Ντέρμπι Άρης - ΠΑΟΚ (μπάσκετ)

Το **ντέρμπι ανάμεσα στον Άρη και τον ΠΑΟΚ στο μπάσκετ** είναι η μία από τις δύο δημοφιλέστερες αναμετρήσεις ανάμεσα στους δύο συλλόγους μαζί με την αντίστοιχη του ποδοσφαίρου και μία από τις δύο δημοφιλέστερες σε ότι αφορά το μπάσκετ, μετά το ντέρμπι Παναθηναϊκού - Ολυμπιακού. 

## Ιστορικό
Οι συναντήσεις των δύο ομάδων μονοπωλούν το ενδιαφέρον των φιλάθλων της Θεσσαλονίκης και κατά περιόδους και ολόκληρης της Ελλάδας. Στην προϊστορία των αγώνων τους υπάρχουν και ορισμένοι επεισοδιακοί για διάφορες αιτίες, αλλά και αγώνες που έγραψαν ιστορία. Από την πρώτη τους αναμέτρηση το 1926 και μέχρι το 1958, οι συναντήσεις γίνονταν αποκλειστικά στα πλαίσια του Πρωταθλήματος Θεσσαλονίκης που διοργάνωνε η Ένωση Καλαθοσφαιρικών Σωματείων Θεσσαλονίκης (ΕΚΑΣΘ). Η πρώτη συνάντηση των δύο αντιπάλων έγινε στις 24 Οκτωβρίου 1926 με νικητή τον ΠΑΟΚ (14–12, σε μία εποχή όπου δεν ίσχυε ο κανονισμός των 30 -και αργότερα 24- δευτερολέπτων), ενώ η πρώτη συνάντηση των δύο αντιπάλων για το Πρωτάθλημα Ελλάδας έγινε στο Παναθηναϊκό Στάδιο στις 6 Ιουλίου 1958 και έληξε με νίκη του Άρη με σκορ 44–43. Την επόμενη χρονιά οι δύο ομάδες διεκδίκησαν το Πρωτάθλημα, η τελική φάση του οποίου διεξήχθη στη Θεσσαλονίκη, και νικητής μετά από αγώνα μπαράζ λόγω ισοβαθμίας ήταν ο ΠΑΟΚ με σκορ 66–58. 

Φημισμένες είναι οι συναντήσεις τους από τα μέσα την δεκαετίας του 1980 έως τις αρχές της επόμενης δεκαετίας οπότε συνήθως κρίνονταν οι περισσότεροι τίτλοι. Αυτή ήταν η δεύτερη και σημαντικότερη περίοδος ακμής του συγκεκριμένου ντέρμπι, με τον Άρη να κυριαρχεί στις περισσότερες περιπτώσεις. Χαρακτηριστική περίπτωση για το πόσο αμφίρροπες ήταν οι συναντήσεις, υπήρξε η περίοδος 1990–91, όταν στους 6 αγώνες της χρονιάς (δύο για την κανονική περίοδο και τέσσερις για τα play off), οι τρεις κρίθηκαν με έναν πόντο διαφορά (και οι τρεις υπέρ του Άρη), δύο κρίθηκαν στην παράταση (από μία νίκη οι δύο ομάδες) και έναν αγώνα κέρδισε ο ΠΑΟΚ με διαφορά 5 πόντων. Χαρακτηριστική υπήρξε επίσης η περίπτωση του τελικού Κυπέλλου του 1984, όταν οι παίκτες αλλά και ο προπονητής του ΠΑΟΚ εμφανίστηκαν στον αγωνιστικό χώρο με κουρεμένα τα μαλλιά τους, ως ένδειξη ενότητας (ο ΠΑΟΚ νίκησε με σκορ 74–70). 

Τα επόμενα χρόνια, ο μεγάλος κορμός των παικτών που αποτελούσαν τη βάση των ομάδων τις εγκατέλειψε, ενισχύοντας τους μεγάλους συλλόγους της Αττικής (Γκάλης, Γιαννάκης, Βράνκοβιτς, Πετσάρσκι κλπ. από πλευράς Άρη, Φασούλας, Πρέλεβιτς, Κόρφας, Μπουντούρης κλπ. από πλευράς ΠΑΟΚ), έτσι το ντέρμπι άρχισε σταδιακά να χάνει την αίγλη του. Σε συνδυασμό μάλιστα με τα οικονομικά προβλήματα που προέκυψαν αργότερα και στις δύο ομάδες, το ενδιαφέρον των φιλάθλων έφθινε ακόμη περισσότερο.

Για πολλά χρόνια, η μεγάλη πλειοψηφία των αγώνων γινόταν στο ανοιχτό γήπεδο της ΧΑΝΘ, ώσπου με την κατασκευή του Αλεξανδρείου Μελάθρου οι ομάδες να μετακομίσουν εκεί, ένα γήπεδο που Άρης και ΠΑΟΚ είχαν ως κοινή έδρα ως το 2000, οπότε και ο ΠΑΟΚ μετακόμισε στο νέο του γήπεδο. Οι περισσότεροι αγώνες ανάμεσα στις δύο ομάδες (116 επί συνόλου 206) διεξήχθησαν στο Αλεξάνδρειο. Ανάμεσά τους τρεις σειρές τελικών play off της Α1 με νικητή τον Άρη (1988, 1989, 1991) και δύο τελικοί Κυπέλλου Ελλάδας (νικητής ο ΠΑΟΚ το 1984 και ο Άρης το 1989). 

Επίσης για τον θεσμό του Κυπέλλου αγωνίστηκαν τρεις φορές εκτός Θεσσαλονίκης (στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας το 1990 και το 1999 έχοντας από μία νίκη οι δύο αντίπαλοι και στο Χαλκιοπούλειο της Λαμίας το 1995 με νικητή τον ΠΑΟΚ). Άλλες δύο φορές παλαιότερα Άρης και ΠΑΟΚ αγωνίστηκαν εκτός Θεσσαλονίκης στα πλαίσια της τελικής φάσης των Πανελληνίων Πρωταθλημάτων (στο Παναθηναϊκό Στάδιο το 1958 και στο γήπεδο του Πανελλήνιου το 1961 με νικητή τον Άρη). Είναι ενδιαφέρον ότι και οι δύο αγώνες πρωταθλήματος της περιόδου 1982–83 διεξήχθησαν στην Λάρισα (από μία νίκη η δύο ομάδες), καθώς στον πρώτο γύρο ήταν τιμωρημένη η έδρα του ΠΑΟΚ και στον δεύτερο γύρο η έδρα του Άρη. Νέες τιμωρίες προέκυψαν για τις δύο ομάδες τα επόμενα χρόνια (το 2002–03 για τον Άρη, το 2010–11 για τον ΠΑΟΚ και το 2014–15 για τον Άρη στα play off), όμως οι αγώνες έγιναν στις δύο έδρες κεκλεισμένων των θυρών.

Παρά το γεγονός ότι στην μεγάλη περίοδο ακμής του ντέρμπι γινόταν αρκετοί αγώνες κάθε χρονιά (για την κανονική περίοδο, τα play off και συχνά για το Κύπελλο), εν τούτοις οι περισσότεροι αγώνες σε μία χρονιά (συνολικά 7), έγιναν πολλά χρόνια αργότερα, την περίοδο 2010–11, όταν οι δύο αντίπαλοι αγωνίστηκαν στην σειρά του μικρού τελικού για την κατάληψη της τρίτης θέσης και εξάντλησαν το μάξιμουμ των αγώνων. 

Άρης και ΠΑΟΚ δεν αναμετρήθηκαν ποτέ σε αγώνες Κυπέλλων Ευρώπης, παρά το ότι κάτι τέτοιο είναι αρκετά συνηθισμένο ανάμεσα σε ελληνικές ομάδες στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις. Σε μία περίπτωση υπήρξε η δυνατότητα να συμβεί κάτι τέτοιο, στην διοργάνωση του ULEB Cup της περιόδου 2004–05, όταν σύμφωνα με την διενεργηθείσα κλήρωση ο νικητής του ζευγαριού Άρης - Λιέτουβος Ρίτας θα αντιμετώπιζε στην προημιτελική φάση τον νικητή του ζευγαριού Σολέ - ΠΑΟΚ. Ο ΠΑΟΚ απέκλεισε την γαλλική ομάδα, όχι όμως και ο Άρης την λιθουανική κι έτσι στην προημιτελική φάση ο ΠΑΟΚ αντιμετώπισε την Λιέτουβος Ρίτας και όχι τον Άρη. Η λιθουανική ομάδα απέκλεισε και τον ΠΑΟΚ και έφτασε στη συνέχεια στην κατάκτηση του τροπαίου με αντίπαλο στον τελικό μία ακόμα ομάδα της Θεσσαλονίκης, τον Μακεδονικό.

Στους πίνακες που ακολουθούν υπάρχει μία πλήρης και αναλυτική καταγραφή του συνόλου των επίσημων αγώνων του ντέρμπι χωρισμένης στις δύο κύριες περιόδους της εξέλιξης του ελληνικού μπάσκετ, καθώς και συνολικές στατιστικές αναφορές.

## Στατιστικά
### Σύνολο νικών

*Στο Πρωτάθλημα ΕΚΑΣΘ περιλαμβάνονται δύο αγώνες μπαράζ
*Στο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα περιλαμβάνεται ένας αγώνας μπαράζ
*Νίκες στα χαρτιά: Δύο υπέρ του Άρη, τρεις υπέρ του ΠΑΟΚ
*Διακοπέντες αγώνες: Ένας υπέρ του Άρη, ένας υπέρ του ΠΑΟΚ
*Σύνολο πόντων: Άρης 14.534, ΠΑΟΚ 14.401
*Τελευταία ενημέρωση: 1 Νοεμβρίου 2025

### Οι μεγαλύτερες σε έκταση νίκες
Στον παρακάτω πίνακα αναφέρονται αναλυτικά οι μεγαλύτερες σε έκταση νίκες των δύο αντιπάλων, από 20 πόντους διαφορά και άνω. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Άρης έχει πετύχει την πλειοψηφία των μεγάλων σε έκταση νικών του πριν το 1950, ενώ ο ΠΑΟΚ έχει πετύχει την πλειοψηφία των μεγάλων σε έκταση νικών του από το 1980 και μετά. 

### Οι αγώνες που κρίθηκαν στην παράταση
16 αγώνες κρίθηκαν στην παράταση, εκ των οποίων ο τρίτος (1962–63) διακόπηκε 45" πριν τη λήξη σε βάρος του Άρη και το σκορ υπέρ του ΠΑΟΚ παρέμεινε ως τελικό, ενώ ο 13ος (2006–07) κρίθηκε στην δεύτερη παράταση, καθώς και η πρώτη είχε λήξει με ισοπαλία. Ο ΠΑΟΚ και ο Άρης έχουν απο 8 νίκες.

### Άλλα στατιστικά
*Περισσότεροι πόντοι σε έναν αγώνα: **202**, ΠΑΟΚ – Άρης 111–91 (ημίχρονο 49–49), Αλεξάνδρειο, 22 Φεβρουαρίου 1980, Τελική φάση Πρωταθλήματος 1979–80
*Περισσότεροι θεατές σε έναν αγώνα: **13.644** εισιτήρια, Άρης – ΠΑΟΚ 75–62, Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας, 21 Μαΐου 1990, Τελικός Κυπέλλου Ελλάδας 1989–90
*Νίκες σερί για τον Άρη: **10**, από τις 5 Φεβρουαρίου 1928 μέχρι τις 18 Απριλίου 1934 και από τις 3 Νοεμβρίου 1984 μέχρι τις 27 Απριλίου 1988 
*Νίκες σερί για τον ΠΑΟΚ: **9**, από τις 30 Δεκεμβρίου 1992 μέχρι τις 17 Απριλίου 1995

## Οι αγώνες
### Α' περίοδος: Πρωτάθλημα ΕΚΑΣΘ και Πανελλήνιο Πρωτάθλημα





### Β' περίοδος: Πρωτάθλημα Α' και Α1 Εθνικής και Κύπελλο Ελλάδας

* Σημείωση 1: Ο αγώνας είχε γίνει στις 4 Φεβρουαρίου 1970 και έληξε με νίκη του Άρη με σκορ 65–67, ακυρώθηκε όμως λόγω επίθεσης των οπαδών του ΠΑΟΚ σε βάρος του ενός διαιτητή στην λήξη του αγώνα και επαναλήφθηκε στις 29 Μαρτίου 1970, με νίκη του Άρη με σκορ 71–74 στην παράταση. 
* Σημείωση 2: Παρ' ότι οι δύο ομάδες εμφανίστηκαν κανονικά στον αγωνιστικό χώρο, οι υπεύθυνοι του Άρη δεν προσκόμισαν τα δελτία των καλαθοσφαιριστών, με αποτέλεσμα ο αγώνας να μην διεξαχθεί. Κατοχυρώθηκε με σκορ 2–0 χωρίς αγώνα υπέρ του ΠΑΟΚ.
* Σημείωση 3: Ο αγώνας διακόπηκε σε βάρος του ΠΑΟΚ 6'39" πριν από τη λήξη λόγω υβριστικών συνθημάτων των οπαδών του κατά του διαιτητή Δουβή κι ενώ το σκορ ήταν 69–83 υπέρ του Άρη. Κατοχυρώθηκε με σκορ 0–2 χωρίς αγώνα υπέρ του Άρη, ενώ ο ΠΑΟΚ μηδενίστηκε (–1 βαθμός).
* Σημείωση 4: Ο αγώνας διεξήχθη και έληξε με σκορ 75–64 υπέρ του Άρη. Στη συνέχεια όμως κατοχυρώθηκε με σκορ 0–20 χωρίς αγώνα υπέρ του ΠΑΟΚ, καθώς μετά από έλεγχο πιάστηκαν έχοντες κάνει χρήση απαγορευμένων ουσιών δύο παίκτες του Άρη, οι Μιούρσεπ και Αγγελίδης.
* Σημείωση 5: Ο αγώνας αρχικά διεξήχθη στις 18 Οκτωβρίου 2014 και διακόπηκε σε βάρος του Άρη 42" από τη λήξη του ημιχρόνου λόγω μη έγκαιρης εκκένωσης του γηπέδου μετά από εντολή του διαιτητή Αναστόπουλου κι ενώ το σκορ ήταν 31–33 υπέρ του ΠΑΟΚ. Αρχικά κατοχυρώθηκε με σκορ 0–20 χωρίς αγώνα υπέρ του ΠΑΟΚ, όμως μετά από έφεση του Άρη ορίστηκε η νέα διεξαγωγή του αγώνα, ο οποίος έγινε μετά από 3½ μήνες.

## Συγκριτικές θέσεις στην Α' και Α1 εθνική

**Σύνολο:** Άρης 38 φορές ψηλότερα, ΠΑΟΚ 24 φορές ψηλότερα.

## Παρουσίες και στις δύο ομάδες

**Καλαθοσφαιριστές**
*  Βαγγέλης Αλεξανδρής
*  Μάνθος Κατσούλης
*  Μέμος Ιωάννου
*  Νίκος Φιλίππου
*  Γιώργος Μασλαρινός
*  Νάσος Γαλακτερός
*  Ντίνος Αγγελίδης
*  Παναγιώτης Λιαδέλης
*  Γιώργος Σιγάλας
*  Νίκος Βετούλας
*  Γιάννης Γκαγκαλούδης
*  Νέστορας Κόμματος
*  Γιάννης Γιαννούλης 
*  Σπύρος Παντελιάδης 
*  Αλέξης Κυρίτσης
*  Δημήτρης Χαριτόπουλος
*  Λάζαρος Αγαδάκος 
*  Δημήτρης Βεργίνης 
*  Χρήστος Ταπούτος 
*  Δήμος Ντικούδης
*  Κώστας Χαραλαμπίδης
*  Γιώργος Τσιάρας 
*  Μιχάλης Τσαϊρέλης 
*  Ευθύμης Τσακαλέρης
*  Λίνος Χρυσικόπουλος
*  Γιώργος Μπόγρης
*  Κώστας Κακαρούδης
*  Βασίλης Σίμτσακ
*  Σωτήρης Μανωλόπουλος
*  Γιώργος Πασσαλίδης
*  Βασίλης Ξανθόπουλος
*  Σοφοκλής Σχορτσιανίτης
*  Θόδωρος Ζάρας
*  Παναγιώτης Βασιλόπουλος
*  Γιάννης Αθηναίου
*  Ζήσης Σαρικόπουλος
*  Μάικ Τζόουνς
*  Γουόλτερ Μπέρι
*  Τσαρλς Σάκλεφορντ
*  Φράνκι Κινγκ
*  Τόρεϊ Μπραγκς
*  Ντάριους Ουάσινγκτον
*  Λάκι Τζόουνς
* border|22px|Κροατία Ιβάν Γκργκατ
* border|22px|Μαυροβούνιο Μπλάγκοτα Σέκουλιτς

**Προπονητές**
*  Ηράκλειος Κλάγκας
*  Ευθύμης Κιουμουρτζόγλου 
*  Σούλης Μαρκόπουλος 
*  Βαγγέλης Αλεξανδρής
*  Ντούσαν Ίβκοβιτς 
*  Ντράγκαν Σάκοτα
*  Σβι Σερφ 
*   Χάρι Πάπας 
* border|22px|Σλοβενία  Σλόμπονταν Σούμποτιτς 

'''Καλαθοσφαιριστές / Προπονητές

*  Θόδωρος Ροδόπουλος (παίκτης του Άρη, προπονητής του ΠΑΟΚ)
*  Φαίδων Ματθαίου (παίκτης του Άρη, προπονητής του ΠΑΟΚ)
*   Στηβ Γιατζόγλου (παίκτης του ΠΑΟΚ, προπονητής του Άρη)

Ο Σούλης Μαρκόπουλος έχει κοουτσάρει στα περισσότερα ντέρμπι, συνολικά 45 φορές (32 ως τεχνικός του ΠΑΟΚ και 13 ως τεχνικός του Άρη). Ακολουθεί ο Γιάννης Ιωαννίδης με 27 προπονητικές παρουσίες, όλες ως τεχνικός του Άρη.

## Παραπομπές


## Πηγές
* Συλλογικό, 100 χρόνια μπάσκετ, Έκδοση Τρίποντο, Αθήνα 1991
* Ψηφιακό αρχείο εφημερίδας Αθλητική Ηχώ
* Ψηφιακή συλλογή εφημερίδων της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος
* Άρης - ΠΑΟΚ: Ντέρμπι που έγραψαν ιστορία 
* Βιβλιοθήκη Δήμου Θεσσαλονίκης, Εφημερίδες «Μακεδονία» και «Μακεδονικά Νέα»

Κατηγορία:Καλαθοσφαίριση στην Ελλάδα
Ντερμπι ΠΑΟΚ
Ντερμπι Αρης