδιού της. Όμως, στον τελικό δεν τα κατάφεραν χάνοντας με 3–0. Επιλέχθηκε για δεύτερη φορά καλύτερος παίκτης της διοργάνωσης και αποχώρησε το 1936 με 41 διεθνείς εμφανίσεις. Ο τελευταίος διεθνής αγώνας ήταν απέναντι στην Αργεντινή εντός έδρας με το Ναζάτσι να μην έχει αγωνιστεί με την εθνική ομάδα για σχεδόν ένα χρόνο. Η κλήση του ήταν μάλλον έκπληξη αλλά έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην νίκη των γηπεδούχων με 2–1.

Ο Ναζάτσι θεωρείται ως ένας από τους σημαντικότερους ποδοσφαιριστές της χώρας του (ή και ο μεγαλύτερος όλων) και ο κορυφαίος και πιο πλήρης αμυντικός της προπολεμικής εποχής του ποδοσφαίρου. Με επτά διεθνείς τίτλους παγκόσμιους ή ηπειρωτικούς (από τους οκτώ που διεκδίκησε), είναι ο πιο επιτυχημένος ποδοσφαιριστής σε επίπεδο εθνικών ομάδων όλων των εποχών μαζί τον Σκαρόνε. Οι δύο νίκες με το χρυσό στους Ολυμπιακούς Αγώνες το 1924 και το 1928, αναγνωρίστηκαν από τη FIFA ως διοργανώσεις ισάξιες με το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου. Είναι ένας από τους έξι μόνο παίκτες της Ουρουγουάης που κατάφεραν να κατακτήσουν και τους τρεις παγκόσμιους τίτλους. Μαζί με τον Αντράντε και τον Σέα είναι οι τρεις παίκτες της Ουρουγουάης που συμπεριλήφθηκαν στην καλύτερη ενδεκάδα και των τριών διοργανώσεων. Η άνοδός του στην καλύτερη ομάδα του κόσμου ήταν αδιαμφισβήτητη, όπως και ο ιπποτισμός του, δεδομένου ότι συμπεριφερόταν με ήθος, τόσο έξω, όσο και μέσα στο γήπεδο - πέρα από τη σκληρότητα που επιδείκνυε στο παιχνίδι του. Ήταν, χωρίς αμφιβολία, ο πρώτος μεγάλος αρχηγός στην ιστορία του παγκοσμίου ποδοσφαίρου και σε μια εποχή με το ρόλο των προπονητών υποδεέστερο σε σύγκριση με τα χρόνια μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

### Μετά την αποχώρηση

thumb| Σε φωτογραφία του 1947

Μετά το τέλος της ποδοσφαιρικής σταδιοδρομίας του ακολούθησε σύντομη καριέρα προπονητή στην εθνική ομάδα της πατρίδας του για ένα χρόνο (1944–45). Αργότερα ασχολήθηκε με τη ραδιοφωνική δημοσιογραφία, ενώ ο θάνατός του το 1968 τον βρήκε ως γενικό διευθυντή καζίνο. Ένα χρόνο νωρίτερα, τα αποχαιρετιστήρια λόγια του προς τιμή του Σκαρόνε, έμειναν στην ιστορία: «Ήμασταν νέοι, ήμασταν νικητές, ήμασταν ενωμένοι, πιστεύαμε ότι ήμασταν και άφθαρτοι». Δεν άφησε απογόνους. Στις αρχές του 1954 σε ψηφοφορία ειδικών της ελβετικής αθλητικής εφημερίδας *Sport* της Ζυρίχης συμπεριλήφθηκε στην «καλύτερη ποδοσφαιρική ομάδα όλων των εποχών». Την ίδια χρονιά συμπεριληφθηκε στην καλύτερη ενδεκάδα όλων των εποχών με το όνομα *Selecao Mundial de Futebol de todos tempos* («Παγκόσμια ομάδα ποδοσφαίρου όλων των εποχών») μετά από ψηφοφορία ειδικών από 18 χώρες στην ιταλική εφημερίδα *Tempo*. Ο Ντιέγκο Λουσέρο, ο Ουρουγουανός χρονικογράφος που ήταν παρών και στους δεκαπέντε παγκόσμιους τελικούς μέχρι το 1994, έγραψε: «Μπορούμε να πούμε γι' αυτόν αυτό που είπε ο Ναπολέων για τον Αλέξανδρο: "Ήταν ο μεγαλύτερος αρχηγός της ιστορίας"». Η Μπέλα Βίστα έδωσε το όνομά του στο στάδιό της, που η κατασκευή του ξεκίνησε με χρήματα που έδωσε ο Ναζάτσι από τη μεταγραφή του στη Νασιονάλ. Στο τέλος του 20ού αιώνα η Ένωση Αθλητικών Δημοσιογράφων της Ουρουγουάης τον επέλεξε ως «τον καλύτερο αθλητή του 20ού αιώνα» της Ουρουγουάης. Ψηφίστηκε από την IFFHS ως 26ος καλύτερος ποδοσφαιριστής της Νότιας Αμερικής για τον 20ό αιώνα. Το περιοδικό *World Soccer* τον συμπεριέλαβε στους 100 καλύτερους ποδοσφαιριστές του 20ού αιώνα. Το 2011 η CONMEBOL τον συμπεριέλαβε στην καλύτερη ενδεκάδα στην ιστορία των Κόπα Αμέρικα. Ένα τμήμα της οικογένειάς του από την πλευρά του πατέρα του στο Εσίνο Λάριο που έμεινε στην Ιταλία συνέχισε να υπάρχει με το ίδιο επώνυμο. Από το 2018 στην επέτειο των 50 χρόνων από το θάνατό του, το τουρνουά μνήμης *José Nasazzi - El Gran Mariscal* διεξάγεται εκεί. Περισσότερα από 130 παιδιά από την περιοχή συμμετέχουν και ο χώρος διεξαγωγής του εναλλάσσεται μεταξύ του Εσίνο Λάριο και της γειτονικής πόλης Κολίκο.

## Στατιστικά στοιχεία διεθνούς σταδιοδρομίας

## Τίτλοι

**Λίτο**
* Πρωτάθλημα τρίτης κατηγορίας (*División Extra*): 1919
* Πρωτάθλημα δεύτερης κατηγορίας (*Division Intermedia*): 1920
**Μπέλα Βίστα**
* Πρωτάθλημα δεύτερης κατηγορίας: 1922 
**Νασιονάλ**
* Πρωτάθλημα Ουρουγουάης (2): 1933, 1934
**Ουρουγουάη**
* Παγκόσμιο Κύπελλο: 1930
* Χρυσό μετάλλιο στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες (2): 1924, 1928
* Πρωτάθλημα Νότιας Αμερικής (μετέπειτα Κόπα Αμέρικα - 4): 1923, 1924, 1926, 1935

## Ατομικές διακρίσεις

* Καλύτερος παίκτης στο Νοτιοαμερικανικό Πρωτάθλημα (2): 1923, 1935
* Καλύτερη ομάδα Ολυμπιακού τουρνουά (2): 1924
* Καλύτερος παίκτης Παγκοσμίου Κυπέλλου: 1930
* Καλύτερη ομάδα Παγκοσμίου Κυπέλλου: 1930
* IFFHS: Οι καλύτεροι ποδοσφαιριστές της Νότιας Αμερικής του 20ού αιώνα: 26ος
* *World Soccer* περιοδικό: Οι 100 μεγαλύτεροι ποδοσφαιριστές του 20ού αιώνα
* CONMEBOL: Καλύτερη ενδεκάδα στην ιστορία των Κόπα Αμέρικα (2011)

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

*  
*FULL INTERNATIONALS OF URUGUAY (1902-1940) - Part 6

Κατηγορία:Ουρουγουανοί ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Ουρουγουανοί ιταλικής καταγωγής
Κατηγορία:Αμυντικοί ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ολυμπιακής ομάδας Ουρουγουάης
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ουρουγουάης
Κατηγορία:Ουρουγουανοί Ολυμπιονίκες
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1924
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1928
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1930
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Κλουμπ Νασιονάλ ντε Φούτμπολ
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Πριμέρα Ντιβιζιόν Ουρουγουάης
Κατηγορία:Ουρουγουανοί προπονητές ποδοσφαίρου
Κατηγορία:Παίκτες νικητές Κόπα Αμέρικα
Κατηγορία:Παίκτες νικητές Παγκοσμίου Κυπέλλου ποδοσφαίρου FIFA
Κατηγορία:Ολυμπιονίκες του ποδοσφαίρου
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Εθνικής Ουρουγουάης