Γιαγκιελόνιο Πανεπιστήμιο

Το **Γιαγκιελόνιο Πανεπιστήμιο** (πολωνικά: *Uniwersytet Jagielloński,* λατινικά: *Universitas Iagellonica Cracoviensis*), επίσης γνωστό ως **Πανεπιστήμιο της Κρακοβίας**, είναι ερευνητικό πανεπιστήμιο στην Κρακοβία της Πολωνίας.

Το Γιαγκιελόνιο Πανεπιστήμιο ιδρύθηκε το 1364 από τον Καζίμιρ Γ΄ τον Μέγα και είναι το παλαιότερο πανεπιστήμιο της Πολωνίας, το δεύτερο παλαιότερο πανεπιστήμιο της Κεντρικής Ευρώπης και ένα από τα παλαιότερα πανεπιστήμια που λειτουργούν ακόμα στον κόσμο. Στους αξιοσημείωτους αποφοίτους περιλαμβάνονται ο αστρονόμος Νικόλαος Κοπέρνικος, ο ποιητής Γιαν Κοχανόφσκι, ο Πολωνός Βασιλιάς Γιαν Γ΄ Σομπιέσκι, ο συνταγματικός μεταρρυθμιστής Χούγκο Κοουόνταϊ, ο χημικός Κάρολ Ολσέφσκι, ο ανθρωπολόγος Μπρονίσουαφ Μαλινόφσκι, ο συγγραφέας Στανίσουαφ Λεμ και ο Πρόεδρος της Πολωνίας Άντζεϊ Ντούντα. Οι φοιτητές του Πανεπιστημίου που *δεν* πήραν δίπλωμα πτυχίου περιελάμβαναν τους βραβευμένους με Νόμπελ Ίβο Άντριτς και Βισουάβα Σιμπόρσκα. Ο Κάρολ Βοϊτίλα (Πάπας Ιωάννης Παύλος Β΄) εγγράφηκε στο Γιαγκιελόνιο Πανεπιστήμιο της Κρακοβίας το 1938 για να σπουδάσει Πολωνικές Σπουδές στη Φιλοσοφική Σχολή, αλλά λίγο μετά την εγγραφή, οι σπουδές του διακόπηκαν από την Επιχείρηση Κράκαου. Το 1953, ο Πατέρας Βοϊτίλα παρουσίασε μια διατριβή στο Γιαγκιελόνιο Πανεπιστήμιο σχετικά με τη δυνατότητα να στηριχτεί μια χριστιανική ηθική στο ηθικό σύστημα που ανέπτυξε ο Μαξ Σέλερ.

Η πανεπιστημιούπολη του Γιαγκιελόνιου Πανεπιστημίου βρίσκεται σε κεντρική τοποθεσία στην πόλη της Κρακοβίας. Το πανεπιστήμιο αποτελείται από δεκαπέντε σχολές, συμπεριλαμβανομένων των ανθρωπιστικών επιστημών, της νομικής, των φυσικών και κοινωνικών επιστημών και της ιατρικής. Το πανεπιστήμιο απασχολεί περίπου 4.000 ακαδημαϊκούς και έχει περισσότερους από 40.000 φοιτητές που σπουδάζουν σε περίπου 80 κλάδους. Περισσότερο από το ήμισυ του φοιτητικού σώματος είναι γυναίκες. Η γλώσσα διδασκαλίας είναι συνήθως η πολωνική, αν και αρκετά μαθήματα προσφέρονται είτε στα γερμανικά είτε στα αγγλικά. Η βιβλιοθήκη του πανεπιστημίου είναι μία από τις μεγαλύτερες της Πολωνίας και στεγάζει πολλά μεσαιωνικά χειρόγραφα, συμπεριλαμβανομένων του ''De Revolutionibus Orbium Coelestium'' του Κοπέρνικου.

Λόγω της ιστορίας του, το Γιαγκιελόνιο Πανεπιστήμιο θεωρείται παραδοσιακά το πιο αξιόπιστο ίδρυμα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης της Πολωνίας, το οποίο αντικατοπτρίζεται εξίσου στις διεθνείς κατατάξεις. Το Γιαγκιελόνιο Πανεπιστήμιο είναι μέλος του Coimbra Group και του Europaeum.

Το 2019, η Ακαδημαϊκή Κατάταξη των Πανεπιστημίων του Κόσμου τοποτέτησε το πανεπιστήμιο μεταξύ των θέσεων 301-400 παγκοσμίως.

## Ιστορία

### Ίδρυση του πανεπιστημίου
[αριστερά|μικρογραφία|228x228px| Η ίδρυση του Πανεπιστημίου το 1364, πίνακας του [Γιαν Ματέικο (1838-1893).]]
Στα μέσα του 14ου αιώνα, ο Βασιλιάς Καζίμιρ Γ΄ ο Μέγας συνειδητοποίησε ότι το έθνος χρειαζόταν μια τάξη μορφωμένων ανθρώπων, ειδικά δικηγόρων, που θα μπορούσαν να κανονίσουν ένα καλύτερο σύνολο νόμων της χώρας και να διαχειριστούν τα δικαστήρια και τις έδρες. Οι προσπάθειές του να ιδρύσει ίδρυμα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Πολωνία ανταμείφθηκαν όταν ο Πάπας Ουρβανός Ε΄ έδωσε άδεια να ιδρύσει ένα πανεπιστήμιο στην Κρακοβία. Ένας βασιλικός χάρτης του ιδρύματος εκδόθηκε στις 12 Μαΐου 1364 και ένα ταυτόχρονο έγγραφο εκδόθηκε από το Δημοτικό Συμβούλιο που παρείχε προνόμια στο *[[studium generale]]*.

Η ανάπτυξη του Πανεπιστημίου της Κρακοβίας καθυστέρησε μετά το θάνατο του ιδρυτή του (του Βασιλιά Καζίμιρ Γ΄) και οι διαλέξεις πραγματοποιούνταν σε διάφορα μέρη της πόλης, όπως, μεταξύ άλλων, σε σπίτια καθηγητών, εκκλησίες και στο καθεδρικό ναό στο λόφο Βάβελ. Πιστεύεται ότι η κατασκευή ενός κτιρίου για να στεγάσει το *Studium Generale* ξεκίνησε στην Πλατεία Ελευθερίας, στην περιοχή που είναι σήμερα η περιοχή Καζίμιες.

Μετά από μια περίοδο έλλειψης ενδιαφέροντος και έλλειψης κεφαλαίων, το ίδρυμα αποκαταστάθηκε το 1390 από τον Γιαντβίγκα, βασίλισσα της Πολωνίας, κόρη του Βασιλιά Λουδοβίκου Α΄ της Ουγγαρίας και της Πολωνίας. Το βασιλικό ζευγάρι, Γιαντβίγκα ο σύζυγός της Λαδίσλαος Β΄ Γιαγκελόν αποφάσισαν ότι, αντί να χτίσουν νέες εγκαταστάσεις για το πανεπιστήμιο, θα ήταν καλύτερα να αγοράσουν ένα υπάρχον κτίριο. Έτσι, ένα κτίριο στην οδό Ζιντόφσκα, που προηγουμένως ήταν ιδιοκτησία της οικογένειας Πένχες, αποκτήθηκε το 1399. Η Βασίλισσα δώρισε όλα τα προσωπικά της κοσμήματα στο πανεπιστήμιο, επιτρέποντάς του να εγγράψει 203 φοιτητές. Οι σχολές της αστρονομίας, της νομικής και της θεολογίας προσέλκυσαν επιφανείς μελετητές: όπως για παράδειγμα οι Τζον Κάντιους, Στανίσουαφ του Σκαρμπίμιες, Πάβεου Βουοντκόβιτς, Τζον του Γκουόγκουφ και Άλμπερτ Μπρουντζέφσκι, με τον τελευταίο από το 1491 έως το 1495 να ήταν ένας από τους δασκάλους του Νικόλαου Κοπέρνικου. Το πανεπιστήμιο ήταν το πρώτο πανεπιστήμιο στην Ευρώπη που ίδρυσε ανεξάρτητες έδρες για τα Μαθηματικά και την Αστρονομία. Αυτή η ταχεία επέκταση στις σχολές του πανεπιστημίου απαιτούσε την αγορά μεγαλύτερων χώρων για να στεγαστούν. Έτσι, το κτίριο γνωστό σήμερα ως *[[Collegium Maius]]*, με την τετράπλευρη και όμορφη στοά του, δημιουργήθηκε στις αρχές του 15ου αιώνα. Τα υψηλά πρότυπα του *Collegium Maius*, πολλά από τα οποία συνέβαλαν άμεσα στην προστατευμένη, ακαδημαϊκή ατμόσφαιρα του πανεπιστημίου, έγιναν ευρέως σεβαστά, βοηθώντας το πανεπιστήμιο να καθιερώσει τη φήμη του ως τόπου μάθησης στην Κεντρική Ευρώπη.

### Χρυσή εποχή της Αναγέννησης
[αριστερά|μικρογραφία| Η κύρια αίθουσα συνελεύσεων του Πανεπιστημίου του ''[Collegium Maius.*|251x251εσ]]
Για αρκετούς αιώνες, σχεδόν ολόκληρη η πνευματική αφρόκρεμα της Πολωνίας εκπαιδεύτηκε στο πανεπιστήμιο, όπου απολάμβαναν ιδιαίτερες βασιλικές εύνοιες. Ενώ ήταν, και σε μεγάλο βαθμό παραμένουν, [[Πολωνοί]] φοιτητές που αποτελούν την πλειοψηφία των φοιτητών του πανεπιστημίου, έχει, κατά τη μακρά ιστορία του, εκπαιδεύσει χιλιάδες ξένους φοιτητές από χώρες όπως η [[Λιθουανία]], η [[Ρωσία]], η [[Ουγγαρία]], η [[Βοημία]], η [[Γερμανία]] και η [[Ισπανία]]. Κατά το δεύτερο μισό του 15ου αιώνα, πάνω από το 40 τοις εκατό των μαθητών προέρχονταν από εκτός του [[Βασίλειο της Πολωνίας|Βασιλείου της Πολωνίας]].
[[Αρχείο:Kraków_-_Collegium_Iuridicum_-_Brama_01.JPG|μικρογραφία|Η κύρια μπαρόκ είσοδος στο *Collegium Iuridicum* του πανεπιστημίου.]]
Ο πρώτος πρύτανης του Πανεπιστημίου ήταν ο [[Πιότρ Βις Ραντολίνσκι]] και οι πρώτοι καθηγητές ήταν [[Τσέχοι]], [[Γερμανοί]] και Πολωνοί, οι περισσότεροι από τους οποίους εκπαιδεύτηκαν στο [[Πανεπιστήμιο του Καρόλου]] στην [[Πράγα]]. Το 1520, η ελληνική φιλολογία εισήχθη από τους Κοντσάντσο Κλαρέτι και Βένζελ φον Χίρσμπεργκ. Επίσης, γινόταν διδασκαλία της [[Εβραϊκή γλώσσα|εβραϊκής γλώσσας]]. Εκείνη τη στιγμή, το *Collegium Maius* αποτελούνταν από επτά αίθουσες ανάγνωσης, έξι εκ των οποίων ονομάστηκαν από τους μεγάλους αρχαίους μελετητές: [[Αριστοτέλης]], [[Σωκράτης]], [[Πλάτων]]ας, [[Γαληνός]], [[Κλαύδιος Πτολεμαίος|Πτολεμαίος]] και [[Πυθαγόρας]]. Επιπλέον, κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου ιδρύθηκαν οι σχολές Νομικής, Ιατρικής, Θεολογίας και Φιλοσοφίας στις εγκαταστάσεις τους. Δύο από αυτά τα κτίρια, το *Collegium Iuridicum* και το *Collegium Minus*, σώζονται μέχρι σήμερα. Η χρυσή εποχή του Πανεπιστημίου της Κρακοβίας έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια της [[Αναγέννηση στην Πολωνία|Πολωνικής Αναγέννησης]], μεταξύ 1500 και 1535, όταν σπούδασαν 3.215 φοιτητές την πρώτη δεκαετία του 16ου αιώνα και ήταν αυτά τα χρόνια όπου τέθηκαν τα θεμέλια για τη [[Γιαγκιελόνια Βιβλιοθήκη]], το οποίο επέτρεψε την προσθήκη ενός ορόφου βιβλιοθήκης στο *Collegium Maius*. Τα αρχικά δωμάτια της βιβλιοθήκης, στα οποία όλα τα βιβλία ήταν αλυσοδεμένα στις θήκες τους, προκειμένου να αποφευχθεί η κλοπή δεν χρησιμοποιούνται πλέον ως τέτοια. Ωστόσο, είναι ακόμη περιστασιακά ανοιχτά για να φιλοξενήσουν ομιλίες επισκεπτών καθηγητών.

Καθώς η δημοτικότητα του πανεπιστημίου, μαζί με εκείνη της ολοένα και πιο επαρχιακής Κρακοβίας, μειώθηκε στους επόμενους αιώνες, ο αριθμός των φοιτητών που φοιτούσαν στο πανεπιστήμιο μειώθηκε επίσης και, ως εκ τούτου, το ρεκόρ παρακολούθησης που τέθηκε στις αρχές του 16ου αιώνα δεν ξεπεράστηκε μέχρι το τέλη του 18ου αιώνα. Αυτό το φαινόμενο καταγράφηκε ως μέρος μιας γενικότερης οικονομικής και πολιτικής παρακμής που παρατηρήθηκε στην [[Πολωνική-Λιθουανική Κοινοπολιτεία]], η οποία υπέφερε από τις επιπτώσεις της κακής διακυβέρνησης και των πολιτικών εχθρικών γειτόνων εκείνη την εποχή. Στην πραγματικότητα, παρά τα διάφορα έργα επέκτασης κατά τα τέλη του 18ου αιώνα, πολλά από τα κτίρια του πανεπιστημίου είχαν καταρρεύσει και χρησιμοποιούνταν για διάφορους άλλους σκοπούς. Στα αρχεία του πανεπιστημίου, υπάρχει μια καταχώρηση που αναφέρει: «Κανείς δεν ζει στο κτίριο, τίποτα δεν συμβαίνει εκεί. Εάν οι αίθουσες διαλέξεων είχαν ανακαινιστεί, θα μπορούσαν να ενοικιαστούν για να φιλοξενήσουν ένα πλυσταριό». Αυτή η περίοδος αντιπροσωπεύει έτσι μια από τις πιο σκοτεινές περιόδους στην ιστορία του πανεπιστημίου και είναι σχεδόν σίγουρα εκείνη κατά την οποία το κλείσιμο του ιδρύματος φαινόταν πιο επικείμενο.

=== Παρακμή και παρ΄ ολίγον κλείσιμο μετά τους διαμελισμούς ===
[[Αρχείο:Collegium_Novum_UJ_02_Krakow.jpg|αριστερά|μικρογραφία| Το *Collegium Novum* στην περιοχή της [[Παλιά Πόλη της Κρακοβίας|Παλιάς Πόλης]].|249x249εσ]]
Μετά τον [[Διαμελισμοί της Πολωνίας|τρίτο διαμελισμό της Πολωνίας]] το 1795 και τους μετέπειτα [[Ναπολεόντειοι Πόλεμοι|Ναπολεόντειους Πολέμους]], η Κρακοβία έγινε μια [[Ελεύθερη Πόλη της Κρακοβίας|ελεύθερη πόλη]] υπό την προστασία της [[Αυστριακή Αυτοκρατορία|Αυστριακής Αυτοκρατορίας]]. Αυτό, ωστόσο, δεν θα διαρκούσε πολύ. Το 1846, μετά την [[Εξέγερση της Κρακοβίας]], η πόλη και το πανεπιστήμιο της έγιναν μέρος της Αυστριακής Αυτοκρατορίας. Οι Αυστριακοί ήταν με πολλούς τρόπους εχθρικοί προς το ίδρυμα και, αμέσως μετά την άφιξή τους, αφαίρεσαν πολλά από τα έπιπλα από το *Auditorium Maximum* του *Collegium Maius* για να το μετατρέψουν σε κατάστημα σιτηρών. Ωστόσο, η απειλή του κλεισίματος του Πανεπιστημίου εκμηδενίστηκε τελικά από την απόφαση του [[Φερδινάνδος Α΄ της Αυστρίας|Φερδινάνδου Α΄ της Αυστρίας]] να το διατηρήσει. Μέχρι το 1870 η τύχη του πανεπιστημίου είχε βελτιωθεί τόσο πολύ που πολλοί μελετητές είχαν επιστρέψει. Η υγροποίηση του αζώτου και του οξυγόνου παρουσιάστηκε με επιτυχία από τους καθηγητές [[Ζίγκμουντ Βρουμπλέφσκι]] και [[Κάρολ Ολσέφσκι]] το 1883. Στη συνέχεια, οι αυστριακές αρχές ανέλαβαν νέο ρόλο στην ανάπτυξη του πανεπιστημίου και παρείχαν κεφάλαια για την κατασκευή ενός αριθμού νέων κτιρίων, συμπεριλαμβανομένου του νεογοτθικού *Collegium Novum*, το οποίο άνοιξε το 1887. Αντίθετα, από αυτό το κτίριο το 1918 ένας μεγάλος πίνακας του *Κάιζερ* [[Φραγκίσκος Ιωσήφ Α΄ της Αυστρίας|Φραγκίσκου Ιωσήφ Α΄ της Αυστρίας]] αφαιρέθηκε και καταστράφηκε από Πολωνούς φοιτητές που υποστήριζαν την επανίδρυση ενός ανεξάρτητου πολωνικού κράτους.
[[Αρχείο:Stanislaw_Tarnowski.jpg|μικρογραφία| Ο [[Κόμης]] [[Στανίσουαφ Ταρνόφσκι]] ήταν, μεταξύ 1871 και 1909, δύο φορές πρύτανης του πανεπιστημίου.]]
[[Αρχείο:Krakow, Uniwersytet Jagiellonski, Collegium Novum. ca 1900 (71416528) (cropped).jpg|αριστερά|μικρογραφία| Το πανεπιστήμιο γύρω στο 1900.|232x232εσ]]
Για την 500ή επέτειο από την ίδρυση του πανεπιστημίου, ένα μνημείο του [[Νικόλαος Κοπέρνικος|Κοπέρνικου]] τοποθετήθηκε στο τετράπλευρο του *Collegium Maius*. Αυτό το άγαλμα βρίσκεται τώρα σε άμεση εγγύτητα με το *Collegium Novum*, έξω από το *Collegium Witkowskiego*, όπου μεταφέρθηκε το 1953. Ωστόσο, στις περιοχές Γκζεγκουζέτσκα και Κοπερνίκα ήταν το μεγαλύτερο μέρος της επέκτασης του πανεπιστημίου έως το 1918. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου το *Collegium Medicum* μεταφέρθηκε σε μια τοποθεσία ακριβώς ανατολικά του κέντρου και επεκτάθηκε με την προσθήκη ενός αριθμού σύγχρονων νοσοκομείων διδασκαλίας - αυτή η «ιατρική πανεπιστημιούπολη» παραμένει μέχρι και σήμερα. Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1930, ο αριθμός των φοιτητών στο πανεπιστήμιο είχε αυξηθεί δραματικά σε σχεδόν έξι χιλιάδες. Τότε το πανεπιστήμιο είναι ένα σημαντικό κέντρο εκπαίδευσης στην ανεξάρτητη [[Πολωνία|Δημοκρατία της Πολωνίας]] και έλαβε κρατική υποστήριξη για την αγορά οικοπέδων για νέες εγκαταστάσεις, ως αποτέλεσμα των οποίων χτίστηκαν αρκετές κατοικίες για φοιτητές και καθηγητές. Ωστόσο, από όλα τα έργα που ξεκίνησαν κατά τη διάρκεια αυτής της εποχής, το πιο σημαντικό θα πρέπει να θεωρείτε η δημιουργία της [[Γιαγκελόνια Βιβλιοθήκη|Γιαγκελόνιας Βιβλιοθήκης]]. Το μνημειακό κτίριο της βιβλιοθήκης, η κατασκευή του οποίου ξεκίνησε το 1931, ολοκληρώθηκε τελικά προς το τέλος της περιόδου του [[Μεσοπόλεμος|μεσοπολέμου]], το οποίο επέτρεψε στις πολλές ποικίλες λογοτεχνικές συλλογές του πανεπιστημίου να μεταφερθούν στο νέο τους σπίτι από το ξέσπασμα του πολέμου το 1939.

=== Σύγχρονη εποχή ===
Στις 6 Νοεμβρίου 1939, μετά την [[Γερμανική εισβολή στην Πολωνία|εισβολή των Ναζί στην Πολωνία]], 184 καθηγητές συνελήφθησαν και απελάθηκαν στο [[Στρατόπεδο συγκέντρωσης Ζάξενχαουζεν|στρατόπεδο συγκέντρωσης του Ζάξενχαουζεν]] κατά τη διάρκεια μιας επιχείρησης με την ονομασία *Sonderaktion Krakau* (Ειδική Επιχείρηση Κρακοβία). Το πανεπιστήμιο, μαζί με την υπόλοιπη τριτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση της Πολωνίας, έκλεισε για το υπόλοιπο του [[Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος|Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου]]. Παρά το άνοιγμα του πανεπιστημίου μετά την παύση των εχθροπραξιών το 1945, η νέα κυβέρνηση της Πολωνίας ήταν εχθρική στις διδασκαλίες του προπολεμικού πανεπιστημίου και η σχολή καταπιέστηκε από τους [[Λαϊκή Δημοκρατία της Πολωνίας|κομμουνιστές]] το 1954. Μέχρι το 1957, η πολωνική κυβέρνηση αποφάσισε ότι θα επενδύσει στη δημιουργία νέων εγκαταστάσεων κοντά στο [[Πάρκο Γιόρνταν]] και στην επέκταση άλλων μικρότερων υφιστάμενων εγκαταστάσεων. Οι κατασκευαστικές εργασίες αποδείχθηκαν αργές και πολλοί από τους δηλωμένους στόχους δεν επιτεύχθηκαν ποτέ. Ήταν αυτή η κακή διοίκηση που οδήγησε τελικά ορισμένους μελετητές να επικρίνουν ανοιχτά την κυβέρνηση για την προφανή έλλειψη ενδιαφέροντος για την εκπαιδευτική ανάπτυξη και να αγνοήσει το μέλλον του πανεπιστημίου. Ορισμένα νέα κτίρια, όπως το *Collegium Biologicum*, χτίστηκαν με κεφάλαια από την κληρονομιά του [[Ιγκνάτσι Γιαν Παντερέφσκι]].

Μέχρι το 1989 η Πολωνία είχε ανατρέψει την κομμουνιστική κυβέρνησή της. Την ίδια χρονιά, το Γιαγκελόνιο Πανεπιστήμιο ολοκλήρωσε με επιτυχία την αγορά του πρώτου οικοπέδου του στο Πιχοβίτσε της Κρακοβίας, όπου, από το 2000, ξεκίνησε η κατασκευή ενός νέου συγκροτήματος πανεπιστημιακών κτιρίων, η λεγόμενη Τρίτη Πανεπιστημιούπολη. Η νέα πανεπιστημιούπολη, που ονομάστηκε επίσημα «Πανεπιστημιούπολη της 600ηε Επετείου», αναπτύχθηκε σε συνδυασμό με το νέο Πάρκο LifeScience, το οποίο διαχειρίζεται το Γιαγκελόνιο Κέντρο για τις Καινοτομίες, η ερευνητική κοινοπραξία του πανεπιστημίου. Τα δημόσια κονδύλια που προορίζονταν για το έργο ανήλθαν σε 946,5 εκατομμύρια [[ζλότι]], ή 240 εκατομμύρια [[ευρώ]]. Η είσοδος της Πολωνίας στην [[Ευρωπαϊκή Ένωση]] το 2004 έχει αποδειχθεί καθοριστική για τη βελτίωση της περιουσίας του Γιαγκελόνιου Πανεπιστημίου, το οποίο έχει δει τεράστιες αυξήσεις στη χρηματοδότηση τόσο από την κεντρική κυβέρνηση όσο και από τις ευρωπαϊκές αρχές, επιτρέποντάς του να αναπτύξει νέα τμήματα, ερευνητικά κέντρα και να υποστηρίξει καλύτερα το έργο των φοιτητών και των ακαδημαϊκών του.

=== Διεθνείς συνεργασίες ===
Το Γιαγκελόνιο Πανεπιστήμιο διατηρεί μια ακαδημαϊκή συνεργασία με το [[Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης]], το παλαιότερο πανεπιστήμιο της [[Γερμανία]]ς. Συγκεκριμένα, υπάρχουν στενοί δεσμοί μεταξύ των νομικών σχολών της Χαϊδελβέργης και της Κρακοβίας. Σε συνδυασμό με τη Χαϊδελβέργη και το [[Πανεπιστήμιο του Μάιντς]], το Γιαγκελόνιο Πανεπιστήμιο προσφέρει ειδικότητες στη γερμανική νομοθεσία.

Στον αγγλόφωνο κόσμο, το Γιαγκελόνιο Πανεπιστήμιο έχει διεθνείς συνεργασίες, μεταξύ άλλων, με το [[Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ]], το [[Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης]], το [[Πανεπιστήμιο του Σικάγου]], το [[Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, Λος Άντζελες|Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Λος Άντζελες]] και τη [[Σχολή Οικονομικών του Λονδίνου]]. Στον γαλλόφωνο κόσμο, οι εταίροι περιλαμβάνουν τη [[Σορβόννη]] και το [[Πανεπιστήμιο του Μονπελιέ]]. Άλλες συμφωνίες συνεργασίας υπάρχουν με το [[Πανεπιστήμιο του Καρόλου|Πανεπιστήμιο του Καρόλου στην Πράγα]], το [[Πανεπιστήμιο της Βιέννης]], το [[Πανεπιστήμιο του Τόκιο]], το [[Κρατικό πανεπιστήμιο της Αγίας Πετρούπολης|Κρατικό Πανεπιστήμιο της Αγίας Πετρούπολης]], το [[Τεχνικό Πανεπιστήμιο του Μονάχου]] και το [[Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου]].

== Βιβλιοθήκες ==
[[Αρχείο:BibliotekaJagiellońska-AlejaAdamaMickiewicza22-POL,_Kraków.jpg|αριστερά|μικρογραφία| Το κύριο κτίριο της [[Γιαγκελόνια Βιβλιοθήκη|Γιαγκελόνιας Βιβλιοθήκης]].]]
[[Αρχείο:Krakau_bibliothek_anbeu_neu.jpg|μικρογραφία|Η επέκταση της Γιαγκελόνιας Βιβλιοθήκης.]]
Η κύρια βιβλιοθήκη του πανεπιστημίου, η [[Γιαγκελόνια Βιβλιοθήκη]] (*Biblioteka Jagiellońska*), είναι μια από τις μεγαλύτερες της Πολωνίας, όπου με σχεδόν 6,5 εκατομμύρια τόμους είναι το βασικό συστατικό του συστήματος των Εθνικών Βιβλιοθηκών της Πολωνίας. Είναι το σπίτι μιας παγκοσμίου φήμης συλλογής [[Μεσαίωνας|μεσαιωνικών]] χειρογράφων, η οποία περιλαμβάνει το *De Revolutionibus Orbium Coelestium* του [[Νικόλαος Κοπέρνικος|Κοπέρνικου]], το *Balthasar Behem Codex* και το *Berlinka.* Η βιβλιοθήκη διαθέτει επίσης μια εκτενή συλλογή υπόγειας πολιτικής λογοτεχνίας (το λεγόμενο *drugi obieg* ή *σαμιζντάτ*) από την [[Λαϊκή Δημοκρατία της Πολωνίας|περίοδο της κομμουνιστικής κυριαρχίας της Πολωνίας]] μεταξύ 1945 και 1989.

Η αρχή της Γιαγκελόνιας Βιβλιοθήκης θεωρείται παραδοσιακά η ίδια με αυτή ολόκληρου του πανεπιστημίου - το 1364. Ωστόσο, αντί να έχει μια κεντρική βιβλιοθήκη, είχε αρκετά μικρότερα παραρτήματα σε κτίρια διαφόρων τμημάτων (η μεγαλύτερη συλλογή ήταν στο *Collegium Maius*, όπου φυλάσσονταν έργα που σχετίζονται με τη [[θεολογία]] και τις φιλελεύθερες τέχνες). Μετά το 1775, κατά τη διάρκεια των μεταρρυθμίσεων της [[Επιτροπή Εθνικής Παιδείας|Επιτροπής Εθνικής Παιδείας]], την οποίο ίδρυσε το πρώτο [[Υπουργείο]] Παιδείας στον κόσμο, διάφορες μικρές βιβλιοθήκες του Πανεπιστημίου συγκεντρώθηκαν επίσημα σε μια δημόσια συλλογή στο *Collegium Maius*. Κατά τη διάρκεια των [[Διαμελισμοί της Πολωνίας|διαμελισμών της Πολωνίας]], η βιβλιοθήκη συνέχισε να μεγαλώνει χάρη στην υποστήριξη ανθρώπων όπως ο [[Κάρολ Γιούζεφ Έστραϊχερ]] και ο [[Κάρολ Έστραϊχερ ο νεότερος]]. Οι συλλογές του κατέστησαν προσβάσιμες για το κοινό το 1812. Από το 1932, έχει αναγνωριστεί ως νόμιμη καταθετική βιβλιοθήκη, συγκρίσιμη με τη [[Βιβλιοθήκη Μπόντλιαν]] στο [[Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης]] ή τη [[Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ]] ή τη [[Βιβλιοθήκη του Κολεγίου Τρίνιτι του Δουβλίνου|Βιβλιοθήκη του Κολεγίου Τρίνιτι]] στο [[Δουβλίνο]], και ως εκ τούτου έχει το δικαίωμα να λάβει αντίγραφο οποιουδήποτε βιβλίου που εκδόθηκε από Πολωνούς εκδότες στην Πολωνία. Το 1940, η βιβλιοθήκη απέκτησε τελικά ένα νέο κτίριο, το οποίο στη συνέχεια επεκτάθηκε σε δύο περιπτώσεις, πιο πρόσφατα το 1995-2001. Κατά τη διάρκεια του [[Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος|Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου]], οι εργαζόμενοι στη βιβλιοθήκη συνεργάστηκαν με [[Εκπαίδευση στην Πολωνία κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου|υπόγεια πανεπιστήμια]]. Από τη δεκαετία του 1990, η συλλογή της βιβλιοθήκης έχει ολοένα και περισσότερο [[Ψηφιοποίηση|ψηφιοποιηθεί]].

Εκτός από τη Γιαγκελόνια Βιβλιοθήκη, το πανεπιστήμιο διατηρεί μια μεγάλη Ιατρική Βιβλιοθήκη (*Biblioteka Medyczna*) και πολλές άλλες ειδικευμένες θεματικές βιβλιοθήκες στις διάφορες σχολές και ινστιτούτα της. Τέλος, οι συλλογές των συλλογών των πανεπιστημιακών βιβλιοθηκών εμπλουτίζονται από την παρουσία των αρχείων του πανεπιστημίου, τα οποία χρονολογούνται από την ίδρυση του πανεπιστημίου και καταγράφουν ολόκληρη την ιστορία της ανάπτυξής του μέχρι σήμερα.

== Αξιοσημείωτοι απόφοιτοι ==

[[Αρχείο:Kraków_-_Pomnik_Mikołaja_Kopernika_02.JPG|μικρογραφία|187x187εσ| [[Μνημείο]] του [[Νικόλαος Κοπέρνικος|Νικολάου Κοπέρνικου]] δίπλα στο *Collegium Novum* του Γιαγκελόνιου Πανεπιστημίου.]]
[[Αρχείο:Ignacy_Lukasiewicz.jpg|μικρογραφία|191x191εσ| [[Ιγκνάτσι Λουκασιέβιτς]]]]
== Σχολές και τμήματα ==
Το πανεπιστήμιο χωρίζεται σε 15 σχολές που έχουν διαφορετικές οργανωτικές δομές που αντικατοπτρίζουν εν μέρει την ιστορία τους και εν μέρει τις επιχειρησιακές τους ανάγκες. Η διδασκαλία και η έρευνα στο Γιαγκελόνιο Πανεπιστήμιο οργανώνονται ανά σχολές, οι οποίες μπορεί να περιλαμβάνουν διάφορα άλλα ιδρύματα:

* Νόμος και Διοίκηση
* Ιατρική
* Φαρμακευτική και Ιατρική Ανάλυση
* Φροντίδα υγείας
* Φιλοσοφία
* Ιστορία
* Φιλολογία
* Πολωνική γλώσσα και λογοτεχνία
* Φυσική, Αστρονομία και Εφαρμοσμένη Επιστήμη Υπολογιστών
* Μαθηματικά και Επιστήμη Υπολογιστών
* Χημεία
* Βιολογία και Επιστήμες της Γης
* Διαχείριση και Κοινωνική Επικοινωνία
* Διεθνείς και Πολιτικές Σπουδές
* Βιοχημεία, Βιοφυσική και Βιοτεχνολογία
* Πανεπιστημιακό Κέντρο Κτηνιατρικής (κοινή σχολή με το [[Γεωπονικό Πανεπιστήμιο της Κρακοβίας]])
* Εθνικό Κέντρο Ακτινοβολίας Synchrotron SOLARIS

== Αξιοσημείωτοι καθηγητές ==


== Εγγραφή ==
Το 2008, το πανεπιστήμιο είχε 52.445 φοιτητές (συμπεριλαμβανομένων 1.612 φοιτητών από το εξωτερικό) και 3.657 ακαδημαϊκού προσωπικού. Περίπου 1.130 διεθνείς μη πτυχιούχοι φοιτητές εγγράφηκαν το 2007. Τα προγράμματα σπουδών προσφέρονται σε 48 κλάδους και 93 ειδικότητες. Το πανεπιστήμιο έχει ένα πρόγραμμα ανταλλαγής με το [[Καθολικό Πανεπιστήμιο της Αμερικής]] και τη [[Νομική Σχολή Κολούμπους]]. Φιλοξενεί επίσης ένα πρόγραμμα «εξάμηνο στο εξωτερικό» με το [[Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν-Στίβενς Πόιντ]] και το [[Πανεπιστήμιο του Γκουέλφ]].

== Φοιτητικές ενώσεις ==
Το 1851, ιδρύθηκε η πρώτη επιστημονική ένωση φοιτητών του πανεπιστημίου. Τώρα, πάνω από 70 φοιτητικές επιστημονικές ενώσεις υπάρχουν στο Γιαγκελόνιο Πανεπιστήμιο. Συνήθως, σκοπός τους είναι να προωθήσουν τα επιστημονικά επιτεύγματα των φοιτητών διοργανώνοντας συνεδρίες διαλέξεων, επιστημονικές εκδρομές και διεθνή συνέδρια φοιτητών, όπως το Διεθνές Εργαστήριο για Νέους Μαθηματικούς, το οποίο διοργανώνεται από την Ένωση Μαθηματικών Ζαρέμπα.

== Δείτε επίσης ==
* [[Κατάλογος μεσαιωνικών πανεπιστημίων]]
* [[Ναβόικα]], η θρυλική πρώτη φοιτήτρια του πανεπιστημίου από τον 15ο αιώνα
* [[Επιχείρηση Κράκαου]] (*Sonderaktion Krakau''), μια ναζιστική γερμανική επιχείρηση εναντίον καθηγητών και ακαδημαϊκών από το Πανεπιστήμιο της Κρακοβίας

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Επίσημη αρχική σελίδα
* Πανοραμική θέα του Γιαγκελόνιου Πανεπιστημίου


Κατηγορία:Πανεπιστήμια στην Πολωνία
Κατηγορία:Επιστήμες και τεχνολογία στην Πολωνία
Κατηγορία:Δημόσια πανεπιστήμια
Κατηγορία:Εκπαιδευτικά ιδρύματα στην Πολωνική-Λιθουανική Κοινοπολιτεία
Κατηγορία:Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα λατινικά
Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις