Τζουζέπε Ζαναρντέλι

Ο **Τζουζέπε Ζαναρντέλι** (, 29 Οκτωβρίου 1826 – 26 Δεκεμβρίου 1903) ήταν Ιταλός νομικός και πολιτική προσωπικότητα. Διετέλεσε πρωθυπουργός της Ιταλίας από τις 15 Φεβρουαρίου 1901 έως τις 3 Νοεμβρίου 1903. Εύγλωττος ρήτορας, ήταν επίσης Μεγάλος Διδάσκαλος σε τεκτονική στοά. Ο Ζαναρντέλι, εκπροσωπώντας την αστική τάξη από τη Λομβαρδία, προσωποποιούσε τον κλασικό φιλελευθερισμό του 19ου αιώνα, αφοσιωμένος στην επέκταση του δικαιώματος ψήφου, τον αντικληρικαλισμό, τις πολιτικές ελευθερίες, το ελεύθερο εμπόριο και την οικονομία laissez-faire. Καθ' όλη τη μακρά πολιτική του καριέρα, ήταν από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές της ελευθερίας της συνείδησης και του διαζυγίου.

## Πρώτα χρόνια
Γεννήθηκε στην Μπρέσια στις 29 Οκτωβρίου 1826. Ήταν μαχητής στο εθελοντικό σώμα κατά τη διάρκεια του Πρώτου Ιταλικού Πολέμου της Ανεξαρτησίας του 1848 μεταξύ της Αυστριακής Αυτοκρατορίας και του Βασιλείου της Σαρδηνίας, κατά την εποχή της ιταλικής ενοποίησης. Μετά την χαμένη μάχη της Νοβάρα πήγε στην Πίζα για να σπουδάσει νομική και επέστρεψε στην Μπρέσια για να γίνει δικηγόρος. Για ένα διάστημα έβγαζε τα προς το ζην διδάσκοντας νομικά, αλλά παρενοχλήθηκε από την αυστριακή αστυνομία και του απαγορεύτηκε να διδάξει λόγω της άρνησής του να συνεισφέρει γράφοντας φιλοαυστριακά άρθρα στον τύπο.

Το 1859 αναγκάστηκε να καταφύγει στην Ελβετία. Μετακόμισε στο Λουγκάνο, αλλά επέστρεψε εγκαίρως για να οργανώσει την εξέγερση της Μπρέσια στον Δεύτερο Ιταλικό Πόλεμο της Ανεξαρτησίας και υποδέχτηκε τον Τζουζέπε Γκαριμπάλντι στην πόλη. Καταταγμένος στους Κυνηγούς των Άλπεων, παρέμεινε στην περιοχή μέχρι την ανακωχή της Βιλλαφράνκα ντι Βερόνα. Με την προσάρτηση της Λομβαρδίας στο Πεδεμόντιο, εξελέγη στο Κοινοβούλιο στο Τορίνο .

Εξελέγη βουλευτής το 1859, έλαβε διάφορους διοικητικούς διορισμούς, αλλά ανέλαβε πολιτικό αξίωμα μόνο το 1876, όταν η Αριστερά, της οποίας ήταν εξέχον και ισχυρό μέλος, ανέλαβε την εξουσία.  Ο Ζαναρντέλι έγινε ελευθεροτέκτονας το 1860. Μυήθηκε στη Στοά «Προπαγάνδα» της Ρώμης.

## Κυβερνητική θητεία
Το 1876 έγινε Υπουργός Δημοσίων Έργων στην πρώτη κυβέρνηση του Αγκοστίνο Ντεπρέτις και Υπουργός Εσωτερικών στην κυβέρνηση του Μπενεντέτο Καϊρόλι το 1878.  Υπό την τελευταία ιδιότητα, συνέταξε τη μεταρρύθμιση του δικαιώματος ψήφου, αλλά προκάλεσε δυσαρέσκεια με την αναποφασιστικότητα των διοικητικών του πράξεων, ιδιαίτερα όσον αφορά την αλυτρωτική αναταραχή, και με τη θεωρία του για την καταστολή και όχι την πρόληψη του εγκλήματος, η οποία οδήγησε για ένα διάστημα σε μια επιδημία δολοφονιών.

Ανατράπηκε από τον Καϊρόλι τον Δεκέμβριο του 1878, επέστρεψε στην κυβέρνηση ως Υπουργός Δικαιοσύνης το 1881 με την κυβέρνηση Ντεπρέτις και κατάφερε να ολοκληρώσει τον εμπορικό κώδικα. Ήταν επίσης ο αρχιτέκτονας της εκλογικής μεταρρύθμισης του 1892, η οποία μείωσε την ηλικία ψήφου από 25 σε 21 έτη και μείωσε το ελάχιστο φορολογικό όριο για την ψήφο ή επέτρεψε την απόκτηση απολυτηρίου δημοτικού σχολείου.

Εγκαταλελειμμένος για λίγο από τον Ντεπρέτις το 1883, παρέμεινε στην αντιπολίτευση μέχρι το 1887, όταν και ενώθηκε ξανά με τον Ντεπρέτις ως Υπουργός Δικαιοσύνης, διατηρώντας το χαρτοφυλάκιό του καθ' όλη τη διάρκεια της επακόλουθης κυβέρνησης του Φραντσέσκο Κρίσπι, μέχρι τις 31 Ιανουαρίου 1891. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ξεκίνησε τη μεταρρύθμιση του δικαστικού σώματος  και ψήφισε έναν νέο ποινικό κώδικα, ο οποίος ενοποίησε την ποινική νομοθεσία στην Ιταλία, κατάργησε τη θανατική ποινή και αναγνώρισε το δικαίωμα των εργαζομένων στην απεργία.  Ο κώδικας θεωρήθηκε σπουδαίο έργο από τους σύγχρονους Ευρωπαίους νομικούς.

Μετά την πτώση της κυβέρνησης του Τζοβάννι Τζολίττι το 1893, ο Ζαναρντέλι έκανε μια επίπονη αλλά ανεπιτυχή προσπάθεια να σχηματίσει κυβέρνηση. Εκλεγμένος πρόεδρος του επιμελητηρίου το 1894 και το 1896, άσκησε αυτό το αξίωμα με ικανότητα μέχρι που, τον Δεκέμβριο του 1897, αποδέχτηκε το Υπουργείο Δικαιοσύνης στην κυβέρνηση του Αντόνιο ντι Ρουντίνι, μόνο και μόνο για να παραιτηθεί την επόμενη άνοιξη λόγω διαφωνιών με τον συνάδελφό του, Εμίλιο, μαρκήσιο Βισκόντι-Βενόστα, σχετικά με τα μέτρα που ήταν απαραίτητα για να αποτραπεί η επανάληψη της σφαγής του Μπάβα-Μπεκάρις τον Μάιο του 1898.

## Ανάληψη Πρωθυπουργίας
Επιστρέφοντας στην προεδρία του κοινοβουλίου, εγκατέλειψε ξανά τη θέση του προκειμένου να συμμετάσχει στην εκστρατεία κατά του νομοσχεδίου για τη δημόσια ασφάλεια (1899–1900) που περιόριζε την πολιτική δραστηριότητα και την ελευθερία του λόγου, το οποίο εισήγαγε η κυβέρνηση του στρατηγού Λουίτζι Πελού. Ανταμείφθηκε με το γεγονός ότι του δόθηκε η δυνατότητα να σχηματίσει κυβέρνηση με την υποστήριξη της Άκρας Αριστεράς μετά την πτώση της κυβέρνησης του Τζουζέπε Σαράκο τον Φεβρουάριο του 1901.  Ο Τζιολίτι έγινε Υπουργός Εσωτερικών στην κυβέρνηση του Ζαναρντέλι και έγινε ο πραγματικός επικεφαλής της.

Ως πρωθυπουργός επικέντρωσε την προσοχή του στο ζήτημα του Νότου: τον Σεπτέμβριο του 1902 πραγματοποίησε ένα ταξίδι στη Μπαζιλικάτα, μια από τις φτωχότερες περιοχές της Ιταλίας, για να διαπιστώσει ιδίοις όμμασι τα προβλήματα στην Νότια Ιταλία .  Η θητεία του ωστόσο παρεμποδίστηκε από την επιδεινούμενη υγεία του, αλλά ψηφίστηκαν ορισμένες κοινωνικές μεταρρυθμίσεις, όπως ένας νόμος για τη μείωση του φόρου στο αλεύρι, νόμοι που ρύθμιζαν την αποζημίωση των εργατών και την εργασία γυναικών και παιδιών, και ελήφθησαν μέτρα για τη θεραπεία των φτωχών ανθρώπων που επλήγησαν από την ελονοσία .

Το 1902, ψηφίστηκε νόμος που όριζε την ελάχιστη ηλικία εργασίας στα 12 έτη,  ενώ παράλληλα περιόριζε την εργάσιμη ημέρα για τις γυναίκες εργάτριες σε 11 ώρες.  Την ίδια χρονιά, συστάθηκε ένα Ανώτατο Συμβούλιο Εργασίας ως συμβουλευτικό όργανο «για να εξετάζει εργασιακά ζητήματα και να γνωμοδοτεί επί προτεινόμενης νομοθεσίας».  Ένας νόμος που εισήχθη στις 21 Ιουνίου 1902 ενέκρινε την ίδρυση ενός αγροτικού πιστωτικού ιδρύματος στο Λάτιο με την εξουσία να χορηγεί βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες γεωργικές πιστώσεις σε αυτήν την επαρχία. Κατά τη διάρκεια της θητείας του, ψηφίστηκε ο νόμος αριθ. 254 στις 31 Μαΐου 1903, με στόχο τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των εργαζομένων και τον έλεγχο της κερδοσκοπίας στον τομέα της στέγασης, με την ίδρυση ενός Δημόσιου Ινστιτούτου Στέγασης . Ο νόμος ήταν επίσης γνωστός ως νόμος Luzzatti, καθώς εισήχθη από τον βουλευτή Luigi Luzzatti, μέλος της αντιπολίτευσης εκείνη την εποχή.

Ωστόσο, το προτεινόμενο νομοσχέδιο διαζυγίου του, αν και ψηφίστηκε στην αίθουσα, έπρεπε να αποσυρθεί λόγω της έντονης αντίθεσης της χώρας.  Αποσύρθηκε από την κυβέρνηση στις 21 Οκτωβρίου 1903 λόγω της επιδείνωσης της υγείας του,  και ο Τζιολίτι τον διαδέχθηκε ως πρωθυπουργός.  Κουρασμένος και άρρωστος, πέθανε στο Τοσκολάνο Μαντέρνο στις 26 Δεκεμβρίου 1903.

## Παραπομπές

## Πηγές
* Clark, Martin (2008). *[https://archive.org/details/modernitaly1871t0000clar/ Modern Italy: 1871 to the present]*, Third Edition, London/New York: Routledge, 
* De Grand, Alexander J. (2001). *[https://books.google.com/books?id=fUvJCuQxmP0C The hunchback's tailor: Giovanni Giolitti and liberal Italy from the challenge of mass politics to the rise of fascism, 1882–1922]*, Greenwood.
* Giolitti, Giovanni (1923). *[https://archive.org/details/dli.ernet.7778/ Memoirs of My Life]* (translated by Edward Storer). London: Chapman and Dodd Ltd.
* Mazzola, Ettore Maria (2016). *[https://www.google.com/books/edition/La_citt%C3%A0_sostenibile_%C3%A8_possibile_The_s/7a5qCwAAQBAJ The sustainable city is possible: A possible strategy for recovering urban quality and local economies]*. Rome: Gangemi Editore 
* Sarti, Roland (2004). *[https://books.google.com/books?id=xhoLorFC1iwC Italy: a reference guide from the Renaissance to the present]*, New York: Facts on File Inc., 
* Seton-Watson, Christopher (1967). *[https://books.google.com/books?id=nJkOAAAAQAAJ Italy from liberalism to fascism, 1870–1925]*, New York: Taylor & Francis, 
* Vecchi, Giovanni (2017). *[https://www.google.com/books/edition/Measuring_Wellbeing/gxvGDQAAQBAJ? Measuring Wellbeing: A History of Italian Living Standards]*, New York, NY: Oxford University Press 

Κατηγορία:Πρωθυπουργοί της Ιταλίας
Κατηγορία:Ιταλοί ελευθεροτέκτονες
Κατηγορία:Βουλευτές της 20ής κοινοβουλευτικής περιόδου του Βασιλείου της Ιταλίας
Κατηγορία:Βουλευτές της 19ης κοινοβουλευτικής περιόδου του Βασιλείου της Ιταλίας
Κατηγορία:Βουλευτές της 18ης κοινοβουλευτικής περιόδου του Βασιλείου της Ιταλίας
Κατηγορία:Βουλευτές της 17ης κοινοβουλευτικής περιόδου του Βασιλείου της Ιταλίας