Νεοκλασική αρχιτεκτονική στην Πολωνία

[μικρογραφία| [Εκκλησία της Αγίας Άννας (Βαρσοβία)|Εκκλησία της Αγίας Άννας στη Βαρσοβία (1786)]]
[δεξιά|μικρογραφία| [Πάρκο Γουαζιένκι|Ρωμαϊκό θέατρο (1790-1793), δίπλα στο Παλάτι των Λουτρών]]
[μικρογραφία| [Μεγάλο Θέατρο (Βαρσοβία)|Μεγάλο Θέατρο στη Βαρσοβία (1825)]]
μικρογραφία| Πλατεία Τράπεζας, Βαρσοβία (1825)
[μικρογραφία| Παλάτι Ποτότσκι στο [Τουλτσίν]]
Η **νεοκλασική αρχιτεκτονική στην Πολωνία** επικεντρώθηκε στη Βαρσοβία επί της βασιλείας του Στανίσουαφ Αύγουστου Πονιατόφσκι, ενώ η σύγχρονη έννοια της ενιαίας πρωτεύουσας ήταν σε κάποιο βαθμό ανεφάρμοστη στην αποκεντρωμένη Πολωνική-Λιθουανική Κοινοπολιτεία. Ο κλασικισμός ήρθε στην Πολωνία τον 18ο αιώνα ως αποτέλεσμα της γαλλικής διείσδυσης στον πολωνικό περιβάλλον. Οι πιο γνωστοί αρχιτέκτονες και καλλιτέχνες που εργάστηκαν στην Πολωνία ήταν οι Ντομένικο Μερλίνι, Γιόχαν Κρίστιαν Κάμζετσερ, Σίμον Μπογκούμιου Ζουγκ, Στανίσουαφ Ζαβάντζκι, Εφραίμ Σρέγκερ, Αντόνιο Κοράτσι, Γιάκουμπ Κουμπίτσκι, Χιλάρι Σπιλόφσκι, Κρίστιαν Πιοτρ Άιγκνερ, Λαουρίνας Γκουσεβίτσιους Μπονιφάτσι Βιτκόφσκι και Μπέρτελ Θόρβαλντσεν.

Το πρώτο στάδιο, που ονομάζεται *Στανισλαβικό στυλ*, ακολουθείται από μια σχεδόν πλήρη αναστολή και μια περίοδο γνωστή ως *κλασικισμός της [[Βασίλειο της Πολωνίας (1815-1915)|Πολωνίας του Συνεδρίου]]*. Τα παλλαδιά μοτίβα ερμηνεύτηκαν ανεξάρτητα από τον Σίμον Μπογκούμιου Ζουγκ, ο οποίος ακολούθησε την επιρροή του ριζοσπαστικού γαλλικού κλασικισμού. Παλλάδιος από επιρροή ήταν επίσης ο Πιοτρ Άιγκνερ - σχεδιαστής της πρόσοψης της Εκκλησίας της Αγίας Άννας στη Βαρσοβία (1786-1788) και της Εκκλησίας του Αγίου Αλεξάνδρου (1818-1826). Παλλάδιες ιδέες εφαρμόστηκαν σε έναν δημοφιλή τύπο παλατιού με στοά.

Τα πιο διάσημα κτίρια της Στανισλαβικής περιόδου περιλαμβάνουν το Βασιλικό Κάστρο της Βαρσοβίας, που ξαναχτίστηκε από τον Ντομένικο Μερλίνι και τον Γιόχαν Κρίστιαν Κάμζετσερ, το Παλάτι των Λουτρών, η Κρουλικάρνια και το Παλάτι της Γιαμπουόνα. Ο Κάμζετσερ έχτισε το Αμφιθέατρο στο Βασιλικό Πάρκο των Λουτρών και τα ανάκτορα της Βαρσοβίας των Ρατσίνσκι και Τισκιέβιτς, καθώς και το παλάτι στο Ισκιερνίκι. Μεταξύ των πιο αξιοσημείωτων έργων του Σίμον Μπογκούμιου Ζουγκ είναι ένα παλάτι στο Νατόλιν, η Εκκλησία της Αγίας Τριάδας και οι κήποι Σόλετς, Ποβόνσκι, Μοκότουφ και Αρκάντια κοντά στο Νιεμπόρουφ.

Από την περίοδο της Πολωνίας του Συνεδρίου συμπεριλαμβάνονται το Παλάτι Κονιετσπόλσκι και η Εκκλησία του Αγίου Αλεξάνδρου στη Βαρσοβία, ο Ναός της Σίβυλλας στο Πουουάβι και το ανοικοδομημένο Κάστρο του Γουάντσουτ. Η ηγετική φυσιογνωμία στην Πολωνία του Συνεδρίου ήταν ο Αντόνι Κοράτσι. Ο Κοράτσι δημιούργησε ένα συγκρότημα της Πλατείας Τράπεζας στη Βαρσοβία, τα κτίρια του Υπουργείου Οικονομικών, των Εσόδων και της Επιτροπής της Κυβέρνησης, το κτίριο του Παλατιού του Στάσιτς, το Παλάτι του Μοστόφσκι και σχεδίασε το Μεγάλο Θέατρο. Τα παλάτια Μπελβέντερ και Παβουοβίτσε δημιουργήθηκαν από τον Γιάκουμπ Κουμπίτσκι, ενώ τα παλάτια Λουμπόστρον (Lubostroń) και Ντομπζίτσα (Dobrzyca) από τον Στανίσουαφ Ζαβίντζκι. Τα αξιοσημείωτα δημαρχεία στις πόλεις Γουόβιτς, Πουότσκ, Μπουόνιε, Κόνιν και Αλεκσάντρουφ Γούτσκι χρονολογούνται από το πρώτο μισό του 19ου αιώνα.

## Γκαλερί στανισλαβικού κλασικισμού

Αρχείο:Poland Warsaw Łazienki Palace.jpg|Παλάτι των Λουτρών στη Βαρσοβία, 1764-1795
Αρχείο:Pulawy palac marynki.jpg|Παλάτι Μαρίνκα στο Πουουάβι, 1790-1794
Αρχείο:Królikarnia w Warszawie 2023.jpg|Παλάτι Κρουλικάρνια στη Βαρσοβία, 1782-1786
Αρχείο:Lubostron Castle.jpg|Παλάτι Σκουζέφσκι στο Λουμπόστρον, 1795-1800
Αρχείο:Jabłonna Palace.png|Παλάτι της Γιαμπουόνα, 1775-1779
Αρχείο:Niezdow 01.jpg|Παλάτι Λουμπομίρσκι στο Νιέζντουφ, 1776-1804
Αρχείο:6 Warszawa Natolin 008.jpg|Παλάτι Ποτότσκι στο Νατόλιν, 1780-1782
Αρχείο:MZPP5.jpg|Παλάτι Γκοζένσκι στη Ντομπζίτσα, 1795-1799

Αρχείο:Warszawa kościół św. Trójcy 2009.jpg|Εκκλησία της Αγίας Τριάδας στη Βαρσοβία, 1777-1782
Αρχείο:Pulawy kosciol wniebowziecia nmp.jpg|Εκκλησία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Πουουάβι, 1801-1803

Αρχείο:Sybilla's Temple Pulawy.JPG|Ναός της Σίβυλλας στο Πουουάβι, 1798-1801
Αρχείο:Arkadia aqueduct01.jpg|Υδραγωγείο στην Αρκάντια (Νιεμπόρουφ), 1784
Αρχείο:Łazienki Wodozbiór okrąglak.jpg|Υδραγωγείο στο Πάρκο Γουαζιένκι (Βαρσοβία), 1777–1778
Αρχείο:Panteon in Dobrzyca.jpg|Πάνθεο στη Ντομπζίτσα, πριν από το 1806

Αρχείο:6 Poznan 031.jpg|Σπίτι του Ντζιαουίνσκι στο Πόζναν, 1773-1776
Αρχείο:Pałac Zbaraskich, Kraków.JPG|Σπίτι του Ζμπαράσκι στην Κρακοβία, 1777-1783
Αρχείο:Siedlce Ratusz 03.JPG|Δημαρχείο στο Σιέντλτσε, 1766-1769
Αρχείο:Odwach Poznań.jpg|Κτήριο φρουρών στο Πόζναν, 1783-1787


## Γκαλερί κλασικισμού της Πολωνίας του Συνεδρίου

Αρχείο:Warszawa Pałac Prezydencki.jpg|Προεδρικό Παλάτι της Βαρσοβίας, 1818
Αρχείο:Warszawa, ul. Nowy Świat 72-74 20170517 003.jpg|Παλάτι του Στάσιτς στη Βαρσοβία, 1820-1823
Αρχείο:Muranów Komenda 2009.jpg|Παλάτι του Μοστόφσκι στη Βαρσοβία, 1823-1824
Αρχείο:Pulawy palac czartoryskich.jpg|Παλάτι Τσαρτορίσκι στο Πουουάβι, 1840-1843

Αρχείο:Warszawa Teatr Wielki.jpg|Μεγάλο Θέατρο στη Βαρσοβία, 1825-1833
Αρχείο:VarsaviaMunicipio.jpg|Παλάτι της Επιτροπής στη Βαρσοβία, 1823-1825
Αρχείο:2007-07-20 Pomnik Słowackiego, Plac Bankowy, Warszawa.jpg|Υπουργείο Οικονομικών στη Βαρσοβία, 1825-1828
Αρχείο:Gmach Giełdy i Banku Polskiego w Warszawie 2022.jpg|Πολωνική Τράπεζα στη Βαρσοβία, 1825-1828
Αρχείο:Ratusz w Łowiczu.JPG|Δημαρχείο στο Γουόβιτς, 1825-1828
Αρχείο:Ratusz-plock.jpg|Δημαρχείο στο Πουότσκ, 1816-1827
Αρχείο:5 Lublin 59.jpg|Νέο δημαρχείο στο Λούμπλιν, 1827-1828
Αρχείο:2005-09 Łódź - pl. Wolności 1.jpg|Δημαρχείο στο Λοτζ, 1826-1827

Αρχείο:St Alexander church in Warsaw.JPG|Εκκλησία του Αγίου Αλεξάνδρου στη Βαρσοβία, 1818-1825
Αρχείο:3 Suwalki 01.jpg|Εκκλησία του Αγίου Αλεξάνδρου στο Σουβάουκι, 1820-1829
Αρχείο:Brzóstków.JPG|Εκκλησία του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή στο Μπζόστκουφ, 1839-1840
Αρχείο:Cerkiew sw.Mikolaja.jpg|Ορθόδοξος Καθεδρικός Ναός του Αγίου Νικολάου στο Μπιαουίστοκ, 1843-1846

Αρχείο:Józef Poniatowski Monument in Warsaw.PNG|Μνημείο του Γιούζεφ Πονιατόφσκι στη Βαρσοβία, 1826-1827
Αρχείο:Copernicus by Thorwaldsen Warsaw 02.jpg|Μνημείο του Νικόλαου Κοπέρνικου στη Βαρσοβία, 1828-1830
Αρχείο:Natolin - pomnik-sarkofag Natalii Sanguszkowej.jpg|Σαρκοφάγος της Νατάλια Σανγκουσκόβα στο Νατόλιν, 1830
Αρχείο:Warszawaqw7.jpg|Ναός της Σιβύλλας στον Σαξονικό Κήπο (Βαρσοβία), 1852-1854


## Παραπομπές




Κατηγορία:Αρχιτεκτονική στην Πολωνία
Κατηγορία:18ος αιώνας στην Πολωνική-Λιθουανική Κοινοπολιτεία
Κατηγορία:Πολωνία του Συνεδρίου