Κωνσταντίνος Β. Σκουτέρης

Ο **Κωνσταντίνος Β. Σκουτέρης** (1939 – 2009) ήταν Έλληνας θεολόγος, Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

## Βιογραφία
Σπούδασε Θεολογία στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και μετεκπαιδεύτηκε στη Γαλλία (Στρασβούργο), στην Αγγλία (Οξφόρδη) και στη Γερμανία (Βόννη και Τυβίγγη). Ανακηρύχθηκε Διδάκτωρ Θεολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών (1969), Διδάκτωρ στο Τμήμα Θρησκευτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Στρασβούργου (1969) και Επίτιμος Διδάκτωρ των Πανεπιστημίων Oradea και Cluj Napoka (Ρουμανία) και της Θεολογικής Ακαδημίας της Μόσχας (Ρωσία).

Εξελέγη Υφηγητής της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών το 1973, Έκτακτος Καθηγητής το 1980 και Τακτικός Καθηγητής της Ιστορίας Δογμάτων και της Συμβολικής του Τμήματος Θεολογίας Αθηνών το 1985.

Μέχρι τη αφυπηρέτησή του δίδασκε τα μαθήματα: α) Ιστορία Δογμάτων, β) Συμβολική και Ιστορία Οικουμενικής Κινήσεως, γ) Ιστορία Θεολογικής Ορολογίας και δ) Χριστιανικές Ομολογίες.

Διετέλεσε Πρόεδρος του Τμήματος Θεολογίας (1989-1991 και 1995-1997) και Κοσμήτωρ της Θεολογικής Σχολής Αθηνών (2000-2004). Κατά τη διάρκεια της πρώτης προεδρείας του, αναγορεύθηκαν επίτιμοι διδάκτορες της Θεολογικής Σχολής οι: Μητροπολίτης Φιλαδελφείας Βαρθολομαίος Αρχοντώνης (νυν Οικουμενικός Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως), Αρχιεπίσκοπος Αμερικής κυρός Ιάκωβος Κουκουζέλης, Μητροπολίτης Ελβετίας κυρός Δαμασκηνός Παπανδρέου, Μητροπολίτης Κορίνθου κυρός Παντελεήμων Καρανικόλας, Μητροπολίτης Κοζάνης κυρός Διονύσιος Ψαριανός και Μητροπολίτης Μεσσηνίας κυρός Χρυσόστομος Θέμελης. 

Δίδαξε ως επισκέπτης Καθηγητής στη Θεολογική Σχολή του Τιμίου Σταυρού Βοστώνης (1984-1985), ενώ από το 1986 και για 20 χρόνια δίδαξε στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Balamand του Λιβάνου. Διετέλεσε μέλος του ΔΣ του Οικουμενικού Ινστιτούτου του Bossey της Γενεύης (1991-1998), μέλος του ΔΣ του Πατριαρχικού Κέντρου της Γενεύης, μέλος του Ακαδημαϊκού Συμβουλίου και Καθηγητής του Ινστιτούτου Ορθόδοξης Θεολογίας Μεταπτυχιακών Σπουδών της Γενεύης. Ήταν επισκέπτης ερευνητής του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ (Θεολογική Σχολή), ενώ μετείχε σε πολλές επιτροπές για την εκλογή Καθηγητών και την εξέταση διδακτορικών διατριβών σε Πανεπιστήμια τόσο του εξωτερικού (Βοστώνης, Κέϊμπριτζ, Μονάχου, Παρισίων (College de France), Στρασβούργου, Βουκουρεστίου, Οράντεα, Κραϊόβα, Κωνστάντσα, Κλουζ-Ναπόκα, Άλμπα Γιούλια και Τυργκόβιστε, Θεολογική Ακαδημία Μόσχας, Ανθρωπιστικών Σπουδών Αγ. Τύχωνος Μόσχας, Πανεπιστήμιο Γιαροσλάβ) όσο και του εσωτερικού.

Από το 1974 ήταν εκπρόσωπος της Εκκλησίας της Ελλάδος στη Διεθνή Επιτροπή για τον Διάλογο Αγγλικανών και Ορθοδόξων και χρημάτισε μέλος της Συνοδικής Επιτροπής Διορθοδόξων και Διαχριστιανικών Σχέσεων της Εκκλησίας της Ελλάδος και της Συνοδικής Επιτροπής Βιοηθικής. Ήταν μέλος πολλών διεθνών ακαδημαϊκών ενώσεων, ενώ το 2001 εξελέγη μέλος της Διεθνούς Ακαδημίας Θρησκευτικών Σπουδών. Σε πολλά διεθνή διορθόδοξα και διαχριστιανικά συνέδρια συμμετείχε ως εκπρόσωπος του Οικουμενικού Πατριαρχείου, των Πατριαρχείων Αλεξανδρείας, Αντιοχείας, Ιεροσολύμων καθώς και της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Το 2006 και με πρόσκληση στις ΗΠΑ από το Ίδρυμα Υποτροφιών "Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης" ως διακεκριμένος ακαδημαϊκός, έδωσε διαλέξεις στα Πανεπιστήμια Berkeley (Καλιφόρνιας), Νοτίου Φλώριδας, Αγ. Τύχωνος (Πενσυλβάνια) και Τιμίου Σταυρού (Μασαχουσέτης). 

Είχε λάβει τιμητικές διακρίσεις από τα Πατριαρχεία Αντιοχείας και Ιεροσολύμων. Εχρίσθη «Άρχων Πρωτονοτάριος» του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως και διετέλεσε Πρόεδρος της Αδελφότητος των Οφφικιάλων «Παναγία η Παμμακάριστος».

Το ήθος της ακαδημαϊκής διαδρομής του συνοψίζεται, κατά τους οικείους του και τους ανά τον κόσμο συναδέλφους και μαθητές του, στους λόγους του κατά την τελευταία συμμετοχή του στη συνεδρίαση του Τμήματος Θεολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, πριν αφυπηρετήσει, ότι δηλ. "πάντοτε και όπου και αν βρισκόμουν προσπαθούσα και αγωνιζόμουν για τη Θεολογία και για την τιμή του Τμήματος και της Σχολής μας", η δε εκκλησιαστική συνείδησή του στην αναφορά του ότι "το έργο του θεολόγου είναι πρωτίστως έργο διακόνου προς δόξαν Θεού και της Εκκλησίας Του". 

## Συγγραφικό έργο
Έγραψε 11 βιβλία και πάνω από 140 πρωτότυπες μελέτες και άρθρα, τα οποία έχουν δημοσιευθεί και μεταφρασθεί σε 13 ξένες γλώσσες.

Παρατίθενται ενδεικτικά:

***Βιβλία***

1. ***Ἡ Ἐκκλησιολογία τοῦ ἁγίου Γρηγορίου Νύσσης*** (Διατριβή ἐπί διδακτορίᾳ), Ἀθῆναι 1969, pp. 195 [The Ecclesiology of Saint Gregory of Nyssa; (in Greek), Athens 1969, pp. 195].

2. ***La place de l’ordination dans la Théologie sacramentaire de Syméon de Thessalonique*** (Thèse pour le Doctorat en Sciences religieuses), Strasbourg 1969, pp. 157.

3. ***Ἡ ἔννοια τῶν ὅρων «Θεολογία», «Θεολογεῖν», «Θεολόγος», ἐν τῇ διδασκαλίᾳ τῶν Ἑλλήνων Πατέρων καί Ἐκκλησιαστικῶν συγγραφέων μέχρι καί τῶν Καππαδοκῶν***, Ἀθῆναι 1972, pp. 187 - Αναδημοσίευση στη νέα ελληνική 2016 [The Meaning of the Terms “Theology”, “to Theologize” and “Theologian” in the Teaching of the Greek Fathers up to and Including the Cappadocians; (in Greek), Athens 1972, pp. 187 - Republication in 2016].

4. ***Συνέπειαι τῆς πτώσεως καί λουτρόν παλιγγενεσίας'' (Ἐκ τῆς ἀνθρωπολογίας τοῦ ἁγίου Γρηγορίου Νύσσης)''', Διατριβή ἐπί Ὑφηγεσίᾳ, Ἀθῆναι 1973, pp. 198 [Consequences of the Fall and the Font of Regeneration (From the Anthropology of St. Gregory of Nyssa); (in Greek) Athens 1973, pp. 198]. 

5. ***Ἡ Ἀγγλικανική ἀρχή τῆς Comprehensiveness καί ἡ Ὀρθόδοξος περί ἐλευθερίας ἀντίληψις***, Ἀθῆναι 1975, pp. 81 [The Anglican Principle of Comprehensiveness and the Orthodox Understanding of Freedom; (in Greek), Athens 1975, pp. 81].

6. ***Τά 39 Ἄρθρα τῆς Ἀγγλικῆς Ἐκκλησίας, ὑπό τό φῶς τῆς Ὀρθοδόξου Συμβολικῆς παραδόσεως***, Ἀθῆναι 1982, pp. 461 [The 39 Articles of the Church of England: Under the Light of the Orthodox Symbolic Tradition; (in Greek), Athens 1982, pp. 461].

7. ***Πρώϊμοι Ὁμολογίαι τῶν Ἐλευθέρων Ἀγγλικῶν Ἐκκλησιῶν***, Ἀθῆναι 1985, pp. 220 [Early Denominations of the English Free Churches; (in Greek). Athens 1985, pp. 220].

8. ***Ἱστορία Δογμάτων*. Τόμος 1ος. Ἡ Ὀρθόδοξη δογματική παράδοση καί οἱ παραχαράξεις της κατά τούς τρεῖς πρώτους αἰῶνες*', Ἀθῆναι 1998, pp. 732 [History of Doctrine, vol I., The Orthodox Doctrinal Tradition and its Distortion during the First Three Christian Centuries; (in Greek), Athens 1998, pp. 732].

9. ***Abba Dorotheos''. Practical Teaching on the Christian Life''' (Translation, Introduction and Glossary), Athens 2000, pp. 374 - Second Edition 2025, pp. 355 (Designed and produced by The Orthodox Press for the Holy Monastery of St John, Western Australia / Preface to the Second Edition by the Very Reverend Archimandrite Dr. Zacharias Zacharou of the Stavropegic Monastery of St John the Baptist in Essex – England).  

10. ***Ἱστορία Δογμάτων*. Τόμος 2ος. Ἡ Ὁρθόδοξη δογματική διδασκαλία καί οἱ νοθεύσεις της ἀπό τίς ἀρχές τοῦ τέταρτου αἰώνα μέχρι καί τήν Τρίτη Οἰκουμενική Σύνοδο*', Ἀθῆναι 2004, pp. 804 [History of Doctrine, vol II., Orthodox Doctrinal Teaching and its Falsification from the Beginning of the Fourth Century up to and Including the Third Ecumenical Council; (in Greek), Athens 2004, pp. 804].

11. ***Ecclesial Being - Contributions to the Theological Dialogue''','' (ed. C. Veniamin)'','' Mount Thabor Publishing, S. Cannaan PA 2005, pp. I-X, 179. 

***Μελέτες - Άρθρα*** 

12. «'''"Μετεωροπορεῑν" καί "Συμμετεωροπορεῑν" παρά τῷ ἁγίῳ Γρηγορίῳ Νύσσης'''», ''Θεολογία'', 39 ('''1968'''), pp. 425-439.

13. «'''Ἡ ἑνότης τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως ὡς πραγματική προϋπόθεσις τῆς σωτηρίας (Ἐκ τῆς ἀνθρωπολογίας τοῦ ἁγίου Γρηγορίου Νύσσης)'''», ''Θεολογία'', 40 ('''1969'''), pp. 416-429.

14. «'''Ἡ διάκρισις μεταξύ θρησκευτικῆς καί χριστιανικῆς θεολογίας'''», ''Θεολογία'', 42 ('''1971'''), pp. 396-406.

15. «'''Holy Scripture and Councils'''», ''Sobornost,'' 7 ('''1975'''), pp. 111-116.

16. «'''Εἰσαγωγικόν σημείωμα εἰς τό θέμα τῆς σχέσεως Ἁγίας Γραφῆς καί Οἰκουμενικῶν Συνόδων'''», ''Κοινωνία'', 20 ('''1977'''), pp. 112-121.

17. «'''Περί τοῦ κύρους τῶν 39 Ἄρθρων τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἀγγλίας'''», ''Ἐπιστημονική Ἐπετηρίς τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν'', Τόμος ΚΓ΄, Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν, Ἀθῆναι '''1976''', pp. 489-503.

18. «'''Ἀναφορά εἰς τήν Πνευματολογίαν τοῦ Μεγάλου Φωτίου. Ὁμιλία, λεχθεῖσα εἰς τό Καθολικόν τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Πεντέλης κατά τήν ἑορτήν τοῦ Μεγάλου Φωτίου'''», Ἀνάτυπον ἐκ τοῦ περιοδικοῦ ''Ἐκκλησία'', Ἀθῆναι '''1976''', pp. 14.

19. «'''Γένεσις τῶν 39 Ἄρθρων καί θέσις τούτων εἰς τήν παράδοσιν τῆς Ἀγγλικῆς Ἐκκλησίας'''», ''Ἐπιστημονική Ἐπετηρίς τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν'', Τόμος ΚΕ΄, Ἀθῆναι '''1981''', pp. 85-155.

20. «'''Paradosis: the Orthodox Understanding of Tradition'''», ''Sobornost,'' 4 ('''1982'''), pp. 30-37.

21. «'''Church and Justification. An Orthodox Approach to the Issue of Justification and Collective Faith'''», ''The Greek Orthodox Theological Review'', 28 ('''1983'''), pp. 145-155.

22. «'''"Malum privatio est": St. Gregory of Nyssa and Psedo-Dionysius on the Existence of Evil (Some further Comments)'''». Paper presented at the Ninth International Conference on Patristic Studies held in Oxford 1983, ''Studia Patristica'', 18 ('''1990'''), pp. 539-550.

23.«'''"Malum privatio est": Ὁ ἅγιος Γρηγόριος Νύσσης καί ὁ Ψευδο-Διονύσιος διά τήν ὕπαρξιν τοῦ κακοῦ (περαιτέρω σχόλια)'''», ''Ἐπιστημονική Ἐπετηρίς τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν'', Τόμος ΚΣΤ΄, Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν, Ἀθῆναι '''1984''', pp. 311-319.

24. «'''Never as Gods: Icons and their Veneration'''», ''Sobornost,'' 6 ('''1984'''), pp. 6-18.

25. «'''"Ἀκρίβεια" καί "Ἐμμέλεια". Ὁ Ὅρος τῆς Ἑβδόμης Οἰκουμενικῆς Συνόδου'''», ''Κοινωνία,'' 27 ('''1984'''), pp. 351-368. 

26. «'''The People of God—Its Unity and Its Glory: A Discussion of John 17.17-24 in the Light of Patristic Thought'''», ''The Greek Orthodox Theological Review'', 30 ('''1985'''), pp. 399-420.

27. «'''Ὁ ἅγιος Νεόφυτος ὁ Ἔγκλειστος καί ὁ κοινωτικός βίος'''», Ἀπόστολος Βαρνάβας, 48 ('''1987'''), pp. 211-223.

28. «'''La personne du Verbe incarné et l’icône. L'argumentation iconoclaste et la réponse de saint Théodore Studite'''», ''Nicée II 787-1987''. Douze siècles d’images religieuses, F. Boespflug, N. Lossky (éd.), Cerf, Paris '''1987''', pp. 121-133.

29. «'''Ἡ θεανδρικότης τῆς χριστιανικῆς ζωῆς'''», ''Ἀπόστολος Βαρνάβας'', 48.2 ('''1987'''), pp. 43-48.

30. «'''Σύντομος ἔκθεσις περί τῶν ἐργασιῶν τῆς εἰς Λένινγκραντ συνελθούσης Τρίτης Θεολογικῆς Συνδιασκέψεως ἐπί τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς Χιλιετηρίδος τῆς Βαπτίσεως τῶν Ρώσσων'''», Ἀνάτυπον ἐκ τοῦ περιοδικοῦ ''Ἐκκλησία,'' Ἀθῆναι '''1988''', pp. 15.

31. «'''The Ecclesiastical Significance of the WCC: The Fusion of Doctrine and Life'''», ''The Ecumenical Review''. Commemorating Amsterdam 1948: 40 Years of the World Council of Churches, WCC, Geneva '''1988''', pp. 519-527.

32. «'''Ἐκκλησία καί διακονία'''», ''Ἐκκλησιαστικός Κήρυκας. Θεολογική Ἐπετηρίδα τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Κιτίου'', 1 ('''1989'''), pp. 208-222.

33. «'''Παραλειπόμενα περί εἰρήνης (Θεολογικό σχόλιο στό Ἐφεσίους 2,14)'''», ''Ἀναφορά εἰς μνήμην Μητροπολίτου Σάρδεων Μαξίμου 1914-1986'', Τόμος 4 ('''1989'''), pp. 423-430. 

34. «'''A Great Iconographer and Theologian: Leonid Ouspensky (1902-1987)'''», ''Icons Windows on Eternity. Theology and Spirituality in Colour'' (Compiled by Gennadios Limouris), Geneva '''1990''', pp. 213-216.

35. «'''Ὁ Μοναχικός βίος αὐθεντική πραγμάτωση τοῦ ὀρθοδόξου ἤθους'''», ''Πρακτικά πανελληνίου μοναστικοῦ συνεδρίου'' (ἅγια Μετέωρα 18-20 Ἀπριλίου 1990), ἅγια Μετέωρα '''1990''', pp. 169-178.

36. «'''Image, Symbol and Language in Relation to the Holy Trinity (Some Preliminary Remarks)'''», ''St. Vladimir’s Theological Quarterly'', 36 ('''1992'''), pp. 257-271. 

37. «'''Ὀρθοδοξία καί Δύση. Ἱστορικές ἐπισημάνσεις καί σύγχρονη προβληματική'''», ''Ἡ Ὀρθοδοξία μπροστά στίς προκλήσεις τοῦ σύγχρονου κόσμου''. Πρακτικά Α΄ Θεολογικοῦ Συνεδρίου Ὀρθοδόξου Πνευματικοῦ Κέντρου ἁγίου Γεωργίου Μακρῆ, Λάρνακα '''1992''', pp. 21-35.

38. «'''Ἡ Ὀρθόδοξος καί Διαχριστιανική μαρτυρία τοῦ Καθηγητοῦ Ἰωάννου Ν. Καρμίρη'''», ''Θεολογία'', 64 ('''1993'''), pp. 296-302.

39. «'''Doxology, the Language of Orthodoxy'''», ''The Greek Orthodox Theological Review'', 38 ('''1993'''), pp. 153-162. Εἰσήγηση στό Τρίτο Συνέδριο τῶν Ὀρθοδόξων Θεολογικῶν Σχολῶν πού ἔγινε στη Βοστώνη τόν Σεπτέμβριο τοῦ 1987. 

40. «'''The Therapeutae of Philo and the Monks as Therapeutae According to Pseudo-Dionysius'''», ''Ἀντιπελάργησις''. Τόμος Τιμητικός πρός τόν Ἀρχιεπίσκοπον Κύπρου κ.κ. Χρυσόστομον ἐπί τῇ εἰκοσιπενταετηρίδι τῆς ἀρχιερατικῆς αὐτοῦ Διακονίας, Κέντρον Μελετῶν Ἱερᾶς Μονῆς Κύκκου, Λευκωσία '''1993''', pp. 521-525.

41. «'''Christian Europe: An Orthodox Perspective'''», ''The Ecumenical Review,'' 45 ('''1993'''), pp. 151-157.

42. «'''Platonic Elements in Pseudo-Dionysius Anti-Manichaean Ontology'''», ''Ἐπιστημονική Ἐπετηρίς τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν'', Τόμος ΚΘ΄, Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν, Ἀθῆναι '''1994''', pp. 193-201.

43. «'''Συζυγία καί Ἀλλοτρίωσις. Μιά Ὀρθόδοξη Θεώρηση τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Ὁράματος'''», Ἀνάτυπον ἐκ τοῦ περιοδικοῦ ''Ἐκκλησία'', Ἀθῆναι '''1994''', pp. 32.

44. «'''Ἡ Ἑλληνική σκέψη καί οἰκουμενική ἀντίληψη ὡς εὐαγγελική προπαρασκευή'''», ''Ὀρθοδοξία - Ἑλληνισμός.'' Πορεία στήν τρίτη χιλιετία, τόμ. 2, Ἔκδοσις Ἱερᾶς Μονῆς Κουτλουμουσίου, Ἅγιον Ὅρος '''1996''', pp. 315-326.

45. «'''Christ and Culture'''», ''Evangelisches Missionswerk Informationen'', 113 ('''1996'''), pp. 28-34.

46. «'''Ἀνδρέας Θεοδώρου. Βίος – δράση – συγγραφικό καί ἐπιστημονικό ἔργο'''», ''Ἐπιστημονική Ἐπετηρίς τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν'', Τόμος Λ΄, Ἀθῆναι '''1995''', pp. 9-25.

47. «'''Τό δικαίωμα ἀντίστασης στή Θεολογία τῆς ἀπελευθέρωσης'''», ''Τό δικαίωμα τῆς ἀντίστασης''. Ἐθνικό Συμπόσιο Κέντρου Δικανικῶν Μελετῶν (Σύρος, 21-24 Σεπτεμβρίου 1995), Δικανικοί Διάλογοι ΙΙΙ, Κέντρο Δικανικῶν Μελετῶν, Ἀθῆναι '''1995''', pp. 197-216.

48. «'''Ὀρθοδοξία, Εὐρώπη καί Μ. Ἀνατολή'''», ''Ὁ ρόλος τῆς Ὀρθοδοξίας στή νέα διεθνή πραγματικότητα''. Πρακτικά συνεδρίου Ἰνστιτούτου Ἐρευνῶν καί Πολιτικῆς Στρατηγικῆς - ΙΝ.ΕΡ.ΠΟ.ΣΤ. – (Ἀθήνα, 30 Σεπτεμβρίου – 1η Ὀκτωβρίου 1995), Βιβλιοθήκη Δημοσίου Διαλόγου γιά τήν Ἐθνική Στρατηγική 6, ΙΝ.ΕΡ.ΠΟ.ΣΤ. – Ἐκδόσεις Γνώση '''1996''', pp. 145-157.

49. «'''Christian Priesthood and Ecclesial Unity: Some Theological and Canonical Considerations'''», ''Kanon'', 13 ('''1996'''), pp. 135-147. 

50. «'''Ὁ ἀναζήσας Λάζαρος καί τό μυστήριο τοῦ Σταυροῦ καί τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ (Θεολογικά σχόλια τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου)'''», ''Ἐπιστημονική Ἐπετηρίς τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν'', Τόμος ΛΑ΄, Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν, Ἀθῆναι '''1996''', pp. 225-233.

51. ***Ὀρθοδοξία καί σύγχρονος θρησκευτικός Συγκρητισμός**'', Εκκλησιαστικόν Ἐπιστημονικόν καί Μορφωτικόν Ἵδρυμα Ἰωάννου καί Ἐριέττης Γρηγοριάδου, Σειρά Διαλέξεις, Ἀθῆναι **1997**, pp. 26.

52. «**Ὁ ἄνθρωπος κατά τόν λόγο τῆς Θείας Οἰκονομίας**», ''Ἐπιστημονική Ἐπετηρίς τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν'', Τόμος ΛΒ΄, Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν, Ἀθῆναι **1997**, pp. 207-218.

53. «**The Formation of the Laos. A Response by Constantine Scouteris to the Article of Dorothy McRae-McMahon**», ''Towards Viable Theological Education'', John Popee (ed.), WCC Publications, Geneva **1997**, pp. 121-126.

54. «**Ἡ θέση τῶν λαϊκῶν στήν Ἐκκλησία**», ''Ἐπισκοπή Κιτίου, Τόμος τιμητικός'', Λάρνακα **1998**, pp. 803-848. 

55. «**Βιοηθική καί τό ἦθος τῆς Ὀρθοδοξίας**», ''Ἐπίσκεψις'', 575 (**1999**), pp. 23-33.

56.«**Bioethics and the Ethos of Orthodoxy**» ''St. John of Damascus Institute of Theology, University of Balamand Annals,'' 2-3 (1999-2000 & 2000-2001), pp. 79-91.

57. «**Τό ἴδιον τῆς Ὀρθοδοξίας. Τό συστατικό στοιχεῖο τῆς ὀνοματοδοσίας**», ''Ὀρθοδοξία 2000. Παρελθόν - Παρόν - Μέλλον''. Πρακτικά Διεθνοῦς Θεολογικοῦ Συνεδρίου (Ἀθῆναι, 4-8 Μαΐου 2000), Ἱερά Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἐλλάδος - Ἀποστολική Διακονία, Ἀθῆναι **2000**, pp. 29-38

58. «**Ἡ διάκριση μεταξύ "καθ’ ὕπαρξιν" καί "κατ’ ἐνέργειαν" ἐκπορεύσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος**», ''Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς στήν ἱστορία καί στό παρόν.'' Πρακτικά Διεθνῶν Ἐπιστημονικῶν Συνεδρίων Ἀθηνῶν (13-15 Νοεμβρίου 1998) καί Λεμεσοῦ (5-7 Νοεμβρίου 1999), Ἱερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου, Ἅγιον Ὅρος **2000**, pp. 673-682.

59. «**Ἡ πνευματική παράδοση τοῦ Πατριαρχείου Ἀντιοχείας**», ''Ὁ θησαυρός τῆς Ὀρθοδοξίας''. 2000 χρόνια Ἱστορία, Μνημεῖα, Τέχνη, Τόμ. 2, Ἐκδοτική Ἀθηνῶν, Ἀθήνα **2000**, pp. 146-154.

60. «**Ὁ πατερικός λόγος καί τό πατερικό ἦθος περιουσία ἀδαπάνητη τῆς Ἐκκλησίας καί σταθερή προοπτική τῆς θεολογίας καί τοῦ βίου της**», ''Ἀνθηφόρος Μητροπολίτου Δέρκων Κωνσταντίνου'', Ἀθῆναι **2001**, pp. 423-432. 

61. «**Hat der Ökumenische Rat der Kirchen eine Zukunft?**», ''Ökumenische Rundschau'', 50 (**2001**), pp. 147-154.

62. «**Σχέση ἠθικῆς καί δικαίου στήν ἀπονομή τῆς δικαιοσύνης**», ''Πανηγυρική ἐκδήλωση ἑορτασμοῦ τῆς δεκάτης τετάρτης ἐπετείου καθιερώσεως τοῦ ἁγίου Διονυσίου τοῦ Ἀρεοπαγίτου πολιούχου Ἀθηνῶν ὡς προστάτου τῶν δικαστῶν στό Δῆμο Ἀθηναίων τήν 3<sup>η</sup> Ὀκτωβρίου 2000'', Δήμος Ἀθηναίων **2001**, pp. 23-37.

63. «**Bioethics in the Light of Orthodox Anthropology**», Polytechnic School of Crete (ed), ''First International Conference: Christian Anthropology and Biotechnological Progress'' (Financially Supported by CTNS, U.S.A.), Orthodox Academy of Crete, 26-29 September **2002**, pp. 75-81.

64. «**Common Prayer**», ''The Ecumenical Review'', 54 (**2002**), pp. 33-37.

65. «**Τό πολυπολιτισμικό καί πολυθρησκειακό περιβάλλον. Ὁ ἱστορικός τόπος τῆς Ὀρθοδοξίας**», ''Παγκόσμια Συνάντηση Θρησκειῶν καί Πολιτισμῶν. Πρακτικά ἑνός Συνεδρίου γιά τήν Εἰρήνη'', Μονή Κύκκου, Κύπρος **2002**, pp. 165-170.

66. «**L’orthodoxie et les grands étapes du Mouvement œcuménique au 20eme siècle**», ''Ἐπιστημονική Ἐπετηρίς τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν'', Ἀθῆναι **2002**, pp. 271-281.

67. «**50 χρόνια Ἑστίας Θεολόγων Χάλκης. 50 χρόνια προσφορᾶς στή Μεγάλη τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησία καί στήν Οἰκουμενική Ὀρθόδοξη Θεολογία**», ''Ἑστία Θεολόγων Χάλκης'' 27 (**2002**), pp. 13-15.

68. «**Social Bioethics and Christian Bioethics**». A paper presented in the International Conference on Biotechnology and Bioethics, Beirut, Lebanon, 26 September 2003, ''125th Year Memorabilia'', Beirut, **2003**, pp. 85-88.

69. «**Μοναχισμός καί σύγχρονη τεχνική πρόοδος**», ''Ὁ ἀναλλοίωτος Ὀρθόδοξος Μοναχισμός ἐλπίδα σωτηρίας στην ἀνατολή τῆς 3ης χιλιετίας''. Πρακτικά Πανελληνίου Μοναστικοῦ Συνεδρίου εἰς Μετέωρα (12-14 Σεπτεμβρίου 2000), Ἱερά Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἐλλάδος, Ἀθῆναι **2003**, pp. 296-303.

70. «**Ἀποστολή καί σκοποί τοῦ Πατριαρχικοῦ Κέντρου ὅπως αὐτοί ὁρίζονται στά δύο πατριαρχικά σιγίλλια τῶν ἐτῶν 1966 και 1975**», ''Σαμπεζύ Γενεύης''. 35 χρόνια προσφοράς στήν Ἐκκλησία καί τήν οἰκουμενική θεολογία, Ἐκδόσεις Ἐπιμέλεια, Ἀθήνα **2003**, pp. 91-123.

71. «**Ἡ ἐγκύκλιος τοῦ 1902 καί οἱ διορθόδοξες σχέσεις κατά τήν ἐποχή τῆς ἐκδόσεώς της, ἰδίως στά Βαλκάνια καί τή Μέση Ἀνατολή, καί ἡ σημασία της γιά τήν τότε καί γιά τήν ἐνεστῶσα πραγματικότητα**», ''Ὀρθοδοξία'' Ἰανουάριος – Μάρτιος **2003**, pp. 229-241. 

72. «**Ἡ ἕνωση κτιστοῦ καί ἀκτίστου "εἰς τό τῆς παρθενίας μυστήριον" κατά τόν ἅγιο Γρηγόριο Νύσσης**», ''Θεολογία καί Κόσμος σέ διάλογο. Τιμητικός Τόμος στόν Καθηγητή Γεώργιο Ἰ. Μαντζαρίδη,'' Θεσσαλονίκη **2004**, pp. 477-489.

73. «**Co-operation in a Multicultural Environment (an Approach from a Christian-Orthodox View Point)**». Paper presented at the XVth International Chiefs of Chaplains’ Conference, Athens, 3 February **2004**.

74. «**A Brief Outline of the Orthodox Church**», ''Ἐκκλησιαστικός Φάρος'', 65 (**2004**), pp. 60-75.

75. «**Conversione a Dio e comunione: l’immagine del "Cerchio"**», K. Ware [et. al.], ''Il deserto di Gasa''. Barsanufio, Giovanni e Doroteo. Atti dell’XI Convegno ecumenico internazionale di spiritualità orthodossa sezione bizantina, Bose 14-16 settembre 2003, Edizioni Qiqajon – Comunità di Bose, Bose, **2004**, pp. 275-289.

76. «**Ὀρθόδοξη ἑλληνική θεολογία. Παρελθόν, παρόν, προοπτικές**», ''Οἱ θεολογικές σπουδές στην Ἑλλάδα.'' Α΄ Συμπόσιο Θεολογικῶν Σχολῶν Ἀθηνῶν – Θεσσαλονίκης. 1-2 Ἰουνίου 2004 Θεολογική Σχολή Θεσσαλονίκης, Ἀριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη **2005**, pp. 39-48.

77. «**Οἱ εὐρωπαϊκές προκλήσεις γιά τίς Θεολογικές Σχολές καί τήν Ἐκκλησία**», Β΄ Συνέδριο Θεολογικῶν Σχολῶν Ἀθηνῶν & Θεσσαλονίκης. Πρακτικά, Ἀθήνα **2005**, pp. 163-176.

78. «**Τό ὅραμα τῶν τριῶν Ἱεραρχῶν**», Ἐθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν, Ἐπίσημοι Λόγοι, Τόμος 33<sup>ος</sup> (Μέρος Γ΄), Ἀθήνα **2005**, pp. 1891-1904.

Στην επόμενη ενότητα (**'Εξωτερικοί σύνδεσμοι'''') παρατίθενται μ.α. ορισμένα από τα άρθρα του Καθηγητού Κωνσταντίνου Σκουτέρη που έχουν δημοσιευθεί (ενίοτε σε απλουστευμένη μορφή, χωρίς υποσημειώσεις) στο διαδίκτυο.
## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

• Mount Thabor Publishing - Tribute to Prof. Constantine Scouteris 

• The Times - Obituary of Prof. Constantine Scouteris

• Κοσμητεία Πανεπιστημίου Αθηνών - Διατελέσαντες Κοσμήτορες 

• The People of God: Its Unity and Its Glory, The Father George Florovsky Memorial Lecture - C. Scouteris

• The Orthodox Church - C. Scouteris

• The Orthodox Church - C. Scouteris (same article, different link)

• "Never as Gods": Icons and Their Veneration - C. Scouteris

• Venerating Icons is Not Worshiping Idols - C. Scouteris

• Doxology, the Language of Orthodoxy - C. Scouteris

• Christian Priesthood and Ecclesial Unity, Some Theological and Canonical Considerations - C. Scouteris

• Christian Priesthood and Ecclesial Unity, Some Theological and Canonical Considerations - C. Scouteris (same article, different link)

• Platonic Elements in Pseudo-Dionysius Anti-Manichaean Ontology - C. Scouteris

• Platonic Elements in Pseudo-Dionysius Anti-Manichaean Ontology - C. Scouteris (same article, different link)

• Common Prayer - C. Scouteris

• The Therapeutae of Philo, and the Monks as Therapeutae according to Pseudo-Dionysius - C. Scouteris

• The Bible in the Orthodox Church from the seventeenth century to the present day, The New Cambridge History of the Bible: Volume 4 - C. Scouteris / C. Belezos

• Orthodoxy and the West - Historical Observations and Contemporary Thoughts - C. Scouteris

• Ο άνθρωπος κατά τον λόγο της Θείας Οικονομίας - Κ. Σκουτέρης

• Christian Europe: An Orthodox Perspective - C. Scouteris 

• Ορθοδοξία, Ευρώπη και Μέση Ανατολή - Κ. Σκουτέρης

• Hellenic thought and ecumenical perception as 'preparators' for the Gospel - C. Scouteris

• Come l' ortodossia concepisce la tradizione - C. Scouteris

• Image, Symbol and Language in Relation to the Holy Trinity - C. Scouteris

• Origins and present basis of the WCC - C. Scouteris

• History of Dogmas, Vol. I, The Orthodox Doctrinal Traditions and Distortion during the First Three Christian Centuries by C. Scouteris - Book review by G. Bebis

• Bioethics in the light of orthodox anthropology - C. Scouteris

• Bioethics in the light of orthodox anthropology - C. Scouteris (same article, different link)

• Bioethics in the light of orthodox anthropology - C. Scouteris (same article, different link) 

• Bioethics and the Ethos of Orthodoxy: Summary - C. Scouteris

• Το δικαίωμα της αντίστασης στη Θεολογία της απελευθέρωσης - Κ. Σκουτέρης 

## Παραπομπές


Κατηγορία:Έλληνες θεολόγοι