Μουσική Μπράιγ

Η **μουσική μπράιγ** είναι ένας κώδικας μπράιγ που επιτρέπει την καταγραφή της μουσικής με τη χρήση κελιών μπράιγ, ώστε να μπορεί να διαβαστεί από μουσικούς με προβλήματα όρασης. Το σύστημα δημιουργήθηκε από τον Λουί Μπράιγ.

Η μουσική Μπράιγ χρησιμοποιεί το ίδιο κελί Μπράιγ έξι θέσεων με το λογοτεχνικό Μπράιγ. Ωστόσο, η μουσική μπράιγ αποδίδει τις δικές της έννοιες και έχει τη δική της σύνταξη και συντομογραφίες. Σχεδόν οτιδήποτε μπορεί να γραφτεί σε έντυπη μουσική σημειογραφία μπορεί να γραφτεί σε μουσική σημειογραφία μπράιγ. Ωστόσο, η σημειογραφία είναι ένα ανεξάρτητο και ανεπτυγμένο σύστημα με τις δικές του συμβάσεις.

Η μεγαλύτερη συλλογή σημειογραφίας στον κόσμο βρίσκεται στη Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου στις Ηνωμένες Πολιτείες.

## Εκμάθηση μουσικής σε γραφή Μπράιγ

Η μουσική Μπράιγ, όπως και η έντυπη μουσική, χρησιμοποιεί ένα σύστημα σημειώσεων για να μεταγράψει τις νότες, το ρυθμό και άλλες πτυχές ενός μουσικού κομματιού. Δεδομένου ότι οι τυφλοί μουσικοί μπορεί να χρειάζονται και τα δύο χέρια για να παίξουν το όργανό τους, η μουσική σε γραφή Μπράιγ σχεδιάστηκε για να διευκολύνει την απομνημόνευση μιας παρτιτούρας. Ορισμένες πτυχές του συστήματος είναι επομένως πιο λογικές ή απλοποιημένες από ό,τι στην έντυπη μουσική- παραδείγματος χάριν, για να εντοπίσετε το μεσαίο ντο, απλά διαβάζετε τη γραπτή νότα αντί να καταλαβαίνετε πού βρίσκεται στη ράβδο. Οι μουσικοί με οπτική αναπηρία μπορούν να αρχίσουν να μαθαίνουν μουσική σε γραφή μπράιγ περίπου την ίδια στιγμή που έχουν μια λογική επάρκεια στην ανάγνωση της λογοτεχνικής γραφής μπράιγ.

### Διδασκαλία μουσικής σε γραφή Μπράιγ
Η μουσική μπράιγ για αρχάριους, όπως και η έντυπη μουσική για αρχάριους, είναι αρκετά απλή. Οι καθηγητές μουσικής χωρίς προηγούμενη γνώση της μουσικής μπράιγ μπορούν εύκολα να μάθουν τα βασικά στοιχεία της μουσικής σημειογραφίας μπράιγ και να παραμείνουν ένα ή δύο βήματα μπροστά από τον μαθητή που μαθαίνει μουσική μπράιγ. Ορισμένα βιβλία της μεθόδου σε έντυπη μορφή διαθέτουν έκδοση σε γραφή Μπράιγ, έτσι ώστε τα δύο βιβλία να μπορούν να χρησιμοποιηθούν παράλληλα.

### Μεταγραφή μουσικής σε γραφή μπράιγ

Πολλά τυποποιημένα έργα σε ορισμένα είδη μουσικής, για κάθε όργανο, είναι διαθέσιμα σε γραφή μπράιγ. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, διατίθενται από την Εθνική Υπηρεσία Βιβλιοθήκης για Τυφλούς και άτομα με ειδικές ανάγκες (NLS) της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου (δωρεάν για τα άτομα που πληρούν τις προϋποθέσεις) και αλλού. Οι περισσότερες χώρες διαθέτουν παρόμοια εθνική βιβλιοθήκη.

Ωστόσο, πολλοί μουσικοί με προβλήματα όρασης έχουν ανάγκη από μουσική που δεν έχει ποτέ μεταγραφεί σε γραφή Μπράιγ. Στις ΗΠΑ, στον Καναδά, στο Ηνωμένο Βασίλειο και σε πολλές άλλες χώρες, ένα δίκτυο μεταγραφέων μουσικής Μπράιγ μεταγράφει αυτό το είδος μουσικής.

Μια άλλη επιλογή είναι η χρήση ενός ηλεκτρονικού συστήματος μουσικής με έξοδο Μπράιγ. Τα περισσότερα από αυτά τα προγράμματα μετατρέπουν αυτόματα την έντυπη σημειογραφία (παρτιτούρα) σε γραφή Μπράιγ
.

## Εισαγωγή στα μουσικά σύμβολα και τη σύνταξη Μπράιγ
Ορισμένα από τα πιο συνηθισμένα μουσικά σύμβολα και συνδυασμούς Μπράιγ συνοψίζονται στον παρακάτω πίνακα:

### Ύψος και ρυθμός

Όπως δείχνει ο παρακάτω πίνακας, κάθε σύμβολο υποδεικνύει το ύψος και την επιλογή δύο ρυθμικών μηκών μιας νότας που θα είναι σαφείς για το πλαίσιο. Οι νότες σημειώνονται στα σημεία 1, 2, 4 και 5, ενώ ο ρυθμός σημειώνεται στα σημεία 3 και 6. Η Μπράιγ ευθυγραμμίζει τις νότες με το σύστημα του σολφέζ, έτσι ώστε η νότα C να χρησιμοποιεί το γράμμα "d" (σημεία 1,4,5) για το "C". Στην πλήρη κλίμακα, η νότα C-D-E-F-G-A-B χρησιμοποιεί τους ίδιους χαρακτήρες Μπράιγ με τα γράμματα d-e-f-g-h-i-j.. Χωρίς την τελεία 3 ή 6, η νότα που απεικονίζεται είναι μια νότα ογδόου. Με την τελεία 6, είναι νότα τετάρτου- με την τελεία 3, μισή νότα- και με τις τελείες 3,6, ολόκληρη νότα. Κάθε ρυθμικό σύμβολο έχει διπλή σημασία: οι νότες των οκταλέπτων αντιστοιχούν στις 128 νότες- οι νότες των τετάρτων αντιστοιχούν στις 64 νότες- οι μισές νότες αντιστοιχούν στις 32 νότες- και οι ολόκληρες νότες αντιστοιχούν στα δέκατα έκτη (ημικύκλια). Οι αρχάριοι μαθαίνουν πρώτα την πιο συνηθισμένη ρυθμική αξία (όγδοα, τέταρτα, μισές και ολόκληρες νότες). Για τους προχωρημένους χρήστες, δεν υπάρχει καμία ρυθμική ασάφεια, επειδή το πλαίσιο, συμπεριλαμβανομένης της χρονικής υπογραφής και των γραμμών του μέτρου, υποδεικνύει σαφώς την προοριζόμενη ρυθμική αξία. Παραδείγματος χάριν, σε μια μπάρα 4/4 που περιλαμβάνει μόνο το σύμβολο με τις τελείες 1,3,4 (ολόκληρο υπόλοιπο ή 16ο), τα γεγονότα αυτά καθιστούν σαφές ότι το σύμβολο είναι ολόκληρο υπόλοιπο .

### Σημάδια οκτάβας

Ένα σήμα οκτάβας περιλαμβάνεται πριν από την πρώτη νότα για να καθορίσει την οκτάβα της και πότε αλλάζει απροσδόκητα. Για παράδειγμα, η 4η οκτάβα είναι η οκτάβα από τη μέση ντο έως το σι πάνω από τη μέση ντο. Μια μελωδία που εξελίσσεται σαφώς προς τα πάνω από την πρώτη οκτάβα μπορεί, αν κινείται με βήματα, να μετακινηθεί στη δεύτερη, τρίτη και τέταρτη οκτάβα χωρίς την ανάγκη σημείων οκτάβας. Ο κανόνας είναι ότι, εκτός αν ένα σήμα οκτάβας ορίζει διαφορετικά, οι νότες κινούνται κατά μονότονο/χωρίς αλλαγή, 2η ή 3η και όχι κατά 6η, 7η ή οκτάβα . Για παράδειγμα, η ακόλουθη μελωδία κινείται συνεχώς προς τα πάνω, καταλήγοντας στην οκτάβα 5:

Οκτάβα 2 C C D E F G A B C D E F G A B C D E F G A B C D E F G A B B C C

Ο κανόνας για την 4η και 5η οκτάβα είναι πιο συντηρητικός. Εκτός αν ένα σύμβολο οκτάβας ορίζει διαφορετικά, κάθε μελωδικό άλμα τέταρτης ή πέμπτης παραμένει στην ίδια οκτάβα με την προηγούμενη νότα . Παραδείγματος χάριν, αυτό παραμένει πάντα στην οκτάβα 2:

Οκτάβα  2 C G D A E B F C G D A E

Λόγω της χρήσης των σημείων οκτάβας, τα σύμβολα κλειδιών δεν είναι απαραίτητα στη μουσική μπράιγ. Περιστασιακά, αναγράφονται σύμβολα κλειδιού (κλειδί μπάσου, κλειδί πρίμων ή άλλο), ώστε ο μουσικός με προβλήματα όρασης να μπορεί να δει όλες τις λεπτομέρειες της τυπωμένης παρτιτούρας.

### Μουσικές σημάνσεις
Οι μουσικές ενδείξεις, όπως το ντιμινουέντο, το κρεσέντο ή το ριταρντάντο, παρεμβάλλονται σύμφωνα με τη σημειογραφία της νότας και του ρυθμού και, για να διαφοροποιούνται από τη νότα, την οκτάβα και τα άλλα μουσικά σημεία, προηγείται πάντοτε το "λεκτικό σημείο" (σημεία 3,4,5). Δες τον παρακάτω πίνακα για μερικά παραδείγματα:

Τα slurs μπορούν να δηλωθούν με ένα στίγμα ανάμεσα σε δύο νότες ή με ένα στίγμα σε αγκύλες γύρω από μια ομάδα νότες στην αρχή του στίγματος.

Μουσικά σημεία όπως staccato ή tenuto τοποθετούνται γενικά πριν από τη νότα ή τη συγχορδία που επηρεάζουν. Τα μουσικά σύμβολα στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται αλλάζοντας ένα ντο σε νότα τετάρτου (σημεία 1,4,5,6):

Η "Μουσική παύλα" δηλώνει ότι ένα μέτρο θα συνεχιστεί στην επόμενη γραμμή (αυτό συμβαίνει κάπως πιο συχνά στη μουσική μπράιγ απ' ό,τι στην έντυπη μουσική).

Η "λέξη απόστροφος" δηλώνει ότι η λέξη θα συνεχιστεί στην επόμενη γραμμή.

Τα σημάδια δακτυλοθεσίας φαίνονται στον παρακάτω πίνακα:

### Επαναλαμβανόμενα σύμβολα

Η μουσική Μπράιγ τείνει να είναι αρκετά ογκώδης. Για το λόγο αυτό υπάρχει ένα σύστημα συμβόλων επανάληψης, πολύ πιο εκτεταμένο από εκείνο της έντυπης μουσικής, το οποίο συμβάλλει στη μείωση του αριθμού των σελίδων που γυρίζονται, του μεγέθους των παρτιτούρων και του κόστους εκτύπωσης.

Το σύμβολο επανάληψης (τελείες 2,3,5,6) χρησιμοποιείται όπως το έντυπο σύμβολο εντός του μέτρου  για να υποδείξει ότι ένα beat, μισό μέτρο ή ολόκληρο μέτρο πρέπει να επαναληφθεί.

Επιπλέον, η μουσική Μπράιγ συχνά περιλαμβάνει οδηγίες όπως "επαναλάβετε το μέτρο 2 εδώ" ή "επαναλάβετε τα μέτρα 5 έως 7 εδώ". Αυτές οι οδηγίες είναι επιπλέον των συνηθισμένων σημάτων επανάληψης και του πρώτου και δεύτερου τελικού.

### Αντίστιχες γραμμές και συγχορδίες μέσα σε ένα σύστημα

Σε αντίθεση με την έντυπη μουσική σημειογραφία, η μουσική μπράιγ έχει γραμμική μορφή. Κατά συνέπεια, πρέπει να χρησιμοποιούνται ορισμένες συμβάσεις για την ένδειξη των γραμμών και των συγχορδιών (όταν περισσότερες από μία νότες παίζονται ταυτόχρονα μέσα σε ένα σύστημα).

#### In-accords
Ανεξάρτητες περιφραστικές γραμμές μέσα σε ένα σύστημα υποδεικνύονται μέσω ακκόρντων ολόκληρου ή μερικού μέτρου.  Δίνεται η πρώτη από τις περιφραστικές γραμμές και στη συνέχεια η δεύτερη, που περικλείεται από τα σύμβολα in-accord.  Τα σύμβολα in-accord υποδηλώνουν ότι οι δύο γραμμές πρέπει να παιχτούν ταυτόχρονα. 

### Συμβολισμός διαστημάτων
Τα τμήματα ομοφωνικών συγχορδιών γράφονται με σημειογραφία διαστημάτων. Ενδεικτικά, η σημειογραφία "νότα τετάρτου-C, 3η, 5η" υποδηλώνει ότι το C παίζεται μαζί με τις νότες μιας 3ης και μιας 5ης ψηλότερα από το C, με αποτέλεσμα μια συγχορδία C-E-G μήκους μιας νότας τετάρτου. Η ανάγνωση της σημειογραφίας των διαστημάτων περιπλέκεται κάπως από το γεγονός ότι ορισμένες σημειογραφίες χρησιμοποιούν ανοδική σημειογραφία (καθορίζεται η χαμηλότερη νότα κάθε συγχορδίας και τα διαστήματα διαβάζονται προς τα πάνω από τη συγκεκριμένη νότα) και άλλες χρησιμοποιούν καθοδική σημειογραφία (καθορίζεται η υψηλότερη νότα κάθε συγχορδίας και τα διαστήματα διαβάζονται προς τα κάτω από τη συγκεκριμένη νότα). Η σύγχρονη σύμβαση έγκειται στον καθορισμό της κύριας νότας (είτε της γραμμής του μπάσου είτε της μελωδίας) και αφήνει τα διαστήματα να ανεβαίνουν ή να κατεβαίνουν από τη νότα αυτή, ανάλογα με την περίπτωση. Παραδείγματος χάριν, στα περισσότερα κομμάτια για πιάνο, το αριστερό χέρι καθορίζει την κατώτερη νότα και τα διαστήματα πηγαίνουν πάνω και κάτω, ενώ το δεξί χέρι καθορίζει την ανώτερη νότα και τα διαστήματα πηγαίνουν πάνω και κάτω. Σε πολλές παλιές παρτιτούρες, όλες οι κλίμακες διαβάζονται από κάτω προς τα πάνω ή από πάνω προς τα κάτω. Οι περισσότερες παρτιτούρες περιλαμβάνουν μια σημείωση που υποδεικνύει την κατεύθυνση της σημειογραφίας των διαστημάτων. Ωστόσο, σε ορισμένες παλαιότερες παρτιτούρες, η κατεύθυνση πρέπει να διαπιστωθεί από τα συμφραζόμενα. Κατά σύμβαση, οι εσωτερικές συγχορδίες δίνονται στην ίδια κατεύθυνση με τη σημειογραφία διαστημάτων. Συνεπώς, η εξέταση των εσωτερικών συγχορδιών αποτελεί το κλειδί για τον προσδιορισμό της ανάγνωσης που ισχύει.

### Χειρισμός διαφορετικών ράβδων
Η έντυπη μουσική είναι συχνά γραμμένη σε ταυτόχρονες κλίμακες. Παραδείγματος χάριν, η μουσική για πιάνο γράφεται γενικά σε δύο βαθμίδες που αποτελούν τη μεγάλη βαθμίδα: μία για το υψίφωνο (που χρησιμοποιείται από τους σοπράνο τραγουδιστές) και μία για το μπάσο κλειδί. Το τυπικό χορωδιακό έργο χρησιμοποιεί κυρίως αυτές τις δύο κλίμακες όταν δεν διασταυρώνονται, ή τέσσερις όταν διασταυρώνονται, όπως στη μουσική για κουαρτέτο εγχόρδων (τα πιο συνηθισμένα προστιθέμενα κλειδιά είναι το άλτο και/ή το τενόρο). Οι νότες των διαφορετικών βαθμίδων που παίζονται ταυτόχρονα ευθυγραμμίζονται κάθετα. Λόγω της γραμμικής φύσης της μουσικής μπράιγ και του γεγονότος ότι ο τυφλός μουσικός μπορεί συνήθως να διαβάσει μόνο ένα σύστημα κάθε φορά, οι πολλαπλές κλίμακες αντιμετωπίζονται με διαφορετικούς τρόπους, ανάλογα με την πολυπλοκότητα της μουσικής και άλλες εκτιμήσεις. Η μορφή "bar-on-bar" μοιάζει περισσότερο με την έντυπη μουσική, με τη σημειογραφία του δεξιού χεριού στην επάνω γραμμή και τη σημειογραφία του αριστερού χεριού στην κάτω γραμμή. Διατηρείται ένας βαθμός κάθετης ευθυγράμμισης μεταξύ του δεξιού και του αριστερού χεριού. Υπάρχουν και άλλοι τρόποι χειρισμού της μουσικής με πολλά κύματα: μορφή γραμμής ανά γραμμή, μορφή τμήματος ανά ενότητα, στυλ παραγράφου και μορφή μπάρας ανά μπάρα. Κατά γενικό κανόνα, αυτές οι μορφές καταλαμβάνουν λιγότερο χώρο στη σελίδα, αλλά απαιτούν μεγαλύτερη προσπάθεια από τον μουσικό να βρει έναν τρόπο να κάνει τις κλίμακες να συμπίπτουν. Παραδείγματος χάριν, σε μια παρτιτούρα πιάνου σημειωμένη σε μορφή section-by-section, το μέρος του δεξιού χεριού μπορεί να είναι γραμμένο για τα πρώτα 8 μέτρα, ακολουθούμενο από το μέρος του αριστερού χεριού. Δεν γίνεται καμία προσπάθεια ευθυγράμμισης των μερών. Η ίδια διαδικασία ακολουθείται για τα μέτρα 9 έως 16, και ούτω καθεξής, τμήμα προς τμήμα, σε όλη την παρτιτούρα. Ο τυφλός μουσικός μαθαίνει και απομνημονεύει ένα τμήμα μόνο με το δεξί χέρι, στη συνέχεια μόνο με το αριστερό χέρι, και στη συνέχεια δουλεύει τα χέρια μαζί από τη μνήμη και ανατρέχοντας σε διάφορα σημεία της παρτιτούρας Μπράιγ για να καταλάβει πώς τα τμήματα ταιριάζουν μεταξύ τους. Ένα σημείωμα του μεταγραφέα συχνά διευκρινίζει τη μορφή που χρησιμοποιείται. Ωστόσο, για πολλές παλαιότερες και πιο σύνθετες παρτιτούρες, η μορφή πρέπει να καθοριστεί εξετάζοντας τη μουσική και το πλαίσιο .

## Παραλλαγές στη μουσική Μπράιγ
Με την πάροδο των ετών και σε πολλές χώρες, έχουν προκύψει μικρές διαφορές στην πρακτική της μουσικής Μπράιγ. Ορισμένοι προτιμούσαν ένα διαφορετικό πρότυπο για τη σημειογραφία διαστημάτων ή τη σημειογραφία των βαθμίδων ή χρησιμοποιούσαν διαφορετικούς κώδικες για λιγότερο συνηθισμένες μουσικές σημειώσεις. Μια διεθνής προσπάθεια για την τυποποίηση του κώδικα μουσικής Μπράιγ οδήγησε σε επικαιροποιήσεις που συνοψίζονται στον κώδικα μουσικής Μπράιγ 1997 και περιγράφονται λεπτομερώς στο Νέο Διεθνές Εγχειρίδιο Μουσικής Σημειογραφίας Μπράιγ (1997). Ωστόσο, οι χρήστες θα πρέπει να γνωρίζουν ότι θα συναντήσουν αποκλίσεις όταν παραγγέλνουν παρτιτούρες από τυπογραφεία και βιβλιοθήκες, καθώς αυτές είναι συχνά παλιές και προέρχονται από διαφορετικές χώρες.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Τυφλοί μουσικοί
* Φάρος Τυφλών Ελλάδος  
* Μουσείο Αφής
* ebook: Φάρος Τυφλών της Ελλάδος

* Music scores in Braille at the International Music Score Library Project (IMSLP)
* NLB Braille Music Library
* Braille Music (RNIB)
* The Braille Music Code 1997&mdash;a complete description of the Braille Music Code (HTML).
* Music Braille Code, 2015&mdash;a complete description of the Braille Music Code. Braille Authority of North America. (PDF and BRF).
* Music Braille
* Contrapunctus (2006-2009), was a project of the European Union to design and to develop a demonstration service allowing faster and easier access and use of Braille music scores filed in libraries and transcription centres, by focusing on developing international standards for electronic representations of Braille music.
* Music4VIP (Music for visually impaired people) is a European project, started on 1 November 2012.
* Music21  is a Python-based toolkit for computer-aided musicology. Includes methods to export braille music code. 
* FreeDots is a music notation converter primarily for blind users. It converts MusicXML into Braille Music.
* BMC -- Braille Music Compiler &mdash; Software that converts Braille Music into MusicXML and Lilypond, by Mario Lang.
*Braille Music Notator - Online editor of braille music, written in JavaScript by Toby W. Rush, who also wrote Braille Music Viewer.

* 
*   (print).  (braille).

## Παραπομπές

 

Κατηγορία:Όραση 
Κατηγορία:Μουσική σημειογραφία