Δυναστεία Βατασιδών

Η **δυναστεία των Βατασιδών** (αραβ.: *al-waṭṭāsīyūn*) ήταν μία κυρίαρχη δυναστεία του Μαρόκου. Όπως και η δυναστεία των Μαρινιδών, οι ηγεμόνες της ήταν καταγωγής Ζενάτα Βερβέροι.  Οι δύο οικογένειες ήταν συγγενείς, και οι Μαρινίδες στρατολόγησαν πολλούς βεζίρηδες από τους Βατασίδες.  Αυτοί οι βεζίρηδες τελικά ανέλαβαν τις εξουσίες των σουλτάνων, καταλαμβάνοντας τον έλεγχο του βασιλείου της δυναστείας των Μαρινιδών, όταν ο τελευταίος Μαρινίδης ο Αμπού Μουχαμάντ Αμπντ αλ-Χακ, ο οποίος είχε σφαγιάσει πολλούς από τους Βατασίδες το 1459, δολοφονήθηκε κατά τη διάρκεια μίας λαϊκής εξέγερσης στη Φεζ το 1465.

Ο Αμπού Αμπντ Αλλάχ αλ-Σέιχ Μουχαμάντ ιμπν Γιαχία ήταν ο πρώτος σουλτάνος της δυναστείας των Βαττασιδών. Ήλεγχε μόνο το βόρειο τμήμα του Μαρόκου, ενώ το νότιο τμήμα ήταν διαιρεμένο σε διάφορα πριγκιπάτα. Οι Βαττασίδες εκτοπίστηκαν τελικά το 1554, μετά τη Μάχη της Ταντλά, από τους πρίγκιπες της δυναστείας των Σααντί του Ταγκμαντέρτ, οι οποίοι είχαν κυβερνήσει όλο το νότιο Μαρόκο από το 1511.

## Επισκόπηση
Το Μαρόκο υπέστη μία παρατεταμένη πολύπλευρη κρίση τον 15ο και τις αρχές του 16ου αι., η οποία προκλήθηκε από οικονομικά, πολιτικά, κοινωνικά και πολιτιστικά ζητήματα. Η αύξηση του πληθυσμού παρέμεινε στάσιμη, και το παραδοσιακό εμπόριο με τον μακρινό Νότο διακόπηκε, καθώς οι Πορτογάλοι κατέλαβαν όλα τα λιμάνια. Ταυτόχρονα, οι πόλεις πτώχευσαν, και η πνευματική ζωή βρισκόταν σε παρακμή.

## Ιστορία
Το Μαρόκο βρισκόταν σε παρακμή, όταν οι Βέρβεροι Βατασίδες ανέλαβαν την εξουσία. Η οικογένεια των Βατασιδών ήταν οι αυτόνομοι κυβερνήτες του ανατολικού Ριφ από τα τέλη του 13ου αι., κυβερνώντας από τη βάση τους στην Ταζουτά (κοντά στο σημερινό Ναντόρ). Είχαν στενούς δεσμούς με τους σουλτάνους των Μαρινιδών, και παρείχαν πολλά από τη γραφειοκρατική ελίτ. Ενώ η δυναστεία των Μαρινιδών προσπαθούσε να αποκρούσει τις πορτογαλικές και ισπανικές εισβολές και να βοηθήσει το βασίλειο της Γρανάδας να επιβιώσει από την Ανακατάκτηση, οι Βατασίδες συσσώρευσαν απόλυτη εξουσία μέσω πολιτικών ελιγμών. Όταν οι Μαρινίδες συνειδητοποίησαν την έκταση της συνωμοσίας, σφαγίασαν τους Βατασίδες, αφήνοντας μόνο τον Αμπού Αμπντ Αλάχ αλ-Σεΐχ Μουχαμάντ ιμπν Γιαχγιά ζωντανό. Συνέχισε ιδρύοντας το Βασίλειο της Φεζ και εγκαθιδρύοντας τη δυναστεία, την οποία διαδέχθηκε ο γιος του, Μοχαμέντ αλ-Μπουρτουκαλί, το 1504.

Οι ηγεμόνες των Βαττασιδών απέτυχαν στην υπόσχεσή τους να προστατεύσουν το Μαρόκο από ξένες εισβολές, και οι Πορτογάλοι αύξησαν την παρουσία τους στις ακτές του Μαρόκου. Ο γιος του Μοχαμέντ αλ-Τσαΐχ επιχείρησε να καταλάβει την Ασιλά και την Ταγγέρη το 1508, το 1511, και το 1515, αλλά χωρίς επιτυχία.

Στο νότο, αναδύθηκε μία νέα δυναστεία, η δυναστεία των Σααδιδών, η οποία κατέλαβε το Μαρακές το 1524, και το έκανε πρωτεύουσά της. Μέχρι το 1537 οι Σααδίδες ήταν σε άνοδο, όταν νίκησαν την Πορτογαλική αυτοκρατορία στο Αγκαντίρ. Οι στρατιωτικές τους επιτυχίες έρχονται σε αντίθεση με την πολιτική συμφιλίωσης των Βατασιδών προς τους Καθολικούς βασιλείς στα βόρεια.

Ως αποτέλεσμα, ο λαός του Μαρόκου έτεινε να θεωρεί τους Σααδίδες ήρωες, γεγονός που τους διευκόλυνε να ανακαταλάβουν τα πορτογαλικά οχυρά στις ακτές, συμπεριλαμβανομένων της Ταγγέρης, της Θέουτας και της Μαζιέν. Οι Σααδίδες επιτέθηκαν επίσης στους Βατασίδες, οι οποίοι αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν στη νέα δύναμη. Το 1554, καθώς οι πόλεις των Βατασιδών παραδόθηκαν, ο σουλτάνος των Βατασιδών, Αλί Αμπού Χασούν, ανακατέλαβε για λίγο τη Φεζ. Οι Σααδίδες διευθέτησαν γρήγορα το ζήτημα σκοτώνοντάς τον, και καθώς οι τελευταίοι Βατασίδες εγκατέλειψαν το Μαρόκο με πλοίο, δολοφονήθηκαν και αυτοί από πειρατές.

Οι Βατασίδες έκαναν ελάχιστα για να βελτιώσουν τις γενικές συνθήκες στο Μαρόκο μετά την Α*νακατάκτηση*. Ήταν απαραίτητο να περιμένουν τους Σααδίδες να αποκατασταθεί η τάξη, και να περιοριστούν οι επεκτατικές φιλοδοξίες των βασιλείων της Ιβηρικής χερσονήσου.

## Νομισματοκοπία
Γνωστά νομίσματα των Βατασιδών περιλαμβάνουν μερικά εξαιρετικά σπάνια χρυσά νομίσματα, καθώς και τετράγωνα αργυρά ντιρχάμ και μισά ντιρχάμ, ακολουθώντας ακόμη το πρότυπο τουχαλιφάτου των Αλμοαδών, π. 1,5 γραμ. 

## Η δυναστεία

### Βεζίρηδες Βαττασίδες
* 1420–1448: Aμπού Ζακαρίγια Γιαχγιά αλ-Βατασί
* 1448–1458: Αλί ιμπν Γιουσούφ
* 1458–1459: Γιαχγιά ιμπν Αμπί Ζακαρίγια Γιαχγιά

### Σουλτάνοι Βατασίδες

* 1472–1504: Aμπού Αμπντ Αλάχ αλ-Σεϊχ Μουχαμάντ ιμπν Γιαχγιά
* 1504–1526: Aμπου Αμπντ Αλάχ αλ-Μπουρτουκαλί Μουχαμάντ ιμπν Μουχαμάντ
* 1526–1526: Αμπού αλ-Χασάν Αμπού Χασάν Αλί ιμπν Μουχαμάντ
* 1526–1545: Aμπού αλ-Αμπάς Αχμάντ ιμπν Μουχαμάντ
* 1545–1547: Nασίρ αλ-Ντιν αλ-Κασρί Μουχαμάντ ιμπν Αχμάντ
* 1547–1549: Aμπου αλ-Αμπάς Αχμάντ ιμπν Μουχαμάντ
* 1554–1554: Aμπού αλ-Χασάν Αμπού Χασάν Αλί ιμπν Μουχαμάντ

## Χρονολόγιο γεγονότων
* Σύμφωνα με τη Συνθήκη του Αλκασόβα (1479) και τη Συνθήκη της Τορδεσίγιας (1494), η Ισπανία αναγνώρισε το βασίλειο ως μέρος της πορτογαλικής σφαίρας επιρροής.
* 1485: Συνθήκη με την Ισπανία: το σουλτανάτο συμφωνεί να μην βοηθήσει το εμιράτο της Γρανάδας, η Ισπανία συμφώνησε να μην συλλάβει μαροκινά πλοία στη Θάλασσα του Αλμποράν.
* 1488: Οι Πορτογάλοι κατακτούν το Σαφί.
* 1491: Ο Μωχάμετ ΙΓ΄ σουλτάνος της Γρανάδας (Ελ Ζαγκάλ), πήγε στη Φεζ, αλλά συνελήφθη και τυφλώθηκε.
* 1492: Άφιξη Ισπανών Μουσουλμάνων και Εβραίων.
* 1497: Η Ισπανία καταλαμβάνει τη Μελίγια.
* 1502: Η Πορτογαλία καταλαμβάνει το Μαζαγκάν.
* 1505: Η Πορτογαλία καταλαμβάνει το Αγκαντίρ.
* 1506: Η Πορτογαλία καταλαμβάνει το Μογαδόρ.
* 1511: Οι Σααδίδες καταλαμβάνουν το Ραμπάτ.
* 1524: Οι Σααδίδες καταλαμβάνουν το Μαρακές.
* 1541: Οι Σααδίδες καταλαμβάνουν το Αγκαντίρ.
* 1541: Οι Σααδίδες καταλαμβάνουν το Σαφί.
* 1542: Ο Χασάν Χασίμ καταλαμβάνει το Τετουάν.
* 1548: Ο τελευταίος βασιλιάς των Βατασιδών αιχμαλωτίζεται από τους Σααδίδες.
* 1550: Οι Σααδίδες κατακτούν τη Φεζ.

## Δείτε επίσης
* Κατάλογος ηγεμόνων του Μαρόκου

## Αναφορές

## Πηγές
* 
* 

Κατηγορία:Σουνιτικές δυναστείες
Κατηγορία:Κράτη της Μεσαιωνικής Αφρικής
Κατηγορία:Δυναστείες του Μαρόκου
Κατηγορία:Μουσοτλμανικές δυναστείες