Pontiac

Η **Pontiac** (Πόντιακ) ήταν αμερικανική μάρκα κατασκευής αυτοκινήτων. Ιδρύθηκε στις 28 Δεκεμβρίου 1925, εξ αρχής ως εταιρεία του αμερικανικού ομίλου της General Motors (που είχε ιδρυθεί το 1908). Εισήχθη στην αγορά το 1926 ως συνοδευτική μάρκα της Oakland (Όκλαντ) της General Motors, αν και η Pontiac ξεπέρασε γρήγορα σε δημοτικότητα και αντικατέστησε εντελώς τη μητρική της έως το 1933, καθιερώνοντας τη θέση της ως ένα από τα κυρίαρχα τμήματα της GM.

Κατά το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας της στη Βόρεια Αμερική, η Pontiac υπήρξε η τέταρτη στην ιεραρχία μάρκα στον όμιλο της General Motors, ακριβότερη από την Chevrolet, αλλά πίσω από την Oldsmobile, την Buick και την Cadillac. Στο διάστημα αυτό, η πλήρης επίσημη ονομασία της ήταν **Pontiac Motor Division of General Motors** («το Μηχανοκίνητο Τμήμα Pontiac της General Motors»). Διατέθηκε κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά και το Μεξικό από την GM, αν και υπήρξαν κατά καιρούς σπάνιες εξαγωγές ελάχιστων μοντέλων της στη Μέση Ανατολή και στην Ευρώπη.

Η General Motors ανακοίνωσε επίσημα τα σχέδιά της να διακόψει την Pontiac στις 27 Απριλίου 2009 εν μέσω της αναδιάρθρωσής της και των επακόλουθων διαδικασιών πτώχευσης με τη βοήθεια της κυβέρνησης. Ο όμιλος ανακοίνωσε ότι θα επικεντρωθεί σε τέσσερις βασικές μάρκες στη Βόρεια Αμερική, τις Chevrolet, Cadillac, Buick και GMC. Οι οικονομικές δραστηριότητες και συμφωνίες για τους αντιπροσώπους της Pontiac έληξαν στις 31 Οκτωβρίου 2010, αφήνοντας την GM να επικεντρωθεί στις τέσσερις εναπομείνασες μάρκες της.

## Εμπορική στρατηγική και πορεία

Αρχικά, η Pontiac αντιπροσώπευε τη μεσαία τάξη στον Όμιλο της General Motors, κάτι που τοποθέτησε την Pontiac πάνω από τη Chevrolet, όπου προσφέρονταν τα χαμηλού κόστους βασικά μοντέλα, αλλά κάτω από τις πολυτελείς μάρκες Oldsmobile, Buick και Cadillac. Στα μέσα της δεκαετίας του 1950, η Pontiac δέχτηκε πίεση όταν η Chevrolet πρόσφερε για πρώτη φορά πιο πολυτελή αυτοκίνητα και επίσης έναν κινητήρα V8. Δεν ήταν δυνατό να κινηθεί προς τα πάνω και προς την ημι-πολυτελή κατηγορία, καθώς οι μάρκες του ομίλου Oldsmobile και Buick βρίσκονταν ήδη εκεί.
[thumb|right|[Pontiac GTO του 1965 και του 2005.]]
Ως απάντηση, αρχίζοντας από τα μοντέλα της σεζόν (model year, έτος μοντέλου) του 1959, η Pontiac επικεντρώθηκε στη στρατηγική να πουλάει ένα σπορ lifestyle που υποσχόταν η ιδιοκτησία των μοντέλων της. Για την ακρίβεια, αυτοπροσδιορίστηκε ως η εταιρεία επιδόσεων (performance division) του ομίλου της General Motors, με έμφαση στις επιδόσεις, αλλά σε λογική εμπορική τιμή, και με το διαχρονικό σλόγκαν «we built excitement» («κατασκευάζουμε ενθουσιασμό»). Οι εισαγωγές στην αγορά των μοντέλων Bonneville (1957), LeMans (1961), Grand Prix (1962), GTO (1964) και Firebird (1967) απέδειξαν ήδη τον σπορ ισχυρισμό μέσω των ονομάτων τους.
[thumb|left|[Pontiac Firebird|Pontiac Trans Am δεύτερης, τρίτης και τέταρτης γενιάς.]]

Με το σλόγκαν αυτό και με πλήθος επιτυχημένων μοντέλων, η εμπορική της απήχηση στο κοινό σταδιακά αυξανόταν. Το αποκορύφωμα των πωλήσεων σημειώθηκε το 1984, όταν οι συνολικές πωλήσεις της Pontiac έφτασαν στις 850.000 αντίτυπα, το μέγιστο της ιστορίας της. Σημαντικός παράγοντας ήταν η μεγάλη απήχηση που σημείωσε η Pontiac Firebird / Trans Am τρίτης γενιάς, λόγω της τεράστιας επιτυχίας της τηλεοπτικής σειράς δράσης και επιστημονικής φαντασίας *Knight Rider* (ελληνικός τίτλος: *[[Ο Ιππότης της Ασφάλτου]]*) του 1982 - 1986. Ο πρωταγωνιστής της σειράς, KITT (Knight Industries Two Thousand), το υπερ-εξελιγμένο φουτουριστικό αυτοκίνητο με τεχνητή νοημοσύνη, ήταν μια σειρά αυτοκινήτων Pontiac Trans Am τρίτης γενιάς (συνολικά χρησιμοποιήθηκαν 23 αυτοκίνητα σε όλη τη διάρκεια της σειράς), με κινητήρα 5.0 λίτρων V8, με λίγο διαφορετικό και μακρύτερο μπροστινό προφυλακτήρα, κόκκινο σκάνερ στο μπροστινό ρύγχος (το «βλέμμα» του KITT), φιμέ κάλυμμα στα πίσω φώτα, aftermarket ταμπλό με έναν εντυπωσιακό ψηφιακό πίνακα οργάνων, και ένα τιμόνι που θύμιζε πηδάλιο αεροσκάφους.
thumb|Pontiac Fiero GT Fastback του 1987

Αξιοσημείωτη εμπορική απήχηση γνώρισε για λίγα χρόνια και το ελαφρύ σπορ 2-θέσιο αυτοκίνητο Pontiac Fiero με κινητήρα στο κέντρο του αμαξώματος (παραγωγή: Αύγουστος 1983 - Αύγουστος 1988), αλλά ειδικά το Fiero στη συνέχεια υπέστη σταθερή πτώση των πωλήσεων και διακόπηκε χωρίς διάδοχο. Η αιτία ήταν ο εισαγωγικός τετρακύλινδρος κινητήρας του, ο οποίος ήταν ασθενής και ακατάλληλος για σπορ αυτοκίνητο, αλλά ακόμα και συχνά κρούσματα πυρκαγιών σε όλες τις εκδόσεις του 1984. Το καλοκαίρι του 1987, υπολογίστηκε ότι το 1 στα 508 πωληθέντα Fiero έπιανε ξαφνικά φωτιά στον χώρο του κινητήρα, αριθμός υψηλότερος από όλα τα άλλα μοντέλα μαζικής παραγωγής της τότε εποχής.
[thumb|right|[Pontiac Firebird|Pontiac Trans Am του 1994 - 1997 (4ης γενιάς) Convertible, με το πακέτο Ram Air για έξτρα ισχύ (φαίνεται από τα μπροστινά φουσκώματα στο καπό, όπου αναγράφεται και η σχετική ένδειξη «Ram Air»).]]

Το 1988 η εταιρεία έφτασε και πάλι στο νούμερο 3 των αμερικανικών πωλήσεων, για πρώτη φορά από το 1970, πίσω μόνο από τη Chevrolet και τη Ford. Ο μέσος όρος της ηλικίας των ιδιοκτητών της Pontiac έπεσε τότε σημαντικά, από τα 46 έτη το 1981 στα 38 έτη το 1988.

Από το 1990 και μετά, ωστόσο, οι πωλήσεις της έπεσαν σε εμφανώς χαμηλότερα επίπεδα από αυτά της δεκαετίας του 1980, παρά τις διάφορες προσπάθειες της εταιρείας να σταματήσει την πτώση. Ο αυστηρός εξορθολογισμός στον Όμιλο της General Motors οδήγησε στην ισχυρή τυποποίηση της παλέτας των μοντέλων όλων των εταιρειών του Ομίλου. Τα περισσότερα μοντέλα Pontiac αυτής της εποχής ήταν μόνο επίπεδα εξοπλισμού μοντέλων που μπορούσαν επίσης να αγοραστούν σε πολύ παρόμοια μορφή με τα Chevrolet, Oldsmobile ή Buick. Ακολουθεί ένας σχετικός πίνακας των τότε πωλήσεων.
[thumb|right|[Pontiac Firebird|Pontiac Trans Am WS6 του 2000 (4ης γενιάς) Convertible, με το πακέτο Ram Air.]]

**Ετήσιες πωλήσεις**

thumb|left|Pontiac Bonneville SLE του 2000.

Μετά την αλλαγή της χιλιετίας, λόγω μιας σειράς άστοχων στρατηγικών κινήσεων για τα μοντέλα της Pontiac και την αισθητική τους, η κατάσταση επιδεινώθηκε δραματικά. Γενικότερα, επικράτησε τότε η αίσθηση ότι τα μοντέλα της Pontiac είχαν καταντήσει πλέον να είναι rebadged εκδόσεις αυτών της Chevrolet με λίγο διαφορετική αισθητική και ελάχιστα πληρέστερο εξοπλισμό, και ότι είχαν χάσει πλέον τον παραδοσιακά δυναμικό σπορ χαρακτήρα τους, που τα είχε κάνει στο παρελθόν αγαπητά στους αγοραστές της.

Παρά την κατάργηση της Oldsmobile τον Απρίλιο του 2004 από τον όμιλο της General Motors, μια αλλαγή σκηνικού που έδωσε τότε την ευκαιρία στην Pontiac να προσελκύσει πρώην υποψήφιους αγοραστές της Oldsmobile (καθώς και να εισάγει κάποιες νέες εκδόσεις των μοντέλων της, για να καλύψει τις «τρύπες» στον όμιλο της General Motors μεταξύ της Pontiac και της Buick που άνοιξε η οριστική διακοπή της Oldsmomile), η πτώση της εμπορικής απήχησης της Pontiac συνεχιζόταν και μάλιστα το 2009 οι πωλήσεις της έπεσαν στις μόλις 178 χιλιάδες αντίτυπα. Ήδη από το 2006 είχαν αρχίσει να κυκλοφορούν έντονες φήμες, τόσο στον Τύπο και στο Διαδίκτυο, όσο και στο ευρύ κοινό, ότι η Pontiac ήταν μεταξύ των εταιρειών του ομίλου που κινδύνευαν σοβαρά με κατάργηση σε λίγα έτη.

## Διακοπή
[thumb|right|[Pontiac GTO του 2006 σε χρώμα Spice Red Metallic.]]

Στις 2 Δεκεμβρίου 2008, ο όμιλος της General Motors ανακοίνωσε ότι εξέταζε τη διακοπή αρκετών από τις εταιρείες της, μεταξύ των οποίων και την Pontiac, προκειμένου να πείσει το Κογκρέσο των Ηνωμένων Πολιτειών να της χορηγήσει δάνειο 25 δισεκατομμυρίων δολαρίων για να γλιτώσει την οριστική πτώχευση. Αυτό συνέβη λόγω της παγκόσμιας κρίσης της αυτοκινητοβιομηχανίας (2008 - 2010), που είχε φέρει τότε ολόκληρο τον όμιλο στο χείλος του γκρεμού.

Στις 23 Απριλίου 2009 δημοσιεύτηκε μια αναφορά ότι η General Motors θα καταργούσε οριστικά την Pontiac και θα διατηρούσε μόνο 4 εταιρείες, την Chevrolet, την Buick, την Cadillac και την GMC (η τελευταία κατασκευάζει, διαχρονικά, και εξακολουθεί να παράγει μόνο SUV και pick-up). Η απόφαση διακοπής της Pontiac ελήφθη κυρίως λόγω της ολοένα και μεγαλύτερης απειλής χρεωκοπίας αν η General Motors δεν εκπλήρωνε τις υποσχέσεις που είχε δώσει στο Κογκρέσο, οι οποίες είχαν ημερομηνία λήξης της σχετικής προθεσμίας την 1η Ιουνίου 2009. Τελικώς, στις 27 Απριλίου 2009, η General Motors ανακοίνωσε και επίσημα την κατάργηση της Pontiac μέχρι τα τέλη της σεζόν του 2010, πυροδοτώντας τεράστιο σοκ στους οπαδούς της εταιρείας, αλλά και γενικότερα της αυτοκίνησης.

Robert Lutz το 2024 σε συνέντευξη στο Motor1.

[thumb|right|Το Pontiac G6 ήταν το τελευταίο μοντέλο της Pontiac που παρήχθη ποτέ (στη φωτογραφία ένα παρόμοιο, αλλά [γκρι αντί για λευκό, G6 σεντάν της σεζόν του 2009,5).]]

Αν και τυπικώς η μαζική παραγωγή της Pontiac έληξε τον Δεκέμβριο του 2009, ωστόσο τον Ιανουάριο του 2010 κατασκευάστηκε ένα τελευταίο αντίτυπο, το οποίο ήταν ένα λευκό Pontiac G6 εκδοχής 4-πορτο σεντάν, της σεζόν (model year, έτος μοντέλου) του 2010, και παρήχθη στο εργοστάσιο Orion Township Assembly Line, στο Ντιτρόιτ της πολιτείας Μίσιγκαν. Αυτό πιθανώς συνέβη για συμβολικούς λόγους, προκειμένου το τελευταίο αυτοκίνητο της εταιρείας να παραχθεί σε έδαφος των ΗΠΑ. Η οριστική κατάργηση της εταιρείας πάντως, έλαβε χώρα στις 31 Οκτωβρίου 2010, όταν η General Motors επισημοποίησε το κλείσιμο όλων των αντιπροσωπειών της Pontiac και έληξαν επίσημα και όλες οι οικονομικές δραστηριότητές της. Ωστόσο, το όνομα της Pontiac παραμένει επίσημα κατοχυρωμένο από την General Motors, αν και ο Όμιλος έχει συχνά ξεκαθαρίσει ότι δεν σκοπεύει να επαναφέρει την εταιρεία στην παραγωγή, παρά τις επανειλημμένες αιτήσεις αρκετών οπαδών, τόσο της Pontiac, όσο και γενικώς της παγκόσμιας αυτοκίνησης. Η διακοπή της μάρκας εξακολουθεί να είναι ένα από τα πιο έντονα αμφισβητούμενα θέματα μεταξύ των πιστών της Pontiac, ιδίως εντονότερα στην GM Authority.

Για την ιστορία, η Pontiac ήταν μία από τις τρεις αυτοκινητοβιομηχανίες που ο όμιλος της General Motors κατήργησε μέσα στο έτος 2010, ενώ οι άλλες δύο ήταν η Hummer και η Saturn. Η Oldsmobile είχε την ίδια τύχη τον Απρίλιο του 2004, όταν επίσης καταργήθηκε από την General Motors αλλά πιο σταδιακά, καθώς είχε ανακοινωθεί επίσημα η διακοπή της ήδη από τις 12 Δεκεμβρίου 2000 σε ένα συνέδριο των ανώτατων στελεχών του ομίλου της General Motors.

## Σημειώσεις


## Παραπομπές


## Βιβλιογραφία
* 
* 
* Jim Wangers; *Glory Days: When Horsepower and Passion Ruled Detroit*; Bentley Publishers (October 1998);paperback: 348 pages, , ; hardcover: 309 pages, , .

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Forever Pontiac (forum)
* Pontiac Portal at The Crittenden Automotive Library.
* Pontiac Power Page
* Pontiac Club
* The Life and Death of Pontiac

Κατηγορία:Πρώην αυτοκινητοβιομηχανίες
Κατηγορία:Αυτοκινητοβιομηχανίες των ΗΠΑ