Κωνσταντίνος Πάβλοβιτς της Ρωσίας

Ο **Κωνσταντίνος Πάβλοβιτς** (ρώσ. *Константи́н Па́влович*) του Οίκου των Ρομανώφ ήταν μέγας δούκας της Ρωσίας. Για 25 ημέρες (1-25 Δεκεμβρίου 1825) οι αρχές τον αναγνώριζαν ως *[[Τσάρος Πασών των Ρωσιών|Τσάρο Πασών των Ρωσιών]]*, στην πραγματικότητα όμως δεν βασίλεψε ποτέ, απορρίπτοντας το θρόνο.

## Βιογραφία

### Παιδική ηλικία και μόρφωση
Ο Κωνσταντίνος γεννήθηκε στις 27 Απριλίου (8 Μαΐου) 1779 στο Τσάρσκογιε Σελό. Ήταν ο δεύτερος γιος του Μεγάλου Δούκα Παύλου Πέτροβιτς της Ρωσίας και της Σοφίας Δωροθέας (''Μαρίας Φιόντοροβνας''), κόρης του Φρειδερίκου Β΄ Ευγενίου της Βυρτεμβέργης. 

Το 1796 νυμφεύτηκε την Ιουλιανή των Βέττιν, κόρη του Φραγκίσκου της Σαξονίας-Κοβούργου-Ζάαλφελντ, στην Αγία Πετρούπολη. Αυτή έλαβε στη Ρωσία το όνομα *Άννα Φεοντόροβνα*· τη χώρισε στις 8 (20) Μαρτίου 1820. Το 1796 ο πατέρας του έγινε αυτοκράτορας της Ρωσίας. Το 1799 ο Κωνσταντίνος συμμετείχε στις ιταλικές και ελβετικές εκστρατείες του Αλεξάντερ Βασίλιεβιτς Σουβόροφ. Το 1801 ο πατέρας του δολοφονήθηκε και ο μεγαλύτερος αδελφός του Κωνσταντίνου, Αλέξανδρος, τον διαδέχθηκε. Στη Μάχη του Άουστερλιτς το 1805 ο Κωνσταντίνος διοικούσε την Εφεδρική Φρουρά. Το 1812 πήρε μέρος στον Πατριωτικό Πόλεμο του 1812 και στον Πόλεμο του ΣΤ΄ Συνασπισμού. Στη Μάχη της Λειψίας το φθινόπωρο του 1813 διοικούσε τις εφεδρικές μονάδες που συμμετείχαν στη μάχη.

### Επικεφαλής των πολωνικών στρατευμάτων
Μετά τη υποχώρηση του Ναπολέοντα ο ρωσικός στρατός κατέλαβε στα τέλη Φεβρουαρίου 1813 σχεδόν όλο το Μεγάλο Δουκάτο της Βαρσοβίας. Η Κρακοβία, το Τόρουν, η Τσενστοχόβα, το Ζάμοστς και η Μοντλίν παραδόθηκαν αργότερα. Έτσι, το κράτος που δημιουργήθηκε από το Ναπολέοντα κατέληξε στα χέρια της Ρωσίας. Στις αρχές του 1814 η πολωνική κοινωνία ελπίζει σε βελτίωση. Ο Αλέξανδρος Α΄ μειώνει τους φόρους και δίνει άδεια να σχηματιστεί πολωνικός στρατός υπό την επίβλεψη του στρατηγού Ντομπρόβσκυ. Την οργάνωση στρατευμάτων αναλαμβάνει ο Μέγας Δούκας Κωνσταντίνος ο οποίος το 1815 γίνεται αρχηγός των πολωνικών στρατευμάτων.

### Άρνηση του θρόνου
Ο Κωνσταντίνος έμεινε στην ιστορία κυρίως ως μη ανακηρυγμένος αυτοκράτορας του οποίου το ασυνήθιστο σχέδιο της απόρριψης του θρόνου οδήγησε σε πολιτική κρίση. Το 1801 μετά το θάνατο του πατέρα του, Παύλου, και την ενθρόνιση του μεγαλύτερου αδελφού του, Αλεξάνδρου, ο εικοσιδυάχρόνος Κωνσταντίνος έγινε ο διάδοχος του θρόνου. Αυτό προέκυψε από μια διάταξη του Παύλου(1797), που όρισε ότι ο Αλέξανδρος Α΄ και ο διάδοχος του θα έπαιρναν το θρόνο, όμως ο Αλέξανδρος δεν απέκτησε ποτέ γιο, ενώ οι δύο κόρες του πέθαναν σε βρεφική ηλικία και έτσι ο θρόνος μεταβιβαζόταν στον Κωνσταντίνο. Ο Κωνσταντίνος, όμως, αρνιόταν να αναλάβει την εξουσία. Αυτή η άρνηση έχει γραφτεί με τη μορφή του δηλωτικού και επρόκειτο να διαβαστεί μετά το θάνατό του Αλέξανδρου. 

Στις 19 Νοεμβρίου (1 Δεκεμβρίου) 1825, ενώ βρισκόταν στο Ταγκανρόγκ, ο Αλέξανδρος Α΄ πεθαίνει. Παρόλο που ο Κωνσταντίνος είχε παραιτηθεί του δικαιώματος του, ο επόμενος αδελφός, Νικόλαος, δεν ανέβηκε στο θρόνο λόγω νομικών κολλημάτων και έτσι απαίτησε από τη Γερουσία να αναγνωρίσει τον Κωνσταντίνο ως τσάρο της Ρωσίας. Ο Κωνσταντίνος βρισκόταν στη Βαρσοβία και τελικά αρνήθηκε να επιστρέψει πίσω στην Αγία Πετρούπολη και παραιτήθηκε από το τσαρικό θρόνο στέλνοντας επιστολές παραίτησης στον Νικόλαο, στον πρόεδρο της Γερουσίας και στον Υπουργό Δικαιοσύνης. Ο Νικόλαος που δεν ήταν πια σε θέση να πείσει τον αδελφό του να πάρει το θρόνο και, λαμβάνοντας την τελική απόρριψη του (αν και χωρίς επίσημη πράξη της παραίτησης), αποφάσισε να αναλάβει την εξουσία. Η κίνηση αυτή επέφερε την εξέγερση στα τσαρικά στρατεύματα που έμεινε γνωστή ως Εξέγερση των Δεκεμβριστών. Όσοι εξεγερμένοι επέζησαν της επίθεσης του στρατεύματος που ήταν πιστό στο Νικόλαο εκτελέστηκαν, φυλακίστηκαν ή εξορίστηκαν στη Σιβηρία.

### Διοίκηση της Πολωνίας
Τον Αύγουστο του 1826 και σε ηλικία των 73 ετών πεθαίνει ο κυβερνήτης του Βασιλείου της Πολωνίας. Ο Κωνσταντίνος διατηρώντας τη θέση του γενικού επιτελάρχη του πολωνικού στρατού γίνεται κυβερνήτης της Πολωνίας. Διορισμός του σήμανε συναγερμό στους Πολωνούς που φοβούνταν την πολιτική του. Στις 17 Νοεμβρίου του 1830 το πλήθος των συνωμοτών εισβάλλει στο Παλάτι Μπελβεντέρε, στην κατοικία του κυβερνήτη της Πολωνίας. Την ίδια ημέρα στη Βαρσοβία ξεκινά εξέγερση. Ο Δούκας είχε προειδοποιηθεί και έπρεπε να φύγει. Ο Κωνσταντίνος και η δεύτερη σύζυγός του, Γιοάννα Γρουντζίνσκα, εγκαταλείπουν τη Βαρσοβία. Στις 18 Νοεμβρίου η Βαρσοβία πέρασε στα χέρια των ανταρτών. Η εξέγερση εξαπλώθηκε γρήγορα σε όλο το Βασίλειο της Πολωνίας. Για να καταστείλει την εξέγερση στο Βασίλειο της Πολωνίας, εστάλησαν στο δριμύ χειμώνα τα στρατεύματα υπό τη διοίκηση του στρατάρχη Ντίμπιτς Ζαμπαλκάνσκι. Στα τέλη Μαΐου ο Ντίμπιτς Ζαμπαλκάνσκι αρρώστησε με χολέρα και έχασε τη ζωή του. Στις 13 Ιουνίου στην Πολωνία έφτασε ο νέος αρχηγός του ρωσικού στρατού, ο στρατάρχης Ιβάν Πασκέβιτς.

### Το τέλος
Στις 14 (26) Ιουνίου 1831 ο Μέγας Δούκας Κωνσταντίνος έφτασε στο Βίτεμπσκ όπου εγκαταστάθηκε στο παλάτι του κυβερνήτη. Μετά από μια εβδομάδα ο Μέγας Δούκας είχε προσβληθεί από χολέρα και, αφού βασανίστηκε επί 15 ώρες, απεβίωσε στις 15 Ιουνίου. Θάφτηκε στις 17 Αυγούστου του 1831 στον οικογενειακό τάφο των Ρομανώφ στον Καθεδρικό Ναό Πέτρου και Παύλου στην Αγία Πετρούπολη.

## Οικογένεια
Νυμφεύτηκε πρώτα το 1796 την Ιουλιανή των Βέττιν (μετέπειτα ''Άννα Φεοντόροβνα''), κόρη του Φραγκίσκου της Σαξονίας-Κοβούργου-Ζάαλφελντ. Ο γάμος ακυρώθηκε το 1820.

Το 1820 έκανε δεύτερο γάμο με τη Γιοάννα Γκρουντζίνσκα, Πολωνή ευγενή, κόρη του κόμη Αντόνι Γκρουντζίνσκι, Κυρίου του Χίντσιες. Ο γάμος κρατήθηκε μυστικός. Για το γάμο έπρεπε να παραιτηθεί της διαδοχής, έτσι έχασε την ευκαιρία να γίνει αυτοκράτορας της Ρωσίας το 1825. Η Γιοάννα έλαβε το τίτλο της *Πριγκίπισσας του Λόβιτς*.

Από διάφορες ερωμένες είχε μη νόμιμα τέκνα:
* (νόθος) Πάβελ.
* (νόθος) Κωνστανίν Κωνστανίνοφ (1817/19 - 1871), αξιωματικός του πυροβολικού, έγινε αντιστράτηγος.
* (νόθη) Κωνστάσια.

## Πρόγονοι

## Πηγές
* Maya Kucherskaya. Grand Duke Constantine Pavlovich Romanov in Russian cultural mythology. University of California, Los Angeles, 1999. — 498 p.
* М. А. Кучерская. Константин Павлович. (Серия: Жизнь замечательных людей). — М.: Молодая гвардия, 2005. — 336 с. ISBN 5-235-02837-6

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Κατηγορία:Τσάροι της Αυτοκρατορίας της Ρωσίας
Κατηγορία:Οίκος Ρομάνοφ
Κατηγορία:Μεγάλοι Δούκες της Ρωσίας