Καταφύγιο του Ανιελέβιτς

Το **Καταφύγιο του Ανιέλεβιτς** (), γνωστό επίσης ως **Λόφος του** **Ανιέλεβιτς** (), υπήρξε η έδρα και το κρυφό καταφύγιο της Εβραϊκής Οργάνωσης Μάχης (ΕΟΜ), μιας εβραϊκής αντιστασιακής ομάδας στο Γκέτο της Βαρσοβίας κατά τη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής της Πολωνίας στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

## Ιστορικό
Τον Οκτώβριο του 1940, ο διοικητής της υπό ναζιστικής κατοχής Βαρσοβίας διέταξε τις δημοτικές αρχές να ξεκινήσουν την κατασκευή γκέτο για τους Εβραίους σε μια περιοχή της Βαρσοβίας που προηγουμένως χρησιμοποιούνταν για καραντίνα κατά τη διάρκεια επιδημιών. Το γκέτο ολοκληρώθηκε στις 15 Νοεμβρίου 1940 και ο αρχικός πληθυσμός των περιορισμένων Εβραίων ήταν 400.000. Όλα τα παράθυρα, οι πόρτες και άλλες έξοδοι προς την υπόλοιπη Βαρσοβία σφραγίστηκαν. Από τον Ιούλιο έως τον Οκτώβριο του 1942, περισσότεροι από 310.300 Εβραίοι μεταφέρθηκαν από το γκέτο για μεταφορά σε στρατόπεδα εξόντωσης ή πέθαναν.

Από τις 17 Απριλίου 1943 έως τις 18 Μαΐου 1943, ο διοικητής των SS Γιούργκεν Στρόοπ, ανέφερε στον SS-Obergruppenführer και Στρατηγό Αστυνομίας, Κρούγκερ, ότι 56.065 από τους εναπομείναντες Εβραίους του Γκέτο της Βαρσοβίας είχαν μεταφερθεί σε στρατόπεδα εξόντωσης ή είχαν εξοντωθεί με πυροβολισμούς, εκρήξεις, φωτιά ή ασφυξία.

## Εξέγερση του Γκέτο της Βαρσοβίας
δεξιά|μικρογραφία|Μεταπολεμική ανακατασκευή του καταφυγίου.
Το καταφύγιο στην οδό Μίουα (Miła) 18 αρχικά κατασκευάστηκε από μια ομάδα Πολωνών ανταρτών και ένοπλων μαχητών της υπόγειας αντίστασης κατά των Γερμανών. Εκεί προσχώρησαν οι μαχητές της ΕΟΜ μετά την ανακάλυψη του καταφυγίου τους στη διεύθυνση Μίουα 29.

Στις 8 Μαΐου 1943, τρεις εβδομάδες μετά την έναρξη της Εξέγερσης του Γκέτο της Βαρσοβίας, το καταφύγιο κάτω από την Μίουα 18 εντοπίστηκε από τους Ναζί, στο οποίο ζούσαν περίπου 300 άνθρωποι. Το καταφύγιο διέθετε έξι εξόδους.

Σύμφωνα με την Αναφορά Στρόοπ, 7 Μαΐου 1943:

Οι ένοπλοι μαχητές παραδόθηκαν, αλλά η ηγεσία της ΕΟΜ, συμπεριλαμβανομένου του Μόρντεχαϊ Ανιελέβιτς, αρχηγού της Εξέγερσης του Γκέτο της Βαρσοβίας, αντιστάθηκε. Οι Ναζί έριξαν δακρυγόνα μέσα στο καταφύγιο για να τους αναγκάσουν να βγουν. Ο Ανιελέβιτς, η σύντροφός του, Μίρα Φύχρερ και πολλά μέλη της ομάδας τους αυτοκτόνησαν με δηλητήριο αντί να παραδοθούν, ενώ περίπου 30 κατάφεραν να διαφύγουν μέσω της μοναδικής μη μπλοκαρισμένης εξόδου. Διέσχισαν τους υπονόμους του γκέτο και κατάφεραν να φτάσουν στην «Άρια πλευρά» της Βαρσοβίας στις 10 Μαΐου 1943.

Σύμφωνα με την Αναφορά Στρόοπ, 8 Μαΐου 1943:

## Μνημόνευση
μικρογραφία|Μνημείο της οδού Μίουα 18 το 1964.
Τον Ιούλιο του 1945, επιζώντες της Εβραϊκής Υπόγειας Αντίστασης, μεταξύ των οποίων ο Σίμτσα Ρότεμ, επισκέφθηκαν τα ερείπια πάνω από το πρώην καταφύγιο της ΕΟΜ. Τα ερείπια δεν καλύφθηκαν με κτίσματα ώστε «να μην διαταραχθεί ο χώρος που αναγνωρίζεται ως νεκροταφείο από την εβραϊκή κοινότητα».
Το 1946 ανεγέρθηκε το μνημείο γνωστό ως Λόφος του Ανιελέβιτς, κατασκευασμένο από τα συντρίμμια των σπιτιών της οδού Μίουα, με αναμνηστική επιγραφή στα πολωνικά και γίντις στην κορυφή του.
μικρογραφία|Αναμνηστική πλάκα στην κορυφή του τύμβου, με ορατές πέτρες που τοποθετήθηκαν από Εβραίους επισκέπτες.
Το 2006 προστέθηκε νέος οβελίσκος σχεδιασμένος από την Χάνα Σμάλενμπεργκ και τον Μάρεκ Μοντεράου, με επιγραφή στα πολωνικά, αγγλικά και γίντις που αναφέρει:

Τα ονόματα 51 Εβραίων μαχητών, των οποίων η ταυτότητα έχει εξακριβωθεί από ιστορικούς, είναι χαραγμένα στην πρόσοψη του οβελίσκου. Το 2021 πραγματοποιήθηκαν μη επεμβατικές γεωφυσικές έρευνες που επιβεβαίωσαν την ύπαρξη του καταφυγίου και του συστήματος σηράγγων από την Εταιρεία Εξερευνητικών Γεωφυσικών.
Η σημερινή αρίθμηση των κτιρίων στην οδό Μίουα δεν αντιστοιχεί στην περίοδο του πολέμου. Το μνημείο βρίσκεται στη συμβολή των οδών Μίουα και Ντουμπουά, ενώ η σημερινή διεύθυνση Μίουα 18 είναι πολυκατοικία περίπου 700 μέτρα δυτικά. 

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 
* Εικόνες των τάφων των μαχητών της Εξέγερσης του Γκέτο της Βαρσοβίας
* "The Ghetto Fights," του Marek Edelman, σελ. 17-39 (2004)

Κατηγορία:Εξέγερση του Γκέτο της Βαρσοβίας
Κατηγορία:Μνημεία του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στην Πολωνία
Κατηγορία:Εβραϊκή αντίσταση στο Ολοκαύτωμα
Κατηγορία:Πολωνική Αντίσταση