Αντίοχος Γ΄ ο Μέγας

Ο **Αντίοχος Γ' ο Μέγας** (241 π.Χ. – 187 π.Χ.) ήταν Έλληνας βασιλιάς των Σελευκιδών και ο έκτος ηγεμόνας της Αυτοκρατορίας των Σελευκιδών. Ήταν ο νεότερος γιος του Σέλευκου Β' Καλλίνικου. Την επωνυμία * «ο Μέγας» * απέκτησε μετά τη μεγάλη του εκστρατεία στην Ανατολή. Επίσης διεκδίκησε το προσωνύμιο «Μέγας Βασιλεύς», τον τίτλο που λάμβαναν παραδοσιακά οι Πέρσες βασιλείς, τον οποίο και διεκδίκησε μετά την κατάκτηση της Κοίλης Συρίας.

## Αρχές της Βασιλείας

Ο Αντίοχος Γ΄ της Συρίας ανήκε στην Ελληνιστική Δυναστεία των Σελευκιδών και γεννήθηκε στα Σούσα της Περσίας ως μικρότερος γιος του βασιλέως Σελεύκου Β΄ Καλλίνικου και της συζύγου του  Λαοδίκης Β΄ της Συρίας. Τα *"Βαβυλωνιακά Χρονικά"* αναφέρουν ότι δεν γεννήθηκε με βασιλικό όνομα, το όνομα *"Αντίοχος"* το απέκτησε με την δολοφονία του μεγαλύτερου αδελφού του Σελεύκου Γ΄ στην Ανατολή, ο ίδιος βρισκόταν τότε στην Βαβυλώνα. Ο Αντίοχος Γ΄ κληρονόμησε ένα βασίλειο σε διάλυση, είχαν αποσπαστεί η Μικρά Ασία, η Βακτρία υπό τον νέο βασιλιά Διόδοτο Α΄ και την Παρθία υπό τον Σατράπη Ανδραγόρα (247/245 π.Χ.) που ηττήθηκε αργότερα από τον οπλαρχηγό Αρσάκη Α΄ της Παρθίας. Με την άνοδο στον θρόνο του Αντιόχου Γ΄ η Μηδία και η Φαρς επαναστάτησαν υπό τους αδελφούς Μόλων και Αλεξάνδρου. Ο νεαρός βασιλεύς βρισκόταν υπό την επίδραση του υπουργού Ερμεία αντί να αντιμετωπίσει τους επαναστάτες επιτέθηκε στην Πτολεμαϊκή Συρία. Η επιχείρηση αυτή αποδείχτηκε καταστροφική, με την επιστροφή τους οι στρατηγοί συνετρίβησαν από τον Μόλωνα και τον Αλέξανδρο. Η μόνη επιτυχία του ήταν στην Μικρά Ασία, ανακτήθηκε η Πέργαμος από τον ξάδελφο του βασιλιά Αχαιό. Το 222 π.Χ. ο Αντίοχος πήρε για σύζυγο τη Λαοδίκη Γ' της Συρίας, κόρη του Μιθριδάτη Β' του Πόντου.

Ο Αντίοχος Γ΄ πήγε ο ίδιος ανατολικά, ο Πολύβιος έγραψε ότι αυτή την φορά ακολούθησε τις συμβουλές του στρατηγού Ζεύξη και όχι του Ερμεία με αποτέλεσμα η εξέγερση του Μόλωνα και του Αλέξανδρου να καταρρεύσει και να συντριβεί στην Μάχη της Απολλωνιάτιδος. Ακολούθησε η υποταγή της Μικράς Μηδίας η οποία διεκδικούσε επίσης την ανεξαρτησία της υπό την ηγεσία του Αρταβαζάνη. Ο Αντίοχος Γ΄ συνωμότησε με τον γιατρό και τους οπαδούς του Ερμεία για την δολοφονία του, στην συνέχεια επέστρεψε στην Συρία (220 π.Χ.). Εντω μεταξύ όμως ο ξάδελφος του στρατηγός Αχαιός επαναστάτησε και διεκδίκησε τον τίτλο του βασιλέως της Μικράς Ασίας, σε λίγο ωστόσο αναγκάστηκε να δηλώσει την υποταγή του στον Αντίοχο Γ΄ από φόβο της ανταρσίας στον στρατό του. Από τη στιγμή όμως, που η δύναμή του δεν ήταν τόση ώστε να επιτεθεί στη Συρία των Πτολεμαίων, ο Αντίοχος Γ΄ τον άφησε για λίγο απείραχτο και προς το παρόν στράφηκε κατά της Ιουδαίας.

## Τέταρτος Συριακός Πόλεμος

Οι εκστρατείες του 219 π.Χ. και 218 π.Χ., οδήγησαν τον στρατό των Σελευκιδών στα σύνορα της Πτολεμαϊκής Αιγύπτου εγκαινιάζοντας τον Τέταρτο Συριακό Πόλεμο. Είχε προηγηθεί μια ανεπιτυχής εκστρατεία δύο χρόνια πριν, την οποία και ο Αντίοχος διέκοψε λόγω εσωτερικών προβλημάτων στο κράτος του. Μετά την προγενέστερη επιτυχία του κατά του Αντίοχου, ο Θεόδοτος, στρατηγός των Αιγυπτίων, θεωρήθηκε επικίνδυνος για την αλεξανδρινή αυλή, που έβλεπε με καχυποψία όποιον γινόταν δημοφιλής ή έμενε για καιρό σε κάποιο αξίωμα. Μετά από απόπειρα κατά της ζωής του, ο Θεόδοτος άφησε σε έμπιστούς του την Τύρο και την Πτολεμαΐδα, έγραψε στον Αντίοχο προσφέροντας του τις δύο αυτές πόλεις. Κατόπιν ο δρόμος για την Αίγυπτο διαμέσου της Παλαιστίνης ήταν ανοιχτός. Η εξέλιξη αυτή άφησε την αλεξανδρινή αυλή πανικόβλητη. Οι τελευταίοι αποφάσισαν να αρχίσουν διαπραγματεύσεις κερδίζοντας χρόνο για τις προετοιμασίες τους. Ορίστηκε τετράμηνη ανακωχή κατά τη διάρκεια της οποίας οι Αιγύπτιοι ετοιμάστηκαν πυρετωδώς και με άκρα μυστικότητα, με τη βοήθεια Ελλήνων εμπειρογνωμόνων που είχαν λάβει μέρος στους πρόσφατους πολέμους με τη Μακεδονία.

Την άνοιξη του 218 π.Χ. οι διαπραγματεύσεις έφτασαν όπως ήταν σχεδιασμένο από την αρχή σε αδιέξοδο και ο Αντίοχος συνέχισε να κατακτά τη μία πόλη μετά την άλλη, όπως τη Σελεύκεια, το λιμάνι δηλαδή της Αντιόχειας και την Τύρο. Το καλοκαίρι όμως, του 217 π.Χ., ως επικεφαλής πενήντα πέντε χιλιάδων αντρών και συνοδευόμενος από τη μικρότερη αδελφή του Αρσινόη Γ', ο Πτολεμαίος Δ' Φιλοπάτωρ, έλαβε θέση προσωπικά στο πεδίο της μάχης στις 13 Ιουνίου, ενάντια στους άντρες του Αντίοχου Γ'. Πέτυχε μια σημαντική νίκη στη Μάχη της Ράφιας, εξασφαλίζοντας την ακεραιότητα των βορείων συνόρων του βασιλείου του και ακυρώνοντας τις επιτυχίες του Αντίοχου, τον οποίο υποχρέωσε να αποσυρθεί στα βόρεια του Λιβάνου.

## Εκστρατεία στην Ανατολή

Το 216 π.Χ. ο Αντίοχος εκστράτευσε στα βόρεια για να αντιμετωπίσει τον Αχαιό και μέχρι το 214 π.Χ. είχε καταφέρει να τον αποκλείσει στις Σάρδεις. Ο Αντίοχος βρήκε τρόπο να αιχμαλωτίσει τον αντίπαλό του, ωστόσο η πόλη κράτησε μέχρι και το 213 π.Χ., υπό τη χήρα του Αχαιού, Λαοδίκη, και μετά παραδόθηκε. Έχοντας έτσι ανακτήσει το κεντρικό κομμάτι της Μικράς Ασίας – αν και οι Σελευκίδες έπρεπε αναγκαστικά να ανεχτούν τις δυναστείες της Περγάμου, της Βιθυνίας και της Καππαδοκίας – ο Αντίοχος έστρεψε τις προσπάθειές του στην ανάκτηση των επαρχιών στα βόρεια και τα ανατολικά. Υποχρέωσε τον Ξέρξη της Αρμενίας να αναγνωρίσει την κυριαρχία του το 212 π.Χ. Το 209 π.Χ. ο Αντίοχος εισέβαλε στην Παρθία, κατέλαβε την πρωτεύουσα Εκατόμπυλο και συνέχισε στην Υρκανία. Ο Πάρθος βασιλιάς Αρσάκης Β΄ τελικά κατάφερε να εξασφαλίσει την ειρήνη. Το έτος 209 π.Χ. βρίσκει τον Αντίοχο στο Βακτρία, στο Ελληνικό βασίλειο της Βακτριανής ο Ευθύδημος Α΄ της Βακτρίας είχε ανατρέψει τον προηγούμενο επαναστάτη, τον αντιμετώπισε με επιτυχία. Ο Ευθύδημος Α΄ αντιστάθηκε αρχικά με επιτυχία στην πολιορκία της Βάκτρας αλλά τελικά ηττήθηκε από τον Αντίοχο Γ΄ στην Μάχη της Αρίας. Οι δύο αντίπαλοι έκλεισαν κατόπιν ειρήνη σύμφωνα με την οποία ο γιος του Ευθυδήμου Α΄ Δημήτριος Α΄ ο Ανίκητος θα παντρευόταν μια ανώνυμη κόρη του Αντίοχου του Μέγα ο οποίος θα αναγνώριζε στον Ευθύδυμο τον βασιλικό τίτλο. Έπειτα ο Αντίοχος, ακολουθώντας τα βήματα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, πέρασε στην κοιλάδα του ποταμού Κωφήνος (σημ. Καμπούλ), ανανέωσε τη φιλία του με τον Ινδό βασιλιά Σοφαγάσενο και επέστρεψε δυτικά από την Αραχωσία (σημ. επαρχία Σιστάν και Μπαλουχιστάν του Ιράν) και την Καρμανία (σημ. επαρχία Κερμάν) το 206 – 205 π.Χ. Ο Πολύβιος σχετικά με το θέμα αυτό έγραψε:

*"Ο Αντίοχος Γ΄ ακολουθώντας τα βήματα του Μεγάλου Αλεξάνδρου αφού διέσχισε τον Καύκασο έφτασε στην Ινδία και ανανέωσε την φιλία του με τον βασιλιά Σοφαγάνεσο, εφοδίασε επί τόπου τον στρατό του, έλαβε περισσότερους ελέφαντες ανεβάζοντας τον συνολικό τους αριθμό σε 150. Ο Αντίοχος Γ΄ αναχώρησε κατόπιν με τον στρατό του, άφησε πίσω τον Ανδροσθένη της Κυζίκου με αποστολή να του φέρει τον θησαυρό τον οποίο του είχε υποσχεθεί ο Σοφαγάνεσος"*.

Από τη Σελεύκεια του ποταμού Τίγρη οδήγησε σύντομη εκστρατεία στον Περσικό Κόλπο τα δύο επόμενα χρόνια. Στη συνέχεια επισκέφθηκε την Αντιόχεια Περσίδος. Έδειχνε να έχει αποκαταστήσει την αυτοκρατορία των προγόνων του στην ανατολή, και αυτή του η επιτυχία του εξασφάλισε την επωνυμία «ο Μέγας». Το 205 - 204 π.Χ. ο Πτολεμαίος Ε' Επιφανής, όντας ακόμη μικρό παιδί, ανέβηκε στον Αιγυπτιακό θρόνο και ο Αντίοχος, σύμφωνα με τον ιστορικό Πολύβιο, σύναψε μυστική συμφωνία με τον βασιλιά Φίλιππο Ε' της Μακεδονίας για τον διαμοιρασμό των εδαφών που κατείχαν οι Πτολεμαίοι. Με τους όρους αυτής της Συνθήκης η Μακεδονία θα λάμβανε τις Πτολεμαϊκές κτήσεις στο Αιγαίο Πέλαγος και την Κυρήνη, ο Αντίοχος Γ΄ θα προσαρτούσε την Κύπρο και την Αίγυπτο. Ο Αντίοχος Γ΄ επιτέθηκε κατόπιν ξανά στην Κοίλη Συρία, την Συρία και την Φοινίκη, ο Σκόπας ο Αιτωλός είχε ανακτήσει όλη την περιοχή (198 π.Χ.). Η ανάκτηση αυτή ήταν σύντομη, ο Αντίοχος Γ΄ νίκησε τον Σκόπα στην Μάχη του Πανείου κοντά στις πηγές του Ιορδάνη, η μάχη αυτή είχε σαν αποτέλεσμα την λήξη της Πτολεμαϊκής κυριαρχίας στην Ιουδαία.

## Πέμπτος Συριακός Πόλεμος

Κατόπιν ξεσπά ο Πέμπτος Συριακός Πόλεμος τον Μάιο του 202 π.Χ. Για άλλη μια φορά ο Αντίοχος επιτέθηκε στην Κοίλη Συρία και τη Φοινίκη, και μέχρι το 199 π.Χ. φαίνεται πως την είχε υπό την κατοχή του, πριν ο Αιτωλός Σκόπας την ανέκτησε για χάρη του Πτολεμαίου, καθώς και την Ιερουσαλήμ. Μα αυτή η ανάκτηση αποδείχτηκε βραχυχρόνια, εφόσον το 198 π.Χ. ο Αντίοχος υποχρέωσε τον Σκόπα σε ήττα στη Μάχη του Πανείου, κοντά στις πηγές του Ιορδάνη, μια μάχη που σηματοδοτεί το τέλος της πτολεμαϊκής κυριαρχίας στην Παλαιστίνη. Μετά την κατάκτηση της Κοίλης – Συρίας ο Αντίοχος δεν προχώρησε ενάντια στην Αίγυπτο. Κατέκτησε ωστόσο τη Θράκη, την Έφεσο και τις παράλιες πόλεις της Κιλικίας και της Λυκίας. Υπό όποιες συνθήκες και να υπογράφτηκε η ειρήνη ανάμεσα στους Σελευκίδες και τους Πτολεμαίους, αυτό που γνωρίζουμε είναι πως ο νεαρός Πτολεμαίος παντρεύτηκε την κόρη του Αντίοχου, την Κλεοπάτρα Α', εξασφαλίζοντας φιλικές σχέσεις ανάμεσα στα δύο κράτη. Κάπως έτσι εισήχθη και το περίφημο όνομα « Κλεοπάτρα » στη Δυναστεία που έμεινε πολύ χαρακτηριστικό, κυρίως λόγω της Κλεοπάτρας της Ζ'. Πρόβλημα δημιουργήθηκε όσον αφορά το θέμα της προίκας που έπρεπε να φέρει μαζί της η νεαρή βασίλισσα στον δεκαεξάχρονο σύζυγό της. Σήμερα είναι ομιχλώδεις οι γνώσεις μας, αλλά είναι πιθανό να έπεσε κάποια στιγμή το ζήτημα της Κοίλης Συρίας στο τραπέζι. Τις επόμενες γενιές οι δύο Οίκοι διαφώνησαν σθεναρά για το τι είχε συμφωνηθεί τότε.

Οι επιχειρήσεις του Αντίοχου στη Μικρά Ασία, τον έφεραν αντιμέτωπο με την ανερχόμενη δύναμη της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας, η οποία εποφθαλμιούσε τη Σμύρνη και τη Λάμψακο. Η διαμάχη εντάθηκε αφού ο Αντίοχος απέκτησε πάτημα και στη Θράκη το 196 π.Χ. Η εκκένωση της Ελλάδας από τους Ρωμαίους έδωσε αυτή την ευκαιρία στον Αντίοχο, ο οποίος είχε μάλιστα πλέον στην Αυλή του, τον Αννίβα. Την ίδια χρονιά αναγνωρίζεται διάδοχος ο γιος του ηγεμόνα των Σελευκιδών, ο Αντίοχος, ο οποίος και νυμφεύεται την αδελφή του, τη Λαοδίκη Δ' της Συρίας. Ακολουθούν διαπραγματεύσεις για συμμαχίες με άλλες πόλεις, στα πλαίσια των οποίων η κόρη του Αντίοχου, η Αντιοχίς της Καππαδοκίας, νυμφεύεται τον Αριαράθη Δ' τον Ευσεβή, ηγεμόνα της Καππαδοκίας.

## Πόλεμος με τους Ρωμαίους

[thumb|205px|''Νόμισμα με την κεφαλή του Αντιόχου Γ΄ από το [Βρετανικό Μουσείο.*]]
Ένα χρόνο αργότερα, το [[193 π.Χ.]] ο Αντίοχος αντιμετωπίζει ένα τραγικό περιστατικό, τον θάνατο του γιου και διαδόχου του, του Αντίοχου. Το [[192 π.Χ.]] ο Αντίοχος Γ' εισέβαλε στον ελλαδικό χώρο με ένα στρατό 10.000 ανδρών και αναγορεύτηκε από την [[Αιτωλική Συμπολιτεία]] γενικός αρχηγός. Το [[191 π.Χ.]], ωστόσο, οι Ρωμαίοι, «ἡγουμένου σφῶν [[Μάνιος Ακίλιος Γλαβρίων (ύπατος το 191 π.Χ.)|Ἀκιλίου Μανίου Γλαβρίωνος]]» τον καταδίωξαν στις [[Θερμοπύλες]] και τον ανάγκασαν να αποσυρθεί στην [[Ασία]]. Δεν σταμάτησαν όμως εκεί. Επιτέθηκαν στον Αντίοχο στην [[Ανατολία]] και η αποφασιστική νίκη του [[Λεύκιος Κορνήλιος Σκιπίων Ασιατικός|Σκιπίωνος του Ασιατικού]] στη [[Μάχη της Μαγνησίας]] το [[190 π.Χ.]], την οποία ακολούθησε ήττα του Αννίβα στη θάλασσα έξω από τη [[Σίδη]], έφερε τη Μικρά Ασία στα χέρια τους.

Με τη [[Συνθήκη της Απάμειας]] το [[188 π.Χ.]] ο βασιλιάς των Σελευκιδών εγκατέλειψε τις κτήσεις του βόρεια του [[Ταύρος (οροσειρά)|Ταύρου]], τις οποίες η Ρώμη μοίρασε στους συμμάχους της. Επίσης υποχρεώθηκε να πληρώσει χρηματικά ποσά στη Ρώμη, καθώς και να στείλει εκεί ως όμηρο τον μικρότερο από τους γιους του, τον [[Αντίοχος Δ' Επιφανής|Αντίοχο]]. Αποτέλεσμα αυτού του πλήγματος στη δύναμη των Σελευκιδών, μερικές από τις επαρχίες που ο Αντίοχος είχε ανακτήσει διεκδίκησαν και πάλι την ανεξαρτησία τους.

==Θάνατος και Διαδοχή==

Το [[191 π.Χ.]] ο Αντίοχος παντρεύτηκε τη δεύτερη σύζυγό του, την [[Εύβοια της Χαλκίδας]]. Ο Αντίοχος ξεκίνησε νέα εκστρατεία στο [[Επαρχία Λορεστάν|Λορεστάν]]. Σκοτώθηκε ενώ λεηλατούσε ένα ναό του [[Βήλος|Βήλου]] στην [[Ελυμαΐς]] της [[Περσία]]ς, το [[187 π.Χ.]] Το βασίλειο των Σελευκιδών πέρασε τότε στον γιο του Αντίοχου, τον [[Σέλευκος Δ' Φιλοπάτωρ|Σέλευκο Δ' τον Φιλοπάτορα]], που μέχρι τότε διοικούσε τη Θράκη και που είχε ονομαστεί διάδοχος από το [[189 π.Χ.]]
Για την προσωπικότητα του Σελευκίδη βασιλιά έγραψε ο [[Πολύβιος]] την ιστορική του κριτική. Τον παρομοίασε με τον ήλιο που δυναμικά ανατέλλει και φωτίζει τον κόσμο, αλλά στη συνέχεια τον καλύπτουν τα πυκνά νέφη και δύει άδοξα.

==Οικογένεια==

Η σύζυγος του Αντιόχου του Μέγα Λαοδίκη Γ΄ της Συρίας ήταν κόρη του βασιλέως του Πόντου [[Μιθριδάτης Β΄ του Πόντου|Μιθριδάτη Β΄]] και της συζύγου του [[Λαοδίκη του Πόντου|Λαοδίκης του Πόντου]] που ανήκε επίσης στην Δυναστεία των Σελευκιδών, το ζεύγος ήταν πρώτα ξαδέλφια, κοινός παππούς τους ήταν ο [[Αντίοχος Β΄ Θεός]] και απέκτησαν 8 παιδιά:

*[[Αντίοχος (γιος Αντίοχου Γ΄)|Αντίοχος]] (221 π.Χ.-193 π.Χ.), διάδοχος του θρόνου αλλά πέθανε πρόωρα πριν από τον πατέρα του χωρίς να αφήσει απογόνους.
*[[Σέλευκος Δ΄ Φιλοπάτωρ]] (220 π.Χ.-175 π.Χ.), διάδοχος του Αντίοχου Γ΄
*Ανώνυμη κόρη που αρραβωνιάστηκε τον [[Δημήτριος Α΄ ο Ανίκητος|Δημήτριο Α΄ της Βακτρίας]] (206 π.Χ.)
*[[Λαοδίκη Δ΄ της Συρίας]], παντρεύτηκε και τους τρεις αδελφούς της και έγινε βασίλισσα στην [[Αυτοκρατορία των Σελευκιδών]] στους δύο τελευταίους της γάμους
*[[Κλεοπάτρα Α΄ της Αιγύπτου]] (204 π.Χ.-176 π.Χ.), παντρεύτηκε τον [[Φαραώ]] της Αιγύπτου Πτολεμαίο Ε΄ τον Επιφανή από την [[Δυναστεία των Πτολεμαίων]] μεταφέροντας το όνομα *"Κλεοπάτρα"* στην Αίγυπτο.
*Αντιοχίς, παντρεύτηκε τον [[Αριαράθης Δ΄ της Καππαδοκίας|Αριαράθη Δ΄ της Καππαδοκίας]]
*[[Αντίοχος Δ΄ Επιφανής]] γεννημένος ως *"Μιθριδάτης"* (215 π.Χ.-164 π.Χ.), βασιλεύς της Συρίας ως διάδοχος του μεγαλύτερου αδελφού του Σελεύκου Δ΄ Φιλοπάτωρος.

Ο Αντίοχος Γ΄ παντρεύτηκε σε δεύτερο γάμο μια σύζυγο από την [[Χαλκίδα]] που καταγράφεται ως *"Εύβοια"* (191 π.Χ.), δεν απέκτησε παιδιά μαζί της. Η Λαοδίκη Γ΄ πιθανότατα έπεσε σε δυσμένεια και την διαζεύχτηκε, επέζησε και μετά τον θάνατο του αφού καταγράφεται αργότερα στα [[Σούσα]] (183 π.Χ.).

==Ο Αντίοχος Γ΄ και οι Ιουδαίοι==

Ο Αντίοχος Γ΄ μετέφερε 2000 Εβραϊκές οικογένειες από την Βαβυλωνία στις Ελληνιστικές περιοχές της Μικράς Ασίας, της Λυδίας και της Φρυγίας. Σε αντίθεση με τον μικρότερο γιο του ο Αντίοχος Γ΄ παρουσιάζεται φιλικός με τους Εβραίους της [[Ιερουσαλήμ]] οι οποίοι ήταν έντονα αφοσιωμένοι απέναντι του. Ο Αντίοχος Γ΄ μείωσε τους φόρους στους Εβραίους, χορήγησε επιδοτήσεις στον ναό και τους επέτρεψε να ζουν ελεύθερα όπως γράφει ο Ιώσηπος *"σύμφωνα με τους νόμους των προγόνων τους"''.

## Χρονολόγιο

## Παραπομπές



## Πηγές

*Αντίοχος Γ΄ στο www.livius.com 
*Bar-Kochva, Bezalel (1976). The Seleucid Army. Cambridge University Press.
*Bevan, Edwyn Robert (1902). The House of Seleucus. London: Edward Arnolds.
*Chahin, M. (1987). The Kingdom of Armenia: A History. Curzon Press.
*Cook, S. A.; Adcock, F. E.; Charlesworth, M. P., eds. (1928). The Cambridge Ancient History. Vol. 7 & 8. New York: Macmillan.
*Grabbe, Lester L. (1992). Judaism from Cyrus to Hadrian. Fortress Press.
*Kincaid, C. A. (1930). Successors of Alexander the Great. London: Pasmore and Co.
*Kosmin, Paul J. (2014), The Land of the Elephant Kings: Space, Territory, and Ideology in Seleucid Empire, Harvard University Press.
*Livy (1976). Bettenson, H (ed.). Rome and the Mediterranean. London: Penguin Books. 
*Rawlings, Hunter R. (1976). "Antiochus the Great and Rhodes, 197–191 BC". American Journal of Ancient History. 1: 2–28.
*Schmitt, Hatto (1964). Untersuchungen zur Geschichte Antiochos' des Grossen und Seiner Zeit (in German). Wiesbaden: Franz Steiner Verlag.
*Sherwin-White, Susan; Kuhrt, Amélie (1993). From Samarkhand to Sardis: A New Approach to the Seleucid Empire. Berkeley: University of California Press.
*Taylor, Michael J. (2013). Antiochus the Great. Barnsley: Pen and Sword.
*Grainger, John D. (2015). The Seleukid Empire of Antiochus III (223–187 BC). Barnsley: Pen and Sword.

## Δείτε επίσης

* Δυναστεία των Σελευκιδών
* Σέλευκος Γ΄ Κεραυνός
* Σέλευκος Δ΄ Φιλοπάτωρ
* Αυτοκρατορία των Σελευκιδών
* Ελληνιστική περίοδος

Κατηγορία:Ηγεμόνες των Σελευκιδών
Κατηγορία:Ελληνιστική περίοδος