Σάνι Λακατάνι

Ο **Σάνι Ελία Λαγκιτζετάμα Λακατάνι** (*Sani Elia Lagigietama Lakatani*, 4 Ιουνίου 1936 – 17 Ιανουαρίου 2026) ήταν πρωθυπουργός του Νιούε. Ήταν μέλος του Λαϊκού Κόμματος του Νιούε.

## Πρώτα χρόνια
Ο Λακατάνι υπηρέτησε στον Στρατό της Νέας Ζηλανδίας ως δεκανέας. Υπηρέτησε στο Βιετνάμ ως μέρος της αποστολής Whiskey2.

## Πολιτική σταδιοδρομία

### Πρώιμη καριέρα
Ο Λακατάνι εξελέγη για πρώτη φορά στη Συνέλευση του Νιούε στις εκλογές του 1990 ως υποψήφιος του Κόμματος Δράσης του Λαού του Νιούε (NPAP) του Γιανγκ Βίβιαν. Το βράδυ των εκλογών, το NPAP πίστευε ότι είχε την πλειοψηφία, αλλά μια διαμάχη για την ηγεσία μεταξύ του Βίβιαν και του Λακατάνι οδήγησε μια ομάδα βουλευτών υπό τον δεύτερο να αλλάξει στρατόπεδο και να στηρίξει τον πρωθυπουργό Ρόμπερτ Ρεξ, ο οποίος εξελέγη με ψήφους 12–8. Ο Λακατάνι διορίστηκε στο Υπουργικό Συμβούλιο του Ρεξ ως υπουργός Οικονομικών, αλλά απολύθηκε μόλις πέντε μήνες αργότερα, αφού κυκλοφόρησε ένα αίτημα που ζητούσε αλλαγή ηγεσίας.

Επανεξελέγη το 1993 και επαναδιορίστηκε υπουργός Οικονομικών από τον Φρανκ Λούι. Παραιτήθηκε τον Μάρτιο του 1994, αλλά αποκαταστάθηκε από τον Λούι ενόψει μιας ψήφου εμπιστοσύνης. Στη συνέχεια έχασε το χαρτοφυλάκιο των οικονομικών σε έναν ανασχηματισμό τον Οκτώβριο του 1994 και παραιτήθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο στις 8 Νοεμβρίου. Ο Λακατάνι προσχώρησε στην αντιπολίτευση, η οποία οργανώθηκε στο Λαϊκό Κόμμα του Νιούε και ουσιαστικά οδήγησε τη συνέλευση σε αδιέξοδο. Μαζί με άλλα μέλη της αντιπολίτευσης, ο Λακατάνι μποϊκόταρε τις συνεδριάσεις της Επιτροπής Δημοσίων Δαπανών και, ως αποτέλεσμα, η έδρα του κηρύχθηκε κενή τον Αύγουστο του 1995. Αποκαταστάθηκε έπειτα από επιτυχή προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο και στο νέο Εφετείο του Νιούε, αλλά στο μεσοδιάστημα επανεξελέγη, ερχόμενος έκτος στην κοινή λίστα (common roll) στις εκλογές του 1996.

Τον Οκτώβριο του 1995 ο Λακατάνι κατηγορήθηκε για 22 περιπτώσεις δωροδοκίας και δύο περιπτώσεις διαφθοράς. Οι περισσότερες κατηγορίες απορρίφθηκαν αφού το Εφετείο του Νιούε έκρινε ότι ο νόμος κατά της διαφθοράς δεν ίσχυε για τα μέλη της Συνέλευσης, και οι υπόλοιπες κατηγορίες αποσύρθηκαν αργότερα.

### Πρωθυπουργία
Ο Λακατάνι επανεξελέγη στις γενικές εκλογές του 1999, καταλαμβάνοντας την τρίτη θέση στην κοινή λίστα με 474 ψήφους. Στη συνέχεια εξελέγη ηγέτης του Λαϊκού Κόμματος του Νιούε, και εξελέγη πρωθυπουργός, νικώντας την Ο'Λοβ Τζάκομπσεν με 14 ψήφους έναντι 6. Ως πρωθυπουργός, μείωσε τους μισθούς των βουλευτών, προσπάθησε ανεπιτυχώς να λάβει δάνειο από την Ασιατική Τράπεζα Ανάπτυξης για να αντισταθμίσει τη μειούμενη βοήθεια από τη Νέα Ζηλανδία, και προσπάθησε να ιδρύσει μια αεροπορική εταιρεία. Τον Ιούλιο του 1999 νοσηλεύτηκε στο Όκλαντ και υποβλήθηκε σε εγχείρηση διπλού bypass στην καρδιά. Κατά την απουσία του, η αυξανόμενη αντιδημοφιλία της κυβέρνησής του την οδήγησε να χάσει την πλειοψηφία της. Μια πρόταση δυσπιστίας τον Δεκέμβριο κατέληξε σε ισοπαλία 10–10, δικαστική προσφυγή και αποχώρηση της αντιπολίτευσης. Το 2000, απέφυγε οριακά τη χρεοκοπία λόγω προσωπικής εγγύησης που είχε δώσει για το χρέος μιας επιχείρησης του Νιούε, και αυτό οδήγησε σε μια περαιτέρω ψήφο εμπιστοσύνης η οποία ήταν και πάλι ισόπαλη, 9-9. Ο Λακατάνι αντιμετώπισε μια ακόμη ψήφο εμπιστοσύνης τον Νοέμβριο του 2000. Ενώ ήταν πρωθυπουργός, υπηρέτησε ως Πρύτανης (Chancellor) του Πανεπιστημίου του Νοτίου Ειρηνικού.

### Μετέπειτα καριέρα
Ο Λακατάνι επανεξελέγη στις γενικές εκλογές του 2002, αλλά το δικτατορικό του στυλ ηγεσίας τον έκανε να χάσει την ηγεσία του Λαϊκού Κόμματος από τον Γιανγκ Βίβιαν, ο οποίος στη συνέχεια έγινε πρωθυπουργός, με τον Λακατάνι ως Αναπληρωτή του. Τον Αύγουστο του 2002 απολύθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο αφού ψήφισε κατά του προϋπολογισμού.

Το 2003 πήρε παρατεταμένη άδεια από τη Συνέλευση για να φροντίσει τη σύζυγό του στο Όκλαντ. Παραιτήθηκε από τη Συνέλευση τον Ιούνιο του 2004.

## Θάνατος
Ο Λακατάνι πέθανε στις 17 Ιανουαρίου 2026, σε ηλικία 89 ετών.

## Παραπομπές

Κατηγορία:Πρωθυπουργοί του Νιούε