Μάχη της Γάζας (312 π.Χ.)

Η **μάχη της Γάζας** (312 π.Χ.) ήταν μια σύγκρουση μεταξύ των δυνάμεων του Δημητρίου Α' Πολιορκητή και του Πτολεμαίου Α' Σωτήρα της Αιγύπτου. Νικητής ήταν ο Πτολεμαίος.

## Εξέλιξη  της διένεξης των Διαδόχων
Ύστερα από την δολοφονία του  «*επιμελητού της βασιλείας*»  Περδίκκα ( 321 π.Χ.)  ο Αντίγονος ο Μονόφθαλμος που διορίστηκε από τον γηραιό Αντίπατρο «*προστάτης των βασιλέων*» ανέλαβε  να  εξουδετερώσει τους κυριότερους οπαδούς του επικεφαλής των οποίων ήταν ο Ευμένης.

Μέχρι  το  316 π.Χ. ο Αντίγονος είχε εξοντώσει τον Ευμένη και είχε γίνει κύριος του μεγαλύτερου μέρους του κράτους του Μεγάλου Αλεξάνδρου.  Τότε οι υπόλοιποι διάδοχοι (Πτολεμαίος, Λυσίμαχος και Κάσσανδρος)  συνασπίστηκαν εναντίον του. Ο Σέλευκος που είχε εκδιωχθεί από την σατραπεία του από τον Αντίγονο και είχε καταφύγει  στον Πτολεμαίο,  στην  Αίγυπτο, διορίστηκε αρχηγός των ναυτικών δυνάμεων του συνασπισμού. Ο Αντίγονος  συμμάχησε με τον πρώην «*επιμελητή των βασιλέων*» Πολυπέρχοντα που  βρίσκονταν τότε στην Αιτωλία και τον γιο του  τελευταίου  Αλέξανδρου προκείμενου να χτυπήσει τον Κάσσανδρο . Ο ίδιος  επιτέθηκε  εναντίον του  Πτολεμαίου  καταλαμβάνοντας  την Συρία την Φοινίκη και την Παλαιστίνη (316-314 π.Χ.) . Ο Πτολεμαίος  αντεπιτέθηκε. Ο Αντίγονος υποκίνησε σε αποστασία τους βασιλείς της Κύπρου που ήταν σύμμαχοι του Πτολεμαίου . Ο τελευταίος  όμως κατέπνιξε την αποστασία και είχε επιτυχίες  στην  Άνω Συρία και την Κιλικία (313 π.Χ.) .

Το επόμενο έτος  ( άνοιξη του  312 π.Χ.)  ύστερα από συστάσεις του Σέλευκου κινήθηκε από την Αίγυπτο προς την Γάζα όπου βρίσκονταν ο γιος του Αντίγονου Δημήτριος.

## Δυνάμεις και σχέδια  των αντιπάλων
Ο Πτολεμαίος και ο Σέλευκος διέθεταν 18.000 βαριά οπλισμένους πεζούς (Μακεδόνες και μισθοφόρους) , 4.000 ιππείς και άγνωστο  αριθμό Αιγύπτιων ψιλών και βοηθητικών.

Ο νεαρός Δημήτριος διέθετε  11.000 βαριά οπλισμένους πεζούς (μισθοφόρους , Μακεδόνες , Λύκιους και Παμφύλιους), 4.400 ιππείς , άγνωστο αριθμό ψιλών και 43 ελέφαντες .

Ο Δημήτριος  επιχείρησε να παραπλανήσει τους αντιπάλους του ενισχύοντας  το  αριστερό του κέρας αντί για το παραδοσιακό δεξιό. Εκεί υπό την κάλυψη  30 ελεφάντων , 1.000 τοξοτών  και  ακοντιστών και 500 Περσών  σφενδονητών, τοποθέτησε το βαρύ ιππικό του (2.900 ιππείς) υπό την ηγεσία του ίδιου και του Πείθωνος . Στο κέντρο πίσω από τους υπόλοιπους ελέφαντες παρατάχθηκε το βαρύ πεζικό του και στο δεξί κέρας οι υπόλοιποι  1.500 ιππείς υπό  τις διαταγές του Ανδρόνικου .

Ο Πτολεμαίος  και ο Σέλευκος  πληροφορήθηκαν το σχέδιο του αντιπάλου τους και παρέταξαν στο δεξί τους κέρας το βαρύ ιππικό τους για να αντιμετωπίσουν το ενισχυμένο κέρας του Δημητρίου . Οι υπόλοιποι ιππείς παρατάθηκαν στο αριστερό κέρας. Στο κέντρο παρατάχθηκε το βαρύ πεζικό.

## Έναρξη και εξέλιξη  της μάχης
[thumb|left|400px|<div style='text-align: center;'>  Η μάχη της Γάζας ([312 π.Χ.).]]
Η μάχη άνοιξε με την επίθεση του ενισχυμένου κέρατος του Δημητρίου . Ο  Πτολεμαίος και ο Σέλευκος έσπευσαν να το αντιμετωπίσουν   και κατάφεραν με έναν ελιγμό να τον πλευροκοπήσουν . Η ιππομαχία μεταξύ τους εξελίσσονταν άγρια και αμφίρροπη όταν ο Δημήτριος διέταξε την επέλαση των ελεφάντων. Η επέλαση των θηρίων ανακόπηκε από τους ψιλούς του Πτολεμαίου οι οποίοι τοποθέτησαν μπροστά τους  ένα είδος εμποδίων τους  «*χάρακες*»  (σανίδες με όρθια  καρφιά οι οποίες  μετακινούνταν με  ένα σύστημα αλυσίδων και τοποθετούνταν μπροστά στους ελέφαντες) . Κάποια από τα πληγωμένα ζώα μετέδωσαν  τον πανικό στο ιππικό του Δημητρίου . Έτσι παρά τις προσπάθειες του τελευταίου η παράταξη του άρχισε να υποχωρεί.

Η υποχώρηση έγινε με σχετική τάξη ως την Γάζα
 . Όταν όμως οι στρατιώτες μπήκαν στην πόλη δημιούργησαν τρομερή αταξία στην προσπάθεια τους να διασώσουν τις αποσκευές τους. Την αταξία αυτή εκμεταλλεύτηκε ο Πτολεμαίος , εισέβαλλε στην πόλη από τις πύλες ( οι οποίες είχαν μείνει ανοικτές)  και αιχμαλώτισε τους περισσότερους στρατιώτες του αντιπάλου του . Ο Δημήτριος κατάφερε να διασωθεί  διαφεύγοντας  προς την  πόλη Άζωτο , ο στρατός του όμως διαλύθηκε  (πάνω από 8.000 άντρες του  αιχμαλωτίστηκαν) και πολλοί στενοί  φίλοι του όπως ο Πείθων και ο Βοιωτός σκοτώθηκαν .

## Συνέπειες
Ο Πτολεμαίος και ο Σέλευκος άφησαν τους πιο επιφανείς από τους αιχμαλώτους ελεύθερους διακηρύσσοντας ότι ο αγώνας δεν γίνονταν εναντίον τους αλλά εναντίον του Αντίγονου επειδή ο τελευταίος  παρά το γεγονός ότι ο πόλεμος εναντίον του Ευμένη ήταν κοινός  κατάλαβε όλα τα εδάφη που βρίσκονταν υπό τον έλεγχο του αντιπάλου του και τα κράτησε για τον εαυτό του.

Έπειτα ο Πτολεμαίος κατέλαβε την Σιδώνα και την Τύρο , όταν η φρουρά της τελευταίας πόλης στασίασε εναντίον του διοικητή της Ανδρόνικου. Ο Πτολεμαίος όχι μόνο δεν τιμώρησε τον φρούραρχο αλλά τον συγχώρεσε και τον έκανε ένα από τους φίλους του.

## Παραπομπές


## Πηγές
*Ιστορία του Ελληνικού έθνους *Τόμος Δ'  Μέγας Αλέξανδρος –Ελληνιστικοί  Χρόνοι Εκδοτική Αθηνών * 1979
*Perseus Digital Library *Diodorus Siculus, Bibliotheca Historica, Books XVIII-XX Immanuel Bekker, Ludwig Dindorf, Friedrich Vogel, Kurt Theodor Fischer, Immanel Bekker, Ed.*

Γαζα
Γαζα
Γαζα
Μαχη Γαζας
Γαζα