Φαλαινοκέφαλος

Ο **Φαλαινοκέφαλος**  είναι πελεκανόμορφο πτηνό της οικογενείας των Φαλαινοκεφαλιδών, που απαντάται στην αφρικανική ήπειρο. Η επιστημονική ονομασία του είδους είναι *Balaeniceps rex* και δεν περιλαμβάνει υποείδη.

Ο φαλαινοκέφαλος, από τα πλέον περίεργα σε εμφάνιση πτηνά λόγω του «παράδοξου» ράμφους του, μέχρι πρόσφατα αποτελούσε *ταξινομικό γρίφο* για τους επιστήμονες, οι οποίοι διαφωνούσαν για το εάν έπρεπε να ταξινομηθεί στην τάξη των Πελαργόμορφων ή των Πελεκανόμορφων. Μετά από μακροχρόνιες έρευνες αποφασίστηκε το δεύτερο, ωστόσο, κατ’ ουδένα τρόπο η «υπόθεση» έχει κλείσει οριστικά. Αντίθετα, είναι μάλλον προσωρινή, δεδομένου ότι οι έρευνες συνεχίζουν να βρίσκονται σε εξέλιξη και νέα δεδομένα ανατρέπουν τα παλαιότερα και τούμπαλιν. Εκείνο που, μάλλον, έχει οριστικοποιηθεί είναι η οικογένεια *Φαλαινοκεφαλίδες* (*Balaenicipitidae*) όπου ανήκει, και της οποίας αποτελεί τον μοναδικό εκπρόσωπο (μονοτυπικό taxon όπως και το γένος) (βλ. Συστηματική Ταξινομική).

Αποτελεί για τους ορνιθολόγους, ένα από τα πέντε πιο αγαπητά πτηνά της αφρικανικής ηπείρου.
## Ονοματολογία
Η λατινική επιστημονική ονομασία του γένους (*Balaeniceps*) είναι σύνθετη και αποτελείται από δύο επί μέρους συνθετικά με ξεκάθαρη σημασία: *balaena* «φάλαινα» + *ceps* 
## Βιβλιογραφία
*Howard and Moore, *Checklist of the Birds of the World*, 2003. 
*Bertel Bruun, *Birds of Britain and Europe*, Hamlyn 1980.
*Bob Scott and Don Forrest, *The Birdwatcher’s Key*, Frederick Warne & Co, 1979
*Christopher Perrins, *Birds of Britain and Europe*, Collins 1987. 
*Colin Harrison & Alan Greensmith, *Birds of the World*, Eyewitness Handbooks, London 1993
*Colin Harrison, *Nests, Eggs and Nestlings Of British and European Birds*, Collins, 1988.
*Dennis Avon and Tony Tilford, *Birds of Britain and Europe, a Guide in Photographs*, Blandford 1989
*Detlef Singer, *Field Guide to Birds of Britain and Northern Europe*, The Crowood Press, Swindon 1988
*Hermann Heinzel, RSR Fitter & John Parslow, Birds of Britain and Europe with North Africa and Middle East, Collins, 1995 
*Jim Flegg, *Field Guide to the Birds of Britain and Europe*, New Holland, London 1990
*Mary Taylor Gray, *The Guide to Colorado Birds*, Westcliffe Publishers, 1998
*Peter Colston and Philip Burton, *Waders of Britain and Europe*, Hodder & Stoughton, 1988
*Killian Mullarney, Lars Svensson, Dan Zetterström, Peter J. Grant, *Τα Πουλιά της Ελλάδας Της Κύπρου και της Ευρώπης*, ΕΟΕ, 2007
*R. Grimmett, C. Inskipp, T. Inskipp, *Birds of Nepal*, Helm 2000
*Editions Rencontre S. A. Lausanne, 1975, ελληνική έκδοση «Σύνδεσμος Φίλων Βιβλίων Ποιότητας», (Σ.Φ.Β.Π)
*Γιώργος Σφήκας, *Πουλιά και Θηλαστικά της Κρήτης*, Ευσταθιάδης, 1989
*Γιώργος Σφήκας, *Πουλιά και Θηλαστικά της Κύπρου*, Ευσταθιάδης, 1991
**Πάπυρος Λαρούς*, εκδ. 1963 (ΠΛ)
**Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα*, εκδ. 1996 (ΠΛΜ)
*Ιωάννη Όντρια (I), *Πανίδα της Ελλάδας*, τόμος *Πτηνά*.
*Ιωάννη Όντρια (II), *Συστηματική Ζωολογία*, τεύχος 3.
*Ντίνου Απαλοδήμου, *Λεξικό των ονομάτων των πουλιών της Ελλάδας*, 1988.
**Σημαντικές Περιοχές για τα Πουλιά της Ελλάδας* (ΣΠΕΕ), ΕΟΕ 1994
*«Το Κόκκινο Βιβλίο των Απειλουμένων Σπονδυλοζώων της Ελλάδας», Αθήνα 1992
*Ιωάννου Χατζημηνά, *Επίτομος Φυσιολογία*, εκδ. Γρ. Παρισιάνου, Αθήνα 1979
*Βασίλη Κλεισούρα, *Εργοφυσιολογία*, εκδ. Συμμετρία, Αθήνα 1990
*Γεωργίου Δ. Μπαμπινιώτη, *Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας*, Αθήνα 2002
*Linnaeus, Carolus (1758). Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Tomus I. Editio decima, reformata (in Latin). Holmiae (Laurentii Salvii). 
## Πηγές

*Baker, N. E. 1996. Tanzania waterbird count - January 1995: the first coordinated count of the major wetlands of Tanzania.
*Balaeniceps rex. Fsbio-hannover.de. 
*BirdLife International 
*Briggs, P. 2007. Top billing: Shoebill. Africa - Birds & Birding 12(1): 50-54.
*Buxton, L., Slater, J. and Brown, L.H. 1978. The breeding behaviour of the shoebill or whale-headed stork Balaeniceps rex in the Bangweulu Swamps, Zambia. African Journal of Ecology 16(3): 201-220.
*del Hoyo, J. Elliott, A. & Sargatal, J. (editors). (1992) Handbook of the Birds of the World. Volume 1: Ostrich to Ducks. Lynx Edicions. ISBN 84-87334-10-5
*Dinesen, L.; Baker, M. 2006. Status of Shoebill Balaeniceps rex in Malagarasi, Tanzania. Bulletin of the African Bird Club 13: 37-44.
*Fay, M.; Elkan, P.; Marjan, M.; Grossmann, F. 2007. Aerial Surveys of Wildlife, Livestock, and Human Activity in and around Existing and Proposed Protected Areas of Southern Sudan, Dry Season 2007. In: Wildlife Conservation Society (ed.), Southern Sudan Technical Report.
*Guillet, A. 1987. Distribution and conservation of the shoebill (Balaeniceps rex) in the southern Sudan. Biological Conservation 13: 39-49.
*Guillet, A. 1979. Aspects of the foraging behaviour of the shoebill. Ostrich 50: 252-255.
*Hackett, SJ; Kimball, RT; Reddy, S; Bowie, RC; Braun, EL; Braun, MJ; Chojnowski, JL; Cox, WA; Han, KL et al. (2008). "A phylogenomic study of birds reveals their evolutionary history". Science 320 (5884): 1763–8. doi:10.1126/science.1157704. PMID 18583609.
*Hagey, J. R.; Schteingart, C. D.; Ton-Nu, H.-T. & Hofmann, A. F. (2002). "A novel primary bile acid in the Shoebill stork and herons and its phylogenetic significance". Journal of lipid research 43 (5): 685–90. PMID 11971938. 
*Hancock & Kushan, Storks, Ibises and Spoonbills of the World. Princeton University Press (1992), ISBN 978-0-12-322730-0.
*Howell, P.; Lock, M.; Cobb, S. 1988. The Jonglei Canal: impact and opportunity. Cambridge University Press, Cambridge.
*IUCN. 2012. IUCN Red List of Threatened Species (ver. 2012.1). Available at: http://www.iucnredlist.org. (Accessed: 19 June 2012).
*Matthiessen, Peter (1991). African Silences. New York: Random House. p.&nbsp;56. ISBN 0-679-40021-4.
*Mayr, Gerald (2003). "The phylogenetic affinities of the Shoebill (Balaeniceps rex)". Journal für Ornithologie. doi:10.1046/j.1439-0361.2003.03002.x. 
*Nikolaus, G. 1987. Distribution atlas of Sudan's birds with notes on habitat and status. Zoologischesforschungs Institut und Museum Alexander Koenig, Bonn.
*Renson, G. 1998. Observations sur la reproduction du Bec-en-sabot Balaeniceps rex en Zambie de 1992 à 1997. Alauda 66: 81-96.
*Rose, P. M.; Scott, D. A. 1997. Waterfowl population estimates. Wetlands International, Wageningen, Netherlands.
*Roxburgh, L.; Buchanan, G. M. 2010. Revising estimates of the Shoebill (Balaeniceps rex) population size in the Bangweulu Swamp, Zambia, through a combination of aerial surveys and habitat suitability modelling. Ostrich 81(1): 25-30.
*Roxburgh, L.; Stjernstedt, B.; Mwizabi, D.; Droppelmann, K. 2006. Technical report: Shoebill survey in Bangweulu Swamps, Zambia under the Wetlands International "AEWA/BUWAL IWC 2006".
*Stevenson, Terry and Fanshawe, John (2001). Field Guide to the Birds of East Africa: Kenya, Tanzania, Uganda, Rwanda, Burundi. Elsevier Science, ISBN 978-0856610790
*Wetlands International. 2002. Waterbird population estimates. Wetlands International, Wageningen, Netherlands.
*Williams, J.G; Arlott, N. A Gield Guide to the Birds of East Africa. Collins. ISBN 0-00-219179-2.

Κατηγορία:Φαλαινοκεφαλίδες
Κατηγορία:Πτηνά της Αφρικής