Λία Γκρήνφελντ

Η **Λία Γκρίνφελντ**, (Lia Greenfeld, ελληνικά και Λ.Γκρίνφελντ) είναι Ισραηλινο-Αμερικανίδα  διεπιστημονική μελετήτρια που ασχολείται με την επιστημονική εξήγηση της ανθρώπινης κοινωνικής πραγματικότητας σε διάφορα επίπεδα, ξεκινώντας από την ατομική σκέψη  και φτάνοντας μέχρι το επίπεδο του πολιτισμού. Έχει αποκληθεί "μεγάλη ιστορικός του εθνικισμού"  και «η πιο εικονοκλαστική»  των σύγχρονων κοινωνιολόγων, καθώς οι προσεγγίσεις της αντιπροσωπεύουν τη μεγαλύτερη εναλλακτική οδό σε σχέση με τις καθιερωμένες προσεγγίσεις της κοινωνικής επιστήμης. Στις αναλύσεις της τονίζει την εμπειρική βάση των ισχυρισμών που κάνει για την ανθρώπινη σκέψη και δράση. Επειδή η σκέψη και η δράση μας σπάνια περιορίζονται σε μία, βολικά απομονωμένη σφαίρα της ανθρώπινης ύπαρξης, αλλά μάλλον συμβαίνουν στο πλαίσιο περισσότερων του ενός τομέων της πραγματικότητας ταυτόχρονα (π.χ. πολιτικά, θρησκευτικά, οικονομικά, καλλιτεχνικά κ.λπ.) η Γκρήνφελντ τονίζει το γεγονός ότι μια εμπειρική μελέτη της ανθρωπότητας πρέπει απαραιτήτως να είναι *διεπιστημονική* .

Είναι περισσότερο γνωστή για την τριλογία της στον εθνικισμό - *Nationalism: Five Roads to Modernity* (1992), *The Spirit of Capitalism: Nationalism and Economic Growth* (2001) και *Mind, Modernity, Madness: The Impact of Culture*  *on Human Experience* (2013), εκδόσεις της Harvard University Press. Έχει μελετήσει και γράψει για ολόκληρο το φάσμα της σύγχρονης κοινωνικής πραγματικότητας, όπως τέχνη, λογοτεχνία, επιστήμη, θρησκεία, αγάπη, ψυχική ασθένεια, ιδεολογική πολιτική, οικονομικός ανταγωνισμός κλπ.

## Βιογραφία
Η Λία Γκρίνφελντ γεννήθηκε στο Βλαδιβοστόκ της ΕΣΣΔ το 1954. Και οι δύο γονείς της (Vladimir / Ze'ev Grinfeld και Viktoria Kirshenblat) ήταν γιατροί. Ζήτησαν να σταλούν στην Άπω Ανατολή για να είναι κοντά στους γονείς του πατέρα της: ο παππούς της ζούσε εκεί σε εξορία αφού είχε απολυθεί από  GULAG στην Αρκτική όπου βρισκόταν από το 1938.   Αυτός ο παππούς ήταν ο Natan Grinfeld, Ρώσος επαναστάτης, σοβιετικός διπλωμάτης και παραγωγός ταινιών, πολιτικός κρατούμενος τόσο στην Τσαρική όσο και στη Σοβιετική Ρωσία. Η σύζυγός του, η πατρική γιαγιά του Γκρίνφελντ, ήταν γιατρός που εξορίστηκε από το Λένινγκραντ στην Κεντρική Ρωσία, και τον συνάντησε εκεί. Ο άλλος παππούς της Γκρηνφελντ, Mikhail D. Kirschenblat, πέθανε το 1937 υπό βασανιστήρια κατά τη διάρκεια ανάκρισης από τo Λαϊκό Κομισαριάτο Εσωτερικών Υποθέσεων. Ήταν αδελφός του Yakov D. Kirschenblat, εξέχοντος βιολόγου και ξάδελφος του Yevgeny Primakov, μελλοντικού Ρώσου Πρωθυπουργού. Η σύζυγoς του Kirschenblat, η μητρική γιαγιά του Γκρίνφελντ, Έμμα, συνελήφθη αρκετούς μήνες αργότερα ως «σύζυγος του εχθρού του λαού » και πέρασε δέκα χρόνια σε GULAG. Οι γονείς της Γκρήνφελντ, προσπάθησαν να μεταναστεύσουν στο Ισραήλ από το 1967 και ήταν μεταξύ των πρώτων « refuseniks » - οι μόνοι στο Σότσι, όπου ζούσαν εκείνη την εποχή. Έλαβαν την άδεια να φύγουν το 1972.

Στο Σότσι, πριν μεταναστεύσει στο Ισραήλ με τους γονείς της, η Γκρήνφελντ ήταν αρχικά γνωστή ως παιδί-θαύμα. Έπαιζε βιολί στην τηλεόραση σε ηλικία 7 ετών, και έλαβε το δεύτερο βραβείο της περιοχής Κρασνοντάρ για την ποίηση (και μια προτομή του Πούσκιν) στα 16, και δημοσίευσε μια συλλογή ποιημάτων, με ένα ρωσοποιημένο ψευδώνυμο, στην *Komsomolskaya Pravda* .

Έλαβε το διδακτορικό της στην Κοινωνιολογία και την Ανθρωπολογία στο Εβραϊκό Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ το 1982. Την ίδια χρονιά, ήρθε στις Ηνωμένες Πολιτείες ως μεταδιδακτορικός συνεργάτης και λέκτορας στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο . Μεταπήδησε σε θέσεις αναπληρωτού καθηγήτριας και στη συνέχεια καθηγήτριας  Κοινωνικών Επιστημών John L. Loeb στο Χάρβαρντ κατά την περίοδο 1985-1994. Το 1994 εντάχθηκε στο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης ως καθηγήτρια  Πολιτικών Επιστημών, Κοινωνιολογίας και Ανθρωπολογίας.

Σε διάφορες περιόδους, η Γκρήνφελντ κατείχε θέσεις επίσκεπτη σε διάφορα πανεπιστήμια και ινστιτούτα, έδωσε διαλέξεις και έλαβε πολλές βραβεύσεις. Το 2002, έλαβε το βραβείο Kagan της Αμερικανικής Ιστορικής Εταιρείας για το καλύτερο βιβλίο πάνω στην Ευρωπαϊκή Ιστορία, το Τ*he Spirit of Capitalism.*

## Τριλογία του Εθνικισμού

### Nationalism: Five Roads to Modernity
Στο πρώτο βιβλίο της για τον εθνικισμό, το Nationalism: Five Roads to Modernity (*Εθνικισμός: Πέντε δρόμοι προς τον εκσυγχρονισμό)*, η Γκρενφελντ εξετάζει την εμφάνιση και την εξάπλωση του εθνικισμού στις πρώτες πέντε κοινωνίες που ορίστηκαν ως έθνη - Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία, Γερμανία και Ηνωμένες Πολιτείες. Ανιχνεύει τη γέννηση της ιδέας του έθνους στην Αγγλία του 16ου αιώνα. Αυτή η ιδέα, υποστηρίζει, προκλήθηκε από το ιστορικό ατύχημα του Πολέμου των Ρόδων (1455-1487) που δημιούργησε ένα κενό στα ανώτερα στρώματα της αγγλικής φεουδαρχικής κοινωνίας που οδήγησε σε μια άνευ προηγουμένου ανοδική κοινωνική κινητικότητα. Αυτή η ανοδική κινητικότητα ήταν μια νέα, συγκεχυμένη αλλά θετική εμπειρία για πολλούς από τους Άγγλους. Μέχρι εκείνη την εποχή, η λέξη «έθνος» σήμαινε μια ελίτ. Οι Άγγλοι όρισαν τον αγγλικό λαό - η λέξη «λαός» σήμαινε μέχρι εκείνη την εποχή τις  κατώτερες τάξεις – ως έθνος, ανυψώνοντας ολόκληρο τον πληθυσμό στην αξιοπρέπεια της ελίτ. Με αυτόν τον ορισμό δημιουργήθηκε ο ξεχωριστός σύγχρονος κόσμος.

Ο εθνικισμός, ουσιαστικά, είναι η εξίσωση του «λαού» με το «έθνος». Κατέστρεψε την παραδοσιακή κοινωνική ιεραρχία και, με εθνική ταυτότητα, έδωσε στους ανθρώπους αξιοπρέπεια, την οποία προηγουμένως απολάμβαναν μόνο οι ελίτ. Η εθνική ταυτότητα, ως τέτοια, είναι μια ταυτότητα που παρέχει αξιοπρέπεια και την καθιστά εμπειρία κάθε μέλους ενός έθνους. Αφού κάποιος βιώσει την αξιοπρέπεια, δεν μπορεί να παραχωρήσει. Η θεμελιώδης ισότητα της εθνικής συμμετοχής συνεπάγεται επίσης μια ανοιχτή και χωρίς αποκλεισμούς κοινωνική διαστρωμάτωση που ενθαρρύνει όλους τους ανθρώπους να κινητοποιούνται και να διαδραματίζουν τον ενεργό πολιτικό και πολιτιστικό ρόλο που έπαιζαν προηγουμένως μόνο οι ελίτ. Ο λαός γίνεται ο φορέας της κυριαρχίας, αντικαθιστώντας τον Θεό και τον βασιλιά, και έχει την ελευθερία και το δικαίωμα να αποφασίζει το δικό τους καθώς και το κοινό πεπρωμένο. Η λαϊκή κυριαρχία, μαζί με τη θεμελιώδη ισότητα στη συμμετοχή, καθώς και η εκκοσμίκευση, είναι οι τρεις βασικές αρχές του εθνικισμού.

Η Γκρήνφελντ υποστηρίζει επίσης ότι η δημοκρατία υπονοείται λογικά στον εθνικισμό λόγω των αρχών της λαϊκής κυριαρχίας και της ισότητας στη συμμετοχή. Όλα τα σύγχρονα κράτη που χτίζονται υπό την επίδραση του εθνικισμού είναι, επομένως, δημοκρατίες. Ανάλογα με τον αρχικό ορισμό του έθνους και τα κριτήρια συμμετοχής (πολιτικά/εθελοντικά ή εθνοτικά), υπάρχουν τρεις *ιδανικοί τύποι* (κατά την έννοια του Weber ) του εθνικισμού: ο ατομικιστικός-πολιτικός, ο κολεκτιβιστικός-πολιτικός και ο κολλεκτιβιστικός- εθνοτικός εθνικισμός. Στη σύγχρονη ιστορία της οικοδόμησης του κράτους, η Γκρήνφελντ διαπιστώνει ότι οι ατομικιστικοί-πολιτικοί και κολλεκτιβιστικοί-πολιτικοί εθνικισμοί τείνουν να καταλήγουν σε φιλελεύθερες δημοκρατίες (όπως η Βρετανία, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Γαλλία), ενώ οι κολλεκτιβιστικοί-εθνοτικοί εθνικισμοί φαίνεται να παράγει αυταρχικές δημοκρατίες (όπως όπως η Ρωσία και η Γερμανία).

### The Spirit of Capitalism: Nationalism and Economic Growth
Στο *Spirit of Capitalism (Το* *πνεύμα του καπιταλισμού: Εθνικισμός και οικονομική ανάπτυξη), η* Γκρήνφελντ διευκρινίζει αρχικά ότι αυτό που διαφοροποιεί τον *[[Καπιταλισμός|καπιταλισμό]]*, δηλαδή, τη σύγχρονη οικονομία από την οικονομία του παρελθόντος, είναι ο προσανατολισμός του προς τη συνεχή ανάπτυξη. Αυτή η διευκρίνιση υπονοεί ότι, σε αντίθεση με τους συμβατικούς οικονομολόγους και τους ιστορικούς της οικονομίας, η *Γκρήνφελντ* δεν θεωρεί δεδομένη την οικονομική ανάπτυξη. Γι 'αυτό θέτει το ερώτημα τι προκαλεί τον αναπροσανατολισμό της οικονομικής δραστηριότητας από την επιβίωση στην ανάπτυξη. Αν και η Γκρήνφελντ συμφωνεί με τον Max Weber σχετικά με τον θεμελιώδη ρόλο της *[[ηθική]]ς* στη σύγχρονη οικονομία, προτείνει ότι είναι ο εθνικισμός και όχι ο Προτεσταντισμός που παρέχει αυτή την ηθική: το πνεύμα του καπιταλισμού, με άλλα λόγια, είναι ο εθνικισμός.

Ο επαναστατικός της ισχυρισμός βασίζεται και πάλι στην ιστορική εξέταση της οικονομικής ανάπτυξης της Βρετανίας, των Κάτω Χωρών, της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιαπωνίας και των Ηνωμένων Πολιτειών. Η ολλανδική περίπτωση, ειδικότερα, παρέχει το κρίσιμο πείραμα. Η Ολλανδική Δημοκρατία είχε όλες τις προϋποθέσεις για τον αναπροσανατολισμό προς την ανάπτυξη, και ήταν Προτεσταντική, αλλά παρόλα αυτά δεν προσανατολίστηκε προς την ανάπτυξη. Αντίθετα, επιτεύχθηκε σταθερή οικονομική ανάπτυξη στη Βρετανία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιαπωνία και τις Ηνωμένες Πολιτείες, με τη διαφορά ότι όλες αυτές οι κοινωνίες ανέπτυξαν εθνικισμό, αλλά οι Ολλανδοί δεν το έκαναν. Η εμπειρική μελέτη της Γκρήνφελντ  για τις μεγάλες σύγχρονες οικονομίες αποκαλύπτει έτσι την αιτιώδη σχέση μεταξύ του εθνικισμού και της σύγχρονης οικονομίας. Αυτό είναι αντίθετο από τη βασική υπόθεση των περισσότερων οικονομικών θεωριών ότι οι οικονομικές διαδικασίες είναι θεμελιώδεις για όλες τις ανθρώπινες δραστηριότητες.

Σύμφωνα με την Γκρήνφελντ, ο εθνικισμός, που είναι εγγενώς εξισωτικός, προωθεί αναγκαστικά έναν τύπο κοινωνικής δομής που απαιτείται για την ανάπτυξη της σύγχρονης οικονομίας - δηλαδή, ένα ανοιχτό σύστημα διαστρωμάτωσης που επιτρέπει την κοινωνική κινητικότητα, κάνει ελεύθερη την εργασία και επεκτείνει τη σφαίρα λειτουργίας των δυνάμεων της αγοράς. Το πιο σημαντικό, ωστόσο, είναι το γεγονός ότι, λόγω της επένδυσης των μελών στην αξιοπρέπεια του έθνους, η οποία εκτιμάται αναγκαστικά σε σχέση με το καθεστώς άλλων εθνών, ο εθνικισμός συνεπάγεται διεθνή ανταγωνισμό. Προκειμένου να διατηρηθεί το εθνικό κύρος, ο εθνικισμός προϋποθέτει τη δέσμευση για συνεχή οικονομική ανάπτυξη, όταν το οικονομικό επίτευγμα ορίζεται ως σημαντικό για το εθνικό κύρος και μεταξύ των τομέων του διεθνούς ανταγωνισμού. Ιστορικά, για παράδειγμα, οι Ρώσοι εθνικιστές δεν έχουν ορίσει την οικονομική σφαίρα ως χώρο για διεθνή ανταγωνισμό. Επομένως, η σύγχρονη οικονομία δεν είναι αυτοσυντηρούμενη. Όπως υποστηρίζει η Γκρήνφελντ, υποκινείται και υποστηρίζεται από τον εθνικισμό.

Στο πρώτο και το δεύτερα βιβλίο της η Γκρήνφελντ τονίζει επίσης ότι οι *ανομικές* καταστάσεις (από το anomie) σε κάθε κοινωνία των πρώτων εθνών - Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία, Γερμανία, Ηνωμένες Πολιτείες - ήταν ο κύριος λόγος για την εξάπλωση της ιδέας του έθνους σ' αυτές τις κοινωνίες. Η μελέτη της για την Ιαπωνία και οι πιο πρόσφατες παρατηρήσεις της για την κινεζική κοινωνία, ωστόσο, παρέχουν μια διόρθωση σε αυτό το επιχείρημα. Στην εισαγωγή του βιβλίου της, *Globalization of Nationalism (Παγκοσμιοποίηση του Εθνικισμού)*, προτείνει ότι  κοινωνίες υπό την επήρεια του κινεζικού πολιτισμού, οι οποίες, σε αντίθεση με τις μονοθεϊστικές κοινωνίες, δεν δίνουν προτεραιότητα στη λογική της *μη* *αντίφασης*, τείνουν να είναι ικανές να αντιμετωπίζουν τις ανομικές (anomic)  καταστάσεις χωρίς μείζονες κρίσεις.

### Mind, Modernity, Madness: The Impact of Culture on Human Experience
Στο τρίτο βιβλίο της τριλογίας, *Mind, Modernity, Madness: The Impact of Culture on Human Experience (Νους*, νεωτερικότητα, τρέλα: Η επίδραση του πολιτισμού στην ανθρώπινη εμπειρία), η Γκρήνφελντ παρουσιάζει πρώτα τις φιλοσοφικές προϋποθέσεις και μια μεθοδολογία για τη μελέτη της ανθρώπινης εμπειρίας προσπαθώντας να ξεπεράσει το πρόβλημα μυαλού/σώματης ή ψυχοφυσικό πρόβλημα. Η κριτικός του βιβλίου στο American Journal of Sociology, Karen Cerulo, γράφει: «Η Γκρήνφελντ στηρίζει το επιχείρημά της σε μια θεωρητική βάση που αμφισβητεί μακροχρόνιες αντιλήψεις για τον νου. Προτείνει να αντικαταστήσουμε τις κυρίαρχες δυαδικές προσεγγίσεις σε αυτόν τον κόσμο - εκείνες που χωρίζουν το υλικό και το πνευματικό - και αντ 'αυτού αντιμετωπίσουμε την πραγματικότητα ως μια τριμερή δομή "που αποτελείται από τρία αυτόνομα αλλά σχετιζόμενα επίπεδα, με τα δύο ανώτερα να είναι αναδυόμενα φαινόμενα - το επίπεδο της ύλη, το επίπεδο της ζωής και το επίπεδο του νου». Καθώς ξεδιπλώνει το επιχείρημά της,  εστιάζει πιο συγκεκριμένα στις ιδιότητες του νου, προσδιορίζοντας τα βιολογικά στοιχεία από τα οποία αναπτύσσεται ο νους και από τα οποία περιορίζεται η ανάπτυξή του. Εξετάζει επίσης τους τρόπους με τους οποίους η συμβολική κουλτούρα μεταμορφώνει και επεκτείνει το βιολογικό μυαλό, καθιστώντάς το μια πολύ πιο περίπλοκη και δυναμική οντότητα που μεταρρυθμίζει και αναδιαμορφώνει τον εαυτό της, που πάντα αναδύεται σε σχέση με  μεταβαλλόμενα περιβαλλοντικά συμβάντα".

Ακριβώς όπως η θεωρία του Δαρβίνου σχετικά με την «επιβίωση του καταλληλότερου» και την εξέλιξη έλυσε τη σύγκρουση μεταξύ φιλοσοφικών υλιστών και φιλοσοφικών ιδεαλιστών παρέχοντας ένα πλαίσιο εντός του οποίου θα μπορούσε να μελετηθεί επιστημονικά η αυτόνομη βιολογική πραγματικότητα της ζωής, η Γκρήνφελντ προτείνει μια συμβολική διαδικασία που αποτελείται από δύο επίπεδα : πολιτισμός και νους. «Ακριβώς όπως ο βιότοπος ενός είδους και το ίδιο το είδος ενός οργανισμού, η συμβολική διαδικασία σε συλλογικό επίπεδο, ο πολιτισμός, αντιπροσωπεύει το περιβάλλον στο οποίο λειτουργεί ο νους (και, συνεπώς, ο εγκέφαλος που τον υποστηρίζει). Ο πολιτισμός φέρνει σε ύπαρξη και διαμορφώνει τις δομές του νου, αλλά ποτέ δεν τις καθορίζει, γιατί η απαραίτητη συμμετοχή του εγκεφάλου σε κάθε διανοητική διαδικασία αποκλείει τη δυνατότητα μιας τέτοιας απόφασης και αντίθετα καθιστά κάθε μεμονωμένο μυαλό έναν (λίγο ή πολύ) νέο  συνεργάτη στην αυτο-δημιουργική πολιτιστική διαδικασία."  Εντός της βιολογικής πραγματικότητας, και των βιολογικών της δομών (όπως ο εγκέφαλος, το ανθρώπινο γονιδίωμα και η ανθρώπινη κοινωνία), ο πολιτισμός είναι ένα αναδυόμενο περιβάλλον στο οποίο ο νους δημιουργείται και ο οποίος με τη σειρά του δημιουργείται από τα προϊόντα του νου. Αυτή η αυτόνομη, αυτο-επαναληπτική διαδικασία, όπως οι υλικές και βιολογικές πραγματικότητες που την υποστηρίζουν, παρέχει το δικό της παράδειγμα επιστημονικής μελέτης (που η Γκρήνφελντ ονομάζει *κοινωνιολογικό νοητισμό - sociological mentalism*  ). Η Γκρήνφελν  προσδιορίζει περαιτέρω τρεις πιθανές, λογικά παραγόμενες δομές ή «λειτουργικά συστήματα» μέσα στο νου. «Μέσα στο νου, ο πολιτισμός, που υποστηρίζεται από τις φαντασιακές ικανότητες του ζωικού εγκεφάλου, που μεταμορφώνεται από το συμβολικό περιβάλλον σε ειδικά ανθρώπινη, συμβολική φαντασία, δημιουργεί αναγκαστικά τρεις τέτοιες« δομές », οι οποίες διακρίνουν περαιτέρω τον ανθρώπινο νου από τη νοητική ζωή των ζώων . Αυτές οι δομές είναι διαμερίσματα του εαυτού ή του Εγώ και περιλαμβάνουν (1) ταυτότητα - τον σχεσιακά σχηματισμένο εαυτό. (2) αντιπροσωπεία, θέληση ή ενεργούντα εαυτό, το ενεργό Εγώ, και (3) τον σκεπτόμενο εαυτό, «το Εγώ ή την αυτοσυνείδηση» ή το 'Εγώ του Descartes'. » 

Το βιβλίο *Mind, Modernity, Madness,* επιδεικνύει   αυτό το μοντέλο της επιστημονικής μελέτης του πολιτισμού και του νου, εστιάζοντας στην «τρέλα» ή τις «μεγάλες τρεις» ψυχικές ασθένειες της σχιζοφρένειας, της διπολικής διαταραχής και της κατάθλιψης. Σύμφωνα με την Γκρήνφελντ, ο σύγχρονος πολιτισμός είναι το αποτέλεσμα της ανάδυσης της εθνικής συνείδησης. «Ο εθνικισμός είναι, πάνω απ 'όλα, μια μορφή συνείδησης που προβάλλει την εικόνα της κοινωνικής / πολιτικής πραγματικότητας ως αποτελούμενη από κυρίαρχες κοινότητες με περιεκτικές ταυτότητες (δηλαδή πάνω από διαχωριστικά τάξης ή κοινωνικής κατάστασης), των οποίων τα μέλη είναι ουσιαστικά ίσα.»  Η εθνική συνείδηση προϋποθέτει μια κοσμική (secular), ισότιμη κοσμο-θέαση, όπου όλα τα άτομα θεωρούνται μέλη μιας εγγενώς ίσης ελίτ. Όλα τα άτομα μέσα στην κοσμική ισότιμη κοσμοθέαση μπορούν να φανταστούν και θεωρητικά να πετύχουν όλες τις ταυτότητες. Ενώ αυτή η συνείδηση επιτρέπει ατελείωτες δυνατότητες, απαιτεί επίσης ατελείωτες επιλογές. «Είναι ο σύγχρονος πολιτισμός - συγκεκριμένα η υποτιθέμενη ισότητα όλων των μελών της κοινωνίας, η κοσμικότητα και η επιλογή στον αυτοπροσδιορισμό, που υπονοούνται στην εθνική συνείδηση - που καθιστά δύσκολη τη διαμόρφωση της ατομικής ταυτότητας. Όσο περισσότερες επιλογές έχει κανείς, τόσο λιγότερο ασφαλής γίνεται στις επιλογές που έχουν ήδη γίνει (από κάποιον ή για κάποιον) και η απόφαση - κυριολεκτικά, με την έννοια της οικοδόμησης της ατομικής ταυτότητας) - γίνεται όλο και πιο δύσκολη. "  Το βάρος της πλοήγησης μέσα σε αυτές τις άπειρες επιλογές πέφτει πάνω στο μεμονωμένο νου και εμποδίζει τη λειτουργία της θέλησης. Όπως και κάθε περιβαλλοντικό ερέθισμα στο σώμα, ο βιολογικός εγκέφαλος, μέσα στον οποίο λειτουργεί ο νους και ο πολιτισμός, αναγκαστικά επηρεάζεται και φυσικά (όπως οι επιλογές τροφής επηρεάζουν το φυσικό σώμα ή μια βιολογική διαδικασία όπως έναν τροφικό καταρράκτη. ).

## Έργα

** 1988 *Center: Ideas and Institutions* (co-edited with Michel Martin), the University of Chicago Press.
** 1989 *Different Worlds: A Study in the Sociology of Taste, Choice, and Success in Art,* Rose Monograph Series of the Cambridge University Press.
** 1992 *Nationalism: Five Roads to Modernity*, Harvard University Press (Portuguese translation 1998; Spanish 2005; Russian 2008; Chinese 2010; Turkish, 2016) https://books.google.gr/books?id=MnwmMOWK-PsC&printsec=frontcover&hl=el&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false
** 1999 *Nacionalisme i Modernitat*, Catarroja: Editorial Afers, Universitat de Valencia (collection of essays)
** 2001 *The Spirit of Capitalism: Nationalism and Economic Growth*, Harvard University Press. (Chinese translations, 2004; trade edition, 2008)
** 2006 *Nationalism and the Mind: Essays on Modern Culture*, Oxford: Oneworld. Περιγραφή του βιβλίου
** 2012 *The Ideals of Joseph Ben-David: The Scientist’s Role and Centers of Learning* Revisited*,* (editor), Transaction Publishers.
** 2013 *Mind, Modernity, Madness: The Impact of Culture on Human Experience*, Harvard University Press.
** 2016 *Advanced Introduction to Nationalism*, Oxford: Edward Elgar.
** 2016 *Globalization of Nationalism: Political Identities around the World*, (editor), European Consortium for Political Research, ECPR press.
** 2016 *Pensar con Libertad*: *La humanidad y la nacion en todos sus estados*. *(Conversando con Marx, Weber, Durkheim, Ben-David, Shils, Aron, Bell, Gellner y Anderson)*, translated by Mar Vidal; with an introduction by Agusti Colomines and Aurora Madaula, Barcelona: Arpa & Alfil Editores.

## Βιβλιογραφικές αναφορές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Liah Greenfeld, "The World Nationalism Made", *American Affairs Journal*, 2018, vol. 2, 4.
* Λία Γκρίνφελντ, "Εθνικισμός και τρομοκρατία", άρθρο, ΤΟ ΒΗΜΑ, 12 Σεπ. 2012
* Λία Γκρίνφελντ, "Οι ρίζες της διαμάχης Κίνας – Ιαπωνίας", άρθρο, ΤΟ ΒΗΜΑ, 26 Σεπ. 2012

Κατηγορία:Αμερικανοί κοινωνιολόγοι
Κατηγορία:Μελετητές του εθνικισμού