Υμενοχαιτώδη

Τα ***Υμενοχαιτώδη*** (**Hymenochaetales)** είναι μια τάξη μυκήτων της ομοταξίας των Αγαρικομυκήτων. Η τάξη με τη σημερινή της έννοια ορίζεται με βάση τη μοριακή ανάλυση και όχι σε τυχόν ενιαία μορφολογικά χαρακτηριστικά. Σύμφωνα με στοιχεία του 2026, τα *Υμενοχαιτώδη* περιέχουν περίπου 1.600 είδη παγκοσμίως, κυρίως φλοιόμορφους και πολύπορους μύκητες, αλλά επίσης συμπεριλαμβάνουν αρκετά κοραλλόμορφα και αγαρικόμορφα. Είδη οικονομικής σημασίας συμπεριλαμβάνουν τους μύκητες της σήψης του ξύλου στα γένη *Φέλλινος* και *[[Ινονώτος]]* sensu lato (με την "ευρεία έννοια"), μερικά από τα οποία μπορεί να προκαλέσουν απώλειες στην δασοκομία.  Τα είδη *Inonotus obliquus* (γνωστό ως "chaga") και το *Phellinus linteus,* πωλούνται για τις θεραπευτικές τους ιδιότητες. 

## Ταξινόμηση

### Ιστορία
Η τάξη προτάθηκε το 1977 για να δημιουργηθεί ο υψηλότερος ταξινομικός βαθμός της οικογένειας των *[[Υμενοχαιτοειδή|Υμενοχαιτοειδών]]* . Στην αρχική της σύλληψη, τα είδη εντός της τάξης των *Υμενοχαιτοειδών* είχαν διάφορα κοινά μορφολογικά χαρακτηριστικά, κυρίως καφέ ή καφετί βασιδιοκάρπια (καρποσώματα), που γίνονται μαύρα σε επαφή με αλκαλικά άλατα, υφές που δεν έχουν συνδέσεις κρίκου και παρουσία (στα περισσότερα είδη) χαρακτηριστικών νημάτων (χοντρότοιχα, αγκαθοειδή κυστίδια, ορατά με μεγεθυντικό φακό).

Η αργότερη έρευνα στην υπερδομή έδειξε ότι τα Υμενοχαιτώδη είχαν δολίπορα διαφράγματα με κλειστά παρενθεσώματα, σε αντίθεση με τους περισσότερους Αγαρικομύκητες, οι οποίοι διαθέτουν διάτρητα παρενθεσώματα. Τα είδη των φλοιόμορφων γενών *Hyphodontia* και *Schizopora* αργότερα βρέθηκαν να μοιράζονται αυτή την ιδιαιτερότητα, , γεγονός που υποδηλώνει ότι μπορεί επίσης να σχετίζονται με τα *Υμενοχαιτώδη*, αν και διαφορετικά μορφολογικά.

### Σημερινή κατάσταση
Η μοριακή έρευνα, με βάση την κλαδιστική ανάλυση των ακολουθιών DNA, επέκτεινε σημαντικά και επαναπροσδιόρισε την τάξη των *Υμενοχαιτωδών* διαιρώντας την τάξη σε τουλάχιστον έξι διαφορετικούς κλάδους. Ο κεντρικός κλάδος αντιπροσωπεύει τα παραδοσιακά *[[Υμενοχαιτοειδή]]*, εξαιρουμένων των γενών *Coltricia* και *Coltriciella*. Μια άλλη τάξη περιλαμβάνει τα φλοιόμορφα γένη *Lyomyces* και *Schizopora* (*Σχιζοποροειδή* - *Schizoporaceae*), μαζί με τα *Coltricia* and *Coltriciela* ως υποκλάδο. Ένας άλλος κλάδος (Repetobasidiaceae) περιλαμβάνει τα αγαρικόμορφα είδη *Rickenella*, το κοραλλόμορφο *Alloclavaria purpurea*, και διάφορους φλοιόμορφους μύκητες, συμπεριλαμβανομένου του γένους *Repetobasidium*. Οι τρεις υπόλοιποι κλάδοι αποτελούνται από τα φλοιόμορφα είδη του γένους *Hyphodontia*, φλοιόμορφα είδη του γένους *Kneifiella* και είδη και πολύπορα του γένους *Oxyporus*.

Πλέον δεν διαθέτουν όλα τα είδη που τοποθετούνται στην τάξη των Υμενοχαιτωδών κλειστά παρενθεσώματα, επομένως δεν υπάρχουν κοινά μορφολογικά χαρακτηριστικά στην τάξη.
Αρχείο:Inonotus-hispidus01.jpg|εναλλ.=Inonotus hispidus (Hymenochaetaceae)|
Αρχείο:Rickenella_swartzii_-_Lindsey_1b.jpg|εναλλ.=Rickenella swartzii (Repetobasidiaceae)|
Αρχείο:Schizopora.paradoxa.-.lindsey.jpg|εναλλ.=Schizopora paradoxa (Schizoporaceae)|
Αρχείο:Coltricia_perennis_01.JPG|εναλλ.=Coltricia perennis(Coltricia subclade)|
Αρχείο:Hyphodontia_arguta_-_Lindsey.jpg|εναλλ.=Hyphodontia arguta (Hyphodontia clade)|


## Οικότοπος και διασπορά
Οι περισσότεροι μύκητες της τάξης είναι σαπροτροφικοί σε νεκρό ξύλο, αλλά ορισμένα είδη εντός της οικογένειας των *Υμενοχαιτοειδών* μπορεί να προκαλέσουν σήψη και σε ζωντανά δέντρα. Τα είδη των γενών *Coltricia* και *Coltriciella* είναι εκτομυκορριζικά. Τα αγαρικόμορφα είδη του γένους *Rickenella* και τα συγγενικά γένη είναι παράσιτα των βρύων και των ηπατικών βρύων.  Η διασπορά των Υμενοχαιτωδών είναι παγκόσμια.

## Οικονομική σημασία
Πολλές μύκητες, οι οποίοι αποσυνθέτουν ξύλο, των γενών *Φέλλινου* και *[[Ινονώτος|Ινονώτου]]* sensu lato είναι παθογόνοι, και προκαλούν απώλειες στις δασικές φυτείες. Θεωρείται ότι τα είδη *Inonotus obliquus* ("chaga")  και το *Phellinus linteus*, τα οποία διατίθενται εμπορικά ως εναλλακτικά φάρμακα, διαθέτουν θεραπευτικές ιδιότητες.

## Αναφορές

Κατηγορία:Τάξεις βασιδιομυκήτων