Σαγιάδα Θεσπρωτίας

Η **Σαγιάδα** είναι ένα παραθαλάσσιο χωριό του Δήμου Φιλιατών με 515 μόνιμους κατοίκους (απογραφή 2021) και απέχει από την πόλη της Ηγουμενίτσας περίπου 20 χιλιόμετρα ενώ η απόσταση από τους Φιλιάτες είναι περίπου 15 χιλιόμετρα. Σύμφωνα με το Σχέδιο Καποδίστρια, η Σαγιάδα αποτέλεσε δημοτικό διαμέρισμα του Δήμου Σαγιάδας. Ο νόμος ήταν σε ισχύ μέχρι το τέλος του 2010, οπότε και αντικαταστάθηκε από τη νέα διοικητική διαίρεση που προβλέπει το Σχέδιο Καλλικράτης, με αποτέλεσμα η Σαγιάδα να ενταχθεί στο Δήμο Φιλιατών. Η Σαγιάδα είναι το δυτικότερο σημείο της Ηπειρωτικής Ελλάδας.

## Ιστορικά στοιχεία
Στο δυτικό ύψωμα του χωριού υπήρχε πιθανώς αρχαίος οικισμός, όπως εικάζεται από την ανεύρεση οικοδομικού υλικού (πελεκημένες πέτρες) από αρχαία κτήρια. Η υπόθεση αυτή ενισχύεται και από την εξαιρετική γεωγραφική της θέση στο συγκοινωνιακό δίκτυο (θαλάσσιων και χερσαίων δρόμων) της ευρύτερης περιοχής. 

Ο Παναγιώτης Αραβαντινός στο έργο του «Χρονογραφία της Ηπείρου» μας ενημερώνει ότι, με βάση τον κατάλογο της απογραφής του 1845, στους Φιλιάτες κατοικούσαν 60 χριστιανικές οικογένειες. Ο Αραβαντινός μας πληροφορεί επίσης ότι στη θέση της Σαγιάδας, κατά την εποχή του Δεσποτάτου της Ηπείρου, υπήρχε χτισμένη μία σημαντική πόλη της Ηπείρου, η οποία διέθετε φρούριο και το οποίο κατέλαβαν το 1402, οι Βενετοί με τη βοήθεια των Κερκυραίων.

Το 1878, ο Ηπειρώτης λόγιος Βασίλης Ζώτος στο έργο του «Ηπειρωτικαί Μελέται», κάνει αναφορά στο μικρό χωριό της Θεσπρωτίας και μας πληροφορεί ότι η Σαγιάδα απείχε περίπου 3 ώρες από τους Φιλιάτες. Ο Ζώτος μας αναφέρει ότι στη Σαγιάδα υπήρχαν περίπου 1000 Έλληνες και το χωριό διέθετε τελωνείο, προξενικό πρακτορείο και ελληνικό σχολείο.

Ο Ιφικράτης Κοκκίδης στο έργο του «Οδοιπορικά Ηπείρου και Θεσσαλίας» που εξέδωσε το 1880 το ελληνικό Υπουργείο Στρατιωτικών, μας πληροφορεί ότι η Σαγιάδα υπάγονταν στο τμήμα Φιλιατών της επαρχίας Παραμυθιάς και κατοικούσαν περίπου 480 χριστιανοί. Σύμφωνα με τον Κοκκίδη, το χωριό της Σαγιάδας βρισκόταν στη θέση της αρχαίας Μαιανδρίας. Η απόσταση που χώριζε τη Σαγιάδα από τους Φιλιάτες ήταν περίπου 4 ώρες ενώ το λιμάνι απείχε 24 χιλιόμετρα από την Κερκυρα. Ο Κοκκίδης μας ενημερώνει ότι στη Σαγιάδα υπήρχε τελωνείο, λιμεναρχείο και πολλές αποθήκες.

Εξίσου σημαντική πηγή, είναι η Οθωμανική απογραφή του 1895 (Σαλναμές Ιωαννίνων για το οικονομικό έτος 1311[1895], έκδοση έβδομη). Σύμφωνα με το σχετικό οθωμανικό νόμο, που ίσχυε από το 1864, η πρωτογενής διαίρεση της αυτοκρατορίας ήταν το βιλαέτι («νομαρχία» ή «γενική  διοίκηση»). Κάθε βιλαέτι χωριζόταν σε σαντζάκια και αυτά σε καζάδες. Σύμφωνα με την απογραφή του 1895, η Σαγιάδα ανήκε στον Καζά Φιλιατών, ο οποίος βρισκόταν στο σαντζάκι Ιωαννίνων, το οποίο με τη σειρά του, ανήκε στο βιλαέτι Ιωαννίνων. Με βάση λοιπόν αυτή την απογραφή, στους Φιλιάτες κατοικούσαν 141 οικογένειες (χανέδες) με συνολικό πληθυσμό 593 άτομα (308 άνδρες, 285 γυναίκες).

## Δημογραφικά στοιχεία
Σήμερα ο πληθυσμός ανέρχεται στους 594 μόνιμους κατοίκους (απογραφή 2011), εμφανίζοντας μείωση σε σχέση με την απογραφή του 2001, όπου ο πληθυσμός ανερχόταν στους 879 κατοίκους. Η πρώτη φορά που ο πληθυσμός ξεπέρασε τους 1000 κατοίκους ήταν το 1951 και ήταν και ο μέγιστος αριθμός με 1136 κατοίκους.

Οι πληθυσμιακές διακυμάνσεις, αποτυπώνονται στον παρακάτω πίνακα.


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)
  id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)

ImageSize = width:900 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:200 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1895 text:1895
  bar:1928 text:1928
  bar:1940 text:1940
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
  bar:2011 text:2011
  bar:2021 text:2021
PlotData=
  color:cobar width:20 align:left
  bar:1895 from:0 till: 593
  bar:1928 from:0 till: 874
  bar:1940 from:0 till: 485
  bar:1951 from:0 till: 1136
  bar:1961 from:0 till: 1105
  bar:1971 from:0 till: 795
  bar:1981 from:0 till: 674
  bar:1991 from:0 till: 803
  bar:2001 from:0 till: 879
  bar:2011 from:0 till: 594
  bar:2021 color:cobar2 from:0 till: 515
PlotData=

  bar:1895 at: 593 fontsize:S text: 593 shift:(-10,5)
  bar:1928 at: 874 fontsize:S text: 874 shift:(-10,5)
  bar:1940 at: 485 fontsize:S text: 485 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 1136 fontsize:S text: 1136 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 1105 fontsize:S text: 1105 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 795 fontsize:S text: 795 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 674 fontsize:S text: 674 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 803 fontsize:S text: 803 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 879 fontsize:S text: 879 shift:(-10,5)
  bar:2011 at: 594 fontsize:S text: 594 shift:(-10,5)
  bar:2021 at: 515 fontsize:S text: 515 shift:(-10,5)
  fontsize:S text: pos:(20,20)
  text:"ΠΗΓΗ: E.Σ.Υ.Ε"


## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Δήμος Φιλιατών
* Περιφερειακή Ενότητα Θεσπρωτίας

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Θεσπρωτίας
Κατηγορία:Δήμος Φιλιατών