Οικονομία της Ελλάδας

**Η ελληνική οικονομία** είναι η οικονομία της Ελληνικής Δημοκρατίας, μιας ανεπτυγμένης χώρας υψηλού εισοδήματος και μέλους της ευρωζώνης.

Η Ελλάδα διαθέτει μια προηγμένη, υπηρεσιοκεντρική οικονομία με ισχυρή παρουσία στον τουρισμό και τη ναυτιλία, δύο τομείς που αποτελούν διαχρονικά πυλώνες της ανάπτυξής της. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (World Economic Outlook, Οκτώβριος 2025), το ονομαστικό ΑΕΠ της χώρας ανέρχεται σε περίπου **304,84 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ**, καθιστώντας την μία από τις μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (περίπου 16η θέση) και της ευρωζώνης (11η θέση).

Σε όρους ισοτιμίας αγοραστικής δύναμης (PPP), το ΑΕΠ εκτιμάται σε υψηλότερα επίπεδα, ενώ το κατά κεφαλήν ΑΕΠ (ονομαστικό) κυμαίνεται γύρω στα **27.000–29.000 δολάρια**, με το PPP να προσεγγίζει τα **46.000–47.000 δολάρια**. Η χώρα έχει ανακάμψει σημαντικά από την παρατεταμένη κρίση χρέους (2009–2018) και την ύφεση της πανδημίας COVID-19, καταγράφοντας σταθερή ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια (περίπου 2,1% το 2024 και προβλεπόμενη ανάπτυξη γύρω στο 2,0–2,1% για το 2025).

Η οικονομία βασίζεται κατά κύριο λόγο στον **τριτογενή τομέα** (υπηρεσίες), ο οποίος συνεισφέρει περίπου το 80% του ΑΕΠ, με τον τουρισμό να αποτελεί βασικό μοχλό ανάπτυξης. Το 2025, η Ελλάδα κατέγραψε νέο ιστορικό ρεκόρ τουριστικών αφίξεων, φτάνοντας τα **37,98 εκατομμύρια** διεθνείς επισκέπτες (+5,6% σε σχέση με το 2024), ενώ τα έσοδα από τον τουρισμό ξεπέρασαν τα **23,6 δισεκατομμύρια ευρώ**.

Η **ελληνική ναυτιλία** παραμένει παγκόσμιος ηγέτης: οι ελληνόκτητες εταιρείες ελέγχουν περίπου το **16–20%** της παγκόσμιας χωρητικότητας (deadweight tonnage), με τον στόλο να ξεπερνά τα 5.000–5.700 πλοία ανάλογα με την περίοδο. Άλλοι σημαντικοί τομείς περιλαμβάνουν τη βιομηχανία (περίπου 16%), τον αγροτικό τομέα (περίπου 4%) και αναδυόμενους κλάδους όπως η τεχνολογία, η ανανεώσιμη ενέργεια και οι υπηρεσίες logistics.

Μετά από χρόνια δημοσιονομικής προσαρμογής και μεταρρυθμίσεων, η Ελλάδα επέστρεψε στην **επενδυτική βαθμίδα** (investment grade) το 2023–2025 από τους μεγάλους οίκους αξιολόγησης (S&P, Fitch, DBRS, Scope Ratings και αργότερα Moody's), με σταθερές ή θετικές προοπτικές. Το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ συνεχίζει πτωτική πορεία χάρη στην ισχυρή ονομαστική ανάπτυξη και τα πρωτογενή πλεονάσματα.

Η Ελλάδα είναι ιδρυτικό μέλος του ΟΟΣΑ, μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το 1981 και της ευρωζώνης από το 2001. Παρά τις προκλήσεις (υψηλό χρέος, δημογραφικό πρόβλημα, γραφειοκρατία), η οικονομία εμφανίζει ανθεκτικότητα, υποστηριζόμενη από ευρωπαϊκά κονδύλια (Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας), ιδιωτικές επενδύσεις και ισχυρή εξωτερική ζήτηση για τουρισμό και ναυτιλιακές υπηρεσίες.

## Ιστορική διαδρομή
(Εδώ μπορείς να συνεχίσεις με την υπόλοιπη δομή του λήμματος: ιστορική εξέλιξη, δομή οικονομίας, τομείς, κρίση 2009-2018, ανάκαμψη, προοπτικές κ.λπ.)

## Πηγές
* Διεθνές Νομισματικό Ταμείο – World Economic Outlook, Οκτώβριος 2025.
* Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) – Εθνικοί Λογαριασμοί.
* Τράπεζα της Ελλάδος – Στατιστικά τουρισμού και ναυτιλίας.
* Eurostat, World Bank, UNCTAD.

Κατηγορία:Οικονομία της Ελλάδας
Κατηγορία:Οικονομίες χωρών

## Ιστορία

thumb|κέντρο|αύξηση ΑΕΠ 1950-1980, διάφορες χώρες. Πηγή: Penn World Tables

thumb|κέντρο|αύξηση ΑΕΠ 1980-2000. Πηγή: Penn World Tables

Η ελληνική οικονομία είχε εντυπωσιακούς ρυθμούς ανόδου μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο και τον Εμφύλιο, κατά κύριο λόγο όμως επειδή ξεκινούσε από, πολύ χαμηλή βάση. Η συνεχής σύγκλιση με τις αναπτυγμένες δυτικές χώρες διακόπηκε απότομα το 1973 λόγω της πρώτης μεγάλης πετρελαϊκής κρίσης, κάτι που συνετέλεσε και στην πτώση της χούντας. Ακόμη χειρότερη έγινε η κατάσταση το 1979, με το ξέσπασμα της δεύτερης πετρελαϊκής κρίσης.

thumb|right|αλλαγές εμπορικού ισοζυγίου μετά την υιοθέτηση του ευρώ, πηγή: OECD
Την 1 Ιανουαρίου 2002 η Ελλάδα, και οι άλλες έντεκα τότε χώρες της ευρωζώνης απέκτησαν κοινό νόμισμα, το ευρώ. Η ένταξη της Ελλάδας στη ζώνη του ευρώ έγινε το 2001 μετά την επιτυχή πορεία σύγκλισης των δημοσιονομικών μεγεθών και την ικανοποίηση κατά τη διάρκεια του 2000 των (τεσσάρων εκ των πέντε) κριτηρίων της συνθήκης του Μάαστριχτ (πληθωρισμός, έλλειμμα γενικής κυβέρνησης, δημόσιο χρέος, μηχανισμός συναλλαγματικών ισοτιμιών, μακροπρόθεσμο επιτόκιο δανεισμού). Το ακαθάριστο προϊόν συνέχισε να αυξάνεται με ρυθμούς άνω του ευρωπαϊκού μέσου όρου εν μέρει λόγω των επενδύσεων σε υποδομές σχετιζόμενες με τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004, αλλά και λόγω της ευκολίας πρόσβασης σε πιστώσεις για καταναλωτικές δαπάνες. Ωστόσο η Ελλάδα από το 2001 έως και το 2005 βρέθηκε να παραβιάζει το κριτήριο για έλλειμμα κάτω από 3% του Συμφώνου Σταθερότητας (το οποίο έχει σκοπό να διασφαλίζει ότι τα κράτη μετά την ένταξη στην ευρωζώνη και την ικανοποίηση των κριτηρίων του Μάαστριχτ, συνεχίζουν να τα τηρούν).

μικρογραφία|300x300εσ|(Ανεργία στην Ελληνική Δημοκρατία, Νοέμβριο 2023)
μικρογραφία|300x300px|αριστερά|(Ανεργία στην Ελληνική Δημοκρατία, Οκτώβριο 2021)



### Η Ελληνική Οικονομία σήμερα

Η **Ελλάδα** είναι μια ανεπτυγμένη χώρα με υψηλό εισόδημα και πολύ υψηλό Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης (HDI). Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του PNUD (Human Development Report 2025, δεδομένα 2023), η Ελλάδα κατατάσσεται στην **34η θέση** παγκοσμίως με HDI 0,908, ανήκοντας στην κατηγορία «πολύ υψηλής ανθρώπινης ανάπτυξης».

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (World Economic Outlook, Οκτώβριος 2025), το ονομαστικό ΑΕΠ της χώρας ανέρχεται σε περίπου **304,84 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ**, ενώ σε όρους ισοτιμίας αγοραστικής δύναμης (PPP) είναι σημαντικά υψηλότερο. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ (ονομαστικό) εκτιμάται γύρω στα **27.000–29.400 δολάρια**, ενώ σε PPP προσεγγίζει τα **46.800 δολάρια**.

Η ελληνική οικονομία είναι έντονα **υπηρεσιοκεντρική**: ο τριτογενής τομέας (υπηρεσίες) συνεισφέρει περίπου το **77–80%** του ΑΕΠ, η βιομηχανία περίπου το **15–18%**, ενώ ο πρωτογενής τομέας (γεωργία, αλιεία, δασοκομία) κυμαίνεται γύρω στο **3,5–4,5%**.

#### Κύριοι πυλώνες της οικονομίας

* **Τουρισμός**: Αποτελεί τον πιο δυναμικό και σημαντικό τομέα. Το 2025 η Ελλάδα κατέγραψε ιστορικό ρεκόρ με **37,98 εκατομμύρια** διεθνείς επισκέπτες (αύξηση 5,6% σε σχέση με το 2024), ενώ τα έσοδα από τον τουρισμό ξεπέρασαν τα **23,6 δισεκατομμύρια ευρώ** (+9,4%). Ο τουρισμός συμβάλλει άμεσα και έμμεσα σε πάνω από το 20–25% του ΑΕΠ και απασχολεί εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενους.

* **Ναυτιλία**: Η Ελλάδα παραμένει η ισχυρότερη ναυτιλιακή δύναμη παγκοσμίως. Οι ελληνόκτητες εταιρείες ελέγχουν περίπου το **16–21%** της παγκόσμιας χωρητικότητας (deadweight tonnage), με στόλο που ξεπερνά τα 5.100–5.700 πλοία. Η ναυτιλία συμβάλλει σημαντικά στο ισοζύγιο πληρωμών και αποτελεί βασική πηγή συναλλάγματος.

* **Βιομηχανία και μεταποίηση**: Περιλαμβάνει τρόφιμα και ποτά, φαρμακευτικά, χημικά, μεταλλικά προϊόντα, διύλιση πετρελαίου, υφαντουργία και μηχανήματα. Ο τομέας έχει ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια χάρη σε ξένες επενδύσεις και ευρωπαϊκά κονδύλια.

* **Γεωργία και πρωτογενής τομέας**: Παρά το μικρό ποσοστό στο ΑΕΠ, η Ελλάδα είναι σημαντικός παραγωγός ελαιολάδου, φρούτων, καπνού, βαμβακιού και τυριών. Ο τομέας παραμένει σημαντικός για την περιφερειακή απασχόληση και τις εξαγωγές.

#### Θέση στην Ευρώπη και τον κόσμο
Η Ελλάδα διαθέτει τη μεγαλύτερη οικονομία στα Βαλκάνια και αποτελεί παραδοσιακό επενδυτή στην περιοχή (Αλβανία, Βουλγαρία, Ρουμανία, Σερβία, Βόρεια Μακεδονία). Είναι ιδρυτικό μέλος του ΟΟΣΑ και μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το 1981 και της ευρωζώνης από το 2001 (υιοθέτηση ευρώ με ισοτιμία 340,75 δραχμές ανά ευρώ).

Η χώρα έχει επιστρέψει πλήρως στην **επενδυτική βαθμίδα** (investment grade) από το 2023–2025 από όλους τους μεγάλους οίκους αξιολόγησης (S&P, Fitch, DBRS, Scope Ratings, Moody's), με σταθερές ή θετικές προοπτικές. Το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ ακολουθεί πτωτική πορεία χάρη στην ονομαστική ανάπτυξη και τα πρωτογενή πλεονάσματα.

#### Εργατικό δυναμικό και παραγωγικότητα
Το εργατικό δυναμικό ανέρχεται σε περίπου 4,8–4,9 εκατομμύρια άτομα. Η Ελλάδα παραδοσιακά κατατάσσεται μεταξύ των χωρών με τις περισσότερες ώρες εργασίας στον ΟΟΣΑ. Το ποσοστό ανεργίας έχει μειωθεί σημαντικά (γύρω στο 8–10% το 2025), φτάνοντας σε επίπεδα προ κρίσης, αν και παραμένουν προκλήσεις όπως η νεανική ανεργία, η υποαπασχόληση και το brain drain.

#### Πρόσφατη πορεία και προοπτικές
Μετά την κρίση χρέους (2009–2018) και την ύφεση της πανδημίας COVID-19, η ελληνική οικονομία επέδειξε αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα. Το 2024–2025 η ανάπτυξη κυμαίνεται γύρω στο 2,0–2,3%, υποστηριζόμενη από ιδιωτική κατανάλωση, τουρισμό, επενδύσεις και ευρωπαϊκά κονδύλια (Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας). Για το 2026 προβλέπεται συνέχιση της ανάπτυξης γύρω στο 2,1–2,2%.

Παρά τις προκλήσεις (υψηλό δημόσιο χρέος, δημογραφικό, γραφειοκρατία, παραγωγικότητα), η οικονομία ωφελείται από τις μεταρρυθμίσεις, την ψηφιοποίηση, τις επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.

Η Ελλάδα είναι μέλος του ΔΝΤ και του ΠΟΕ, ενώ παραμένει σημαντικός παίκτης στη Μεσόγειο και τα Βαλκάνια.

### Οικονομική κρίση 2009-2019

Η **οικονομική κρίση χρέους 2009-2019** (συχνά αναφερόμενη και ως **ελληνική κρίση χρέους** ή **Μνημονιακή περίοδος**) αποτελεί μία από τις πιο σοβαρές και παρατεταμένες οικονομικές κρίσεις στην ιστορία της μεταπολεμικής Ευρώπης και τη βαθύτερη ύφεση που έχει βιώσει οποιαδήποτε χώρα-μέλος της ευρωζώνη από τη δημιουργία του ευρώ. Η κρίση δεν οφειλόταν αποκλειστικά στην παγκόσμια οικονομική ύφεση 2008, αλλά σε συνδυασμό χρόνιων δομικών προβλημάτων της ελληνικής οικονομίας (υψηλά και συστηματικά δημοσιονομικά ελλείμματα, διογκωμένο δημόσιο χρέος, χαμηλή ανταγωνιστικότητα, υπερβολική εξάρτηση από δανεισμό για κατανάλωση, πελατειακό κράτος και υποβολή ανακριβών στατιστικών στοιχείων) και της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης.

Μέχρι το τέλος του 2009, το δημοσιονομικό έλλειμμα του 2009 είχε αναθεωρηθεί από τις αρχικές εκτιμήσεις του 6-7% σε **15,4% του ΑΕΠ**, ενώ το δημόσιο χρέος έφτασε το **127% του ΑΕΠ**. Αυτό οδήγησε σε απότομη απώλεια εμπιστοσύνης από τις διεθνείς αγορές, εκτίναξη των επιτοκίων των ελληνικών ομολόγων (spreads έναντι γερμανικού bund άνω των 1.000 μονάδων βάσης) και αδυναμία αναχρηματοδότησης του χρέους με βιώσιμα επιτόκια. Τον Μάιο του 2010 η Ελλάδα υπέγραψε το **πρώτο Μνημόνιο** με την λεγόμενη Τρόικα (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΕΚΤ και ΔΝΤ), λαμβάνοντας δάνειο ύψους 110 δισεκατομμυρίων ευρώ υπό αυστηρές προϋποθέσεις δημοσιονομικής προσαρμογής, περικοπών μισθών-συντάξεων, αύξησης φόρων και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.

Η εφαρμογή των μέτρων προσαρμογής προκάλεσε βαθιά και παρατεταμένη ύφεση: το πραγματικό ΑΕΠ συρρικνώθηκε κατά 4,1% το 2009, 5,7% το 2010, 9,9% το 2011, 8,3% το 2012 και 2,3% το 2013, με συνολική πτώση άνω του 25% σε σχέση με το 2008. Το 2012 πραγματοποιήθηκε η **μεγαλύτερη αναδιάρθρωση χρέους (PSI)** στην παγκόσμια ιστορία, με «κούρεμα» περίπου 100 δισεκατομμυρίων ευρώ για τους ιδιώτες ομολογιούχους, ενώ ακολούθησαν το δεύτερο Μνημόνιο (2012) και το τρίτο Μνημόνιο (2015-2018). Η συνολική χρηματοδοτική στήριξη ξεπέρασε τα 288 δισεκατομμύρια ευρώ.

Οι κοινωνικές επιπτώσεις ήταν δραματικές: η ανεργία εκτοξεύτηκε στο 27,5% το 2013 (άνω του 50% στους νέους), η φτώχεια και η κοινωνική ανισότητα αυξήθηκαν κατακόρυφα, ενώ η χώρα βίωσε το μεγαλύτερο κύμα μετανάστευσης νέων επιστημόνων μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (Brain Drain άνω των 600.000 ατόμων). Παράλληλα, η κρίση προκάλεσε έντονη πολιτική αστάθεια με επαναλαμβανόμενες εκλογές, την άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ το 2015 και το δημοψήφισμα του Ιουλίου 2015.

Η έξοδος από τα Μνημόνια ολοκληρώθηκε τον Αύγουστο του 2018, ενώ η χώρα αποχώρησε από το καθεστώς **ενισχυμένης εποπτείας** τον Αύγουστο του 2022, τέσσερα χρόνια νωρίτερα από τον αρχικό προγραμματισμό. Η ανάκαμψη ξεκίνησε δειλά το 2014-2019 (θετικοί ρυθμοί 0,8% το 2014, 1,5% το 2017, 2,1% το 2018 και 2,3% το 2019), αλλά διακόπηκε προσωρινά από την πανδημία COVID-19 το 2020. Σήμερα η ελληνική οικονομία έχει ανακάμψει σημαντικά, με σταθερή ανάπτυξη, επιστροφή στην επενδυτική βαθμίδα και υψηλούς ρυθμούς αύξησης του ΑΕΠ, ωστόσο οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της κρίσης (υψηλό δημόσιο χρέος, δημογραφικό πρόβλημα, χαμηλή παραγωγικότητα σε ορισμένους κλάδους) παραμένουν ορατές.

#### ΑΕΠ ανά περιφέρεια της Ελλάδας (2023)

**Πηγή:** Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), Περιφερειακοί Λογαριασμοί, Ιανουάριος 2026 (προσωρινά στοιχεία 2023 και αναθεωρημένα 2022).

Η κρίση του 2009-2019 δεν ήταν μόνο οικονομική, αλλά και κοινωνική και πολιτική. Άλλαξε ριζικά το μοντέλο ανάπτυξης της χώρας, μείωσε δραστικά το βιοτικό επίπεδο εκατομμυρίων πολιτών και άφησε βαθιά σημάδια που η οικονομία προσπαθεί ακόμα να ξεπεράσει, παρά την ισχυρή ανάκαμψη των τελευταίων ετών.

## Πηγές
* Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, World Economic Outlook (2010-2025).
* Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), Εθνικοί και Περιφερειακοί Λογαριασμοί.
* Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Εκθέσεις για την Ελλάδα (2010-2025).
* Τράπεζα της Ελλάδος, Ετήσιες Εκθέσεις Διοικητή.
* Νόμοι Μνημονίων (Ν. 3845/2010, Ν. 4046/2012, Ν. 4336/2015).

Κατηγορία:Οικονομική κρίση στην Ελλάδα
Κατηγορία:Οικονομία της Ελλάδας
Κατηγορία:Ιστορία της Ελλάδας (21ος αιώνας)

### Παγκόσμια οικονομική ύφεση 2020
μικρογραφία|380x380εσ|Ρυθμός ανάπτυξης Α.Ε.Π. (%). Περίοδος οικονομικής ύφεσης 2020
Η πανδημία COVID-19 είχε σημαντικό αντίκτυπο στην οικονομία της Ελλάδας, ωθώντας την ξανά σε ύφεση το 2020. Η πανδημία ανέκοψε την οικονομική ανάκαμψη της χώρας που ξεκίνησε το 2018 και το 2019 μετά από χρόνια δυσκολιών που προκλήθηκαν από την ύφεση του 2008. Η Ελλάδα, η οποία βρισκόταν σε πορεία ανάκαμψης μετά από μια δεκαετή κρίση χρέους, βρέθηκε και πάλι αντιμέτωπη με οικονομικές προκλήσεις λόγω των μέτρων περιορισμού της πανδημίας.

Το δημόσιο έλλειμμα αυξήθηκε κατά 8% το 2020, αντανακλώντας τις προσπάθειες της κυβέρνησης να στηρίξει την οικονομία εν μέσω των σοβαρών οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας. Το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 34,1%, φθάνοντας το 205,6% του ΑΕΠ, αντανακλώντας την υψηλή δανειακή επιβάρυνση της χώρας. Παρά ταύτα, η Ελλάδα κατάφερε να λάβει δάνεια με χαμηλό κόστος δανεισμού, με διπλάσια δάνεια σε σχέση με το 2010, λόγω της βελτιωμένης οικονομικής της σταθερότητας και της στήριξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η πανδημία δημιούργησε μια άνευ προηγουμένου επιβάρυνση στο εθνικό σύστημα υγείας, με τις απαιτούμενες δαπάνες να ξεπερνούν το 11% του ΑΕΠ, ενώ ο κρατικός προϋπολογισμός για το εθνικό σύστημα υγείας ήταν μόλις 4,2%. Η κυβέρνηση χρειάστηκε να περικόψει δαπάνες από άλλες υπηρεσίες για να στηρίξει το σύστημα υγείας, το οποίο αντιμετώπισε σοβαρές προκλήσεις για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της πανδημίας. Τα λουκέτα προκάλεσαν σημαντική διακοπή της εμπορικής κίνησης για επτά μήνες, οδηγώντας στο κλείσιμο πολλών επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένων τουριστικών εγκαταστάσεων αξίας δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ.

Ο τουρισμός, ο οποίος αποτελεί έναν από τους βασικούς μοχλούς της ελληνικής οικονομίας, επηρεάστηκε σοβαρά από την πανδημία. Η τουριστική κίνηση μειώθηκε κατά 73%, οδηγώντας σε σημαντικές απώλειες εσόδων και θέσεων εργασίας στον τομέα. Για να στηρίξει τις εναπομείνασες επιχειρήσεις και τους εργαζόμενους, η κυβέρνηση παρείχε δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των επικουρικών και κύριων συντάξεων. Ωστόσο, οι καταθέσεις των νοικοκυριών μειώθηκαν κατά 55 δισεκατομμύρια ευρώ, λόγω της έλλειψης εμπιστοσύνης στις τράπεζες της χώρας, και η ανεργία αυξήθηκε από 17,2% σε 20%.

Ως απάντηση στις επιπτώσεις της πανδημίας στην οικονομία, η κυβέρνηση εφάρμοσε μια σειρά μέτρων, συμπεριλαμβανομένου ενός πακέτου στήριξης ύψους 41 δισεκατομμυρίων ευρώ για τις επιχειρήσεις και τους εργαζόμενους. Το πακέτο περιλάμβανε, μεταξύ άλλων, επιδοτήσεις μισθών, φορολογικές ελαφρύνσεις και στήριξη της ρευστότητας. Η κυβέρνηση εφάρμοσε επίσης μια σειρά δημοσιονομικών και νομισματικών μέτρων για τη στήριξη της οικονομίας, συμπεριλαμβανομένων αναστολών χρεών, εγγυήσεων δανείων και χρηματικής χαλάρωσης.

Παρά τον σοβαρό οικονομικό αντίκτυπο της πανδημίας, η οικονομική ανάκαμψη της Ελλάδας αναμένεται να συνεχιστεί το 2021, χάρη στα μέτρα στήριξης της κυβέρνησης και την εξάπλωση του εμβολίου. Ωστόσο, η ανάκαμψη παραμένει εύθραυστη, με αβεβαιότητες σχετικά με την εξέλιξη της πανδημίας και τις επιπτώσεις της στην παγκόσμια οικονομία.

#### Σύγχρονες εξελίξεις (2023–2025)
Μετά την πολυετή οικονομική κρίση η ελληνική οικονομία επέστρεψε σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης. Το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2,3% το 2023 και αναμένεται να διατηρήσει σταθερή ανοδική πορεία τα επόμενα έτη, φτάνοντας το 2,5% έως το 2025 σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Παράλληλα, το ποσοστό ανεργίας μειώνεται σταδιακά, φτάνοντας το 10,1% το 2024 και 8,3% τον Απρίλιο του 2025. Στον τομέα των δημοσιονομικών, η χώρα καταγράφει πλέον πρωτογενή πλεονάσματα (1,3% του ΑΕΠ το 2024), ενώ το δημόσιο χρέος βαίνει μειούμενο – από 163,9% του ΑΕΠ το 2023 σε 146,6% το 2025.

#### Αποπληρωμή χρέους
Το Ελληνικό Δημόσιο έχει ήδη αποπληρώσει σημαντικό μέρος από τα διμερή δάνεια που έλαβε κατά την κρίση, συνολικού ύψους 52,9 δισ. ευρώ, και συνεχίζει με πρόωρη αποπληρωμή των υπολοίπων, που ανέρχονται σε 31,6 δισ. ευρώ. Στόχος είναι η ολοκλήρωση αυτής της αποπληρωμής έως το 2031, δηλαδή δέκα χρόνια νωρίτερα από το αρχικό χρονοδιάγραμμα (2041).

## Θέσεις εργασίας (εργατικό δυναμικό) 2009-2021
{
	"version": 2,
	"width": 600,
	"height": 350,
	"data": [
		{
			"name": "table",
			"values": [
				{
					"x": 2009,
					"y": 4250000
				},
				{
					"x": 2010,
					"y": 4100000
				},
				{
					"x": 2011,
					"y": 3850000
				},
				{
					"x": 2012,
					"y": 3765000
				},
				{
					"x": 2013,
					"y": 3635000
				},
				{
					"x": 2014,
					"y": 3679000
				},
				{
					"x": 2015,
					"y": 3698500
				},
				{
					"x": 2016,
					"y": 3735000
				},
				{
					"x": 2017,
					"y": 3820000
				},
				{
					"x": 2018,
					"y": 3950000
				},
				{
					"x": 2019,
					"y": 3980000
				},
				{
					"x": 2020,
					"y": 3888000
				},
				{
					"x": 2021,
					"y": 4024725
				}
			]
		}
	],
	"scales": [
		{
			"name": "x",
			"type": "linear",
			"range": "width",
			"zero": false,
			"domain": {
				"data": "table",
				"field": "x"
			}
		},
		{
			"name": "y",
			"type": "linear",
			"range": "height",
			"nice": true,
			"domain": {
				"data": "table",
				"field": "y"
			}
		}
	],
	"axes": [
		{
			"type": "x",
			"scale": "x"
		},
		{
			"type": "y",
			"scale": "y"
		}
	],
	"marks": [
		{
			"type": "line",
			"from": {
				"data": "table"
			},
			"properties": {
				"enter": {
					"x": {
						"scale": "x",
						"field": "x"
					},
					"y": {
						"scale": "y",
						"field": "y"
					},
					"y2": {
						"scale": "y",
						"value": 0
					},
					"interpolate": {
						"value": "monotone"
					},
					"stroke": {
						"value": "steelblue"
					},
					"strokeWidth": {
						"value": 3
					}
				}
			}
		}
	]
}

Το 2021 το 85,3% (42,2% γυναίκες και 57,8% άνδρες) του πληθυσμού απασχολείτο από κάποια δραστηριότητα ενώ το 14,7% (57,1% και 42,9% άνδρες και γυναίκες αντίστοιχα) ευρίσκετο στην ανεργία. Το 74,2 των γυναικών και το 63,8% των ανδρών βρίσκονταν σε μισθωτή εργασία, το 16,3% και 24,3% αυτοαπασχολούμενοι χωρίς προσωπικό, το 5,3% και 9,8% αυτοαπασχολούμενοι με προσωπικό και το 4,2% και 2,2% σε οικογενειακή επιχείρηση. Συνολικά, 3.928.εκ απασχολούμενοι, το 696.9χιλ απασχολούμενοι στο εμπόριο, 560.000 στο δημόσιο, 446.000 στον πρωτογενή τομέα, 390.000 στη μεταποίηση, 324.500 στον τουρισμό, 283.000 στην υγεία, 141.800 σε κατασκευές. Οι άνεργοι ανήρχοντο στους 678.000 με 48.704 κενές θέσεις. Ο μέσος εργαζόμενος εργάστηκε 37,5 ώρες την εβδομάδα.

## Τομείς

### Πρωτογενής τομέας

### Δευτερογενής τομέας

Μεταξύ 2005 και 2011, η Ελλάδα είχε το υψηλότερο ποσοστό αύξησης της βιομηχανικής παραγωγής σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2005 από όλα τα μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με αύξηση 6%. Στατιστικά στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι ο βιομηχανικός τομέας επλήγη από την ελληνική κρίση καθ 'όλη τη διάρκεια του 2009 και του 2010, ενώ η εγχώρια παραγωγή μειώθηκε κατά 5,8% και η βιομηχανική παραγωγή γενικά κατά 13,4%. Επί του παρόντος, η Ελλάδα βρίσκεται στην τρίτη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση στην παραγωγή μαρμάρου (άνω των 920.000 τόνων), μετά την Ιταλία και την Ισπανία.

Μεταξύ 1999 και 2008, ο όγκος του λιανικού εμπορίου στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά μέσο όρο 4,4% ετησίως (συνολική αύξηση 44%), ενώ μειώθηκε κατά 11,3% το 2009. Ο μόνος τομέας που δεν είδε αρνητική ανάπτυξη το 2009 ήταν η διοίκηση και οι υπηρεσίες, με οριακή αύξηση 2,0%.

Το 2009, η παρα γωγικότητα της εργασίας στην Ελλάδα ήταν 98% εκείνη του μέσου όρου της ΕΕ, αλλά η παραγωγικότητα της ανά ώρα εργασίας ήταν 74% από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Ο μεγαλύτερος βιομηχανικός εργοδότης στη χώρα (το 2007) ήταν η μεταποιητική βιομηχανία (407.000 άτομα), ακολουθούμενη από την κατασκευαστική βιομηχανία (305.000) και η εξόρυξη (14.000).

Η Ελλάδα διαθέτει σημαντική βιομηχανία ναυπηγικής και συντήρησης πλοίων. Τα έξι ναυπηγεία γύρω από το λιμάνι του Πειραιά είναι από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη. Τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα έχει γίνει ηγέτης στην κατασκευή και συντήρηση πολυτελών σκαφών αναψυχής.

### Τριτογενής τομέας
### Ναυτιλία

Η ναυτιλία είναι παραδοσιακά ένας βασικός τομέας της ελληνικής οικονομίας από την αρχαιότητα. Το 1813, το ελληνικό εμπορικό ναυτικό αποτελείτο από 615 πλοία. Η συνολική χωρητικότητά του ήταν 153.580 τόνοι και ήταν επανδρωμένη με 37.526 μέλη του πληρώματος και 5.878 κανόνια. Το 1914 οι αριθμοί ανήλθαν σε 449.430 τόνους και 1.322 πλοία (από τα οποία 287 ήταν ατμοκίνητα).

Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1960 το μέγεθος του ελληνικού στόλου σχεδόν διπλασιάστηκε, κυρίως μέσω της επένδυσης των ναυτικών μεγιστάνων Ωνάση, Βαρδινογιάννη, Λιβάνου και Νιάρχου. Η βάση της νεοελληνικής ναυτιλιακής βιομηχανίας δημιουργήθηκε μετά τον Β 'Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν οι Έλληνες ναυτιλιακοί επιχειρηματίες μπόρεσαν να συγκεντρώσουν τα πλεονάζοντα πλοία που τους πωλούσε η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών μέσω του Νόμου περί Πωλήσεων Πλοίων της δεκαετίας του 1940.

Η Ελλάδα βρίσκεται στην τέταρτη θέση στον κόσμο σε αριθμό πλοίων (3.695), πίσω από την Κίνα (5.313), την Ιαπωνία (3.991) και τη Γερμανία (3.833). Μια έκθεση των εφοπλιστών για την περίοδο 2011-2012 αποκαλύπτει ότι η ελληνική σημαία είναι η έβδομη που χρησιμοποιείται περισσότερο διεθνώς για τη ναυτιλία, ενώ κατέχει την δεύτερη θέση στην ΕΕ.

Όσον αφορά τις κατηγορίες πλοίων, οι ελληνικές εταιρείες κατέχουν το 22,6% των δεξαμενόπλοιων παγκοσμίως και το 16,1% των φορτηγών πλοίων στον κόσμο. Ένα επιπλέον ισοδύναμο 27,45% του παγκόσμιου δεξαμενόπλοιου είναι επί παραγγελία, με άλλα 12,7% των πλοίων μεταφοράς φορτίου χύδην επίσης κατόπιν παραγγελίας. Τα έσοδα από τη ναυτιλία ανήλθαν σε 14,1 δισ. ευρώ το 2011, ενώ μεταξύ του 2000 και του 2010 η ελληνική ναυτιλία συνεισέφερε συνολικά 140 δισ. ευρώ  (το ήμισυ του δημόσιου χρέους της χώρας το 2009 και 3,5 φορές τα έσοδα από την Ευρωπαϊκή Ένωση την περίοδο 2000-2013). Η έκθεση του ECSA για το 2011 έδειξε ότι υπάρχουν περίπου 750 ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες.

Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία από την Ένωση Ελλήνων Εφοπλιστών δείχνουν ότι ο ελληνικός ιδιόκτητος στόλος αποτελείται από 3.428 πλοία, συνολικής χωρητικότητας 245 εκατομμυρίων τόνων νεκρού βάρους, που αντιστοιχούν στο 15,6% της φέρουσας ικανότητας ολόκληρου του παγκόσμιου στόλου, συμπεριλαμβανομένων των 23,6 τοις εκατό του παγκόσμιου στόλου δεξαμενόπλοιων και 17,2% ξηρού φορτίου.

Με τη μέτρηση της ναυτιλίας ως οιονεί εξαγωγών και από άποψη νομισματικής αξίας, η Ελλάδα κατέλαβε την 4η θέση παγκοσμίως το 2011 έχοντας εξάγει ναυτιλιακές υπηρεσίες αξίας 17.704.132 εκατομμυρίων δολαρίων. Μόνον η Δανία, η Γερμανία και η Νότια Κορέα κατέγραψαν υψηλότερα κατά τη διάρκεια αυτού του έτους. Παρομοίως, η κατανομή των ναυτιλιακών υπηρεσιών που παρασχέθηκαν στην Ελλάδα από άλλες χώρες ως οιονεί εισαγωγές και η διαφορά μεταξύ εξαγωγών και εισαγωγών ως εμπορικού ισοζυγίου.

## Κοινωνική κατάσταση
Το 71,6% των ελληνικών νοικοκυριών δεν οφείλει κανένα δάνειο με το 20,1% να οφείλει 1 και το υπόλοιπο 8,3% να οφείλει από 2 και άνω με κύριο τύπο δανείου να αποτελεί το στεγαστικό (55,1%) και το καταναλωτικό (45,8%), με το μέσο νοικοκυριό να δαπανά 295,8 ευρώ μηνιαίως σε τρόφιμα. Το 25% του πληθυσμού κατέχει το 45,2% του εθνικού εισοδήματος και το 44,4% του εθνικού εισοδήματος, το 50%. Μέσο διαθέσιμο εισόδημα, με έτος αναφοράς εισοδήματος το 2019, είναι 10.041 ευρώ με μία τετραμελή οικογένεια να αγγίζει το κατώφλι της φτώχειας από τα 11.064 και κάτω, 5.269 ατομικώς με τον κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού να μειώνεται στο 17,7% και να αυξάνεται στο 18,9% το 2023.

## Εμπόριο και επενδύσεις
### Επενδύσεις
Από την πτώση του κομμουνισμού, η Ελλάδα έχει επενδύσει σε μεγάλο βαθμό στις γειτονικές χώρες. Μεταξύ του 1997 και του 2009, το 12,11% των ξένων κεφαλαίων άμεσης επένδυσης στη Βόρεια Μακεδονία ήταν ελληνικά, καταλαμβάνοντας την τέταρτη θέση. Μόνο το 2009 οι Έλληνες επένδυσαν 380 εκατομμύρια ευρώ στη χώρα, με εταιρείες όπως τα Ελληνικά Πετρέλαια να έχουν πραγματοποιήσει σημαντικές στρατηγικές επενδύσεις.

Η Ελλάδα επένδυσε 1,38 δισ. Ευρώ στη Βουλγαρία μεταξύ του 2005 και του 2007 και πολλές σημαντικές εταιρείες (συμπεριλαμβανομένης της Βουλγαρικής Ταχυδρομικής Τράπεζας της Βουλγαρικής Τράπεζας Coca-Cola Βουλγαρίας) ανήκουν σε ελληνικούς χρηματοπιστωτικούς ομίλους. Στη Σερβία δραστηριοποιούνται 250 ελληνικές επιχειρήσεις με συνολικό κεφάλαιο άνω των 2 δισ.  Οι ρουμανικές στατιστικές από το 2005 δείχνουν ότι οι ελληνικές επενδύσεις στη χώρα ξεπέρασαν τα € 3 δισ. Η Ελλάδα ήταν ο μεγαλύτερος επενδυτής στην Αλβανία μετά την πτώση του κομμουνισμού, με το 25% των ξένων επενδύσεων το 2016 να προέρχεται από την Ελλάδα, επιπλέον οι επιχειρηματικές σχέσεις μεταξύ των δύο είναι εξαιρετικά ισχυρές και συνεχώς αυξάνονται.

### Εμπόριο

## Δείτε επίσης
*Τηλεπικοινωνίες στην Ελλάδα
*Τουρισμός στην Ελλάδα
*Μεταφορές στην Ελλάδα 
*Κατάλογος των ελληνικών υποδιαιρέσεων του ΑΕΠ
*Μεταφορές στην Ελλάδα
*Φοροδιαφυγή και διαφθορά στην Ελλάδα 
*Φορολογία στην Ελλάδα

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Ελληνική Στατιστική Υπηρεσία
* Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία
* Eurostat, Statistics Explained: Κατά κεφαλήν ΑΕΠ, κατά κεφαλήν κατανάλωση και δείκτες επιπέδου τιμών (Δεκεμβρίου του 2011)
* Μελέτες και Εκδόσεις της Τραπέζης της Ελλάδος
* ΙΟΒΕ
* Economist
*
*Ηλίας Χρυσοχοϊδης (Ilias Chrissochoidis), "Η οικονομική πολιτική της Ενωσης Κέντρου", *Το ΒΗΜΑ*, 10 Απριλίου 2022, σελ. Α38(62), και ''Οικονομικός Ταχυδρόμος'', 17 Απριλίου 2022.