Armstrong Whitworth Albemarle

Το **Armstrong Whitworth A.W.41 Albemarle** ήταν δικινητήριο μεταγωγικό αεροσκάφος που ανέπτυξε η Armstrong Whitworth. Σχεδιάστηκε ως μέσο βομβαρδιστικό αεροσκάφος βάσει των απαιτήσεων της Προδιαγραφής B.9/38 που περιέγραφε ένα αεροσκάφος μικτής κατασκευής με ξύλινα και μεταλλικά τμήματα, χωρίς τη χρήση ελαφρών κραμάτων. Εν τέλει αποφασίστηκε η χρήση του Albemarle ως αναγνωριστικό ή μεταγωγικό, γεγονός που οδήγησε σε εκτεταμένο επανασχεδιασμό εν μέσω της ανάπτυξής αεροσκάφους. Το πρωτότυπο πραγματοποίησε την παρθενική του πτήση στις 20 Μαρτίου 1940, όμως η ένταξη του τύπου σε υπηρεσία καθυστέρησε λόγω του επανασχεδιασμού και οι παραδόσεις αεροσκαφών σε σημαντικούς αριθμούς ξεκίνησαν μόλις τον Ιανουάριο του 1943.

Η RAF χρησιμοποίησε τα Albemarle για τη μεταφορά αλεξιπτωτιστών, τη ρυμούλκηση ανεμόπτερων και άλλες δευτερεύουσες αποστολές. Μοίρες εξοπλισμένες με τέτοια αεροσκάφη έδρασαν στην Απόβαση στη Νορμανδία και στην Επιχείρηση Market Garden. Παρόλο που παρέμειναν σε υπηρεσία καθ’ όλη τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, τα Albemarle αποσύρθηκαν ταχύτατα μετά το τέλος του. Τον Οκτώβριο του 1942 η Σοβιετική Πολεμική Αεροπορία παρήγγειλε 200 αεροσκάφη, ελάχιστα εκ των οποίων παραδόθηκαν τελικά διότι η σοβιετική κυβέρνηση αποφάσισε να αναστείλει τις παραδόσεις τον Μάιο του 1943 καθώς θεωρήθηκε προτιμότερη η απόκτηση μεταγωγικών Douglas C-47 Skytrain.

## Σχεδιασμός και ανάπτυξη
Οι απαρχές του Albemarle εντοπίζονται στα μέσα της δεκαετίας του 1930 και στην έκδοση της Προδιαγραφής B.9/38 από το βρετανικό Υπουργείο Αεροπορίας. Βάσει αυτής ζητούνταν ένα δικινητήριο μέσο βομβαρδιστικό μικτής κατασκευής, χωρίς τη χρήση ελαφρών κραμάτων ώστε να είναι εφικτή η παραγωγή του από λιγότερο έμπειρους κατασκευαστές εκτός της αεροπορικής βιομηχανίας. Επιπλέον το νέο αεροσκάφος θα έπρεπε να σχεδιαστεί με τρόπο που να επιτρέπει τη διαίρεσή του σε σχετικά συμπαγή επιμέρους τμήματα, τα οποία θα έπρεπε να χωρούν σε ένα τυπικό ημιρυμουλκούμενο τύπου Queen Mary ώστε να διευκολυνθεί η διασπορά των σημείων παραγωγής. Εκείνη την περίοδο το Υπουργείο Αεροπορίας θεωρούσε πως σε περίπτωση γενικευμένης σύρραξης θα υπήρχαν ζητήματα επάρκειας κρίσιμων υλικών με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη μαζική παραγωγή αεροσκαφών.

Ζητήθηκε από αρκετές εταιρείες, μεταξύ των οποίων οι Armstrong Whitworth, Bristol και de Havilland, να υποβάλουν προτάσεις που θα πληρούσαν τις απαιτήσεις της προδιαγραφής. Η Bristol πρότεινε δύο δικινητήριους τύπους: έναν με συμβατικό σύστημα προσγείωσης που θα μπορούσε να φθάσει τα 300&nbsp;mph και έναν με τρίκυκλο ανασυρόμενο σύστημα προσγείωσης που θα μπορούσε να φθάσει τα 510&nbsp;km/h. Και τα δύο σχέδια, γνωστά ως «Type 155», προωθούνταν από κινητήρες Bristol Hercules. Το ανταγωνιστικό σχέδιο της Armstrong Whitworth ήταν το AW.41 το οποίο προωθούνταν από κινητήρες Rolls-Royce Merlin, αλλά περιλάμβανε και πρόβλεψη για τη χρήση των Bristol Hercules ως εναλλακτικού συστήματος πρόωσης.

Τον Ιούνιο του 1938 εξετάστηκαν προπλάσματα του AW.41 και του Bristol 155 και καταρτίστηκαν οι αναθεωρημένες προδιαγραφές B.17/38 και B.18/38 για τα αντίστοιχα σχέδια ενώ η de Havilland επέλεξε να μην υποβάλει πρόταση. Η προδιαγραφή όριζε πως η οικονομική ταχύτητα πλεύσης θα έπρεπε να είναι 400&nbsp;km/h στα 4.600&nbsp;m με φορτίο 1.800&nbsp;kg βομβών. Η Bristol είχε εμπλακεί σε άλλα προγράμματα ανάπτυξης και παραγωγής αεροσκαφών και διέκοψε τις εργασίες πάνω στο Type 155 ενώ η Αεροπορία εξέτασε το ενδεχόμενο χρήσης του Albemarle κυρίως ως αεροσκάφους αναγνώρισης με δυνατότητα εκτέλεσης αποστολών βομβαρδισμού. Μεταξύ άλλων, αυτό σήμαινε πως έπρεπε να αυξηθεί η ποσότητα καυσίμων που θα έπρεπε να μεταφέρει ώστε να επιτευχθεί εμβέλεια 6400&nbsp;km. Επίσης προστέθηκε ραχιαίος πυργίσκος καθώς και ανασυρόμενος κοιλιακός πυργίσκος πολυβόλων.

### Περιγραφή

Το Albemarle ήταν ένα μεσοπτέρυγο μονοπλάνο με διπλά κάθετα ουραία πτερύγια και πηδάλια διεύθυνσης. Η άτρακτός του αποτελούνταν από τρία κύρια τμήματα και ήταν κατασκευασμένη από κόντρα πλακέ που κάλυπταν τον σκελετό από ατσάλινους σωλήνες· τα περισσότερα στοιχεία συνδέονταν μεταξύ τους με κοχλίωση μέσω πλακών ενίσχυσης. Η δομή είχε σκόπιμα διαχωριστεί έτσι ώστε να επιτρέπει την εύκολη αφαίρεση και αντικατάσταση μεμονωμένων τμημάτων. Το κεντρικό τμήμα της πτέρυγας ήταν ενιαίο και διέτρεχε την άτρακτο, κατασκευασμένο γύρω από δοκό χαλύβδινων σωλήνων και είχε τα σημεία σύνδεσης για τα κεντρικό και το εμπρόσθιο τμήμα της ατράκτου, καθώς και για τους κινητήρες, τα κύρια σκέλη του συστήματος προσγείωσης και το υπόλοιπο της πτέρυγας. Πέραν ενός τμήματος του χείλους προσβολής που ήταν κατασκευασμένο από ελαφρά κράματα, το μεγαλύτερο μέρος της πτέρυγας ήταν επενδεδυμένο με κόντρα πλακέ. Η πτέρυγα ήταν κατά κύριο λόγο κατασκευασμένη από ξύλο.

Το αεροσκάφος διέθετε ανασυρόμενο τρίκυκλο σύστημα προσγείωσης σχεδιασμένο από τη Lockheed. Μάλιστα ήταν το πρώτο βρετανικής κατασκευής αεροσκάφος που εντάχθηκε σε παραγωγή. Προωθούνταν από δύο αερόψυκτους αστεροειδείς κινητήρες Bristol Hercules XI, καθένας από τους οποίους απέδιδε έως και 1.590 hp και έστρεφε τρίφυλλη έλικα. Τα καύσιμα αποθηκεύονταν συνήθως σε τέσσερις δεξαμενές, δύο στο κεντρικό μέρος της ατράκτου και δύο στο κεντρικό τμήμα των πτερύγων ενώ μπορούσαν να εγκατασταθούν επιπλέον δεξαμενές καυσίμων στην αποθήκη βομβών.

Ως βομβαρδιστικό το Albemarle θεωρούνταν γενικά κατώτερο από άλλους τύπους στις τάξεις της RAF, όπως το Vickers Wellington. Κατά συνέπεια τα αεροσκάφη που κατασκευάστηκαν αργότερα διαμορφώθηκαν ως μεταγωγικά, γνωστά είτε ως «General Transport» (GT) είτε ως «Special Transport» (ST). Μεταξύ άλλων αφαιρέθηκε ο κοιλιακός πυργίσκος πολυβόλων και ο εσωτερικός χώρος τροποποιήθηκε εκτενώς με την αφαίρεση του εξοπλισμού σκόπευσης και μιας δεξαμενής καυσίμων. Από την άλλη προστέθηκε γάντζος για τη ρυμούλκηση ανεμόπτερων. Το αεροσκάφος μπορούσε να μεταφέρει έως δέκα πλήρως οπλισμένους αλεξιπτωτιστές και οι ρίψεις γίνονταν χάρη σε θύρα στο πίσω τμήμα της ατράκτου, καθώς και μία μεγάλη θύρα φόρτωσης στη δεξιά πλευρά της.

## Παραγωγή
Τον Οκτώβριο του 1938, πριν ακόμη πετάξει το πρωτότυπο, παραγγέλθηκαν 200 αεροσκάφη. Αρχικά οι προσδοκίες για το Albemarle ήταν υψηλές, όμως ο τύπος δεν κατάφερε να ανταποκριθεί πλήρως σε αυτές. Αρχικά οι εργασίες επικεντρώθηκαν στην κατασκευή δύο αεροσκαφών προπαραγωγής τα οποία επρόκειτο να υποβληθούν σε δοκιμαστικές πτήσεις πριν από την έναρξη της παραγωγής.

Το πρώτο Albemarle πραγματοποίησε την παρθενική του πτήση στις 20 Μαρτίου 1940. Η πρώτη αυτή πτήση ήταν στην πραγματικότητα ακούσια, καθώς ο δοκιμαστής πιλότος ανέπτυξε υπερβολική ταχύτητα κατά τη διάρκεια τροχοδρόμησης και μετά βίας απογειώθηκε αφού διέσχισε ολόκληρο τροχόδρομο. Οι δοκιμαστές πιλότοι περιέγραφαν το Albemarle ως ένα μάλλον μέτριο αεροσκάφος χωρίς σοβαρά ελαττώματα. Έγιναν αρκετές τροποποιήσεις στον σχεδιασμό προκειμένου να βελτιωθούν τα πτητικά χαρακτηριστικά του αεροσκάφους. Τα περιστατικά υπερθέρμανσης των κινητήρων δεν επιλύθηκαν ποτέ πλήρως.

Η Hawksley Ltd στο Γκλόστερ (Gloucester), θυγατρική της Gloster Aircraft Company, ιδρύθηκε ειδικά για την κατασκευή των Albemarle και επωμίστηκε κατά κύριο λόγο την παραγωγή τους. Τόσο η Gloster όσο και η Armstrong Whitworth ήταν μέλη του ομίλου Hawker Siddeley, ενός από τα μεγαλύτερα συγκροτήματα κατασκευής αεροσκαφών στο Ηνωμένο Βασίλειο. Μεμονωμένα εξαρτήματα και τμήματα παράγονταν από περισσότερους από χίλιους υπεργολάβους. Μεταξύ αυτών ήταν η MG Motor που κατασκεύαζε το εμπρόσθιο τμήμα της ατράκτου, η Rover, που κατασκεύαζε το κεντρικό τμήμα της πτέρυγας και η Harris Lebus που κατασκεύαζε τμήματα του ουραίου. Η παραγωγή του Albemarle τερματίστηκε τον Δεκέμβριο του 1944, έπειτα από την ολοκλήρωση 602 αεροσκαφών.

## Επιχειρησιακή ιστορία

Τα Albemarle δεν χρησιμοποιήθηκαν ως βομβαρδιστικά καθώς δεν αποτελούσαν βελτίωση συγκριτικά με τα υφιστάμενα μέσα βομβαρδιστικά και ήταν κατώτερα από τη νέα γενιά τετρακινητήριων βαριών βομβαρδιστικών που επρόκειτο επίσης να ενταχθούν σε υπηρεσία με τη RAF. Πρώτη μοίρα που εξοπλίστηκε η Albemarle ήταν η Νο. 295 Μοίρα που παρέλαβε αεροσκάφη τον Ιανουάριο του 1943. Από τα μέσα του 1943 τα Albemarle της RAF συμμετείχαν σε πολλές αερομεταφερόμενες επιχειρήσεις, αρχής γενομένης με τη συμμαχική εισβολή στη Σικελία. Το αποκορύφωμα της επιχειρησιακής σταδιοδρομίας του αεροσκάφους ήταν μια σειρά επιχειρήσεων στο πλαίσιο της Απόβασης στη Νορμανδία, τη νύχτα της 5ης προς 6η Ιουνίου 1944: οι Μοίρες Νο. 295 και 296 έστειλαν αεροσκάφη στη Νορμανδία με τη δύναμη αναγνωριστών ενώ η 295 Μοίρα ισχυρίστηκε ότι ήταν η πρώτη μοίρα που πραγματοποίησε ρίψη αλεξιπτωτιστών στη Νορμανδία. Στις 6 Ιουνίου 1944, τέσσερις μοίρες Albemarle και η επιχειρησιακή μονάδα εκπαίδευσης έστειλαν αεροσκάφη κατά τη διάρκεια της Επιχείρησης Tonga: η 296 Μοίρα χρησιμοποίησε 19 αεροσκάφη για τη ρυμούλκηση ανεμοπτέρων Horsa ενώ η Νο. 295 Μοίρα ρυμούλκησε 21 ανεμόπτερα τα έξι εκ των οποίων χάθηκαν στη διαδρομή. Η Νο. 570 Μοίρα απέστειλε 22 αεροσκάφη, εκ των οποίων τα δέκα ρυμουλκούσαν ανεμόπτερα και η 42η Μοίρα Επιχειρησιακής Εκπαίδευσης χρησιμοποίησε τέσσερα αεροσκάφη. Στις 7 Ιουνίου 1944 οι αεροπορικές μοίρες ρυμούλκησαν 250 ανεμόπτερα, 220 Horsa και 30 Hamilcar προς τη Νορμανδία. Στις 17 Σεπτεμβρίου 1944, στο πλαίσιο της Επιχείρησης Μάρκετ Γκάρντεν (Market Garden) στο Άρνεμ, 54 ανεμόπτερα Horsa και δύο Waco Hadrian ρυμουλκήθηκαν προς την Ολλανδία από 28 Albemarle των 296 και 297 Μοιρών και την επομένη 45 αεροσκάφη ρυμούλκησαν για ακόμα μία φορά αριθμό ανεμοπτέρων.

Η Σοβιετική Πολεμική Αεροπορία υπέγραψε σύμβαση για την παράδοση 200 Albemarle τον Οκτώβριο του 1942. Συγκροτήθηκε ειδική μονάδα της RAF για την εκπαίδευση των σοβιετικών πληρωμάτων. Στις 3 Μαρτίου 1943 ένα Albemarle με σοβιετικό πλήρωμα πέταξε από τη Σκοτία στο αεροδρόμιο Βνούκοβο κοντά στη Μόσχα. Ακολούθησαν ακόμη έντεκα αεροσκάφη, όμως δύο Albemarle χάθηκαν πάνω από τη Βόρεια Θάλασσα. Οι Σοβιετικοί αξιολόγησαν τα εναπομείναντα αεροσκάφη αποκαλύπτοντας σοβαρές τεχνικές αδυναμίες και περιορισμούς με συνέπεια τον Μάιο του 1943 η σοβιετική κυβέρνηση να αναστείλει τις παραδόσεις και εν τέλει να ακυρώσει την παραγγελία των βρετανικών αεροσκαφών και να αποκτήσει στη θέση τους αμερικανικά μεταγωγικά Douglas C-47 Skytrain.

## Δείτε επίσης
; Συγκρίσιμα αεροσκάφη
* CANT Z.1007
* Heinkel He 111
* Ilyushin Il-4
* Nakajima Ki-49
* Martin B-26 Marauder
* Mitsubishi G4M
* Savoia-Marchetti SM.79
* Savoia-Marchetti SM.81

; Κατάλογοι
* Κατάλογος αεροσκαφών του Β' Παγκοσμίου Πολέμου

## Παραπομπές


## Βιβλιογραφία
* *Air Transport Auxiliary Ferry Pilots Notes*. Elvington, Yorkshire, UK: Yorkshire Air Museum, Reproduction ed. 1996. .
* Bowyer, Michael J.F. *Aircraft for the Royal Air Force: The "Griffon" Spitfire, The Albemarle Bomber and the Shetland Flying-Boat*. London, UK: Faber & Faber, 1980. .
* Buttler, Tony. *British Secret Projects: Fighters and Bombers 1935–1950*. Hinckley, UK: Midland Publishing, 2004. .
* Mason, Francis K. *The British Bomber since 1914*. London, UK: Putnam Aeronautical Books. 1994. .
* Morgan, Eric B. "Albemarle". *Twentyfirst Profile*, Volume 1, No. 11. New Milton, Hants, UK: 21st Profile Ltd. ISSN 0961-8120.
* Tapper, Oliver. *Armstrong Whitworth Aircraft since 1913*. London: Putnam, 1988. .
* Williams, Ray. "The Unloved Albemarle". *Air Enthusiast*, Thirty-nine, May–August 1989, pp.&nbsp;29–42. ISSN 0143-5450.
* "Armstrong Whitworth Albemarle", *[[Flight International|Flight]]*. 27 January 1944. pp.&nbsp;87–91.
* Neil, Tom. "The Silver Spitfire" 2013. Wing Cmdr Neil includes his impressions of the Albemarle and his hair raising attempts to fly one without any instruction or manual.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Albemarle
Κατηγορία:Μεταγωγικά αεροσκάφη
Κατηγορία:Εμβολοκινητήρια στρατιωτικά αεροσκάφη
Κατηγορία:Αεροσκάφη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου