Άρτεμις των Βερσαλλιών

δεξιά|μικρογραφία|400x400εσ|Η ''Άρτεμις των Βερσαλλιών'' στην Έκθεση των Καρυάτιδων στο Λούβρο.
Η ***Άρτεμις των Βερσαλλιών*** ή ***Άρτεμις, Θεά του Κυνηγιού*** (γαλλικά: *Artémis, déesse de la chasse*) είναι ελαφρώς υπερμεγέθες μαρμάρινο άγαλμα της θεάς Αρτέμιδος (αρχαία ρωμαϊκή Ντιάνα) με ένα ελάφι. Βρίσκεται σήμερα στο Μουσείο του Λούβρου, στο Παρίσι. Το άγαλμα είναι επίσης γνωστό ως *Ντιάνα με Ελάφι* (γαλλικά: *Diane à la biche*), *Ντιάνα Κυνηγός* (*Diane chasseresse*) και *Ντιάνα της Εφέσου*. Είναι ένα μερικώς αποκατεσταμένο ρωμαϊκό αντίγραφο (1ου ή 2ου αιώνα μ.Χ.) ενός χαμένου ελληνικού μπρούντζινου πρωτότυπου, που αποδίδεται στον Λεωχάρη, περίπου το 325 π.Χ.

## Περιγραφή
Η Άρτεμις εκπροσωπείται στο κυνήγι, σπεύδοντας ευθεία, σαν να κυνηγάει το κυνήγι της. Κοιτάζει προς τα δεξιά και με το υψωμένο δεξί χέρι είναι έτοιμη να τραβήξει ένα βέλος από τη φαρέτρα της. Το αριστερό της χέρι έχει αποκατασταθεί και ένα ελάφι έχει προστεθεί στα πόδια της, αν και κάποιος μπορεί να περίμενε ένα σκυλί. Το αριστερό της χέρι κρατά ένα μικρό κυλινδρικό κομμάτι, το οποίο μπορεί να είναι μέρος αυτού που κάποτε ήταν ένα τόξο. Φορά ένα μικρό δωρικό χιτώνα, ένα ιμάτιο γύρω από την μέση της και σανδάλια. Τα δεύτερα δάχτυλα της είναι μεγαλύτερα από τα μεγάλα της δάχτυλά, μια κατάσταση γνωστή ως δάχτυλος του Μόρτον (ελληνικό πόδι).

## Ιστορία
Το άγαλμα δόθηκε από τον Πάπα Παύλος Δ΄ στον Ερρίκο Β΄ της Γαλλίας το 1556 με μια λεπτή αλλά αναπόφευκτη αναφορά στην ερωμένη του βασιλιά, Ντιάν ντε Πουατιέ. Πιθανότατα ανακαλύφθηκε στην Ιταλία. Μια πηγή υποδηλώνει τον Ναό της Ντιάνα στη Νέμι, ένα αρχαίο ιερό, και μια άλλη υποδηλώνει την Έπαυλη του Αδριανού στο Τίβολι.

«Μοναδικό μεταξύ των αγαλμάτων που εξήχθησαν από την Ιταλία πριν από το δεύτερο μισό του 17ου αιώνα η *Ντιάνα Κυνηγός* απέκτησε φήμη εκτός Ιταλίας ισοδύναμη με τα αριστουργήματα στο Μπελβεντέρε ή στη Βίλα Μποργκέζε», αν και οι θαυμαστές της γενικά την συγχέουν με την *Αρτέμιδα* στο Ναό της Εφέσου. Τοποθετήθηκε ως κεντρικό χαρακτηριστικό του Jardin de la Reine («Κήπος της Βασίλιισας») που βρίσκεται δυτικά της Galerie des Cerfs («Έκθεση των Ελαφιών») στο Ανάκτορο του Φονταινεμπλώ. Εκεί, ήταν το πιο εμφανώς εκτεθειμένο και μεταξύ των πρώτων Ρωμαϊκών γλυπτών που εμφανίστηκαν στη Γαλλία. 

Το 1602, ο Ερρίκος Δ΄ της Γαλλίας το μετέφερε στο Παλάτι του Λούβρου, όπου τοποθετήθηκε σε μια έκθεση που είχε σχεδιαστεί ειδικά για να το δεχτεί, την *Salle des Antiques* (τώρα *Salle des Caryatides*). Εκείνη την εποχή, οι αποκατάστασή της έγινε υπό την επίβλεψη του Μπαρτελεμί Πριέρ. Το 1696, τοποθετήθηκε στη Grande Galerie («Αίθουσα των Κατόπτρων») του Ανακτόρου των Βερσαλλιών από το Λουδοβίκο ΙΔ΄ της Γαλλίας. Ως ένας από τους μεγαλύτερους θησαυρούς της Γαλλίας, η *Ντιάνα Κυνηγός* επέστρεψε στο Λούβρο την *An VI* (1798) του Γαλλικού Δημοκρατικού Ημερολογίου (Χάσκελ και Πένι 1981:196). Συντηρήθηκε μια ακόμη φορά, το 1802, από τον Μπερνάρ Λανζ.

## Σντριβάνι της Ντιάνα στο Φονταινεμπλώ
δεξιά|μικρογραφία|Ένα αντίγραφο από μπρούντζο του 1684 τοποθετήθηκε στον κήπο του Φονταινεμπλώ το 1813.
Το 1605, αφού το μαρμάρινο ρωμαϊκό άγαλμα είχε αφαιρεθεί από το Φονταινεμπλώ, ο Μπαρτελεμί Πριέρ δημιούργησε ένα μπρούντζινο αντίγραφο που τοποθετήθηκε σε ένα ψηλό μαρμάρινο μανιεριστικό βάθρο, μέρος ενός σιντριβανιού που είχε δημιουργηθεί από τον μηχανικό Τομάζο Φραντσίνι το 1603. Το σιντριβάνι περιελάμβανε μπρούντζινα κυνηγετικά σκυλιά και κεφάλια ελαφιών που ανάβλυζαν νερό και βρισκόταν στο Jardin de la Reine, με ένα παρτέρι περιτριγυρισμένο από πορτοκαλεώνα.

Κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης, το μπρούντζινο αντίγραφο του Πιέρ στάλθηκε στο Λούβρο, αλλά το 1813, ο Αυτοκράτορας Ναπολέων το προσέφερε στην Αυτοκράτειρα Ιωσηφίνα για να διακοσμήσει το Κάστρο του Μαλμαιζόν. Την ίδια στιγμή, διέταξε να τοποθετηθεί το μπρούντζινο αντίγραφο που δημιούργησαν οι αδελφοί Κελέρ το 1684 και που παλαιότερα ήταν στο Κάστρο του Μαρλύ (καταστράφηκε το 1806), στο σιντριβάνι του Φονταινεμπλώ. Το μπρούντζινο αντίγραφο του Πριέρ αργότερα επιστράφηκε στο Λούβρο και μόνο στον 20ο αιώνα μεταφέρθηκε στο Φονταινεμπλώ, όπου τοποθετήθηκε στην Έκθεση των Ελαφιών.

## Άλλα αντίγραφα
Παρόμοια ρωμαϊκά αντίγραφα του ίδιου μοντέλου, που έχουν αναγνωριστεί από τον ιστότοπο του Λούβρου, έχουν βρεθεί στη Λέπτις Μάγκνα (Λιβύη), στην Αττάλεια (Τουρκία) και στην Ανάμπα (Αλγερία).

Εκτός από τα αντίγραφα της σύγχρονης εποχής από τον Πριέρ και τους αδελφούς Κελέρ, ένα πλήρους μεγέθους αντίγραφο από μπρούντζο δημιουργήθηκε το 1634 από τον Ουμπέρ Λε Σουέρ για τον Κάρολο Α΄ της Αγγλίας, τον γαμπρό του Λουδοβίκος ΙΓ΄ της Γαλλίας. Για το Κάστρο του Μαρλύ, ένα μαρμάρινο αντίγραφο δημιουργήθηκε από τον Γκιγιόμ Κουστού το 1710. Στο δεύτερο μισό του 18ου αιώνα, δημιουργήθηκαν πολυάριθμα αντίγραφα όλων των μεγεθών από μπρούντζο, γύψο και γραφίτη (Χάσκελ και Πένι 1981:197).

Ένα μικροσκοπικό αντίγραφο του αγάλματος στεκόταν στο κάλυμμα του τζακιού στο σαλόνι πρώτης κατηγορίας του ''Τιτανικού''. Το 1986, ο Ρόμπερτ Μπάλαρντ ανακάλυψε και φωτογράφισε το άγαλμα στο βυθό της θάλασσας κοντά στο τμήμα της πλώρης του ναυαγίου, αλλά δεν σημείωσε ποτέ τη θέση. Τον Σεπτέμβριο του 2024, το άγαλμα βρέθηκε και φωτογραφήθηκε ξανά ως προετοιμασία για την ανάκτηση του σε μια μελλοντική κατάδυση.

## Παραπομπές


## Πηγές
* Ανώνυμος (1996). "Άρτεμις των Βερσαλλιών (Diane Chasseresse), σελ. 90, στην Εγκυκλοπαίδεια Ιστορίας της Κλασικής Αρχαιολογίας, σε συντάκτηση της Νάνσυ Τόμσον ντε Γκρούμμοντ. - Η διαδρομή. Ψηφιακή επανεκτύπωση 2015: ISBN .
* Κολιγκόνο, Μαξίμ (1890). Εγχειρίδιο Μυθολογίας, σε σχέση με την Ελληνική Τέχνη. Σελίδα 94.
* Χάσκε, Φράνσις & Νικολά, Πενί (1981). *aste and the Antique: The Lure of Classical Sculpture 1500–1900*. Yale University Press. Cat. no. 30.
* Ρόμπερτσον, Μάρτιν (1975). *A History of Greek Art*. Cambridge University Press. Τόμος Α, σελ. 460-461.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* ''Ντιάνα των Βερσαλλιών''
* (Musée du Louvre) Artémis à la biche, dite ''Diane de Versailles''
* Château de Fontainebleau: Le Jardin de Diane
* ''Ένα όμορφο παράδειγμα της πέτρινης Ντιάνας Κυνηγού''

Κατηγορία:Γλυπτά στο Μουσείο του Λούβρου
Βερσαλλιων Αρτεμις
Κατηγορία:Ερρίκος Β΄ της Γαλλίας