Μάχα

[thumb|250px|'''''Βόλτα στην [Ανδαλουσία***, [[Φρανθίσκο Γκόγια]], ελαιογραφία σε μουσαμά, 275 εκ. x 190 εκ., 1776, [[Μουσείο ντελ Πράδο]]. Οι μάχας και οι μάχος απετέλεσαν συχνά αντικείμενο των έργων του Γκόγια.]]
***Μάχα*** ([[Ισπανικά]]: ''maja'') (θηλυκό) ή ***μάχο*** (Ισπανικά: ''majo'') (αρσενικό), ή ''manola'' (μανόλα) και manolo (μανόλο) από τα αντίστοιχα ισπανικά ονόματα, ήταν όροι που χρησιμοποιούνταν για ανθρώπους των κατώτερων τάξεων της [[Ισπανία|Ισπανικής]] κοινωνίας, ειδικά στη [[Μαδρίτη]], οι οποίοι ξεχώριζαν λόγω των ιδιαίτερων ενδυμάτων τους και των τρόπων τους, καθώς και από τη θρασεία συμπεριφορά τους. 
Η κατηγορία αυτή εμφανίζεται στα τέλη του [[18ος αιώνας|18ου αιώνα]] παρατηρείται στην ισπανική κοινωνία έως και τις αρχές του [[19ος αιώνας|19ου αιώνα]], και σε ένα βαθμό και αργότερα. Οι μάχος και οι μάχας απετέλεσαν αγαπημένο θέμα για κάποιους Ισπανούς ζωγράφους του 19ου αιώνα. Τα ρούχα τους βασίζονταν σε παραδοσιακές ισπανικές ενδυμασίες με κάποια στοιχεία υπερβολής. Το ύφος της εμφάνισής τους ερχόταν σε αντίθεση με το [[Γαλλία|γαλλικό]] στυλ, ενώ είχε επηρεαστεί από το στυλ των ανώτερων ισπανικών τάξεων που είχε διαμορφωθεί υπό την επίδραση του [[Διαφωτισμός|Διαφωτισμού]]. Οι ''μάχος'' ήταν σύνηθες να εμπλέκονται σε μάχες με εκείνους που θεωρούσαν ως ''afrancesados'' (άτομα των οποίων το στυλ έμοιαζε με εκείνο των Γάλλων).
Στα ισπανικά, οι όροι ''μάχο'' και ''μάχα'', έχoυν παράγωγα όπως ''chulapo'' (''τσουλάπο'') και ''chulapa'' (''τσουλάπα''), που αποτελούν εκδοχές των ''chulo'' (''τσούλο'') και ''chula'' (''τσούλα'') που αναφέρονται στην προκλητική συμπεριφορά τους, καθώς και οι όροι chispero και chispera, μεταξύ άλλων.

==Η ''μάχα'' ως στοιχείο του ισπανικού πολιτισμού==
Οι μάχος και οι μάχας υπήρξαν συχνά το θέμα διαφόρων πινάκων του Ισπανού ζωγράφου [[Φρανθίσκο Γκόγια]]. Δύο απο τις μάχας του, η ''[[Η ντυμένη μάχα|ντυμένη μάχα]]'' και ιδιαίτερα η ''[[Η γυμνή μάχα|γυμνή μάχα]]'', έχουν γίνει παγκοσμίως γνωστές. Κατά τον 20ό αιώνα, όταν η Ισπανία έγινε δημοφιλής τουριστικός προορισμός, η μανόλα ή μάχα, που συχνά εικονίζεται να κρατάει βεντάλια, μετατράπηκε σε στερεοτυπική εικόνα της παραδοσιακής Ισπανίδας. Η μάχα μετατράπηκε σε ένα από τα πιο δημοφιλή σύμβολα της Ισπανίας, όπως και ο ταυρομάχος, που πήρε τη θέση του μάχο. Σε κάποιες από τις απεικονίσεις των μάχας κατά τον 20ό αιώνα έχουν ταυτιστεί με τη χορεύτρια του [[φλαμένκο]] (Ισπανικά: la bailaora). Η συνεχώς αυξανόμενη δημοφιλία της μάχα έχει οδηγήσει στον παραγκωνισμό του μάχο.

==Σχετικές εικόνες==
<gallery perrow="5">
Αρχείο:Goya Maja naga2.jpg|***Η γυμνή μάχα***, μία από τις διασημότερες απεικονίσεις της γυναικείας ομορφιάς στη δυτική τέχνη. [[Φρανθίσκο Γκόγια]], ελαιογραφία σε μουσαμά, 98 × 191 εκ., 1797-1800, [[Μουσείο ντελ Πράδο]], [[Μαδρίτη]]
Αρχείο:Goya Maja ubrana2.jpg|***Η ντυμένη μάχα**', Φρανθίσκο Γκόγια, λάδι σε μουσαμά, 95 * 190 εκ., 1807-1808, Μαδρίτη, Μουσείο ντελ Πράδο
Αρχείο:Manola-Ulpiano Checa.JPG|Μια τυπική *μανόλα* με βεντάλια από τον Ulpiano Checa


## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

*Los castizos madrileños
*Chulapona de Madrid (Chotis) - Manolo Escobar
*Tópicos andaluces en el cine contemporáneo: de la españolada al poscostumbrismo
*Carmen Tórtola Valencia, pasión por el coleccionismo

Κατηγορία:Πολιτισμός στην Ισπανία