Ρομπ Ράινερ

Ο **Ρόμπερτ Νόρμαν Ρέινερ** (6 Μαρτίου 1947 - 14 Δεκεμβρίου 2025) ήταν Αμερικανός σκηνοθέτης, παραγωγός, σενάριογράφος, ηθοποιός και πολιτικός ακτιβιστής.

Ως ηθοποιός, ο Ράινερ έγινε για πρώτη φορά γνωστός σε εθνικό επίπεδο με τον ρόλο του Μάικ Στίβιτς (Μίτχεντ) στην κωμωδία καταστάσεων *All in the Family* (1971–1979) του CBS, μια ερμηνεία που του χάρισε δύο Βραβεία Έμμυ Ζώνης Υψηλής Τηλεθέασης.  Ερμηνευσε επίσης ρόλους στις ταινίες *[[Πέτα τη μαμά από το τρένο]]* (1987), *[[Άγρυπνος στο Σιάτλ]]* (1993), *[[Σφαίρες πάνω από το Μπρόντγουεϊ]]* (1994), *Κλαμπ χωρισμένων γυναικών* (1996), *Όλες οι γυναίκες του προέδρου* (1998), *EDtv* (1999), *Everyone's Hero* (2006) και *[[Ο λύκος της Wall Street|Ο λύκος της Γουόλ Στριτ]]* (2013).

Ο Ράινερ έκανε το σκηνοθετικό του ντεμπούτο με το χέβι μέταλ ψευδοντοκιμαντέρ *This Is Spinal Tap* (1984). Στη συνέχεια, γνώρισε επιτυχία σκηνοθετώντας τη ρομαντική κομεντί *Κυνηγώντας το σίγουρο κρεβάτι* (1985), το δράμα ενηλικίωσης *[[Στάσου πλάι μου]]* (1986), την περιπέτεια φαντασίας *Τρελές ιστορίες έρωτα και φαντασίας* (1987), τη ρομαντική κομεντί *[[Όταν ο Χάρι γνώρισε την Σάλι...]]* (1989), το ψυχολογικό θρίλερ τρόμου *[[Misery (ταινία)|Misery]]* (1990), το στρατιωτικό δικαστικό δράμα *[[Ζήτημα τιμής]]* (1992), το οποίο ήταν υποψήφιο για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας, και τη ρομαντική δραμεντί *Ο έρωτας του προέδρου* (1995). Κέρδισε τέσσερις υποψηφιότητες για Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Σκηνοθεσίας και τρία βραβεία της Ένωσης Σκηνοθετών Αμερικής. 

## Τα πρώτα χρόνια
Ο Ρόμπερτ Νόρμαν Ράινερ γεννήθηκε από Εβραίους γονείς στο Μπρονξ της Νέας Υόρκης στις 6 Μαρτίου 1947. Οι γονείς του ήταν η Εστέλ και ο Καρλ Ράινερ. Στα παιδικά του χρόνια, ο Ράινερ έζησε στην οδό Μπόνι Μίντοου 48 στο Νιου Ροσέλ της Νέας Υόρκης. Αργότερα σπούδασε στη Σχολή Κινηματογράφου του UCLA. 

## Καριέρα
μικρογραφία|Ο Ράινερ (με τους Σάλι Στράδερς, Κάρολ Οκόνορ και Τζιν Στέιπλετον), ως Μάικλ Στίβιτς στη σειρά ''All in the Family'', 1976
Στις αρχές της δεκαετίας του 1960, ο Ράινερ υπηρέτησε ως εκπαιδευόμενος και μαθητευόμενος στο Bucks County Playhouse στο Νιου Χόουπ της Πενσυλβάνιας.  Του αποδίδεται (ως Ρόμπερτ Ράινερ) ο ρόλος του Τόμας στο επεισόδιο 22 του 5ου κύκλου του *Wagon Train*, με τίτλο "The Lieutenant Burton Story", το οποίο προβλήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 1962. Στα τέλη της δεκαετίας του 1960, ο Ράινερ έπαιξε μικρούς ρόλους σε διάφορες τηλεοπτικές εκπομπές, όπως *Μπάτμαν*, *That Girl*, *The Andy Griffith Show*, *Room 222*, *Gomer Pyle, USMC* και *The Beverly Hillbillies*.   Την ίδια εποχή, εμφανίστηκε και σε αρκετές ταινίες, μεταξύ των οποίων ορισμένες που σκηνοθέτησε ο πατέρας του, όπως το *Where's Poppa?* (1970).  Ξεκίνησε την καριέρα του ως τηλεοπτικός σκηνοθέτης για την εκπομπή *Smothers Brothers Comedy Hour* το 1968 και το 1969, ως συνεργάτης του Στιβ Μάρτιν στη συγγραφή. 

Δύο χρόνια αργότερα, ο Ράινερ έγινε ευρέως γνωστός υποδυόμενος τον Μάικλ Στίβιτς, τον φιλελεύθερο γαμπρό του Άρτσι Μπάνκερ, στην κωμωδία καταστάσεων *All in the Family* του Νόρμαν Λιρ,  η οποία με βάση τη βρετανική κωμική σειρά *Till Death Us Do Part*. Η σειρά ήταν το πιο δημοφιλές τηλεοπτικό πρόγραμμα στις Ηνωμένες Πολιτείες για πέντε συνεχόμενους κύκλους (1971–1976). Το παρατσούκλι "Μίτχεντ" (που δόθηκε στον χαρακτήρα του από τον δύστροπο πεθερό του), συνδέθηκε στενά με τον Ράινερ, ακόμη και αφού άφησε τον ρόλο και καθιερώθηκε ως σκηνοθέτης. Ο Ράινερ σχολίασε: "Θα μπορούσα να κερδίσω βραβείο Νόμπελ και θα έγραφαν 'Ο Μίτχεντ κερδίζει το βραβείο Νόμπελ'."  Για την ερμηνεία του, ο Ράινερ κέρδισε δύο βραβεία Έμμυ, έλαβε τρεις επιπλέον υποψηφιότητες και πέντε υποψηφιότητες για Χρυσή Σφαίρα.  Μετά από μια μακρά απουσία από την τηλεοπτική υποκριτική, επέστρεψε με έναν επαναλαμβανόμενο ρόλο στη σειρά *New Girl* (2012–2018). 

Τον Οκτώβριο του 1971, ο Ράινερ εμφανίστηκε ως καλεσμένος σε ένα επεισόδιο της σειράς *The Partridge Family*.  Την επόμενη χρονιά, ο Ράινερ, ο Φιλ Μίσκιν και ο Τζέρι Ίσενμπεργκ δημιούργησαν την κωμωδία καταστάσεων *The Super* για το ABC.  Με πρωταγωνιστή τον Ρίτσαρντ Καστελάνο, η σειρά προβλήθηκε για έναν κύκλο το καλοκαίρι του 1972. 

Ξεκινώντας από τη δεκαετία του 1980, ο Ράινερ καθιερώθηκε ως σκηνοθέτης αρκετών επιτυχημένων ταινιών του Χόλιγουντ που κάλυπταν πολλά και διαφορετικά είδη. Τα πρώτα του έργα περιλαμβάνουν κλασικές καλτ ταινίες όπως το ψευδοντοκιμαντέρ *This Is Spinal Tap* (1984), το δράμα ενηλικίωσης *[[Στάσου πλάι μου]]* (1986) και την κωμωδίας φαντασίας *The Princess Bride* (1987). Ο Ράινερ συνεργαζόταν συχνά με τον μοντέρ Ρόμπερτ Λέιτον.
Ο Ράινερ συνέχισε να σκηνοθετεί μια σειρά από ταινίες που σημείωσαν μεγάλη εμπορική και καλλιτεχνική επιτυχία μέσω της εταιρείας του, της Castle Rock Entertainment. Σε αυτές περιλαμβάνονται η ρομαντική κομεντί *[[Όταν ο Χάρι γνώρισε την Σάλι...]]* (1989), η οποία έχει καταταχθεί στις καλύτερες όλων των εποχών στο είδος της,  το θρίλερ τρόμου *[[Misery (ταινία)|Misery]]* (1990), για το οποίο η Κάθι Μπέιτς κέρδισε Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου, και το πιο εμπορικά επιτυχημένο έργο του, το στρατιωτικό δικαστικό δράμα *[[Ζήτημα τιμής]]* (1992), το οποίο ήταν υποψήφιο για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας.  

Στις επόμενες ταινίες που σκηνοθέτησε ο Ράινερ περιλαμβάνονται η πολιτική αισθηματική ταινία *Ο έρωτας του προέδρου* (1995), το δικαστικό δράμα *Φαντάσματα από το παρελθόν* (1996) και η εμπνευσμένη κωμωδία *Επιθυμίες... στο παρά πέντε!* (2007).  Το 2015, σκηνοθέτησε την ημιαυτοβιογραφική ταινία *Being Charlie*, σε σενάριο του γιου του, Νικ. Η τελευταία του ταινία, *Spinal Tap II: The End Continues* (2025), κυκλοφόρησε τρεις μήνες πριν από τον θάνατό του. 

Ο Ράινερ συνέχισε να παίζει σε δευτερεύοντες ρόλους σε μια σειρά από ταινίες και τηλεοπτικές εκπομπές, όπως *[[Πέτα τη μαμά από το τρένο]]* (1987), *[[Άγρυπνος στο Σιάτλ]]* (1993), *[[Σφαίρες πάνω από το Μπρόντγουεϊ]]* (1994), *Κλαμπ χωρισμένων γυναικών* (1996), *Όλες οι γυναίκες του προέδρου* (1998), *EDtv* (1999) και *[[Ο λύκος της Wall Street|Ο λύκος της Γουόλ Στριτ]]* (2013).  Εμφανίστηκε επίσης σε αρκετές δικές του ταινίες, όπως *This is Spinal Tap,* *Η ιστορία της ζωής μας* (1999), *Άλεξ & Έμμα* (2001) και *Σοκ και δέος* (2017). Ο Ράινερ παρώδησε επίσης τον εαυτό του με εμφανίσεις σε έργα όπως *Dickie Roberts: Former Child Star* (2003) και *30 Rock* (2010).

Τον Δεκέμβριο του 2023, ο Ράινερ άνοιξε το αφιέρωμα *Dick Van Dyke: 98 Years of Magic* του CBS, με έναν φόρο τιμής στον Ντικ Βαν Ντάικ και συζήτηση μαζί του. 

## Πολιτικές απόψεις
δεξιά|μικρογραφία|Ο Ράινερ μιλώντας σε συγκέντρωση του Χάουαρντ Ντιν στις 29 Οκτωβρίου 2003
Ο Ράινερ αφιέρωνε σημαντικό χρόνο και ενέργεια στον φιλελεύθερο ακτιβισμό. 

Ο Ράινερ ήταν συνιδρυτής του Αμερικανικού Ιδρύματος για Ίσα Δικαιώματα, το οποίο ξεκίνησε τη δικαστική προσφυγή κατά της Πρότασης 8 της Καλιφόρνιας που απαγόρευε τον γάμο μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου στην πολιτεία. 

Το 1998, ο Ράινερ προήδρευσε της εκστρατείας για την ψήφιση της Πρότασης 10 της Καλιφόρνιας, της Πρωτοβουλίας για τα Παιδιά και τις Οικογένειες της Καλιφόρνιας, η οποία δημιούργησε το First 5 Καλιφόρνια, ένα πρόγραμμα υπηρεσιών ανάπτυξης πρώιμης παιδικής ηλικίας που χρηματοδοτούνταν από έναν φόρο στα προϊόντα καπνού. Διετέλεσε ο πρώτος πρόεδρος του οργανισμού από το 1999 έως το 2006. Η άσκηση πίεσης από μέρους του, ιδίως ως υποστηρικτής του αντικαπνιστικού, οδήγησε στη σατιρική χρήση της εικόνας του στο επεισόδιο του *[[South Park]]* με τίτλο "Butt Out", όπου απεικονίστηκε ως ένας νοσηρά παχύσαρκος, υποκριτής τύραννος.  

Ο Ράινερ δέχθηκε κριτική για την προεκλογική του εκστρατεία υπέρ της Πρότασης 82, ενός μέτρου ψηφοφορίας για τη χρηματοδότηση κρατικών προσχολικών ιδρυμάτων, ενώ ήταν πρόεδρος της Επιτροπής First 5. Παραιτήθηκε από τη θέση του στις 29 Μαρτίου 2006.  Ένας έλεγχος αργότερα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η επιτροπή δεν είχε παραβιάσει την κρατική νομοθεσία και είχε σαφή νομική εξουσία να διεξάγει δημόσιες διαφημιστικές καμπάνιες που σχετίζονται με την προσχολική ηλικία. Ωστόσο, ο ελεγκτής ανέφερε ότι η επιτροπή ανέθεσε περισσότερα από 77 εκατομμύρια δολάρια σε συμβάσεις μέσων ενημέρωσης χωρίς να εξετάσει το κόστος τους.  Η Πρόταση 82 τελικά δεν κατάφερε να εγκριθεί.  

Ο Ράινερ ήταν μέλος της Ομάδας Εργασίας Κοινωνικής Ευθύνης, μιας οργάνωσης που υποστηρίζει τη μετριοπάθεια σε περιπτώσεις όπου κοινωνικά ζητήματα όπως η βία και η χρήση καπνού διασταυρώνονται με τη βιομηχανία ψυχαγωγίας.  Ήταν επίσης ενεργός σε περιβαλλοντικά ζητήματα, ηγούμενος με επιτυχία της προσπάθειας διατήρησης του ράντσου Άχμανσον της Καλιφόρνιας ως κρατικού πάρκου και καταφυγίου άγριας ζωής αντί για χώρο εμπορικής ανάπτυξης ακινήτων.  Τον Ιούλιο του 2007, παρουσίασε το Spinal Tap στη συναυλία Live Earth στο Λονδίνο.
δεξιά|μικρογραφία|Ο Ράινερ στην Προεδρική Βιβλιοθήκη του LBJ το 2016
Το 2006, ο Ράινερ αναφέρθηκε ως πιθανός υποψήφιος εναντίον του κυβερνήτη της Καλιφόρνιας Άρνολντ Σβαρτσενέγκερ, αλλά αρνήθηκε για προσωπικούς λόγους.  Έκανε εκτεταμένη εκστρατεία για τον Αλ Γκορ, υποψήφιο των Δημοκρατικών για την προεδρία στις προεδρικές εκλογές του 2000,  και στην Άιοβα για τον υποψήφιο των Δημοκρατικών Χάουαρντ Ντιν, ενόψει των κοινοβουλευτικών εκλογών της Άιοβα το 2004.  Υποστήριξε τη Χίλαρι Κλίντον στις εκλογές του 2008 και το 2015 δώρισε 10.000 δολάρια στην Correct the Record, μια επιτροπή πολιτικής δράσης που υποστήριζε την προεδρική εκστρατεία της Κλίντον το 2016.  Μετά τις εκλογές του 2016, ο Ράινερ συνέχισε να κάνει εκστρατεία εναντίον του Ντόναλντ Τραμπ, αποκαλώντας τον ρατσιστή, σεξιστή, ομοφοβικό και αντισημίτη. Δήλωσε ότι ο Χάρβι Γουάνστιν είναι «κακός», αλλά ότι ο Τραμπ ήταν «επίσης κακοποιητής». 

Ο Ράινερ υποστήριξε τον Τζο Μπάιντεν για την προεδρία στις εκλογές των Ηνωμένων Πολιτειών το 2020. 

Τον Ιούνιο του 2021, ο Ράινερ ανακοίνωσε ότι ανέπτυσσε ένα τηλεοπτικό έργο 10 έως 13 επεισοδίων για τη σχέση μεταξύ Βλαντιμίρ Πούτιν και Ντόναλντ Τραμπ. Δήλωσε ότι η σειρά θα εξερευνούσε τα παιδικά χρόνια των ηγετών και θα ιχνηλατούσε τις ζωές τους μέχρι το σημείο που τέμνονται.  

## Προσωπική ζωή
Ο Ράινερ παντρεύτηκε την ηθοποιό και σκηνοθέτρια Πένι Μάρσαλ το 1971. Υιοθέτησε την ηθοποιό Τρέισι Ράινερ, κόρη της Μάρσαλ από προηγούμενο γάμο της με τον Μάικλ Χένρι. Ο Ράινερ και ο Μάρσαλ χώρισαν το 1981. 

Ενώ σκηνοθετούσε την ταινία *[[Όταν ο Χάρι γνώρισε την Σάλι...]]*, ο Ράινερ γνωρίστηκε με τη φωτογράφο Μισέλ Σίνγκερ. Η συνάντηση όχι μόνο επηρέασε την απόφασή του να αλλάξει το τέλος της ταινίας,  αλλά οδήγησε και στον γάμο τους το 1989.  Απέκτησαν τρία παιδιά: τον Τζέικ, τον Νικ και τη Ρόμι. 

Το 1997, οι Ράινερ και Σίνγκερ ίδρυσαν το Ίδρυμα «Είμαι το Παιδί Σου» και το 2004 ίδρυσαν την «Δράση Γονέων για τα Παιδιά», έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό με διττό σκοπό: 1) να ευαισθητοποιήσουν το κοινό σχετικά με τη σημασία των πρώτων χρόνων της παιδικής ηλικίας ενός παιδιού, δημιουργώντας και διανέμοντας εκπαιδευτικά βίντεο για γονείς με τη συμμετοχή διασημοτήτων, και 2) να προωθήσουν τη δημόσια πολιτική μέσω της γονικής εκπαίδευσης και υπεράσπισης. 

Ο Ράινερ δήλωσε ότι η οικογένεια όπου μεγάλωσε δεν ήταν εβραϊκή, αν και ο ίδιος έκανε τελετή μπαρ μιτσβά.  Ο πατέρας του, Καρλ, παραδέχτηκε ότι είχε γίνει άθεος στη διάρκεια τουΟλοκαυτώματος.  Ο Ράινερ αυτοπροσδιορίστηκε ως άθεος στο επεισόδιο της εκπομπής *Real Time με τον Μπιλ Μάχερ* στις 13 Ιανουαρίου 2012.   Αργότερα, είπε ότι ενώ απέρριπτε την οργανωμένη θρησκεία, έτρεφε συμπάθεια προς τις ιδέες του Βουδισμού. 

## Θάνατος
Στις 14 Δεκεμβρίου 2025, ο Ράινερ και η σύζυγός του, Μισέλ, βρέθηκαν νεκροί μέσα στο σπίτι τους στη γειτονιά Μπρέντγουντ του Λος Άντζελες. Η Πυροσβεστική Υπηρεσία του Λος Άντζελες ανταποκρίθηκε σε κλήση για ιατρική βοήθεια στην κατοικία περίπου στις 3:38 μ.μ. Οι αρχές επιβεβαίωσαν αργότερα ότι και οι δύο είχαν υποστεί θανατηφόρα τραύματα από μαχαίρι.  Ο Ράινερ ήταν 78 ετών. 

Η Αστυνομία της πόλης του Λος Άντζελες ξεκίνησε έρευνα για ανθρωποκτονία.  Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, η αστυνομία δήλωσε ότι δεν υπάρχουν ύποπτοι και ότι κανείς δεν βρίσκεται υπό κράτηση. Οι ερευνητές ανέμεναν ένταλμα έρευνας για να διενεργήσουν πλήρη έρευνα στον τόπο του εγκλήματος. 

Εκπρόσωπος της οικογένειας εξέδωσε μια δήλωση: «Με βαθιά θλίψη ανακοινώνουμε τον τραγικό θάνατο της Μισέλ και του Ρομπ Ράινερ. Είμαστε συντετριμμένοι από αυτή την ξαφνική απώλεια και ζητάμε να σεβαστούμε την ιδιωτικότητά μας σε αυτή την απίστευτα δύσκολη στιγμή».   Σύμφωνα με πηγές, τα σώματά τους ανακαλύφθηκαν από ένα μέλος της οικογένειας. 

### Φόρος τιμής και αντίδραση
Η δήμαρχος του Λος Άντζελες, Κάρεν Μπας, χαρακτήρισε τον θάνατο του Ράινερ «καταστροφική απώλεια για την πόλη και τη χώρα μας», επικαλούμενη το δημιουργικό του έργο και τους αγώνες του για κοινωνική δικαιοσύνη.  Ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας Γκάβιν Νιούσομ δήλωσε ότι είναι «συντετριμμένος», επαινώντας την «απεριόριστη ενσυναίσθηση» του Ράινερ και τους αγώνες του για τα παιδιά και τα πολιτικά δικαιώματα. 

Ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα δήλωσε ότι αυτός και η σύζυγός του Μισέλ ήταν «συντετριμμένοι», σημειώνοντας τη «βαθιά πίστη του Ράινερ στην καλοσύνη των ανθρώπων».  Η πρώην αντιπρόεδρος Καμάλα Χάρις περιέγραψε το ζευγάρι ως «αγαπητούς φίλους». 

Στη βιομηχανία του θεάματος, ο πρόεδρος της Ένωσης Κινηματογραφικών Ηθοποιών Σον Άστιν τίμησε τον Ράινερ ως «μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες στην ιστορία του κινηματογράφου και της τηλεόρασης».  Προσωπικά φόρο τιμής απέτισαν ο σκηνοθέτης Μπεν Στίλερ, ο οποίος χαρακτήρισε τον θάνατό του «τεράστια απώλεια», και ο σταρ του Monty Python Έρικ Άιντλ, ο οποίος περιέγραψε τον Ράινερ ως «υπέροχο άνθρωπο». 

## Φιλμογραφία
[δεξιά|μικρογραφία|Ο Ράινερ στο [San Diego Comic-Con 2025, προωθώντας *το Spinal Tap II*]]

### Ως ηθοποιός

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* 
* American Foundation for Equal Rights
* Parents Action for Children
* 

Κατηγορία:Αμερικανοί άθεοι
Κατηγορία:Αμερικανοί σκηνοθέτες κινηματογράφου
Κατηγορία:Αμερικανοί ηθοποιοί κινηματογράφου
Κατηγορία:Αμερικανοί ηθοποιοί τηλεόρασης
Κατηγορία:Αμερικανοί τηλεοπτικοί παραγωγοί
Κατηγορία:Αμερικανοί σεναριογράφοι
Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις