Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου

Το **Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου** (αγγλικά: *FIFA World Cup*) είναι μία ποδοσφαιρική διοργάνωση, η οποία πραγματοποιείται κάθε τέσσερα χρόνια υπό την αιγίδα της FIFA / Διεθνούς Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας (ΦΙΦΑ). Σε αυτήν παίρνουν μέρος οι εθνικές ομάδες των χωρών μελών της παγκόσμιας ομοσπονδίας, οι οποίες κατάφεραν να προκριθούν ύστερα από προκριματικούς αγώνες. Θεωρείται η κορυφαία ποδοσφαιρική διοργάνωση παγκοσμίως, η οποία καταφέρνει να προσελκύσει πλήθος θεατών, τηλεθεατών και χορηγών. Από το 1978 και τη διοργάνωση της Αργεντινής, ο όρος «**Μουντιάλ**» (*Mundial*) απαντάται συχνά στην καθομιλουμένη. 

Το έτος 2022, το Παγκόσμιο Κύπελλο διεξήχθη στη χώρα του Κατάρ, με τη συμμετοχή 32 εθνικών ομάδων και από τις πέντε ηπείρους και για πρώτη φορά κατά τη χειμερινή περίοδο (από τις 20 Νοεμβρίου έως τις 18 Δεκεμβρίου 2022), λόγω του εξαιρετικά θερμού κλίματος της χώρας. Νικήτρια ανακηρύχθηκε η εθνική ομάδα της Αργεντινής, νικώντας στον τελικό της διοργάνωσης την εθνική ομάδα της Γαλλίας στη διαδικασία των πέναλτι.

Πολυνίκης του θεσμού είναι η Βραζιλία με πέντε κατακτήσεις και ακολουθούν η Γερμανία και η Ιταλία με τέσσερα τρόπαια, η Αργεντινή με τρία, η Ουρουγουάη και η Γαλλία με δύο, και η Αγγλία και η Ισπανία με ένα.

## Ιστορία
Αν και η πρώτη ποδοσφαιρική ομάδα στον κόσμο δημιουργήθηκε το 1857 στη Μεγάλη Βρετανία (Σέφιλντ ΦΚ, *Sheffield Football Club*), το 1905 έγινε η πρώτη συζήτηση για τη δημιουργία ενός παγκόσμιου ποδοσφαιρικού πρωταθλήματος από τη FIFA, η οποία ιδρύθηκε στο Παρίσι στις 21 Μαΐου 1904.

Το ποδόσφαιρο έκανε την πρώτη παγκόσμια εμφάνισή του στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1908 στο Λονδίνο, με το τουρνουά ποδοσφαίρου να μην στέφεται με επιτυχία. Συμμετείχαν μόνο ευρωπαϊκές ομάδες, κάτι που συνεχίστηκε στις διοργανώσεις μέχρι το 1920. Όμως 13 χρόνια αργότερα, ο Ζυλ Ριμέ εκλέχθηκε πρόεδρος της FIFA και ονειρεύτηκε όλος ο πλανήτης να ενωθεί με μία ποδοσφαιρική μπάλα, επιδιώκοντας να μιλήσουν όλοι τη γλώσσα του ποδοσφαίρου. Η πρόταση συνάντησε εμπόδια αρχικά και ο Ριμέ ήρθε σε σύγκρουση με τον πρόεδρο της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής, Πιερ ντε Κουμπερτέν, αλλά και με την Αγγλική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία, που είχαν εξ αρχής αντιταχθεί στην ιδέα του Γάλλου για τη δημιουργία μιας τέτοιας διοργάνωσης. Κατά τη δεκαετία του 1920, η ιδέα για μια παγκόσμια ποδοσφαιρική διοργάνωση, βρήκε πολλούς υποστηρικτές, με την επιτυχία των τουρνουά ποδοσφαίρου των Αγώνων του 1924 και του 1928. Το 1928, στο Άμστερνταμ, 30 μέλη της FIFA ψήφισαν υπέρ της έναρξης του Παγκοσμίου Κυπέλλου, το οποίο θα τελούταν ανά τετραετία. Έτσι, το 1928 υπό την εποπτεία και προεδρία του Ριμέ, μία πενταμελής επιτροπή (Μπονέ, Μέισλ, Ντελονέ, Φερετί και Λίνεμαν) σχεδίασε τη δημιουργία του Πρώτου Παγκοσμίου Κυπέλλου. Οι προτάσεις, που διαδέχονταν η μία μετά την άλλη, εγκρίθηκαν και ο Μπονέ έγινε ο πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Η χώρα στην οποία αποφασίστηκε τελικά να διοργανωθεί το πρώτο παγκόσμιο κύπελλο ήταν η Ουρουγουάη, παρά τις αντιρρήσεις πολλών ευρωπαϊκών χωρών, οι οποίες απείλησαν με αποχή τους από τη διοργάνωση εάν αυτή διεξαγόταν σε χώρα της Λατινικής Αμερικής.

Τελικά, στις 7 Ιουλίου 1930 έγινε η πρώτη κλήρωση για τους τέσσερις ομίλους του Παγκοσμίου Κυπέλλου με μόνο 13 ομάδες να συμμετέχουν, ενώ 6 μέρες αργότερα το σφύριγμα του διαιτητή Ντομίνγκο Λομπάρντι ξεκίνησε τον αγώνα μεταξύ Γαλλίας και Μεξικού. Στο 19ο λεπτό, ο Γάλλος Λοράν άνοιξε το σκορ και έγινε ο πρώτος παίκτης που σκόραρε σε παγκόσμιο κύπελλο, σε έναν αγώνα όπου οι Γάλλοι επικράτησαν τελικά με 4–1. Η ιστορία αρχίζει να γράφεται.

## Τρόπαιο
[μικρογραφία|247x247εσ|Αντίγραφο του τροπαίου Ζυλ Ριμέ που απονεμόταν στους νικητές από το 1930 μέχρι το 1970, το οποίο εκτίθεται στο Εθνικό Μουσείο Ποδοσφαίρου της [Αγγλίας, στο Μάντσεστερ.]]

Από το 1930 μέχρι το 1970, στους νικητές απονεμόταν το τρόπαιο Ζυλ Ριμέ. Αρχικά ονομαζόταν επίσημα *Κύπελλο Νίκη*, επειδή απεικόνιζε τη θεά Νίκη της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας, αλλά ήταν γενικά γνωστό απλά ως *Παγκόσμιο Κύπελλο* ή *World Cup* ή *Coupe du Monde*. Σχεδιάστηκε από τον Γάλλο γλύπτη Abel Lafleur και κατασκευάστηκε από επιχρυσωμένο ασήμι σε βάση λάπις λάζουλι, είχε ύψος 35 εκατοστά και ζύγιζε 3,8 κιλά. Το 1946 μετονομάστηκε σε «Ζυλ Ριμέ» προς τιμήν του ανθρώπου που διοργάνωσε το πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο.

Στο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου του 1970, η ποδοσφαιρική ομάδα της Βραζιλίας κατέκτησε το Παγκόσμιο Κύπελλο για τρίτη φορά και αποφασίστηκε το τρόπαιο να της παραχωρηθεί μόνιμα*, δυστυχώς όμως στις 19 Δεκεμβρίου 1983, κατά τη διάρκεια της νύχτας, κάποιος/κάποιοι άγνωστος/οι παραβίασαν την πόρτα των γραφείων της Βραζιλιάνικης Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας και έκλεψαν από κει το Τρόπαιο Ζιλ Ριμέ, που δεν βρέθηκε ποτέ - εικάζεται ότι προφανώς οι δράστες το έλιωσαν για να πάρουν τον χρυσό. Έτσι, στις 10 Ιανουαρίου 1984 συνεδρίασε εκτάκτως το Διοικητικό Συμβούλιο της FIFA και αποφάσισε το νέο τρόπαιο, το οποίο είχε αρχίσει να απονέμεται από το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1974, να μη δοθεί ποτέ μόνιμα σε καμία ομάδα, όσες φορές και αν το κατακτήσει.

Μετά το 1970, σχεδιάστηκε ένα νέο τρόπαιο, γνωστό ως *Παγκόσμιο Κύπελλο FIFA (FIFA World Cup)*. Η Γερμανία (το 1974 και το 1990 ως Δυτική Γερμανία, και το 2014 ως Γερμανία) το 2014 έγινε το πρώτο έθνος που κατέκτησε το τρόπαιο αυτό για τρίτη φορά και η Αργεντινή το 2022 έγινε το δεύτερο έθνος που το κέρδισε, αλλά σύμφωνα με τον σημερινό κανονισμό, καμία από αυτές δεν πρόκειται να το κρατήσει μόνιμα. Το τρόπαιο δεν θα αντικατασταθεί μέχρι το 2038, οπότε και θα συμπληρωθεί ο χώρος στο κύπελλο, για την ακρίβεια στη βάση του κυπέλλου, όπου αναγράφονται με χάραξη τα ονόματα των τροπαιούχων.

Το σημερινό τρόπαιο απεικονίζει δύο ανθρώπους να κρατάνε ψηλά τη Γη, είναι από χρυσό 18 καρατίων, έχει ύψος 36,8 εκατοστά, βάρος 4,97 κιλά το ίδιο και 6,175 κιλά μαζί με τη βάση του, η οποία αποτελείται από δύο στρώματα ημιπολύτιμου μαλαχίτη. Σε αυτήν αναγράφονται οι χρονιές και οι νικητές του κυπέλλου από το 1974 και έπειτα, στη γλώσσα της νικήτριας χώρας (για παράδειγμα «1974 Deutschland» ή «1994 Brasil»). Σημειωτέον ότι είναι κούφιο, διότι αν ήταν από συμπαγή χρυσό θα ζύγιζε 70 – 80 κιλά και τότε θα ήταν αδύνατον να το σηκώσει ένας μόνον άνθρωπος.

Οι νικητές κρατούν το κύπελλο για τέσσερα χρόνια, μέχρι την επόμενη διοργάνωση και μετά τη λήξη του τελικού της επόμενης, λίγο πριν την απονομή στον επόμενο νικητή, παίρνουν ένα επιχρυσωμένο ακριβές αντίγραφο.

:(*): Ο λόγος ήταν ότι ο Ζυλ Ριμέ, που δημιούργησε το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου, μεταξύ των κανόνων των Παγκοσμίων Κυπέλλων που είχε θεσμοθετήσει ο ίδιος το 1930 (το έτος της πρώτης διοργάνωσης), είχε τότε προσωπικά θεσπίσει και ότι όποια ομάδα έφτανε πρώτη τις τρεις κατακτήσεις θα έπαιρνε το τρόπαιο για πάντα σπίτι της. Κατά συνέπεια, το 1970, έπειτα από την τρίτη της νίκη στη διοργάνωση, η Βραζιλία έλαβε το συγκεκριμένο Παγκόσμιο Κύπελλο οριστικά (οι πρώτες της δύο νίκες ήταν το 1958 και το 1962).

## Δομή
### Προκριματική φάση
Στο πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1930 δεν υπηρξαν προκριματικοί αγώνες για την παρουσία σε αυτό, αλλά όλες οι συμμετοχές των ομάδων που έλαβαν μέρος, μόλις 13 στον αριθμό, έγινε με πρόσκληση. Από το δεύτερο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1934, λόγω του πολύ μεγαλύτερου αριθμού εθνικών ομάδων που δήλωσαν συμμετοχή, θεσπίστηκε η προκριματική φάση για να ορίζονται οι ομάδες που θα μετέχουν στην τελική φάση. Η προκριματική φάση γίνεται σε κάθε ηπειρωτική ζώνη (Αφρική, Ασία, Βόρεια και Κεντρική Αμερική και Καραϊβική, Νότια Αμερική, Ωκεανία, Ευρώπη) που επιτηρούνται από τις αντίστοιχες συνομοσπονδίες τους. Η FIFA ορίζει εκ των προτέρων τον αριθμό των θέσεων για κάθε ζώνη, που οδηγεί στην τελική φάση του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Ο αριθμός αυτός προκύπτει τόσο από τη σχετική δυναμική των εθνικών ομάδων που μετέχουν στην εκάστοτε συνομοσπονδία, όσο και από την πίεση που ασκούν οι τελευταίες στη FIFA.

Η διαδικασία των προκριματικών ξεκινά δύο χρόνια πριν από την έναρξη της τελικής φάσης. Οι δομές των προκριματικών τουρνουά διαφέρουν ανάμεσα στις ηπειρωτικές ζώνες. Συνήθως, μία ή δύο θέσεις αποδίδονται στους νικητές διηπειρωτικών πλέι οφ.

Από τη διοργάνωση του 1938 και μετά, οι διοργανώτριες χώρες παίρνουν αυτόματα μια θέση για τα τελικά, χωρίς να αγωνίζονται στην προκριματική φάση. Αυτό το προνόμιο από τη διοργάνωση του 1938 έως τη διοργάνωση του 2002 είχαν και οι νικήτριες χώρες, προκειμένου να τους δοθεί η ευκαιρία να υπερασπιστούν τον τίτλο τους στην επόμενη διοργάνωση, αλλά ξεκινώντας από τη διοργάνωση του 2006 καταργήθηκε. Πλέον και οι νικήτριες χώρες αγωνίζονται κανονικά στα προκριματικά της αντίστοιχης ηπειρωτικής τους ζώνης.

### Τελική φάση
Στη σημερινή τελική φάση του Παγκοσμίου Κυπέλλου μετέχουν 48 εθνικές ομάδες που αγωνίζονται για έναν περίπου μήνα στα γήπεδα της διοργανώτριας χώρας (ή χωρών, αν πρόκειται για συνδιοργάνωση). Η τελική φάση, με τη σειρά της, χωρίζεται σε δυο επιμέρους φάσεις, σε αυτή *των ομίλων* και *των νοκ άουτ αγώνων*.

Στη φάση των ομίλων, οι ομάδες χωρίζονται σε δώδεκα ομίλους των τεσσάρων ομάδων. Οι δώδεκα καλύτερες ομάδες της διοργάνωσης (που προκύπτουν με βάση τη βαθμολογία της FIFA αλλά και την απόδοσή τους στα προηγούμενα Παγκόσμια Κύπελλα) μπαίνουν επικεφαλής σε κάθε όμιλο. Οι υπόλοιπες ομάδες κατανέμονται τυχαία. Έτσι, η κάθε ομάδα δίνει τρεις αγώνες στον όμιλό της, ενώ στον τελευταίο γύρο (τρίτος αγώνας) οι αγώνες του ομίλου γίνονται ταυτόχρονα ώστε να είναι δίκαιο για όλες τις ομάδες.

Οι δύο πρώτες ομάδες και οι οκτώ καλύτερες τρίτες του κάθε ομίλου προκρίνονται για τη φάση των νοκ άουτ αγώνων. Η βαθμολογία των ομάδων στους ομίλους γίνεται με πόντους. Από τη διοργάνωση του 1994, η νίκη ισούται με τρεις βαθμούς, η ισοπαλία ισούται με ένα βαθμό και η ήττα δεν δίνει πόντο (προηγουμένως η νίκη έδινε δύο βαθμούς αντί για τρεις). Αν δυο ή περισσότερες ομάδες ισοβαθμήσουν, χρησιμοποιούνται ως κριτήρια κατάταξης πρώτα η διαφορά τερμάτων, μετά το σύνολο των τερμάτων που πέτυχε κάθε ομάδα, ακολούθως τα αποτελέσματα των μεταξύ των ισοβαθμούντων ομάδων αγώνων και τέλος ο αριθμός των ισοπαλιών, ενώ αν όλα αυτά συμπέσουν τότε γίνεται κλήρωση.

Η φάση των αγώνων νοκ άουτ διεξάγεται με μονούς αγώνες, από τους οποίους προκύπτει ένας νικητής. Αν υπάρξει ισοπαλία, τότε ακολουθεί παράταση του αγώνα και αν χρειαστεί εκτελούνται και πέναλτι. Η φάση των νοκ άουτ ξεκινά από τον γύρο των 32. Μετά ακολουθούν η φάση των 16, τα προημιτελικά (η φάση των 8), τα ημιτελικά και ο μεγάλος τελικός. Οι ομάδες που ηττώνται στα ημιτελικά αγωνίζονται στον μικρό τελικό για την τρίτη θέση.

## Επιλογή διοργανωτών
Η διοργάνωση των πρώτων Παγκοσμίων Κυπέλλων δίνονταν στις χώρες κατά τη διάρκεια των συναντήσεων της συνέλευσης της FIFA. Η επιλογή της τοποθεσίας διεξαγωγής των αγώνων υπήρξε τότε πεδίο αντιπαράθεσης, ιδιαίτερα ανάμεσα στις χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Ευρώπης, τα δύο ποδοσφαιρικά κέντρα της εποχής, αλλά και διαχρονικά. Κι αυτό γιατί τις δύο ηπείρους χώριζε ταξίδι τριών εβδομάδων με πλοίο. Για παράδειγμα, η επιλογή της Ουρουγουάης ως τη χώρα που θα διοργάνωνε το πρώτο Μουντιάλ, οδήγησε στη συμμετοχή μόλις τεσσάρων ευρωπαϊκών εθνικών ομάδων στο τουρνουά (και συνολικά 13 ομάδων). Τα δύο επόμενα Παγκόσμια Κύπελλα διεξήχθησαν στην Ευρώπη και ιδιαίτερα η απόφαση για τη δεύτερη συνεχόμενη διοργάνωση στην Ευρώπη το 1938, αποτέλεσε πεδίο διαμάχης, καθώς οι λατινοαμερικανικές ομάδες ήθελαν το Παγκόσμιο Κύπελλο να εναλλάσσεται διαδοχικά ανάμεσα στις δύο ηπείρους. Το αποτέλεσμα ήταν οι εθνικές ομάδες της Αργεντινής και της Ουρουγουάης να απέχουν από το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1938, στη Γαλλία. 

Μετά το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1958, για να αποφευχθούν μελλοντικές αντιπαραθέσεις και μποϊκοτάζ, η FIFA αποφάσισε την εναλλάξ διοργάνωση από χώρες των δύο ηπείρων, μέχρι και τη διοργάνωση της Γαλλίας του 1998. Το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2002, το οποίο συνδιοργανώθηκε από την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα, ήταν το πρώτο που διεξήχθη στην Ασία (και γενικότερα το πρώτο σε χώρα εκτός Ευρώπης και Αμερικής), ενώ το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2010 στη Νότια Αφρική ήταν το πρώτο που διοργανώθηκε σε αφρικάνικο κράτος.

Το 2003, προσδιορίστηκε η Νότια Αμερική ως η ήπειρος όπου θα διεξαχθεί το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2014 και εκλήθησαν να τοποθετηθούν τα μέλη της Νοτιοαμερικανικής Συνομοσπονδίας (CONMEBOL) για την πρόταση της FIFA. Πολύ σύντομα όλα τα κράτη υποστήριξαν την υποψηφιότητα της Βραζιλίας για να αναλάβει τη διοργάνωση και (έστω και ανεπίσημα) είχε επί της ουσίας καθοριστεί ο διοργανωτής του Παγκόσμιου Κυπέλλου του 2014, με τη Βραζιλία να αναλαμβάνει τελικά και επίσημα τη διοργάνωση.

Το σύστημα επιλογής της διοργανώτριας χώρας εξελίχθηκε έτσι ώστε σήμερα η επιλογή γίνεται από μια ειδική επιτροπή της FIFA.

## Παγκόσμιο Κύπελλο και τηλεόραση
thumb|150px|Ο ''Γκολέο'' και ο ''Πίλε'', οι μασκότ του 2006 σε τρένο βαμμένο για το Μουντιάλ.
Το πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο που καλύφθηκε από την τηλεόραση ήταν του 1954 και το πρώτο που μεταδόθηκε έγχρωμο, σε όσο κράτη διέθεταν τότε τέτοιο σήμα, ήταν του 1970. Σήμερα το τουρνουά αποτελεί το αθλητικό γεγονός που έχει τη μεγαλύτερη τηλεθέαση στον κόσμο, ξεπερνώντας ακόμα και τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Οι τηλεθεατές που παρακολούθησαν το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2002 έφτασαν τα 2,82 δισεκατομμύρια, ενώ τον τελικό παρακολούθησαν 1,1 δις άνθρωποι. Την κλήρωση των ομίλων εκείνου της διοργάνωσης παρακολούθησαν 300 εκατομμύρια τηλεθεατές.

Κάθε Παγκόσμιο Κύπελλο συνήθως έχει τη δική του μασκότ. Ο *Γουΐλι*, στη διοργάνωση του 1966, ήταν η πρώτη μασκότ του θεσμού. Κατά τον 21ο αιώνα μασκότ της διοργάνωσης ήταν οι εξής: Το 2002 οι *Άτο*, *Νικ* και *Καζ*, τρεις φιγούρες ενεργειακών σωματιδίων, μωβ, κίτρινου και μπλε χρώματος. Το 2006 ο *Γκολέο* το λιοντάρι και ο *Πίλε* η μπάλα. Το 2010 ο *Ζακούμι*, ένας λεόπαρδος με πράσινα μαλλιά. Το 2014 ο *Φουλέκο*, με τη μορφή αρμαντίλο. Το 2018 ο *Ζαμπιβάκα*, ένας λύκος. Το 2022 ο *Λαΐμπ*, που είχε τη μορφή μιας παραδοσιακής αραβικής καφίγια (κάλυμμα κεφαλής) που θύμιζε φάντασμα. Το 2026 ο *Μάιπλ*, μια καναδική άλκη με κόκκινη στολή της εθνικής ομάδας του Καναδά, ο *Ζαγιού*, ένας μεξικανικός ιαγουάρος με  πράσινη στολή της εθνικής ομάδας του Μεξικού και ο *Κλατς*, ένας αμερικανικός φαλακρός αετός με  μπλε στολή της εθνικής ομάδας των Ηνωμένων Πολιτειών.

## Αποτελέσματα

### Αναλυτικά αποτελέσματα (1η – 4η θέση)

**Σημειώσεις**
:**1** Στην πρώτη διοργάνωση του 1930 δεν υπήρξε μικρός τελικός ανάμεσα στις ηττημένες των δύο ημιτελικών, Η.Π.Α. και Γιουγκοσλαβία. Ωστόσο, σήμερα η FIFA κατατάσσει στην 3η θέση τις Η.Π.Α. και στην 4η τη Γιουγκοσλαβία, με κριτήριο το σύνολο των αποτελεσμάτων τους στη διοργάνωση.
:**2** Στη διοργάνωση του 1950 δεν διεξήχθη φάση με αγώνες νοκ άουτ, αλλά δημιουργήθηκε ένας τελικός όμιλος στον οποίο συμμετείχαν οι 4 ομάδες που προκρίθηκαν ως πρώτες από τους αρχικούς ομίλους. Ως εκ τούτου, δεν διοργανώθηκε τελικός και μικρός τελικός. Οι δύο αγώνες Ουρουγουάη – Βραζιλία και Σουηδία – Ισπανία λογαριάζονται ως τέτοιοι, καθώς συμπτωματικά έτυχε να διεξαχθούν την τελευταία αγωνιστική και να κρίνουν τις θέσεις 1–2 και 3–4.
:**3** **Οι οικοδεσπότες των τριών πρώτων αγώνων:**
: Αργεντινή
: Παραγουάη
: Ουρουγουάη

### Συνοπτικά οι τροπαιούχοι

## Επιτυχημένες εθνικές ομάδες
Συνολικά, 211 ομάδες έχουν συμμετάσχει σε προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου και 80 από αυτές έχουν προκριθεί τουλάχιστον μία φορά στα τελικά. Όμως μόνο 8 ομάδες έχουν κατακτήσει το Παγκόσμιο Κύπελλο και 13 συνολικά έχουν φτάσει στον τελικό. Οι οχτώ εθνικές ομάδες που έχουν στεφθεί πρωταθλήτριες κόσμου έχουν προσθέσει αστέρια στις φανέλες τους, τόσα όσες και οι κατακτήσεις του κυπέλλου.

Η Βραζιλία είναι η πιο επιτυχημένη ομάδα της διοργάνωσης με 5 Παγκόσμια Κύπελλα, ενώ είναι και η μόνη ομάδα που έχει συμμετάσχει σε όλες τις διοργανώσεις ανεξαιρέτως. Ακολουθούν η Ιταλία και η Γερμανία με 4 κατακτήσεις η καθεμία, ενώ σε ηπειρωτικό επίπεδο η Ευρώπη προηγείται με 12 τρόπαια έναντι 10 της Νότιας Αμερικής.

* = Διοργανώτριες*
* = Περιλαμβάνονται τα αποτελέσματα της Δυτικής Γερμανίας μεταξύ του 1954 και του 1990*
*<sup>#</sup> = Χώρες οι οποίες έχουν διασπαστεί σε δύο ή περισσότερα ανεξάρτητα κράτη*

250px|right|thumb|Χάρτης των τροπαιούχων χωρών
250px|thumb|Χάρτης με τα καλύτερα αποτελέσματα των εθνικών ομάδων

Έξι από τους οκτώ πρωταθλητές έχουν κατακτήσει τουλάχιστον έναν από τους τίτλους ως διοργανωτές. Εξαίρεση αποτελούν η Βραζιλία, η οποία καμία από τις δύο φορές που διοργάνωσε το Παγκόσμιο Κύπελλο δεν το κατέκτησε (το 1950 έχασε στον τελικό από την Ουρουγουάη και το 2014 τερμάτισε στην τέταρτη θέση) και η Ισπανία (το 1982 αποκλείστηκε στη δεύτερη φάση των ομίλων). Η Αγγλία το 1966 έχει κερδίσει τον μοναδικό τίτλο της, και μάλιστα τον κέρδισε ως διοργανώτρια χώρα. Η Ουρουγουάη, η Ιταλία, η Γαλλία και η Αργεντινή κατέκτησαν τα πρώτα τους τρόπαια ως διοργανωτές, αλλά στη συνέχεια έχουν αναδειχθεί παγκόσμιες πρωταθλήτριες και άλλες φορές. Η Γερμανία κέρδισε το δεύτερό της Μουντιάλ ως διοργανώτρια, το 1974. Τα περισσότερα έθνη είχαν αρκετά καλές πορείες όταν το κύπελλο διεξήχθη στις χώρες τους. Η Σουηδία αγωνίστηκε στον τελικό του 1958 και η Νότια Κορέα προχώρησε μέχρι τους ημιτελικούς του 2002 ως συνδιοργανώτρια, παρά το γεγονός ότι μέχρι τότε δεν είχε προκριθεί ποτέ από τον πρώτο γύρο. Το Μεξικό έφτασε μέχρι τα προημιτελικά δυο φορές, και τις δύο ως διοργανώτρια χώρα, το 1970 και το 1986. Η επιτυχία σε ένα Παγκόσμιο Κύπελλο αποτελεί έναν από τους λόγους που τα κράτη πασχίζουν και πιέζουν προς κάθε κατεύθυνση για να αναλάβουν τη διοργάνωση του, καθώς σε μια τέτοια περίπτωση η υποστήριξη των φιλάθλων αποτελεί τον λεγόμενο «12ο παίκτη».

Σχεδόν όλα τα Παγκόσμια Κύπελλα που έχουν διεξαχθεί στην Ευρώπη τα έχουν κερδίσει ευρωπαϊκές ομάδες, με εξαίρεση το παγκόσμιο κύπελλο του 1958, το οποίο κατακτήθηκε από τη Βραζιλία. Το ίδιο συμβαίνει και με τις ομάδες της Λατινικής Αμερικής για τις διοργανώσεις που έχουν διεξαχθεί στην αμερικανική ήπειρο, με εξαίρεση το παγκόσμιο κύπελλο του 2014, το οποίο κατέκτησε η Γερμανία. Το παγκόσμιο κύπελλο του 2002 στα γήπεδα της Ν. Κορέας και της Ιαπωνίας το τρόπαιο κατέκτησε η Βραζιλία, ενώ το 2010, όταν το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου διεξήχθη στη Νότια Αφρική, νικήτρια ομάδα αναδείχθηκε η Ισπανία.

### Αήττητες εθνικές ομάδες

 Αποκλεισμός στα πέναλτι.

## Κορυφαίοι σε συμμετοχές

## Κορυφαίοι σκόρερ

## Κορυφαίοι πάροχοι ασίστ

## Ατομικά ρεκόρ

* Περισσότερες κατακτήσεις: 3 – Πελέ

* Περισσότερες νίκες: 17 – Λιονέλ Μέσι και Μίροσλαβ Κλόζε
* Περισσότερα λεπτά συμμετοχών: 2.314 – Λιονέλ Μέσι
* Περισσότερες συμμετοχές ως αρχηγός: 19 – Λιονέλ Μέσι
* Περισσότεροι αγώνες χωρίς να δεχθεί γκολ: 10 – Πίτερ Σίλτον και Φαμπιέν Μπαρτέζ
* Περισσότερος χρόνος χωρίς να δεχθεί γκολ: 518 λεπτά (5 συνεχόμενοι αγώνες) – Βάλτερ Ζένγκα 
* Περισσότερες ντρίμπλες: 125 – Λιονέλ Μέσι
* Περισσότερες συνεισφορές σε γκολ (γκολ και ασίστ μαζί): Πελέ – 22 (12 γκολ και 10 ασίστ) 
* Περισσότερες συμμετοχές σε τελικούς: 3 – Καφού
* Περισσότερα γκολ σε τελικούς: 4 – Κιλιάν Εμπαπέ
* Περισσότερα γκολ σε μία διοργάνωση: 13 – Ζυστ Φονταίν (Σουηδία 1958)
* Περισσότερα γκολ σε έναν αγώνα: 5 – Ολέγκ Σαλένκο (1994, εναντίον του Καμερούν)
* Περισσότεροι συνεχόμενοι αγώνες με επίτευξη γκολ: 6 – Ζυστ Φονταίν (1958) και Ζαϊρζίνιο (1970)
* Περισσότερα γκολ εκτός περιοχής: 5 – Ριβελίνο
* Περισσότεροι αγώνες με γκολ: 11 – Ρονάλντο, Μίροσλαβ Κλόζε και Λιονέλ Μέσι
* Περισσότερες ασίστ σε τελικούς: 3 – Πελέ (1958 και 1970)
* Περισσότερες ασίστ σε μία διοργάνωση: 6 – Πελέ (1970)
* Περισσότερες ασίστ σε νοκ-άουτ φάσεις: 6 – Πελέ και Λιονέλ Μέσι
* Περισσότερες διοργανώσεις με τουλάχιστον μία ασίστ: 5 – Λιονέλ Μέσι
* Μεγαλύτερος σε ηλικία παίκτης που έχει αγωνιστεί στη διοργάνωση: 45 ετών και 161 ημερών – Εσάμ Ελ-Χανταρί
* Νεότερος παίκτης που έχει αγωνιστεί στη διοργάνωση: 17 ετών και 41 ημερών – Νόρμαν Γουάιτσαιντ
* Μεγαλύτερος σε ηλικία σκόρερ: 42 ετών και 39 ημερών – Ροζέ Μιλά 
* Νεότερος σκόρερ: 17 ετών και 239 ημερών – Πελέ
* Μεγαλύτερος σε ηλικία παίκτης που έχει αγωνιστεί σε τελικό: 40 ετών και 143 ημερών – Ντίνο Τζοφ
* Μεγαλύτερος σε ηλικία παίκτης που έχει κατακτήσει το τρόπαιο: 40 ετών και 143 ημερών – Ντίνο Τζοφ
* Νεότερος παίκτης που έχει αγωνιστεί σε τελικό: 17 ετών και 249 ημερών – Πελέ
* Νεότερος παίκτης που έχει σκοράρει σε τελικό: 17 ετών και 249 ημερών – Πελέ
* Μεγαλύτερος σε ηλικία παίκτης που έχει σκοράρει σε τελικό: 35 ετών και 264 ημερών – Νιλς Λίεντχολμ
* Νεότερος παίκτης που έχει κατακτήσει το τρόπαιο: 17 ετών και 249 ημερών – Πελέ
* Σκόρερ του γρηγορότερο γκολ σε αγώνα τελικής φάσης: 11 δευτερόλεπτα (2002) – Χακάν Σουκούρ
* Σκόρερ του γρηγορότερου γκολ σε τελικό Παγκοσμίου Κυπέλλου: 90 δευτερόλεπτα (1974) – Γιόχαν Νέσκενς (με πέναλτι)
* Μοναδικός παίκτης που έχει σκοράρει σε 5 διοργανώσεις: Κριστιάνο Ρονάλντο
* Μοναδικός παίκτης που έχει σκοράρει σε όλες τις φάσεις (όμιλοι, «16», προημιτελικά, ημιτελικά, τελικός): Λιονέλ Μέσι
* Μοναδικός παίκτης με δύο χρυσές μπάλες: Λιονέλ Μέσι
* Περισσότερα βραβεία Καλύτερου παίκτη του αγώνα (*Man of the Match*): 11 – Λιονέλ Μέσι
* Περισσότερα βραβεία Παίκτη του αγώνα (*Man of the Match*) σε μία διοργάνωση: 5 – Λιονέλ Μέσι (2022)

### Καλύτερες επιδόσεις ανά ζώνες ηπείρων
Σε όλους τους τελικούς έχουν φτάσει ομάδες μόνο από την Ευρώπη και τη Νότια Αμερική.

## Μπάλες Παγκοσμίου Κυπέλλου
Οι παρακάτω μπάλες έχουν χρησιμοποιηθεί στο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου:

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Η επίσημη σελίδα του Παγκόσμιου Κυπέλλου
* Οι τελικοί των Μουντιάλ
* Οι μπάλες των Μουντιάλ διαχρονικά
* Το τρόπαιο του Μουντιάλ
* Η Γέννηση του Παγκοσμίου κυπέλλου
* Ζυλ Ριμέ - Ο εμπνευστής του Μουντιάλ 
* 
* The Story of the World Cup, part 1 – Brian Glanville speaks to The Football Pink (Αγγλικά) 
* The Story of the World Cup, part 2: Brian Glanville speaks to The Football Pink (Αγγλικά)
* FIFA MUSEUM : New book: The Official History of the FIFA World Cup™


Κατηγορία:Αθλητικές διοργανώσεις που διεξάγονται κάθε τέσσερα χρόνια