Εκτελέσεις Ιρανών πολιτικών κρατουμένων το 1988

Μια σειρά από μαζικές εκτελέσεις πολιτικών κρατουμένων με εντολή του Αγιατολάχ Χομεϊνί και πραγματοποιήθηκαν από Ιρανούς αξιωματούχους σε ολόκληρο το Ιράν, ξεκινώντας από τις 19 Ιουλίου 1988 και συνεχίστηκαν για περίπου πέντε μήνες.      Οι δολοφονίες έλαβαν χώρα σε τουλάχιστον 32 πόλεις σε όλη τη χώρα,  και οι εκτιμήσεις για τον αριθμό των νεκρών κυμαίνονται από 2.500 έως 30.000,  πολλοί από τους οποίους υπέστησαν επίσης βασανιστήρια. 

Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς των πολιτικών αντιφρονούντων, η πλειονότητα αυτών που σκοτώθηκαν ήταν υποστηρικτές των Λαϊκών Μουτζαχεντίν του Ιράν (MeK), αλλά και υποστηρικτές άλλων αριστερών φατριών, συμπεριλαμβανομένου του Φενταϊάν και του Κόμματος Τούντεχ του Ιράν (Κομμουνιστικό Κόμμα), εκτελέστηκαν επίσης.  

Οι δολοφονίες διαπράχθηκαν χωρίς καμία νομοθετική βάση και οι δίκες δεν αφορούσαν τη διαπίστωση της ενοχής ή της αθωότητας των κατηγορουμένων.  Δόθηκε μεγάλη προσοχή για την απόκρυψη των δολοφονιών και η κυβέρνηση του Ιράν αρνείται επί του παρόντος το γεγονός.  Οι σφαγές έχουν χαρακτηριστεί «το μεγαλύτερο έγκλημα του Ιράν κατά της ανθρωπότητας»,  χωρίς προηγούμενο στη σύγχρονη ιρανική ιστορία τόσο ως προς το εύρος όσο και ως προς τη συγκάλυψη  και έχουν καταδικαστεί από τον αναπληρωτή Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν την εποχή εκείνη Αγιατολάχ Μονταζερί,  το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών,  και πολλές χώρες όπως η Σουηδία,  ο Καναδάς,  και η Ιταλία.

Διάφορα κίνητρα έχουν προταθεί για τις εκτελέσεις των θυμάτων, συμπεριλαμβανομένου ότι τα θύματα εκτελέστηκαν ως αντίποινα για την επίθεση του 1988 στα δυτικά σύνορα του Ιράν από το MeK, (αν και μέλη άλλων αριστερών ομάδων που ποτέ δεν υποστήριξαν ή συμμετείχαν στην επίθεση των Μουτζαχεντίν ήταν επίσης στόχος για εκτέλεση). Οι επιζώντες του έχουν κάνει πολλές εκκλήσεις για αποκατάσταση και έχουν επίσης ζητήσει τη δίωξη όσων διέπραξαν την επίθεση. 

## Ιστορικό
Τα κύρια θύματα της σφαγής του 1988, η ισλαμιστική μοντερνιστική ομάδα Λαϊκοί Μουτζαχεντίν του Ιράν (ή MeK) είχαν γεμάτη ιστορία με τους νικητές της Ιρανικής Επανάστασης - το δίκτυο κληρικών του Αγιατολάχ Χομεϊνί και τους υποστηρικτές του. Οι δυνάμεις ανταρτών τους (μαζί με άλλα θύματα οι μαρξιστές Φενταγίν) πιστεύεται ότι παρείχαν κρίσιμη βοήθεια στην ανατροπή της μοναρχίας — έστω και μόνο με την πρόκληση καταστολής και την απαξίωση του σάχη.  (Επίσης, πιστεύεται ότι βοήθησαν τον Χομεϊνί διαδίδοντας μια φήμη ότι ήταν ο αναμενόμενος 12ος ιμάμης που επέστρεφε.)  Αλλά είχαν πολύ διαφορετικές απόψεις από την ομάδα του Χομεϊνί ως προς το πώς θα έμοιαζε ένα ισλαμικό πολιτικό σύστημα—αντιτιθέμενο σύστημα διακυβέρνησης από ισλαμιστές κληρικούς και ισχυρίζονται ότι υποστηρίζουν τη δημοκρατία, την ελευθερία, τον φεμινισμό και μια αταξική κοινωνία. 

Καθώς ο αγώνας για τη δημιουργία μιας μεταεπαναστατικής κοινωνίας πήρε σάρκα και οστά και οι παλιοί φιλελεύθεροι, αριστεροί και μετριοπαθείς σύμμαχοι του Χομεϊνί καταστέλλονταν, το MeK ήταν ο ισχυρότερος εχθρός των καθεστώτων και το μεγαλύτερο θύμα. Το 1980, ο Χομεϊνί άρχισε να επιτίθεται στο MeK χαρακτηριζόντας τους ως εκλεκτικοί, μολυσμένοι με την δυτική πανούκλα και ως υποκριτές και άπιστοι.  Τον Φεβρουάριο του 1980 άρχισαν συγκεντρωμένες επιθέσεις από τους σκληρούς της Χεζμπολάχ στους χώρους συναντήσεων, στα βιβλιοπωλεία, στα περίπτερα των Μουτζαχεντίν και άλλων αριστερών.  Οι βάσεις υποστήριξης της αντιπολίτευσης δέχθηκαν επίθεση ανάμεσα τους 20.000 δασκάλοι και σχεδόν 8.000 στρατιωτικοί που εκκαθαρίστηκαν επειδή ήταν υπερβολικά δυτικοποιημένοι.  Τα γραφεία της MeK έκλεισαν, οι εφημερίδες τους τέθηκαν εκτός νόμου, οι διαδηλώσεις τους απαγορεύτηκαν και εκδόθηκαν εντάλματα σύλληψης για τους ηγέτες τους. 

Η κρίση κορυφώθηκε όταν ένας σύμμαχος του MeK, ο ισλαμιστής μοντερνιστής Πρόεδρος Αμπουλχασάν Μπανί-Σαντρ —άλλοτε υποστηρικτής του Χομεϊνί   — δέχθηκε επίθεση από τον Χομεϊνί, παραπέμφθηκε από το Ματζλίς/κοινοβούλιο και έφυγε από τη χώρα καλώντας σε «αντίσταση στη δικτατορία».  
 
Τα υπόλοιπα μέλη του MeK κατέφυγαν πέρα από τα σύνορα στο Ιράκ, το οποίο διεξήγαγε πόλεμο εναντίον του Ιράν. Περίπου έξι χρόνια αργότερα, τον Ιούλιο του 1988, σε μια επιχείρηση γνωστή ως Επιχείρηση Μερσάντ, οι ιρακινές δυνάμεις και 7.000 μαχητές από το MeK εισέβαλαν από το Ιράκ στο Ιρανικό Κουρδιστάν, ελπίζοντας να καταλάβουν το Κερμανσάχ και τελικά να οδηγήσουν σε μια εξέγερση.  Οι μαχητές του MeK εξοπλίστηκαν και έλαβαν αεροπορική υποστήριξη από τον ιρακινό στρατό. Ωστόσο ηττήθηκαν γρήγορα, αλλά το γεγονός ότι αυτή η επίθεση έγινε αφοτού ο Αγιατολάχ Χομεϊνί ανακοίνωσε επίσημα την αποδοχή του ψηφίσματος κατάπαυσης του πυρός με τη μεσολάβηση του ΟΗΕ μεταξύ του Ιράκ και του Ιράν και το Ιράν πίστευε ότι ο αιματηρός πόλεμος είχε τελειώσει, είναι πιθανό να εξόργισε πολύ την Ισλαμική κυβέρνηση. Θεωρείται επίσης ότι δεν είναι τυχαίο ότι οι δολοφονίες ξεκίνησαν περίπου την ίδια περίοδο.       

Το 2016, αναρτήθηκε στο διαδίκτυο μια ηχογράφηση μιας επίσημης συνάντησης υψηλού επιπέδου που έλαβε χώρα τον Αύγουστο του 1988 μεταξύ του Χοσεΐν Αλί Μονταζερί και των αξιωματούχων που ευθύνονται για τις μαζικές δολοφονίες στην Τεχεράνη.  Στην ηχογράφηση αυτή, ο Μονταζερί ακούγεται να λέει ότι το υπουργείο Πληροφοριών χρησιμοποίησε την ένοπλη εισβολή των ΜεΚ ως πρόσχημα για να πραγματοποιήσει τις μαζικές δολοφονίες, οι οποίες «εξετάζονταν εδώ και αρκετά χρόνια». Οι ιρανικές αρχές απέρριψαν το περιστατικό ως «προπαγάνδα», παρουσιάζοντας τις εκτελέσεις ως νόμιμη απάντηση σε μια μικρή ομάδα φυλακισμένων που είχαν συνωμοτήσει με το MeK για να υποστηρίξουν την εισβολή του στις 25 Ιουλίου 1988.   
## Παραπομπές

Κατηγορία:Αντικομμουνιστική τρομοκρατία
Κατηγορία:Πολιτικές και πολιτισμικές εκκαθαρίσεις
Κατηγορία:Πολιτική ιστορία του Ιράν