Καρλ Γκούσταφ Φήντλερ

Ο **Καρλ Γκούσταφ Φήντλερ** (γερμ. *Karl Gustav Fiedler*, 26 Αυγούστου 1791 – 21 Νοεμβρίου 1853) ήταν Γερμανός μεταλλειολόγος μηχανικός και γεωλόγος-ορυκτολόγος, Από το 1817 και μετά έγινε γνωστός για το έργο του στον φουλγκουρίτη.

## Βίος
Γεννήθηκε το 1791 στην πόλη Μπάουτσεν, η οποία εκείνη την εποχή ανήκε στο Εκλεκτοράτο της Σαξονίας. Ο Φήντλερ αρχικά φιλοδοξούσε να σταδιοδρομήσει στην κρατική διοίκηση και σπούδασε φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν και το Πανεπιστήμιο της Λειψίας. Στο Γκέτινγκεν εκπαιδεύθηκε από τον ανθρωπολόγο Μπλούμενμπαχ και τον ορυκτολόγο και εδαφολόγο Χάουσμαν στη μελέτη της φύσεως. Ως εκ τούτου, μετά την ολοκλήρωση του διδακτορικού του σπούδασε μεταλλειολόγος μηχανικός στην Bergakademie Freiberg.

Ο Φήντλερ πέθανε σε ηλικία 62 ετών στη Δρέσδη. Στον γιο του άφησε πολλά γραπτά και συλλογές στο κτήμα του στο Τέπλιτσε.

## Επιστημονικό έργο
Στα πρώτα χρόνια της φυσικής του έρευνας, διακρίθηκε ιδιαίτερα με δημοσιεύσεις σχετικά με τους φουλγκουρίτες. Η ώθηση για αυτό ήταν μια διαμονή για λουτροθεραπεία στο Μπαντ Πυρμόντ, οπότε πεζοπόρησε στους λειμώνες. Εκεί βρήκε μερικούς σωλήνες φουλγκουρίτη, η προέλευση των οποίων είχε συναχθεί σωστά μόλις λίγα χρόνια νωρίτερα. Τον επόμενο χρόνο, το 1817, δημοσίευσε την πρώτη λεπτομερή εξήγηση των ορυκτολογικών-φυσικών ιδιοτήτων των σωλήνων αυτών. Μέχρι το 1823 ακολούθησαν τέσσερα ακόμη εξειδικευμένα δοκίμια για το θέμα αυτό.

Η περαιτέρω επιστημονική σταδιοδρομία του Fiedler είναι αξιοσημείωτη στο ότι την πέρασε σχεδόν συνεχώς σε εκδρομές και εκτεταμένα ερευνητικά ταξίδια. Αν και ήταν γνωστός ως Επίτροπος Μεταλλείων στο τότε Βασίλειο της Σαξονίας, δεν είναι σαφές εάν πήρε αυτή τη θέση περισσότερο από σποραδικά ή αν ήταν πιθανώς μόνο ένας τίτλος. Αντί αυτού, ανέλαβε πολλές αναθέσεις από κυβερνήσεις και ιδιώτες για γεωλογικές μεταλλευτικές έρευνες. Τα πρώτα τέτοια εγχειρήματα τον οδήγησαν στις ακόλουθες περιοχές:

* 1822-1826: Ελβετία, Ουγγαρία, Μεγάλο Δουκάτο της Τρανσυλβανίας και Βλαχία
* 1826-1829: Σουηδία, Νορβηγία, Αγγλία και Σκωτία
* 1829-1833: Ουράλια όρη και Σιβηρία έως τη Λίμνη Βαϊκάλη

Μεταξύ 1834 και 1837 ο Φήντλερ πραγματοποίησε ένα ταξίδι στο Βασίλειο της Ελλάδας, μετά από πρόσκληση του τότε βασιλιά Όθωνα. Ο στόχος ήταν να πραγματοποιηθεί συστηματική καταγραφή των ορυκτών πόρων και να υποβληθούν προτάσεις προς την πολιτεία σχετικά με την εξόρυξη και αξιοποίησή τους. Επιπλέον, ο Φήντλερ επρόκειτο να προετοιμάσει πραγματογνωμοσύνες σχετικά με τις δυνατότητες βελτιώσεως του κράτους. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του εκεί, διορίσθηκε από την ελληνική κυβέρνηση διευθυντής της «Βασιλικής Ελληνικής Μεταλλευτικής Εταιρείας». Ωστόσο αυτή η εταιρεία τελικώς δεν ιδρύθηκε, οπότε ο Φήντλερ επέστρεψε στη Γερμανία και συνέχισε τα ταξίδια του στο εσωτερικό, καθώς και στην Ιταλία και την Ισπανία από το 1842 και μετά. Το 1844, για παράδειγμα, μετά από πρόσκληση του Λεοπόλδου Β΄ εντόπισε τις σημαντικότερες περιοχές εξορύξεως στο Μεγάλο Δουκάτο της Τοσκάνης.

## Αποτίμηση
Σε αναγνώριση των επιτευγμάτων του, ο Φήντλερ τιμήθηκε με τον Χρυσό Σταυρό του Τάγματος του Σωτήρος από την ελληνική κυβέρνηση. Το 1887 ο ορυκτολόγος Γκέρχαρντ φομ Ρατ ονόμασε το ορυκτό φιντλερίτης προς τιμή του. Το ορυκτό αυτό βρίσκεται στο αρχαίους σωρούς σκωρίας κοντά στο Λαύριο.

Οι πραγματείες του Fiedler αντιμετώπισαν κριτική, τόσο ως προς το περιεχόμενο όσο και ως προς το ύφος – αλλά μόνο μετά θάνατο. Η Γεωλόγος Carl Wilhelm von Gümbel σχολίασε το 1878 για «τις συχνά φευγαλέες, άκριτες, μερικές φορές ακόμη και αναξιόπιστες στις εκθέσεις [του Fiedler]» και ανέφερε το ανήσυχο ταξίδι του συγγραφέα ως πιθανή εξήγηση για αυτές τις ελλείψεις. Το δίτομο οδοιπορικό του Fiedler στην Ελλάδα – το οποίο θεωρούσε ως το κύριο έργο του – πιστοποιούσε ότι «δεν είχε σημαντική επιστημονική αξία». Τρία χρόνια αργότερα, το 1883, η Φιλόλογος και Αρχαιολόγος Conrad Bursian Ο Fiedler θεωρήθηκε εκ των υστέρων ως ένας από τους «πρώτους πρωτοπόρους της γερμανικής επιστήμης σε ελληνικό έδαφος», αλλά του πιστώθηκε «σε μια ιστορική-αρχαιολατρική σχέση [...] ein Dilettante schlechtster Sorte".

## Παραπομπές


Κατηγορία:Γερμανοί γεωλόγοι