Περιδοτίτης

[εναλλ.=Πέτρωμα περιδοτίτη και ορυκτά πυροξένου με πράσινο χρώμα.|μικρογραφία|Πέτρωμα περιδοτίτη και ορυκτά [Πυρόξενος|πυροξένων με πράσινο χρώμα.|270x270εσ]]

[μικρογραφία|270x270εσ|Περιδοτίτης και εδαφικός σχηματισμός στη [Ρουμ (νησί)|Νήσο του Ρουμ, Χάιλαντ, Σκωτία (2008). Αποσπώμενα, γωνιώδη κομμάτια περιδοτίτη, πλούσιου σε ολιβίνη, αποσυντίθενται στον πυθμένα της πλαγιάς του Χάλιβαλ (*Hallival*). Στο τέλος της διεργασίας θα μετατραπεί σε πετρώδες καστανό έδαφος (σαν αυτό της φωτογραφίας), πλούσιο σε σίδηρο. Στο βάθος της εικόνας διακρίνεται η ρυολιθική ροή λάβας (από το ηφαίστειο Cnapan Breaca).]]

Ο **Περιδοτίτης** (*Peridotite*) είναι ένα πυριγενές πέτρωμα που αποτελείται κυρίως από κρυσταλλικούς κόκκους του ορυκτού ολιβίνου, χωρίς ή και μαζί με άλλα ορυκτά (συνήθως πυρόξενους), καθώς και λίγους ή καθόλου αστρίους. Ο περιδοτίτης είναι υπερβασικό πέτρωμα και περιέχει περισσότερο από 40% ολιβίνη. Έχει συνήθως χονδρόκοκκη υφή, και χρώμα από ανοικτό πράσινο έως βαθυπράσινο. Το πέτρωμα οφείλει το όνομά του στα περίδοτα, τους κρυστάλλους ολιβίνη, που κυρίως περιέχει.

Ο περιδοτίτης συνήθως μεταβάλλεται εξ ολοκλήρου ή εν μέρει σε Σερπεντινίτη (*serpentinite*). Ο σερπεντινίτης που προκύπτει από τη σερπεντινίωση (ενυδάτωση και µεταµορφισμός) του περιδοτίτη είναι μεταμορφωμένο πέτρωμα. Είναι δυνατόν επίσης, κατά τη μετατροπή των περιδοτιτών να σχηματιστεί Λιστβαινίτης ή λιστβανίτης (*listwanite* ή *listvenite*).

Ανάλογα με την ορυκτολογική του σύσταση ο περιδοτίτης διακρίνεται σε:

* Δουνίτης (*Dunite*): αποτελείται 90% και άνω από ολιβίνη.

* Χαρτζβουργίτης (ή χαρτσβουργίτης, *Harzburgite*): αποτελείται από ολιβίνη (40-90%) και ορθοπυρόξενο (5-60%).
* Βερλίτης (*Wehrlite*): αποτελείται από ολιβίνη (40-90%) και κλινοπυρόξενο (5-60%).

* Λερζόλιθος (*Lherzolite*): αποτελείται από ολιβίνη (40% και άνω) και, σε ίση περίπου αναλογία από ορθοπυρόξενο και κλινοπυρόξενο (συνήθως σε μεγαλύτερη ποσότητα ο κλινοπυρόξενος).

* Κιμπερλίτης (*Kimberlite*): αποτελείται από ολιβίνη μαζί με σημαντικές ποσότητες άλλων ορυκτών, όπως φλογοπίτης (*phlogopite*), πυρόξενοι, σερπεντίνης, γρανάτης, σπινέλλιος και χρωμίτης. Ο κιμπερλίτης μερικές φορές περιέχει διαμάντια.

Ο περιδοτίτης βρίσκεται σε διάφορα τμήματα του μανδύα της Γης και η χημική του σύσταση ποικίλλει ανάλογα με το γεωτεκτονικό περιβάλλον. Ενδεικτικά, σε βάθος μεταξύ 410 και 660 χιλιόμετρα (μεταβατική ζώνη), θεωρείται πως οι Πυρόξενοι και ο Γρανάτης σχηματίζουν τον Γρανάτη-Ματζορίτη (*Majorite*), ενώ ο Ολιβίνης (ολιβίνης υψηλής πίεσης), σε συνθήκες αυξανόμενης πίεσης λόγω του βάθους, μετατρέπεται σε Γουωντσληγίτη (*Wadsleyite*) και Ρινγκουντίτη (*Ringwoodite*). Στον κατώτερο μανδύα, η χημική-ορυκτολογική σύσταση αλλάζει και περιλαμβάνει Περοβσκίτη και Σιδηροπερίκλαστο (*Ferropericlase*).

Μέσα στα πετρώματα της οικογένειας των περιδοτιτών βρίσκονται πολλά σημαντικά ορυκτά, όπως ο Χρωμίτης (ή χρωμιούχος σπινέλλιος), ο Λευκόλιθος, ο Αμίαντος, ο Τάλκης, ο Μαγνησίτης και ο Αραγωνίτης. Ανάλογα με τον τρόπο και τις συνθήκες δημιουργίας τους (όπως θερμοκρασία, πίεση και ενυδάτωση), μπορεί να περιέχονται σε μικρές ποσότητες και άλλα ορυκτά, όπως Γρανάτης, Πλαγιόκλαστα (άστριοι), Αμφίβολοι και Φλογοπίτης (*Phlogopite*, ποικιλία του μαρμαρυγία). Σε περιβάλλοντα πλούσια σε διοξείδιο του άνθρακα, μπορεί να σχηματιστεί Γραφίτης ή Διαμάντι.

## Φωτοθήκη

Αρχείο:Dunit (RK 2206 P1890177).jpg|Δουνίτης από το Ρούντμπεργκ (*Rødberg*), Νορβηγία.
Αρχείο:Harzburgite Madagascar.JPG|Χαρτζβουργίτης από την Αμπούσιτρα, Μαδαγασκάρη.
Αρχείο:Wherlite.JPG|Βερλίτης, φωτομικρογραφία (φωτογραφία με τη χρήση οπτικού μικροσκοπίου) λεπτής πετρογραφικής τομής, σε πολωμένο φως.
Αρχείο:Lherzolite Lers.jpg|Λερζόλιθος στη λίμνη Ερς, Αριέζ, Γαλλία.
Αρχείο:Kimberlit - Suedafrika2.jpg|Κιμπερλίτης (με διαμἀντια) από την Νότια Αφρική.


## Σημειώσεις

## Παραπομπές


## Πηγές

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Δείτε επίσης

* Απόθεση
* Διάβρωση
* Αποσάθρωση
* Έδαφος
* Διαγένεση

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Κατηγορία:Οικοδομικά υλικά
Κατηγορία:Τοιχοποιία
Κατηγορία:Πετρώματα
Κατηγορία:Φυσικά υλικά