open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ηλεκτρικό δίκυκλο

μικρογραφία|262x262εσ
Το ηλεκτρικό δίκυκλο είναι ένας τύπος οχήματος που κινείται με τη βοήθεια ηλεκτρικού κινητήρα και εντάσσεται στην κατηγορία των δίτροχων οχημάτων. Το ηλεκτρικό δίκυκλο μπορεί να είναι ηλεκτρικό ποδήλατο, ηλεκτρικό σκούτερ ή ηλεκτρική μοτοσικλέτα, και διακρίνεται για την αθόρυβη λειτουργία του, τις μηδενικές εκπομπές ρύπων κατά την κίνησή του και τη χαμηλή συντήρηση.

## Ιστορία
Η πρώτη αναφορά σε ηλεκτρικά δίτροχα οχήματα χρονολογείται στα τέλη του 19ου αιώνα. Με την ανάπτυξη της τεχνολογίας των μπαταριών και των ηλεκτροκινητήρων, τα ηλεκτρικά δίκυκλα έγιναν πιο πρακτικά και προσιτά. Η σύγχρονη αναβίωση της δημοτικότητάς τους οφείλεται στην αυξανόμενη ευαισθητοποίηση για την προστασία του περιβάλλοντος και την ανάγκη για βιώσιμες λύσεις μεταφοράς.

## Κατηγορίες
Τα ηλεκτρικά δίκυκλα χωρίζονται σε διάφορες κατηγορίες, ανάλογα με την ισχύ του κινητήρα και τη χρήση τους:

* Ηλεκτρικά Ποδήλατα: Συνδυάζουν πεντάλ και ηλεκτρικό κινητήρα, επιτρέποντας στον αναβάτη να επιλέξει μεταξύ χειροκίνητης ή υποβοηθούμενης ποδηλασίας.μικρογραφία
* Ηλεκτρικά Σκούτερ: Διαθέτουν ενσωματωμένο ηλεκτρικό κινητήρα και είναι σχεδιασμένα για αστικές μετακινήσεις.
* Ηλεκτρικές Μοτοσικλέτες: Προσφέρουν υψηλές επιδόσεις και χρησιμοποιούνται για μεγαλύτερες αποστάσεις και ταχύτερες μετακινήσεις.

## Πλεονεκτήματα
μικρογραφία
Τα ηλεκτρικά δίκυκλα προσφέρουν πολλαπλά πλεονεκτήματα:

* Περιβαλλοντική Φιλικότητα: Μηδενικές εκπομπές ρύπων κατά την κίνηση.
* Οικονομία: Χαμηλότερο κόστος χρήσης και συντήρησης σε σύγκριση με τα βενζινοκίνητα οχήματα.
* Αθόρυβη Λειτουργία: Μείωση ηχορύπανσης στις αστικές περιοχές.
* Ευκολία στη Χρήση: Απλή λειτουργία και συνήθως χαμηλό βάρος.

## Προκλήσεις
Παρά τα οφέλη, τα ηλεκτρικά δίκυκλα αντιμετωπίζουν ορισμένες προκλήσεις:

* Αυτονομία: Περιορισμένη αυτονομία σε σχέση με τα παραδοσιακά οχήματα.
* Φόρτιση: Απαίτηση για υποδομές φόρτισης, ειδικά σε αστικές περιοχές.
* Κόστος: Υψηλότερη αρχική τιμή αγοράς λόγω της τεχνολογίας των μπαταριών.

## Μέλλον
μικρογραφία
Η συνεχιζόμενη έρευνα και ανάπτυξη στον τομέα των μπαταριών και των ηλεκτροκινητήρων υπόσχεται βελτίωση της απόδοσης και μείωση του κόστους των ηλεκτρικών δικύκλων. Με την αύξηση των περιβαλλοντικών ανησυχιών και την προώθηση της βιώσιμης κινητικότητας από τις κυβερνήσεις, τα ηλεκτρικά δίκυκλα προβλέπεται να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στο μέλλον των αστικών μεταφορών.

## Παραπομπές
* Ιστορία των ηλεκτρικών δίκυκλων
** Hurst, David. "Electric Bicycles: A Guide to Design and Use." SAE International, 2017.
* Κατηγορίες ηλεκτρικών δίκυκλων
** "Types of Electric Bikes." ElectricBikeReview.com, 2021. Link.
* Πλεονεκτήματα των ηλεκτρικών δίκυκλων
** Brown, Alex. "Benefits of Electric Bikes and Scooters." CleanTechnica, 2018. Link.
* Προκλήσεις των ηλεκτρικών δίκυκλων
** "Electric Bikes: Issues and Solutions." BikeRadar, 2021. Link.
* Μέλλον των ηλεκτρικών δίκυκλων
** "Electric Vehicles and the Future of Urban Mobility." World Economic Forum, 2023. Link.
Εξωστήρας μυς

Ο **εξωστήρας μυς** είναι λείος μυς που βρίσκεται στο τοίχωμα της ουροδόχου κύστης. Παραμένει χαλαρός για να επιτρέψει στην ουροδόχο κύστη να αποθηκεύσει τα ούρα και συστέλλεται κατά την ούρηση για να απελευθερώσει τα ούρα. Σχετικοί είναι οι μύες του σφιγκτήρα της ουρήθρας που περιβάλλουν την ουρήθρα για να ελέγχουν τη ροή των ούρων όταν συστέλλονται.

## Δομή
Ο εξωστήρας μυς αποτελείται από λείο μυ που κατανέμεται σε τρία ομόκεντρα στρώματα: το εξωτερικό που σχηματίζεται από διαμήκεις μυϊκές ίνες, το μεσαίο που σχηματίζεται από κυκλικές ίνες και το εσωτερικό που σχηματίζεται επίσης από διαμήκεις ίνες. Οι ίνες του εξωστήρα μυ προέρχονται από την οπίσθια επιφάνεια του σώματος της ηβικής και στα δύο φύλα και στο αρσενικό από το παρακείμενο τμήμα του προστάτη. Αυτές οι ίνες περνούν, με περισσότερο ή λιγότερο διαμήκη τρόπο, πάνω από την κάτω επιφάνεια της ουροδόχου κύστης, πάνω από την κορυφή της, και στη συνέχεια κατεβαίνουν για να προσκολληθούν στον προστάτη στον άνδρα και στο μπροστινό μέρος του κόλπου στη γυναίκα. Στα πλάγια της κύστης οι ίνες είναι διατεταγμένες λοξά και τέμνει η μία την άλλη.

## Λειτουργία
Κατά την ούρηση, ο εξωστήρας μυς συστέλλεται μέσω παρασυμπαθητικών νεύρων από τα πυελικά σπλαχνικά νεύρα για να αδειάσει την ουροδόχο κύστη.  Άλλες φορές, ο μυς διατηρείται χαλαρός μέσω συμπαθητικών νεύρων από το κατώτερο υπογαστρικό πλέγμα για να επιτρέψει στην κύστη να γεμίσει. 

## Κλινική σημασία
Σε ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας άνω των 60 ετών, ο εξωστήρας μυς μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στην κένωση της ουροδόχου κύστης, με αποτέλεσμα άβολη κατακράτηση ούρων.

Η βλεννογόνος της ουροδόχου κύστης μπορεί να σχηματίζει κήλη μέσω του εξωστήρα μυ.  Αυτή είναι συνήθως μια επίκτητη κατάσταση λόγω υψηλής πίεσης στην ουροδόχο κύστη, βλάβης ή υπάρχουσας διαταραχής του συνδετικού ιστού. 

## Παραπομπές

Κατηγορία:Ουρολογία
Ευρωλίγκα ανδρών 2024-25

Η **Ευρωλίγκα ανδρών 2024-25** είναι η 25η διοργάνωση υπό τη Euroleague Basketball και η 15η με την Turkish Airlines ως χορηγό, καθώς και η 68η συμπεριλαμβανομένων των διοργανώσεων της FIBA Europe. Η σεζόν ξεκίνησε το διήμερο 3 - 4 Οκτωβρίου 2024 με την πρώτη αγωνιστική της κανονικής περιόδου.

Πρωταθλήτρια Ευρώπης ανακηρύχτηκε η Φενέρμπαχτσε για 2η φορά στην ιστορία της.

## Ομάδες

### Γήπεδα και τοποθεσίες

## Βαθμολογία

## Αποτελέσματα

## Play-in
Σε αυτή την μίνι νοκ αουτ φάση αγωνίζονται οι ομάδες που κατέλαβαν τις θέσεις 7-10 της βαθμολογίας, για να προκύψουν οι 2 που θα καταλάβουν οριστικά τις θέσεις 7 και 8 και θα μπουν στα Play-offs. Στο πρώτο παιχνίδι αγωνίζεται η 7η με την 8η ομάδα και ο νικητής καταλαμβάνει την 7η θέση, ενώ ο χαμένος παίζει τελικό για την 8η θέση με τον νικητή του ζευγαριού 9-10. Οι αγώνες διεξήχθησαν στις 15 και 18 Απριλίου.

## Play-offs
Στα playoffs η πρόκριση για το Final Four δίνεται στις ομάδες που θα κερδίσουν τρεις αγώνες. Αν μια ομάδα κερδίσει τρεις αγώνες προτού πραγματοποιηθούν και οι πέντε συνολικά αγώνες της σειράς, οι εναπομείναντες αγώνες παραλείπονται. Οι ομάδες που τερμάτισαν στις υψηλότερες θέσεις στον όμιλο (1-4) παίζουν τον πρώτο, τον δεύτερο και τον πέμπτο (αν χρειαστεί) αγώνα της σειράς στην έδρα τους.

Ο 1οι αγώνες θα πραγματοποιηθούν στις 22 και 23 Απριλίου, οι 2οι στις 24 και 25, οι 3οι στις 29 και 30, οι 4οι (όπου χρειαστεί) την 1 και 2 Μαΐου και ο 5ος (όπου χρειαστεί) στις 6 και 7 Μαΐου.

### Σειρές

## Φάιναλ Φορ
Οι αγώνες θα διεξαχθούν στην "Etihad Arena" του Άμπου Ντάμπι των ΗΑΕ το τριήμερο 23-25 Μαΐου 2025.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

*Επίσημος ιστότοπος

2024-25
Κατηγορία:Καλαθοσφαίριση το 2024
Κατηγορία:Καλαθοσφαίριση το 2025
Δυτική Έρημος (Αίγυπτος)

thumb|Υψώματα σε σχήμα ηφαιστειακών κώνων στη «Μαύρη έρημο», τμήμα της Δυτικής Ερήμου της Αιγύπτου
**Δυτική Έρημος της [[Αίγυπτος|Αιγύπτου]]** ονομάζεται η ερημική έκταση της χώρας που βρίσκεται στα δυτικά του ποταμού Νείλου, μέχρι τα σύνορα με τη Λιβύη. Στη διεύθυνση βορρά-νότου απλώνεται από τη Μεσόγειο Θάλασσα μέχρι τα σύνορα με το Σουδάν και συνεπώς αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος της εκτάσεως του σημερινού κράτους της Αιγύπτου. Ονομάσθηκε έτσι σε αντίστιξη με την Ανατολική Έρημο, η οποία εκτείνεται στα ανατολικά του Νείλου, μέχρι την Ερυθρά Θάλασσα. Η Δυτική Έρημος είναι κυρίως μια βραχώδης έρημος (*ρεγκ*), μολονότι μια έκταση αμμώδους ερήμου (*εργκ*), γνωστή με την περιγραφική ονομασία Μεγάλη Θάλασσα της άμμου, βρίσκεται στο δυτικό μέρος, προς το λυβικό σύνορο.

Η Δυτική Έρημος καλύπτει έκταση 680.650 τετραγωνικών χιλιομέτρων, δηλαδή τα δύο τρίτα της συνολικής εκτάσεως της χώρας. Το μεγαλύτερο υψόμετρο πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας σε όλη αυτή την περιοχή είναι περίπου χίλια μέτρα, στο οροπέδιο Γκιλφ αλ Κεμπίρ στα νοτιοδυτικά της. Η Δυτική Έρημος δεν έχει βλάστηση και είναι ακατοίκητη, εκτός μιας τοξωτής αλυσίδας οάσεων, από τη γνωστή Όαση Σίβα (ή Σίουα) στα βορειοδυτικά μέχρι τη Χάργκα στα νότια. Το βόρειο μέρος της υπήρξε «θέατρο» πολεμικών συγκρούσεων στη νεότερη ιστορία, ιδίως κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Διοικητικώς η τεράστια έκταση της Δυτικής Ερήμου υποδιαιρείται σε διάφορα κυβερνεία.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Δυτικη Ερημος Αιγυπ
Δυτικη
Απριέλεφκα

Η **Απριέλεφκα** () είναι μικρή πόλη στο Διαμέρισμα Ναρο-Φαμίνσκι του Όμπλαστ της Μόσχας, στη Ρωσία. Κτίσθηκε δίπλα στη σιδηροδρομική γραμμή Μόσχας–Καλούγκα,  από τη Μόσχα. Ο πληθυσμός της μειώθηκε από 21.178 κατοίκους το 1989 σε 18.349 κατοίκους το 2010 και αυξήθηκε σε 37.137 το 2023. Η ονομασία της πόλεως προέρχεται από τον γειτονικό μικρό ποταμό Απριέλεφκα. Παρά το ότι η ονομασία μοιάζει πολύ με τη ρωσική και ευρωπαϊκή γενικότερα) λέξη για τον μήνα Απρίλιο, στην πραγματικότητα δεν έχει ετυμολογική σχέση: η ρίζα της είναι το σλαβικό "", που σημαίνει «υγρότοπος» ή «τυρφώνας».

Η πόλη είναι νέα, καθώς ιδρύθηκε το 1899. Αναγνωρίσθηκε ως οικισμός «αστικού τύπου» το 1935 και ως δήμος το 1961. Κατά τη σοβιετική εποχή η οικονομία της βασιζόταν στο εργοστάσιο παραγωγής δίσκων γραμμοφώνου (βινυλίου), το μεγαλύτερο του είδους του σε ολόκληρη τη Σοβιετική Ένωση. Αυτό είχε ιδρυθεί το 1910 από τρεις Γερμανούς επιχειρηματίες: τον Γκότλημπ Μολ, τον γιο του Γιόχαν και τον Άουγκουστ Κύμπαρτ. Σήμερα υπάρχει και ένα χημικό εργοστάσιο.

## Παραπομπές


## Πηγές
* Το ομώνυμο λήμμα στη *Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια* «Χάρη Πάτση», τόμος 6

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 
*  

Απριελεφκα
Άπροι

Οι **Άπροι** ή ο **Άπρος** (λατ. *Aprus*) ήταν αρχαία, ρωμαϊκή και μεσαιωνική πόλη της Θράκης.

## Ιστορία
Ο Στέφανος ο Βυζάντιος διασώζει ένα απόσπασμα του Θεοπόμπου (4ος αιώνας π.Χ.) που αναφέρει τους Άπρους. Ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος σημειώνει ότι ο Άπρος βρισκόταν στο εσωτερικό της Θράκης, 22 ρωμαϊκά μίλια (*mille passus*, περ. 1,48 χιλιόμετρο το ένα) από τη Ραιδεστό ή Βισάνθη, 50 από τη Βιζύη και 180 ρωμαϊκά μίλια από τους Φιλίππους.

Η πόλη επανιδρύθηκε από τους Ρωμαίους με την ονομασία **Colonia Claudia Aprensis** στα μέσα του 1ου αιώνα μ.Χ., πιθανώς σε συνάρτηση με την προσάρτηση της ρωμαϊκής Επαρχίας της Θράκης από τον Ρωμαίο Αυτοκράτορα Κλαύδιο. Προοριζόταν ως τόπος διαμονής των βετεράνων του ρωμαϊκού στρατού. Βρισκόταν επί της Εγνατίας Οδού που κατέληγε στο Βυζάντιο, τη μελλοντική Κωνσταντινούπολη.

Τον 4ο αιώνα μ.Χ. ο Άπρος ήταν η κυριότερη πόλη της περιοχής στα νοτιοδυτικά της Περίνθου (μετέπειτα Ηράκλειας), της πρωτεύουσας της επαρχίας.

Σε έγγραφα του 6ου αιώνα η πόλη έχει αλλάξει ονομασία και αποκαλείται **Θεοδοσιούπολις**, προς τιμή του Αυτοκράτορα Θεοδοσίου Β΄, ή και του Θεοδοσίου Α΄.

Μετά τη σταυροφορική Άλωση της Κωνσταντινούπολης (1204), ο Ερρίκος της Φλάνδρας, αδελφός του Βαλδουίνου Α΄ της Κωνσταντινούπολης, επιτέθηκε στην πόλη και συμπεριφέρθηκε με βαρβαρότητα προς τους κατοίκους της. Η Λατινική Αυτοκρατορία έχρισε τον Θεόδωρο Βρανά «κύριο του Άπρου». Το 1206 ο Τσάρος των Βουλγάρων Καλογιάν κατέστρεψε την πόλη, αλλά ο Βρανάς την ξανάχτισε.

Στην ομώνυμη Μάχη του Άπρου τον Ιούλιο του 1305 οι Καταλανοί συνέτριψαν τον βυζαντινό στρατό του Αυτοκράτορα Μιχαήλ Θ΄ Παλαιολόγου.

## Παραπομπές


## Πηγές
* Το ομώνυμο λήμμα στη *Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια* «Χάρη Πάτση», τόμος 6, σελ. 392
* Külzer, Andreas: *Tabula Imperii Byzantini: Band 12, Ostthrakien (Eurōpē)*, Österreichische Akademie der Wissenschaften, Βιέννη 2008, σσ. 255-259, ISBN 978-3-7001-3945-4

Κατηγορία:Πόλεις της αρχαίας Θράκης
Κατηγορία:Γεωγραφία της Μεσαιωνικής Θράκης
Κατηγορία:Καθολικές τιμητικές επισκοπές της Ευρώπης
Απτοσφαιρίνη

Η **απτοσφαιρίνη** (αγγλ. *haptoglobin*, συντομογραφείται ως **Hp**) είναι η πρωτεΐνη του αίματος που στον άνθρωπο κωδικοποιείται από το ομώνυμο γονίδιο *HP* του 16ου χρωμοσώματος. Στο πλάσμα του αίματος, η απτοσφαιρίνη προσδένεται στην *ελεύθερη* αιμοσφαιρίνη που τυχαίνει να διαρρεύσει έξω από τα ερυθρά αιμοσφαίρια και αποτρέπει έτσι τη βλαβερή οξειδωτική δράση της. Αντιστοίχως, η αιμοπηξίνη προσδένεται στην *ελεύθερη* αίμη. Το πρωτεϊνικό σύμπλεγμα απτοσφαιρίνης-αιμοσφαιρίνης αφαιρείται κατόπιν από το δικτυοενδοθηλιακό σύστημα (κυρίως από τον σπλήνα).

Σε εργαστηριακές συνθήκες η συμπεριφορά αυτή της απτοσφαιρίνης χρησιμεύει για την ανίχνευση και την παρακολούθηση της ενδοαγγειακής αιμολυτικής αναιμίας. Στην ενδοαγγειακή αιμόλυση η αιμοσφαιρίνη απελευθερώνεται στην κυκλοφορία και τότε η απτοσφαιρίνη προσδένεται στην αιμοσφαιρίνη, διεργασία που προκαλεί πτώση των επιπέδων απτοσφαιρίνης.

Η πρωτεΐνη απτοσφαιρίνη ανακαλύφθηκε ως «ουσία του πλάσματος» του αίματος το 1938 από τους Γάλλους βιοχημικούς Max-Fernand Jayle και Michel Polonovski.

## Παραπομπές


## Πηγές
* Το ομώνυμο λήμμα στη *Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια* «Χάρη Πάτση», τόμ. 6

Απτοσφαιρινη
Δίστυλο

[thumb|upright|Νεοκλασικό παρεκκλήσιο με τη μορφή ρωμαϊκού δίστυλου ναού με [Doric order|Doric κίονες]]
Στην κλασική αρχιτεκτονική **δίστυλο** ονομάζεται ένα μικρό κτίσμα που μοιάζει με ναό και έχει δύο κίονες στις πλευρές της εισόδου, σχηματίζοντας έν porch. Κατ' επέκταση, ο όρος μπορεί να εννοεί ένα δίστυλο *in antis*, το πρωταρχικό σχέδιο του αρχαίου ελληνικού ναού, στον οποίο δύο κίονες βρίσκονται ανάμεσα σε δύο παραστάδες.


Αρχείο:Hellenistic Money box in shape of a temple from Priene Antikensammlung Berlin.jpg|Κουμπαράς των ελληνιστικών χρόνων σε σχήμα ναού


## Δείτε επίσης
* Περιστύλιο
* Αμφιπρόστυλο

## Παραπομπές


Διστυλο
Ντουμπάι ΜΚ

Η **Ντουμπάι ΜΚ** (αραβικά: نادي دبي لكرة السلة) είναι επαγγελματικός σύλλογος καλαθοσφαίρισης από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, με έδρα το Ντουμπάι. Η ομάδα έχει συμμετάσχει στην Αδριατική Λίγκα, και στην Ευρωλίγκα από τη σεζόν 2025–26.

## Ιστορία
Οι φήμες για μια ομάδα που θα εδρεύει στο Ντουμπάι και θα ενταχθεί στην Ευρωλίγκα ξεκίνησαν το 2022 και οι συνομιλίες επιβεβαιώθηκαν τον Ιανουάριο του 2024.

Στις 19 Μαρτίου 2024, η Αδριατική Λίγκα ανακοίνωσε επίσημα ότι η Ντουμπάι θα ενταχθεί στο πρωταθλήματα για τις επόμενες τρεις σεζόν, ξεκινώντας από τη σεζόν 2024–25. Οι ομάδες από το πρωτάθλημα θα λαμβάνουν 2,5 εκατομμύρια ευρώ ετήσια από την Ντουμπάι, η οποία επίσης πληρώνει όλα τα ταξιδιωτικά έξοδα.

Ο Γιούριτσα Γκόλεματς προσλήφθηκε ως ο πρώτος προπονητής του συλλόγου, ενώ ο Αμερικανός Νέιτ Μέισον ήταν ο πρώτος παίκτης που υπέγραψε επίσημα με το σύλλογο. Αργότερα, εντός του καλοκαιριού, ο σύλλογος ανακοίνωσε πως η 17.000 θέσεων Αρένα Coca-Cola θα είναι η έδρα του. 

Στις 10 Σεπτεμβρίου 2024, ανακοινώθηκε η μεταγραφή του Ντέιβις Μπερτάνς, από τους Σάρλοτ Χόρνετς του NBA.

Στον πρώτο της αγώνα στην Αδριατική Λίγκα, στις 22 Σεπτεμβρίου 2024, η Ντουμπάι νίκησε τον Ερυθρό Αστέρα στην έδρα του. Επικράτησε επίσης των Παρτιζάν, Ζαντάρ και Τσεντεβίτα Ζάγκρεμπ, μεταξύ άλλων, κατά τη διάρκεια της σεζόν 2024–25, φτάνοντας έως τα ημιτελικά.

Η ομάδα θα αγωνιστεί στην κορυφαία ευρωπαϊκή διασυλλογική διοργάνωση, την Ευρωλίγκα, για τη σεζόν 2025–26, καθώς εξασφάλισε άδεια πενταετούς διάρκειας για συμμετοχή μέχρι και τη σεζόν 2029–30.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Σύλλογοι καλαθοσφαίρισης από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
Κατηγορία:Αθλητισμός στο Ντουμπάι
Κατηγορία:Ιδρύσεις ομάδων καλαθοσφαίρισης το 2024
Κατηγορία:Σύλλογοι της Ευρωλίγκα ανδρών
Νήσοι Θίες

μικρογραφία|473x473εσ|Τοπογραφικός χάρτης νήσων Θίες.
Οι **νήσοι Θίες** (Αγγλικά: *Cíes Islands,* Γαλικιανά: *Illas Cíes*, Ισπανικά: *Islas Cíes*) είναι ένα αρχιπέλαγος στα ανοιχτά της ακτής της Ποντεβέδρα στη Γαλικία της Ισπανίας, στις εκβολές του ποταμού Ρία ντε Βίγκο. Το έτος 1980 ανακυρήγθηκαν ως Φυσικό Καταφύγιο και ανήκουν στο Εθνικό Πάρκο των Νήσων του Ατλαντικού της Γαλικίας (Parque Nacional Marítimo-Terrestre das Illas Atlánticas de Galicia) που δημιουργήθηκε το 2002.

## Αρχιπέλαγος
Το αρχιπέλαγος αποτελείται από τρία νησιά, το Μοντεαγκούδο ("Αιχμηρο Βουνό" ή Βόρειο Νησί), το Ντο Φάρο ("Νησί του Φάρου" ή Μεσσαίο Νησί) και το Σάν Μαρτίνο ("Άγιος Μαρτίνος" ή Νότιο Νησί) καθώς και από ένα μικρό σύμπλεγμα νησίδων (ισπανικά: Ila Agoeiro ou Boeiro) στα νότια και ανοιχτά του Σαν Μαρτίνο στις οποίες λειτουργεί και φάρος.

Η νήσος Ντο Φάρο συνδέεται μέσω της παραλίας Ρόδας (ισπανικά :Playa de Rodas) με τη νήσο Μοντεαγκούδο, καθώς και με ένα τεχνητό τσιμεντένιο διάδρομο που γεφυρώνει τα δύο νησιά, σχηματίζοντας την λίμνη Νένος (ισπανικά: Lago dos nenos) ανάμεσα στον διάδομο και την παραλία.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Νησιά της Ισπανίας
Υπεραερισμός

Ο **υπεραερισμός** είναι ακανόνιστη αναπνοή που συμβαίνει όταν ο ρυθμός ή ο αναπνεόμενος αέρας της αναπνοής εξαλείφει περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα από αυτό που μπορεί να παράγει το σώμα. Αυτό οδηγεί σε υποκαπνία, δηλαδή μειωμένη συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα διαλυμένου στο αίμα. Το σώμα κανονικά προσπαθεί να αντισταθμίσει αυτό ομοιοστατικά, αλλά εάν αυτό αποτύχει ή παρακαμφθεί, το pH του αίματος θα αυξηθεί, οδηγώντας σε αναπνευστική αλκάλωση. Τα συμπτώματα της αναπνευστικής αλκάλωσης περιλαμβάνουν ζάλη, μυρμήγκιασμα στα χείλη, στα χέρια ή στα πόδια, πονοκέφαλο, αδυναμία, λιποθυμία και επιληπτικές κρίσεις. Σε ακραίες περιπτώσεις, μπορεί να προκαλέσει καρποποδικούς σπασμούς, χτυπήματα και συστολές των χεριών και των ποδιών.

Παράγοντες που μπορεί να προκαλέσουν ή να διατηρήσουν  τον υπεραερισμό περιλαμβάνουν: άγχος ή διαταραχή πανικού, μεγάλο υψόμετρο, τραυματισμός στο κεφάλι, εγκεφαλικό επεισόδιο, αναπνευστικές διαταραχές όπως άσθμα , πνευμονία ή σύνδρομο υπεραερισμού, καρδιαγγειακά προβλήματα όπως πνευμονική εμβολή, αναιμία, ένας εσφαλμένα βαθμονομημένος ιατρικός αναπνευστήρας, και ανεπιθύμητες παρενέργειες σε ορισμένα φάρμακα. 

Ο υπεραερισμός μπορεί επίσης να προκληθεί σκόπιμα για να επιτευχθεί μια αλλαγμένη κατάσταση συνείδησης, όπως στο παιχνίδι ασφυξίας, κατά τη διάρκεια ασκήσεων αναπνοή, ή σε μια προσπάθεια να παραταθεί μια ελεύθερη κατάδυση.
## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Κατηγορία:Αναπνευστικές ανωμαλίες
Friesenjung

"**Friesenjung**" (μεταφράζεται ως "Αγόρι της Φριζίας") είναι ένα τραγούδι του 1993 από τον Γερμανό κωμικό και μουσικό Otto Waalkes και μια παρωδία του "Englishman in New York" του Sting, στο οποίο η Φριζική ζωή (που σχετίζεται με την Ανατολική Φρίζια, την περιοχή από την οποία προέρχεται ο Waalkes) τονίζεται.

Ο Γερμανός ράππερ Ski Aggu [de] και ο Ολλανδός μουσικός Joost Klein χρησιμοποίησαν ένα δείγμα του τραγουδιού στο δικό τους κομμάτι "Friesenjung", το οποίο κυκλοφόρησε ως single στις 25 Μαΐου 2023. Αργότερα έφτασε στο νούμερο ένα στη Γερμανία και την Αυστρία.

## Πηγές


Κατηγορία:Νούμερο 1 singles στην Αυστρία
Κατηγορία:Γερμανικά τραγούδια
Κατηγορία:Singles του 2023
Κατηγορία:Τραγούδια του 1993
Κατηγορία:Σελίδες με πηγές CS1 στα Πολωνικά (pl)
Κατηγορία:Σελίδες με πηγές CS1 στα Γερμανικά (de)
Κονθεπθιόν Αρέναλ

Η **Κονθεπθιόν Αρέναλ Πόντε** (ισπαν. *Concepción Arenal Ponte*, Φερόλ, Ισπανία, 31 Ιανουαρίου 1820 – Βίγο, 4 Φεβρουαρίου 1893) ήταν πτυχιούχος νομικός, κοινωνιολόγος, ευεργέτρια, δημοσιογράφος, διανοουμένη, ποιήτρια και θεατρική συγγραφέας στη γαλικιανή γλώσσα και στο ρεύμα του ρεαλισμού. Επίσης υπήρξε και πρωτοπόρος του ισπανικού φεμινισμού.

Η Αρενάλ είχε ταλέντο στη λογοτεχνία και υπήρξε η πρώτη γυναίκα που πήγε ποτέ σε πανεπιστήμιο στην Ισπανία. Αργότερα ίδρυσε την επιθεώρηση *Η φωνή της ελεημοσύνης*, ενώ οι κοινωνιολογικές μελέτες και οι δράσεις της είχαν ευεργετική επίδραση στην ποινική νομοθεσία της πατρίδας της.

## Παραπομπές


## Πηγές
* Το λήμμα «Αρέναλ Κονθεψιόν» στη *Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια* «Χάρη Πάτση», τόμος 6, σελ. 522

Κατηγορία:Ισπανοί συγγραφείς στα γαλικιανά
Κατηγορία:Ισπανοί νομικοί
Κατηγορία:Ισπανοί κοινωνιολόγοι
Κατηγορία:Ισπανοί φεμινιστές
Κατηγορία:Ευεργέτες
Αμί Αργκάν

Ο **Φρανσουά-Πιερ-Αμεντέ Αργκάν** (γαλλ. *François-Pierre-Amédée Argand*), γνωστός ως **Αμί Αργκάν** (*Ami Argand*, 5 Ιουλίου 1750 – 14 ή 24 Οκτωβρίου 1803) ήταν Ελβετός (από τη Δημοκρατία και το καντόνι της Γενεύης) εφευρέτης, φυσικός και χημικός. Επινόησε την ομώνυμη λάμπα Αργκάν, μια σημαντική βελτίωση της παραδοσιακής λάμπας λαδιού.

## Παραπομπές


## Πηγές
* Το λήμμα «Αργκάν, Αιμέ» στη *Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια* «Χάρη Πάτση», τόμος 6, σελ. 478

Κατηγορία:Ελβετοί εφευρέτες
Κατηγορία:Ελβετοί χημικοί
Κατηγορία:Χημικοί του 18ου αιώνα
Κατηγορία:Ελβετοί φυσικοί
Μητροπολίτης Γέρων Καισαρείας Θεοφύλακτος

Ο **Μητροπολίτης Γέρων Καισαρείας Θεοφύλακτος** (κατά κόσμον *Κωνσταντίνος Τζουμέρκας*, Εξοχή Πιερίας, 21 Μαΐου 1945) είναι Έλληνας ιεράρχης του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας.

## Βιογραφικά στοιχεία
Γεννήθηκε στο χωριό Εξοχή του Νομού Πιερίας το 1945 όπου και μεγάλωσε. Σπούδασε θεολογία στην Θεολογική Σχολή του Α.Π.Θ. Εκάρη μοναχός στην Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπεδίου του Αγίου Όρους της οποίας διετέλεσε αρχιγραμματέας και βιβλιοφύλακας.

Διάκονος χειροτονήθηκε το 1966 και πρεσβύτερος το 1969. Υπηρέτησε στις Μητροπόλεις Βεροίας, Λαρίσης και Ρόδου.

Το 1991 μετέβη στην Αφρική, όπου υπηρέτησε ως εφημέριος της Μητροπόλεως Καρθαγένης στην Τρίπολη της Λιβύης.

Στις 26 Νοεμβρίου 1999 χειροτονήθηκε τιτουλάριος Επίσκοπος Βαβυλώνος και τοποθετήθηκε προϊστάμενος της Ιεράς Πατριαρχικής Μονής Αγίου Γεωργίου Παλαιού Καΐρου. Στις 27 Οκτωβρίου 2004 εξελέγη μητροπολίτης της ανασυσταθείσης Μητροπόλεως Τριπόλεως. Έφυγε από την πρωτεύουσα της Λιβύης στις 4 Ιουλίου 2014, ουσιαστικά διωγμένος από τις απειλές των ισλαμιστών μετά την κατάρρευση της κυβέρνησης του Μουαμάρ Καντάφι. Έκτοτε διαμένει στην ιδιαίτερη πατρίδα του την Πιερία, όπου και ως επί το πλείστον ιερουργεί στην Ιερά Μητρόπολη Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος, αν και επισκέπτεται και άλλες μητροπόλεις ανά την επικράτεια.

Στις 15 Φεβρουαρίου 2024 εξελέγη Μητροπολίτης Γέρων Καισαρείας (της Αφρικής), τίτλος ο οποίος τον καθιστά δεύτερο εν τη τάξει αρχιερέα του Πατριαρχείου.

## Παραπομπές


Καισαρειας
Χουσεΰν Αραμπλίνσκι

Ο **Χουσεΰν Αραμπλίνσκι** (αζερ. *Hüseyn Ərəblinski*) ήταν το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο του Αζέρου ηθοποιού **Χουσεΰνμπαλα Μαμάντ ογλού Χαλάφοφ** (1881 – 17 Μαρτίου 1919), που γεννήθηκε και πέθανε στο Μπακού.

## Βίος και σταδιοδρομία
Ο Χουσεΰν γεννήθηκε σε φτωχή οικογένεια, χάνοντας και τον πατέρα του σε μικρή ηλικία. Η μητέρα του τον έστειλε σε ένα θρησκευτικό σχολείο, αλλά μετά από λίγο καιρό το άφησε, καθώς δεν μπορούσε να πληρώσει τα δίδακτρα. Ωστόσο με τη βοήθεια ενός δασκάλου της περιοχής που στήριζε τις σπουδές των φτωχόπαιδων, του Χαμπίμπ μπέη Μαχμουντμπέγιοφ, ο Αραμπλίνσκι έγινε δεκτός στο Γ΄ Ρωσο-μουσουλμανικό Σχολείο. Ο προοδευτικός Μαχμουντμπέγιοφ ήταν επίσης και εκείνος που προκάλεσε το ενδιαφέρον του νεαρού για την ηθοποιία. Κάποιο θέατρο συμφώνησε να εμπιστευθεί σε μαθητές του Μαχμουντμπέγιοφ μικρούς ρόλους σε παραστάσεις. Η πρώτη ερμηνεία του Αραμπλίνσκι, παρά την επιμελή προετοιμασία του, δεν ήταν επιτυχημένη, πάντως από το 1897 έως το 1900 συνέχισε να παίζει σε μικρούς ρόλους.

Το αληθινό ταλέντο του Αραμπλίνσκι αποκαλύφθηκε το 1905, όταν ο περιοδεύων χορευτικός θίασος Αζέρων όπου ανήκε παρουσίασε στην πόλη Λανκαράν το έργο *Η θλίψη του Φαχρεντίν* (*Musibat-i Fakhraddin*) μια τραγωδία του σύγχρονού τους τότε συγγραφέως Νατζάφ μπέυ Βαζίροφ. Καθώς ο πρωταγωνιστής ασθένησε και δεν μπορούσε να συμμετάσχει στις πρόβες, ο ρόλος δόθηκε στον 24χρονο τότε Χουσεΰν, που έδωσε μια θαυμάσια ερμηνεία, ώστε τα επόμενα έτη να επιλέγεται συχνά για τον πρωταγωνιστικό αυτόν ρόλο. Σύντομα άρχισε να παίζει και άλλους μεγάλους ρόλους, όπως του Σάχη στο έργο *Αγάς Μοχάμεντ Χαν Κατζάρ* του Α. Χαγκβερντίγιεφ, του Χλεστάκοφ στον ''Επιθεωρητή'' του Νικολάι Γκόγκολ, τον ομώνυμο ρόλο στον *Οθέλλο* του Σαίξπηρ και άλλους. Το ψετυδώνυμο «Αραμπλίνσκι» ήταν το επώνυμο μιας νεαρής που παρακολουθούσε τις παραστάσεις του, την οποία είχε ερωτευθεί ο ηθοποιός σε περιοδεία στο Ντερμπέντ το 1906.

Από το 1907 και μετά ο Αραμπλίνσκι εργάσθηκε και ως θεατρικός σκηνοθέτης. Το έτος 1916 πρωταγωνίστησε στην ταινία του βωβού κινηματογράφου *Β τσάρστβε νέφτι ι μιλιόνοφ* (= «Στο βασίλειο του πετρελαίου και των εκατομμυρίων», σκηνοθεσία Μπαρίς Σβετλόφ) στον ρόλο του Λουτφαλί μπέη.

## Παραπομπές


## Πηγές
* Το λήμμα «Αραμπλίνσκη Χουσεΐν Μαμέτ-ογλού» στη *Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια* «Χάρη Πάτση», τόμ. 6

Κατηγορία:Αζέροι ηθοποιοί θεάτρου
Κατηγορία:Αζέροι ηθοποιοί κινηματογράφου
Κατηγορία:Ηθοποιοί βωβών ταινιών
Κατηγορία:Σκηνοθέτες θεάτρου
Κατηγορία:Σκηνοθέτες όπερας
Καμίγ Αραμπούρ

Ο **Καμίγ Αραμπούρ** (γαλλ. *Camille Arambourg*, 3 Φεβρουαρίου 1885 – 19 Νοεμβρίου 1969) ήταν Γάλλος παλαιοντολόγος των σπονδυλωτών ζώων. Διεξήγαγε εκτεταμένες έρευνες στο πεδίο στη Βόρεια Αφρική, συμπεριλαμβανομένης της Αιθιοπίας. Τη δεκαετία του 1950 επιχειρηματολόγησε εναντίον του κυρίαρχου μοντέλου σχετικά με τον άνθρωπο του Νεάντερταλ ως υπερβολικά ζωώδες και «πιθηκόμορφο».

Κατά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο ο Αραμπούρ υπηρέτησε στο στράτευμα. Κατόπιν έγινε καθηγητής της γεωλογίας στην Ανώτερη Εθνική Γεωπονική Σχολή στο Αλγέρι και μετά καθηγητής της Παλαιοντολογίας στο Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας στο Παρίσι, θέση στην οποία διαδέχθηκε τον δάσκαλό του Μαρσελέν Μπουλ. Το γένος πτερόσαυρου *[[Arambourgiania]]* ονομάστηκε προς τιμή του, το ίδιο και το είδος σημερινού ψαριού *Enteromius arambourgi*.

Ο Αραμπούρ διετέλεσε και πρόεδρος της Παναφρικανικής Αρχαιολογικής Ομοσπονδίας, από το 1959 έως το 1963.

## Παραπομπές


## Πηγές
* Το λήμμα «Αραμπούργκ Κάμιλλος» στη *Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια* «Χάρη Πάτση», τόμος 6

Κατηγορία:Γάλλοι γεωλόγοι
Κατηγορία:Παλαιοντολόγοι
Βραβείο Ανδρικού Ρόλου Φεστιβάλ Καννών

Το **Βραβείο Ανδρικού Ρόλου** () είναι ένα βραβείο που απονέμεται στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών από το 1946. Δίνεται σε έναν ηθοποιό που έχει επιδείξει εξαιρετική απόδοση και επιλέγεται από την κριτική επιτροπή ανάμεσα στις ταινίες της επίσημης λίστας στο φεστιβάλ.

Στο 1ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Καννών που πραγματοποιήθηκε το 1946, ο Ρέι Μιλάντ ήταν ο πρώτος νικητής αυτού του βραβείου για την ερμηνεία του στην ταινία *[[Το χαμένο Σαββατοκύριακο]]*, ενώ ο Τζέσι Πλέμονς είναι ο πιο πρόσφατος νικητής σε αυτήν την κατηγορία για τον ρόλο του στο *Ιστορίες καλοσύνης* στο 77ο Φεστιβάλ το 2024.

## Ιστορία
Το βραβείο απονεμήθηκε για πρώτη φορά το 1946. Το βραβείο δεν απονεμήθηκε σε πέντε περιπτώσεις (1947, 1953–54, 1956 και 1960). Το φεστιβάλ δεν πραγματοποιήθηκε καθόλου το 1948, το 1950 και το 2020. Το 1968, δεν δόθηκαν βραβεία, καθώς το φεστιβάλ ακυρώθηκε στο μέσο της διοργάνωσης λόγω των γεγονότων του Μάη του '68 στη Γαλλία. Σε τέσσερις περιπτώσεις, η κριτική επιτροπή απένειμε σε περισσότερους από δύο άνδρες το βραβείο για μία ταινία. Οι τέσσερις ταινίες ήταν *Bolshaya semya* (1955), *Σύντροφοι του κακού* (1959), *[[Μακρύ ταξίδι μέσα στη νύχτα]]* (1962) και *[[Πολεμιστές σε ξένο μέτωπο]]* (2006). Οι Ντιν Στόκγουελ, Τζακ Λέμον και Μαρτσέλο Μαστρογιάνι έχουν κερδίσει τα περισσότερα βραβεία σε αυτήν την κατηγορία, από δύο φορές ο καθένας. Το βραβείο μπορεί να δοθεί για πρωταγωνιστικούς ή δεύτερους ρόλους, με εξαίρεση την περίοδο από το 1979 έως το 1981, καθώς και το 1991, οπότε το φεστιβάλ απένειμε ξεχωριστό βραβείο «Καλύτερου Β' Ανδρικού Ρόλου». Η κριτική επιτροπή επίσης, κατά καιρούς, τιμά ηθοποιούς με ειδική μνεία που είναι ξεχωριστή από το κύριο βραβείο.

## Νικητές

## Πολλαπλές νίκες
Τα ακόλουθα άτομα έχουν λάβει πάνω από ένα βραβεία Καλύτερου Ηθοποιού:

## Δείτε επίσης
Τα παρακάτω άτομα έχουν λάβει επίσης βραβείο/α Καλύτερου Ηθοποιού στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βενετίας ή στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βερολίνου.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Επίσημη ιστοσελίδα του Φεστιβάλ Καννών
* Φεστιβάλ Καννών στο IMDb

Κατηγορία:Φεστιβάλ κινηματογράφου Καννών
Κατηγορία:Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα περσικά
Κατηγορία:Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα ιαπωνικά
Κατηγορία:Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα γαλλικά
Μνημείο Εβραϊκού Ολοκαυτώματος (Θεσσαλονίκη)

Το **Μνημείο Εβραϊκού Ολοκαυτώματος**, γνώστο και ως **Menorah in Flames**, είναι γλυπτό που δημιουργήθηκε το 1997 από τον Νάνντορ Γκλιντ ως μνημείο του Ολοκαυτώματος για να τιμήσει την απελάση των Εβραίων της Θεσσαλονίκης.

Το γλυπτό, αρχικά χτισμένο σε μια προαστιακή περιοχή, έχει εγκατασταθεί από το 2006 στην πλατεία Ελευθερίας όπου έγινε η συγκέντρωση 9.000 Εβραίων ανδρών το 1942.

Ήταν το πρώτο μνημείο του Ολοκαυτώματος που χτίστηκε σε δημόσιο χώρο στην Ελλάδα και η εγκατάστασή του σηματοδοτεί μια αλλαγή στάσης των Ελλήνων αξιωματούχων προς την ανάμνηση του Ολοκαυτώματος. Το μνημείο βανδαλίζεται τακτικά.

## Παραπομπες


Κατηγορία:Ολοκαύτωμα στην Ελλάδα
Κατηγορία:Εβραίοι και Ιουδαϊσμός στη Θεσσαλονίκη
Κατηγορία:Μνημεία της Θεσσαλονίκης
Κατηγορία:Γλυπτά στην Ελλάδα
Κατηγορία:Μνημεία Ολοκαυτώματος
Γουίλιαμ Χάμιλτον, 11ος Δούκας του Χάμιλτον

Ο **Ουίλλιαμ Χάμιλτον** (αγγλ. *William Hamilton*, 19 Φεβρουαρίου 1811 - 8 Ιουλίου 1863) ήταν Σκώτος ευγενής από τον Οίκο των Ντάγκλας. Ήταν ο 11ος Δούκας του Χάμιλτον και 8ος Δούκας του Μπράντον, με τους επιπλέον τίτλους του Κόμη του Άνγκους και Άρραν πριν από το 1819, και του Μαρκήσιου του Ντάγκλας και Κλάιντσντεϊλ μεταξύ 1819 και 1852.

## Βιογραφία
Ο *Ουίλλιαμ Αλεξάντερ Άρτσιμπαλντ* ήταν γιος του Αλεξάντερ Ντάγκλας, 10ου Δούκα του Χάμιλτον, και της Σούζαν Γιουφίμια Μπέκφορντ, κόρης του Άγγλου μυθιστοριογράφου Ουίλλιαμ Μπέκφορντ. Είχε μία νεότερη αδελφή, τη *Σούζαν* Κάθριν Χάρριετ Χάμιλτον, μελλοντική λαίδη Λίνκολν.

Σπούδασε στα κολλέγια Ήτον και Κράιστ Τσερτς, στην Οξφόρδη. Έγινε Ιππότης Μάρισαλ της Σκωτίας από το 1846 και Λόρδος Υποδιοικητής του Λάναρκσιρ από το 1852 μέχρι το τέλος του.

Αν και είχε παντρευτεί το 1843, ο Δούκας δεν απέκτησε τον τίτλο του μέχρι το 1852. Εκείνο το έτος αγόρασε το σπίτι που βρίσκεται στον αριθμό 22 της οδού Άρλινγκτον στο Σαιντ Τζέιμς, μια περιοχή του Ουέστμινστερ, στο κέντρο του Λονδίνου, από τον Χένρυ Σόμερσετ, 7ο Δούκα του Μπώφορτ, για £60.000. Ο δούκας ξόδευε -για να κάνει το σπίτι πολυτελές- για περίπου μια δεκαετία, συμπεριλαμβανομένης της τοποθέτησης μεταλλικών πλακών στο βάθος των τζακιών, με το στέμμα και το ρητό του οίκου του. Μετά το τέλος του το σπίτι πέρασε στην χήρα του, η οποία το πώλησε στον Άιβορ Γκεστ, 1ο Βαρόνο Ουίμπορν, μέσω δημοπρασίας το 1867. 

## Οικογένεια
Στο Παλάτι Μάννχαϊμ, στις 23 Φεβρουαρίου 1843, νυμφεύτηκε τη Μαρία Αμαλία της Βάδης, κόρη του Καρόλου Β΄ της Βάδης και της Στεφανίας ντε Μπωαρναί. Η Στεφανία ήταν ανιψιά του Αλεξάντρ ντε Μπωαρναί, πρώτου συζύγου της αυτοκράτειρας Ιωσηφίνας, και υιοθετήθηκε από τον δεύτερο σύζυγό της, Ναπολέοντα Βοναπάρτη. Μετά τον γάμο του, ο Ουίλλιαμ έζησε κυρίως στο Παρίσι και το Μπάντεν, με πολύ μικρό ενδιαφέρον για τις βρετανικές υποθέσεις. Είχαν τέσσερα παιδιά, με το επώνυμο *Ντάγκλας-Χάμιλτον*:
* θνησιγενής γιος (7 Φεβρουαρίου 1844).
* Ουίλλιαμ (1845 - 1895), 12ος Δούκας του Χάμιλτον.
* Τσαρλς Τζορτζ (1847 - 1886), 7ος Κόμης του Σέλκερκ, υπολοχαγός του 11ου Συντάγματος Ουσσάρων.
* Μαίρυ Βικτόρια (1850 - 1922), παντρεύτηκε πρώτα τον Αλβέρτο Α΄ του Μονακό, και αργότερα τον πρίγκιπα Τάσιλο Φέστετιτς ντε Τόλνα.

## Υστεροφημία
Ήταν στενός φίλος της αυτοκράτειρας Ευγενίας των Γάλλων. Σύμφωνα με τη λαίδη Ελένα Γκλάιχεν, προκάλεσαν τυχαία σκάνδαλο στη γαλλική Αυλή, όταν στους αυλικούς ειπώθηκε ότι ο λόρδος Χάμιλτον δεν θα τους ακολουθήσει στο κυνήγι λόγω τραυματισμού, και η Αυτοκράτειρα είπε: "*Ναι, είδα την [[Μώλωπας|μώλωπα]] στο πόδι του, είναι πολύ άσχημο*". Αυτό εξέπληξε τη γαλλική Αυλή, και σε λίγο η Αυτοκράτειρα ζήτησε από τον λόρδο Χάμιλтоν να κατέβει, για να δείξει σε όλους ότι οι Σκώτοι άρχοντες φορούσαν κιλτ, και έτσι, τα πόδια τους ήταν ορατά σε όλους.

## Αναφορές
* "Douglas, William Alexander Anthony Archibald" . *Dictionary of National Biography*. London: Smith, Elder & Co. 1885–1900.

## Εξωτερικές συνδέσεις
* 
* Ο Ουίλλιαμ, 11ος Δούκας του Χάμιλτον: Παλάτι του Χάμιλτον

Κατηγορία:Σκωτσέζοι ευγενείς
Κατηγορία:Οίκος του Ντάγκλας και Άνγκους
Γκράνι Σμιθ

μικρογραφία|277x277εσ|''Malus'' '''<nowiki/>'Granny Smith''''
Το **Γκράνι Σμιθ**, επίσης γνωστό ως **πράσινο μήλο** ή **ξινόμηλο**, είναι μια ποικιλία μήλων που πρωτοεμφανίστηκε στην Αυστραλία το 1868. Η ποικιλία πήρε το όνομά της από τη Maria Ann Smith, η οποία πολλαπλασίασε την ποικιλία από ένα τυχαίο σπορόφυτο. Το δέντρο πιστεύεται ότι είναι υβρίδιο του *Malus sylvestris*, του ευρωπαϊκού άγριου μήλου, με το εξημερωμένο μήλο *Malus domestica* ως γονιμοποιητή. 

Ο καρπός είναι σκληρός, σφιχτός και με ανοιχτή πράσινη φλούδα και τραγανή, ζουμερή σάρκα. Η γεύση είναι ξινή και όξινη. Παραμένει σφιχτό όταν ψήνεται, καθιστώντας το ένα δημοφιλές μήλο μαγειρικής που χρησιμοποιείται σε πίτες. Το μήλο από εντελώς πράσινο γίνεται κίτρινο όταν είναι υπερώριμο. Η Ένωση USApple ανέφερε το 2019 ότι το Γκράνι Σμιθ ήταν το τρίτο πιο δημοφιλές μήλο στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής.

## Ιστορία
Η ποικιλία Γκράνι Σμιθ προήλθε από το Eastwood, στη Νέα Νότια Ουαλία της Αυστραλίας (τώρα προάστιο του Σίδνεϊ) το 1868. Η γυναίκα που το ανακάλυψε, η Maria Ann Smith, είχε μεταναστεύσει στην περιοχή από το Beckley του Ανατολικού Σάσεξ το 1839 με το σύζυγό της Θωμά.  Αγόρασαν ένα μικρό περιβόλι στην περιοχή το 1855-1856 και άρχισαν να καλλιεργούν φρούτα.  

Η πρώτη περιγραφή της προέλευσης του μήλου Granny Smith δημοσιεύτηκε μόλις το 1924. Σύμφωνα με την ιστορία η κυρία Σμιθ είχε ανακαλύψει τυχαία αυτή την ποικιλία μήλων από την καλλιέργεια πυρήνων άλλων μήλων. Αργότερα ανέλαβε να πολλαπλασιάσει τη νέα ποικιλία στο κτήμα της, βρίσκοντας τα μήλα καλά για μαγείρεμα και για γενική κατανάλωση. Τα μήλα αυτά άρχισε να τα πουλάει σε έναν πάγκο στην αγορά George Street του Σίδνεϊ, όπου έγιναν δημοφιλή.

## Μαγειρική
Τα μήλα Γκράνι Σμιθ έχουν ανοιχτό πράσινο χρώμα και ξινή γεύση. Χρησιμοποιούνται ευρέως σε πολλά πιάτα με μήλο, όπως μηλόπιτα, κραμπλ μήλου και κέικ μήλου. Επίσης τρώγονται συνήθως ωμά και τουλάχιστον μία εταιρεία (Woodchuck Hard Cider) παρασκευάζει μηλίτη με βάση τα μήλα Γκράνι Σμιθ.

## Ιδιότητες
Το μήλο Γκράνι Σμιθ έχει αντιοξειδωτική δράση αφού έχει υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνη C, η οποία είναι εξαιρετική για το ανοσοποιητικό σύστημα. Αποτελεί καλή πηγή φυτικών ινών και βιταμινών και είναι ιδανικό για απώλεια βάρους. Το μήλο μπορεί να διατηρήσει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα σε ισορροπία, κάτι πολύ σημαντικό για την πρόληψη εμφάνισης του διαβήτη τύπου 2.

Το μήλο Γκράνι Σμιθ διατηρείται πολύ πιο εύκολα από άλλα μήλα, παράγοντας που έχει συμβάλει πολύ στην επιτυχία του στις εξαγωγές του φρούτου. Η μεγάλη διάρκεια αποθήκευσης του έχει αποδοθεί στα σχετικά χαμηλά επίπεδα παραγωγής αιθυλενίου. 

## Παραπομπές

Κατηγορία:Φρούτα
Γαμικός λέβης

[μικρογραφία|Γαμικός λέβης που απεικονίζει στολισμένη γυναίκα που κρατά ένα κουτί και τον [Έρως|Έρωτα με έναν καθρέφτη, Εθνικό Μουσείο Βαρσοβίας]]
Ο **γαμικός λέβης** (λέβης του γάμου) είναι σκεύος της αρχαιοελληνικής κεραμικής που χρησιμοποιούταν στις τελετές γάμου, κυρίως στο τελετουργικό ράντισμα της νύφης με νερό πριν τη τελετή. Η μορφή του είναι παρόμοια του λέβητα, αλλά διαφέρει στο ότι διαθέτει ένα ευρύ υψηλό πόδι με κωνικό στήριγμα ενσωματωμένο στο κυρίως αγγείο και λαβές, οι οποίες ξεκινούσαν από τους ώμους και κατέληγαν κοντά στα χείλη του αγγείου. 

Σκηνές γάμου από την καθημερινή ζωή και τη μυθολογία (για παράδειγμα οι γάμοι του Πηλέα και της Θέτιδος) συνήθως είναι ζωγραφισμένες στο σώμα του αγγείου και στη βάση. Η εικονογραφία τους μπορεί επίσης να περιλαμβάνει και τους μίμους της εποχής της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Ένας από τους πρώτους γαμικούς λέβητες δημιουργήθηκε από τον Αττικό αγγειοπλάστη Σώφιλο (περ. 580-570) και διακοσμήθηκε με την γαμήλια πομπή του Μενέλαου και της Ελένης.

Κατηγορία:Αρχαιοελληνική κεραμική
Κατηγορία:Αρχαιοελληνική αγγειογραφία
Κύαθος (αγγείο)

[μικρογραφία|234x234εσ|Αττικού [Μελανόμορφη αγγειογραφία|μελανόμορφου ρυθμού κύαθος που απεικονίζει τον Διόνυσο και μια μαινάδα, περ. 550-540 π.Χ. Μουσείο Λούβρου]]
**Κύαθος** (*αρύταινα* ή *αντλητήριον* είναι οι άλλες του ονομασίες) είναι το όνομα που δίνεται στη σύγχρονη ορολογία για ένα τύπο πήλινου αρχαιοελληνικού αγγείου με ζωγραφιές. Το σχήμα του ήταν ψηλό, στρογγυλό, με ελαφρώς κωνικό κύπελλο και μακριά, επίπεδη και λυγισμένη λαβή, κάνοντάς το να μοιάζει με μια κουτάλα, η οποία είναι και ο πιο κοντινός σύγχρονος απόγονός του.The kyathos has a graceful shape resembling a teacup, though a bit larger, with a high, looped, flat-strap or oval handle

(O κύαθος έχει ένα χαριτωμένο σχήμα που θυμίζει φλιτζάνι τσαγιού, αν και λίγο μεγαλύτερο, με μια ψηλή, στρογγυλή, επίπεδη ή οβάλ λαβή)

## Πληροφορίες
Το μέσο μήκος ενός κύαθου ήταν περίπου 13 εκ. Η πιθανή προέλευσή του είναι ετρουσκική και προέρχεται από ανάλογο χάλκινο σκεύος. Εφευρέτης του θεωρείται μάλλον ο αγγειοπλάστης Νικοσθένης, γύρω στα 530 π.Χ.

O κύαθος λειτουργούσε σαν σκεύος για την άντληση ή τη βύθιση του αραιωμένου οίνου από ένα αγγείο (κρατήρα ή πιθάρι)

Ο κύαθος αποτελούσε τη βάση για τη μέτρηση των στερεών (6 κύαθοι ισοδυναμούν με μια κοτύλη) και των υγρών (1 ½ κύαθοι = 1 οξύβαφον).

## Αναφορές

Κατηγορία:Αρχαιοελληνική κεραμική
Λουτροφόρος

[μικρογραφία|Λουτροφόρος της Νότιας Ιταλίας (330 π.Χ.) Φτιάχτηκε για τάφο γι' αυτό έχει τρύπα στον πάτο, επομένως δεν θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως δοχείο. Αντίθετα, ήταν ένα έργο επίδειξης, που φτιάχτηκε για να το βλέπουν οι πενθούντες. Απεικονίζονται: μια [Σειρήνες|Σειρήνα, ο Δίας, η Αφροδίτη, η Αστραπή, η Ελευσίνα προσωποποιημένη, ο Ενιαυτός, ο Ύπνος και ο Δίας σε μορφή κύκνου, η Λήδα και μια δούλα της να μαζεύει φρούτα.]]
Ο **λουτροφόρος** (ετυμολογία: λουτρόν+φέρω) είναι ένας ξεχωριστός τύπος αγγείου αρχαιοελληνικής κεραμικής που χαρακτηρίζεται από έναν επιμήκη λαιμό με δύο λαβές. Ο λουτροφόρος χρησιμοποιήθηκε για τη μεταφορά νερού για το τελετουργικό λουτρό της νύφης πριν τον γάμο, καθώς και σε νεκρώσιμες τελετές (τοποθετούνταν στους τάφους των ανύπαντρων).

Ο ίδιος ο λουτροφόρος είναι χαρακτηριστικό μοτίβο στις ελληνικές επιτύμβιες στύλες: είτε ως ανάγλυφο (για παράδειγμα η λύκηθος στη στήλη του Παναιτίου) είτε ως πέτρινο αγγείο. Τέτοια παραδείγματα υπάρχουν σε μεγάλο αριθμό στον χώρο του Κεραμεικού στην Αθήνα, μερικά από τα οποία σώζονται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.

Κατηγορία:Αρχαιοελληνική αγγειογραφία
Κατηγορία:Αρχαιοελληνική κεραμική
Φιάλη (αγγείο)

μικρογραφία|Μια πήλινη μεσόμφαλος φιάλη.
**Φιάλη** ονομάζεται ένα ρηχό κεραμικό ή μεταλλικό κύπελλο το χρησιμοποιούταν στην κλασική αρχαιότητα για σπονδή. Συνήθως έχει μια βολβώδη εσοχή (ομφαλός) στο κέντρο της κάτω πλευράς, για να διευκολύνεται το κράτημά της, έτσι ονομάζεται και *μεσόμφαλος φιάλη*. Σε αντίθεση με τα άλλα σκεύη του είδους της, δεν έχει λαβές ή πόδια.

Η αντίστοιχη φιάλη του Ρωμαϊκού περιβάλλοντος ονομάζεται *patera* και έχει κάποιες μικρές διαφορές με την φιάλη, κυρίως το ότι δεν έχει λαβές, αν και κάποιες έχουν, ενώ η φιάλη θυμίζει κύλικα και έχει μακριές και ευθείες λαβές.

## Χρήση
μικρογραφία|269x269εσ|Ένας νεαρός εκτελεί μια σπονδή μέσα σε έναν ναό προς τιμήν του νεκρού (340-320π.Χ.)
Οι σπονδές αποτελούσαν μέρος της καθημερινής ζωής των ευσεβών και μπορούσαν να τις εκτελέσουν καθημερινά, το πρωί και το βράδυ, καθώς και για να ξεκινήσουν τα γεύματα. Μια τυπική σπονδή αποτελούνταν συνήθως από αναμειγμένο κρασί και νερό, αλλά θα μπορούσε επίσης να περιέχει και αναμειγμένο κρασί, μέλι, λάδι, νερό ή γάλα. 

Η τελετή της σπονδής αποτελούνταν από την εκχύλιση του κρασιού από μια κανάτα ή μια γαβάθα που κρατούσαν στο χέρι. Το πιο συνηθισμένο τελετουργικό ήταν να ρίχνουν το υγρό από μια οινοχόη στην φιάλη, το οποίο συνοδευόταν από προσευχές. Οι ευσεβείς στέκονταν όρθιοι όταν προσεύχονταν, είτε με τα χέρια σηκωμένα, είτε στην πράξη της σπονδής με το δεξί χέρι προτεταμένο για να κρατήσει τη φιάλη. Αφού εκχυλιζόταν το κρασί-πρσφορά από τη φιάλη, το υπόλοιπο μπορούσε να καταναλωθεί.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Αρχαιοελληνική αγγειογραφία
Κατηγορία:Αρχαιοελληνική κεραμική
Αριστόδημος ο Θηβαίος (ζωγράφος)

Ο **Αριστόδημος ο Θηβαίος** (, , 400/300 π.Χ.) ήταν Αρχαίος Έλληνας ζωγράφος, ο οποίος καταγόταν από την πόλη της Θήβας. Ήταν πατέρας και διδάσκαλος του ζωγράφου Νικόμαχου, καθώς και πατέρας του Αριστείδη, ενώ φαίνεται να δραστηριοποιήθηκε κατά τις απαρχές του 3ου αιώνα π.Χ.

Ο ζωγράφος Αριστόδημος ο Θηβαίος δεν θα πρέπει να συγχέεται με τον συγγραφέα Αριστόδημο τον Θηβαίο.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Αρχαίοι Έλληνες ζωγράφοι
Αριστόδημος ο Θηβαίος (συγγραφέας)

Ο **Αριστόδημος ο Θηβαίος** (, ) ήταν Αρχαίος Έλληνας συγγραφέας, ο οποίος καταγόταν από τη Θήβα. Δεν είναι γνωστό πότε έζησε. Συνέγραψε τα *Θηβαϊκά*, σχετικά με την αρχία ιστορία της πόλης του, που αποτελούνταν από τουλάχιστον, δύο τόμους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως σε εκείνη της *[[Σούδα (λεξικό)|Σούδας]]*, το όνομα του Αριστοφάνη του Βυζαντίου συγχέεται με εκείνο του Αριστόδημου.

Ο συγγραφέας Αριστόδημος ο Θηβαίος δεν θα πρέπει να συγχέεται με τον ζωγράφο Αριστόδημο τον Θηβαίο.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς
Στάμνος

[μικρογραφία|Αττικού [Ερυθρόμορφος ρυθμός|ερυθρόμορφου ρυθμού στάμνος που απεικονίζει τον αγώνα του Ηρακλή - Απόλλωνα για τον Δελφικό τρίποδα (περ.480 π.Χ).]]
Ο **στάμνος** είναι ένας τύπος σκεύους της αρχαιοελληνικής κεραμικής που χρησιμοποιούνταν για την αποθήκευση υγρών, όπως τη φύλαξη και το σερβίρισμα του κρασιού. Ο στάμνος είναι αγγείο με στενή βάση που καθώς ανεβαίνει προς τα πάνω φαρδαίνει, για να στενέψει λίγο και να καταλήξει σε σχετικά φαρδύ λαιμό. Έχουν δύο λαβές στα πλάγια και καπάκια για κάλλυμα.

Τα παλαιότερα γνωστά παραδείγματα προέρχονται από την αρχαία Λακωνία και την Ετρουρία και άρχισαν να κατασκευάζονται στην Αθήνα γύρω στο 530 π.Χ.

Κατηγορία:Αρχαιοελληνική κεραμική
Κατηγορία:Αρχαιοελληνική αγγειογραφία
Μανώλης Μαυροματάκης

Ο **Μανώλης Μαυροματάκης** (9 Ιουνίου 1962) είναι Έλληνας ηθοποιός του κινηματογράφου, του θεάτρου και της τηλεόρασης. Έχει βραβευθεί με το  πρώτο βραβείο ανδρικής ερμηνείας το 2007 στο Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας.

Είναι απόφοιτος της Βαρβακείου Σχολής και της Σχολής Ηλεκτρολόγων - Μηχανολόγων του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.

## Κινηματογράφος
* Λευτέρης Δημακόπουλος, 1993
* Ελεύθερη κατάδυση, 1995
* Πριν το Τέλος του Κόσμου, 1996
* Η Γωνία του Παραδείσου, 1998
* Ένας Λαμπερός Ήλιος, 2000 
* Μπραζιλέρο, 2001
* Ο καλύτερός μου φίλος
* Quo Vadis, 2004
* Το Όνειρο του Σκύλου 2005
* Uranya, 2006
* Μαριονέτα, 2007
* Ο Εχθρός μου, 2013, Βραβείο Best Actor στο Διεθνές Κιν/κό Φεστιβάλ Τεχεράνης 2015 (5th International Urban Film Festival) και το Nashville Film Festival, 2014, υποψηφιότητα για Βραβείο Α΄ Ανδρικού Ρόλου από την Ελληνική Ακαδημία Κιν/φου το 2014
* 1968 (ταινία), 2018
* Les Traducteurs 2019

## Τηλεόραση
* Στενές Επαφές Τρύπιου Τοίχου, 1992, ΕΤ1
* Χωρικά Ύδατα, 1998, ΕΤ1
* Ταξίμ, 2000, ΕΤ1
* Λούφα και Παραλλαγή, 2006, ΝΕΤ
* Αληθινοί Έρωτες – Το Μπαλκόνι με τα Γεράνια, 2007, ALPHA
* Η Γενιά των 592€, 2010-2011, MEGA
* Ταμάμ, 2014-17, ANT1
* Παρουσιάστε!, 2020-2021, ΑΝΤ1
* Ψυχοκορες 2024 ΑΝΤ1
* Σκαραβαίος, 2024, ALPHA

## Θέατρο
* Δάφνις και Χλόη, Βραβείο Ερμηνείας Ελληνικού Έργου, Βραβεία Κάρολος Κουν, 2006

## Δείτε επίσης
* Μανώλης Μαυροματάκης, βιογραφικό σημείωμα, Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος https://www.ntng.gr/Files/Internet/productions/_Contributors2/D01656v02.pdf

## Πηγές
* *Μανώλης Μαυροματάκης: Το ύψος, η σύζυγος που δεν απέκτησε, η διαφήμιση που έκανε πάταγο και οι άγνωστες σπουδές*, Μαίρη Καράμπελα, glance.gr, 25 Μαΐου 2021 https://glance.gr/lifestyle/celebrity-news/manolis-mavromatakis-to-ypsos-i-syzygos-pou-den-apektise-i-diafimisi-pou-ekane-patago-kai-oi-agnostes-spoudes/ 

## Παραπομπές


Κατηγορία:Έλληνες ηθοποιοί
Κύπελλο Ελλάδος υδατοσφαίρισης ανδρών 1955

Το '''Κύπελλο Ελλάδος πόλο ανδρών''' της περιόδου 1955 ήταν το 3ο στην ιστορία του θεσμού. Κυπελλούχος αναδείχθηκε ο Εθνικός για 3η συνεχόμενη φορά. Επικράτησε στο Ολυμπιακό Κολυμβητήριο του Άρη Θεσσαλονίκης έπειτα από κατοχύρωση του αγώνα υπέρ του ως συνέπεια αποχώρησης του Άρη στο τέταρτο λεπτό του αγώνα εις ένδειξη διαμαρτυρίας. Αξίζει να αναφερθεί ότι ο Άρης το 1955 δε μετείχε στο πρωτάθλημα Α' κατηγορίας, είναι η μοναδική φορά που φιναλίστ ήταν κατώτερης κατηγορίας.

## Προημιτελικοί

## Ημιτελικά

## Τελικός

## Παραπομπές


Κατηγορία:Κύπελλο Ελλάδος υδατοσφαίρισης ανδρών
Ο Πούσκιν (Ομιλία του Φιόντορ Ντοστογιέφσκι)

**O Πούσκιν** ήταν μια ομιλία που εκφωνήθηκε από τον Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι προς τιμή του Ρώσου ποιητή Αλεξάντερ Πούσκιν στις 8/20 Ιουνίου 1880 στα αποκαλυπτήρια του Μνημείου Πούσκιν στη Μόσχα. Η ομιλία θεωρείται κορυφαίο επίτευγμα των τελευταίων ετών του Ντοστογιέφσκι και τον ανύψωσε στην βαθμίδα του προφήτη, ενώ εδραίωσε περαιτέρω το ανάστημά του ως τον μεγαλύτερο σύγχρονο Ρώσο συγγραφέα.

Η ομιλία για τον Πούσκιν, την οποία ο Ντοστογιέφσκι έδωσε λιγότερο από ένα χρόνο πριν από το θάνατό του, εκφωνήθηκε στην πλατεία Τβερσκάγια (τώρα Πούσκιν) μετά από μια δίωρη θρησκευτική λειτουργία στο μοναστήρι απέναντι. Η ομιλία επαίνεσε τον Πούσκιν ως αγαπημένο ποιητή, προφήτη και την ενσάρκωση των εθνικών ιδεωδών της Ρωσίας. Υπάρχουν κάποιοι που σημειώνουν ότι η ομιλία δεν αφορούσε πραγματικά τον Πούσκιν, αλλά τη Ρωσία, καθώς και τον ίδιο τον Ντοστογιέφσκι.

Η εμπνευσμένη αυτή ομιλία, που συντάραξε το ακροατήριο και συγκλονίζει μέχρι σήμερα το αναγνωστικό κοινό, αποτελεί και την πνευματική διαθήκη του μεγάλου κλασικού συγγραφέα.

Στα Ελληνικά η ομιλία μεταφράστηκε το 2001 από τον Δημήτρη Τριανταφυλλίδη για τις εκδόσεις Αρμός και το 2013 από τον Πάνο Σταθόγιαννη για τις εκδόσεις Ροές.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* English translation of the speech.

Κατηγορία:Έργα του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι
Εσκίνη

Η **εσκίνη** είναι ένα μίγμα ενώσεων από σαπωνίνες, η οποία έχει αντιφλεγμονώδεις, βασοσυγκρατητικές και βασοπροστατευτικές δράσεις. Απαντάται στο δασοπονικό είδος *Aesculus hippocastanum* (ιπποκαστανιά ή αγριοκαστανιά).

Η εσκίνη είναι κύριο δραστικό συστατικό του καρπού, δηλ. του κάστανου, και είναι υπεύθυνη για τις περισσότερες από τις φαρμακευτικές ιδιότητες του είδους. Αυτό είναι γνωστό από τα πανάρχαια χρόνια για την άγρια καστανιά.

Η κύρια δραστική ένωση από το μίγμα είναι η **β-εσκίνη**, αν και περιέχονται και άλλα συστατικά, συμπεριλαμβανομένων της α-εσκίνης, της πρωτοεσκιγενίνης, της βαρινγκτογενόλης, της κρυπτοεσκίνης, και ενώσεων βενζοπυρονών.

Μελέτες δείχνουν ότι η εσκίνη, ιδίως η β-αισίνη, μπορεί να αποτελέσει μια ασφαλή και αποτελεσματική θεραπεία για βραχυπρόθεσμη θεραπεία της χρόνιας φλεβικής ανεπάρκειας. Ωστόσο, απαιτούνται πιο ακριβείς, τυχαιοποιημένες δοκιμές για να επιβεβαιωθεί η αποτελεσματικότητα της. Το εκχύλισμα του εν λόγω κάστανου μπορεί να είναι τόσο αποτελεσματικό και καλά ανεκτό όσο η συνήθης αγωγή/χρήση με κάλτσες διαβαθμισμένης συμπίεσης.

## Μηχανισμός δράσης
Η εσκίνη φαίνεται να παράγει αποτελέσματα μέσω ενός ευρέως φάσματος μηχανισμών. Προκαλεί την σύνθεση ενδοθηλικού νιτρικού οξειδίου κάνοντας τα ενδοθηλιακά κύτταρα πιο διαπερατά στα ιόντα ασβεστίου, και επίσης προκαλεί απελευθέρωση του ενεργού λιπιδίου, της προσταγλαντίνης F2α.

Άλλοι πιθανοί μηχανισμοί περιλαμβάνουν τον ανταγωνισμό της σεροτονίνης και τον ανταγωνισμό των ισταμίνης και τη μείωση του καταβολισμού των ιστών των μυκοπολυσακχαριδίων.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Σαπωνίνες