Ντέιβ Άλεν (κωμικός)

Ο **Ντέιβιντ Τάιναν Ο'Μαχόνι** (6 Ιουλίου 1936 – 10 Μαρτίου 2005), γνωστός με το επαγγελματικό του όνομα, **Ντέιβ Άλεν**, ήταν Ιρλανδός κωμικός,  σατιρικός συγγραφέας  και ηθοποιός. Ήταν περισσότερο γνωστός για την παρατηρητική κωμωδία την οποία έκανε. Ο Άλεν προκαλούσε τακτικά αγανάκτηση τονίζοντας την πολιτική υποκρισία και δείχνοντας περιφρόνηση για τη θρησκευτική εξουσία. Η τεχνική και το στυλ του έχουν επηρεάσει νέους Βρετανούς κωμικούς. 

Αρχικά έγινε γνωστός στην Αυστραλία το 1963 και το 1964 και έκανε τακτικές τηλεοπτικές εμφανίσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο από τα τέλη της δεκαετίας του 1960 έως τα μέσα της δεκαετίας του 1980. Το BBC μετέδωσε την εκπομπή του με τίτλο, *Dave Allen Show*, από το 1971 έως το 1986,  που μεταδόθηκε επίσης σε αρκετές άλλες χώρες της Ευρώπης.  Η καριέρα του είχε μια σημαντική αναζωπύρωση κατα την διάρκεια των τέλων της δεκαετίας του 1980 και από τις αρχές μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1990, πριν την απόσυρσή του το 1998. Οι τηλεοπτικές του εκπομπές μεταδόθηκαν επίσης στις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά, τη Δανία, τη Σουηδία, τη Νορβηγία, την Ολλανδία, το Βέλγιο, τη Γιουγκοσλαβία, την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία.

## Πρώιμη ζωή
Ο Ντέιβιντ Τάιναν Ο'Μαχόνι γεννήθηκε στο προάστιο Φίρχαους του Δουβλίνου στις 6 Ιουλίου του 1936, γιος Ιρλανδού πατέρα και Αγγλίδας μητέρας.  Ο πατέρας του, Κάλεν «Πούσι» Ο'Μαχόνι, ήταν ο διευθυντής σύνταξης των *[[The Irish Times|Irish Times]]*, γιος της συγγραφέως Νόρα Τάιναν Ο'Μαχόνι και ανιψιός της συγγραφέως Κάθριν Τάιναν.  Η μητέρα του, Τζιν Άρτσερ, ήταν νοικοκυρά.  Κατά τη διάρκεια του Ιρλανδικού Πολέμου της Ανεξαρτησίας, ο πατέρας του πολέμησε με τις Βρετανικές Δυνάμεις ως μέλος της Βοηθητικής Μεραρχίας. Όταν τελείωσε αυτή η σύγκρουση, κατατάχθηκε στην Αστυνομική Δύναμη της Παλαιστίνης της Βρετανίας για να αναλάβει επιχειρήσεις στην Παλαιστίνη η οποία βρισκόταν υπό Βρετανική Εντολή. 

Ο Άλεν, τα αδέρφια του και η μητέρα τους πέρασαν περίπου 18 μήνες ζώντας στο Κίναγκ, στην κομητεία Λόνγκφορντ, αφού έφυγαν από το Δουβλίνο μετά τους βομβαρδισμούς του Νορθ Στράντ το 1941. Αφού έγινε αυτό, μετακόμισαν ξανά στο Δουβλίνο και έζησαν στο Τσέριφιλντ, ένα σπίτι μεταξύ του Φίρχαους και της γέφυρας Τεμπλόγκ.   Ο Άλεν σπούδασε στο Κολέγιο Νιούμπριτζ, στο Κολέγιο Τερένιουρ και στη Σχολή του Καθολικού Πανεπιστημίου. Ο πατέρας του πέθανε όταν ο Άλεν ήταν 12 ετών και η μητέρα του στη συνέχεια μετακόμισε με την οικογένειά της στην Αγγλία όταν εκείνος ήταν στην ηλικία των 14 ετών.

## Καριέρα
Ο Άλεν ακολούθησε αρχικά τον πατέρα του στη δημοσιογραφία, αρχικά εντασσόμενος στους *[[The Argus (Ντάνταλκ)|Drogheda Argus]]* ως αντιγραφέας, αλλά σε ηλικία 19 ετών πήγε στην Οδό Φλιτ του Λονδίνου. Άλλαξε μια σειρά από δουλειές πριν γίνει Redcoat στα Butlin's στο Σκέγκνες σε ένα θίασο ο οποίος περιλάμβανε επίσης τον Βρετανό τρομπετίστα της τζαζ και συγγραφέα Τζον Τσίλτον. Στο τέλος κάθε καλοκαιρινής σεζόν έκανε stand-up σε στριπτιτζάδικα. Κατά την διάρκεια των επόμενων τεσσάρων ετών, εμφανιζόταν σε διάφορα νυχτερινά κέντρα, θέατρα και κλαμπ εργατών. Όταν η δουλειά στον χώρο της ψυχαγωγίας ήταν λίγη, εργαζόταν σε ένα κατάστημα παιχνιδιών στο Σέφιλντ και ως πωλητής από πόρτα σε πόρτα σε είδη που απέκλειαν το ρεύμα. Άλλαξε το καλλιτεχνικό του επώνυμο σε «Άλεν» κατόπιν εντολής του ατζέντη του, που πίστευε ότι λίγοι άνθρωποι στο Ηνωμένο Βασίλειο μπορούσαν να προφέρουν σωστά το «O'Μαχόνι». Ο Άλεν συμφώνησε με την αλλαγή επειδή ήλπιζε ότι ένα επώνυμο το οποίο άρχιζε από «A» θα τον έβαζε στην κορυφή των λιστών των ατζέντηδων.

Ο Άλεν έχασε την κορυφή του αριστερού δείκτη του πάνω από τη μεσαία άρθρωση του χεριού του, αφού πιάστηκε σε ένα γρανάζι μηχανής. Απολάμβανε να επινοεί ιστορίες για να εξηγεί την απώλειά του, κάτι που έγινε ένα μικρό μέρος της συμπεριφοράς του. Μια εκδοχή ήταν ότι ο αδελφός του, Τζον, τον εξέπληξε κλείνοντάς του απότομα το σαγόνι όταν ήταν παιδιά. Μια περαιτέρω εξήγηση την οποία έδωσε κατα την διάρκεια της εκπομπής του, *Dave Allen at Large*, ήταν ότι συχνά κολλούσε το δάχτυλό του μέσα στο ποτήρι του με ουίσκι και φαγώθηκε από το δυνατό ποτό. Είπε επίσης ότι είχε φθαρεί από το επανειλημμένο σκούπισμα της σκόνης από το κοστούμι του.

Ένα από τα αστεία του κατά την διαρκεία των stand-up του ήταν ότι, όταν ήταν αγόρι, αυτός και οι φίλοι του πήγαιναν να δουν μια καουμπόικη ταινία στον τοπικό κινηματογράφο και μετά έβγαιναν έτοιμοι να παίξουν τους Κάουμποϊ και τους Ινδιάνους. Κοιτάζοντας το κομμένο δάχτυλό του, μουρμούριζε: «Είχα ένα κομμένο κυνηγετικό όπλο». Στην εκπομπή του, έλεγε μια μεγάλη, περίτεχνη ιστορία με φαντάσματα, η οποία κατέληγε με «κάτι κακό» να του επιτίθεται σε ένα σκοτεινό και στοιχειωμένο σπίτι. Ο Άλεν άρπαζε και δάγκωνε τον επιτιθέμενο, τα φώτα του στούντιο άναβαν ξανά και ήταν το δικό του αριστερό χέρι. 

Η πρώτη τηλεοπτική εμφάνιση του Άλεν ήταν στον διαγωνισμό ταλέντων του BBC, *New Faces*, το 1959.  Παρουσίασε pop μουσικές εκπομπές στο ξεκίνημα της δεκαετίας του 1960, συμπεριλαμβανομένων περιοδειών του Άνταμ Φέιθ και της Έλεν Σαπίρο, ενώ στις αρχές του 1963 ήταν ο παρουσιαστής μιας περιοδείας στη Βρετανία, η οποία είχε ως επικεφαλής την Σαπίρο, στην οποία συμμετείχαν και οι Beatles.  Το 1962 περιόδευσε στη Νότια Αφρική με την Αμερικανίδα σταρ του βοντβίλ Σόφι Τάκερ, την οποία έχει περιγράψει ως «μία από τις πιο γοητευτικές και απολαυστικές ερμηνεύτριες με τις οποίες έχω συνεργαστεί ποτέ». Η Τάκερ εντυπωσιάστηκε μαζί του και του πρότεινε να δοκιμάσει την τύχη του στην Αυστραλία. Μετακομίζοντας εκεί, συνεργάστηκε με τον Ντίγκμπι Γουλφ στην αυστραλιανή τηλεόραση και έγινε ο μόνιμος κωμικός του τελευταίου.

Ενώ βρισκόταν σε περιοδεία στην Αυστραλία το 1963, δέχτηκε μια προσφορά για να παρουσιάσει μια τηλεοπτική εκπομπή για το Channel 9, με τίτλο *Tonight with Dave Allen*, που έκανε πρεμιέρα την Πέμπτη 4 Ιουλίου του 1963  και σημείωσε επιτυχία. Μόλις έξι μήνες μετά το τηλεοπτικό του ντεμπούτο, του απαγορεύτηκε η πρόσβαση στα αυστραλιανά ραδιοφωνικά κύματα όταν, κατά τη διάρκεια μιας ζωντανής μετάδοσης, είπε στον παραγωγό της εκπομπής του -που τον πίεζε να πάει σε ένα διαφημιστικό διάλειμμα- να «φύγει και να αυνανιστεί», ώστε να μπορέσει να συνεχίσει μια διασκεδαστική συνέντευξη με τους Πίτερ Κουκ και Ντάντλεϊ Μουρ. Η απαγόρευση άρθηκε αθόρυβα καθώς η δημοτικότητα του Άλεν συνεχιζόταν αμείωτη.

Τον Ιούλιο του 1964 ανακοινώθηκε ότι ο Άλεν θα παρουσίαζε μια «σειρά πεντάλεπτων ραδιοφωνικών εκπομπών» για τον σταθμό 2UW του Σίδνεϊ με τον τίτλο *This Man's World.*  Ο Άλεν επέστρεψε στο Ηνωμένο Βασίλειο το 1964 και έκανε αρκετές εμφανίσεις στο ITV, συμπεριλαμβανομένων των εκπομπών *The Blackpool Show* και *[[Βαλ Πάρνελ|Val Parnell]]'s* *[[Tonight at the London Palladium|Sunday Night at the London Palladium]]*, καθώς και στο BBC στο *[[Βαλ Ντούνικαν|The Val Doonican Show]]*. Το 1967, παρουσίασε τη δική του κωμική/συνομιλητική σειρά, *Tonight with Dave Allen*, η οποία δημιουργήθηκε από την ATV. Για την εν λόγω εκπομπή έλαβε το βραβείο ITV Προσωπικότητα της Χρονιάς του Variety Club.

Υπέγραψε συμβόλαιο με το BBC το 1968 και εμφανίστηκε στο *The Dave Allen Show*, μια σειρά σκετς ποικιλίας/κωμωδίας. Ακολούθησε από το 1971 έως το 1979 το *Dave Allen at Large*. Το αρχικό μουσικό θέμα για τα *The Dave Allen Show* και *Dave Allen at Large*, γράφτηκε από τον Άλαν Χόκσο και είχε τίτλο "Blarney's Stoned" (ηχογραφήθηκε αρχικά για την KPM το 1969 με τον τίτλο "Studio 69"). 

Οι εκπομπές εισήγαγαν τη σόλο ρουτίνα του κατά την οποία λέει αστεία ενώ κάθετε σε ένα σκαμπό ή σε μια καρέκλα και πίνει. Αυτή η ρουτίνα stand-up του Άλεν οδήγησε σε σκετς τα οποία συνέχιζαν τα θέματα που θίγονταν στους προηγούμενους μονολόγους. Ο Ντέιβ Άλεν αναζήτησε επίσης θεατρικούς ρόλους και το 1972, υποδύθηκε τον γιατρό στην παραγωγή του έργου της Έντνα Ο'Μπράιεν, *A Pagan Place*, το οποίο ανέβασε η Βασιλική Αυλή. Με την οικογενειακή φίλη Μάγκι Σμιθ στον πρωταγωνιστικό ρόλο, εμφανίστηκε στον *[[Πίτερ Παν (θεατρικό και μυθιστόρημα)|Πίτερ Παν]]* κατά τη διάρκεια του 1973 και του 1974. Ο Άλεν έπαιξε τους ρόλους του κ. Ντάρλινγκ και του Κάπτεν Χουκ στην παραγωγή στο London Coliseum.  Ο Άλεν έκανε το *The Dave Allen Show in Australia* (1975–1977) για τους παλιούς του εργοδότες, το Channel 9.

Ο Άλεν ήταν επίσης ένας κοινωνικός σχολιαστής. Εμφανίστηκε σε πολλά τηλεοπτικά ντοκιμαντέρ για το ITV, ξεκινώντας με το *Dave Allen in the Melting Pot* (1969), το οποίο εξέταζε τη ζωή στη Νέα Υόρκη και ασχολούνταν με ζητήματα όπως ο ρατσισμός και τα ναρκωτικά. Αργότερα, προγράμματα περιλάμβαναν το *Dave Allen in Search of the Great English Eccentric* (1974) και το *Eccentrics at Play* (1974), στα οποία εξέταζε πολύχρωμους χαρακτήρες με ιδιόμορφα πάθη. 

Η σατιρική προσέγγιση των θρησκευτικών τελετουργιών από τον Άλεν, ειδικά των καθολικών, σε κάθε επεισόδιο του *Dave Allen at Large*, προκάλεσε μικρά σημεία αντιπαράθεσης, τα οποία - συνδυασμένα με μερικές φορές σχετικά ειλικρινές υλικό - χάρισαν στην εκπομπή μια ριζοσπαστική φήμη. Το 1977, ο ιρλανδικός κρατικός ραδιοτηλεοπτικός φορέας RTÉ επέβαλε *[[de facto]]* απαγόρευση στον Άλεν, αλλά εμφανίστηκε στο *[[The Late Late Show (Ιρλανδικό talk show)|The Late Late Show]]* όπου έδωσε συνέντευξη στον Γκέι Μπιρν.   Οι ρουτίνες περιλάμβαναν σκετς τα οποία έδειχναν τον πάπα (που υποδυόταν συνήθως από τον Άλεν) και τους καρδινάλιους του να κάνουν στριπτίζ με μουσική ("The Stripper") στα σκαλιά του Αγίου Πέτρου, επιθετικούς ιερείς να χτυπούν τους ενορίτες τους και ο ένας τον άλλον, ιερείς οι οποίοι μιλούσαν σαν Ντάλεκ μέσω ηλεκτρονικών εξομολογητηρίων και έναν εξαιρετικά ευερέθιστο πάπα ο οποίος μιλούσε με προφορά παρόμοια με αυτή του Τσίκο Μαρξ καθώς διέταζε τον Άλεν να «βγάλει τον ποπό του έξω από τη Ρώμη!».  Το 1979, υποδύθηκε έναν προβληματικό κτηματομεσίτη ο οποίος υπέφερε από κρίση μέσης ηλικίας στο τηλεοπτικό έργο του Άλαν Μπένετ, *One Fine Day*.  Νέα σειρά της κωμικής εκπομπής, με τίτλο *Dave Allen*, μεταδόθηκε από το 1981 έως το 1990.

### Αργότερη καριέρα
Η τελευταία σειρά του Άλεν για το BBC το 1990 προκάλεσε έντονες αντιδράσεις όταν χρησιμοποιήθηκε το ακόλουθο αστείο:  

Αυτό έκανε τον βουλευτή Ρόμπερτ Χέιγουορντ να θέσει κοινοβουλευτική ερώτηση όσο αφορά την «προσβλητική γλώσσα» στις ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές. Το 1993, ο Άλεν επέστρεψε στο ITV, όπου πρωταγωνίστησε στο *Dave Allen Show*, που αποτέλεσε την τελευταία του κανονική τηλεοπτική σειρά.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, ο Άλεν ζούσε ήσυχα, ημι-συνταξιοδοτημένος, στο οικογενειακό του σπίτι στο Χόλαντ Παρκ, στο δυτικό Λονδίνο. Είχε κόψει τα τσιγάρα τη δεκαετία του 1980, έχοντας καπνίσει τακτικά κατά την διάρκεια προηγούμενων τηλεοπτικών εμφανίσεων. Ένα κωμικό σκετς το 1994 δεν μιλούσε μόνο για το κόψιμο του καπνίσματος, αλλά και για το ότι μισούσε την μυρωδιά του καπνού. Τη δεκαετία του 1990 έκανε περιστασιακές εμφανίσεις σε chat show, ενώ η καριέρα του ήταν το θέμα συζήτησης της εξαμελής σειράς *The Unique Dave Allen* (BBC, 1998), ανάμεσα σε αποσπάσματα από τις προηγούμενες σειρές του στο BBC. Καθώς μεγάλωνε ηλικιακά, ο Άλεν έφερε μια θλιβερή επίγνωση της γήρανσης στο υλικό του, με συλλογισμούς για τις γελοιότητες των εφήβων και το χαλαρό δέρμα και την βλάστηση των τριχών του προσώπου λόγω της ηλικίας. Του απονεμήθηκε βραβείο για το σύνολο του έργου του στα British Comedy Awards το 1996. 

## Υλικό

### Νούμερο
Το νούμερο του Άλεν χαρακτηριζόταν από ένα χαλαρό, μεταμελημένο και οικείο ύφος. Καθόταν σε ένα ψηλό σκαμπό μπαρ απέναντι από το κοινό του, καπνίζοντας και πίνοντας περιστασιακά ένα ποτήρι από κάτι το οποίο πάντα επέτρεπε στους ανθρώπους να υποθέτουν ότι ήταν ουίσκι, αλλά στην πραγματικότητα ήταν απλώς τζιντζερέιλ με πάγο. Ήταν ένας άνθρωπος με νηφαλιότητα και παρόλο το γεγονός ότι κάποιες φορές φαινόταν ατημέλητος και ευερέθιστος στη σκηνή, πάντα απέπνεε μια αύρα γοητείας και γαλήνης μελαγχολίας, τόσο στην παράστασή του όσο και στην πραγματική ζωή. Κάθε μέρα μελετούσε προσεκτικά τις εφημερίδες, γράφοντας σημειώσεις και ιδέες για τις ρουτίνες του. Μαζί με τις καθιστές stand-up εμφανίσεις του, οι τηλεοπτικές του εκπομπές παρεμβάλλονταν από κινηματογραφημένα σκετς και κωμικά επεισόδια. 

### Θρησκεία
Ο Άλεν ήταν ένας θρησκευτικός σκεπτικιστής. Μια φορά είχε πει πως ήταν «αυτό το οποίο θα μπορούσε κανείς να αποκαλέσει ασκούμενο άθεο» και συχνά αστειευόταν λέγοντας: «Είμαι άθεος, δόξα τω Θεώ». Ο σκεπτικισμός του προήλθε από τις βαθιά ριζωμένες αντιρρήσεις του για την ακαμψία της αυστηρής καθολικής εκπαίδευσης. Εξαιτίας αυτού, η θρησκεία έγινε ένα σημαντικό θέμα για το χιούμορ του, ειδικά η Καθολική Εκκλησία και η Εκκλησία της Αγγλίας, χλευάζοντας γενικά τα εκκλησιαστικά έθιμα και τις τελετουργίες παρά τις πεποιθήσεις. Το 1998, εξήγησε:

Στο τέλος του νούμερού του, ο Άλεν πάντα τελείωνε λέγοντας: «Καληνύχτα, ευχαριστώ και είθε ο Θεός σου να φύγει μαζί σου». 

## Προσωπική ζωή
Ο Άλεν ήταν ένας πολύ αγαπητός μπον βιβέρ. Η Κάρολιν Σούταρ στη βιογραφία της περιγράφει ένα γεύμα στο The Golden Century στο Σίδνεϊ «που κατέληξε με τον Πάτρικ Χόκεϊ και τον Ντέιβ να αφαιρούν όλο το χάος από το τραπέζι και να μετατρέπουν το τραπεζομάντιλο σε αυτό το τεράστιο έργο τέχνης. Όλοι μαζεύτηκαν και ζωγράφισαν πάνω του επίσης. Μεταξύ των λεκέδων από σάλτσα σόγιας και των υπέροχων έργων τέχνης του Πάτρικ και του Ντέιβ, ήταν πραγματικά εκπληκτικό. Ο Ντέιβ τελείωσε τη βραδιά βγαίνοντας από το εστιατόριο τυλιγμένος σε αυτό το τραπεζομάντιλο, φορώντας το σαν τήβεννο.» 

Παντρεύτηκε την Αγγλίδα ηθοποιό Τζούντιθ Στοτ το 1964.  Μαζί απέκτησαν μια κόρη, την Τζέιν (γεννήθηκε το 1965) και έναν γιο, τον Έντουαρντ Τζέιμς Τάιναν Ο'Μαχόνι (γεννήθηκε το 1968), που αργότερα έγινε κωμικός χρησιμοποιώντας το όνομα Εντ Άλεν. Ο Άλεν ήταν επίσης ο πατριός του γιου της Στοτ, Τζόναθαν.  Ο γάμος κατέληξε σε διαζύγιο το 1983. 

Ο Άλεν άρχισε να βγαίνει με την Κάριν Σταρκ το 1986 και την παντρεύτηκε το 2003. Το ζευγάρι απέκτησε έναν γιο, τον Κάλεν, που γεννήθηκε έξι εβδομάδες αφού πέθανε ο Άλεν. 

Τα χόμπι του Άλεν περιλάμβαναν τη ζωγραφική, κάτι που τον ενθουσίαζε ολοένα και περισσότερο στα τελευταία του χρόνια. Η πρώτη του έκθεση, με τίτλο *Private Views*, πραγματοποιήθηκε στο Εδιμβούργο το 2001. 

## Θάνατος και κληρονομιά
Στις 10 Μαρτίου του 2005, σε ηλικία 68 ετών, ο Άλεν πέθανε ενώ κοιμόνταν εξαιτίας του συνδρόμου αιφνίδιου αρρυθμικού θανάτου ενώ βρίσκονταν στο σπίτι του στο Κένσινγκτον του Λονδίνου. 

Έχοντας μεγάλη εκτίμηση στη Βρετανία, η κωμική τεχνική και το στυλ του Άλεν άσκησαν διαρκή επιρροή σε πολλούς νέους Βρετανούς κωμικούς, συμπεριλαμβανομένου του Τζίμι Καρ. Οι στόχοι τους οποίους είχε ήταν αρκετες φορές πρόσωπα εξουσίας, το ύφος του ήταν παρατηρητικό και δεν οδηγούνταν από αστεία και η γλώσσα του ήταν συχνά ώριμη. Ως εκ τούτου, ήταν ένας πρόγονος των «εναλλακτικών» κωμικών της δεκαετίας του 1980. Ο Στιούαρτ Λι έχει αναφέρει πως ο Άλεν τον έχει επηρεάσει. 

Στην πατρίδα του, την Ιρλανδία, παρέμεινε πάντα κάπως αμφιλεγόμενος. Ο χλευασμός του για την Καθολική Εκκλησία τον έκανε αντιδημοφιλή μεταξύ ορισμένων Ιρλανδών Καθολικών, ενώ ο χλευασμός του για τον ηγέτη των Προτεσταντών του Όλστερ, Ίαν Πέισλι, τον έκανε αντιδημοφιλή ανάμεσα σε πολλούς Προτεστάντες στη Βόρεια Ιρλανδία.

Σε μια συνέντευξη του 2017 με τον Χάουαρντ Στερν, ο Άνταμ Σάντλερ ανέφερε τον Άλεν ως μία από τις πρώτες κωμικές του επιρροές, από την στιγμή που παρακολούθησε την παράστασή του στο ξενοδοχείο Νεβέλ όταν ήταν 10 ετών. 

Μια δραματοποίηση της ζωής και της καριέρας του Άλεν, με τίτλο *Dave Allen At Peace*, προβλήθηκε στο RTÉ One και στο BBC Two το 2018, με τον Έινταν Γκίλεν στον ρόλο του Άλεν. 

## Τηλεόραση

* *Tonight with Dave Allen* (1963)
* *The Dave Allen Show* (1968)
* *Dave Allen At Large* (1971-1979)
* *The Dave Allen Show in Australia* (1975–1977)
* *Dave Allen* (1990)

## Βιβλιογραφία

* Γκρέιχαμ ΜακΚαν (επιμ.) *The Essential Dave Allen* Λονδίνο: Hodder & Stoughton, 2005. 
* Κάρολιν Σούταρ *Dave Allen: The Biography* Λονδίνο: Orion, 2005. ISBN&nbsp;.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* 
* Ντέιβ Άλεν στο Screenonline του BFI
* Ντέιβ Άλεν στο British Comedy Guide
* Ντέιβ Άλεν στο TV Greats
* Ο Ντέιβ Άλεν να είναι αστείος

Κατηγορία:Ιρλανδοί ηθοποιοί
Κατηγορία:Ιρλανδοί κωμικοί