Γαλλική τέχνη του 19ου αιώνα

[μικρογραφία|380x380εσ|''[Η Σφαγή της Χίου (πίνακας)|Η Ελευθερία οδηγεί το Λαό,* 1830,  [[Ευγένιος Ντελακρουά]]]]
H *'γαλλική τέχνη του 19ου αιώνα*' αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια των επαναστατικών γεγονότων και διαδοχικών πολιτικών αλλαγών της εποχής, μιας από τις επαναστατικότερες της [[Ιστορία της Γαλλίας|ιστορίας της Γαλλίας]]. 

Στις αρχές του 19ου αιώνα, ο [[Νεοκλασικισμός]], με κύριο εκπρόσωπο στη ζωγραφική τον [[Ζακ-Λουί Νταβίντ]] (1748–1825), ήταν ο επίσημος καλλιτεχνικός ρυθμός που υποστηρίχθηκε και από τον  [[Ναπολέων Α΄|Ναπολέοντα]], ως Πρώτο Ύπατο και ως αυτοκράτορα από το 1804. Πολύ σύντομα, ένα νέο ανερχόμενο ρεύμα, ο [[Ρομαντισμός]] -με επίδραση σε καλλιτέχνες, συγγραφείς, ποιητές και φιλοσόφους- πρότεινε μια νέα αισθητική που εξύψωσε το συναίσθημα και τη φύση έναντι του ορθολογισμού και του κλασικισμού.

Από τα μέσα του αιώνα, εν μέσω των ταξικών αγώνων και τον απόηχο των επαναστατικών εξεγέρσεων στη Γαλλία, ο ρομαντισμός αντικαταστάθηκε από τον [[Ρεαλισμός (παραστατικές τέχνες)|ρεαλισμό στις εικαστικές τέχνες]] και τη λογοτεχνία, ο οποίος επικεντρώθηκε στα σύγχρονα θέματα και τη ζωή των κατώτερων τάξεων.

Δύο μεγάλα καλλιτεχνικά κινήματα κυριαρχούν τις τέσσερις τελευταίες δεκαετίες του αιώνα. Μια ομάδα ζωγράφων που είναι γνωστοί ως [[Ιμπρεσιονισμός|Ιμπρεσιονιστές]] ανέτρεψαν τους ισχύοντες καλλιτεχνικούς θεσμούς και απελευθέρωσαν τους καλλιτέχνες, επιτρέποντας την εξερεύνηση νέων μορφών έκφρασης. Ζωγράφιζαν κυρίως τοπία με σπασμένα χρώματα και χαλαρές πινελιές που αντικατόπτριζαν την παροδική φύση των θεμάτων που απεικόνιζαν. Σε απάντηση, μια ομάδα καλλιτεχνών γνωστών ως [[Μεταϊμπρεσιονισμός|Μετα-Ιμπρεσιονιστές]] ανέπτυξαν ανεξάρτητα στυλ ζωγραφικής, απορρίπτοντας τον ρεαλισμό των ιμπρεσιονιστών.

Στο τέλος του αιώνα, πολλοί καλλιτέχνες, σχεδιαστές και συλλέκτες προώθησαν μια καλλιτεχνική μεταρρύθμιση που οδήγησε σε ένα στυλ γνωστό ως [[Αρ Νουβό|Αρ Νουβώ]]. Βασισμένο σε ασύμμετρες, οργανικές φόρμες και επηρεασμένο από την ιαπωνική τέχνη, το στυλ Αρ Νουβώ εφαρμόστηκε στη [[ζωγραφική]] και τις γραφικές τέχνες καθώς και στην [[αρχιτεκτονική]] και τον σχεδιασμό καθημερινών αντικειμένων.

Πολλά από τα ρεύματα που αναπτύχθηκαν στη [[Τέχνη στη Γαλλία|γαλλική τέχνη]] αυτή την περίοδο είχαν παράλληλες εξελίξεις και στη [[Γαλλική λογοτεχνία του 19ου αιώνα]].

== Ιστορικό πλαίσιο ==
Κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα στη [[Γαλλία]] επικράτησαν τα ακόλουθα πολιτικά καθεστώτα: η [[Υπατεία (ιστορία της Γαλλίας)|Υπατεία]] του [[Ναπολέων Α΄|Ναπολέοντα Βοναπάρτη]] (1799–1804) και η [[Πρώτη Γαλλική Αυτοκρατορία|Πρώτη Γαλλική Αυτοκρατορ]]<nowiki/>ία (1804–1814), η [[Παλινόρθωση των Βουρβόνων|Παλινόρθωση]] με τον [[Λουδοβίκος ΙΗ΄ της Γαλλίας|Λουδοβίκο ΙΗ΄]] και τον [[Κάρολος Ι΄ της Γαλλίας|Κάρολο Ι΄]] (1814–1830), η [[Ιουλιανή Μοναρχία|Ιουλιανή μοναρχία]] με τον [[Λουδοβίκος Φίλιππος της Γαλλίας|Λουδοβίκο Φίλιππο]] (1830–1848), η [[Δεύτερη Γαλλική Δημοκρατία|Δεύτερη Δημοκρατία]] (1848–1852), η [[Δεύτερη Γαλλική Αυτοκρατορία|Δεύτερη Αυτοκρατορία]] με τον [[Ναπολέων Γ΄|Ναπολέοντα Γ’]] (1852–1871) και οι πρώτες δεκαετίες της [[Τρίτη Γαλλική Δημοκρατία|Τρίτης Δημοκρατίας]] (από το 1871). Δύο επαναστάσεις: η [[Ιουλιανή Επανάσταση]] (1830), η [[Γαλλική Επανάσταση του 1848|Επανάσταση του 1848]] και μετά το τέλος του [[Γάλλο-Πρωσικός πόλεμος|γαλλοπρωσικού πολέμου]] η εγκαθίδρυση της [[Παρισινή Κομμούνα|Παρισινής Κομμούνας]] (1871).

== Ζωγραφική - Καλλιτεχνικά ρεύματα ==

=== Νεοκλασικισμός ===
[[Αρχείο:Jacques-Louis David - Le couronnement de l'empereur Napoléon Ier et de l'impératrice Joséphine.jpg|μικρογραφία|250x250εσ|[[Ζακ-Λουί Νταβίντ|Ζακ Λουί Νταβίντ]], *Η στέψη της Αυτοκράτειρας Ιωσηφίνας*, 1805-07, [[Μουσείο του Λούβρου|Λούβρο]]]]
Ο [[Νεοκλασικισμός (ζωγραφική)|νεοκλασικισμός]], με έμφαση στις εξιδανικευμένες μορφές και τη μυθολογία των αρχαίων ελληνικών και ρωμαϊκών πολιτισμών, που είχε εμφανισθεί στη [[Γαλλική τέχνη του 18ου αιώνα]] από το δεύτερο μισό και αργότερα, συνέχισε να ακμάζει και έως τα μέσα του 19ου αιώνα. Μετά τη [[Γαλλική Επανάσταση|Γαλλική επανάσταση]], η [[Υπατεία (ιστορία της Γαλλίας)|Υπατεία]] και η [[Πρώτη Γαλλική Αυτοκρατορία|Πρώτη Αυτοκρατορία]] στήριξαν αυτόν τον ρυθμό και έδωσαν νέα καλλιτεχνική ανάπτυξη, κυρίως στις διακοσμητικές τέχνες, [[Αυτοκρατορικός ρυθμός|ρυθμός Αμπίρ]], με πλούσια παραγωγή επίπλων σε πομπώδες στυλ και την ανάπτυξη της χρυσοχοΐας.
[[Αρχείο:Jean_Auguste_Dominique_Ingres_005.jpg|μικρογραφία|250x250εσ|[[Ζαν Ωγκύστ Ντομινίκ Ενγκρ]], *Η μεγάλη οδαλίσκη,* 1814, [[Μουσείο του Λούβρου|Λούβρο]]]]
Η νεοκλασική ζωγραφική, με πρωτεργάτη τον [[Ζακ-Λουί Νταβίντ|Ζακ Λουί Νταβίντ]], συνέχισε το πρόγραμμα της εξύψωσης και μυθοποίησης του αυτοκράτορα [[Ναπολέων Α΄|Ναπολέοντα Α']] της Γαλλίας. Εκλεγμένος στο γαλλικό κοινοβούλιο μετά την επανάσταση, ο Νταβίντ κυριάρχησε στην τέχνη στη Γαλλία, καθιερώνοντας τον νεοκλασικισμό ως ένα είδος επίσημου στυλ της Γαλλικής Επανάστασης και αργότερα της [[Πρώτη Γαλλική Αυτοκρατορία|Πρώτης Αυτοκρατορίας]]. Σκηνές της ζωής του αυτοκράτορα φιλοτέχνησαν και ο [[Αντουάν-Ζαν Γκρο]], ο [[Πιέρ-Ναρσίς Γκερέν]] και ο [[Ανρί Φελίξ Εμμανουέλ Φιλιποτώ|Φιλιποτώ]].

Κύριος εκπρόσωπος του νεοκλασικισμού μέχρι τη δεκαετία του 1850 και εξέχων δάσκαλος ήταν ο [[Ζαν Ωγκύστ Ντομινίκ Ενγκρ]], μαθητής του [[Ζακ-Λουί Νταβίντ|Νταβίντ,]] ο οποίος έδωσε προτεραιότητα στο σχέδιο έναντι του χρώματος. Διατήρησε την ακρίβεια του στυλ του δασκάλου του και στη θεματολογία του περιλαμβάνονται έργα μυθολογικά (*Ο Οιδίποδας Λύνει το Αίνιγμα της Σφίγγας*, *Δίας και Θέτις*) και [[Οριενταλισμός|ανατολικά]] (*Η μεγάλη οδαλίσκη*) στο πνεύμα του [[Ρομαντισμός|Ρομαντισμού]].

Άλλοι σημαντικοί εκπρόσωποι του νεοκλασικισμού είναι ο [[Αν-Λουί Ζιροντέ-Τριοζόν]], ο [[Φρανσουά Ζεράρ]], ο [[Μερί-Ζοζέφ Μπλοντέλ]] και οι προσωπογράφοι [[Ζαν-Μπατίστ Ιζαμπέ]] και [[Ρομπέρ Λεφέβρ]].

Παρά τη σύγκρουση και την ιδεολογική αντιπαλότητα μεταξύ νεοκλασικισμού και ρομαντισμού, πολλοί καλλιτέχνες κυμάνθηκαν μεταξύ των δύο τεχνοτροπιών, ενώ υπήρχαν και καλλιτέχνες ανεπηρέαστοι, όπως ο ζωγράφος [[Ρωπογραφία|ρωπογραφιών]] [[Λουί-Λεοπόλντ Μπουαγί]], ο [[Ανρί Φαντέν-Λατούρ]] και άλλοι.
<gallery widths="220" heights="220" perrow="4" caption="Πίνακες νεοκλασικών ζωγράφων">
Αρχείο:Phèdre et Hippolyte par Pierre-Narcisse Guérin, 1802 - Musée du Louvre.jpg|[[Πιέρ-Ναρσίς Γκερέν]], *Φαίδρα και Ιππόλυτος,*1802, [[Μουσείο του Λούβρου|Λούβρο]]
Αρχείο:Baron Antoine-Jean Gros-Battle Pyramids 1810.jpg|[[Αντουάν-Ζαν Γκρο]], *Ο Ναπολέων στη Μάχη των Πυραμίδων*, 1810
Αρχείο:Coloured engraving Vienna Congress.jpg|[[Ζαν-Μπατίστ Ιζαμπέ]], *Το συνέδριο της Βιέννης*, 1819
Αρχείο:Jean-Auguste-Dominique INGRES - Tu Marcellus Eris - Musée des Augustins - RO 124.jpg|[[Ζαν Ωγκύστ Ντομινίκ Ενγκρ|Ενγκρ]]*, Ο Βιργίλιος διαβάζει την Αινειάδα*, 1811
</gallery>

=== Ρομαντισμός ===
[[Αρχείο:Géricault_-_La_zattera_della_Medusa.jpg|μικρογραφία|250x250εσ|*Η Σχεδία της Μέδουσας*, 1819, [[Τεοντόρ Ζερικώ]], [[Μουσείο του Λούβρου]]]]
Από το 1815, καθώς η [[Πρώτη Γαλλική Αυτοκρατορία|Αυτοκρατορία]] έφτανε στο τέλος της, ο νεοκλασικισμός άρχισε να θεωρείται συντηρητικός και ακαδημαϊκός και οι ανερχόμενοι καλλιτέχνες αναζητούσαν κάτι διαφορετικό. Η τέχνη εξελισσόταν, έβγαινε από το εργαστήρια και από την Ακαδημία, και η πρώτη μεγάλη σχολή τέχνης που αμφισβήτησε με επιτυχία το κατεστημένο ήταν ο [[Ρομαντισμός]], που υιοθέτησε μια πιο συναισθηματική και οικεία προσέγγιση στο θέμα, ευνοώντας τις σύγχρονες και προσωπικές σκηνές έναντι των ιστορικών ή μυθολογικών θεμάτων του νεοκλασικισμού. Ο [[οριενταλισμός]], τα αιγυπτιακά μοτίβα, ο τραγικός αντιήρωας, το άγριο τοπίο, το ιστορικό μυθιστόρημα και σκηνές από τον [[Μεσαίωνας|Μεσαίωνα]] και την [[Αναγέννηση]], δημιούργησαν μια νέα θεματολογία και ενσωματώθηκαν στο νέο κίνημα. 
[[Αρχείο:Scène des massacres de Scio.jpg|μικρογραφία|294x294εσ|[[Η Σφαγή της Χίου (πίνακας)|*Η Σφαγή της Χίου*]],  [[Ευγένιος Ντελακρουά]], 1824]]
Ως κίνημα, είχε ξεκινήσει στην [[Αγγλία]] και στη [[Γερμανία]], στα μέσα του 18ου αιώνα. Σε μια εποχή που ο νεοκλασικισμός κυριαρχούσε στην Αυτοκρατορική Γαλλία, καλλιτέχνες όπως ο [[Ουίλλιαμ Τέρνερ]] στην [[Αγγλία]] και ο [[Κάσπαρ Ντάβιντ Φρίντριχ]] στη [[Γερμανία]] παρήγαγαν ένα ριζικά διαφορετικό είδος τέχνης. Από τους πρώτους που εισήγαγε τον [[Ρομαντισμός|ρομαντισμό]] στη Γαλλία ήταν ο [[Τεοντόρ Ζερικώ]] με τη μνημειώδη *Σχεδία της Μέδουσας* που εκτέθηκε στο [[Σαλόν (Παρίσι)|Σαλόν]] του 1819, ένας ιστορικός πίνακας συγκρίσιμος σε μέγεθος με τα μεγάλα έργα του [[Αντουάν-Ζαν Γκρο|Γκρο]] και του [[Φρανσουά Ζεράρ|Ζεράρ]] αλλά εντελώς διαφορετικός ως προς το θέμα και τα συναισθήματα. Δεν απεικονίζει κάποιο ηρωικό γεγονός της σύγχρονης [[Ιστορία της Γαλλίας|γαλλικής ιστορίας]], αλλά τον απόηχο ενός ναυαγίου, με τους επιζώντες να ζητούν βοήθεια.

Ο καλλιτέχνης που καθιερώθηκε γρήγορα ως ο σημαντικότερος της γαλλικής ρομαντικής τέχνης ήταν ο [[Ευγένιος Ντελακρουά]], ο οποίος αναζήτησε έμπνευση σε συναισθηματικά φορτισμένες σκηνές και εξωτικά τοπία. Δημιούργησε επίσης αυτόν που είναι ίσως ο πιο εμβληματικός γαλλικός πίνακας όλων των εποχών: *Η Ελευθερία οδηγεί τον λαό* (1830), έργο εμπνευσμένο από την [[Ιουλιανή επανάσταση]], δείχνει μια ατημέλητη αλλά θριαμβευτική Ελευθερία που αναδύεται από το βίαιο χάος της [[Ιουλιανή Επανάσταση|επανάστασης]] ενώ υψώνει την [[Σημαία της Γαλλίας|τρίχρωμη σημαία]]. Από τον Ντελακρουά εμπνεύστηκαν και άλλοι καλλιτέχνες που μετέφεραν την τέχνη σε νέα επίπεδα ως προς τη μορφή και το θέμα, όπως ο [[Ιπολίτ-Πωλ Ντελαρός]] με ιστορικούς πίνακες που είχαν τεράστια απήχηση στο κοινό.

Άλλοι σημαντικοί εκπρόσωποι του ρομαντικού κινήματος είναι ο [[Πιερ-Πωλ Πρυντόν]] και ο [[Αν-Λουί Ζιροντέ-Τριοζόν]], πρόδρομοι του Ρομαντισμού, ο [[Οράς Βερνέ]], ο [[Τεοντόρ Σασεριώ]], επηρεασμένος από  τον εξωτισμό της Ανατολής, [[Άρι Σέφερ]], [[Λεόν Κονιέ]], [[Λουί Μπουλανζέ]], η [[Ανριέτ Λοριμιέ]], o [[Αλεξάντρ-Γκαμπριέλ Ντεκάν]], [[Εζέν Ντεβεριά]], [[Εζέν Ιζαμπέ]] κλ.
<gallery widths="220" heights="200" perrow="5" caption="Πίνακες της Ρομαντικής σχολής">
Αρχείο:Atala au tombeau,1808,Girodet de Roussy -Trioson, Louvre..JPG|[[Αν-Λουί Ζιροντέ-Τριοζόν]], *Ο ενταφιασμός της Αταλά* (1808) [[Μουσείο του Λούβρου|Λούβρο]]
Αρχείο:Cardinal Mazarin Dying.jpg|[[Ιπολίτ-Πωλ Ντελαρός]] *Οι τελευταίες ώρες του Μαζαρέν*, 1830, [[Λονδίνο]], Συλλογή Ουάλλας
Αρχείο:Horace Vernet-Barricade rue Soufflot.jpg|[[Οράς Βερνέ]], *Οδόφραγμα στην οδό Σουφλό στο Παρίσι, 25 Ιουνίου 1848* (περίπου 1848-1849), Βερολίνο, Γερμανικό Ιστορικό Μουσείο
Αρχείο:Leon Cogniet - L Expedition D Egypte Sous Les Ordres De Bonaparte.jpg|[[Λεόν Κονιέ]], *Η εκστρατεία στην Αίγυπτο υπό τις διαταγές του Βοναπάρτη* (1835) [[Μουσείο του Λούβρου|Λούβρο]]
</gallery>

=== Ακαδημαϊσμός ===
[[Αρχείο:Jean-Léon_Gérôme_-_The_Death_of_Caesar_-_Walters_37884.jpg|αριστερά|μικρογραφία|[[Ζαν-Λεόν Ζερόμ]], *Ο θάνατος του Καίσαρα (1867), Walters Art Gallery, Βαλτιμόρη.*]]
Η [[Ακαδημαϊσμός|ακαδημαϊκή τέχνη]] που αναπτύχθηκε στα μέσα του 19ου αιώνα στην [[Ακαδημία των Καλών Τεχνών (Γαλλία)|Ακαδημία των Καλών Τεχνών]] είχε μεγάλη ανταπόκριση στο κοινό και τις κρατικές παραγγελίες: ζωγράφοι όπως ο [[Ζαν-Λεόν Ζερόμ]], ο [[Ουιλιάμ-Αντόλφ Μπουγκερώ]], ο [[Τομά Κουτύρ]], ο [[Αλεξάντρ Καμπανέλ]], [[Εζέν Εμανυέλ Αμωρύ Ντυβάλ|Αμωρύ Ντυβάλ]], ζωγράφισαν μυθολογικά θέματα και ιστορικές σκηνές εμπνευσμένες από την αρχαιότητα, ακολουθώντας τα βήματα του [[Ζαν Ωγκύστ Ντομινίκ Ενγκρ]] και των νεοκλασικών.

Αν και επικρίθηκαν για τη συμβατικότητά τους από τους νέους ζωγράφους και κριτικούς, οι πιο ταλαντούχοι από τους ακαδημαϊκούς ζωγράφους ανανέωσαν το ιστορικό είδος, αντλώντας έμπνευση από διάφορους πολιτισμούς και τεχνικές, όπως η Ανατολή και τις νέες τεχνικές που έγιναν δυνατές με την εφεύρεση της [[φωτογραφία]]ς.
<gallery widths="220" heights="220" perrow="4" caption="Ακαδημαϊκοί πίνακες">
Αρχείο:Alexandre Cabanel - The Birth of Venus - Google Art Project 2.jpg|[[Αλεξάντρ Καμπανέλ]], *Η γέννηση της Αφροδίτης*, 1863, Παρίσι, [[Μουσείο Ορσέ]]
Αρχείο:Bouguereau-Zenobia-1850.jpg|[[Ουιλιάμ-Αντόλφ Μπουγκερώ]], *Η Ζηνοβία βρίσκεται από βοσκούς στις όχθες του Αράξη,* 1850
Αρχείο:The Romans of the Decadence.jpg|[[Τομά Κουτύρ]], *Οι Ρωμαίοι της παρακμής,* 1847 
Αρχείο:The Christian Martyrs' Last Prayer GA&C.jpg|[[Ζαν-Λεόν Ζερόμ]], *Η τελευταία προσευχή των χριστιανών μαρτύρων*, 1863-1883, Μουσείο Βαλτιμόρης, ΗΠΑ
</gallery>

=== Σχολή της Μπαρμπιζόν - Ρεαλισμός ===
[[Αρχείο:Les Paysans de Flagey revenant de la foire, 1850 entre ; 1855 et, D.959.1.1.jpg|μικρογραφία|250x250εσ|[[Γκυστάβ Κουρμπέ]], *Αγρότες που επιστρέφουν από την αγορά*, 1850]]
Οι ρομαντικές τάσεις συνεχίστηκαν σε όλη τη διάρκεια του αιώνα, ωστόσο, καθώς οι επαναστάσεις επέφεραν σημαντικές αλλαγές στη γαλλική κοινωνία, από τα μέσα του 19ου αιώνα μια επιθυμία για ισότητα άρχισε να εμφανίζεται στο έργο των καλλιτεχνών. Απομακρυνόμενοι από τη μεγαλειώδη και συναισθηματικά φορτισμένη θεματολογία και τις ιστορικές συνθέσεις του [[Νεοκλασικισμός (ζωγραφική)|Νεοκλασικισμού]], του [[Ρομαντισμός|Ρομαντισμού]] και του [[Ακαδημαϊσμός|Ακαδημαϊσμού]], οι καλλιτέχνες εστίασαν την προσοχή τους στην καθημερινή ζωή και στους κοινούς ανθρώπους. Έτσι, πολλαπλασιάστηκαν οι πίνακες με χωρικούς που μοχθούν στο χωράφι, με κατοίκους της πόλης, με εργάτες, με πολυσύχναστους δρόμους της πόλης ή με την τοπιογραφία της [[Σχολή της Μπαρμπιζόν|σχολής της Μπαρμπιζόν]], της οποίας τα σημαντικότερα μέλη ήταν ο [[Τεοντόρ Ρουσώ]], ο [[Σαρλ-Φρανσουά Ντωμπινί]], ο [[Ζυλ Ντυπρέ]], ο [[Κονστάν Τρουαγιόν]], ο [[Σαρλ Ζακ]] και ο [[Ναρσίς Ντιάζ ντε λα Πένια]]. Σ' αυτό το κλίμα, ο [[Γκυστάβ Κουρμπέ|Γκουστάβ Κουρμπέ]] ηγέτης του ρεαλιστικού ρεύματος, ζωγράφισε σκηνές φτώχειας και καθημερινών αγώνων.

Άλλοι σημαντικοί εκπρόσωποι του γαλλικού [[Ρεαλισμός|ρεαλισμού]] του δεύτερου μισού του [[19ος αιώνας|19ου αιώνα]]  είναι οι [[Ζαν Φρανσουά Μιγέ|Ζαν Φρανσουά Μιλέ]], [[Ονορέ Ντωμιέ]], [[Αλεξάντρ Αντινιά]], [[Ζυλ Μπαστιάν-Λεπάζ]] και [[Ζαν-Μπατίστ Καμίλ Κορό]].
<gallery widths="220" heights="220" perrow="4" caption="Έργα ρεαλιστών ζωγράφων">
Αρχείο:Augustins - La halte forcée - Alexandre ANTIGNA - Ro 1.jpg|[[Αλεξάντρ Αντινιά]],  *Η αναγκαστική στάση*, 1855, Μουσείο των Αυγουστίνων στην [[Τουλούζη]]
Αρχείο:Jean-François Millet - Gleaners - Google Art Project 2.jpg|[[Ζαν-Φρανσουά Μιλέ]], *Οι σταχολογήτρες* (1857), [[Μουσείο Ορσέ]], [[Παρίσι]].
Αρχείο:Honoré Daumier, The Third-Class Carriage - The Metropolitan Museum of Art.jpg|[[Ονορέ Ντωμιέ]]*, Βαγόνι τρίτης θέσης*, 1863-65, [[Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης (Νέα Υόρκη)|Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης]]
Αρχείο:Théodore Rousseau 005.jpg|[[Τεοντόρ Ρουσώ]], *Αγορά στη Νορμανδία* (1845-1848), [[Ερμιτάζ|Μουσείο Ερμιτάζ]].
</gallery>

=== Ιμπρεσιονισμός ===
[[Αρχείο:Le déjeuner sur l'herbe 1865-1866 Claude Monet.jpg|μικρογραφία|286x286εσ|[[Κλωντ Μονέ]], *Πρόγευμα στην χλόη*, 1866 [[Παρίσι]], [[Μουσείο Ορσέ]]]]
Μετά το 1860, η αναζήτηση πάνω στις εντυπώσεις που προκαλεί το φως αλλά και η αντίδραση στους περιορισμούς της Ακαδημίας και στο υπερβολικό συναίσθημα του Ρομαντισμού, οδήγησε στην εμφάνιση του [[Ιμπρεσιονισμός|Ιμπρεσιονισμού]]. Επρόκειτο για ζωγραφική με ζωντανά χρώματα, με έμφαση στις αναπαραστάσεις του φωτός όπως αποτυπώνονται σε εξωτερικούς χώρους με μεταβαλλόμενο φως (με επιρροές από τους πίνακες των [[Ουίλλιαμ Τέρνερ]] και [[Εζέν Μπουντέν]]).

Οι κύριοι ιμπρεσιονιστές ζωγράφοι ήταν ο [[Κλωντ Μονέ]], ο [[Πιερ Ωγκύστ Ρενουάρ]], ο [[Καμίλ Πισαρό]], ο [[Αλφρέντ Σισλέ|Άλφρεντ Σίσλεϋ]], η [[Μπερτ Μοριζό]], ο [[Φρεντερίκ Μπαζίλ]], ο [[Αρμάν Γκιγιομέν]] και ο [[Γκυστάβ Καγιεμπότ]], οι οποίοι εργάστηκαν μαζί, επηρέασαν ο ένας τον άλλον και εξέθεταν μαζί. Ο [[Εντγκάρ Ντεγκά]] και ο [[Πωλ Σεζάν]] ζωγράφισαν επίσης σε ιμπρεσιονιστικό στυλ για ένα διάστημα στις αρχές της δεκαετίας του 1870. Ο καθιερωμένος ζωγράφος [[Εντουάρ Μανέ]], του οποίου το έργο στη δεκαετία του 1860 επηρέασε πολύ τον Μονέ και άλλους της ομάδας, υιοθέτησε ο ίδιος την ιμπρεσιονιστική προσέγγιση περίπου το 1873.

=== Μετα-ιμπρεσιονιστικά κινήματα ===
Οι τελευταίες δύο δεκαετίες του αιώνα είδαν μια έκρηξη ρευμάτων και τάσεων στη γαλλική ζωγραφική. Ο μετα-ιμπρεσιονισμός, που συνήθως συνδέεται με τον [[Ζωρζ Σερά]], τον [[Πωλ Σεζάν]], τον [[Πωλ Γκωγκέν]] και τον [[Βίνσεντ βαν Γκογκ|Βαν Γκογκ]], διαφοροποιήθηκε από τις  νατουραλιστικές και ρεαλιστικές τάσεις που είχαν διαμορφώσει τον ιμπρεσιονισμό, που τις αντικατέστησε σε μεγάλο βαθμό με συμβολικές και φανταστικές πηγές έμπνευσης.

Ο [[Βίνσεντ βαν Γκογκ|Βίνσεντ Βαν Γκογκ]], γεννημένος στην [[Ολλανδία]], αλλά που ζούσε στη [[Γαλλία]], επέδρασε σημαντικά στη διαμόρφωση μεταγενέστερων καλλιτεχνικών ρευμάτων της [[Αφηρημένη τέχνη|αφηρημένης τέχνης]]. Ο [[Ζωρζ Σερά]], επηρεασμένος από τη θεωρία των χρωμάτων των έργων των ιμπρεσιονιστών, εισήγαγε την τεχνική του [[Πουαντιγισμός|πουαντιγισμού]] και τον ακολούθησε ο [[Πωλ Σινιάκ]]. Ο [[Ανρί Ρουσσώ]] έγινε το πρότυπο της [[ναΐφ]] τέχνης. Ο [[Πωλ Σεζάν]] είχε επίσης επιδράσεις από τους ιμπρεσιονιστές όπως και ο [[Πωλ Γκωγκέν]] και ο [[Εμίλ Μπερνάρ]].  
[[Αρχείο:Henri_de_Toulouse-Lautrec_005.jpg|μικρογραφία|250x250εσ|[[Ανρί ντε Τουλούζ-Λωτρέκ]], *Χορός στο Μουλέν Ρουζ*, 1890, Μουσείο Τέχνης της [[Φιλαδέλφεια (Πενσυλβάνια)|Φιλαδέλφεια]]]]
Η [[Ομάδα Ναμπί]], μια ομάδα νέων Γάλλων καλλιτεχνών που δραστηριοποιήθηκαν στο Παρίσι από το 1888 έως το 1900, με εκπροσώπους τους [[Πωλ Σερυζιέ]], [[Πιέρ Μπονάρ]], [[Εντουάρ Βιγιάρ]] και [[Μωρίς Ντενί]],  στράφηκαν προς την ανανέωση της τέχνης της ζωγραφικής. Πίστευαν ότι ένα έργο τέχνης δεν ήταν μια απεικόνιση της φύσης, αλλά μια σύνθεση μεταφορών και συμβόλων που δημιουργούσε ο καλλιτέχνης, και έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη μετάβαση από τον [[Ιμπρεσιονισμός|ιμπρεσιονισμό]] και τον [[Ακαδημαϊσμός|ακαδημαϊσμό]] στην [[αφηρημένη τέχνη]], στον [[Συμβολισμός|συμβολισμό]] και τα άλλα πρώιμα κινήματα της [[Μοντέρνα τέχνη|μοντέρνας τέχνης]].

Γύρω στο 1887, ο [[Λουί Ανκετέν]] και ο [[Εμίλ Μπερνάρ]] ανέπτυξαν τον [[Κλουασονισμός|κλουασονισμό]], ένα καλλιτεχνικό ρεύμα που χρησιμοποιούσε έντονα χρώματα και μορφές, οι οποίες διαχωρίζονται από αδρά, σκουρόχρωμα περιγράμματα και που βρήκε εφαρμογή στην [[Αρ Νουβό|Αρ Νουβώ]] και επίσης στο έργο του [[Ανρί ντε Τουλούζ-Λωτρέκ]]. Αυτά τα ρεύματα και οι ζωγράφοι ενώνονται στο τεράστιο κίνημα του [[Μεταϊμπρεσιονισμός|Μετα-Ιμπρεσιονισμού]]. 
<gallery widths="220" heights="220" perrow="4" caption="Έργα μεταϊμπρεσιονιστών ζωγράφων">
Αρχείο:Baigneurs a Asnieres.jpg|[[Ζωρζ Σερά]],  *Κολυμβητές στην Ανιέρ*, 1884,  [[Εθνική Πινακοθήκη Λονδίνου|Εθνική Πινακοθήκη, Λονδίνο]]
Αρχείο:Paul Cézanne, 1892-95, Les joueurs de carte (The Card Players), 60 x 73 cm, oil on canvas, Courtauld Institute of Art, London.jpg|*Πωλ Σεζάν, Οι χαρτοπαίκτες*, 1892-1895 Courtauld Institute of Art, [[Λονδίνο]]
Αρχείο:Paul Gauguin 032.jpg|[[Πωλ Γκωγκέν]], *Χορός κοριτσιών της Βρετάνης*, 1888, Ουάσινγκτον, Εθνική Πινακοθήκη
Αρχείο:Henri Rousseau - Myself- Portrait – Landscape - Google Art Project.jpg|[[Ανρί Ρουσσώ]], *Ο εαυτός μου, πορτραίτο-τοπίο*, 1890, [[Πράγα]], Národní Galerie
</gallery>

=== Συμβολισμός-Τέλος του αιώνα ===
Την ίδια περίοδο αναπτύχθηκε το ρεύμα του [[Συμβολισμός|συμβολισμού,]] το οποίο ξεκίνησε από τη [[Γαλλική λογοτεχνία του 19ου αιώνα|λογοτεχνία]] και την ποίηση και επηρέασε όλες τις τέχνες, συμπεριλαμβανομένης της ζωγραφικής. Στη Γαλλία οι κύριοι εκπρόσωποι είναι ο [[Γκυστάβ Μορώ]], ο [[Πιέρ Πυβί ντε Σαβάν]] και ο [[Οντιλόν Ρεντόν]]. Η συμβολιστική ζωγραφική χαρακτηρίζεται από ονειρικά, μυθολογικά και φανταστικά θέματα, σε αντίθεση προς τον νατουραλισμό και τον ρεαλισμό.

Στο τέλος του αιώνα εμφανίστηκε μια νέα γενιά καλλιτεχνών που γεννήθηκαν γύρω στο 1870-1880 και η οποία επηρεάστηκε από τον [[Πουαντιγισμός|πουαντιγισμό]] και την τεχνική της [[Ομάδα Ναμπί|ομάδας Ναμπί]]. Ο [[Ανρί Ματίς]], ο μεγαλύτερος της ομάδας, με τους [[Αντρέ Ντεραίν]] και [[Μωρίς ντε Βλαμένκ]] στο Φθινοπωρινό Σαλόν του 1903 παρουσίασαν τα πρώτα έργα του [[Φωβισμός|Φωβισμού]], βραχύβιου ρεύματος αλλά με σημαντικό αντίκτυπο στην εξέλιξη της τέχνης του 20ού αιώνα. 
<gallery widths="220" heights="220" perrow="4" caption="Έργα συμβολιστών ζωγράφων">
Αρχείο:Moreau, Gustave - Jupiter und Semele - 1896.jpg|*Γκυστάβ Μορώ, Δίας και Σεμέλη*, 1896, Παρίσι, Μουσείο Γκυστάβ Μορώ
Αρχείο:On the Edge of the Sea.jpg|[[Πιέρ Πυβί ντε Σαβάν]], *Νεαρά κορίτσια δίπλα στη θάλασσα, 1879,* [[Μουσείο Ορσέ]], Παρίσι
Αρχείο:Bemberg Fondation Toulouse - L'enlèvement de Ganymède - Odilon Redon 41x32.5 Inv.2148.jpg|[[Οντιλόν Ρεντόν]], *Η αρπαγή του Γανυμήδη*
Αρχείο:Alphonse Osbert1.jpg|Αλφόνς Οζμπέρ*, Όραμα της Αγίας Ζενεβιέβ*, 1892
</gallery>

== Γλυπτική ==
[[Αρχείο:'Le_Penseur'_(Auguste_Rodin)_3.jpg|μικρογραφία|[[Ωγκύστ Ροντέν|Ογκίστ Ροντέν]], *Ο σκεπτόμενος*, 1882, [[Μουσείο Ροντέν]], Παρίσι]]
Η γαλλική γλυπτική του 19ου αιώνα χαρακτηρίζεται από την ποικιλομορφία των ρευμάτων και τεχνοτροπιών, που κυμαίνονται από τον [[Νεοκλασικισμός|νεοκλασικισμό]] στις αρχές του αιώνα, με σημαντικότερο εκπρόσωπο τον [[Αντόνιο Κανόβα]], έως την [[Αρ Νουβό|Αρ-Νουβώ]] και τον [[Μοντερνισμός|Μοντερνισμό]] στα τέλη του αιώνα.

Μια πολύ σημαντική παραγωγή γλυπτών δημιουργήθηκε από κρατικές παραγγελίες που συνδέονται με τους αστικούς μετασχηματισμούς και την [[εκκοσμίκευση]] της δημόσιας ζωής: πόλεις και κυβερνήσεις, ιδίως υπό τον [[Ναπολέων Γ΄|Ναπολέοντα Γ']] και την [[Τρίτη Γαλλική Δημοκρατία|Τρίτη Δημοκρατία]], ανταγωνίζονταν στον τομέα. Η άνοδος της πλούσιας αστικής τάξης συνέβαλε επίσης στη μόδα των αγαλμάτων σε ιδιωτικά ταφικά μνημεία και των μικρών μπρούτζινων έργων, στα οποία πολλοί γλύπτες ειδικεύθηκαν.

Μεγάλοι καλλιτέχνες σημάδεψαν τον αιώνα όπως ο [[Ωγκύστ Ροντέν]], η [[Καμίλ Κλοντέλ]], ο [[Φρανσουά Ρυντ]], ο [[Ζαν-Μπατίστ Καρπώ]], ο [[Ωγκύστ Μπαρτολντί]], δημιουργός του [[Άγαλμα της Ελευθερίας|Αγάλματος της Ελευθερίας]], ο [[Φρανσουά Ζοζέφ Μποζιό]], ο [[Πιερ-Ζαν Νταβίντ ντ' Ανζέ|Νταβίντ ντ'Ανζέ]], ο [[Ζαν-Ζακ Πραντιέ]], ο [[Αντουάν-Λουί Μπαρί]], ο [[Αλμπέρ-Ερνέστ Καριέ-Μπελέζ|Καριέ-Μπελέζ]], ο [[Εμανουέλ Φρεμιέ]] και ο [[Ζυλ Νταλού]].

Αρκετοί ζωγράφοι ασχολήθηκαν επίσης με τη γλυπτική, μεταξύ των οποίων οι [[Ονορέ Ντωμιέ]], [[Γκυστάβ Ντορέ]], [[Ζαν-Λεόν Ζερόμ]], [[Εντγκάρ Ντεγκά]] και [[Πωλ Γκωγκέν]].

<gallery widths="220" heights="220" perrow="4" caption="Γλυπτική του 19ου αιώνα">
Αρχείο:Hercule Bosio Louvre LL325-1.jpg|[[Φρανσουά Ζοζέφ Μποζιό]], *Ηρακλής*, 1824, [[Μουσείο του Λούβρου|Λούβρο]]
Αρχείο:Paris 75001 Place des Pyramides Jeanne d'Arc equestre by Frémiet W2.jpg|Έφιππος ανδριάντας της [[Ιωάννα της Λωρραίνης|Ζαν ντ' Αρκ]]. Έργο του [[Εμανουέλ Φρεμιέ]], 1874 [[Παρίσι]], Πλατεία των Πυραμίδων
Αρχείο:Glyptoteket Degas1.jpg|[[Εντγκάρ Ντεγκά]], *Η Δεκατετράχρονη χορεύτρια*, 1878–1881, [[Εθνική Πινακοθήκη της Ουάσιγκτον]]
Αρχείο:Danse Carpeaux.jpg|[[Ζαν-Μπατίστ Καρπώ]], *Ο χορός'', 1874, Παρίσι, Όπερα Γκαρνιέ


## Αρχιτεκτονική
[μικρογραφία|250x250εσ|Η [Οπερά Γκαρνιέ|Όπερα Γκαρνιέ, 1861-1875]]
Στην αρχιτεκτονική του πρώτου μισού του 19ου αιώνα, ο νεοκλασικός ρυθμός, ήδη παρών στο δεύτερο μισό του 18ου αιώνα, εξακολουθεί να εξελίσσεται - και επέζησε ως τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα. Ανάμεσα στα μνημεία και οικοδομήματα της εποχής, χαρακτηριστικές είναι η Αψίδα του Θριάμβου του Καρουζέλ και η Αψίδα του Θριάμβου στην πλατεία Σαρλ ντε Γκωλ στο Παρίσι, παραγγελία του  Ναπολέοντα το 1806 που ολοκληρώθηκε το 1836 επί Λουδοβίκου-Φίλιππου και δανείζεται τις αναλογίες και το ύφος από τις θριαμβικές αψίδες των αρχαίων Ρωμαίων. Η εκκλησία της Μαντλέν, βασισμένη στον ρωμαϊκό ναό Μαιζόν Καρέ της Νιμ, η εκκλησία Νοτρ-Νταμ-ντε Λορραίν, κλ 
[αριστερά|μικρογραφία|250x250εσ|Είσοδος [Μετρό Παρισιού|Μετρό του Παρισιού Αρ Νουβώ, 1900, έργο του Εκτόρ Γκιμάρ]]
Στα μέσα του 19ου αιώνα, εμφανίστηκε μια νέα τάση, ο αρχιτεκτονικός εκλεκτικισμός. Συνδυάζει διαφορετικά αρχιτεκτονικά στυλ, με έμπνευση από διάφορες τεχνοτροπίες του παρελθόντος σε νέους συνδυασμούς. Πολλά δημόσια κτήρια κατασκευάστηκαν αυτή την εποχή, ιδιαίτερα μεταξύ 1853 και 1870 που πραγματοποιήθηκε ο μετασχηματισμός του Παρισιού από τον βαρόνο Οσμάν. Η Όπερα Γκαρνιέ στο Παρίσι είναι ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά δείγματα του αρχιτεκτονικού εκλεκτικισμού της εποχής.

Στη συνέχεια, οι νέες τεχνικές και τα νέα δομικά υλικά όπως χάλυβας, χυτοσίδηρος, γυαλί, σίδηρος ή αργότερα οπλισμένο σκυρόδεμα επέτρεψαν νέες κατασκευές που χρησιμοποιήθηκαν στα τέλη του αιώνα και από την Αρ Νουβώ. Οι εκθεσιακοί χώροι και μουσεία Γκραν Παλαί και το Πετί Παλαί που κατασκευάστηκαν για την Παγκόσμια έκθεση του 1900 συνδυάζουν την κλασική αρχιτεκτονική με την αρ νουβώ.

Αρχείο:Arcdetriomphe 2.jpg|Η Αψίδα του Θριάμβου (1806–11)
Αρχείο:The Madeleine, Paris, France, ca. 1890-1900.jpg|Η εκκλησία της Μαντλέν, ολοκληρώθηκε το 1842
Αρχείο:Sacre Coeur ter.JPG|Η Βασιλική της Σακρέ-Κερ της Μονμάρτρης, 1875-1914
Αρχείο:Main entrance of Grand Palais, Paris July 2014 002.jpg|Το Γκραν Παλαί, 1897-1900


## Σχετικά άρθρα

* Τέχνη στη Γαλλία
* Γαλλική αναγέννηση - 16ος αιώνας
* Γαλλική τέχνη του 17ου αιώνα
* Γαλλική τέχνη του 18ου αιώνα

## Παραπομπές



Κατηγορία:Γαλλική τέχνη
Κατηγορία:Τέχνες στη Γαλλία