Μάγιστρος του στρατού

[δεξιά|μικρογραφία|300x300εσ|Η αρχική δομή διοίκησης του ύστερου ρωμαϊκού στρατού, με ξεχωριστό ''μάγιστρο του ιππικού'' και ''μάγιστρο του πεζικού'' στη θέση του μεταγενέστερου συνολικού ''μάγιστρου του στρατού'' στη δομή διοίκησης του στρατού της [Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία|Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.]]
[δεξιά|μικρογραφία|300x300εσ|Η υψηλή διοικητική δομή του Δυτικο-ρωμαϊκού στρατού , με βάση το ''[Notitia Dignitatum.*]]
Ο *'Μάγιστρος του στρατού*'. λατιν.:  (κυριολεκτικά «κύριος των στρατιωτών») ήταν μία ανώτατη στρατιωτική διοίκηση που χρησιμοποιούνταν στα τέλη της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, χρονολογούμενη από τη βασιλεία του [[Μέγας Κωνσταντίνος|Κωνσταντίνου Α΄ του Μεγάλου]]. Ο όρος αναφερόταν στον ανώτερο στρατιωτικό αξιωματικό (ισοδύναμο με διοικητή πεδίου πολέμου, με τον Αυτοκράτορα να παραμένει ο ανώτατος διοικητής) της Αυτοκρατορίας.  Το αξίωμα συνέχισε να υπάρχει και εξελίχθηκε κατά την πρώιμη [[Βυζαντινή Αυτοκρατορία]]. Στις [[Ελληνική γλώσσα|ελληνικές]] πηγές, ο όρος μεταφράζεται είτε ως *στρατηγός* είτε ως *στρατηλάτης* (αν και αυτοί οι όροι χρησιμοποιούνταν και μη τεχνικά, για να αναφερθούν σε διοικητές διαφορετικών βαθμίδων).

== Ίδρυση και ανάπτυξη της διοίκησης ==

[[Αρχείο:Reims_(Marne)_-_Musée_Saint-Rémi_-_Tombeau_de_Jovin_(24402632779).jpg|δεξιά|μικρογραφία|300x300εσ|Ο Ιοβίνος ήταν *μάγιστρος ιππικού* από το 361 έως το 369 υπό αρκετούς Ρωμαίους Αυτοκράτορες, από τον [[Ιουλιανός|Ιουλιανό]] έως τον [[Ουαλεντινιανός Α΄|Βαλεντινιανό Α΄]]. Συνεπώς, απεικονίστηκε στην πλούσια διακοσμημένη μαρμάρινη σαρκοφάγο του ως μάχιμος στρατηγός [[Έφιππος ανδριάντας|ιππέας]] (κέντρο). Μουσείο Σεν-Ρεμί, [[Ρενς]].]]
Το αξίωμα του *μαγίστρου του στρατού* δημιουργήθηκε στις αρχές του 4ου αι., πιθανότατα όταν ο Αυτοκράτορας της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας [[Μέγας Κωνσταντίνος|Κωνσταντίνος Α΄]] νίκησε όλους τους άλλους σύγχρονους Ρωμαίους Αυτοκράτορες, γεγονός που του έδωσε τον έλεγχο των αντίστοιχων στρατών τους. Επειδή η [[Πραιτωριανή Φρουρά]] και οι ηγέτες της, οι [[Έπαρχος του Πραιτωρίου|πραιτωριανοί έπαρχοι]], είχαν υποστηρίξει τον εχθρό του Κωνσταντίνου Α΄, τον [[Μαξέντιος|Μαξέντιο]], διέλυσε τη Φρουρά και στέρησε από τους Επάρχους τα στρατιωτικά τους καθήκοντα, περιορίζοντάς τους σε ένα καθαρά πολιτικό αξίωμα. Για να τους αντικαταστήσει, δημιούργησε δύο θέσεις: έναν διοικητή του [[Πεζικό|πεζικού]], τον *magister peditum* («αρχηγό του πεζικού»), και έναν πιο έγκριτο διοικητή ιππικού, τον *magister equitum* («αρχηγό του ιππικού»). Αυτά τα αξιώματα είχαν προηγούμενο στο άμεσο αυτοκρατορικό παρελθόν, τόσο σε λειτουργία όσο και σε ιδέα.  Ο τελευταίος τίτλος υπήρχε από την [[Ρωμαϊκή Δημοκρατία|εποχή των Δημοκρατικών]], ως ο δεύτερος στην ιεραρχία μετά από έναν Ρωμαίο .

Υπό τους διαδόχους του Κωνσταντίνου Α΄, οι τίτλοι καθιερώθηκαν και σε εδαφικό επίπεδο: *οι magistri peditum* και *magistri equitum* διορίζονταν για κάθε [[Επαρχότητα του πραιτωρίου|πραιτωριανή επαρχία]] (*per Gallias*, *per Italiam*, *per Illyricum*, *per Orientem*) και, επιπλέον, για τη [[Διοίκηση Θράκης|Θράκη]] και, μερικές φορές, την [[Διοίκηση Αφρικής|Αφρική]]. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα αξιώματα συνδυάζονταν σε ένα μόνο πρόσωπο, το οποίο τότε ονομαζόταν *magister equitum et peditum* ή *magister utriusque militiae* («κύριος και των δύο δυνάμεων»). Συνολικά, *οι μάγιστροι* κατώτερου επιπέδου ανατίθεντο ανάλογα με τις περιστάσεις, με ποικίλο αριθμό απασχολούμενων σε μια δεδομένη περιοχή.  Μερικοί διοικούσαν άμεσα τον τοπικό κινητό στρατό των *comitatenses*, οι οποίοι ενεργούσαν ως δύναμη ταχείας αντίδρασης. Άλλοι *μάγιστροι* παρέμειναν στην άμεση διάθεση των Αυτοκρατόρων και μέχρι τα τέλη του 4ου αι. ή στις αρχές του 5ου αι. ονομάζονταν *in praesenti* («παρουσία» του Αυτοκράτορα).

Κατά τη διάρκεια του 4ου αι. στη [[Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία]], το σύστημα των δύο αυτοκρατορικών *μαγίστρων* παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό άθικτο, με συνήθως έναν *μάγιστρο* να έχει την ύψιστη εξουσία (όπως ο Βαύτος ή ο Μεροβάδης, η κύρια δύναμη πίσω από τον διορισμό του Αυτοκράτορα Βαλεντινιανού Β΄). Αυτή η τάση κορυφώθηκε με τον [[Αρβογάστης (μάγιστρος του στρατού)|Αρβογάστη]], ο οποίος κληρονόμησε τη θέση του δυτικού *μαγίστρου* και τη χρησιμοποίησε για να σφετεριστεί λειτουργικά τον Αυτοκράτορα Βαλεντινιανό Β΄, είτε σκοτώνοντάς τον είτε οδηγώντας τον στην αυτοκτονία πριν διορίσει τον δικό του Αυτοκράτορα-μαριονέτα, τον Ευγένιο. Στη Δύση, η θέση (συχνά υπό τον τίτλο *magister utriusque militiae* ή MVM) παρέμεινε πολύ ισχυρή μέχρι το επίσημο τέλος της Αυτοκρατορίας, και την κατείχαν ο [[Στιλίχων]], ο [[Φλάβιος Αέτιος|Αέτιος]], ο [[Ρικίμερος]] και άλλοι.

Στην ανατολή, ο Αυτοκράτορας Θεοδόσιος Α΄ (379–395) επέκτεινε το σύστημα των δύο *μαγίστρων του στρατού,* ώστε να συμπεριλάβει τρεις επιπλέον μάγιστρους. Για μεγάλο χρονικό διάστημα, αυτοί οι στρατηγοί χρησιμοποιούνταν ad hoc, απασχολούμενοι όπου χρειάζονταν. Τελικά, τον 5ο αι., οι θέσεις τους εδραιώθηκαν περισσότερο, και υπήρχαν δύο ανώτεροι στρατηγοί, οι οποίοι διορίζονταν ο καθένας στο αξίωμα του *militum praesentalis*.

Μετά την τελική [[Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία|διαίρεση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας]] το 395, το αξίωμα συνέχισε να υπάρχει τόσο στο [[Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία|δυτικό]], όσο και στο [[Βυζαντινή Αυτοκρατορία|ανατολικό]] τμήμα της διαιρεμένης Αυτοκρατορίας. Ένα από τα πιο αξιοσημείωτα παραδείγματα εξέχουσας θέσης και αυξανόμενης σημασίας αυτού του στρατιωτικού αξιώματος συνέβη με τον [[Μαρκελλίνος (μάγιστρος του στρατού)|Μαρκελλίνο]], ο οποίος ήταν *magister militum* στη [[Δαλματία (ρωμαϊκή επαρχία)|Δαλματία]], ενεργώντας όχι μόνο ως περιφερειακός στρατιωτικός διοικητής, αλλά και ως αποτελεσματικός κυβερνήτης σε ολόκληρη την περιοχή, από το 454 έως το 468. 

=== Συνέχεια και εξέλιξη στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία ===
Το αξίωμα του *magister militum* εξελίχθηκε στη συνέχεια σε φύση και πεδίο εφαρμογής κατά την πρώιμη [[Βυζαντινή Αυτοκρατορία|Bυζαντινή]] περίοδο.   

Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Αυτοκράτορα [[Ιουστινιανός Α´|Ιουστινιανού Α΄]] (527–565), με τις αυξανόμενες στρατιωτικές απειλές και την επέκταση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, οι θέσεις των ανατολικών στρατηγών αναθεωρήθηκαν: ο *magister militum per Armeniam* στις Aρμενικές και Kαυκάσιες επαρχίες, που παλαιότερα αποτελούσε μέρος της δικαιοδοσίας του *magister militum per Orientem*, ο *magister militum per Africam* στις ανακτημένες [[Υπαρχία της Αφρικής|Aφρικανικές επαρχίες]] (534), με έναν υφιστάμενο *magister peditum*, και ο *magister militum Spaniae* (π. 562).

Κατά τη διάρκεια του 6ου αι., οι εσωτερικές και εξωτερικές κρίσεις στις επαρχίες συχνά απαιτούσαν την προσωρινή ένωση της ανώτατης περιφερειακής πολιτικής αρχής με το αξίωμα του *magister militum*. Με την ίδρυση των δύο *εξαρχάτων* της [[Εξαρχάτο της Ραβέννας|Ραβέννας]] και της [[Εξαρχάτο της Αφρικής|Καρχηδόνας]] το 584, αυτή η πρακτική βρήκε την πρώτη μόνιμη έκφρασή της. Σε διάφορες επαρχίες του εξαρχάτου της Ραβέννας, από τη Βενετία μέχρι τη Νάπολη, *οι magistri militum* διορίζονταν τόσο ως τοπικοί στρατιωτικοί διοικητές, όσο και ως επαρχιακοί κυβερνήτες. Για παράδειγμα, τέτοιος ήταν ο Μαυρίκιος, ο οποίος ήταν *magister militum* της Βυζαντινής Βενετίας το 639.   

Μετά την απώλεια των ανατολικών επαρχιών από την [[Ισλαμική επέκταση|μουσουλμανική κατάκτηση]] τη δεκαετία του 640, οι επιζώντες στρατοί πεδίου και οι διοικητές τους σχημάτισαν τα πρώτα *θέματα*.

== Αργότερα, λιγότερο επίσημη χρήση του όρου ==
Σε μεταγενέστερες περιόδους, διάφοροι στρατιωτικοί διοικητές έλαβαν μερικές φορές αυτόν τον τίτλο στη μεσαιωνική Ιταλία, για παράδειγμα στα [[Παπικά Κράτη]] και στη [[Βενετική Δημοκρατία|Δημοκρατία της Βενετίας]], της οποίας [[Δόγης|ο Δόγης]] ισχυριζόταν ότι ήταν ο διάδοχος του [[Εξαρχάτο της Ραβέννας|εξάρχου της Ραβέννας]].

Ο όρος αναφέρεται από τον Αυτοκράτορα [[Κωνσταντίνος Ζ΄|Κωνσταντίνο Ζ΄]] στο έργο του [[Προς τον ίδιον υιόν Ρωμανόν]] (Περί διοικήσεως της Αυτοκρατορίας), σε μία παρέκβαση στην ιταλική ιστορία του 6ου αι., όπου αναφέρεται στον *όρο mastromilis,* που σημαίνει «στρατηγός του στρατού» στη «ρωμαϊκή γλώσσα». Μέχρι τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, στα μέσα του 10ου αι., η γνώση των λατινικών ήταν ως επί το πλείστον απούσα στη Βυζαντινή αυτοκρατορική Αυλή.

Μέχρι τον 12ο αι., ο όρος χρησιμοποιούνταν για να περιγράψει έναν άνδρα, που οργάνωνε τη στρατιωτική δύναμη ενός πολιτικού ή φεουδαρχικού ηγέτη για λογαριασμό του. Στο *Gesta Herwardi*, ο ήρωας περιγράφεται αρκετές φορές ως *magister militum* από τον άνδρα που μετέφρασε την αρχική [[Παλαιά αγγλική γλώσσα|παλαιά αγγλική]] αφήγηση στα μεσαιωνικά λατινικά. Φαίνεται πιθανό ο συγγραφέας τής αρχικής έκδοσης, η οποία τώρα έχει χαθεί, να τον θεωρούσε ως τον *κληρονόμο* (Old English     .   here > weard > guard): ο επόπτης της στρατιωτικής δύναμης. Το γεγονός ότι αυτή η μεταγενέστερη χρήση αυτών των όρων βασίστηκε στην κλασική έννοια, φαίνεται σαφές. 

== Κατάλογος *μαγίστρων του στρατού* ==
 

=== Μη καθορισμένες εντολές ===

* 383–385/8: [[Μπάουτο]], *magister militum* υπό τον [[Ουαλεντινιανός Β΄|Βαλεντιανό Β']] 
* 385/8–394: [[Αρβογάστης (μάγιστρος του στρατού)|Aρβογάστης]], *magister militum* υπό τον [[Ουαλεντινιανός Β΄|Βαλεντιανό Β']] και τον [[Φλάβιος Ευγένιος|Ευγένιο]] 
* 383–388: Ανδραγάθιος 
*  ?–480: Οβίδας

=== *Comes et magister utriusque militiae* ===

* 392–408: [[Στιλίχων]]
* 411–421: [[Κωνστάντιος Γ΄|Κωνστάντιος (III)]] 
* 422–425: Καστίνος
* 425–430: Φήλιξ 
* 431–432: [[Βονιφάτιος (σφετεριστής)|Βονιφάκιος]] 
* 432–433: Σεβαστιανός
* 433–454: [[Φλάβιος Αέτιος|Αέτιος]] 
* 456: Ρεμίστος
* 456: Μεσσιανός
* 456–472: [[Ρικίμερος]]
* 472–473: [[Γονδεβαύδος|Γουνδοβάδ]]
* 474–475: [[Εκδίκιος]]
* 475–476: [[Φλάβιος Ορέστης|Ορέστης]]

=== *Per Gallias* ===

* 352–355: [[Σιλβάνος (μάγιστρος του πεζικού)|Κλαύδιος Σιλουανός]]
* 362–364: Ιοβίνος, *magister equitum* υπό τον [[Ιουλιανός|Ιουλιανό]] και τον [[Ιοβιανός|Ιοβιανό]] 
*  ?–419: Γαυδέντιος
* 425–430: [[Φλάβιος Αέτιος|Αέτιος]]
* 435–439: Λιτόριος
* 452–458: Αγριππίνος
* 458–461: Αιγίδιος
* 461/462: Αγριππίνος
* 462-473: [[Γονδίοχος|Γκουντέριχ]]
*  ?–472: Μπιλίμερ

=== *Per Hispanias* ===

* 441–442: Aστύριος
* 443: Mεροβαύδης
* 446: Βίτος

=== *Per Illyricum* ===

*  ?–350: [[Βετρανίων|Βετράνιοo]], *magister peditum* υπό τον [[Κώνστας|Κώνστα]] 
* 361: Ioβίνος, *magister equitum* υπό τον [[Ιουλιανός|Ιουλιανό]] 
* 365–375: Εκουίτιος, *magister utriusquae militiae* υπό τον [[Ουαλεντινιανός Α΄|Βαλεντιανό Α']] 
* 395–; [[Αλάριχος Α΄]]
* 448/9 Αγίνθεος (γνωστός από τον [[Πρίσκος (ιστορικός)|Πρίσκο]] ότι κατείχε αξίωμα, καθώς η πρεσβεία του τελευταίου προχωρούσε προς την Αυλή του Αττίλα).
* 468–474: [[Ιούλιος Νέπως]]
* 477–479: Ονούλφος
* 479–481: Σαβινιανός ο Μάγνος
* 528: [[Ακούμ|Ασκούμ]]
* 529–530/1: [[Μούνδος|Mούνδος]] (1η φορά)
* 532–536: [[Μούνδος|Mούνδος]] (2η φορά)
* περ. 538: Ιουστίνος
* περ. 544: Βιτάλιος
* περ. 550: Ιωάννης
* 568–569/70: Βόνος
* 581–582: Θέογνις

=== *Per Orientem* ===

* ντο. 347: Flavius Eusebius, *magister utriusquae militiae* 
* 349–359: Ursicinus, *magister equitum* υπό [[Κωνστάντιος Β´|τον Κωνστάντιο]] 
* 359–360: Sabinianus, *magister equitum* υπό [[Κωνστάντιος Β´|τον Constantius II]] 
* 363–367: Lupicinus, *magister equitum* υπό [[Ιοβιανός|τον Jovian]] και [[Ουάλης|τον Valens]] 
* 371–378: Iulius, *magister equitum et Peditum* under [[Ουάλης|Valens]] 
* 383: [[Ριχομήρης|Richomeres]], *magister equitum et peditum* 
* 383–388: Ellebichus, *magister equitum et peditum* 
* 392: Eutherius, *magister equitum et peditum* 
* 393–396: Addaeus, *magister equitum et peditum* 
*  ?~399: [[Γαϊνάς|Γκαϊνάς]]
* 395/400: Φραβίτα
* 433–446: Ανατόλιος
* 447–451: [[Ζήνων (ύπατος)|Ζήνων]]
* Δεκαετία του 460: [[Άσπαρ|Αρνταμπούρ Ασπάρ]]
* –469: Ιορδάνες
* 469–471: [[Ζήνων (αυτοκράτορας)|Ζήνων]]
* 483–498: Ιωάννης Σκύθης
* περ. 503–505: [[Αρεόβινδος Δαγαλάιφος Αρεόβινδος|Αρεόβινδος Δαγαλάιφους Αρεόβινδος]]
* 505–506: Φαρεσμάνης
* ?516–?518: [[Υπάτιος (ύπατος το 500)|Υπάτιος]]
* ?518–529: Διογενιανός
* 520–525/526: Υπάτιος
* 527: Λιβελάριος
* 527–529: Υπάτιος
* 529–531: [[Βελισάριος]]
* 531: [[Μούνδος]]
* 532–533: Βελισάριος
* 540: [[Βούζης]]
* 542: Βελισάριος
* 543–544: [[Μαρτίνος (μάγιστρος του στρατού για την Αρμενία)|Μαρτίνος]]
* 549–551: Βελισάριος
* 555: Αμάντιος
* 556: Βαλεριανός
* 569: [[Ζήμαρχος]]
* 572–573: [[Μαρκιανός (ξάδελφος Ιουστίνου Β΄)|Μαρκιανός]]
* 573: Θεόδωρος
* 574: Ευσέβιος
* 574/574–577: [[Ιουστινιανός (στρατηγός)|Ιουστινιανός]] στρατηγός
* 577–582: [[Μαυρίκιος (αυτοκράτορας)|Μαυρίκιος]] μετέπειτα Αυτοκράτωρ
* 582–583: [[Ιωάννης Μυστάκων]]
* 584–587/588: [[Φιλιππικός (κόμης εξκουβιτόρων)|Φιλιππικός]] κόμης εξκουβιτόρων
* 588: [[Πρίσκος (στρατηγός)|Πρίσκος]]
* 588–589: [[Φιλιππικός (κόμης εξκουβιτόρων)|Φιλιππικός]] κόμης εξκουβιτόρων
* 589–591: Κομεντίολος
* 591–603: Ναρσής
* 603–604 [[Γερμανός (στρατηγός υπό τον Φωκά)|Γερμανός]]
* 604–605 Λεόντιος
* 605–610 Δομεντζίολος

=== *Per Armeniam* ===

* [[Σίττας]]
* Δωρόθεος (530–532)
* Πέτρος, άμεσος προκάτοχος του Ιωάννη Τζίμπου
* Ιωάννης Τζίμπους (;–541)
* [[Valerian (general)|Βαλεριάνα]]
* Δαγίσθαιος (;–550)
* [[Βέσσας]] (550–554) 
* [[Μαρτίνος (μάγιστρος του στρατού για την Αρμενία)|Μαρτίνος]] 
* [[Ιουστίνος (στρατηγός)|Ιουστίνος]]  στρατηγός
* [[Ιωάννης Μυστάκων]]
* [[Ηράκλειος ο Πρεσβύτερος]] (π. 595) 

=== *Per Thracias* ===

* 377–378: [[Σατουρνίνος (μάγιστρος του στρατού)|Σατουρνίνος]], *magister equitum* υπό τον [[Ουάλης|Βάλη]] 
* 377–378: [[Τραϊανός (μάγιστρος του πεζικού)|Tραϊανός]], *magister peditum* υπό τον [[Ουάλης|Βάλη]] 
* 378: Σεβαστιανός, *magister peditum* υπό τον [[Ουάλης|Βάλη]] 
* 380–383: [[Σατουρνίνος (μάγιστρος του στρατού)|Σατουρνίνος]], *magister peditum* υπό τον [[Θεοδόσιος Α΄|Θεοδόσιο Α']] 
* 392–393: [[Στιλίχων]], *magister equitum et peditum* 
* 412–414: Κώνστας ύπατος
* 441: Ιωάννης ο Βάνδαλος, *magister utriusque militiae* 
* 464–467/468: [[Βασιλίσκος (αυτοκράτορας)|Βασιλίσκος]]  μετέπειτα Αυτοκράτωρ
* 468–474: Αρμάτος
* 474: Ηράκλειος Εδέσσης
* 511: [[Υπάτιος (ύπατος το 500)|Υπάτιος]] ύπατος
* 512–  513: Κύριλλος
*  513–  515: [[Alathar|Αλαθάρ]]
* 515: [[Βιταλιανός (ύπατος)|Βιταλιανός]] ύπατος
* 525-περίπου 530: [[Γερμανός (ξάδελφος του Ιουστινιανού Α΄)|Γερμανός]]
* 530–533: Χιλβούδιος
* 550–περίπου 554: [[Αρταβάνης]]
* 588: [[Πρίσκος (στρατηγός)|Πρίσκος]] (1η φορά)
* 593: [[Πρίσκος (στρατηγός)|Πρίσκος]] (2η φορά)
* 593–594: [[Πέτρος (κουροπαλάτης)|Πέτρος]] (1η φορά) κουροπαλάτης
* 594–γ. 598: [[Πρίσκος (στρατηγός)|Πρίσκος]] (2η φορά)
* 598–601: Κομεντίολος
* 601–602: [[Πέτρος (κουροπαλάτης)|Πέτρος]] (2η φορά) κουροπαλάτης

=== *Praesentalis* ===

* 351–361: Aρβίτιo, *magister equitum* υπό τον [[Κωνστάντιος Β´|Κωνστάντιο Β΄I]] 
* 361–363: Νεβίτα, *magister equitum* υπό τον [[Ιουλιανός|Ιουλιανό]] 
* 363–379: Βίκτορ, *magister equitum* υπό τον [[Ουάλης|Βάλη]] 
* 366–378: Aρινχαίος, *magister peditum* υπό τον [[Ουάλης|Βάλη]] 
* 364–369: Ioβίνος, *magister equitum* υπό τον [[Ουαλεντινιανός Α΄|Βαλεντινιανό Α΄]] 
* 364–366: Δαγαλάιφος, *magister peditum* υπό τον [[Ουαλεντινιανός Α΄|Βαλεντιανό Α']] 
* 367–372: Σεβήρος, *magister peditum* υπό τον [[Ουαλεντινιανός Α΄|Βαλεντινιανό Α΄]] 
* 369–373: Θεοδόσιος, *magister equitum* υπό τον [[Ουαλεντινιανός Α΄|Βαλεντιανό Α']] 
* 375–388: [[Μεροβαύδης (μάγιστρος του πεζικού)|Mεροβαύδης]], *magister peditum* υπό τον [[Ουαλεντινιανός Α΄|Βαλεντινιανό Α΄]], τον [[Γρατιανός|Γρατιανό]] και τον [[Μάγνος Μάξιμος|Mάγνο Μάξιμο]] 
* 388–395: [[Τιμάσιος]]
* 394–408: [[Στιλίχων]], *magister equitum et peditum* 
* 399–400: [[Γαϊνάς]]
* 400: Φραβίτα
* 409: Βαράνης και Αρσάκιος 
* 419–: Πλίντα
* 434–449: Αρεοβίνδος;
* 443–451: Απολλώνιος
* 450–451: Ανατόλιος
* 475–477/478: Αρμάτος
* 485–: [[Λογγίνος (ύπατος το 486)|Λογγίνος]]
* 492–499: Ιωάννης ο Καμπούρης
* 518–520: Βιταλιανός 
* 520–;: [[Ιουστινιανός Α´|Ιουστινιανός]] 
* 528: Λεόντιος
* 528–529: Φωκάς
* 520–538/9: [[Σίττας]]
* 536: [[Γερμανός (ξάδελφος του Ιουστινιανού Α΄)|Γερμανός]]
* 536: Μαξεντιανός
* 546–548: [[Αρταβάνης]]
* 548/9–552: Σουάρτουας
* 562: Κωνσταντινιανός 
* 582: Γερμανός (αβέβαιος)
* 585–π. 586: Κομεντίολος
* 626: [[Βώνος (πατρίκιος)|Βώνος]] (αβέβαιο)

=== *Per Africam* ===

==== Δυτική Αυτοκρατορία ====

* 373–375: Θεοδόσιος, *magister equitum* 
* 386–398: Γκίλντο, *magister equitum et peditum'' 

#### Ανατολική Αυτοκρατορία

* 534–536: Σολομών
* 536–539: Γερμανός
* 539–544: Σολομών
* 544–546: Σέργιος
* 545–546: Αρεόβινδος
* 546: Αρταβάνης
* 546–552: Ιωάννης Τρωγλίτης
* 578–590: Γεννάδιος

### Στη Βυζαντινή Ιταλία

#### Βενετία

* Μαυρίκιος (639)
* 8ος αι.: Μάρκελλος
* 737: Ντομένικο Λεόνε υπό Λέων Γ΄
* 738: Φελίτσε Κορνιόλα υπό τον Λέοντα Γ΄
* 739: Τεοντάτο ύπατος υπό Λέοντα Γ΄
* 741: Ιωάννης Φαμπριακός υπό τον Λέοντα Γ'
* 764–787: Μαουρίτσιο Γκαλμπάιο

## Δείτε επίσης

* Δομική ιστορία του ρωμαϊκού στρατού

## Αναφορές

## Πηγές
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Prosopography of the Later Roman Empire (PLRE), Vols. I-III

Κατηγορία:Στρατιωτικοί βαθμοί
Κατηγορία:Βυζαντινοί στρατιωτικοί τίτλοι
Κατηγορία:Θέσεις εξουσίας
Κατηγορία:Αρχαίοι Ρωμαϊκοί τίτλοι