Βοεβοδάτο Κάτω Καρπαθίων

[δεξιά|μικρογραφία|250x250εσ| [Παλάτι του Ζέσουφ|Παλάτι της οικογένειας Λουμπομίρσκι στο Ζέσουφ]]
Το **Βοεβοδάτο Κάτω Καρπαθίων**, ή **Επαρχία** **Κάτω Καρπαθίων** (πολωνικά: *województwo podkarpackie*, σλοβακικά: *Podkarpatské vojvodstvo*, ουκρανικά: Підкарпатське воєводство), είναι βοεβοδάτο (επαρχία) στη νοτιοανατολική γωνιά της Πολωνίας. Η διοικητική πρωτεύουσα και η μεγαλύτερη πόλη του είναι το Ζέσουφ. Ιστορικά, το μεγαλύτερο μέρος της επικράτειας του βοεβοδάτου αποτελούσε μέρος του Βασιλείου της Γαλικίας-Βολυνίας, του Βασιλείου της Γαλικίας και Λοδομέριας και της Ρουθηνίας. Κατά την περίοδο του μεσοπολέμου, ήταν μέρος του Βοεβοδάτου Λβουφ.

Το βοεβοδάτο δημιουργήθηκε την 1η Ιανουαρίου 1999 από τα πρώην βοεβοδάτα Ζέσουφ, Πσέμισλ, Κρόσνο και (μερικώς) Τάρνουφ και Ταρνόμπζεγκ, σύμφωνα με τις μεταρρυθμίσεις της πολωνικής τοπικής αυτοδιοίκησης που εγκρίθηκαν το 1998. Το όνομα προέρχεται από την τοποθεσία της περιοχής κοντά στα Καρπάθια Όρη, και το βοεβοδάτο περιλαμβάνει περιοχές δύο ιστορικών περιοχών της Ανατολικής Ευρώπης - της Ελάσσονος Πολωνίας (δυτικά και βορειοδυτικά πόβιατ) και της Ερυθράς Ρουθηνίας. Κατά την περίοδο του μεσοπολέμου (1918-1939), το Βοεβοδάτο Κάτω Καρπαθίων ανήκε στην «Πολωνία Β», τις λιγότερο ανεπτυγμένες, πιο αγροτικές περιοχές της Πολωνίας. Για την ενίσχυση της τοπικής οικονομίας, η κυβέρνηση της Δεύτερης Πολωνικής Δημοκρατίας ξεκίνησε στα μέσα της δεκαετίας του 1930 ένα τεράστιο πρόγραμμα εκβιομηχάνισης, γνωστό ως Κεντρική Βιομηχανική Περιοχή. Το πρόγραμμα δημιούργησε πολλά μεγάλα εργοστάσια εξοπλισμού, συμπεριλαμβανομένων των PZL Mielec, PZL Rzeszów, Huta Stalowa Wola και εργοστάσια σε άλλες πόλεις των Κάτω Καρπαθίων όπως οι Ντεμπίτσα, Νόβα Ντέμπα, Σάνοκ, Ταρνόμπζεγκ και Νόβα Σαζίνα. Ένα από τα ονόματα που προτάθηκαν για αυτό το βοεβοδάτο, ήταν το Βοεβοδάτο Γαλικίας, που αναφέρεται στην παλιά ιστορική περιοχή της Γαλικίας. Παρά το γεγονός ότι είχε την έγκριση του πληθυσμού, το όνομα που τέθηκε στο τέλος ήταν Κάτω Καρπαθίων, αν και δεν έχει ποτέ αναφερθεί με αυτόν τον τρόπο στο παρελθόν.

Συνορεύει με το Βοεβοδάτο της Μικράς Πολωνίας στα δυτικά, το Βοεβοδάτο Τιμίου Σταυρού στα βορειοδυτικά, το Βοεβοδάτο Λούμπλιν στα βόρεια, την Ουκρανία (¨ομπλαστ Λβιβι και Όμπλαστ Υπερκαρπαθίας) στα ανατολικά και τη Σλοβακία (Κράι Πρεσόβ) στα νότια. Καλύπτει έκταση 17.844 χλμ2 και έχει πληθυσμό 2.127.462 κατοίκων (το 2019). Το βοεβοδάτο είναι κυρίως λοφώδες ή ορεινό (δείτε: Μπιεστσάντι, Μπεσκίντι), με τη βορειοδυτική του γωνία να είναι επίπεδη. Πρόκειται για ένα από τα πιο δασώση βοεβοδάτα της Πολωνίας (35,9% της συνολικής έκτασης), όπου εντός των εδαφών του υπάρχει ολόκληρο το Εθνικό Πάρκο Μπιεστσάντι και τμήματα του Εθνικού Πάρκου Μαγκούρα.

## Πόλεις
Το βοεβοδάτο αποτελέιται από 51 πόλεις. Παρατίθενται παρακάτω με φθίνουσα σειρά πληθυσμού (σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του 2019).

## Διοικητικό τμήμα
Το Βοεβοδάτο Κάτω Καρπαθίων χωρίζεται σε 25 πόβιατ: 4 πόβιατ πόλης και 21 πόβιατ γης. Αυτά χωρίζονται περαιτέρω σε 160 γκμίνα.

## Οικονομία
Το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) του βοεβοδάτου ανήλθε σε 19,4 δισεκατομμύρια ευρώ το 2018, αντιπροσωπεύοντας το 3,9% της πολωνικής οικονομικής παραγωγής. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ που προσαρμόστηκε για την αγοραστική δύναμη ήταν 15.100 ευρώ ή το 50% του μέσου όρου της ΕΕ27 το ίδιο έτος. Το ΑΕΠ ανά εργαζόμενο ήταν 59% του μέσου όρου της ΕΕ. Το Βοεβοδάτο Κάτω Καρπαθίων είναι το βοεβοδάτο με το τρίτο χαμηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Πολωνία.

## Εικόνες

Αρχείο:Ratusz-POL, Rzeszów.jpg|Δημαρχείο του Ζέσουφ
Αρχείο:Łańcut Castle Front.jpg|Κάστρο του Γουάντσουτ
Αρχείο:0.2014 Sanok, von Kościuszkistrasse aus gesehen.JPG|Σάνοκ
Αρχείο:Krasiczyn od fosy.jpg|Κάστρο του Κασίτσιν
Αρχείο:Jasło-pałac1.JPG|Παλάτι στο Γιάσουο
Αρχείο:2015 Przemyśl, Widok na miasto z baszty północnej zamku (06).jpg|Πσέμισλ
Αρχείο:Huwniki Widok.jpg|Χουβνίκι
Αρχείο:2015, Przemyśl, Zamek Kazimierzowski (02).jpg|Βασιλικό Κάστρο του Καζίμιρ στο Πσέμισλ
Αρχείο:Synagoga lesko.jpg|Συναγωγή του Λέσκο
Αρχείο:2014 Tarnobrzeg, Zamek Tarnowskich 02.JPG|Παλάτι των Ταρνόφσκι στο Ταρνόμπζεγκ
Αρχείο:Jarosław1.JPG|Δημαρχείο του Γιαρόσουαφ
Αρχείο:20180816 Zamek w Baranowie Sandomierskim 1545 8967 DxO.jpg|Κάστρο του Μπαράνουφ Σαντομιέρσκι
Αρχείο:Organs in Basilica of St. Mary in Leżajsk.jpg|Μπαρόκ εκκλησιαστικά όργανα του 16ου αιώνα στο Λέζαϊσκ
Αρχείο:Solina Poland.jpg|Λίμνη Σολίνα
Αρχείο:Solina lake view.jpg|Η Σολίνα όπως φαίνεται από απόσταση
Αρχείο:Sine Wiry 05.jpg|Ποταμός Βετλίνα
Αρχείο:Two lynxes playing.jpg|Λύγκας
Αρχείο:PL-PK Blizne, kościół Wszystkich Świętych 2014-07-26--09-26-59-001.jpg|Εκκλησία των Αγίων Πάντων στο Μπλίζνε, Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO
Αρχείο:Przeclaw js.jpg|Πσέτσουαφ
Αρχείο:Wisłok Wielki cerkiew.JPG|Βίσουοκ Βιέλκι
Αρχείο:Pogórze zach. skansen Sanok.jpg|Υπαίθριο μουσείο στο Σάνοκ
Αρχείο:San widziany z Zamku Sobień.JPG|Ποταμός Σαν
Αρχείο:Tarnica winter.JPG|Όρος Ταρνίτσα
Αρχείο:Sanockie nafta pompa.jpg|Μια ιστορική πετρελαιοπηγή
Αρχείο:Leopard-AMI-Leipzig-2007a.JPG|Αυτοκίνητο Leopard
Αρχείο:20110827 Black Hawk Radom Air Show 9577.jpg|Eλικόπτερο Black Hawk που παράγεται από την PZL Mielec
Αρχείο:Autosan A1212C Eurolider - Transexpo 2009.jpg|Ο κατασκευαστής λεωφορείων και πούλμαν Autosan έχει την έδρα του στο Σάνοκ
Αρχείο:Zapora Solińska - panoramio.jpg|Το φράγμα της Σολίνα είναι το μεγαλύτερο φράγμα στην Πολωνία


## Δείτε επίσης

* Βοεβοδάτο Λβουφ της Δεύτερης Πολωνικής Δημοκρατίας
* Γαλικία (Ανατολική Ευρώπη)

## Παραπομπές


## Πηγές
*

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Συλλογή φωτογραφιών των Κάτω Καρπαθίων
* Επίσημος ιστότοπος του Βοεβοδάτου Κάτω Καρπαθίων (πολωνικά)
* Επίσημος ιστότοπος Podkarpacki Urząd Wojewódzki (πολωνικά)
* Τα κάστρα και τα παλάτια του Βοεβοδάτου Κάτω Καρπαθίων (αγγλικά)


Κατω Καρπαθιων