open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Κατάλογος βασιλικών συζύγων της Αγγλίας

Οι **βασιλικές/οί σύζυγοι της Αγγλίας** που αναφέρονται εδώ ήταν οι σύζυγοι των βασιλευόντων μοναρχών του Βασιλείου της Αγγλίας, εξαιρουμένων των συμβασιλέων Γουλιέλμου Γ΄ και Μαρίας Β΄ που βασίλευσαν μαζί τον 17ο αιώνα.

Οι περισσότερες από τις συζύγους ήταν γυναίκες και απολάμβαναν τίτλους και τιμές που σχετίζονταν με μια βασίλισσα σύζυγο. Μερικοί λίγοι ήταν άνδρες, των οποίων οι τίτλοι δεν ήταν συνεπείς. Το Βασίλειο της Αγγλίας συγχωνεύτηκε με το Βασίλειο της Σκωτίας το 1707, για να σχηματίσει το Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας. Οι σύζυγοι από τότε παρατίθενται στον Κατάλογο βασιλικών συζύγων του Ηνωμένου Βασιλείου.

Οι Έθελσταν, Εδουάρδος ο Μάρτυρας, Αρθακανούτος, Γουλιέλμος Β΄, Εδουάρδος Ε΄, Εδουάρδος ΣΤ΄ και Ελισάβετ Α΄ δεν παντρεύτηκαν ποτέ και δεν είχαν σύζυγο. Η οικογενειακή κατάσταση του Χάρολντ Χάρεφουτ είναι ασαφής.

## Βασιλικές σύζυγοι της Αγγλίας
*Ίαλσουιθ της Μερκίας (886-899)
*Έλφλεντ (899-910)
*Εαντγκίφου του Κέντ (919-924)
*Έλφγκιφου του Σάφτεσμπουρι (?-?)
*Έθελφλεντ του Ντάμερχαμ (944-946)
*Ελγκίφου (955-958)
*Έλφθραιθ του Ντέβον (964/65-975)
*Ελφγκίφου της Υόρκης (?-?)
*Έμμα της Νορμανδίας (1002-1013, 1014-1016 & 1017-1035)
*Σίγκριντ η Υψηλή (1013-1014)
*Ίλντγκιθ (1016)
*Έντιθ του Ουέσσεξ (1045-1066)
*Έντιθ της Μερκίας (1066)
*Ματθίλδη της Φλάνδρας (1066-1083)
*Ματθίλδη της Σκωτίας (1100-1118)
*Αντελίζα του Λέουβεν (1121-1135)
*Ματθίλδη Α΄ της Βουλώνης (1135-1136)
*Γοδεφρείδος Ε΄ του Ανζού (1141-1148)
*Ελεονώρα της Ακουιτανίας (1154-1189)
*Μαργαρίτα της Γαλλίας (1170-1183)
*Βερεγγάρια της Ναβάρρας (1191-1199)
*Ισαβέλλα του Γκλόστερ (1199-1200)
*Ισαβέλλα του Ανγκουλέμ (1200-1216)
*Ελεονώρα της Προβηγκίας (1236-1272)
*Ελεονώρα της Καστίλης (1272-1290)
*Μαργαρίτα της Γαλλίας (1299-1307)
*Ισαβέλλα της Γαλλίας (1308-1327)
*Φιλίππη του Αινώ (1328-1369)
*Άννα της Βοημίας (1382-1394)
*Ισαβέλλα των Βαλουά (1396-1399)
*Ιωάννα της Ναβάρρας (1403-1413)
*Αικατερίνη της Γαλλίας (1420-1422)
*Μαργαρίτα του Ανζού (1445-1471)
*Ελισάβετ Γούντβιλ (1464-1483)
*Άννα Νέβιλ (1483-1485)
*Ελισάβετ της Υόρκης (1486-1503)
*Αικατερίνη της Αραγωνίας (1509-1533)
*Άννα Μπολέυν (1533-1536)
*Τζέιν Σέιμουρ (1536-1537)
*Άννα της Κλέβης (1540)
*Αικατερίνη Χάουαρντ (1540-1542)
*Αικατερίνη Παρ (1543-1547)
*Γκίλφορντ Ντάντλεϋ (1553, *αμφισβητούμενος*)
*Άννα της Δανίας (1603-1619)
*Ερριέττα Μαρία της Γαλλίας (1625-1649)
*Αικατερίνη της Μπραγκάνσα (1662-1685)
*Μαρία της Μόντενα (1685-1688)
*Γεώργιος της Δανίας (1702-1707)

## Συνέχεια της λίστας (Βρετανές/οί σύζυγοι)
*Αυτή η λίστα συνεχίζεται στη διεύθυνση [[Κατάλογος βασιλικών συζύγων του Ηνωμένου Βασιλείου]]*

## Δείτε επίσης
*Κατάλογος Άγγλων μοναρχών
*Κατάλογος βασιλικών συζύγων της Σκωτίας

Κατηγορία:Βασίλισσες της Αγγλίας
Ιωάννης του Πετρίτσου

Ο **Ιωάννης του [[Μοναστήρι του Μπάτσκοβο|Πετρίτσου]]** (γεωργιανά: იოანე პეტრიწი **Ιοάνε Πετρίτσι**) ήταν Γεωργιανός Νεοπλατωνιστής φιλόσοφος του 11ου-12ου αιώνα, με έδρα τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία και το Βασίλειο της Γεωργίας, γνωστός κυρίως για τις μεταφράσεις του Πρόκλου, μαζί με ένα εκτενές σχόλιο.

Σε μεταγενέστερες πηγές, είναι γνωστός ως **Ιωάννης Τσιμτσιμέλι** ή **Ιωάννης του Τσιμτσιμίου** (γεωργιανά: იოანე ჭიმჭიმელი). Η *[[Εγκυκλοπαίδεια Φιλοσοφίας του Στάνφορντ]]* περιγράφει τον Πετρίτσι ως «τον σημαντικότερο Γεωργιανό μεσαιωνικό φιλόσοφο» και τον «πιο ευρέως διαδεδομένο Γεωργιανό φιλόσοφο».

## Παραπομπές


Κατηγορία:Βυζαντινοί φιλόσοφοι
Κατηγορία:Νεοπλατωνικοί φιλόσοφοι
Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις
Μάχη του Μουτάχ

Η **μάχη του Μουτάχ** (αραβ.: **) έλαβε χώρα τον Σεπτέμβριο τού 629 (1 Τζουμάντα αλ-Αουάλ τού 8ου αι.),  μεταξύ των δυνάμεων τού Μωάμεθ, και τού στρατού τής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και των υποτελών τους Γασσανιδών. Πραγματοποιήθηκε στο χωριό Μουτάχ στην Παλαιστίνη Σαλουταρία, ανατολικά τού ποταμού Ιορδάνη και στο σημερινό Καράκ.

Στις ισλαμικές ιστορικές πηγές η μάχη συνήθως περιγράφεται, ως η προσπάθεια των Μουσουλμάνων να λάβουν αντίποινα εναντίον ενός αρχηγού των Γασσανιδών, επειδή αφαίρεσε τη ζωή ενός απεσταλμένου. Σύμφωνα με Ρωμαϊκές πηγές, οι Μουσουλμάνοι σχεδίαζαν να εξαπολύσουν την επίθεσή τους μία εορταστική ημέρα. Ο τοπικός Ρωμαίος εκπρόσωπος έμαθε για τα σχέδιά τους, και συγκέντρωσε τις φρουρές των φρουρίων. Βλέποντας τον μεγάλο αριθμό των εχθρικών δυνάμεων, οι Μουσουλμάνοι υποχώρησαν προς τα νότια, όπου ξεκίνησαν οι μάχες στο χωριό Μουτάχ, και είτε ηττήθηκαν, είτε αποσύρθηκαν, χωρίς να επιβάλουν ποινή στον αρχηγό των Γασσανιδών.    Σύμφωνα με μουσουλμανικές πηγές, μετά το τέλος τριών από τούς ηγέτες τους, η διοίκηση δόθηκε στον Χαλίντ ιμπν αλ-Ουαλίντ, και κατάφερε να σώσει την υπόλοιπη δύναμη. 

Τρία χρόνια αργότερα οι Μουσουλμάνοι επέστρεψαν, για να νικήσουν τις Ρωμαϊκές δυνάμεις στην Εκστρατεία τού Οσάμα μπιν Ζάιντ.
[μικρογραφία|310x310εσ|Αυτή η διάταξη των δυνάμεων στη Μάχη τού Μουτάχ, που έλαβε χώρα το 629 κοντά στο Μουτάχ, στη σημερινή [Ιορδανία.]]
[μικρογραφία|Ο τάφος των μουσουλμάνων διοικητών Zayd ibn Haritha, Ja'far ibn Abi Talib και Abd Allah ibn Rawahah στο Al-Mazar κοντά στη Mu'tah [Ιορδανία|της Ιορδανίας]]
αριστερά|μικρογραφία|Αρχαιολογικά ευρήματα που υπάρχουν κοντά στον τόπο όπου έλαβε χώρα η Μάχη της Μουτά

## Δείτε επίσης
* Στρατιωτική καριέρα του Μωάμεθ
* Λίστα αποστολών του Μωάμεθ
* Ιστορία του Ισλάμ
* Τζιχάντ
* Οι απόψεις του Μωάμεθ για τους Χριστιανούς

## Σημειώσεις

## Αναφορές

## Πηγές
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Περαιτέρω ανάγνωση
* ''Ar-Raheeq Al-Makhtum'' (Το σφραγισμένο νέκταρ)
* Η ζωή του Μωάμεθ
* Ιστορικό Ικοάλαγκ
* Σπαθί του Αλλάχ

Κατηγορία:Μεσαιωνική Ιορδανία
Κατηγορία:Μάχες των Αραβοβυζαντινών Πολέμων
Κατηγορία:Μάχες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας
Κατηγορία:Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα αραβικά
Μάχη του Φαχλ

Η **μάχη του Φαχλ** (αραβ.: Fahl), επίσης γνωστή ως *Μάχη των Βάλτων* () ή *Μάχη του Μπεϊσάν* (), ήταν μία σημαντική μάχη κατά τη μουσουλμανική κατάκτηση τής Ρωμαϊκής Συρίας, η οποία δόθηκε από τα αραβικά στρατεύματα τού χαλιφάτου Ρασιντούν και τις Ρωμαϊκές δυνάμεις στην Πέλλα (Fahl) και τη κοντινή Σκυθόπολη (Beisan) ή κοντά σε αυτήν, και οι δύο στην κοιλάδα τού Ιορδάνη, τον Δεκέμβριο τού 634, ή τον Ιανουάριο τού 635.

Τα Ρωμαϊκά στρατεύματα, πληγωμένα από την ήττα τους από τούς Μουσουλμάνους στη μάχη τού Ατζνανταΐν, είχαν ανασυνταχθεί στην Πέλλα ή Σκυθόπολη, και οι Μουσουλμάνοι τούς καταδίωξαν εκεί. Το μουσουλμανικό ιππικό αντιμετώπισε δυσκολίες στη διέλευση των λασπωμένων εκτάσεων γύρω από το Μπεΐσάν, καθώς οι Ρωμαίοι έσκαψαν αρδευτικά κανάλια, για να πλημμυρίσουν την περιοχή και να αποτρέψουν την προέλαση των Μουσουλμάνων. Οι Μουσουλμάνοι τελικά νίκησαν τούς Ρωμαίους, οι οποίοι λέγεται ότι υπέστησαν τεράστιες απώλειες. Η Πέλλα καταλήφθηκε στη συνέχεια, ενώ το Μπεϊσάν και η κοντινή Τιβεριάδα συνθηκολόγησαν, μετά από σύντομες πολιορκίες από αποσπάσματα μουσουλμανικών στρατευμάτων.

## Βιβλιογραφία
* 
* 
* 

## Περαιτέρω ανάγνωση
* Friedmann, Yohanan, ed. (1992). The History of al-Ṭabarī, Volume XII: The Battle of al-Qādisīyyah and the Conquest of Syria and Palestine. SUNY Series in Near Eastern Studies. Albany, New York: State University of New York Press. ISBN 978-0-7914-0733-2.

Κατηγορία:Μεσαιωνική Ιορδανία
Κατηγορία:Μάχες των Αραβοβυζαντινών Πολέμων
Κατηγορία:Μάχες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας
Αρσένιος του Ικάλτο

Ο **Αρσένιος του [[Μοναστήρι του Ικάλτο|Ικάλτο]]** () ήταν Γεωργιανός εκκλησιαστικός, θεολόγος, καλλιγράφος και θρησκευτικός συγγραφέας με αξιοσημείωτο ρόλο στην εκκλησιαστική ζωή της Γεωργίας κατά τη βασιλεία του βασιλιά Δαβίδ Δ΄ (1089-1125), με τον οποίο συνεργάστηκε στην ίδρυση των γεωργιανών μοναστικών ακαδημιών. Οι έντονες προσπάθειές του στη μετάφραση και τη σύνταξη σημαντικών δογματικών και πολεμικών έργων από τα ελληνικά έδωσαν μια νέα ώθηση στη γεωργιανή πατερική και φιλοσοφική λογοτεχνία. Ο Αρσένιος αγιοποιείται από την Γεωργιανή Ορθόδοξη Εκκλησία, η οποία τιμά τη μνήμη του στις 6 (19) Φεβρουαρίου.

## Βιογραφία
Σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη στο Πανδιδακτήριο, το κέντρο της βυζαντινής φιλοσοφικής δραστηριότητας και της κλασικής μάθησης, και υπηρέτησε ως μοναχός στο Αμανός κοντά στην Αντιόχεια υπό την κηδεμονία του Εφραίμ του Μικρού. Γύρω στο 1114, ο Αρσένιος, μαζί με αρκετούς άλλους Γεωργιανούς επαναπατρισμένους μοναχούς, ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα του βασιλιά Δαβίδ Δ΄ να ενταχθεί στην ανακατασκευασμένη γεωργιανή εκκλησία. Μαζί με τον Ιωάννη του Πετρίτσου, ο Αρσένιος του Ικάλτο έφερε τη βυζαντινή φιλοσοφική παράδοση στη νεοσύστατη Γεωργιανή Ακαδημία του Γκελάτι και βοήθησε στην ίδρυση μιας παρόμοιας ακαδημίας στο Μοναστήρι του Ικάλτο (Ακαδημία του Ικάλτο). Τελικά εγκαταστάθηκε στο μοναστήρι του Σίο-Μγκβίμε στο Καχετία.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Κατηγορία:Γεωργιανοί άγιοι
Κατηγορία:Γεωργιανοί μεταφραστές
Κατηγορία:Γεωργιανοί συγγραφείς
Καρλ Άντολφ Βέρνερ

Ο **Καρλ Άντολφ Βέρνερ** (, 7 Μαρτίου 18465 Νοεμβρίου 1896) ήταν Δανός γλωσσολόγος, γνωστός σήμερα περισσότερο για τον ομώνυμο Νόμο του Βέρνερ, τον οποίο δημοσίευσε το 1876.

Ο Βέρνερ γεννήθηκε στο Ώρχους και ενδιαφέρθηκε για τις γλώσσες διαβάζοντας για το έργο του Ράσμους Ρασκ. Σπούδασε ανατολικές, γερμανικές και σλαβικές γλώσσες με καθηγητή τον Γερμανό Άουγκουστ Λέσκιεν, και ταξίδεψε στη Ρωσία τον Δεκέμβριο του 1871, μένοντας ένα έτος για την εκμάθηση της ρωσικής. Η πρώτη επιστημονική εργασία του που δημοσιεύθηκε ήταν το *Nogle Raskiana* (1874). Μελέτησε τις προφορές της δανικής και των σλαβικών γλωσσών και ερμήνευσε με βάση τις προφορές τις γοτθικές παραλλαγές, γεγονός που τον οδήγησε στη διατύπωση του Νόμου του Βέρνερ.

Παρά το επίτευγμά του αυτό, ο Βέρνερ θεωρούσε τον εαυτό του απλό ερασιτέχνη στη γερμανική γλώσσα και απέρριπτε επί μακρόν προσφορές για θέσεις καθηγητή σε πανεπιστήμια, περιοριζόμενος στη θέση του βιβλιοθηκάριου στη Χάλλη της Γερμανίας. Τελικώς έγινε καθηγητής, και μέλος στη Βασιλική Ακαδημία Επιστημών και Γραμμάτων της Δανίας, το 1888.

## Παραπομπές


## Πηγές
* Το λήμμα «Βέρνερ Κάρολος» στη *Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια* «Χάρη Πάτση», τόμ. 8

Κατηγορία:Δανοί γλωσσολόγοι
Εντμ Βερνικέ

Ο ** Εντμ Βερνικέ** (, 10 Οκτωβρίου 172726 Νοεμβρίου 1804) ήταν Γάλλος αρχιτέκτονας, που γεννήθηκε στην κωμόπολη Σατιγιόν-συρ-Σεν και πέθανε στο Παρίσι. Σχεδίασε πολλές κατοικίες και *σατώ*, ιδίως στη Βουργουνδία, αλλά ως «έργο ζωής» του, στο οποίο αφιέρωσε 28 χρόνια, θεωρείται το περίφημο «Διάγραμμα των Παρισίων», το πρώτο ακριβές σχέδιο της πρωτεύουσας της Γαλλίας στην ιστορία. Το ανέλαβε επί της βασιλείας του Λουδοβίκου ΙΣΤ΄ και το αποπεράτωσε μετά τη Γαλλική Επανάσταση. Ο τίτλος του είναι *Plan de la Ville de Paris dans sa nouvelle enceinte...* (1796) και απλώνεται σε 72 φύλλα.

## Παραπομπές


## Πηγές
* Το ομώνυμο λήμμα στη *Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια* «Χάρη Πάτση», τόμος 8, σελ. 341

## Βιβλιογραφία
* Mauclaire: *La vie et l'Œuvre de Verniquet*, 1940
* Jeanne Pronteau: *Edme Verniquet (1727-1804), architecte et auteur du «grand plan de Paris»*, Ville de Paris - Commission des travaux historiques, Παρίσι 1986, 652 σελίδες

Κατηγορία:Γάλλοι αρχιτέκτονες
Πιερ Βερνιέ

Ο **Πιερ Βερνιέ** (, 19 Αυγούστου 158014 Σεπτεμβρίου 1637) ήταν Γάλλος μαθηματικός και εφευρέτης, γνωστός για την επινόηση της ομώνυμης κλίμακας βερνιέρου, που πολλαπλασιάζει την ακρίβεια στις μετρήσεις μηκών ή γωνιών, εφαρμοζόμενη δίπλα στην κλίμακα ενδείξεων π.χ. των χιλιοστών του μέτρου σε έναν χάρακα.

Ο Βερνιέ γεννήθηκε και πέθανε στην πόλη Ορνάν της ανατολικής Γαλλίας, που τότε όμως ανήκε στην Ισπανία των Αψβούργων. Διδάχθηκε θετικές επιστήμες από τον πατέρα του και έγινε «καστελάνος» (επικεφαλής της φρουράς) στο Κάστρο του Ορνάν, ενώ αργότερα διορίσθηκε σύμβουλος και γενικός διευθυντής Οικονομικών θεμάτων στην Κομητεία της Βουργουνδίας.

Το 1631 ο Βερνιέ δημοσίευσε στις Βρυξέλλες την πραγματεία του με τίτλο *La construction, l'usage, et les propriétés du quadrant nouveau de mathématique*, στην οποία περιέγραψε για πρώτη φορά την κλίμακα βερνιέρου, εφαρμοζόμενη αρχικώς στο μοιρογνωμόνιο ενός τετράντα. Ο Χριστόφορος Κλάβιος είχε αναφέρει τη βασική ιδέα του βερνιέρου δεκαετίες νωρίτερα, αλλά δεν πρότεινε μόνιμη προσάρτηση της κλίμακας στο όργανο.

## Παραπομπές


## Πηγές
* Το λήμμα «Βερνιέ Πέτρος» στη *Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια* «Χάρη Πάτση», τόμ. 8

Κατηγορία:Γάλλοι εφευρέτες
Κατηγορία:Γάλλοι μαθηματικοί
Γκαίστα Βέρνερ

Ο **Γκαίστα Βέρνερ** (, 15 Μαΐου 190820 Ιουλίου 2009) ήταν Σουηδός σκηνοθέτης κινηματογράφου.

Γεννημένος στο χωριό Έστρα Βέμενχεγκ της Σκανίας, άσκησε την επίδρασή του στον ευρωπαϊκό κινηματογράφο κυρίως κατά τη δεκαετία του 1940. Μετέπειτα, τη δεκαετία του 1970, έγινε καθηγητής της κινηματογραφικής τέχνης στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης. Λέγεται ότι όταν πέθανε στη Στοκχόλμη σε ηλικία 101 ετών ήταν ο γηραιότερος κινηματογραφικός σκηνοθέτης, όντας επτά μήνες γηραιότερος από τον Μανουέλ ντε Ολιβέιρα.

## Φιλμογραφία
* 1948: *Solkatten*
* 1948: *Loffe på luffen* 
* 1949: *Gatan* (= «ο δρόμος»)
* 1950: *Två trappor över gården*  (= «δύο όροφοι μετά την αυλή»)
* 1952: *Möte med livet* 
* 1953: *Att döda ett barn*
* 1955: *Friarannonsen*
* 1981: *Victor Sjöström: Ett porträtt*
* 1995: *Röda fläcken, Den*
* 1998: *Spökskepp*

### Ως σεναριογράφος
* 1938: *Kloka gubben*
* 1939: *Svensson ordnar allt!*
* 1998: *Spökskepp*

### Ως βοηθός σκηνοθέτη
* 1931: *Skepparkärlek*
* 1931: *Falska millionären*

## Παραπομπές


## Πηγές
* Το ομώνυμο λήμμα στη *Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια* «Χάρη Πάτση», τόμ. 8

Κατηγορία:Σουηδοί σκηνοθέτες κινηματογράφου
Πιερ Βερνιώ

Ο **Πιερ Βικτυρνιέν Βερνιώ** (, 31 Μαΐου 175331 Οκτωβρίου 1793) ήταν Γάλλος δικηγόρος και πολιτική μορφή της Γαλλικής Επαναστάσεως. Διακρίθηκε ως βουλευτής στην επαναστατική Νομοθετική Συνέλευση, καθώς ήταν ικανός ρήτορας. Από πολιτικής απόψεως υπεστήριξε τον Ζακ Πιερ Μπρισό και τους Γιρονδίνους.

Ο Βερνιώ γεννήθηκε στη Λιμόζ, σε οικογένεια εύπορου εμπόρου, και φοίτησε στο Ιησουιτικό Κολέγιο της πόλεως, όπου αρίστευσε. Ο τότε έπαρχος Αν Ρομπέρ Ζακ Τυργκό κανόνισε έτσι να γίνει δεκτός στο Κολέγιο ντυ Πλεσί του Πανεπιστημίου των Παρισίων. Επί αρκετά έτη ήταν αβέβαιος για το τι ήθελε να κάνει στη ζωή του, περνώντας την ώρα του με παρέες και συχνάζοντας στα σαλόνια της εποχής. Καλλιέργησε όμως με τις συζητήσεις την πολιτική του ικανότητα και δημιούργησε πολύτιμες φιλίες στα σαλόνια. Ο εύπορος σύζυγος της αδελφής του Μαρί τον στηρίξε οικονομικά και τον ώθησε στη δικηγορία, όπου επίσης διέπρεψε. Η δικαστική υπόθεση Ντυριέ μάλιστα το 1790 είχε και πολιτική διάσταση και τον ενέταξε στην κεντρική πολιτική σκηνή. Εκλεγόμενος στη Νομοθετική Συνέλευση ως εκπρόσωπος του Μπορντώ, ο Βερνιώ έφθασε στο Παρίσι τον Αύγουστο του 1791. Οι εργασίες της Συνελεύσεως άρχισαν την 1η Οκτωβρίου και η ευφράδεια του Βερνιώ ήταν τέτοια, ώστε λίγες ημέρες μετά την πρώτη του ομιλία εκεί εκλέχθηκε Πρόεδρος της Συνελεύσεως (έστω και αν οι προεδρικές θητείες στην πρώτη εκείνη βουλή είχαν ορισθεί σύντομες). Ως βουλευτής των Γιρονδίνων, ψήφισε υπέρ της θανατικής καταδίκης του βασιλιά. Αλλά όταν τάχθηκε κατά των «Ορεινών», ο ίδιος ο Βερνιώ καταδικάσθηκε σε θάνατο στις 24 Οκτωβρίου 1793 και εκτελέσθηκε μια εβδομάδα αργότερα μαζί με άλλους 21 Γιρονδίνους — ήταν η εποχή της «Βασιλείας του Τρόμου».

## Παραπομπές


## Πηγές
* Το λήμμα «Βερνιώ Πέτρος» στη *Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια* «Χάρη Πάτση», τόμ. 8, σελ. 341

Κατηγορία:Γάλλοι επαναστάτες
Κατηγορία:Γάλλοι δικηγόροι
Ακαδημία του Ικάλτο

Η **Ακαδημία του Ικαλτο** () ήταν εκκλησιαστική ακαδημία η οποία ιδρύθηκε μεταξύ 11ου και 13ου αιώνα στο Βασίλειο της Γεωργίας. Το Ικάλτο ήταν γνωστό ως ένα από τα σημαντικότερα πολιτιστικά-σχολαστικά κέντρα της μεσαιωνικής Γεωργίας, κάτι που επιβεβαιώνεται από τα ερείπια κάποιου αστικού κτιρίου που σώζονται στη θέση του Μοναστηριού του Ικάλτο.

## Ιστορία
Σύμφωνα με πηγές, η πρώτη ακαδημία στην περιοχή ιδρύθηκε τον 9ο αιώνα, αλλά κατά τη διάρκεια των αραβικών εισβολών καταστράφηκε ολοσχερώς. Κατά τη Γεωργιανή Αναγέννηση, ο δάσκαλος του Δαυίδ Δ΄ της Γεωργίας, λόγιος και φιλόσοφος Αρσένιος του Ικάλτο, ξεκίνησε την ιδέα της επανίδρυσης της ακαδημίας στο Ικάλτο. Ο πρώτος πρύτανης της ακαδημίας ήταν ο ίδιος, ο οποίος πιθανώς μετακόμισε εκεί από την Ακαδημία του Γκελάτι. Τις περισσότερες από τις μεταφράσεις του σημαντικών δογματικών και πολεμικών έργων, τις συνέταξε στο ογκώδες *Δογματικόν* του (βιβλίο διδασκαλιών), το οποίο επηρεάστηκε από τον αριστοτελισμό της εποχής εκείνης. Το πληρέστερο σωζόμενο χειρόγραφο χρονολογείται στον 12ο-13ο αιώνα και περιλαμβάνει δεκαέξι βασικούς συγγραφείς, όπως τον Αναστάσιο τον Σιναΐτη, τον Ιωάννη της Δαμασκού, τον Θεόδωρο Αβουκάρα, τον Μιχαήλ Ψελλό, τον Κύριλλο Α΄ Αλεξανδρείας, τον Νικήτα Στηθάτο, τον Πάπα Λέοντα Α΄ και άλλους. Η ακαδημία του Ικάλτο λειτουργούσε για μεγάλο χρονικό διάστημα, παίζοντας έτσι σημαντικό ρόλο στην ιστορία του γεωργιανού διαφωτισμού. Η παιδαγωγική της μέθοδος ακολουθούσε βασικά τη μέθοδο Trivium-Quadrivium.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Κατηγορία:Αρχαιολογικοί τόποι στη Γεωργία
Τάγμα της Αγίας Αικατερίνης

Με τον όρο «**Τάγμα της Αγίας Αικατερίνης**» μπορεί να εννοείται:

* Το Τάγμα της Αγίας Αικατερίνης του Όρους Σινά, ιπποτικό τάγμα που ιδρύθηκε το 1067 ή το 1063, σύμφωνα με την παράδοση, ή τον 12ο αιώνα σύμφωνα με τον Ζακ Λαμπλέ, από σταυροφόρους ιππότες για να αποτρέψουν τη βεβήλωση της Μονής της Αγίας Αικατερίνης του Σινά και να εξασφαλίσουν την προστασία των προσκυνητών της.
* Το Τάγμα της Αγίας Αικατερίνης που ιδρύθηκε το 1335 από τον Ουμβέρτο Β΄ του Βιενουά.
* Το γυναικείο μοναστικό τάγμα της Αγίας Αικατερίνης (*Congregatio Sanctae Catharinae*) της Καθολικής Εκκλησίας, γνωστό και ως «Αδερφές της Αγίας Αικατερίνης» που ιδρύθηκε το 1571.
* Το Τάγμα της Αγίας Αικατερίνης, αυτοκρατορική διάκριση της της Ρωσικής Αυτοκρατορίας που χορηγούνταν αποκλειστικά σε αυτοκράτειρες, συζύγους αυτοκρατόρων, μεγάλες δούκισσες και κυρίες της ρωσικής υψηλής αριστοκρατίας. Ο Πέτρος Α΄ της Ρωσίας δημιούργησε αυτόν τον τιμητικό τίτλο το 1713 στη μνήμη της Αγίας Μεγαλομάρτυρος Αικατερίνης της Αλεξάνδρειας. Καταργήθηκε στις 23 Νοεμβρίου 1917.
* Το Τάγμα της Αγίας Αικατερίνης της Ρωσικής Ομοσπονδίας, επανασύσταση του προηγούμενου το 2012.
* Το Τάγμα της Αγίας Μεγαλομάρτυρος Αικατερίνης, τιμητική διάκριση της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας του Πατριαρχείου Μόσχας από το 2007.

Κατηγορία:Αγία Αικατερίνη
Πριγκιπάτο της Ιβηρίας

Το **Πριγκιπάτο της Ιβηρίας** (γεωργιανά: , ) ήταν ένα αριστοκρατικό καθεστώς του πρώιμου Μεσαίωνα σε μια κεντρική γεωργιανή περιοχή της Καρτλία, που ονομαζόταν *Ιβηρία* από τους κλασικούς συγγραφείς. Άκμασε κατά την περίοδο της μεσοβασιλείας μεταξύ του έκτου και του ένατου αιώνα, όταν η κορυφαία πολιτική εξουσία ασκούνταν από μια διαδοχή πριγκίπων. Το πριγκιπάτο ιδρύθηκε λίγο μετά την καταστολή της τοπικής βασιλικής δυναστείας των Χοσροΐδων από τους Σασσανίδες γύρω στο 580 και διήρκεσε μέχρι το 888, όταν η μοναρχία αποκαταστάθηκε από ένα μέλος της δυναστείας των Βαγρατιδών. Τα σύνορά του παρουσίασαν μεγάλες διακυμάνσεις καθώς οι πρίγκιπες της Ιβηρίας που προήδρευαν αντιμετώπιζαν τους Πέρσες, τους Βυζαντινούς, τους Χαζάρους, τους Άραβες και τους γειτονικούς Καυκάσιους ηγεμόνες καθ' όλη τη διάρκεια αυτής της περιόδου.

Η εποχή του πριγκιπάτου ήταν μια κορύφωση στην ιστορία της Γεωργίας, καθώς το πριγκιπάτο είδε την τελική διαμόρφωση της Γεωργιανής Χριστιανικής Εκκλησίας, την πρώτη άνθηση μιας λογοτεχνικής παράδοσης στη μητρική γλώσσα, την άνοδο της Γεωργιανής οικογένειας Βαγρατιδών και την αρχή της πολιτιστικής και πολιτικής ενοποίησης διαφόρων φεουδαρχικών θυλάκων, οι οποίοι θα ενώθηκαν για να σχηματίσουν το Βασίλειο της Γεωργίας στις αρχές του 11ου αιώνα.
Κατηγορία:Πρώην πριγκιπάτα
Κατηγορία:Μεσαιωνική Γεωργία
Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις
Βασίλειο των Ιβήρων

Το **Βασίλειο των Ιβήρων** (γεωργιανά: ქართველთა სამეფო) ήταν μια μεσαιωνική γεωργιανή μοναρχία υπό τη δυναστεία των Βαγρατιδών, η οποία αναδύθηκε γύρω στο 888 μ.Χ., διαδεχόμενη το Πριγκιπάτο της Ιβηρίας, στην ιστορική περιοχή Τάο-Κλαρτζέτι ή Άνω Ιβηρία στη σύγχρονη βορειοανατολική Τουρκία, καθώς και σε τμήματα της νοτιοδυτικής Γεωργίας, που εκτεινόταν από τις Ιβηρικές Πύλες στο νότο και μέχρι τον Μικρό Καύκασο στο βορρά.

Ιστορικά, η περιοχή περιλάμβανε τις ακόλουθες ιστορικές περιοχές: Δυτικά των βουνών Αρσιάνι βρίσκονταν το Τάο, το Κλαρτζέτι, το Νιγκάλι και το Σαβσέτι, ενώ ανατολικά βρίσκονταν το Μεσχέτι, το Ερουσέτι, το Τζαβαχέτι, η Αρτάνη, το Αμπότσι, το Γκιόλε και Φασιανοί. Το τοπίο χαρακτηρίζεται από βουνά και τα ποτάμια συστήματα του Άκαμψη και του Κύρου. Η περιοχή έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ενοποίηση όλων των γεωργιανών εδαφών και πριγκιπάτων στο Βασίλειο της Γεωργίας το 1008.
Κατηγορία:Ιστορικές περιοχές της Γεωργίας
Κατηγορία:Μεσαιωνική Γεωργία
Κατηγορία:Πρώην μοναρχίες της Ευρώπης
Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις
Μάχη της Βεσκέρας

Η **Μάχη της Βεσκέρας** (σύγχρονη Μπίσκρα στην Αλγερία) διεξήχθη το 682 ή 683 μεταξύ των Ρωμαιο-Bερβέρων τού βασιλιά Κουσάιλα και των Ρωμαίων συμμάχων τους από την Εξαρχία τής Καρχηδόνας, εναντίον ενός στρατού των Ομεϋαδών Αράβων υπό τον Ουκμπά ιμπν Ναφί (τον ιδρυτή τού Καϊρουάν).  Ο Ουκμπά ιμπν Ναφί είχε οδηγήσει τούς άνδρες του σε μία εκστρατεία στη βόρεια Αφρική, φθάνοντας τελικά στον Ατλαντικό Ωκεανό, και βαδίζοντας νότια μέχρι τούς ποταμούς Ντράα και Σους. Κατά την επιστροφή του, έπεσε σε ενέδρα τού Βερβερο-Ρωμαϊκού συνασπισμού στην Τεχούντα (Θαμπουδέος) νότια τής Βεσκέρας, ηττήθηκε, και σκοτώθηκε.

## Παραπομπή

Κατηγορία:Μάχες των Αραβοβυζαντινών Πολέμων
Κατηγορία:Μάχες του Χαλιφάτου των Ομεϋαδών
Κατηγορία:Μάχες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας
Άνω Ιβηρία

Η **Άνω Ιβηρία** ή **Άνω [[Καρτλία]]** και επίσης το **Ζέμο [[Καρτλία|Κάρτλι]]** (γεωργιανά: ზემო ქართლი) είναι μια ιστορική περιοχή στη νοτιοδυτική Γεωργία, που περιλαμβάνει τα εδάφη στην άνω λεκάνη απορροής του ποταμού Κύρου (από τις πηγές του ποταμού Κύρου έως το Τασισκάρι) και τη λεκάνη απορροής του ποταμού Άκαμψη, καθιστώντας την υποπεριοχή της ευρύτερης Καρτλίας. Μέχρι τον 16ο αιώνα, η Άνω Καρτλία περιλάμβανε: Σάμτσχε-Τζαβαχέτι, Ερουσέτι, Αρτάνη, Γκιόλε, Κλαρτζέτι, Σαβασάτιον, Τάο και Σπίριον.
## Παραπομπές


Κατηγορία:Καρτλία
Κατηγορία:Ιστορικές περιοχές της Γεωργίας
Κατηγορία:Πρώην επαρχίες της Γεωργίας
Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις
Μάχη του Νικίου

Η **Μάχη του Νικίου** έλαβε χώρα μεταξύ των Αραβικών Μουσουλμανικών στρατευμάτων υπό τον στρατηγό Αμρ ιμπν αλ-Αάς και τής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας στην Αίγυπτο τον Μάιο τού 646. 

## Επισκόπηση
Μετά τη νίκη τους στη Μάχη τής Ηλιούπολης τον Ιούλιο τού 640 και την επακόλουθη συνθηκολόγηση τής Αλεξάνδρειας τον Νοέμβριο του 641, τα αραβικά στρατεύματα είχαν καταλάβει τη Ρωμαϊκή επαρχία τής Αιγύπτου. Ο νέος Αυτοκράτορας τής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας Κώνστας Β΄ ήταν αποφασισμένος να ανακαταλάβει τη γη, και διέταξε έναν μεγάλο στόλο να μεταφέρει στρατεύματα στην Αλεξάνδρεια. Αυτά τα στρατεύματα υπό τον Μανουήλ αιφνιδίασαν την πόλη από τη μικρή αραβική φρουρά της προς τα τέλη του 645, σε μία αμφίβια επίθεση. Το 645 οι Ρωμαίοι έτσι ανέκτησαν προσωρινά την Αλεξάνδρεια.  Ο Αμρ εκείνη την εποχή μπορεί να βρισκόταν στη Μέκκα, και ανακλήθηκε γρήγορα, για να αναλάβει τη διοίκηση των αραβικών δυνάμεων στην Αίγυπτο. 

Η μάχη έλαβε χώρα στη μικρή οχυρωμένη πόλη Νικίου (κοπτικά: *Πασχάτι*),  περίπου στα δύο τρίτα τής διαδρομής από την Αλεξάνδρεια στο Φουστάτ,  με τις αραβικές δυνάμεις να αριθμούν περίπου 15.000 άνδρες, εναντίον μίας μεγαλύτερης Ρωμαϊκής δύναμης. Οι Άραβες επικράτησαν, και οι Ρωμαϊκές δυνάμεις υποχώρησαν με αταξία πίσω στην Αλεξάνδρεια. 

Αν και οι Ρωμαίοι έκλεισαν τις πύλες ενάντια στους καταδιωκτές Άραβες, η πόλη τής Αλεξάνδρειας τελικά έπεσε στα χέρια των Αράβων, οι οποίοι εισέβαλαν στην πόλη κάποια στιγμή το καλοκαίρι τού ίδιου έτους. Η ήττα των δυνάμεων τού Μανουήλ σηματοδότησε την προτελευταία προσπάθεια τής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας να ανακαταλάβει την Αίγυπτο για περίπου 500 χρόνια, με μόνο τον Αυτοκράτορα Μανουήλ Α΄ Κομνηνό (που δεν πρέπει να συγχέεται με τον προαναφερθέντα Μανουήλ) να στέλνει μία εκστρατεία που δεν επέτυχε εκεί τον 12ο αι.  

## Αναφορές

## Περαιτέρω ανάγνωση
* Μπάτλερ, Άλφρεντ Τζ. *Η αραβική κατάκτηση της Αιγύπτου και τα τελευταία τριάντα χρόνια της ρωμαϊκής κυριαρχίας,* Οξφόρδη, 1978.
* Charles, Robert H. (2007) [1916]. The Chronicle of John, Bishop of Nikiu: Translated from Zotenberg's Ethiopic Text. Merchantville, NJ: Evolution Publishing. ISBN 978-1-889758-87-9.
* Ostrogorsky, George (1956). History of the Byzantine State. Oxford: Basil Blackwell.

Κατηγορία:Μάχες των Αραβοβυζαντινών Πολέμων
Κατηγορία:Μάχες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας
Κατηγορία:Αραβική κατάκτηση της Αιγύπτου
Κατηγορία:7ος αιώνας στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία
Μπάγιου

thumb|right|325px|Η Λεκάνη Ατσαφαλάγια περιέχει αρκετά μπάγιου.
Στις Νότιες Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής ο γεωμορφολογικός και υδρολογικός όρος **μπάγιου** (αγγλ. *bayou*) σημαίνει ένα σώμα υδάτων που βρίσκεται σε μια επίπεδη χαμηλού υψομέτρου περιοχή. Μπορεί να αναφέρεται σε ένα ποτάμι με εξαιρετικά αργή ροή, τόσο που τα νερά του παρουσιάζουν λιμναία χαρακτηριστικά, ενώ συχνά οι όχθες του είναι ασαφείς. Μπορεί ακόμη να υποδηλώνει μια ελώδη λίμνη ή υγρότοπο. Συνήθως περιέχουν υφάλμυρο νερό από την επαφή με τη θάλασσα και έχουν πολλά μικρά ψάρια, υδρόβια ασπόνδυλα ζώα και πλαγκτόν. Τα περισσότερα μπάγιου βρίσκονται στην κοντά στην παράκτια περιοχή που συνορεύει με τον Κόλπο του Μεξικού και ανήκει στις ΗΠΑ, ιδίως στην ευρύτερη περιοχή του Δέλτα του Μισσισσιππή. Η πολιτεία με τα περισσότερα μπάγιου είναι με μεγάλη διαφορά η Λουιζιάνα.

Σε πολλές περιπτώσεις τα μπάγιου αποτελούν μια δευτερεύουσα κοίτη ενός ποταμού με πολλαπλή κοίτη, στην οποία δευτερεύουσα κοίτη η ροή του νερού είναι πιο αργή από την κυρίως κοίτη, και συνήθως αναπτύσσει θυλάκους με στάσιμα νερά. Η πανίδα των μπάγιου ποικίλλει ανάλογα με την περιοχή, πάντως μερικά κοινά είδη ζώων σε πολλά μπάγιου είναι τα εξής: καραβίδες, είδη γαρίδας, άλλα οστρακοειδή, βδέλλες, γατόψαρα, βάτραχοι, φρύνοι, σαλαμάνδρες, τρίτωνες, αλιγάτορες, χελώνες και νερόφιδα. Συνηθισμένα πτηνά είναι μεταξύ άλλων ο ερωδιός και η πλαταλέα.

## Ετυμολογία
Η λέξη «μπάγιου» εισήλθε στην αμερικανική αγγλική μέσα από τα γαλλικά της Λουιζιάνας και πιστεύεται ότι προήλθε από την ινδιάνικη λέξη των Τσάχτα *bayuk*, που σημαίνει «μικρό ποταμάκι». Αφότου πρωτοεμφανίσθηκε τον 17ο αιώνα, ο όρος επεκτάθηκε σε κείμενα και χάρτες του 18ου αιώνα, συχνά με τις γραφές *bayouc* ή *bayouque*, από τις οποίες τελικώς συντομεύθηκε στη σημερινή γραφή. Οι πρώτοι οικισμοί στις όχθες μπάγιου ιδρύθηκαν από Κρεολούς της Λουιζιάνας και τα μπάγιου συνδέονται και σήμερα συχνά με την κουλτούρα των Κρεολών και των Κέιτζενς.

## Γεωμορφολογία
Τα μπάγιου σχηματίζονται σε παράκτια τοπία χαμηλής κλίσεως και ποτάμια δέλτα, όπου το νερό κινείται αργά και τα ιζήματα συσσωρεύονται για μεγάλες περιόδους. Συχνά αναπτύσσονται από εγκαταλελειμμένα κανάλια ποταμών που αποκόπτονται από την κύρια ροή καθώς τα ποτάμια ελίσσονται, αλλάζουν πορεία ή εναποθέτουν ιζήματα αρκετά ώστε να εμποδίσουν ή να ανακατευθύνουν τη ροή τους. Σε δελταϊκές περιοχές όπως η παράκτια Λουιζιάνα, η καθίζηση, η παλιρροιακή ανταλλαγή και η συνεχής εναπόθεση λεπτών ιζημάτων δημιουργούν ρηχές, αργά κινούμενες πλωτές οδούς που εξελίσσονται σε μπάγιου. Αυτά τα κανάλια μπορούν επίσης να σχηματιστούν κατά μήκος των εκβολικών κλάδων ποταμών και των περιοχών τέλματος όπου το ρεύμα του ποταμού χάνει ενέργεια. Εξαιτίας της σχεδόν μηδενικής κλίσεως και των συχνών πλημμυρών, συσσωρεύονται οργανικά υλικά και λεπτά ιζήματα, διαμορφώνοντας τις ελώδεις όχθες και τα συστήματα υγροτόπων που συνδέονται με τα μπάγιου.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Ποτάμιες και λιμνιαίες γεωμορφές
Κατηγορία:Υγροβιότοποι
Κατηγορία:Γεωγραφία της Λουιζιάνας
Πήτερ Αρνέτ

Ο **Πήτερ Γκρεγκ Αρνέτ** (, 13 Νοεμβρίου 193417 Δεκεμβρίου 2025) ήταν Νεοζηλανδός και μετέπειτα Αμερικανός δημοσιογράφος, που έγινε ευρύτερα γνωστός από την κάλυψη του Πολέμου του Βιετνάμ και του Πολέμου του Κόλπου. Τιμήθηκε με το Βραβείο Πούλιτζερ Διεθνούς ρεπορτάζ του 1966 για τη δουλειά του στο Βιετνάμ από το 1962 έως 1965, κυρίως ως πολεμικός ανταποκριτής του Associated Press.

Γεννήθηκε από γονείς Μάορι και αγγλικής καταγωγής στο χωριό Ρίβερτον στη νότια Ν. Ζηλανδία, και άρχισε να δημοσιογραφεί στο Ινβερκάργκιλ και μετά στην Μπανγκόκ. Μετά το Βιετνάμ, οι ανταποκρίσεις του από τη Βαγδάτη στον πόλεμο του 1991 για λογαριασμό του CNN έγιναν ο σημαντικότερος σταθμός της σταδιοδρομίας του. Εργάσθηκε και στο *[[National Geographic (περιοδικό)|National Geographic]]*, ενώ έγραψε και ένα βιβλίο απομνημονευμάτων με τίτλο *Live from the Battlefield: From Vietnam to Baghdad, 35 Years in the World's War Zones* (1994). Τον Μάρτιο του 1997 έλαβε συνέντευξη από τον Οσάμα μπιν Λάντεν. Το 2007 τιμήθηκε με το παράσημο του Τάγματος της Αξίας της Νέας Ζηλανδίας. Είχε πάρει ως σύζυγο μια Βιετναμέζα, απέκτησε δύο τέκνα και πέθανε στην Καλιφόρνια σε ηλικία 91 ετών.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Αμερικανοί δημοσιογράφοι
Κατηγορία:Νεοζηλανδοί
Κατηγορία:Δημοσιογράφοι του 20ού αιώνα
Κατηγορία:Πολεμικοί ανταποκριτές
Κατηγορία:Πολιτογραφημένοι πολίτες των Ηνωμένων Πολιτειών
Κομητεία Κίνγκσμπερυ

Η **Κομητεία Κίνγκσμπερυ** (αγγλ. *Kingsbury County*) είναι κομητεία στην πολιτεία της Νότιας Ντακότα των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής. Στην απογραφή του 2020 είχε πληθυσμό 5.187 κατοίκους.. Η διοικητική πρωτεύουσα (*έδρα*) και μεγαλύτερος σε πληθυσμό οικισμός είναι το Ντε Σμετ. Η κομηρεία δημιουργήθηκε το 1873 και οργανώθηκε το 1880. Πήρε την ονομασία της από το επώνυμο των αδελφών Τζωρτζ Γ. και Τ.Α. Κίνγκσμπερυ, απογόνους της αποικιακής αγγλικής οικογένειας των Κίνγκσμπερυ της Βοστώνης. Οι δύο αδελφοί είχαν σημαντικό ρόλο στις υποθέσεις του τότε Εδάφους της Ντακότα και είχαν εκλεγεί μέλη του νομοθετικού του σώματος. Η έκταση της κομητείας είναι 2.240 τετραγωνικά χιλιόμετρα, από τα οποία τα 83 τετρ. χιλιόμετρα καλύπτονται από επιφανειακά ύδατα (ποτάμια και πολλές λίμνες). Στο τοπίο κυριαρχούν οι ομαλοί χαμηλοί λόφοι, με μέγιστο υψόμετρο 566 μέτρα. Η οικονομία βασίζεται στη γεωργία.

## Παραπομπές


Κινγκσμπερυ
Αγαρίστη της Σικυώνας

Η **Αγάριστη** (6ος αιώνας π.Χ.) ήταν η κόρη του τύραννου της Σικυώνας Κλεισθένη και μητέρα του αθηναίου πολιτικού Κλεισθένη.

Κατά τον Ηρόδοτο, ο πατέρας της ήθελε να την παντρέψει με τον "άριστο των Ελλήνων" και οργάνωσε έναν διαγωνισμό τον οποίο όποιος κέρδιζε θα την παντρευόταν, και κάλεσε υποψήφιους από γνωστές οικογένειες όλου του ελληνικού κόσμου. Σύμφωνα με τη δήλωσή του, όλοι οι επιλέξιμοι νέοι άνδρες έπρεπε να εμφανιστούν στη Σικυώνα εντός 60 ημερών. Έφτασαν δώδεκα ανταγωνιστές και ο Κλεισθένης πραγματοποίησε ένα συμπόσιο προς τιμήν των καλεσμένων του.

Παραβρέθηκαν υποψήφιοι από την Ιταλία (από τη Σύβαρη και τη Σίτη), από την Επίδαμνο του Ιονίου, την Αιτωλία, την Πελοπόννησο, την Αθήνα, την Ερέτρια, τη Θεσσαλία και από τους Μολοσσούς της Ηπείρου. Από την Αθήνα ήταν ο Ιπποκλείδης γιος του Τεισάνδρου και ο Μεγακλής, γιος του Αλκμέωνος. Ο Κλεισθένης θεώρησε καλύτερο τον Ιπποκλείδη και την τελευταία ημέρα έδωσε δείπνο και για τους μνηστήρες και για όλους του Σικυωνίους, θυσιάζοντας εκατό βόδια, στο οποίο θα ανακοίνωνε την επιλογή του.

Εκεί, όταν ήπιαν, ο Ιπποκλείδης κάλεσε τον αυλητή και άρχισε να χορεύει, κάτι που δεν άρεσε πολύ στον Κλεισθένη. Όταν δε ζήτησε ένα τραπέζι και συνέχισε το χορό ανεβαίνοντας σε αυτό, ο Κλεισθένης θεώρησε αναίδεια το χορό. Ιδιαίτερα δε, όταν ο Ιπποκλείδης χόρεψε ισορροπώντας, στηρίζοντας το κεφάλι του στο τραπέζι, και «χειρονόμησε» με τα πόδια του (όπως αναφέρει ο Ηρόδοτος), ο Κλεισθένης εξερράγη και του είπε: *«Ω παι Τεισάνδρου, απόρχησαο γε μεν τον γάμον!»* (*Ω γιε του Τεισάνδρου, με το χορό σου έχασες τον γάμο*) και ο Ιπποκλείδης του απάντησε: «*Ου φροντίς Ιπποκλείδη*» (*δε τον νοιάζει τον Ιπποκλείδη*), μια φράση που ο Ηρόδοτος αναφέρει ότι έμεινε παροιμιώδης.

Ο Κλεισθένης έδωσε τελικά την κόρη του Αγαρίστη στον Μεγακλή. Η Αγαρίστη και ο Μεγακλής απέκτησαν δύο γιους, τον πολιτικό Κλεισθένη και τον Ιπποκράτη.

Προς τιμήν της Αγαρίστης, το όνομά της δόθηκε το 1834 στο ομώνυμο γένος δικοτυλήδονων φυτών.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Αρχαίοι Σικυώνιοι
Αγαρίστη (αποσαφήνιση)

Το όνομα **Αγαρίστη** μπορεί να αναφέρεται:
* στην Αγαρίστη την Αθηναία, μητέρα του Περικλή
* στην Αγαρίστη της Σικυώνας, μητέρα του πολιτικού Κλεισθένη
* στο δικοτυλήδονο φυτό Αγαρίστη
Βλαντίμιρ Βερνάντσκι

Ο **Βλαντίμιρ Ιβάνοβιτς Βερνάντσκι** (, , 28 Φεβρουαρίου 1863 — 6 Ιανουαρίου 1945), ήταν Ρωσοουκρανός και Σοβιετικός ορυκτολόγος και γεωχημικός, που θεωρείται ένας από τους θεμελιωτές της γεωχημείας, της βιογεωχημείας και της ραδιοχρονολογήσεως. Υπήρξε επίσης ένας από τους ιδρυτές και ο πρώτος ιστορικά πρόεδρος της Ουκρανικής Ακαδημίας Επιστημών Ο Βλαντίμιρ Βερνάντσκι είναι γνωστός για το βιβλίο του *Η βιόσφαιρα* (1926), ενώ συνέγραψε και τα έργα *Η επιστημονική αντίληψη του κόσμου* (1906) και *Η γεωχημεία* (1927). Το 1943 βραβεύθηκε με το Βραβείο Στάλιν, ενώ η μορφή του απεικονίσθηκε στο ουκρανικό χαρτονόμισμα των χιλίων χρίβνια.

## Παραπομπές


## Πηγές
* Το λήμμα «Βερνάντσκι Βλαδίμηρος» στη *Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια* «Χάρη Πάτση», τόμος 8

Κατηγορία:Ρώσοι γεωλόγοι
Κατηγορία:Ρώσοι χημικοί
Κατηγορία:Ορυκτολόγοι
Κατηγορία:Βιογεωχημεία
Κατηγορία:Ρώσοι άθεοι
Μηνάς (Ρωμαίος στρατηγός)

Ο **Μηνάς** (απεβ.. Ιούνιο τού 637) ήταν Ρωμαίος στρατηγός (*[[Μάγιστρος του στρατού|magister militum]]*) και *[[Πατρίκιοι|πατρίκιος,]]* ο οποίος διοικούσε τη φρουρά στη Χαλκίδα (Κινασρίν) και απεβίωσε στη Μάχη τού Χαζίρ.  Αν και ο ακριβής τίτλος του είναι άγνωστος,  ο αλ-Ταμπαρί και ο Ιμπν αλ-Αντίμ βεβαιώνουν ότι ήταν ο δεύτερος στην ιεραρχία, μετά τον Αυτοκράτορα Ηράκλειο.

## Βιογραφία
δεξιά|μικρογραφία|222x222εσ|Χάρτης που περιγράφει λεπτομερώς την πορεία τής μουσουλμανικής εισβολής στη βόρεια Συρία.
Μετά τη Μάχη τού Ιερομύακος ποταμού τον Αύγουστο τού 636, οι Συριακές πόλεις έπεσαν γρήγορα στα χέρια μουσουλμανικών στρατών. Η Δαμασκός παραδόθηκε στα τέλη τού 636, ακολουθούμενη από την κοιλάδα Μπεκάα, την Έμεσα, την Ιερουσαλήμ μετά από μακρά πολιορκία, τη Γάζα και την Ασκαλώνα.  Ο Μηνάς ήταν ένας διακεκριμένος στρατιωτικός εκείνη την εποχή, αγαπητός από τούς άνδρες του. Ο Αυτοκράτορας Ηράκλειος υποχώρησε βόρεια στην Αντιόχεια, και διόρισε τον Μηνά να φρουρεί τη Χαλκίδα, η οποία είχε ένα στρατηγικά σημαντικό και σχεδόν απόρθητο φρούριο, καθώς αποτελούσε πύλη προς τη Μ. Ασία, την πατρίδα τού Ηρακλείου Αρμενία, και την πρωτεύουσα τής περιοχής, την Αντιόχεια.  Ήταν ένας από τούς αρκετούς στρατιωτικούς κυβερνήτες, που ο Ηράκλειος διόρισε για να αντικαταστήσουν τούς πολιτικούς, πιθανώς λόγω απογοήτευσης με τις παραδόσεις των πολιτικών κυβερνητών, και τις συμφωνίες με τούς Μουσουλμάνους που έκαναν.

Όταν κατέλαβε την Ιερουσαλήμ, ο Αμπού Ουμπάιντα ιμπν αλ-Τζαρράχ έστειλε τον Χαλίντ ιμπν αλ-Ουαλίντ και την Κινητή Φρουρά του βόρεια, προς τη Χαλκίδα. Ο Μηνάς γνώριζε ότι αν έμενε στη Χαλκίδα, θα πολιορκούνταν από τον στρατό των Ρασιντούν και τελικά θα έπρεπε να παραδοθεί, καθώς δεν μπορούσε να περιμένει βοήθεια από τον Αυτοκράτορα. Ως εκ τούτου, αποκλίνοντας από τις συμβατικές Ρωμαϊκές τακτικές, αποφάσισε να αντιμετωπίσει τον Χαλίντ, και να καταστρέψει τα ηγετικά στοιχεία τού μουσουλμανικού στρατού, πριν το κύριο σώμα προλάβει να τούς ενωθεί στο Χαζίρ, 5 χιλιόμετρα ανατολικά τής Χαλκίδας. Η Μάχη τού Χαζίρ που προέκυψε, ήταν μία καταστροφή για τούς Ρωμαίους, οι οποίοι, σύμφωνα με τον αλ-Ταμπαρί, «δεν είχαν υποστεί ποτέ τέτοια ήττα».  Ο Μηνάς πέθανε στη μάχη, όπως και όλοι οι στρατιώτες του.

Τότε ο Χαλίντ μπήκε στο Χαζίρ. Ο Iμπν αλ-Αντίμ γράφει ότι ο Χαλίντ σκότωσε μερικούς από τούς ανθρώπους του, και άφησε άλλους (), αλλά ο αλ-Ταμπαρί λέει αντ 'αυτού, ότι "δέχθηκε" άλλα και άφησε άλλα ().  Ο Ηράκλειος υποχώρησε βορειότερα, και οι Ρωμαίοι και οι Μουσουλμάνοι συμφώνησαν σε ετήσια εκεχειρία. Όταν αυτή έληξε το 638, κατέλαβαν γρήγορα την υπόλοιπη βόρεια Συρία, συμπεριλαμβανομένης τής Αντιόχειας, τής Κύρρου, τής Μανμπίτζ και τού Χαλεπίου, χωρίς να συναντήσουν μεγάλη αντίσταση. 

Ο Μηνάς ήταν πιθανότατα ιδιοκτήτης μολύβδινης σφραγίδας με επιγραφή "" (Το "Νουμέρικα" αναφέρεται στην πόλη τής Βιθυνίας  ή στα *Νούμερα* .

## Αναφορές

## Πηγές
* 
* 
* 
* 
* 

Κατηγορία:Βυζαντινά πρόσωπα των Αραβοβυζαντινών Πολέμων
Ερυξίμαχος

[μικρογραφία|337x337εσ|Απεικόνιση του Ερυξίμαχου στον πίνακα ''[https://fr.wikipedia.org/wiki/Le_Banquet_de_Platon_(Feuerbach) Το Συμπόσιο του Πλάτωνα'' του Anselm Feuerbach] (19ος αιώνας).''](https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF:Eryximachus2.jpg)
Ο **Ερυξίμαχος** ήταν αρχαίος Αθηναίος γιατρός, γνωστός για την σημαντική θέση που κατέχει στο *[[Συμπόσιο (Πλατωνικός διάλογος)|Συμπόσιο]]* του Πλάτωνα. Είναι πιθανό να κατηγορήθηκε για τον ακρωτηριασμό των Ερμαϊκών στηλών, ένα γεγονός που προκάλεσε μεγάλη αναταραχή στην Αθήνα κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού Πολέμου.

## Ζωή
Ο **Ερυξίμαχος** ήταν γιος του γιατρού Ακουμενού. Γεννήθηκε γύρω στο 448 π.Χ. και πέθανε προς το τέλος του 5ου αιώνα ή στις αρχές του 4ου αιώνα π.Χ. Ο διάλογος του Πλάτωνα *[[Πρωταγόρας (διάλογος)|Πρωταγόρας]]*, ο οποίος τοποθετείται χρονικά γύρω στο 433/2 π.Χ., απεικονίζει τη στενή του φιλία με τον Φαίδρο, μαθητή του Σωκράτη. Αυτή η φιλία συνεχίστηκε μέχρι την περίοδο που διαδραματίζεται ο πλατωνικός διάλογος *[[Φαίδρος (διάλογος)|Φαίδρος]]*, περίπου 15 χρόνια αργότερα. Οι υπάρχουσες πηγές δεν παρέχουν σαφείς πληροφορίες για την περιουσία και την ακριβή κοινωνική του θέση.

Το όνομα Ερυξίμαχος αναφέρεται επίσης στον λόγο του Ανδοκίδη *Περί των Μυστηρίων* ως ένας από τους κατηγορούμενους για τον ακρωτηριασμό των Ερμαϊκών στηλών και τη βεβήλωση των Ελευσινίων Μυστηρίων. Αυτά τα δύο γεγονότα έλαβαν χώρα την παραμονή της αποτυχημένης εκστρατείας στη Σικελία, το 415 π.Χ. Παρόλο που δεν υπάρχει σαφής επιβεβαίωση αν αυτός ο Ερυξίμαχος είναι ο γνωστός γιατρός, υπάρχουν πολλές περιστάσεις που επιτρέπουν να το εικάσει κανείς, όπως ο ρόλος του Φαίδρου και η εμφάνιση του Ερυξίμαχου στο *Συμπόσιο* του Πλάτωνα μαζί με άλλα πρόσωπα που συμμετείχαν σε αυτά τα περιστατικά. Επίσης, δεν είναι σαφές αν ο Ερυξίμαχος ήταν ανάμεσα στους κατηγορούμενους που εκτελέστηκαν γι' αυτόν τον λόγο. Ωστόσο οι ιστορικές πηγές δεν διαθέτουν μεταγενέστερες αναφορές στο πρόσωπό του.

## Στους πλατωνικούς διαλόγους
Αν και είναι «σιωπηλά» παρών στον *[[Πρωταγόρας (διάλογος)|Πρωταγόρα]]* και αναφέρεται στον *Φαίδρο*, η σημαντικότερη παρουσία του στα έργα του Πλάτωνα εντοπίζεται στο *Συμπόσιο*. Εκεί εκφωνεί μια εκτενή ομιλία για τον θεό Έρωτα και τα φυσιολογικά φαινόμενα που σχετίζονται με αυτόν. Στον λόγο του, χρησιμοποιεί την ιατρική του ιδιότητα και ορολογία για να περιγράψει τον έρωτα με όρους σωματικούς.

Ενώ ορισμένοι μελετητές απορρίπτουν τον πλατωνικό αυτόν χαρακτήρα ως αλαζονικό, σχολαστικό ή ως μια φιγούρα κωμική προσωπικότητα, άλλοι υποστηρίζουν ότι είναι σοβαρός συνομιλητής με ουσιαστική συμβολή στον διάλογο; η ακόμη αποδίδουν παραδοσιακές πλατωνικές φιλοσοφικές αξίες στα ιατρικά του επιχειρήματα.
## Βιβλιογραφία
Μάχη του Αλ-Καδισίγια

Η **μάχη του αλ-Καντισίγια**  (αραβ.: , Περσ.: Mar'akat  έλαβε χώρα μεταξύ των στρατών τού χαλιφάτου Ρασιντούν και τής Περσίας των  Σασσανιδών τον Νοέμβριο τού 636. Οδήγησε σε μία αποφασιστική νίκη για τον στρατό των Ρασιντούν, και θεωρείται μία από τις σημαντικότερες μάχες τής μουσουλμανικής κατάκτησης τής Περσίας, και κατ' επέκταση των πρώτων μουσουλμανικών κατακτήσεων στο σύνολό τους. Μετά την απώλεια τού αλ-Καντισίγια, ο στρατός των Σασσανιδών δεν μπόρεσε να αμυνθεί ενάντια στην πολιορκία τής Κτησιφώντας από τούς Ρασιντούν, αναγκάζοντας έτσι τούς Πέρσες να υποχωρήσουν από όλη τη Μεσοποταμία. Αυτή η εξέλιξη επέτρεψε περαιτέρω επιθέσεις των Ρασιντούν στην περσική ηπειρωτική χώρα, και κορυφώθηκε με την προσάρτηση τής Αυτοκρατορίας των Σασσανιδών το 651.

Πιστεύεται ευρέως ότι η προέλαση τού στρατού των Ρασιντούν στο αλ-Καντισίγια ξεκίνησε στις 16 Νοεμβρίου 636, και συνεχίστηκε για τις επόμενες τρεις ημέρες. Κατά τη διάρκεια τής μάχης, τα Σασσανιδικά στρατεύματα περιήλθαν σε αταξία μετά το τέλος τού στρατηγού τους, Ροστάμ Φαροχζάντ, υπό αβέβαιες συνθήκες. Η επακόλουθη κατάρρευση των θέσεών τους σηματοδότησε μία καταστροφική ήττα, που οδήγησε στην κατάληψη τής Κτησιφώντας από τον στρατό των Ρασιντούν, η οποία χρησίμευε ως η περσική πρωτεύουσα από την περίοδο των Πάρθων. 

Η επιτυχία τού χαλιφάτου Ρασιντούν στην κατάληψη τής αλ-Καντισίγια, ήταν το κλειδί για την κατάκτηση τής Σασσανιδικής επαρχίας Ασοριστάν, και ακολουθήθηκε από σημαντικές μάχες στη Τζαλούλα και τη Ναχαβάντ. Η μάχη φέρεται να οδήγησε στην εγκαθίδρυση μίας συμμαχίας μεταξύ τής Σασσανιδικής αυτοκρατορίας και τής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Αυτή η υποτιθέμενη συμμαχία, για τούς Ρωμαίους, υποκινήθηκε από την ταυτόχρονη εισβολή των Ρασιντούν στον Λεβάντε και την Αίγυπτο.

Το 2024 ακαδημαϊκοί και ερευνητές από το Πανεπιστήμιο τού Ντάραμ και το Πανεπιστήμιο τής αλ-Καντισίγια εντόπισαν ως πιθανό τόπο τής μάχης ένα ανοιχτό πεδίο, που βρίσκεται περίπου 19 χλμ νότια τής σημερινής Κούφας.  

## Σημειώσεις

## Παραπομπές


## Πηγές
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Περαιτέρω ανάγνωση
* Deadman, William M.; Jotheri, Jaafar; Hopper, Kristen; Almayali, Rajwan; al-Luhaibi, Ahmed A.; Crane, Anthea (2025). «  ». *Αρχαιότητα*

Κατηγορία:Μουσουλμανική κατάκτηση της Περσίας
Λαζική (περιοχή)

Η **Λαζική** (γεωργιανά: ლაზეთი, ჭანეთი Λαζέτι, Τσανέτι, λαζικά: ლაზონა Λαζόνα, λατινικά: Lazica, οθωμανικά τουρκικά: لازستان Λαζιστάν, κατά την Τουρκοκρατία) είναι μια ιστορική και πολιτιστική περιοχή του Καυκάσου και της Ανατολίας. Παραδοσιακά κατοικούνταν από τους Λαζούς και βρίσκεται κυρίως στη σύγχρονη Τουρκία, με μικρά τμήματα στη Γεωργία. Η έκτασή της είναι περίπου 7.000 km2 με σύγχρονο πληθυσμό περίπου 500.000 (συμπεριλαμβανομένων ομάδων εκτός των Λαζών).

Γεωγραφικά, η Λαζική αποτελείται από στενές, τραχιές κοιλάδες που εκτείνονται βόρεια από την κορυφογραμμή των Ποντιακών Άλπεων, οι οποίες τη χωρίζουν από την κοιλάδα της Άκαμψις, και εκτείνεται από ανατολικά προς δυτικά κατά μήκος της νότιας ακτής της Μαύρης Θάλασσας. Ο όρος «Λαζιστάν» δεν χρησιμοποιείται πλέον στην Τουρκία ή τη Γεωργία από την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

## Ετυμολογία
Το εθνωνύμιο «Λαζ» συνδέεται με ένα σουανικό τοπωνύμιο *Λαζάν* (σουανικό εδαφικό πρόθεμα λα- + Ζαν, «η γη των Σάννων»).

## Παραπομπές


Κατηγορία:Λαζοί
Κατηγορία:Ιστορικές περιοχές της Γεωργίας
Κατηγορία:Ιστορικές περιοχές της Μικράς Ασίας
Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις
Ναρσής (μάγιστρος του στρατού της Ανατολής)

Ο **Ναρσής** ήταν Ρωμαίος στρατηγός αρμενικής καταγωγής, ο οποίος υπηρέτησε κατά τη διάρκεια τής βασιλείας των Αυτοκρατόρων Μαυρικίου και Φωκά στα τέλη τού 6ου και στις αρχές τού 7ου αι. μ.Χ. Διοίκησε τον στρατό στη Μεσοποταμία ως *[[Μάγιστρος του στρατού|magister militum per Orientem]]* υπό τον Μαυρίκιο. Μαζί με τον Χοσρόη Β΄, πολέμησε εναντίον τού Σασσανίδη σφετεριστή Μπαχράμ Τσαμπίν.

Όταν ο Φωκάς ανέτρεψε τον Μαυρίκιο και κατέλαβε τον θρόνο, ο Ναρσής αρνήθηκε να αναγνωρίσει τον σφετεριστή. Πολιορκημένος από τα στρατεύματα τού Φωκά στην πόλη τής Έδεσσας, ο Ναρσής κάλεσε τον Χοσρόη Β΄ να τον βοηθήσει, και διασώθηκε από τις περσικές δυνάμεις. Προσπάθησε να σώσει την κατάσταση με μία διπλωματική αποστολή, αλλά κάηκε ζωντανός στην Κωνσταντινούπολη από την κυβέρνηση τού Φωκά, αν και ο Αυτοκράτορας τού είχε υποσχεθεί ασφάλεια.

## Αναφορές
* 

Κατηγορία:Εκτελεσθέντες Βυζαντινοί
Κατηγορία:Βυζαντινοί αρμενικής καταγωγής
Τζέιμς Ράνσον

Ο **Τζέιμς Φίνλεϊ Ράνσον Γ**' (**James Finley Ransone** **III**, 2 Ιουνίου 1979 – 19 Δεκεμβρίου 2025) ήταν Αμερικανός ηθοποιός. Ήταν γνωστός για τους ρόλους του ως Ζίγκι Ζομπότκα στον δεύτερο κύκλο της δραματικής σειράς *[[The Wire]]*, δεκανέας Τζος Ρέι Πέρσον στη πολεμική δραματική μίνι σειρά *[[Generation Kill]]* (2008), αναπληρωτής στις υπερφυσικές ταινίες τρόμου *[[Sinister]]* (2012) και *[[Sinister 2]]* (2015), ενήλικας Έντι Κάσμπρακ στο *[[Το Αυτό: Κεφάλαιο 2]]* (2019) και Μαξ στο *[[Νεκρό τηλέφωνο]]* (2021).

Ο Ράνσον απεβίωσε το 2025 στην ηλικία των 46 στο Λος Άντζελες της Καλιφόρνια. Ως αιτία του θανάτου του ορίστηκε αυτοκτονία με απαγχονισμό.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* 

Κατηγορία:Αμερικανοί ηθοποιοί
Κατηγορία:Αμερικανοί ηθοποιοί κινηματογράφου
Κατηγορία:Αμερικανοί ηθοποιοί τηλεόρασης
Κατηγορία:Αυτόχειρες
Σουτζούκι (γλύκισμα)

Η **Τσούτσελα** (από τα γεωργιανά: ჩურჩხელა τσουρτσχέλα churchkhela) και το **Σουτζούκι** ή το **Τζουτζούκι** στην Ελλάδα και ο **Σιουσιούκκος** στην Κύπρο (ή επίσης μια περιφερειακή παραλλαγή στον Πόντο και την Ανατολία που ονομάζεται *[[Σουτζούκ λουκούμ]])* είναι ένα παραδοσιακό γεωργιανό και επίσης πολυεθνικό γλυκό με σχήμα κεριού.

Τα κύρια συστατικά αυτού του γλυκού είναι ο μούστος σταφυλιών, οι ξηροί καρποί και το αλεύρι. Αμύγδαλα, καρύδια, φουντούκια και μερικές φορές σοκολάτα και σταφίδες περνιούνται σε σπάγκο, βουτιάζονται σε πηχτό μούστο σταφυλιών, χυμό μουριάς ή χυμούς φρούτων και στεγνώνουν σε σχήμα κεριού.

Οι Γεωργιανοί πολεμιστές το κουβαλούσαν μαζί τους επειδή περιέχει πολλές θερμίδες.

Η παραδοσιακή παρασκευή της Τσούτσελας στην Καχετία εγγράφηκε στον κατάλογο της *Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της [[Γεωργία]]ς* το 2015.

## Εκτός της Γεωργίας και παρόμοιες γλυκές
Η κυπριακή ποικιλία παρασκευάζεται με τη βύθιση κλωστών αμυγδάλου σε ζελέ, που ονομάζεται Σιουσιούκκος.

Η Τσούτσελα και οι ποικιλίες του είναι δημοφιλή σε αρκετές χώρες εκτός από τη Γεωργία, όπως η Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, η Τουρκία, το Ιράκ, η Συρία, το Ιράν, η Κύπρος, η Ελλάδα, η Ρωσία, η Ουκρανία και η Βουλγαρία. Στα Αζερικά, τα Αρμενικά, τα Ελληνικά και τα Τουρκικά έχει περιγραφεί ως *σουτζούκι*, το οποίο συνήθως είναι λουκάνικο. Για να διακριθούν, μερικές φορές αναφέρεται ως «γλυκό σουτζούκι» (քաղցր սուջո kaghtsr sujukh) στα Αρμενικά και (շարոց sharots) στα Δυτικά Αρμενικά, και «σουτζούκι καρυδιού» (cevizli sucuk) στα Τουρκικά.  Είναι γνωστό στα Κυπριακά Ελληνικά ως  *σιουσιούκκος* και ως *σουτζούκι, τζουτζούκι,* *τσούτσελα* στην Ελλάδα. Αρκετά σχετικά γλυκά παρασκευάζονται στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια του φθινοπωρινού τρύγου με πήξη του μούστου σταφυλιών, όπως το *[[πετιμέζι]]*, η *[[μουσταλευριά]]* και η *μουστοκούλουρα*.

## Σημειώσεις


## Παραπομπές


Κατηγορία:Γεωργιανή κουζίνα
Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις
Τζων Τίκης

Ο **Τζων Τίκης** (Μήθυμνα, 5 Σεπτεμβρίου 1946) είναι Έλληνας καλλιτέχνης και τραγουδιστής.

## Βιογραφία
Γεννήθηκε στο χωριό Μήθυμνα της Λέσβου με το όνομα Γιάννης Τεκές. Το 1963 μετανάστευσε για σπουδές στην Αυστραλία με το υπερωκεάνιο «Πατρίς». Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού έλαβε μέρος σε έναν διαγωνισμό τραγουδιού και κέρδισε το πρώτο βραβείο. Εγκαταστάθηκε στη Μελβούρνη, όπου έμενε με τον αδελφό του και δουλεύανε μαζί σε ένα μανάβικο. Όσο σπούδαζε στο γυμνάσιο παρακολουθούσε ταυτόχρονα μαθήματα τραγουδιού, υποκριτικής και χορού.  

## Καριέρα
Στο ξεκίνημα της μουσικής του καριέρας, αγγλοποίησε το όνομα του σε **John Tikis** και δημιούργησε το συγκρότημα «John Tikis & the Playboys», με τους οποίους κέρδισε τον πρώτο του χρυσό δίσκο. Αργότερα ήταν ερμηνευτής στο συγκρότημα «Λεβεντόπεδα», κάνοντας μεγάλες επιτυχίες τραγουδώντας ξένα και ελληνικά κομμάτια.

Το 1974 επιστρέφει στην Ελλάδα, όπου συνεχίζει να κυκλοφορεί καινούργια τραγούδια. Στο απόγειο της καριέρας του εμφανίζεται σε γνωστά κέντρα και μαγαζιά, κάνοντας συνεργασίες με τα μεγαλύτερα ονόματα του μουσικού χώρου της εποχής. Το 1980 παρουσιάζει την αυστραλιανή εκπομπή «Let’s go Greek endaxi» για 4 χρόνια.

## Προσωπική ζωή
Ο Τζων Τίκης είναι παντρεμένος και ζει στη Γλυφάδα και έχει 2 κόρες και 4 εγγόνια.   Η μεγαλύτερη του κόρη Άντζελα Τίκη είναι αστρολόγος με τηλεοπτική παρουσία σε εκπομπές στο Open TV   και στο Star Channel , ενώ η μικρότερη κόρη του Αννίτα Τίκη είναι συγγραφέας. 

## Δισκογραφία
### Albums
*John Tekes, Ανθούλα Μπουζάνη – Το Ανήσυχο Παιδί 
*Δόσμου το χέρι σου (1972)
*Τζων Τίκης (1974)
*Κρυφές Ελπίδες (1975)
*Μπορεί να Έφυγα (1977)
*Μίλα μου για αγάπη (1980)
*Κάτι πρέπει να πω (1981)
*Στροφή στο λαϊκό (1984)
*Βασικά με λένε Γιάννη (1987)
*Και τώρα μόνος (1988)
*Φυλακισμένος στη ματιά σου (1990)
*Μπερδεμένα αισθήματα (1991)
*Μόνο αγάπη να με λες (1996)
*Βασικά με λένε Γιάννη (20 τραγούδια που αγάπησα (2003)
*Δώς μου κίνητρο (2004)
*Προκαλείς (2008)
*Μη σταματάς να μ'αγαπάς (2012)
*Άσε την αγάπη Οδηγό (2014)

### Singles & EPs
*John Tekes & the Playboys – Γιατί Αγάπη Μου Γιατί / Πες Μου Μ'Αγαπάς (1969)
*John Tekes & the Playboys – Μαριλούνα / Σαν Κι'Απόψε Θυμήσου(1970)
*John Tekes & the Playboys – Απόψε Ήθελα/ Με Παιδεύεις (1970)
*John Tekes, Λεβεντόπαιδα – Εσένα / Τα Μάτια Σου Με Γέλασαν
*John Tekes, Λεβεντόπαιδα – Πριν Μου Φύγης / Οι Ναύτες
*John Tekes – Το Πλοίο Φεύγει / Γιατί Πονώ
*Τζων Τίκης – Τώρα Που Δεν Ξέρεις / Πως Περνούν Τα Χρόνια (1974)
*Τζων Τίκης – Υβόννη / Στα Σκαλιά Της Μαρασλή (1974)
*Τζων Τίκης – Είναι Αδύνατον Να Γυρίσω Πίσω / Νάταν Οι Καρδιές Καράβια (1975)
*Τζων Τίκης – Ήμουν Aγόρι Tυχερό / Αχ Και Να Μπορούσα (1975)
*Τζων Τίκης, Χρυσάνθη – Μη Φοβάσαι/Κι Υστερα Μου Λές (1978)

### Compilations
*Τα τραγούδια μου (1993)
*This Is My Life (2012)

## Παραπομπές


Κατηγορία:Έλληνες μουσικοί
Κατηγορία:Έλληνες τραγουδοποιοί
Κατηγορία:Έλληνες τραγουδιστές
Κατηγορία:Έλληνες στιχουργοί
Κατηγορία:Έλληνες συνθέτες