Γουόρις Ντίρι

Η **Γουόρις Ντίρι** (Σομαλικά: Waris Diiriye, γεννημένη στις 21 Οκτωβρίου 1965) είναι Σομαλή μοντέλο, συγγραφέας, ηθοποιός και ακτιβίστρια για τα ανθρώπινα δικαιώματα στον αγώνα κατά του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων. Από το 1997 έως το 2003, ήταν ειδική πρέσβειρα του ΟΗΕ κατά του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων. Το 2002 ίδρυσε τη δική της οργάνωση στη Βιέννη, το Desert Flower Foundation. Έχει κερδίσει πολλά βραβεία που αναγνωρίζουν το έργο της για την εξάλειψη του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων, συμπεριλαμβανομένου του Chevalier de la Légion d'Honneur (2007).

Γεννημένη στη Σομαλία, μετακόμισε στο Λονδίνο όπου ξεκίνησε την καριέρα της στο μόντελινγκ. Ήταν μοντέλο για κορυφαίες μάρκες όπως Chanel, Levi's, L'Oréal και Revlon. Ως μοντέλο, η Ντίρι ήταν η πρώτη μαύρη γυναίκα που εμφανίστηκε σε διαφήμιση Oil of Olay. Το 1987, η Dirie έπαιξε έναν μικρό ρόλο στην ταινία του James Bond The Living Daylights.

Το 1997, στο απόγειο της καριέρας της στο μόντελινγκ, η Ντίρι μίλησε δημόσια για πρώτη φορά στο γυναικείο περιοδικό Marie Claire για τον ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων που είχε υποστεί ως παιδί και έγινε ειδική πρέσβειρα του ΟΗΕ κατά του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων την ίδια χρονιά. Έχει δημιουργήσει μια πλατφόρμα για την ευαισθητοποίηση σχετικά με τον ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων που περιλαμβάνει πολυάριθμα ιδρύματα, εκστρατείες, βιβλία και ντοκιμαντέρ. Το πρώτο της βιβλίο, *[[Λουλούδι της ερήμου (βιβλίο)|Λουλούδι της ερήμου]]* (1998), είναι μια αυτοβιογραφία που έγινε διεθνές μπεστ σέλερ, πουλώντας πάνω από 11 εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως και ενέπνευσε την ταινία *[[Λουλούδι της ερήμου (ταινία)|Λουλούδι της ερήμου]]* (2009). Δημιούργησε δύο ιδρύματα: το Desert Flower Foundation, έναν οργανισμό του οποίου στόχος είναι να εξαλείψει τον ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων παγκοσμίως, και το Desert Dawn Foundation, το οποίο συγκεντρώνει χρήματα για σχολεία και κλινικές στην πατρίδα της, τη Σομαλία.

## Παιδικά χρόνια
Η Ντίρι γεννήθηκε ως ένα από τα δώδεκα παιδιά μιας νομαδικής οικογένειας το 1965 στην περιοχή Galkayo. Το μικρό της όνομα, Γουόρις, σημαίνει λουλούδι της ερήμου.

Στην αυτοβιογραφία της, η Ντίρι εξήγησε πώς ως τετράχρονη, βιάστηκε από τον ξάδερφό της. Μετά τον βιασμό, η Ντίρι υποβλήθηκε σε διαδικασία αγκτηριασμού για να αφαιρέσει τα χείλη της και να ράψει το αιδοίο της, ακολουθώντας τα πολιτιστικά ιδανικά της αγνότητας (taharah) και της ντροπής (ebwaye). Περιγράφοντας τη διαδικασία, η Ντίρι είπε ότι της έδεσαν τα μάτια, αλλά της επέτρεψαν να βιώσει τη διαδικασία με τις άλλες αισθήσεις της: «Είναι σαν κάποιος να κόβει το κρέας του μηρού σου ή να σου κόβει το χέρι, μόνο που αυτό είναι το πιο ευαίσθητο μέρος του σώματός σου». Περιέγραψε επίσης τον εαυτό της να λιποθυμά και να έχει μια εξωσωματική εμπειρία. 

Σε ηλικία δεκατριών ετών, διέφυγε μέσω της ερήμου στο Μογκαντίσου για να γλιτώσει από έναν κανονισμένο γάμο με έναν 60χρονο άνδρα. Αρχικά έμεινε εκεί με συγγενείς, αν και η απόδρασή της δεν έγινε ανεκτή.

Ένας από τους θείους της, ο οποίος ήταν τότε πρέσβης της Σομαλίας στο Ηνωμένο Βασίλειο, έψαχνε για υπηρέτρια. Με τη βοήθεια της θείας της, έπεισε τον θείο της να την προσλάβει και να την πάει στο Λονδίνο, όπου δούλευε στο σπίτι του θείου της με μικρή αμοιβή. Μετά την τετραετή θητεία του θείου της, η Ντίρι έφυγε και έζησε σε μια σειρά από ασταθείς κατοικίες, νοικιάζοντας αργότερα ένα δωμάτιο σε ένα YMCA. Κέρδιζε τα προς το ζην ως καθαρίστρια σε ένα τοπικό McDonald's. Ξεκίνησε επίσης βραδινά μαθήματα για να μάθει Αγγλικά.

## Καριέρα
Σε ηλικία 18 ετών, η Ντίρι ανακαλύφθηκε τυχαία από τον φωτογράφο Mike Goss. Ο Goss έπεισε την Ντίρι να του κάνει το μοντέλο. Στη συνέχεια, τη βοήθησε να συγκεντρώσει ένα χαρτοφυλάκιο και να εξασφαλίσει την εκπροσώπησή της, αν και πολλά πρακτορεία μοντέλων ισχυρίζονταν ότι «δεν υπήρχε ζήτηση για μαύρα μοντέλα». Μία από τις πρώτες της δουλειές στο μόντελινγκ ήταν για τον Terence Donovan, ο οποίος τη φωτογράφισε το 1987 μαζί με το άγνωστο τότε μοντέλο Ναόμι Κάμπελ για τον τίτλο του Pirelli Calendar. Από εκεί, η καριέρα της Dirie στο μόντελινγκ απογειώθηκε, σύντομα έγινε επιτυχημένο μοντέλο, εμφανιζόμενη σε διαφημίσεις για κορυφαίες μάρκες όπως Chanel, Levi's, L'Oréal και Revlon.

Αργότερα, έπαιξε έναν μικρό ρόλο στην ταινία Τζέιμς Μποντ, πράκτωρ 007: Με το δάκτυλο στη σκανδάλη. Φωτογραφήθηκε σε διάφορα περιοδικά όπως Elle, Glamour και Vogue. Το 1997, για πρώτη φορά, η Ντίρι μίλησε στο περιοδικό Marie Claire για την κλειτοριδεκτομή που της έκαναν όταν ήταν μικρή. Τον ίδιο χρόνο έγινε Ειδική Πρέσβειρα των Ηνωμένων Εθνών. Την επόμενη χρονιά δημοσιεύτηκε το πρώτο της βιβλίο, *[[Λουλούδι της ερήμου (βιβλίο)|Λουλούδι της ερήμου]]*. Αργότερα έγραψε κι άλλα βιβλία όπως *Αυγή στην έρημο*, *Τα κορίτσια της ερήμου*, *Γράμμα στη μητέρα μου*, τα οποία έχουν μεταφραστεί και στα Ελληνικά.

## Αγώνας κατά του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων
Η Γουόρις Ντίρι είναι ακτιβίστρια για τα ανθρώπινα δικαιώματα στον αγώνα κατά του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων. 

Σε συνέντευξή της στη Δέσποινα Παπαγεωργίου τον Μάιο του 2011 η Γουόρις Ντίρι είπε ότι η μητέρα της έχασε τη μεγαλύτερη κόρη της και αδελφή της Ντίρι από ακατάσχετη αιμορραγία μετά τον ακρωτηριασμό, ενώ μια ξαδέλφη της πέθανε από μόλυνση μετά την επέμβαση. Δεν πρόκειται για κάτι ασυνήθιστο. Ένα στα τέσσερα κορίτσια πεθαίνουν μετά τον ακρωτηριασμό. Η Γουόρις όμως είναι συνειδητοποιημένη: «Δεν νιώθω θυμό για τη μητέρα μου. Έκανε ό,τι πίστευε πως είναι καλύτερο για εμένα. Νιώθω θυμό για μια κοινωνία που την έκανε να πιστεύει ότι έπρεπε να το κάνει αυτό στην κόρη της».

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας περισσότερα από 230 εκατομμύρια κορίτσια και γυναίκες που ζουν σήμερα έχουν υποστεί ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων (ΑΓΓΟ) σε 30 χώρες στην Αφρική, τη Μέση Ανατολή και την Ασία όπου εφαρμόζεται ο ΑΓΓΟ. Ο ΑΓΓΟ πραγματοποιείται κυρίως σε νεαρά κορίτσια μεταξύ βρεφικής ηλικίας και ηλικίας 15 ετών. Ο ΑΓΓΟ αποτελεί παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των κοριτσιών και των γυναικών. Η θεραπεία των επιπλοκών στην υγεία του ΑΓΓΟ εκτιμάται ότι κοστίζει στα συστήματα υγείας 1,4 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ ετησίως, αριθμός που αναμένεται να αυξηθεί εκτός εάν ληφθούν επείγοντα μέτρα για την κατάργησή του.

Περισσότερα από 4 εκατομμύρια κορίτσια ετησίως κινδυνεύουν να υποστούν ΑΓΓΟ πριν γίνουν 15 ετών, αν δεν επιτευχθεί σημαντική πρόοδος στην εξάλειψη της πρακτικής.

## Προσωπική ζωή
Σε αντίθεση με τη δημοφιλή πεποίθηση, η Ντίρι δεν έχει σχέση με το μοντέλο από τη Σομαλία Ιμάν. Στο βιβλίο της *Λουλούδι της ερήμου*, η Ντίρι έγραψε ότι η μητέρα της Ιμάν ήταν καλή φίλη με τη θεία της, μια συγγενή με την οποία ζούσε κάποτε κατά τη διάρκεια της παραμονής της στο Λονδίνο.

Από το 2009 η Ντίρι ζει στο Γκντανσκ της Πολωνίας. Έζησε επίσης προσωρινά στη Βιέννη. Είναι μητέρα δύο γιων, του Aleeke και του Leon. Από τον Μάρτιο του 2005, η Ντίρι έχει αυστριακή υπηκοότητα.

## Βραβεία
Η Γουόρις Ντίρι έχει λάβει πολλά βραβεία για το ανθρωπιστικό της έργο και τα βιβλία της, όπως:

* Βραβείο Γυναίκα της Χρονιάς (1998) από το περιοδικό Glamour.
* Βραβείο Corine (2002) της κεντρικής ένωσης του γερμανικού βιβλιοπωλείου.
* Παγκόσμιο Βραβείο Γυναικών (2004) από τον πρώην Πρόεδρο της ΕΣΣΔ, Μιχαήλ Γκορμπατσόφ.
* Βραβείο Bishop Óscar Romero (2005) από την Καθολική Εκκλησία.
* Chevalier de la Légion d'Honneur (2007) από τον πρώην Πρόεδρο της Γαλλίας, Νικολά Σαρκοζί.
* Prix des Générations (2007) από την Παγκόσμια Δημογραφική Ένωση.
* Χρυσό μετάλλιο Martin Buber από το Ίδρυμα Euriade (2008), που ιδρύθηκε από τον Werner Janssen το 1981.
* Χρυσό μετάλλιο της Προέδρου της Δημοκρατίας της Ιταλίας (2010) για τα επιτεύγματά της ως ακτιβίστρια για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
* Βραβείο Thomas Dehler (2013) του Ιδρύματος Thomas Dehler, που απονεμήθηκε από τη Sabine Leutheusser-Schnarrenberger.
* Βραβείο Εκστρατείας Γυναίκα της Χρονιάς (2013) στο Λονδίνο που απονεμήθηκε από τη Sacla
* Διεθνές Βραβείο Ελευθερίας (2014) που απονεμήθηκε στη Βουλή των Λόρδων στο Λονδίνο από τη Βρετανίδα υπουργό Lynne Featherstone. 
* Βραβείο Women for Women (2017), που απονεμήθηκε στη Βιέννη από το περιοδικό "look!
* Donna dell'Anno (2018) στην Ιταλία.
* Βραβείο Million Chances (2018) δωρεά του Ιδρύματος Fritz Henkel.
* Βραβείο Ειρήνης Sunhak (2019) για τη δέσμευσή της στα δικαιώματα των γυναικών, που απονεμήθηκε στη Σεούλ.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Desert Flower Foundation.

Κατηγορία:Σομαλοί συγγραφείς
Κατηγορία:Σομαλοί ηθοποιοί
Κατηγορία:Φωτομοντέλα
Κατηγορία:Ακτιβιστές κατά του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων
Κατηγορία:Σομαλοί φεμινιστές