Ντέρμπι ντέλλα Καπιτάλε

Το **Ντέρμπι ντέλλα Καπιτάλε**, γνωστό επίσης ως **Ντέρμπι Καπιτολίνο** και ως **Ντέρμπι ντελ Κουπολόνε** (ή απλά ως Ντέρμπι της Ρώμης), είναι το όνομα που δίνεται σε κάθε ποδοσφαιρική αναμέτρηση ανάμεσα στην Λάτσιο και στην Ρόμα. Θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα ντέρμπι της Ιταλίας, μαζί με το ντέρμπι ντέλλα Μαντονίνα (ανάμεσα σε Ίντερ και Μίλαν) και το ντέρμπι ντέλλα Μόλε (ανάμεσα σε Γιουβέντους και Τορίνο), ενώ επίσης συμπεριλαμβάνεται στα σπουδαιότερα και πιο ένθερμα ντέρμπι της Ευρώπης.

## Ιστορία

### Ποδοσφαιρική αντιπαλότητα
Η Λάτσιο ιδρύθηκε το 1900 στην Πιάτσα ντέλλα Λιμπέρτα, δήμος του Πρατί της Ρώμης και αρχικά αγωνίστηκε στο στάδιο Rondinella. Η Ρόμα χρησιμοποίησε αρχικά το Motovelodromo Appio ως έδρα και στη συνέχεια, όταν χτίστηκε το νέο στάδιο μετά από μόλις δύο χρόνια, μετακόμισε στην εργατική περιοχή του Τεστάτσιο. Έτσι, οι οργανωμένοι οπαδοί της Λάτσιο κατέχουν παραδοσιακά το βόρειο άκρο (Curva Nord) και οι οργανωμένοι της Ρόμα το νότιο άκρο (Curve Sud) του Σταδίου Ολίμπικο. Η παραγωγή ειρωνικών παρατηρήσεων, γνωστών ως sfottò, που επικεντρώνονται στις καταγωγές των δύο ομάδων και των οπαδών τους, είναι ένας παραδοσιακός τρόπος πειράγματος ανάμεσα στους φιλάθλους της Λάτσιο και της Ρόμα.

Η Ρόμα ιδρύθηκε το 1927 ως αποτέλεσμα της συγχώνευσης τριών ομάδων: Ρομάν, Αλμπα-Αδάνς και Φορτίτουδο, που ξεκίνησε από τον Ιτάλο Φότσι. Η συγχώνευση αυτή, ήταν πρωτοβουλία του δικτάτορα Μπενίτο Μουσολίνι να δημιουργήσει έναν ενωμένο Ρωμαϊκό σύλλογο για να αμφισβητηθεί η κυριαρχία των συλλόγων του Ιταλικού βορρά. Έπειτα από παρέμβαση του στρατηγού της δικτατορίας, Ζώρζιο Βακκαρό, η Λάτσιο ήταν η μοναδική μεγάλη ομάδα της Ρώμης που αντιστάθηκε στην συγχώνευση και έτσι, ένα είδος ανταγωνισμού προέκυψε ήδη από τα πρώτα χρόνια της συνύπαρξης των 2 συλλόγων στην ίδια πόλη.

Το 1979, ένας οπαδός της Λάτσιο, ο Βίντσετζο Πάπαρελι, τραυματίστηκε θανάσιμα στο μάτι από μια φωτοβολίδα που εκσφενδονίστηκε από έναν οπαδό της Ρόμα προς τις θύρες που καθόντουσαν οι οπαδοί της Λάτσιο, με το θάνατο αυτό να είναι ο πρώτος που καταγράφηκε στα Ιταλικά γήπεδα λόγω οπαδικής βίας. 

Στις 17 Δεκεμβρίου του 2000, ο Πάολο Νέγκρο της Λάτσιο έβαλε αυτογκολ σε μια νίκη της Ρόμα με 1-0. Η Ρόμα κατέκτησε εν τέλη τον τίτλο του πρωταθλητή Ιταλίας εκείνην την σεζόν με την Λάτσιο να τερματίζει στην 3η θέση εκείνην την σεζόν. Ο Νέγκρο συνεχίζει να χλευάζεται από τους οπαδούς της Ρόμα για το αυτογκολ εκείνο μέχρι και σήμερα.

Το ντέρμπι της 21ης Μαρτίου του 2004, διακόπηκε τέσσερα λεπτά μετά την έναρξη του δευτέρου ημιχρόνου, με το σκορ στο 0-0, καθώς είχαν ξεσπάσει ταραχές περιμετρικά του γηπέδου. Ο πρόεδρος της Λέγκα Κάλτσιο, Αντριάνο Γκαλιάνι, απαίτησε από τον διαιτητή Ρομπέρτο Ροσέτι να αναστείλει το παιχνίδι. Οι ταραχές ξεκίνησαν με την εξάπλωση μιας φήμης ότι ένα αγόρι είχε σκοτωθεί από αυτοκίνητο της αστυνομίας λίγο έξω από το στάδιο. Η φήμη αυτή, διαδόθηκε από τους ανθρώπους που κάθονταν στην τελευταία σειρά του γηπέδου, αφότου είδαν κάτω ένα σώμα καλυμμένο από ένα λευκό σεντόνι στην κοντινή πλατεία. Αργότερα, οι γιατροί που έβαλαν το σεντόνι εξήγησαν ότι το αγόρι είχε δυσκολία αναπνοής, λόγω της αποπνικτικής από τα δακρυγόνας ατμόσφαιρας που επικρατούσε στην περιοχή και στη συνέχεια το σεντόνι χρησιμοποιήθηκε ως φίμοτρο. Η διάψευση της φήμης από την αστυνομία, εξαπλώθηκε από τα ηχεία του σταδίου, χωρίς όμως να πείσει όλους τους φιλάθλους. Ο αρχηγός της Ρόμα, Φραντσέσκο Τότι, ζήτησε στη συνέχεια να ακυρωθεί το παιχνίδι, οπότε ο πρόεδρος Γκαλιανί επικοινώνησε με τον διαιτητή μέσω κινητού τηλεφώνου - από το γήπεδο - και διέταξε την αναβολή του αγώνα. Μετά την επίσημη αναβολή του αγώνα, ξέσπασαν άγρια επεισόδια ανάμεσα σε οπαδούς και αστυνομικούς, με τελικό απολογισμό 13 συλλήψεις και πάνω από 170 τραυματίες αστυνομικούς.  Το παιχνίδι επαναλήφθηκε στις 28 Μαρτίου και τελείωσε ισόπαλο με 1-1, χωρίς προβλήματα από τον κόσμο.

Στις 26 Μαΐου του 2013, οι ομάδες συναντήθηκαν στον τελικό του Κόπα Ιτάλια, με τις δύο ομάδες να συγκρούονται για πρώτη φορά σε έναν τελικό κυπέλλου. Η Λάτσιο κέρδισε το παιχνίδι με 1-0, με γκολ του Σενάντ Λούλιτς στο 71ο λεπτό.

Στις 15 Ιανουαρίου 2015, ο Φραντσέσκο Τότι της Ρόμα συμπλήρωσε 40 συμμετοχές σε Ντέρμπι ντέλλα Καπιτάλε και μάλιστα σκόραρε δύο φορές, βοηθώντας την ομάδα του να αποσάσει την ισοπαλία με 2-2. Με αυτά τα δύο τέρματα, ο Τότι έγινε ο πρώτος σκόρερ στην ιστορία της αναμέτρησης. 

Στις 4 Δεκεμβρίου 2016, η Ρόμα κατέγραψε την τέταρτη συνεχόμενη νίκη της επί της Λάτσιο και επέκτεινε την αήττητη πορεία της στους επτά αγώνες εκείνη την περίοδο.  Ωστόσο, το παιχνίδι αμαυρώθηκε από τις έντονες διαμάχες που έλαβαν χώρα στο γήπεδο, με τον Ντανίλο Κατάλντι της Λάτσιο να αποβάλλεται επειδή άρπαξε τον Κέβιν Στρούτμαν της Ρόμα, αφότου ο Στρούτμαν του είχε ρίξει νερό από ένα μπουκάλι στο πρόσωπό του, προκαλώντας μαζικό καυγά. Ο Στρούτμαν, έλαβε στη συνέχεια τιμωρία δύο αγωνιστικών για τον ρόλο του στο περιστατικό.  Ο Σενάντ Λούλιτς της Λάτσιο, έλαβε επίσης τιμωρία απαγόρευσης 20 ημερών για τα προσβλητικά του σχόλια προς τον Αντόνιο Ρούντιγκερ της Ρόμα μετά το παιχνίδι. 

### Πολιτισμική αντιπαλότητα
Η έντονη τάση τοπικισμού που υπάρχει σε όλη την Ιταλία, είναι ένας από τους λόγους που κάνουν το ντέρμπι πιο θερμό, καθώς οι οπαδοί των δύο ομάδων το βλέπουν ως μια μάχη για την κυριαρχία της πόλης και για το ποια ομάδα εκπροσωπεί την πρωτεύουσα της Ιταλίας. Αυτό οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι το ιταλικό ποδόσφαιρο κυριαρχείται κυρίως από τρεις συλλόγους, οι οποίοι όλοι έχουν έδρα στην Βόρεια Ιταλία - δηλαδή την Γιουβέντους στο Τορίνο και τις Μίλαν και Ίντερ στο Μιλάνο.

Το ντέρμπι της Ρώμης έχει γίνει αφορμή πολλαπλών δράσεων που σχετίζονται με τις πολιτικές απόψεις των οπαδών των δύο συλλόγων. Οι οργανωμένοι οπαδοί της Λάτσιο, χρησιμοποιούσαν σβάστικες και φασιστικά σύμβολα στις σημαίες τους, και έχουν εμφανίσει ρατσιστική συμπεριφορά σε αρκετές περιπτώσεις κατά τη διάρκεια των ντέρμπι. Ειδικότερα, σε ένα αγώνα της σεζόν 1998-1999, οι οπαδοί της Λάτσιο άπλωσαν ένα πανό 50 μέτρων στην εξέδρα τους, που έλεγε "Το Άουσβιτς είναι η πόλη σας, οι φούρνοι είναι τα σπίτια σας". Οι μαύροι παίκτες της Ρόμα, έχουν συχνά εκλάβει από τους οπαδούς της Λάτσιο, ρατσιστικά και προσβλητικά σχόλια. 

Τον Νοέμβριο του 2015, οι οργανωμένοι οπαδοί της Ρόμα και οι αντίστοιχοι οργανωμένοι της Λάτσιο, έκαναν αποχή από το γήπεδο, σε μια νίκη της Ρόμα με 2-0 επί της Λάτσιο, ως ένδειξη διαμαρτυρίας κατά των νέων μέτρων ασφαλείας που επιβλήθηκαν στο Στάντιο Ολίμπικο. Τα μέτρα, που επιβλήθηκαν από τον διοικητή της Ρώμης, Φράνκο Γαβριέλι, περιελάμβαναν διαχωριστικά πλαστικά τζάμια που εγκαταστάθηκαν τόσο στην Κούρβα Σαντ (εκεί που κάθονται οι οργανωμένοι της Ρόμα), όσο και στην Κούρβα Νορντ (εκεί που κάθονται οι οργανωμένοι της Λάτσιο), διαιρώντας τα τμήματα πίσω από κάθε τέρμα.  Κοινώς οι οργανωμένοι των δύο ομάδων, συνέχισαν τις διαμαρτυρίες τους για το υπόλοιπο της σεζόν, συμπεριλαμβανομένης της νίκης της Ρόμα με 4-1 στον αγώνα του δεύτερου γύρου. Οι οργανωμένοι της Λάτσιο επέστρεψαν στην Κούρβα Νόρντ για τη νίκη της Ρόμα με 2-0 επί της Λάτσιο τον Δεκέμβριο του 2016, αλλά αυτοί της Ρόμα συνέχισαν να μποϊκοτάρουν τα παιχνίδια. 

Το 2017, οι οπαδοί του Λάτσιο κόλλησαν αντισημιτικά αυτοκόλλητα της που εμφανιζόταν η Άννα Φρανκ  με φανέλα της Ρόμα, καθώς έκαναν και γκράφιτι περιμετρικά του Σταδίου Ολυμπίκο. Η επακόλουθη διαμάχη προκάλεσε αντιρατσιστικές ενέργειες από συλλόγους της Σερία Α, συμπεριλαμβανομένης της Λατσιο, αν και ορισμένες από αυτές τις ενέργειες αντιτάχθηκαν από τους οπαδούς τους.  Στις 30 Απριλίου του 2017, η Λάτσιο νίκησε την Ρόμα με 3-1 σε ένα παιχνίδι για την Σέριε Α, και τέσσερις ημέρες αργότερα, οι οπαδοί της Λάτσιο πέταξαν κούκλες με φανέλες της Ρόμα σε ένα πεζοδρόμιο κοντά στο Κολοσσαίο στην ιταλική πρωτεύουσα. Οι κούκλες συνοδεύονταν από απειλητικό μήνυμα που έλεγε "μια προειδοποίηση χωρίς προσβολή... να κοιμάστε με τα φώτα ανοιχτά!"

## Στατιστικά στοιχεία και ρεκόρ

* Το πρώτο ντέρμπι διεξήχθη στις 8 Δεκεμβρίου 1929 και έληξε με 1-0 υπέρ της Ρόμα με γκολ του Ροντόλφο Βόκ. Η Λάτσιο κέρδισε το πρώτο της ντέρμπι στις 23 Οκτωβρίου 1932.
* Η μεγαλύτερη νίκη σε ντέρμπι είναι μια νίκη της Ρόμα με 5-0 το 1933-34. Η μεγαλύτερη νίκη για το Λάτσιο ήταν η νίκη με 3-0 τις σεζόν 2006-07, 2018-19 και 2020-21.
* Η Ρόμα κατέχει το ρεκόρ για τις περισσότερες συνεχόμενες νίκες σε ντέρμπι με πέντε, ενώ η Λάτσιο κατέχει το ρεκόρ για τις περισσότερους νίκες μέσα σε μια μόνο σεζόν, κερδίζοντας τέσσερα ντέρμπι τη σεζόν 1997-98: δύο στο πρωτάθλημα (3-1 και 2-0) και δύο στο Κόπα Ιτάλια (4-1 και 2-1).
* Μόνο μια φορά το συγκεκριμένο ντέρμπι διεξάγεται σε πλαίσια τελικού. Στις 26 Μαΐου 2013, η Λάτσιο κέρδισε 1-0 την Ρόμα, κατακτώντας το Κόπα Ιτάλια.

## Τίτλοι

## Παίκτες που έπαιξαν και για τις δύο ομάδες

; Πρώτα Λάτσιο, μετά Ρόμα

* 1928:  Fulvio Bernardini *(μέσω [[ΦΚ Ιντερνατσιονάλε Μιλάνο|Ίντερ]], έπειτα προπόνησε τόσο την Ρόμα(1949–1950) όσο και την Λάτσιο (1958–1960))*
* 1935:  Piero Pastore *(μέσω [[Περούτζα Κάλτσιο|Περούτζα]])*
* 1938:  Attilio Ferraris *(επιστροφή)*
* 1958:  Arne Selmosson
* 1987:  Lionello Manfredonia *(μέσω [[Γιουβέντους ΦΚ|Γιουβέντους]])*
* 1995:  Λουίτζι Ντι Μπιάτζο *(μέσω [[ΑΚ Μόντσα|Μόντσα]], έπειτα [[ΟΣ Φότζια|Φότζια]])*
* 2001:  Diego Fuser *(μέσω [[Πάρμα Κάλτσιο 1913|Πάρμα]])*
* 2017:  Αλεξάνταρ Κολάροφ *(μέσω [[Μάντσεστερ Σίτι]])*

; Πρώτα Ρόμα, μετά Λάτσιο

* 1927:  Αττιλίο Φερράρι (επέστρεψε στην Ρόμα το 1938) 
* 1938:  Luigi Allemandi (*(μέσω της [[Βενέτσια ΦΚ|Βενεζία]])*) 
* 1972:  Σέρτζιο Πετρέλι
* 1985:  Αστουτίλο Μαλγιογλίο
* 1993:  Φαμπρίτσιο Ντι Μάουρο (*(μέσω της [[Φιορεντίνα|Φιόρεντινα]])*) 
* 1998:  Σίνισα Μιχαγιλόβιτς (*(μέσω της [[ΟΚ Σαμπντόρια|Συμπντόρια]])*) 
* 2000:  Φρανσίσκο Κολόννεζ *(μέσω της [[ΣΣΚ Νάπολι|Νάπολι]] και μετά της Μίλαν) *
* 2000:  Άντζελο Περούτσι *(μέσω της [[Γιουβέντους ΦΚ|Γιουβέντους]], μετά από το Ιντερ Μιλάν) *
* 2003:  Ρομπέρτο Μουτσι *(μέσω της [[Κάλιαρι Κάλτσιο|Κάλιαρι]], μετά της Ουντινέζε) *
* 2004:  Σεμπάστιανο Σίβιγλια *(μέσω της [[Πάρμα Κάλτσιο 1913|Πάρμα]], της Αταλάντας και της [[ΟΣ Λέτσε|Λετσέ]]) *
* 2021:  Πέντρο
* 2022:  Αλέσιο Ρομάνολι (*(μέσω της [[ΑΚ Μίλαν|Μίλαν]])*) 
* 2023:  Λούκα Πελεγκρίνι *(μέσω της Γιουβέντους, του Κάλιαρι, της [[Τζένοα ΚΦΚ|Τζένοα]] και της [[Άιντραχτ Φραγκφούρτης|Άιντραχτ Φρανκφούρτης]]) *

## Βλέπε επίσης

* Ντέρμπι ντέλλα Μαντονίνα

## Παραπομπές

## Εξωτερικές συνδέσεις

* Five classic Rome derbies over the past fifteen years
* Il Derby della Capitale on CBC News

Κατηγορία:Σ.Σ. Λάτσιο
Κατηγορία:ΑΣ Ρόμα
Κατηγορία:Ποδοσφαιρικά ντέρμπι στην Ιταλία
Κατηγορία:Αθλητισμός στη Ρώμη