Τατιάνα Μπορίσοβνα Ποτέμκινα

H **Τατιάνα Μπορίσοβνα [[Οικογένεια Ποτέμκιν|Ποτέμκινα]]** (το γένος **Πριγκίπισσα [[Οικογένεια Γκολίτσιν|Γκολίτσινα]],** 30 Ιανουαρίου/10 Φεβρουαρίου 1797, Αγία Πετρούπολη — 1/13 Ιουλίου 1869, Βερολίνο ) - ήταν Ρωσίδα φιλάνθρωπος, κυρία επί των τιμών και ιδρύτρια του κτήματος Άρτεκ στην Κριμαία. Κατόπιν αιτήματός της και με τα κεφάλαιά της, αναστηλώθηκε το Ερημητήριο του Σβιατογκόρσκ στις όχθες του ποταμού Σεβέρσκι Ντόνετς (τώρα μοναστήρι). Η μνήμη της Ποτέμκινα διατηρείται στο όνομα του χωριού Τατιάνοφκα στο Ντονμπάς.

## Βιογραφία
Κόρη του Πρίγκιπα Μπόρις Αντρέεβιτς Γκολίτσιν και της συζύγου του, Πριγκίπισσας Άννας Αλεξάντροβνα, το γένος Πριγκίπισσα Γκρουζίνσκι. Ως παιδί, ήταν αγαπητή σε όλους, διέθετε ευγενική φύση και ελκυστική εμφάνιση, αλλά κακή υγεία. Η γκουβερνάντα της πριγκίπισσας και των αδελφών της ήταν η Μαντάμ ντε Νουιζβίλ.

Το καλοκαίρι του 1814, η Πριγκίπισσα Γκολίτσιnα έγινε νύφη του Αλεξάντερ Μιχαήλοβιτς Ποτέμκιν (1790–1872), γιου της Πριγκίπισσας Τατιάνας Βασιλίεβνα Γιουσούποβα από τον πρώτο γάμο της με τον Μιχαήλ Σεργκέεβιτς Ποτέμκιν. Η Πριγκίπισσα Βαρβάρα Τουρκεστάνοβα, στενή φίλη της Πριγκίπισσας Άννας Αλεξάντροβνα Γκολίτσινα, επισκεπτόταν την εξοχική κατοικία των Γιουσούποφ εκείνη την εποχή, και η αλληλογραφία της συζητούσε όλα τα σκαμπανεβάσματα της επικείμενης ένωσης. Βρίσκοντας τον γαμπρό τόσο αδιάφορο που «δεν δίνει ούτε καν στη νύφη του περισσότερη προσοχή από όση χρειάζεται, και δεν υπάρχει τίποτα να πει κανείς για τους άλλους», η Τουρκεστάνοβα εξήγησε τον λόγο της ένωσης: «Ο γαμπρός δεν είναι τίποτα το ιδιαίτερο, αλλά είναι καλός άνθρωπος. Υπηρετεί καλά, σύντομα θα προαχθεί σε συνταγματάρχη και έχει δέκα χιλιάδες αγρότες, κάτι που είναι ασήμαντο στην εποχή μας». Ωστόσο, η νύφη, όπως σημείωσε ένας καλεσμένος, «παντρεύεται επίσης χωρίς πολλή αγάπη, αλλά πρόθυμα». Η πριγκίπισσα ήταν πολύ συμπαθής στους νέους συγγενείς της: η μέλλουσα πεθερά της ήταν «στοργική» απέναντί της, και ο πατριός του γαμπρού, πρίγκιπας Νικολάι Μπορίσοβιτς Γιουσούποφ, «ήταν ευχαριστημένος με τον γάμο».

Η Τουρκεστάνοβα ανησυχούσε για το αν ο νεαρός Ποτέμκιν είχε «κληρονομήσει την τσιγκουνιά της μητέρας του», αφού, όταν παντρευόταν, δεν είχε ακόμη αποκτήσει το δικό του σπίτι ή δεν είχε αγοράσει άλογα. Έβλεπε την ευτυχία ενός κοριτσιού στην ευκαιρία να «ελέγχει τον άντρα της». Η Τατιάνα Μπορίσοβνα, από την άλλη πλευρά, «αντιμετώπισε υπέροχα τον ρόλο της νύφης: δεν είναι ντροπαλή και δεν συμπεριφέρεται πολύ ελεύθερα - ξέρει πώς να βρει μια μέση λύση... αυτή η νεαρή κοπέλα είναι πιο έξυπνη από ό,τι νομίζουν οι άνθρωποι». Το μόνο εμπόδιο στον γάμο ήταν σχεδόν η εύθραυστη υγεία της νύφης: ήταν τόσο αδύναμη που ίδρωνε με την παραμικρή κίνηση. Η Κριστίν, απαντώντας στις ανησυχίες της Τουρκεστάνοβα, έγραψε: «Είναι μάταιο που η Τατιάνα παντρεύεται, αν έχει αδύναμο στήθος. Ο τοκετός στην ηλικία της θα μπορούσε να οδηγήσει σε φυματίωση». Ο γάμος πραγματοποιήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 1815 στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Ισαάκ. Γνωρίζοντας την αρχή της κοινής τους ζωής, η Βαρβάρα ανέφερε:

Στις 19 Νοεμβρίου 1815, το ζευγάρι απέκτησε έναν γιο, τον Γκριγκόρι, ο οποίος έζησε μόνο 10 μήνες . Η απώλεια του παιδιού συγκλόνισε τόσο πολύ την Ποτέμκινα που οι γιατροί της συνέστησαν να φύγει στο εξωτερικό για να βελτιώσει την υγεία της. Ο Δρ. Μπουτουρλίν έγραψε: «Η Τατιάνα Μπορίσοβνα Ποτέμκινα, τότε στο απόγειο της νεανικής αλλά ασθενικής ομορφιάς της, στάλθηκε από γιατρούς, λόγω της απειλής της ασθένειας, πρώτα στην Ελβετία, μετά την οποία πέρασε έναν ή δύο χειμώνες στη Φλωρεντία και ανάρρωσε πλήρως. Αχώριστα στο πλευρό της ήταν η πρώην γκουβερνάντα της, η ηλικιωμένη Γαλλίδα κυρία Νοαζβίλ, ένα πολύ έξυπνο και διασκεδαστικό άτομο. Μαζί με την Ποτέμκινα, ο ξάδερφος της Τατιάνα Μπορίσοβνα, πρίγκιπας Σεργκέι Τρουμπέτσκοϊ, έζησε στο Παρίσι σε ένα σπίτι στην οδό Μπερζέρ από το 1819 έως το 1821.

### Φιλανθρωπικές δραστηριότητες
αριστερά|μικρογραφία|232x232εσ|Η Ποτέμκινα σε πορτρέτο του Τ. Α. Νεφ
Αφού πέρασε επτά χρόνια στο εξωτερικό και επέστρεψε στη Ρωσία, η Ποτέμκινα - πνευματική κόρη του Αγίου Ιγνατίου - αφιερώθηκε στην φιλανθρωπία. Η Τατιάνα Μπορίσοβνα ίδρυσε και συντηρούσε, με δικά της έξοδα, ορφανοτροφεία, πτωχοκομεία και καταφύγια για τη φροντίδα των άρρωστων και των ασθενών, για την προετοιμασία των απίστων για το μυστήριο του βαπτίσματος και για τις μετανοημένες αμαρτωλές γυναίκες. Άνοιξε αρκετές θέσεις για ορφανά σε εκπαιδευτικά ιδρύματα. Στις αρχές της δεκαετίας του 1820, με τη βοήθεια του ξαδέλφου της, Τρουμπέτσκοϊ, μέλους της Ελεύθερης Εταιρείας για την Ίδρυση Αλληλοεκπαιδευτικών Σχολείων, ίδρυσε ένα σχολείο Λάνκαστερ στο κτήμα της στο Γκοστίλιτσι (κοντά στην Αγία Πετρούπολη).

Το 1827, η Ποτέμκινα ανέλαβε τη θέση της προέδρου της Επιτροπής Φροντίδας Γυναικών Φυλακών της Αγίας Πετρούπολης και υπηρέτησε σε αυτή την ιδιότητα για 42 χρόνια, αγωνιζόμενη να βελτιώσει την κατάσταση των κρατουμένων προσφέροντάς τους υλική και πνευματική υποστήριξη. Κατόπιν αιτήματος της Τατιάνα Μπορίσοβνα, ιδρύθηκε ένα καταφύγιο για τα παιδιά των κρατουμένων, του οποίου η ίδια συνεισέφερε προσωπικά κεφάλαια για τη συντήρησή του.

Διακρινόμενη για τη σπάνια προσιτότητά της, η Ποτέμκινα παρείχε καταφύγιο σε πολλούς φτωχούς ανθρώπους στο σπίτι της. Ήταν πάντα έτοιμη να δεχτεί, να ακούσει και να βοηθήσει όποιον ζητούσε την προστασία της. Έχοντας αποκτήσει το Γκοστίλιτσι το 1824, οι Ποτέμκιν έμαθαν ότι εξήντα ντόπιοι αγρότες είχαν εξοριστεί στη Σιβηρία για μια εξέγερση, που προκλήθηκε από την σκληρή μεταχείριση του διευθυντή. Η Τατιάνα Μπορίσοβνα μεσολάβησε και άσκησε εκτεταμένες πιέσεις για την επιστροφή τους στην πατρίδα τους, και κατόπιν προσωπικού αιτήματός της, ο αυτοκράτορας Νικόλαος διέταξε την επιστροφή των εξόριστων στην προηγούμενη κατοικία τους. Ο Π. Α. Βιάζεμσκι έγραψε: «Η Ποτέμκινα ήταν, ίσως, πολύ προσιτή σε όλα τα αιτήματα». Οι συγγενείς της επωφελήθηκαν επίσης από την προστασία της. Για παράδειγμα, ο αδελφός της, Νικολάι Μπορίσοβιτς, ο οποίος αγαπούσε να ζει πλουσιοπάροχα και είχε καταστρέψει την περιουσία του, αναγκάστηκε να υποθηκεύσει το κτήμα του στο Μπογκορόντσκογιε. Η Τατιάνα Μπορίσοβνα αγόρασε το κτήμα και το έδωσε υπό τη διαχείριση της Βέρα Φεοντόροβνα, της συζύγου του αδελφού της.

Η Ποτέμκινα ασχολήθηκε βαθιά με τη συντήρηση των εκκλησιών, την ίδρυση νέων και τη διάδοση της Ορθοδοξίας . Η κατ' οίκον εκκλησία της χρησίμευε ως «συλλογική βαπτιστική εκκλησία» για όλους τους μη πιστούς. Προσηλύτισε πάνω από χίλιους Εβραίους και άλλους μη πιστούς στην Ορθοδοξία. Ανησυχώντας για τη διάδοση του Χριστιανισμού μεταξύ των ειδωλολατρών και στα πέρατα της Ρωσίας, η Ποτέμκινα φιλοξένησε συναντήσεις πνευματικών ιεραποστόλων και των ίδιων των ιεραποστόλων στο σπίτι της στην οδό Μιλιόνναγια 22. Ο Κόμης Σεργκέι Σερεμέτεφ, ο οποίος γνώριζε καλά τους Ποτέμκιν, έγραψε στα απομνημονεύματά του:

Η Τατιάνα Μπορίσοβνα έκανε γενναιόδωρες δωρεές σε εκκλησίες και μοναστήρια. Ευνοούσε ιδιαίτερα τη Μονή Σβιατογκόρσκ στο Κυβερνείο του Χάρκοβο, την οποία ανακαίνισε με δικά της έξοδα το 1844. Η περιουσία του Σβιατογκόρσκ είχε περιέλθει στον Αλεξάντερ Μιχαήλοβιτς ως μέρος της διανομής της κληρονομιάς της μητέρας του, μετά τον θάνατό της το 1841. Σύντομα, ο Ποτέμκιν υπέβαλε αίτηση στην Ιερά Σύνοδο για την αναστήλωση του μοναστηριού. Στις 15 Ιανουαρίου 1844, η Μονή Σβιατογκόρσκ άνοιξε ξανά με την αυτοκρατορική συγκατάθεση του Αυτοκράτορα Νικολάου Α΄ και τα επίσημα εγκαίνιά της πραγματοποιήθηκαν στις 12 Αυγούστου του ίδιου έτους. Οι Ποτέμκιν δώρισαν αμέσως 10.000 ρούβλια και 70 δεσσιατίνες γης για την αναστήλωση του μοναστηριού, συνεχίζοντας να κάνουν σημαντικές οικονομικές δωρεές τα επόμενα χρόνια.

Η Ποτέμκινα επισκεπτόταν επίσης συχνά το Ερημητήριο Τριάδας-Σεργίου Πριμόρσκι στη Στρέλνα, γνωρίζοντας τον ηγούμενο Ιγνάτιο από την εποχή που ήταν αξιωματικός στο σώμα μηχανικών. Εκεί δώρισε πολλά πράγματα και χρήματα στη μνήμη της μητέρας της, Άννας Αλεξανδρόβνα  .

### Τελευταία χρόνια
μικρογραφία|Ο Αλέξανδρος Β' επισκέπτεται την Ποτέμκινα το 1861. Η Ποτέμκινα κάθεται στα αριστερά.
μικρογραφία|249x249εσ|Τ. Μπ. Ποτέμκινα (δεκαετία του 1860)
Η Τατιάνα Μπορίσοβνα έχαιρε μεγάλης εκτίμησης στη βασιλική οικογένεια. Έχαιρε μεγάλης εκτίμησης στις αυλές των αυτοκρατόρων Νικολάου Α΄ και Αλεξάνδρου Β΄ . Ο Νικόλαος Παύλοβιτς και η οικογένειά του επισκέπτονταν τα κτήματα Ποτέμκιν (Σβιάτιε Γκόρι και Άρτεκ). Η Τατιάνα Μπορίσοβνα ήταν φίλη και έμπιστη της μεγαλύτερης κόρης του αυτοκράτορα, της Μεγάλης Δούκισσας Μαρίας Νικολάγιεβνα. Ο ιερέας της Αγίας Τριάδας στο κτήμα Γκοστιλίτσκι του Ποτέμκιν τέλεσε τον γάμο της Μαρίας Νικολάγιεβνα και του κόμη Γκριγκόρι Αλεξάντροβιτς Στρόγκανοφ. Η Τατιάνα Μπορίσοβνα διατηρούσε επίσης στενές σχέσεις με τη Μεγάλη Δούκισσα Αλεξάνδρα Πετρόβνα, η οποία ήταν επίσης πολύ θρησκευόμενη.

Κατά τη διάρκεια μιας από τις επισκέψεις της στην κατοικία της Μεγάλης Δούκισσας, το Παλάτι Νικολάεφσκι, η Ποτέμκινα έπεσε θύμα ενός ατυχήματος: ένας από τους πρώτους ανελκυστήρες της πόλης - ένας αναβατήρας - έπεσε από μεγάλο ύψος και έπεσε στο μαρμάρινο δάπεδο. Αν και σοβαρά τραυματισμένη, η Τατιάνα Μπορίσοβνα επέζησε ως εκ θαύματος, αλλά από τις αρχές του 1869 η υγεία της άρχισε να επιδεινώνεται και οι γιατροί της συνέστησαν να συνεχίσει τη θεραπεία στο εξωτερικό. Μαζί με την αδερφή της, Σοφία, έφτασε στο Βερολίνο στις 29 Ιουνίου, όπου πέθανε «από χτύπημα στους πνεύμονες και την καρδιά» δύο ημέρες αργότερα, τη νύχτα της 1ης Ιουλίου 1869.

Η σορός της μεταφέρθηκε στη Ρωσία στις 6 Ιουλίου, τοποθετήθηκε στην κατ' οίκον εκκλησία στην οδό Μπολσάγια Μιλιόνναγια και μεταφέρθηκε στο Ερημητήριο Αγίας Τριάδας-Σεργίου στις 8 Ιουλίου. Στις 9 Ιουλίου, παρουσία μεγάλου πλήθους και της Μεγάλης Δούκισσας Αλεξάνδρας Πετρόβνα, του Γεβγκένι Μαξιμιλιάνοβιτς, του Αλεξάντερ Πέτροβιτς και της Γεβγενίας Μαξιμιλιάνοβνα του Όλντενμπουργκ, καθώς και άλλων αξιωματούχων, ο ηγούμενος της μονής, Αρχιμανδρίτης Ιγνάτιος, τέλεσε τη Λειτουργία.

Ο Αυτοκράτορας έγραψε στον Αλέξανδρο Μιχαήλοβιτς:

## Παραπομπές

*

Κατηγορία:Οικογένεια Γκολίτσιν
Κατηγορία:Οικογένεια Ποτέμκιν
Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις