Κατάλογος γερμανικών καταδρομικών μάχης

Το Γερμανικό Αυτοκρατορικό Ναυτικό (*Kaiserliche Marine*) ναυπήγησε στις αρχές του 20ού αιώνα μια σειρά από καταδρομικά μάχης. Τα πλοία αυτού του είδους, που σχεδιαστικά είναι εξέλιξη βασισμένη στα θωρακισμένα καταδρομικά, προορίζονταν να δρουν ως μονάδες αναγνώρισης για την κύρια δύναμη του στόλου καθώς και να αντιμετωπίζουν τα αντίστοιχα πλοία του αντιπάλου. Ο Κάιζερ Γουλιέλμος Β΄ απαίτησε τα νέα καταδρομικά μάχης να είναι ικανά να μάχονται μαζί με τα θωρηκτά ώστε να αντισταθμιστεί η αριθμητική υστέρηση της Γερμανικής Αυτοκρατορίας σε σύγκριση με το Βασιλικό Ναυτικό της Μεγάλης Βρετανίας*.

Το  ήταν το πρώτο γερμανικό καταδρομικό μάχης και ναυπηγήθηκε στα 1908–1910. Πριν από την έναρξη του [[ΑΠΠ|Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου]] είχαν ολοκληρωθεί τέσσερα επιπλέον καταδρομικά μάχης ενώ ακόμη δύο ολοκληρώθηκαν κατά τη διάρκεια της σύρραξης. Επίσης είχε προγραμματιστεί η ναυπήγηση επτά επιπλέον σκαφών, τεσσάρων της [[κλάση πλοίου|κλάσης]] *Mackensen* και τριών της κλάσης *Ersatz Yorck*. Δύο από τα *Mackensen*, το ομώνυμο πλοίο και το *Graf Spee*, [[καθέλκυση|καθελκύστηκαν]] αλλά παρέμειναν ημιτελή ενώ τα άλλα δύο βρίσκονταν σε πρώιμα στάδια της ναυπήγησής τους όταν ακυρώθηκαν προς το τέλος του πολέμου. Επί της ουσίας οι εργασίες για τα τρία πλοία της κλάσης *Ersatz Yorck* δεν ξεκίνησαν ποτέ.

Έξι από τα επτά καταδρομικά μάχης που ολοκληρώθηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου έλαβαν μέρος σε [[ναυμαχία|ναυμαχίες]], κυρίως στη [[Βόρεια Θάλασσα]]. Όλα τους, πλην του *Goeben* που ανήκε στη ναυτική μοίρα της [[Μεσόγειος Θάλασσα|Μεσογείου]], εντάχθηκαν στην Ι Μοίρα Αναγνώρισης υπό τη διοίκηση του [[ναύαρχος|ναυάρχου]] [[Φραντς φον Χίπερ]] (Franz von Hipper). Η δύναμη αυτή πραγματοποίησε πολλές επιδρομές στις αγγλικές ακτές μεταξύ 1914 και 1916, με κορύφωση τη [[ναυμαχία της Γιουτλάνδης]] την 31η Μαΐου – 1η Ιουνίου 1916, όπου τα καταδρομικά μάχης χρησιμοποιήθηκαν ως «δόλωμα» για να προσελκύσουν τμήματα του βρετανικού στόλου στη γραμμή των γερμανικών [[θωρηκτό|θωρηκτών]]. Ναυαρχίδα τους ήταν τότε το *Lützow* το οποίο υπέστη βαρύτατες ζημιές που καθιστούσαν ανέφικτη την επιστροφή του στη Γερμανία. Εν τέλει οι ίδιοι οι Γερμανοί αναγκάστηκαν να το βυθίσουν. Σοβαρότατες ζημιές υπέστησαν επίσης και τα υπόλοιπα πλοία της Μοίρας Αναγνώρισης, που σημείωσαν όμως και αρκετές επιτυχίες ενάντια στα βρετανικά καταδρομικά μάχης καθώς το  βύθισε το αντίπαλό του [[HMS Indefatigable (1909)|HMS *Indefatigable*]], το *Seydlitz* βύθισε το *Queen Mary*, και τα *Derfflinger* και *Lützow* κατάφεραν από κοινού να βυθίσουν το *Invincible*. Έπειτα από τη ναυμαχία της Γιουτλάνδης τα τέσσερα εναπομείναντα καταδρομικά μάχης (*Von der Tann*, *Moltke*, *Seydlitz* και *Derfflinger*) στα οποία προστέθηκε το νεότευκτο *Hindenburg* δεν είχαν αξιόλογη συμμετοχή σε πολεμικές επιχειρήσεις. Όπως και το μεγαλύτερο μέρος του γερμανικού στόλου, μετά το τέλος του πολέμου τα καταδρομικά μάχης τέθηκαν υπό περιορισμό στη βρετανική ναυτική βάση του [[Σκάπα Φλόου]] (Scapa Flow). Εκεί βυθίστηκαν από τα πληρώματά τους το 1919 προκειμένου να μην περάσουν στην κατοχή των [[Σύμμαχοι (Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος)|Συμμάχων]]. Το *Goeben*, που βρισκόταν στην Μεσόγειο όταν ξέσπασε ο πόλεμος, δόθηκε στο [[Οθωμανικό Ναυτικό]] με την έναρξη των εχθροπραξιών και επιχειρούσε κατά του [[Στόλος της Μαύρης Θάλασσας|Ρωσικού Στόλου]] της [[Μαύρη Θάλασσα|Μαύρης Θάλασσας]] για το μεγαλύτερο μέρος του πολέμου. Παρέμεινε στις τάξεις του [[Τουρκικό Πολεμικό Ναυτικό|Τουρκικού Ναυτικού]] μέχρι τη δεκαετία του 1950 και τελικά διαλύθηκε για [[σκραπ]] στις αρχές της δεκαετίας του 1970.

Διάδοχος του Γερμανικού Αυτοκρατορικού Ναυτικού ήταν το *Kriegsmarine* της [[Τρίτο Ράιχ|Ναζιστικής Γερμανίας]]. Πριν από το ξέσπασμα του [[ΒΠΠ|Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου]] εξετάστηκε το ενδεχόμενο ναυπήγησης τριών νέων καταδρομικών μάχης της κλάσης *O*, στο πλαίσιο του *Σχεδίου Ζ*. Το ξέσπασμα του πολέμου το 1939 ματαίωσε αυτά τα σχέδια πριν ναυπηγηθεί κάποιο πλοίο.

== Γερμανική Αυτοκρατορία ==

=== SMS *Von der Tann* ===


Το  ήταν το πρώτο γερμανικό καταδρομικό μάχης. Η ναυπήγησή του αποφασίστηκε το 1907 ως απάντηση στη ναυπήγηση των βρετανικών καταδρομικών μάχης κλάσης *Invincible*, που είχε ξεκινήσει τον προηγούμενο χρόνο. Η διαδικασία σχεδιασμού του ήταν ιδιαιτέρως αμφιλεγόμενη, κάτι που οφείλεται και στο ότι ήταν το πρώτο σκάφος του είδους του που θα ναυπηγούνταν στη Γερμανία. Ο [[ναύαρχος]] [[Άλφρεντ φον Τίρπιτζ]] (Alfred von Tirpitz) επιθυμούσε να ακολουθηθεί το βρετανικό παράδειγμα, συνδυάζοντας πυροβόλα μεγάλου διαμετρήματος, σχετικά ελαφρά θωράκιση και υψηλή ταχύτητα. Ο Κάιζερ Γουλιέλμος Β΄ καθώς και άλλοι ανώτεροι αξιωματικοί του Ναυτικού υποστήριξαν πως λόγω της αριθμητικής κατωτερότητας της Γερμανίας τα νέα πλοία θα έπρεπε να διαθέτουν αρκετά ισχυρή θωράκιση ώστε να μπορούν να μετάσχουν στην κύρια γραμμή μάχης. Συνέπεια αυτού ήταν ότι θα έπρεπε να έχουν κύρια πυροβόλα μικρότερου διαμετρήματος ώστε να αντισταθμιστεί το σημαντικά αυξημένο βάρος της ισχυρότερης θωράκισης που απαιτούνταν. Το νέο σκάφος ήταν σαφώς ταχύτερο σε σύγκριση με τα προγενέστερά του [[θωρακισμένο καταδρομικό|θωρακισμένα καταδρομικά]] καθώς εγκαταστάθηκαν ισχυρότεροι [[ατμοστρόβιλος|ατμοστρόβιλοι]]. Μάλιστα το  ήταν το πρώτο μεγάλο γερμανικό πολεμικό πλοίο που προωθούνταν από ατμοστροβίλους.

Όταν ολοκληρώθηκε, το  εντάχθηκε στην Ι Μοίρα Αναγνώρισης, που ήταν η βασική μονάδα αναγνώρισης του στόλου. Έλαβε μέρος στις περισσότερες επιχειρήσεις του γερμανικού στόλου κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, συμπεριλαμβανομένων αρκετών επιδρομών στις αγγλικές ακτές μεταξύ 1914 και 1916. Στη ναυμαχία της Γιουτλάνδης (31η&nbsp;Μαΐου - 1η&nbsp;Ιουνίου 1916) ήταν το τελευταίο πλοίο στη γραμμή της γερμανικής μοίρας καταδρομικών μάχης. Έπειτα από ανταλλαγή πυρών με το [[HMS Indefatigable (1909)|HMS&nbsp;*Indefatigable*]], διάρκειας δεκαπέντε λεπτών, το  πέτυχε ένα πλήγμα που προκάλεσε έκρηξη στην αποθήκη πυρομαχικών του βρετανικού πλοίου με συνέπεια τη βύθισή του. Το  επίσης υπέστη σοβαρές ζημιές κατά τη διάρκεια της ναυμαχίας, αλλά επισκευάστηκε μετά το τέλος της και επανήλθε σε υπηρεσία. Παρόλα αυτά δεν έλαβε μέρος σε άλλες επιχειρήσει διότι μετά τη Γιουτλάνδη οι Γερμανοί επικεντρώθηκαν στον υποβρυχιακό πόλεμο. Στο τέλος του πολέμου το  έπλευσε στο [[Σκάπα Φλόου]], όπου και κρατήθηκε. Τελικά αυτοβυθίστηκε μαζί με τον υπόλοιπο στόλο, για να μην πέσει στα χέρια των Συμμάχων. Ανελκύστηκε το 1930 και διαλύθηκε για [[σκραπ]] μεταξύ 1931 και 1934.


=== Κλάση *Moltke* ===


Τα *Moltke* και *Goeben* ήταν βελτιωμένα σε σύγκριση με το . Η ναυπήγησή τους αποφασίστηκε το 1908 και το 1909 αντίστοιχα και παρόλο που ο σχεδιασμός τους δεν ήταν τόσο αμφιλεγόμενος όσο του , παρέμεναν ακόμα διαφωνίες μεταξύ του Τίρπιτζ και μελών της ανώτατης γερμανικής ναυτικής διοίκησης σχετικά με το αν τα κύρια πυροβόλα θα έπρεπε να αυξηθούν σε αριθμό ή διαμέτρημα. Η μία πλευρά υποστήριζε ότι τα νέα πλοία θα έπρεπε να έχουν δέκα πυροβόλα αντί για οκτώ που είχε το  ενώ η άλλη προτιμούσε τα νέα σκάφη να είναι σχεδόν πανομοιότυπα με του  αλλά με οκτώ πυροβόλα των 305&nbsp;mm ώστε να έχουν αντίστοιχη ισχύ πυρός με τα σύγχρονά τους θωρηκτά των κλάσεων *Nassau* και *Helgoland*. Εν τέλει αποφασίστηκε να τοποθετηθούν δέκα πυροβόλα των 280&nbsp;mm, νεώτερου τύπου και υψηλότερης διατρητικής ικανότητας. Επίσης τα δύο πλοία της κλάσης *Moltke* ήταν ελαφρώς μεγαλύτερων διαστάσεων και καλύτερα θωρακισμένα σε σύγκριση με το .

Το *Moltke* εντάχθηκε στη μοίρα καταδρομικών μάχης μαζί με το  και στα δύο πρώτα χρόνια του πολέμου έλαβε μέρος σε επιχειρήσεις εναντίον του [[Βασιλικό Ναυτικό|Βασιλικού Ναυτικού]] στη [[Βόρεια Θάλασσα]], συμπεριλαμβανομένης της [[Ναυμαχία του Ντόγκερ Μπανκ|ναυμαχίας του Ντόγκερ Μπανκ]] τον Ιανουάριο του 1915, καθώς και στις επιδρομές που πραγματοποιήθηκαν στις βρετανικές ακτές. Επίσης έδρασε στη [[Βαλτική Θάλασσα|Βαλτική]] εναντίον του ρωσικού στόλου. Το 1915 συμμετείχε στη [[ναυμαχία του Κόλπου της Ρίγας]], όπου τορπιλίστηκε από βρετανικό [[υποβρύχιο]] και το 1917, επέστρεψε στη Βαλτική ως ναυαρχίδα της δύναμης εισβολής που πραγματοποίησε την [[Επιχείρηση «Αλβιών»]]. Όταν τελείωσε ο πόλεμος έπλευσε στο Σκάπα Φλόου όπου και κρατήθηκε. Αυτοβυθίστηκε το 1919 για να μην περάσει στην κατοχή των Συμμάχων.

Το *Goeben* έγινε η ναυαρχίδα της γερμανικής Μοίρας της Μεσογείου το 1912. Με την έναρξη του πολέμου το 1914 κατάφερε μαζί με το ελαφρύ καταδρομικό *Breslau* να βρει καταφύγιο στην [[Κωνσταντινούπολη]], έχοντας  προηγουμένως διαφύγει της καταδίωξης από ισχυρή βρετανική ναυτική δύναμη. Τα δύο πλοία δόθηκαν στο [[Οθωμανικό Ναυτικό]] αλλά παρέμειναν υπό γερμανική διοίκηση και με τα αρχικά πληρώματά τους. Το *Goeben* έδρασε κατά κύριο λόγο στη [[Μαύρη Θάλασσα]] εναντίον των Ρώσων. Το 1918 επιτέθηκε επίσης σε βρετανικές δυνάμεις έξω από τα [[Δαρδανέλια]] το 1918 και προσέκρουσε σε τρεις [[νάρκη θαλάσσης|νάρκες]]. Παρέμεινε σε υπηρεσία με το [[Τουρκικό Πολεμικό Ναυτικό]] και  διαλύθηκε τελικά για σκραπ το 1973.


=== SMS *Seydlitz* ===

Οι βελτιώσεις που ενσωματώθηκαν στο *Seydlitz* σε σύγκριση με τα πλοία της κλάσης *Moltke* ήταν περιορισμένες και αυτό σε μεγάλο βαθμό υπαγορεύτηκε από το [[Ράιχσταγκ (Γερμανική Αυτοκρατορία)|Ράιχσταγκ]] () που απέρριψε οποιαδήποτε αύξηση του κόστους ναυπήγησης για το επόμενο καταδρομικό μάχης. Οι αλλαγές που ενσωματώθηκαν στον σχεδιασμό της κλάσης *Moltke* οφείλονταν στην πίεση που άσκησε ο Τίρπιτζ στους προμηθευτές χάλυβα και στον κατασκευαστή των πλοίων ώστε να εξασφαλίσει εκπτώσεις που έδωσαν τελικά τα οικονομικά περιθώρια για να ενσωματωθούν αλλαγές στον σχεδιασμό. Ο Τίρπιτζ συνέχισε να πιέζει για την απόκτηση καταδρομικών μάχης που θα ακολουθούσαν το βρετανικό παράδειγμα, με ελαφρύτερη θωράκιση και πυροβόλα μεγαλύτερου διαμετρήματος, όμως οι απόψεις του απορρίφθηκαν ξανά. Το *Seydlitz* ήταν ελαφρώς μεγαλύτερων διαστάσεων από τα δύο προηγούμενα πλοία, είχε λίγο παχύτερη θωράκιση στη μέση καθώς και ψηλότερο πρόστεγο για βελτιωμένη ευστάθεια σε δυσμενείς καιρικές συνθήκες. Διέθετε δέκα πυροβόλα των 280&nbsp;mm, ίδιου τύπου με του *Moltke* και στην ίδια διάταξη.

Έπειτα από την ένταξή του στη δύναμη του στόλου, το *Seydlitz* έγινε η ναυαρχίδα του [[Φραντς φον Χίπερ]], Διοικητή της I Μοίρας Αναγνώρισης. Συμμετείχε στις περισσότερες από τις μεγάλες επιχειρήσεις του στόλου κατά τη διάρκεια του πολέμου. Στη ναυμαχία του Ντόγκερ Μπανκ το βρετανικό καταδρομικό μάχης [[HMS Lion (1910)|HMS&nbsp;*Lion*]] κατάφερε να πλήξει τους οπίσθιους πύργους πυροβόλων του *Seydlitz*, καταστρέφοντας τους ολοσχερώς. Μάλιστα υπήρξε κίνδυνος ακόμα και βύθισης του πλοίου.

Τον Απρίλιο του 1916 ναυαρχίδα του Χίπερ ήταν πλέον το νεότευκτο καταδρομικό μάχης *Lützow*. Στη ναυμαχία της Γιουτλάνδης το *Seydlitz* κατάφερε από κοινού με το *Derfflinger* προκάλεσαν σοβαρότατες ζημιές στο βρετανικό καταδρομικό μάχης *HMS Queen Mary*. Σε κατοπινά στάδια της ναυμαχίας και το ίδιο το *Seydlitz* υπέστη σοβαρές ζημιές καθώς δέχτηκε 21 βλήματα μεγάλου διαμετρήματος, με συνέπεια να χάσουν τη ζωή τους 150 μέλη του πληρώματος και την εισροή υδάτων στο σκάφος. Παρά τις βαρύτατες ζημιές που υπέστη, κατάφερε να πλεύσει πίσω στο [[Βιλχελμσχάφεν]] () όπου και επισκευάστηκε. Όπως και τα  και *Moltke* το *Seydlitz* κρατήθηκε και τελικά αυτοβυθίστηκε στο Σκάπα Φλόου.


=== Κλάση *Derfflinger* ===


Τα τρία πλοία της κλάσης *Derfflinger* ήταν τα τελευταία καταδρομικά μάχης που ολοκληρώθηκαν και εντάχθηκαν σε υπηρεσία με το Γερμανικό Αυτοκρατορικό Ναυτικό. Ο κύριος οπλισμός τους ήταν ριζικά διαφοροποιημένος σε σύγκριση με τα παλαιότερα πλοία. Ο αριθμός των πυροβόλων μειώθηκε σε οκτώ, αλλά το διαμέτρημά τους αυξήθηκε στα 305&nbsp;mm. Τα πυροβόλα ήταν εγκατεστημένα σε ζεύγη, σε δύο πύργους μπροστά και ισάριθμους πίσω από την κύρια υπερκατασκευή. Το πρώτο πλοίο της κλάσης ήταν το *Derfflinger* και ολοκληρώθηκε λίγο μετά την έναρξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ακολούθησε το *Lützow* τον Αύγουστο του 1915 ενώ το *Hindenburg* εντάχθηκε στη δύναμη του στόλου τον Μάιο του 1917.

Το *Derfflinger* έλαβε μέρος στις περισσότερες ναυτικές επιχειρήσεις κατά τη διάρκεια του πολέμου. Στη ναυμαχία της Γιουτλάνδης κατάφερε να πλήξει και να βυθίσει από κοινού με το *Seydlitz* το βρετανικό καταδρομικό μάχης *Queen Mary*. Στη ναυμαχία αυτή κατάφερε επίσης να βυθίσει από κοινού με το *Lützow* το καταδρομικό μάχης *Invincible*. Από την άλλη πλευρά στη ναυμαχία της Γιουτλάνδης υπέστη σοβαρές ζημιές το *Lützow* εξαιτίας των εχθρικών πυρών. Το πλοίο αυτό χτυπήθηκε από τουλάχιστον 24 βλήματα μεγάλου διαμετρήματος και δεν κατάφερε να επιστρέψει στη Γερμανία. Την επομένη της ναυμαχίας αποφασίστηκε η αυτοβύθισή του. Στην πορεία του *Hindenburg* δεν υπάρχουν πολλά αξιοσημείωτα περιστατικά καθώς ολοκληρώθηκε προς το τέλος του πολέμου και δεν συμμετείχε σε σημαντικές επιχειρήσεις εναντίον του βρετανικού στόλου. Τόσο το *Hindenburg* όσο και το *Derfflinger* κρατήθηκαν και αυτοβυθίστηκαν στο Σκάπα Φλόου μαζί με τον υπόλοιπο γερμανικό στόλο.


=== Κλάση *Mackensen* ===


Στις αρχές του 1915 είχε καταστεί πλέον σαφές πως ο πόλεμος δεν θα τελείωνε σύντομα και έτσι το Ναυτικό αποφάσισε να αντικαταστήσει τα έξι θωρακισμένα καταδρομικά που είχαν χαθεί μέχρι τότε. Σχεδιαστικά τα πλοία της κλάσης *Mackensen* ήταν βελτιωμένες εκδοχές της κλάσης *Derfflinger*, με σπουδαιότερη διαφορά την υιοθέτηση πυροβόλων των 350&nbsp;mm. Παραγγέλθηκαν τέσσερα σκάφη αλλά καθελκύστηκαν μονάχα δύο εξ αυτών, συγκεκριμένα τα *Mackensen* και *Graf Spee*. Και τα τέσσερα παρέμειναν ημιτελή καθώς δόθηκε έμφαση στη ναυπήγηση [[υποβρύχιο|υποβρυχίων]]. Και τα τέσσερα διαλύθηκαν για σκραπ στη Γερμανία μεταξύ 1921 και 1924.


=== Κλάση *Ersatz Yorck* ===


Τα τρία πλοία της κλάσης *Ersatz Yorck* παραγγέλθηκαν αρχικά ως επιπλέον πλοία της κλάσης *Mackensen*, αλλά ο σχεδιασμός τους τροποποιήθηκε τον Ιανουάριο του 1917 με βασικότερη διαφορά την υιοθέτηση οκτώ πυροβόλων των 380&nbsp;mm. Πέραν αυτού ήταν επί της ουσίας παρόμοια με τα *Mackensen*, με εξαίρεση πως είχαν μία κεντρική καπνοδόχο αντί για δύο. Εργασίες άρχισαν μονάχα σε πάνω στο [[πρωτοπόρο πλοίο]], όμως οι εργασίες δεν προχώρησαν πολύ πριν τη ματαίωση της ναυπήγησής του. Τα άλλα δύο πλοία της κλάσης είχαν ανατεθεί σε ναυπηγεία αλλά οι εργασίες δεν άρχισαν ποτέ.


== Τρίτο Ράιχ ==

=== Κλάση *O* ===


Τα καταδρομικά μάχης της κλάσης&nbsp;*O* σχεδιάστηκαν το 1937 για να συμπληρώσουν τα βαριά καταδρομικά [[Καταδρομικό κλάσης P|κλάσης&nbsp;*P*]] που επίσης σχεδιάζονταν την περίοδο αυτή τον νέο γερμανικό στόλο. Τα τρία πλοία της κλάσης *O* θα ήταν οπλισμένα με έξι πυροβόλα των 380&nbsp;mm εγκατεστημένα σε ζεύγη σε τρεις πύργους, ακολουθώντας παρόμοια γενική διάταξη με αυτή των [[θωρηκτό|θωρηκτών]] κλάσης *Scharnhorst''. Προορίζονταν για χρήση ως επιδρομικά μακράς εμβέλειας, αποσκοπώντας να εξαναγκάσουν το Βασιλικό Ναυτικό να διασκορπίσει τα θωρηκτά του για να καλύψει τις νηοπομπές που διέσχιζαν τον Ατλαντικό. Τελικά κανένα από αυτά τα πλοία δεν ναυπηγήθηκε εξαιτίας του ξεσπάσματος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου τον Σεπτέμβριο του 1939.

## Παραπομπές


## Βιβλιογραφία

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Επιπλέον ανάγνωση
* 
* 
* 

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
*