Μερτ-ε-Μοζέλ

Η **Μερτ-ε-Μοζέλ** (γαλλικά: *Meurthe-et-Moselle*) είναι γαλλικός νομός που βρίσκεται στο κέντρο της Λωρραίνης. Είναι τμήμα της διοικητικής περιοχής Γκραντ Εστ. Πρωτεύουσα του νομού είναι το Νανσύ.

Το Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής και Οικονομικών Μελετών (INSEE) και το Ταχυδρομείο του αποδίδουν τον κωδικό 54.

Οι κάτοικοι του νομού αναφέρονται ως Μερτουά (ζ) ή Μερτ-ε-Μοζελάν. 

## Γεωγραφικά στοιχεία
[εναλλ.=|αριστερά|μικρογραφία|320x320εσ|Ο ποταμός [Μοζέλλας (ποταμός)|Μοζέλ στο Ποντ-α-Μουσόν]]
[αριστερά|μικρογραφία|250x250εσ|Η [πλατεία Στανισλάς στο Νανσύ]]
[μικρογραφία|370x370εσ|Θέση του νομού Μερτ-ε-Μοζέλ στην περιοχή [Γκραντ Εστ|Γκραντ-Εστ]]
Ο νομός Μερτ-ε-Μοζέλ είναι τμήμα της διοικητικής περιοχής Γκραντ-Εστ. Έχει έκταση 5.246 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Διοικητικά αποτελείται από 4 διαμερίσματα και περιλαμβάνει 591 κοινότητες. Ο πληθυσμός του νομού είναι 733.821 κάτοικοι (στην απογραφή του 2016).

Ο νομός Μερτ-ε-Μοζέλ βρίσκεται στο κέντρο της Λωρραίνης. Περιβάλλεται από τους νομούς Μεζ, Βοζ, Κάτω Ρήνο και Μοζέλ και στα βόρεια σύνορά του συνορεύει με το Λουξεμβούργο και το Βέλγιο.

Ο νομός, που δημιουργήθηκε μετά τον γαλλο-πρωσικό πόλεμο του 1871, έχει ασυνήθιστο σχήμα: οι διαστάσεις του είναι 130 χιλιόμετρα από το βορρά έως το νότο και μεταξύ 7 και 103 χιλιομέτρων από ανατολικά προς δυτικά. Το σχήμα του, του οποίου το βόρειο τμήμα αντιστοιχεί σε ένα μακρόστενο διάδρομο, μερικές φορές συγκρίνεται με το σχήμα της χήνας. Μια άλλη ιδιαιτερότητα  αυτού του νομού είναι ότι μια από τις κοινότητες του, η Οτ, περικλείεται στο νομό Μεζ.

Το δάσος καλύπτει το 32% του νομού. Το δάσος του Αι, παλιά ιδιοκτησία των δουκών στο Νανσύ, έχει διαμορφωθεί σε πάρκο.
Η πρωτεύουσα του νομού είναι το Νανσύ. Άλλα σημαντικά αστικά κέντρα περιλαμβάνουν τις κοινότητες Βαλ-ντε-Μπριγιέ, Λονβί, Λυνεβίλ, Ποντ-α-Μουσόν, Τουλ και Βιλράπτ. 

Ο νομός έλαβε το όνομά του από τους δύο κύριους ποταμούς που τον διασχίζουν: Μοζέλ και Μερτ. Μεταξύ των άλλων ποταμών: Σιέρ, Ορν, Σέιγ, Μαντόν, Μορτάνι και Βεζούζ. Το ανάγλυφο διαμορφώνεται από τις τεράστιες πεδιάδες που έχουν σκάψει αυτά τα ποτάμια στο οροπέδιο της Λωρραίνης, που στα νοτιοανατολικά προσεγγίζουν τα όρη των Βοσγίων.

Το υψηλότερο σημείο είναι στα 731 μέτρα και το χαμηλότερο στην Αρναβίλ στα 171 μέτρα. Ένα άλλο ιστορικά σημαντικό ύψωμα είναι ο λόφος του Σιόν. Χάρτης του νομού. 

## Κλίμα
Ο νομός έχει ηπειρωτικό κλίμα (Cfb σύμφωνα με την κλιματική ταξινόμηση Κέππεν) και υφίσταται ωκεανικές και ηπειρωτικές επιρροές. Αυτό συνεπάγεται μεγάλη αντίθεση θερμοκρασιών, τόσο κατά τη διάρκεια της ημέρας όσο και μεταξύ των εποχών (παρατηρούνται παγετώνες και καύσωνες). Οι χειμώνες είναι κρύοι και ξηροί σε παγωμένο καιρό και συχνή χιονόπτωση στα υψίπεδα. Τα καλοκαίρια δεν είναι πάντα ηλιόλουστα αλλά είναι θερμά, οι καταιγίδες είναι αρκετά πολυάριθμες, με κατά μέσο όρο πάνω από 26 καταιγίδες το χρόνο. Οι ομίχλες είναι συχνές το φθινόπωρο και οι άνεμοι είναι γενικά αδύναμοι. Οι βροχοπτώσεις είναι μέτριες και σπάνια έντονες.

## Ιστορία
[αριστερά|μικρογραφία|250x250εσ|Τα σύνορα μετά τον [Γαλλοπρωσικός Πόλεμος|Γαλλο-Πρωσικό πόλεμο του 1871]]
[μικρογραφία|Μνημείο πεσόντων στην [Τουλ]]
Ο νομός Μερτ-ε-Μοζέλ δημιουργήθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου 1871, από εδάφη του παλαιού νομού Μερτ και του νομού Μοζέλ, που με τη Συνθήκη της Φρανκφούρτης παρέμειναν στη Γαλλία, ενώ τα μεγαλύτερα τμήματά τους, καθώς και η Αλσατία προσαρτήθηκαν από τη Γερμανική αυτοκρατορία μέχρι το 1919.

Τα σημερινά σύνορα μεταξύ των νομών Μοζέλ και Μερτ-ε-Μοζέλ ήταν από το 1871 έως το 1919 τα σύνορα μεταξύ Γερμανίας (Γερμανική αυτοκρατορία) και Γαλλίας (Τρίτη Γαλλική Δημοκρατία). Όταν η Γερμανία επέστρεψε τα προσαρτημένα εδάφη στη Γαλλία, ως αποτέλεσμα της ήττας της στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο το 1919 με τη Συνθήκη των Βερσαλλιών, το γαλλικό κράτος διατήρησε τα σύνορα του 1871 μεταξύ των νομών.

Τα σύνορα αυτά επανήλθαν ως γαλλο-γερμανικό σύνορο μετά την de facto προσάρτηση των νομών Μοζέλ, Κάτω Ρήνου και Άνω Ρήνου από το ναζιστικό καθεστώς μεταξύ 1940 και 1944.

Η περιοχή, λόγω της γεωγραφικής της θέσης, βρέθηκε επανειλημμένα στην πρώτη γραμμή του πολέμου, στην στην «κύρια γραμμή αντίστασης». Πολλοί τόποι μνήμης και μνημεία τιμούν τους πεσόντες. Η γραμμή Μαζινό διέσχιζε το νομό.

Από το 1960 έως το 2015, ο νομός ήταν μέρος της διοικητικής περιοχής της Λωρραίνης, η οποία μαζί με τις πρώην περιοχές Καμπανία-Αρδέννες και Αλσατία από την 1 Ιανουαρίου 2016 συγκροτούν τη νέα περιοχή Γκραντ Εστ, ως αποτέλεσμα του νόμου σχετικά με την τροποποίηση των περιοχών που ψηφίστηκε το 2014.

## Διοικητική διαίρεση
μικρογραφία|340x340εσ|Τα διοικητικά διαμερίσματα του νομού Μερτ-ε-Μοζέλ
Ο νομός Μερτ-ε-Μοζέλ χωρίζεται σε 4 διοικητικά διαμερίσματα, 23 καντόνια και 591 κοινότητες:

## Πόλεις
[μικρογραφία|370x370εσ|Χάρτης της περιοχής [Γκραντ Εστ|Γκραντ-Εστ με τις κυριότερες πόλεις. Ο νομός Μερτ-ε-Μοζέλ στο κέντρο]]
Οι κυριότερες πόλεις του νομού:

## Οικονομία
αριστερά|μικρογραφία|267x267εσ|Υψικάμινος στο εργοστάσιο Σαιν-Γκομπέν στο Ποντ-α-Μουσσόν, εν λειτουργία
Η οικονομία του νομού έχει συνδεθεί από τον 19ο αιώνα με τα ορυχεία (εξόρυξη σιδήρου, αλατιού και ασβεστόλιθου) και τη σιδηρουργία. Ανθηρή οικονομία ακόμη ως τη δεκαετία του 1960, άρχισε να πλήττεται από την κρίση στη χαλυβουργία από τη δεκαετία του 1970, γεγονός που ανάγκασε την περιοχή να μεταστρέψει την οικονομία της.

Βόρεια του Μπριγιέ, η περιοχή επλήγη ιδιαίτερα από αυτή την κρίση. Σήμερα, το ποσοστό ανεργίας είναι υψηλό και η διασυνοριακή απασχόληση του βορρά του νομού στο Βέλγιο και το Λουξεμβούργο είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένη. Για παράδειγμα, το 50% του ενεργού πληθυσμού της πρώην χαλυβουργικής πόλης Λονβί εργάζεται στο Λουξεμβούργο. Η περιοχή της Λυνεβίλ, στο νότο, είναι επίσης μια περιοχή σε αναδιάρθρωση. 

Το αστικό κέντρο του Νανσύ, αντιθέτως, είναι πολύ δυναμικό, με έντονη συμμετοχή στις υπηρεσίες, την έρευνα και την ανώτατη εκπαίδευση. Οι βιομηχανίες μηχανοκατασκευών στα περίχωρα του Νανσύ δεν επηρεάστηκαν από την κρίση. Στο νομό υπάρχουν κι άλλες βιομηχανίες, όπως ζυθοποιίες στο Σανπινιέλ, μονάδες παρασκευής προϊόντων ζαχαροπλαστικής στο Νανσύ, κεραμουργίες, στο Σαιν-Κλεμάν και τη Λυνεβίλ, υαλουργίες στο Νανσύ, Μπακαρά και Βα-λε-Σατέλ, μηχανουργίες, βιομηχανίες κατασκευής οχημάτων κ.ά.

Στα νότια του νομού, η περιοχή Σαιντουά έχει παραμείνει αγροτική. Στα νοτιοανατολικά, στην περιοχή της Τουλ υπάρχουν αμπελώνες και παράγουν εκλεκτά κρασιά.

Ο φωτοβολταϊκός σταθμός ηλεκτροπαραγωγής στην Τουλ-Ροζιέρ, ο οποίος λειτουργεί από το 2012, είναι ο μεγαλύτερος στη Γαλλία.

## Αξιοθέατα
[εναλλ.=|μικρογραφία|250x250εσ|Το [κάστρο της Λουνεβίλ|κάστρο της Λυνεβίλ]]
Ο τουρισμός στο νομό Μερτ-ε-Μοζέλ αποτελεί μέρος μιας από τις κύριες οικονομικές δραστηριότητες του νομού και έρχεται σε διάφορα είδη.

* Η πλατεία Στανισλάς στο Νανσύ (Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς).
* Το δουκικό παλάτι του Νανσύ είναι η παλιά κατοικία των δουκών της Λωρραίνης.
* Το κάστρο της Λουνεβίλ, ιδιοκτησία των Δουκών της Λωρραίνης από τον 13ο αιώνα, ανακατασκευάστηκε από τον δούκα Λεοπόλδο της Λωρραίνης μεταξύ 1703 και 1720.
* Ο καθεδρικός ναός Σαιντ-Ετιέν στην Τουλ, γοτθικού ρυθμού, 13ος-15ος αιώνας.
* Η βασιλική Σαιν-Νικολά στο Σαιν-Νικολά-ντε-Πορ

Αρχείο:Cathédrale de Toul-Façade.JPG|Ο καθεδρικός ναός της Τουλ
Αρχείο:Porte de France en automne.jpg|Η πύλη της Γαλλίας στο Λονβί
Αρχείο:Basilique saint nicolas de port.jpg|Η βασιλική Σαιν-Νικολά στο Σαιν-Νικολά-ντε-Πορ
Αρχείο:Chartreuse de Bosserville.jpg|Το μοναστήρι της Μποσερβίλ
Αρχείο:Poste de Secours de Domjevin (Hôpital).JPG|Υπόγειο στρατιωτικό νοσοκομείο στο Ντομζεβάν
Αρχείο:Chateau de Haroue 003.jpg|Το κάστρο του Αρουέ
Αρχείο:Town Hall of Luneville France behind the Church of St. Jacques.JPG|Το Δημαρχείο της Λουνεβίλ
Αρχείο:F54 Université-Pont-à-Mousson façade.jpg|Το παλιό Πανεπιστήμιο στο Ποντ-α-Μουσόν


## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Η ιστοσελίδα του Γραφείου Τουρισμού (γαλλικά)
* Η ιστοσελίδα του Νομαρχιακού Συμβουλίου (γαλλικά)


Κατηγορία:Νομοί του Γκραντ Εστ
Κατηγορία:Νομοί της Γαλλίας