Λύκαινα (ρωμαϊκή μυθολογία)

[μικρογραφία| [Λύκαινα του Καπιτωλίου|Η Λύκαινα του Καπιτωλίου, αναμφισβήτητα το πιο διάσημο άγαλμα της Λύκαινας.]]
[μικρογραφία|350x350εσ|''Η Λύκαινα με [Ρωμύλος και Ρώμος|τον Ρωμύλο και τον Ρέμο*, γλυπτό των Φραντσέσκο Μπίγκι και [[Ντομένικο Παρόντι]] στο [[Παλάτσο Ρόσο]] της [[Γένοβα|Γένοβας]], Ιταλία]]
[[Αρχείο:Roma,_repubblica,_moneta_di_p._satrienus,_77_ac..JPG|μικρογραφία|302x302εσ|Η Λύκαινα σε νόμισμα της ύστερης [[Ρωμαϊκή Δημοκρατία|Ρωμαϊκής δημοκρατίας]] (περίπου 77 π.Χ.)]]
Στον [[Ίδρυση της Ρώμης|ρωμαϊκό μύθο της ίδρυσης]], η *'λύκαινα** (***' στα λατινικά) ήταν μια [[Ιταλικός λύκος|ιταλική λύκαινα]], που θήλασε και προστάτευσε τα δίδυμα [[Ρωμύλος και Ρώμος|Ρωμύλο και Ρέμο,]] αφού εγκαταλείφθηκαν στην άγρια φύση με διάταγμα του [[Αμούλιος|βασιλιά Αμούλιου]] της [[Άλμπα Λόνγκα]]. Φρόντιζε τα βρέφη στη φωλιά της, μια σπηλιά γνωστή ως [[Λούπερκαλ]], μέχρι που τα ανακάλυψε ένας βοσκός, ο [[Φαύστυλος]]. 

[[Ρωμύλος|Ο Ρωμύλος]] αργότερα έγινε ο ιδρυτής και πρώτος βασιλιάς της Ρώμης και τα δύο δίδυμα έγιναν διάσημα στην ιστορία ως οι ιδρυτές της Ρώμης που γνωρίζουμε σήμερα. Η εικόνα της Λύκαινας που θηλάζει τα δίδυμα αποτελεί σύμβολο της [[Ρώμη|Ρώμης]] από την αρχαιότητα και είναι ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολα της αρχαίας μυθολογίας. 

== Προέλευση ==
Υπάρχουν ενδείξεις ότι ο λύκος κατείχε μια ξεχωριστή θέση στον κόσμο των αρχαίων λαών της Ιταλίας. Ένας θρύλος υποστηρίζει ότι ο λαός των [[Ιρπίνοι|Ιρπίνων]] ονομάστηκε έτσι επειδή, όταν ξεκίνησαν να βρουν την πρώτη τους αποικία, οδηγήθηκαν στην τοποθεσία της από έναν λύκο (από την οσκο-ουμβριακή λέξη για τον λύκο: *hirpus*). Η ιστορία του Λούπερκαλ είναι κεντρική σε αυτήν των διδύμων και πιθανότατα προηγείται της δικής τους. 

Για τον Ρωμαίο θεό [[Μαρς]], ο λύκος είναι ιερό ζώο. Υπάρχει μια συνεχής συζήτηση σχετικά με τη σύνδεσή του με την αρχαία ρωμαϊκή γιορτή των [[Λουπερκάλια|Λουπερκαλίων]].

Στην [[ελληνική μυθολογία]], αναφέρεται ότι η μητέρα του [[Απόλλων|Απόλλωνα]], [[Λητώ|η Λητώ,]] τον γέννησε ως λύκαινα, για να αποφύγει [[Ήρα|την Ήρα]] . 

== Λογοτεχνικές πηγές ==
Οι τρεις «κανονικές» εκδοχές του μύθου - αυτές του [[Τίτος Λίβιος|Λίβιου]], [[Πλούταρχος|του Πλούταρχου]] και [[Διονύσιος ο Αλικαρνασσεύς|του Διονυσίου της Αλικαρνασσού]] - βασίζονται όλες σε μεγάλο βαθμό στον [[Κόιντος Φάβιος Πίκτωρ|Κόιντο Φάβιο Πίκτορα]]. Θεωρείται ένας από τους πρώτους ιστορικούς της Ρώμης και το πλέον χαμένο έργο του περιγράφει τη Λύκαινα και το επεισόδιο με τα δίδυμα. Τα δίδυμα εγκαταλείφθηκαν με εντολή του Αμούλιου. 

Κάποιες ιστορίες υποστηρίζουν ότι έπρεπε να αφεθούν κατά μήκος της όχθης του ποταμού, άλλες ότι έπρεπε να ριχτούν στο νερό. Ο υπηρέτης που ήταν επιφορτισμένος με την εργασία είτε το σκέφτηκε καλύτερα είτε δεν μπορούσε να πλησιάσει αρκετά για να κάνει την πράξη λόγω της πλημμύρας. Αντ' αυτού, τα άφησε στα στάσιμα νερά, που είχαν σχηματιστεί στους πρόποδες του [[Παλατίνος λόφος|Παλατίνου Λόφου]]. Τα δίδυμα βρέθηκαν είτε αφού το καλάθι τους είχε αφεθεί στους πρόποδες της συκιάς είτε ξεκουράστηκαν εκεί, αφού επέπλεαν στο νερό. Σε κάθε περίπτωση, η Λύκαινα τα έσωσε και τα φρόντισε. Αργότερα, ανακαλύφθηκαν από τοπικούς βοσκούς.

Ο Διονύσιος αναφέρει ότι οι βροχές είχαν ανεβάσει το νερό τόσο πολύ που ο υπηρέτης του Αμούλιου αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τα δίδυμα, πριν από το προβλεπόμενο σημείο (όπου το ρεύμα ήταν ισχυρότερο). Το καλάθι, που περιείχε τα δίδυμα, κινούνταν απαλά με το νερό που υποχωρούσε μέχρι που χτύπησε μια πέτρα, ρίχνοντας τα δίδυμα και το καλάθι στη λάσπη. Η λύκαινα έφτασε τότε και κατέβασε τις θηλές της στα μωρά που έκλαιγαν και τα έγλειψε για να καθαρίσει τη λάσπη.

Αφού ένας βοσκός έπεσε πάνω στο σημείο καθώς φρόντιζε το κοπάδι του, έτρεξε να το πει στους συντρόφους του και μια ομάδα συγκεντρώθηκε για να δει το αξιοσημείωτο θέαμα. Τα δίδυμα ήταν προσκολλημένα πάνω της, σαν να ήταν η αληθινή τους μητέρα. Οι άνδρες άρχισαν να κάνουν φασαρία για να τρομάξουν τη λύκαινα και εκείνη αποσύρθηκε σε μια σπηλιά ιερή για τους Έλληνες αποίκους, που ζούσαν παλαιότερα στην περιοχή και είχαν βωμό αφιερωμένο στον θεό της φύσης [[Παν|Πάνα]].

Ο Λίβιος ισχυρίζεται ότι οι υπηρέτες του Αμούλιου έριξαν τα δίδυμα στο στάσιμο νερό από απλή τεμπελιά. Η συκιά ήταν το πρώτο σημείο στο οποίο έφτασαν και νόμιζαν ότι τα δίδυμα θα πνιγούν ό,τι και να γίνει. Τα δίδυμα έκλαιγαν στο καλάθι τους μέχρι που τα νερά υποχώρησαν και τα άφησαν πίσω στην ξηρά. Η λύκαινα έφτασε από τους λόφους ψάχνοντας για νερό όταν άκουσε τις κραυγές τους. 

Ο υπηρέτης φοβόταν πολύ τα ορμητικά νερά για να εκτελέσει πλήρως τις εντολές του βασιλιά, σύμφωνα με τον [[Πλούταρχος|Πλούταρχο]]. Αφού έμεινε στην όχθη, τα νερά ανέβηκαν περισσότερο και παρέσυραν τα δίδυμα μακριά. Τα μετέφερε απαλά και μετά τα έριξε στη συκιά. 

Οι τρεις αφηγήσεις ανσαφέρονται στον όρο «λούπα» όχι ως λύκαινα, αλλά σαν αργκό λέξη για την [[Πορνεία στην αρχαία Ρώμη|πόρνη]]. Ο Πλούταρχος αφηγείται δύο άλλες ιστορίες που δεν αφορούν τη λύκαινα ή την εγκατάλειψη. Στη μία, τα δίδυμα τα μεγαλώνει ως πατέρας [[Έρκουλες|ο Ηρακλής]], αφού κερδίζει ένα παιχνίδι με ζάρια. Η μητέρα τους είναι το ακούσιο «έπαθλο». Σε μια άλλη, τα δίδυμα ανταλλάσσονται κατά τη γέννησή τους από τον παππού τους με ένα διαφορετικό ζευγάρι βρεφών και τα κρύβουν έξω από την πόλη για να μεγαλώσουν από βοσκούς και αργότερα εκπαιδεύονται στις κοντινές Γαβίες.

== Εικονογραφία ==
[[Αρχείο:Scan_of_Figurehead_from_Geschichte_der_Kunst_des_Alterhums_band_1_(1776).png|δεξιά|μικρογραφία|Από την πρώτη σελίδα του *βιβλίου Geschichte der Kunst des Alterhums* Τόμος 1 (1776) του [[Γιόχαν Γιοάχιμ Βίνκελμαν]], πρωτοπόρου στη μελέτη της ελληνορωμαϊκής τέχνης και ιδιαίτερα [[Ρωμαϊκή τέχνη|της αρχαίας ρωμαϊκής τέχνης]]. Στο κέντρο απεικονίζεται η λύκαινα που θηλάζει τα δίδυμα και [[Όμηρος|ο Όμηρος]] πιο κοντά του2. Στο βάθος διακρίνονται η [[Σφίγγα (μυθολογία)|Σφίγγα]] και ένα [[Ετρουσκική τέχνη|ετρουσκικό βάζο]].]]

=== Πρώιμη αναπαράσταση ===
Ο ετρουσκικός «Καθρέφτης της Μπολσένα» απεικονίζει τη Λύκαινα και τα δίδυμα, περιτριγυρισμένα από ανθρώπινες και ζωικές φιγούρες. Οι διαφορές στην ερμηνεία έχουν αποκλείσει σχεδόν οποιαδήποτε συναίνεση σχετικά με πολλά από τα χαρακτηριστικά του. Αυτό περιλαμβάνει και την ηλικία του. Ωστόσο, μοιάζει με άλλους τέτοιους καθρέφτες, κατασκευασμένους ως νυφικά δώρα, τον 4ο αιώνα π.Χ., στην Ετρουρία, ίσως περίπου το 330-340. 

Ο διάσημος [[Λύκαινα του Καπιτωλίου|Λύκος του Καπιτωλίου]] μπορεί να είναι [[Ετρούσκοι|ετρουσκικής]] ή [[Λατίνοι|παλαιολατινικής]] προέλευσης. Ωστόσο, μια ανακάλυψη κατά την αποκατάστασή του το 2000 και [[Ραδιοχρονολόγηση άνθρακα-14|η χρονολόγηση με ραδιενεργό άνθρακα]] έχουν θέσει υπό αμφισβήτηση την αρχαία προέλευσή του. Μια ετρουσκική στήλη από [[Μπολόνια|τη Μπολόνια]], που χρονολογείται μεταξύ 350 και 400 π.Χ., απεικονίζει ένα ζώο, πιθανώς λύκαινα, να θηλάζει ένα μόνο βρέφος. Μέχρι το 269 π.Χ., το ασημένιο [[Δράμι|δίδραχμο]] είναι η παλαιότερη απεικόνιση της πλήρους εικόνας, με τη χαρακτηριστική «στροφή του κεφαλιού της Λύκαινας» προς τα πίσω και προς τα κάτω στα δίδυμα. 

Η χαρακτηριστική απεικόνιση της Λύκαινας και των διδύμων την έκανε πιο αναγνωρίσιμη από άλλα σύμβολα της πόλης, όπως η [[Ρώμη (θεότητα)|Ρώμη]], η προστάτιδα θεότητα της πόλης, ή ο [[ρωμαϊκός αετός]]. Αυτό ήταν χρήσιμο, καθώς ο ρωμαϊκός κόσμος επεκτεινόταν και τα σύμβολα της Ρώμης αποκτούσαν μεγαλύτερη σημασία στη διατήρηση της ενότητας.  Μέχρι τον 1ο αιώνα μ.Χ., η Λύκαινα ήταν κοινή τόσο στη Ρώμη όσο και στις επαρχίες. Αυτή και οι δίδυμοι απεικονίζονταν στον περίτεχνο [[Βωμός της Ειρήνης|Βωμό της Ειρήνης]], που χτίστηκε προς τιμήν του [[Οκταβιανός Αύγουστος|Αυγούστου]] και αφιερώθηκε στην [[Παξ]], τη θεά της ειρήνης. 

Νομίσματα με την απεικόνισή τους κόπηκαν και κυκλοφόρησαν ευρέως. Παράγονταν επίσης στις Ρωμαϊκές Αποικίες ως ένας τρόπος έκφρασης της δικής τους «Ρωμαϊκότητας».  Έχουν βρεθεί σε προσωπικά αντικείμενα όπως σπαθιά, αγκράφες, λύχνους και αγαλματίδια, καθώς και σε μνημεία, ψηφιδωτά δάπεδα και επιτύμβιες πέτρες, που χρονολογούνται από τον 1ο έως τον 3ο αιώνα μ.Χ. <gallery heights="180px" widths="180px" perrow="5">
Αρχείο:Bolsena_mirror_Roscher_Lexikon_p1465.jpg|εναλλ.=The controversial Mirror of Bolsena.| Ο αμφιλεγόμενος Καθρέφτης της Μπολσένα.
Αρχείο:Cr_20-1-Reverse.jpg|εναλλ.=Romulus and Remus. An early silver didrachm (6.44 g). c. 269–266 BC| Ρωμύλος και Ρέμος. Ένα πρώιμο ασημένιο δίδραχμο (6,44 γρ.). περ. 269–266 π.Χ. 
Αρχείο:Capitoline_she-wolf_Musei_Capitolini_MC1181.jpg|εναλλ.=Capitoline Wolf. Its ancient origin is now in doubt.| [[Λύκαινα του Καπιτωλίου|Λύκος του Καπιτωλίου]]. Η αρχαία προέλευσή του είναι πλέον αμφίβολη.
</gallery>

=== Πρώιμος Μεσαίωνας ===
Η [[Κασετίνα του Ωζόν|κασετίνα των Φράγκων]], ένα περίτεχνα σκαλισμένο [[Αγγλοσάξονες|αγγλοσαξονικό]] σεντούκι του 8ου-9ου αιώνα, πιθανώς κατασκευασμένο στη [[Νορθουμβρία]], απεικονίζει τη Λύκαινα και τα δίδυμα, μαζί με μια [[Ρούνοι|ρουνική]] αφήγηση της ιστορίας του Ρωμύλου και του Ρέμου.  Άλλα αγγλοσαξονικά αντικείμενα και νομίσματα της ίδιας περιόδου τα απεικονίζουν επίσης. Οι [[Βυζαντινή Αυτοκρατορία|Βυζαντινοί]] συνέχισαν να χρησιμοποιούν την εικόνα και νομίσματα που αποδίδονται σε αυτήν έχουν βρεθεί σε διάφορες τοποθεσίες στην [[κεντρική Ασία]] σε τοποθεσίες, που βρίσκονται στο σύγχρονο [[Τατζικιστάν]] και [[Ουζμπεκιστάν|το Ουζμπεκιστάν,]] μαζί με μια τοιχογραφία του 8ου αιώνα, που απεικονίζει μια [[Σογδιανή|λύκαινα]], με το κεφάλι γυρισμένο προς τα πίσω και προς τα κάτω, να θηλάζει δύο βρέφη. 

=== Αθλητισμός ===
Οι ιταλικές [[Ποδόσφαιρο|ποδοσφαιρικές ομάδες]] [[ΑΣ Ρόμα]] και [[ΑΚΡ Σιένα]] χρησιμοποιούν την εικόνα στα αντίστοιχα λογότυπα των ομάδων τους.

=== Μουσολίνι ===
Η [[Φασιστική Ιταλία|φασιστική]] κυβέρνηση του [[Μπενίτο Μουσολίνι]] χρησιμοποίησε τη λύκαινα ως σύμβολο όσο βρισκόταν στην εξουσία.

=== Οικόσημα και εμβλήματα ===
<gallery heights="180" widths="180" perrow="5">
Αρχείο:Blason_Es_famille_Ariño_(Navarre).svg|εναλλ.=The coat of arms of the Basque Family Ariño of Navarre| Το οικόσημο της [[Βάσκοι|Βασκικής]] Οικογένειας Αρίνιο της [[Ναβάρρα|Ναβάρρας]] 
Αρχείο:Blason_Es_famille_Artolaguirre_(Donostia).svg|εναλλ.=The coat of arms of the Basque Family Artolaguirre of Donostia| Το οικόσημο της [[Βάσκοι|Βασκικής]] Οικογένειας Αρτολαγκίρε της [[Σαν Σεμπαστιάν|Ντονόστια]]
Αρχείο:CoA_mil_ITA_grp_artiglieria_009.png|εναλλ.=The coat of arms of the 9th Self-propelled Field Artillery Group ("Brennero") of the Italian Army| Το οικόσημο της 9ης Αυτοκινούμενης Ομάδας Πυροβολικού Πεδίου του [[Ιταλικός Στρατός Ξηράς|Ιταλικού Στρατού]]
Αρχείο:Blason_Caudebec-lès-Elbeuf.svg|εναλλ.=The coat of arms of the Commune of Caudebec-lès-Elbeuf, Normandy, France| Το οικόσημο της [[Κοινότητα (Γαλλία)|Κοινότητας]] [[Κωντεμπέκ-λεζ-Ελμπέφ]], [[Νορμανδία (διοικητική περιοχή)|Νορμανδία]], Γαλλία
Αρχείο:Actual_Cluj_county_CoA.svg|εναλλ.=The coat of arms of Cluj County, Romania| Το οικόσημο της [[Κομητεία Κλουζ|κομητείας Κλουζ]], Ρουμανία 
Αρχείο:Blason_Antoine_Dubois_(1756-1837).svg|εναλλ.=The emblem of surgeon and obstetrician to Napoleon, Baron Antoine Dubois, (1756–1837) [citation needed]| Το έμβλημα του [[Χειρουργός|χειρουργού]] και [[Μαιευτική (Ιατρική)|του μαιευτήρα]] του [[Ναπολέων Βοναπάρτης|Ναπολέοντα]], Βαρώνου [[Αντουάν Ντυμπουά]] (1756–1837) 
Αρχείο:Blason_Estillac.svg|εναλλ.=The coat of arms of the Commune of Estillac, Nouvelle-Aquitaine, France| Το οικόσημο της [[Κοινότητα (Γαλλία)|Κοινότητας]] [[Εστιγιάκ]], [[Νέα Ακουιτανία]], Γαλλία 
Αρχείο:CoA_mil_ITA_rgt_fanteria_080.png|εναλλ.=The coat of arms of the 80° Infantry Regiment of the Italian Army.| Το οικόσημο του 80ού Συντάγματος Πεζικού του [[Ιταλικός Στρατός Ξηράς|Ιταλικού Στρατού]] .
Αρχείο:CommunesBelgique-La-Louviere.svg|εναλλ.=The coat of arms of La Louviere, Wallonia, Belgium| Το οικόσημο της [[Λα Λουβιέρ]], [[Βαλλωνική Περιοχή|Βαλλονία]], [[Βέλγιο]]
Αρχείο:Interbelic_Nasaud_County_CoA.png|εναλλ.=The coat of arms of Năsăud County, Romania| Το οικόσημο της [[Κομητεία Νάσαουντ|κομητείας Νάσαουντ]], Ρουμανία
Αρχείο:Antico_Stemma_Piacenza.jpg|εναλλ.=The ancient coat of arms of the city of Piacenza, Emilia-Romagna, Italy| Το αρχαίο οικόσημο της πόλης [[Πιατσέντσα|Πιατσέντζα]], [[Εμίλια-Ρομάνια]], Ιταλία
Αρχείο:CoA_mil_ITA_rgt_genio_08.png|εναλλ.=The coat of arms of the 8° Engineer Regiment of the Italian Army| Το οικόσημο του 8ου Συντάγματος Μηχανικών του [[Ιταλικός Στρατός Ξηράς|Ιταλικού Στρατού]]
Αρχείο:La_lupa_municipale_051214-01.JPG|εναλλ.=Emblem of the Capital Police of the Municipality of Rome| Έμβλημα της Αστυνομίας Πρωτεύουσας του Δήμου Ρώμης 
Αρχείο:Blason_ville_Rome-Empire.svg|εναλλ.=Reconstruction of the coat of arms of Rome under Napoleon| Ανακατασκευή του οικόσημου της Ρώμης υπό [[Ναπολέων Βοναπάρτης|τον Ναπολέοντα]]
Αρχείο:CoA_mil_ITA_scuola_genio.png|εναλλ.=The coat of arms of the Combat Engineer School of the Italian Army.| Το οικόσημο της Σχολής Μηχανικών Μάχης του [[Ιταλικός Στρατός Ξηράς|Ιταλικού Στρατού]]
Αρχείο:CoA_mil_ITA_scuola_trasmissioni.png|εναλλ.=The emblem of the Italian Army Signal School| Το έμβλημα της Σχολής Διαβιβάσεων του Ιταλικού Στρατού
Αρχείο:Blason_ville_fr_Villeloin-Coulangé_(Indre-et-Loire).svg|εναλλ.=The coat of arms of the Commune of Villeloin-Coulangé, Centre-Val de Loire, France| Το οικόσημο της [[Κοινότητα (Γαλλία)|κοινότητας]] [[Βιλουάν-Κουλανζέ]], [[Σαντρ-Βαλ ντε Λουάρ]], Γαλλία
</gallery>

=== Λύκαινα της Σιένα ===
Οι [[Σιένα|Σιενέζοι]] έχουν μια παραδοσιακή ιστορία ότι η πόλη ιδρύθηκε από [[Σένιος και Άσκιος|τον Σένιο και τον Άσκιο]], ένα άλλο ζευγάρι διδύμων, που επίσης θήλασαν από μια λύκαινα. Ήταν γιοι του Ρέμου και διέφυγαν από τη Ρώμη μετά τον θάνατό του στα χέρια του θείου τους, Ρωμύλου. Ο θρύλος δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί πριν από την [[Αναγέννηση]]. Ωστόσο, οι απεικονίσεις μιας λύκαινας και διδύμων είναι συνηθισμένες στην πόλη και μερικές μπορούν να χρονολογηθούν νωρίτερα.<gallery heights="180px" widths="180px" perrow="5">
Αρχείο:Toscana_Siena6_tango7174.jpg|εναλλ.=Ruota della Fortuna "The Wheel of Fortune" is the Centerpiece of the mosaic inlaid floor of the Siena Cathedral (c.1372)| «Ο Τροχός της Τύχης» είναι το κεντρικό κομμάτι του ψηφιδωτού δαπέδου με ένθετα ψηφιδωτά του [[Καθεδρικός ναός της Σιένα|Καθεδρικού Ναού της Σιένα]] (περ. 1372)
</gallery>

=== Χαρτονομίσματα και κέρματα ===
Η Λύκαινα και οι δίδυμοι εμφανίστηκαν σε αυτό που ίσως ήταν το πρώτο ασημένιο νόμισμα που κόπηκε ποτέ στη Ρώμη. <gallery heights="180px" widths="180px" perrow="5">
Αρχείο:Sextans_2710029.jpg|εναλλ.=Sextans from c.215 BC| Σέξτανοι από περίπου το 215 π.Χ.
Αρχείο:Satriena1.jpg|εναλλ.=The She-Wolf on a coin from c.77 BC With the head of Mars on the other side.| Η λύκαινα σε νόμισμα του 77 π.Χ. περίπου. Με το κεφάλι του Μαρς στην άλλη όψη.
Αρχείο:Romania_LeuBanknote_1915.jpg|εναλλ.=1 Romanian leu banknote, 1915.| Χαρτονομισμα του 1 [[Λέου Ρουμανίας|ρουμανικού λέι]], 1915.
</gallery>

== Λουπερκάλια ==
Τα [[Λουπερκάλια]] ήταν μια πολύ αρχαία γιορτή, ακόμη και κατά τη Ρωμαϊκή εποχή. Οι Ρωμαίοι ιστορικοί έκαναν εικασίες για την προέλευσή της. Μπορεί να σχετίζεται με τον θεό [[Λούπερκους|Λούπερκο]], τον θεό των βοσκών και προστάτη των κοπαδιών. Μερικοί ιστορικοί τη συνδέουν με τη Λύκαινα και το [[Λουπερκάλιο]].

== Απεικονίσεις στην τέχνη ==
[[Αρχείο:Tevere_-_le_lupe_a_Tevere_07.JPG|μικρογραφία|Η Λύκαινα στα αναχώματα του Τίβερη]]

=== Ύστερη αρχαιότητα ===
<gallery heights="180px" widths="180px" perrow="5">
Αρχείο:Mosaic_depicting_the_She-wolf_with_Romulus_and_Remus,_from_Aldborough,_about_300-400_AD,_Leeds_City_Museum_(16025914306).jpg|εναλλ.=Mosaic depicting the She-Wolf with Romulus and Remus, from Aldborough (c.300 AD), Leeds City Museum (16025914306)| Μωσαϊκό που απεικονίζει τη Λύκαινα με τον Ρωμύλο και τον Ρέμο, από το Άλντμπορο (περίπου 300 μ.Χ.), Μουσείο της Πόλης του Λιντς (16025914306)
</gallery>

=== Μεσαίωνας ===
<gallery heights="180px" widths="180px" perrow="5">
Αρχείο:Perugia_-_Fontana_Maggiore_-_6_-_La_lupa_e_la_Vestale_(copie)_-_Foto_G._Dall'Orto_5_ago_2006.jpg|εναλλ.=Replica of Fontana Maggiore of Perugia, Nocolai and Giovanni Pisano (1275), photo by G. Dall'Orto (August 5, 2006)| Αντίγραφο της *Fontana Maggiore* στην Περούτζια, [[Νικόλα Πιζάνο|Νικόλα]] και [[Τζοβάνι Πιζάνο]] (1275), φωτογραφία G. Dall'Orto (5 Αυγούστου 2006)
Αρχείο:Romulus_and_Remus_-_British_Library_Royal_MS_19_E_v_f32r_(detail).jpg|εναλλ.=From Romuleon, an illuminated manuscript (British Library (1480)| Από *τον Ρωμυλίωνα*, ένα εικονογραφημένο χειρόγραφο (Βρετανική Βιβλιοθήκη, 1480)
</gallery>

=== Αναγέννηση ===
<gallery heights="180px" widths="180px" perrow="5">
Αρχείο:Peter_Paul_Rubens_-_Romulus_and_Remus_-_Google_Art_Project.jpg|εναλλ.=Romulus and Remus, Peter Paul Rubens (1616)| *Ρωμύλος και Ρέμος*, [[Πέτερ Πάουλ Ρούμπενς]] (1616)
Αρχείο:Wenceslas_Hollar_-_Romulus_and_Remus,_after_Giulio_Romano.jpg|εναλλ.=Romulus and Remus Wenceslas Hollar after Giulio Romano, (16c.)| *Ρωμύλος και Ρέμος,* [[Βάτσλαβ Χόλλαρ]] κατά [[Τζούλιο Ρομάνο|τον Τζούλιο Ρομάνο]], (16 αι.)
Αρχείο:Quattro_Fontane_-_The_River_Tiber.jpg|εναλλ.=The River Tiber from the Quattro Fontane by Muzio Mattei and Domenico Fontana (late 16c.). The She-Wolf can be seen peeking from behind Father Tiber on the right.| *Ο ποταμός Τίβερης* από τις [[Τέσσερεις Κρήνες|Τέσσερις Κρήνες]] (τέλη 16ου αιώνα). Η λύκαινα διακρίνεται να κρυφοκοιτάζει πίσω από τον [[Τιβερίνος|Τιβερίνο]] στα δεξιά.
</gallery>

=== 18ος-20ός αιώνας ===
<gallery heights="180px" widths="180px" perrow="5">
Αρχείο:La_lupa_con_Romolo_e_Remo_di_Domenico_Parodi_e_Francesco_Biggi.JPG|εναλλ.=La lupa con Romolo e Remo "The She-Wolf with Romulus and Remus", Domenico Parodi and Francesco Biggi (1874)| *Η λύκαινα με τον Ρωμύλο και Ρέμο*, Ντομένικο Παρόντι και Φραντσέσκο Μπίτζι (1874)
Αρχείο:Rome_Liddell_1860_Lupa_Capitolina.jpg|εναλλ.=Scanned from "History of Rome", published 1860, by Henry Liddell (6 February 1811 – 18 January 1898) with illustrations provided by Sir John Gardner Wilkinson (5 October 1797 – 29 October 1875). Scanned by Man vyi| Από το βιβλίο «Ιστορία της Ρώμης», που εκδόθηκε το 1860, του Χένρι Λίντελ (6 Φεβρουαρίου 1811 – 18 Ιανουαρίου 1898) με εικονογραφήσεις του Σερ Τζον Γκάρντνερ Γουίλκινσον (5 Οκτωβρίου 1797 – 29 Οκτωβρίου 1875).
Αρχείο:David_Ozeransky_from_Ten_Tribes_(1932).jpg|εναλλ.=Romulus and Remus from Ten Tribes, sculptor: Eric Gill, photo by David Ozeransky (1932)| *Ρωμύλος και Ρέμος* από τις Δέκα Φυλές, γλύπτης: [[Έρικ Γκιλ]], φωτογραφία του Ντέιβιντ Οζεράνσκι (1932)
Αρχείο:Comic_History_of_Rome_Table_01_Romulus_and_Remus_discovered_by_a_gentle_shepherd.jpg|εναλλ.=Comic History of Rome Table 01, featuring a matronly she-wolf and Picus, the woodpecker overhead. John Leech (c.1850)| *Σκίτσο, Ιστορία της Ρώμης Πίνακας 01'', με μια λύκαινα και τον Πίκο, τον δρυοκολάπτη από πάνω. Τζον Λιτς (περ. 1850)


## Παραπομπές

### Βιβλιογραφία
 
*
*
*
*
*
*
*
*

Κατηγορία:Θηλυκά θρυλικά πλάσματα
Κατηγορία:Ρωμαϊκή μυθολογία
Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις