Αγαρικοειδή

Τα ***Αγαρικοειδή*** *(Agaricaceae)* είναι οικογένεια βασιδιομυκήτων και περιλαμβάνουν το γένος Αγαρικό (*Agaricus*).

## Ταξινόμηση
Η οικογένεια των αγαρικοειδών δημοσιεύθηκε από τον Γάλλο βοτανικό Φρανσουά Φουλγκί Σεβαλιέ το 1826. Ονομάστηκαν έτσι από το γένος Αγαρικό (*Agaricus*), όπως αυτό ταξινομήθηκε αρχικά από τον Κάρολο Λινναίο το 1753 στο έργο του *Είδη των Φυτών* το 1753. Ο Ρολφ Ζίνγκερ έκανε μια εμβληματική ταξινόμηση των *Αγαρικοειδών* το 1986. Σύμφωνα με στοιχεία του 2025, τα *Αγαρικοειδή* περιλαμβάνουν σήμερα 62 γένη και περίπου 2200 είδη.

## Περιγραφή
Τα αγαρικοειδή έχουν μια μεγάλη ποικιλία από καρποσώματα. Αν και η μορφή με το πιλίδιο και τον στύπο είναι η κυρίαρχη (αγαρικόμορφα), υπάρχουν και τα γαστερόμορφα αλλά και ενδιάμεσες μορφές. Στα είδη που σχηματίζουν πιλίδιο, τα ελάσματα είναι τυπικώς λεπτά και ελεύθερα χωρίς πρόσφυση από τον στύπο. Η επιφάνεια των πιλιδίων είναι είτε ανώμαλη είτε ομαλή, και ποικίλλουν από περίπου επίπεδα σε έχοντα μικρό εξόγκωμα στην κορυφή. Τυπικά ο στύπος τους προσφύεται κεντρικά και τα μανιτάρια καλύπτονται από ένα μεμβρανώδη μερικό πέπλο. Τα είδη που παλαιότερα κατατάσσονταν στην πλέον παρωχημένη οικογένεια των *Λυκοπερδιδοειδών* έχουν στρογγυλά καρποσώματα και αποτελούνται από ένα σκληρό τοίχωμα που περιβάλλει μια μάζα από σπόρια. Όταν τα λυκόπερδα ωριμάζουν το τοίχωμα υποχωρεί και τα σπόρια απελευθερώνονται.

Το χρώμα των σπορίων των *Αγαρικοειδών* ποικίλλει από λευκό, σε πρασινωπό, ώχρα, ροζ, σέπια. Δεν υπάρχουν καφέ της σκουριάς ή της κανέλλας. Στο μικροσκόπιο, η επιφάνεια των σπορίων ποικίλλει από ομαλή σε ανώμαλη, και μπορεί να υπάρχει ή όχι πόρος φύτρας. Η ευαισθησία στο αντιδραστήριο του Melzer επίσης ποικίλλει. Τα βασίδια (τα κύτταρα που φέρουν τα σπόρια) είναι συνήθως μικρά, φέρουν τέσσερα σπόρια και μπορεί να έχουν διασπαρμένα κυστίδια.

## Γένη
Το εξαφανισμένο γένος *Coprinites* είναι ένα από τα τέσσερα γνωστά γένη *Αγαρικοειδών* για τα οποία διαθέτουμε απολιθώματα. Τα υπόλοιπα περιλαμβάνουν τα *Aureofungus*, *Protomycena* και *Archaeomarasmius*.

Σύμφωνα με τη σύγχρονη ταξινόμηση η οικογένεια των Αγαρικοειδών συμπεριλαμβάνει 62 γένη:

# ***Abstoma*** G.Cunn. (1926)
# ***Acutocapillitium*** P. Ponce de León (1976)
# Αγαρικό ***Agaricus*** L. (1753)
# ***Arachnion*** Schwein. (1822)
# **Arachniopsis** Long (1917)
# **Asperosporus** Karlsen-Ayala, Gazis & M.E. Sm. 2021
# ***Barcheria*** T. Lebel (2004)
# ***Battarrea*** Pers. (1801)
# ***Battarreoides*** T. Herrera (1953)
# ***Calvatiopsis*** Hollós (1929)
# ***Chamaemyces*** Battarra *ex* Earle (1909)
# ***Chlamydopus*** Speg. (1898)
# ***Chlorolepiota*** Sathe & S.D. Deshp. (1979)
# ***Chlorophyllum*** Massee (1898), nom. cons.
# ***Clarkeinda*** Kuntze (1891)
# ***Clavogaster*** Henn. (1896)
# ***Coniolepiota*** Vellinga (2011)
# ***Coprinus*** Pers. (1797)
# ***Crucispora*** E.Horak (1971)
# ***Cystolepiota*** Singer (1952)
# ***Dictyocephalos*** Underw. *ex* V.S. White (1901)
# ***Disciseda*** Czern. (1845)
# ***Echinoderma*** (Locq. *ex* Bon) Bon (1991)
# ***Endolepiotula*** Singer (1963)
# ***Eriocybe*** Vellinga (2011)
# ***Gasterellopsis*** Routien (1940)
# ***Gyrophragmium*** ***Mont (1843)***
# ***Heinemannomyces*** Watling (1999)
# ***Hiatulopsis*** Singer & Grinling (1967)
# ***Holocotylon*** Lloyd (1906)
# ***Hymenagaricus*** Heinem. (1981)
# ***Janauaria*** Singer (1986)
# ***Japonogaster*** Kobayasi (1989)
# ***Lepiota*** (Pers.) Gray (1821), nom. cons.
# ***Leucoagaricus*** Locq. *ex* Singer (1948)
# ***Leucocoprinus*** Pat. (1888)
# ***Lycoperdopsis*** Henn. (1900)
# ***[[Μακρολεπιότα]]*** (***Macrolepiota***) Singer (1948)
# ***Melanophyllum*** Velen. (1921)
# ***Metrodia*** Raithelh. (1971)
# ***Micropsalliota*** Höhn. (1914)
# ***Montagnea*** Fr. (1836)
# ***Mycenastrum*** Desv. (1842)
# ***Neosecotium*** Singer & A.H.Sm. (1960)
# ***Panaeolopsis*** Singer (1969)
# ***Phellorinia*** Berk. (1843)
# ***Phyllogaster*** Pegler (1969)
# ***Podaxis*** Desv. (1809)
# ***Pseudoauricularia*** Kobayasi (1982)
# ***Pseudolepiota*** Z.W. Ge (2017)
# ***Queletia*** Fr. (1872)
# ***Rugosospora*** Heinem. (1973)
# ***Schinzinia*** Fayod (1889)
# ***Schizostoma*** Ehrenb. *ex* Lév. (1846)
# **Schulzeria** Bres. & Schulzer (1886)
# ***Singerina*** Sathe & S.D. Deshp. (1981)
# ***Smithiogaster*** J.E. Wright (1975)
# ***Smithiomyces*** Singer (1944)
# ***Termiticola*** E.Horak (1979)
# ***Tulostoma*** Pers. (1794)
# ***Xanthagaricus*** (Heinem.) Little Flower, Hosag. & T.K. Abraham (1997)
# ***Xerocoprinus*** Maire (1907)

## Οικοσύστημα
Τα *Αγαρικοειδή* είναι ευρέως διαδεδομένα. Τα περισσότερα είδη είναι σαπροφυτικά και προτιμούν τα λιβάδια και τις δασικές περιοχές. Τα γένη *Leucoagaricus* και *Leucocoprinus* καλλιεργούνται από συμβιωτικά είδη μυρμηγκιών.

## Οικονομική σημασία
Το γένος των *[[Αγαρικό|Αγαρικών]]* περιλαμβάνει ορισμένα είδη που καλλιεργούνται για εμπορική χρήση σε όλο τον κόσμο. Το κοινό "λευκό μανιτάρι", το *[[Αγαρικό το δίσπορο|Αγαρικό το Δίσπορο]]* (*Agaricus bisporus)*, είναι το πιο ευρέως καλλιεργημένο εδώδιμο μανιτάρι. Πολλά είδη είναι δηλητηριώδη, όπως κάποια από τα *Λεπιότα (Lepiota)*, το είδος *[[Αγαρικό το ξανθόδερμο]]* και κάποια είδη του γένους *Χλωρόφυλλος* (*Chlorophyllum).*

## Παραπομπές