Ιζοριανοί

Οι **Ιζοριανοί** (ιγγρικά: ižorat, ižorit, inkeroiset, ρωσικά: ижо́ра, ижо́ры, ижо́рцы, φινλανδικά: inkerikot, εσθονικά: isurid) είναι ένας φιννικός ιθαγενής λαός, που κατοικεί στην Ίνγκρια. Μικροί αριθμοί εξακολουθούν να υπάρχουν στο δυτικό τμήμα της Ίνγκρια, μεταξύ των ποταμών Νάρβα και Νέβα στη βορειοδυτική Ρωσία. Αναφέρονται επίσης ως **Ίγγριοι**, αν και ο όρος μπορεί επίσης να αναφέρεται στους Φινλανδούς της Ίγγριας ή στους Φινλανδούς της Βαλτικής, που ζουν στην Ίνγκρια γενικότερα. 

## Ιστορία
 Κινγκισέπ
μικρογραφία|Χάρτης των βοτικών και των γειτονικών ινγκριανο-φινλανδικών και ιζοριανών χωριών 1848–2007.
Η ιστορία των Ιζοριανών συνδέεται με την ιστορία της Ινγκρίας. Υποτίθεται ότι λίγο μετά το 1000 μ.Χ. οι Ιζοριανοί μετακινήθηκαν από την Καρελία προς τα δυτικά και νοτιοδυτικά. Το 1478, η Δημοκρατία του Νόβγκοροντ, όπου είχαν εγκατασταθεί οι Ινγκριανοί, ενώθηκε με το Μεγάλο Δουκάτο της Μόσχας και ορισμένοι από τους Ιζοριανούς απελάθηκαν στο εσωτερικό της Ρωσίας. Η ίδρυση της Αγίας Πετρούπολης το 1703 είχε μεγάλη επιρροή στον πολιτισμό της Ιζοριανής. 

Ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος είχε τον μεγαλύτερο αντίκτυπο στους Ιζοριανούς, καθώς καταστροφικές μάχες (όπως η Πολιορκία του Λένινγκραντ ) έλαβαν χώρα στο έδαφός τους.

Το 1848, ο Π. φον Κέπεν κατέγραψε 17.800 Ιζοριανούς και μέχρι το 1926 υπήρχαν 26.137 Ιζοριανοί στη Ρωσική Σοβιετική Ομοσπονδιακή Σοσιαλιστική Δημοκρατία. Στην απογραφή του 1959, ωστόσο, μόνο 1.100 Ιζοριανοί καταμετρήθηκαν στην ΕΣΣΔ. Το 1989, καταγράφηκαν 820 αυτοαποκαλούμενοι Ιζοριανοί, 302 εκ των οποίων ομιλούσαν την ιγγρική γλώσσα. 449 Ιζοριανοί ζούσαν στην επικράτεια της ΕΣΣΔ. Σύμφωνα με τη Ρωσική Απογραφή του 2002, υπήρχαν 327 Ιζοριανοί στη Ρωσία, εκ των οποίων 177 ζούσαν στην περιφέρεια του Λένινγκραντ και 53 στην Αγία Πετρούπολη. Υπήρχαν επίσης 812 Ιζοριανοί στην Ουκρανία σύμφωνα με την Ουκρανική Απογραφή (2001) (περισσότεροι από ό,τι συνολικά στη Ρωσική Ομοσπονδία και την Εσθονία) και άλλοι 358 Ιζοριανοί στην Εσθονία.

## Γλώσσα

Η γλώσσα τους, κοντά στην καρελιανή, χρησιμοποιείται κυρίως από μέλη της παλαιότερης γενιάς. Η ιζοριανή (ονομάζεται επίσης ιγγρική), μαζί με τη φινλανδική, τη λουδική, την καρελιανή και τη βεψική, ανήκει στη βόρεια φιννική ομάδα των ουραλικών γλωσσών.

Το 1932–1937, υπήρχε μια ορθογραφία για την ιζοριανή γλώσσα με βάση τα λατινικά, η οποία διδασκόταν σε σχολεία της χερσονήσου Σοϊκίνσκι και της περιοχής γύρω από τις εκβολές του ποταμού Λούγκα.  Εκδόθηκαν αρκετά σχολικά βιβλία, συμπεριλαμβανομένης μιας γραμματικής της γλώσσας το 1936. Ωστόσο, το 1937 η γραπτή γλώσσα της ιζοριανής γλώσσας καταργήθηκε. 

## Θρησκεία
Οι Ιζοριανοί και οι Βότες είναι γενικά Ανατολικοί Ορθόδοξοι, σε αντίθεση με τους Ίγγριους Φινλανδούς, οι οποίοι είναι γενικά Λουθηρανοί. Υπάρχουν επίσης και κάποιες προχριστιανικές παραδόσεις.

## Γενετική
Σύμφωνα με μια μελέτη του 2024, η πιο κοινή πατρική απλοομάδα των Ιζοριανών είναι η N1c, ειδικά η υποομάδα N3a4. Η απλοομάδα N είναι τυπική για τους φιννοουγγρικούς λαούς. Οι άλλες απλοομάδες τους περιλαμβάνουν την I1 και την R1a. Όσον αφορά το αυτοσωμικό DNA, οι Ιζοριανοί μοιάζουν με άλλους Φινλανδούς της Βαλτικής, ιδιαίτερα τους Ινγκριανούς Φινλανδούς και τους Βοτιανούς, και μπορούν να διακριθούν από τους Σλάβους Ρώσους.

## Φωτογραφική συλλογή

Αρχείο:Laiba.jpg|εναλλ.=Laiba, an Izhorian vessel, in the Gulf of Finland| *Laiba*, ιζοριανό σκάφος στον Κόλπο της Φινλανδίας
Αρχείο:Izorskiy_kostum_endXVIII.png|εναλλ.=The ethnic clothing of Izhorian women (near Saint-Petersburg, Russia, in the 18th century)| Η εθνική ενδυμασία των Ιζοριανών γυναικών (κοντά στην Αγία Πετρούπολη, Ρωσία, τον 18ο αιώνα)
Αρχείο:Larin_Paraske.jpg|εναλλ.=Larin Paraske, ethnic Izhorian oral poet| Λάριν Παράσκε, προφορικός ποιητής εθνοτικής ιζοριανής καταγωγής


## Παραπομπές

## Πηγές

* 

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Ιζοριανοί στο *[[Κόκκινο Βιβλίο των Λαών της Ρωσικής Αυτοκρατορίας]]*
* Εθνικό Μουσείο της Εσθονίας 

Κατηγορία:Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα ρωσικά
Κατηγορία:Ίνγκρια
Κατηγορία:Ιθαγενείς λαοί της Ρωσίας
Κατηγορία:Ιθαγενείς λαοί της Ευρώπης
Κατηγορία:Ιζοριανοί