Υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων

[thumb|200px|Ένα [παιδί κρατώντας ένα κερί προσεύχεται για την ελπίδα στη Νύχτα της Φλόγας των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του 2007 στην Ταϊβάν.]]

Ένας **υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων** ή **ακτιβιστής ανθρωπίνων δικαιωμάτων** είναι ένα άτομο που, ατομικά ή με άλλους, ενεργεί για την προώθηση ή την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Μπορεί να είναι δημοσιογράφοι, περιβαλλοντολόγοι, καταγγέλλοντες, συνδικαλιστές, δικηγόροι, εκπαιδευτικοί, ακτιβιστές για τη στέγαση, συμμετέχοντες σε άμεση δράση ή απλώς άτομα που ενεργούν μόνα τους. Μπορούν να υπερασπιστούν τα δικαιώματα στο πλαίσιο της εργασίας τους ή σε εθελοντική βάση. Ως αποτέλεσμα των δραστηριοτήτων τους, οι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων (ΥΑΔ) συχνά υπόκεινται σε αντίποινα, όπως συκοφαντίες, παρακολούθηση, παρενόχληση, ψευδείς κατηγορίες, αυθαίρετη κράτηση, περιορισμούς στο δικαίωμα της ελευθερίας του συνεταιρίζεσθαι, σωματική επίθεση, ακόμη και δολοφονία. Το 2020, τουλάχιστον 331 υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων δολοφονήθηκαν σε 25 χώρες. Η διεθνής κοινότητα και ορισμένες εθνικές κυβερνήσεις έχουν προσπαθήσει να ανταποκριθούν σε αυτή τη βία μέσω διαφόρων μέτρων προστασίας, αλλά η βία κατά των ΥΑΔ συνεχίζει να αυξάνεται. Οι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των γυναικών και οι υπερασπιστές των περιβαλλοντικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων (οι οποίοι πολύ συχνά είναι αυτόχθονες) αντιμετωπίζουν μεγαλύτερη καταστολή και κινδύνους από τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που εργάζονται σε άλλα ζητήματα.

Το 1998, τα Ηνωμένα Έθνη εξέδωσαν τη Διακήρυξη για τους Υπερασπιστές των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, με σκοπό να νομιμοποιήσουν το έργο των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να επεκτείνουν την προστασία της δράσης τους για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Μετά από αυτή τη Διακήρυξη, ολοένα και περισσότεροι ακτιβιστές έχουν υιοθετήσει την ετικέτα του Υπερασπιστή των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τους επαγγελματίες εργαζόμενους στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. 

## Απειλές κατά των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων
Οι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων (ΥΑΔ) αντιμετωπίζουν σοβαρή καταστολή και αντίποινα από κυβερνητικούς και ιδιωτικούς φορείς, συμπεριλαμβανομένης της αστυνομίας, του στρατού, των τοπικών ελίτ, των ιδιωτικών δυνάμεων ασφαλείας, των δεξιών ομάδων και των πολυεθνικών εταιρειών. Οι καταχρήσεις περιλαμβάνουν απειλές, αυθαίρετες συλλήψεις και κρατήσεις, παρενόχληση, δυσφήμιση, διαγραφή από το μητρώο, αφαίρεση αδειών και απόλυση από επαγγελματικές σταδιοδρομίες, υπηρεσίες και θέσεις εργασίας, απέλαση, έξωση, εξαφάνιση και δολοφονία. Οι ΥΑΔ που εργάζονται για τα δικαιώματα των γυναικών ή όποιος αμφισβητεί τα πολιτισμικά πρότυπα των φύλων τείνουν να διατρέχουν αυξημένους κινδύνους σε σύγκριση με άλλους ΥΑΔ, οι οποίοι είναι αυξημένοι για λιγότερο εξέχοντες εργαζόμενους σε απομακρυσμένες περιοχές. Οι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων του περιβάλλοντος που εργάζονται για τα περιβαλλοντικά δικαιώματα, τα δικαιώματα γης και τα ζητήματα δικαιωμάτων των αυτόχθονων πληθυσμών αντιμετωπίζουν επίσης μεγαλύτερες απειλές από άλλους ΥΑΔ. Το 2020, το 69% των ΥΑΔ που σκοτώθηκαν παγκοσμίως εργάζονταν σε αυτά τα ζητήματα.

## Παραδείγματα Υπερασπιστών Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
Μερικά παραδείγματα Υπερασπιστών Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ταξινομημένοι αλφαβητικά):

* Ιάσονας Αποστολόπουλος
* Έλι Βίζελ
* Γιόζεφ Βρεσίνσκι
* Μαλάλα Γιουσαφζάι
* Μαχάτμα Γκάντι
* Μάρτιν Λούθερ Κινγκ
* Αύγουστος Κορτώ
* Αβραάμ Λίνκολν
* Νάντια Μουράντ
* Ναργκίς Μοχαμαντί
* Αλεξέι Ναβάλνι
* Γουόρις Ντίρι
* Χεσούς Πέρμουι (Jesús Permuy)
* Χου Τζιά
* Ντέσμοντ Τούτου
* Νόαμ Τσόμσκι

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι


*