Άηχο διπλοχειλικό στιγμιαίο σύμφωνο

Το **άηχο διπλοχειλικό στιγμιαίο σύμφωνο** αποτελεί ένα από τα ευρέως χρησιμοποιούμενα σύμφωνα ανά τον κόσμο. Στο Διεθνές Φωνητικό Αλφάβητο συμβολίζεται ως , ενώ το αντίστοιχο σύμβολο στο X-SAMPA είναι p. Ελληνικά, το εν λόγω σύμφωνο, γράφεται 'Π' ή 'π'.

Ήχος: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/51/Voiceless_bilabial_plosive.ogg

## Χαρακτηριστικά γνωρίσματα
* **Τρόπος αρθρώσεως**
:Ανακοπτικό, και ειδικότερα στιγμιαίο ή έκκροτο. Αυτό σημαίνει ότι εμποδίζεται εν όλω η φωνητική και η ρινική οδός.
* **Θέση αρθρώσεως**
:Διπλοχειλικό, αρθρώνεται δηλαδή από αμφότερα τα χείλη.

* Είναι **στοματικό** σύμφωνο, καθώς η μοναδική διέξοδος του αέρα είναι το στόμα.

* **Αρθρωτική διαδικασία**
Άηχη, που σημαίνει ότι οι φωνητικές χορδές δεν δονούνται κατά την άρθρωσή του.

* **Μηχανισμός ρεύματος αέρος**
Πνευμονικός, όπως η πλειονότητα των φωνημάτων και ήχων εν γένει.

### Μορφές
=απλό p,
=
εκπνεόμενο p, το οποίο αντιστοιχεί στο αρχαιοελληνικό Φ,
=
ουρανικοποιημένο p,
=
χειλικοποιημένο p,
=
with ανελευθέρωτο p,
=
ηχηρό p,
=
εξωθούμενο p, δηλαδή bilabial ejective.
### Συχνότητα εμφανίσεως
Το φώνημα /p/ είναι πολύ συνηθισμένο διαγλωσσικά. Μάλιστα, η πλειονοψηφία των γλωσσών έχουν τουλάχιστον το απλό /p/, ενώ κάποιες αναγνωρίζουν και διαφορετικές εκδοχές του (βλέπε πιο πάνω πίνακα), με τυπικό παράδειγμα τα αρχαία ελληνικά. Περί το 10% των γλωσσών που έχουν το φώνημα /b/ -το αντίστοιχο ελληνικό 'μπ' και στα αρχαία ελληνικά 'Β'-, δεν εμπεριέχουν το /p/.

## Σημεία ιδιαιτέρου ενδιαφέροντος του /p/ στην ελληνική γλώσσα
* 1.
Στις αμιγώς ελληνικές και τελείως αφομοιωμένες ξένες λέξεις, στον δίφθογγο 'μπ' που υπάρχει εντός αυτών, το 'π' μετατρέπεται στο αντίστοιχο ηχηρό στιγμιαίο /b/.
Παράδειγμα: [émboros̠ , [kambos̠].
Το ίδιο συμβαίνει και εκτός λέξεως, με τις προσωπικές αντωνυμίες "αυτόν, αυτήν, αυτών", τα οριστικά άρθρα "τον, την" και τα αρνητικά μόρια "μη(ν)" και "δεν". Η μοναδική διαφορά έγκειται στο ότι στην δεύτερη περίπτωση υπάρχει συνεκφορά, δηλαδή ταυτόχρονη μετατροπή του φατνιακού ή φατνιοδοντικού έρρινου /n/ (αναλόγως τον ομιλητή και τα περιβάλλοντα φωνήματα),σε έρρινο διπλοχειλικό /m/.Π.χ.:[tombatéra],[ðembrépi].

Παρά τον ισχύοντα αυτόν κανόνα, πολλοί σύγχρονοι ομιλητές της ελληνικής υποπίπτουν σε απορρινικοποίηση του προαναφερθέντος διφωνημικού συμπλέγματος (/mb/[pça,pços̠ ,pça,aftça,s̠paθça]. Ωστόσο, τα παραπάνω συμπλέγματα δεν είναι πάντοτε κατερχόμενοι δίφθογγοι. Αυτό εξαρτάται από το πώς συλλαβίζεται η εξεταζόμενη λέξη.
Σημειωτέον ότι πολλοί γνωστοί παλαιοί δάσκαλοι της ορθοφωνίας, όπως ο Σ. Καραντηνός, συνιστούσαν την αποφυγή των συνοδιτών εξ ολοκλήρου.

## Δείτε επίσης
* *[[Φωνολογία της Νέας Ελληνικής]]*
* *[[Βοήθεια:Οδηγός προφοράς IPA]]*
* *[https://web.archive.org/web/20140921042026/https://sites.google.com/site/themistocleous/diethnes-phonetiko-alphabeto-sta-ellenika Πίνακας του Δ.Φ.Α. στα ελληνικά]*

## Βιβλιογραφία
* Χάρης Φουνταλής, *[http://www.foundalis.com/lan/grkalpha.htm Greek Alphabet and pronunciation]*
* Κώστας Βαλεοντής, *http://www.eleto.gr/download/BooksAndArticles/1999-02-23_SpeakGrk-Ed2.pdf"
* *Ιστορία της ελληνικής γλώσσας* (επιμ. Μ.Ζ.Κοπιδάκης), Ελληνικό Ιστορικό και Λογοτεχνικό Αρχείο, Αθήνα 1999.
* *Joseph, Brian, and Irene Philippaki-Warburton (1987): Modern Greek. Beckenham: Croom Helm''

διπλοχειλικο στιγμιαιο
αηχο διπλοχειλικό στιγμιαίο
αηχο διπλοχειλικο