Σεισμός στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη (2022)

Στις 22 Απριλίου 2022, στις 23:07 τοπική ώρα (21:07 Θερινή Ώρα Κεντρικής Ευρώπης), σεισμός μεγέθους 5,7 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ έπληξε τη νότια Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Το επίκεντρο βρισκόταν στο χωριό Στρουπίτσι της Ερζεγοβίνης, 10 περίπου χιλιόμετρα στα ανατολικά της πόλης Στόλατς και 14 χιλιόμετρα από την πόλη Λιούμπινιε. Ήταν ο πέμπτος μεγαλύτερος σεισμός στη χώρα, καθώς και ο σημαντικότερος από τον σεισμό της Μπάνια Λούκα το 1969. 

## Τεκτονικό σκηνικό
Το νότιο τμήμα της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης βρίσκεται εντός των εξωτερικών Δειναρικών Άλπεων, μιας οροσειράς που σχηματίστηκε από τη σύγκρουση μεταξύ της αδριατικής πλάκας και της ευρασιατικής πλάκας, μια διαδικασία που ξεκίνησε στη Μέση έως Ύστερη Ιουράσι περίοδο με την αποβολή οφιόλιθων στο περιθώριο της Αδριατικής Θάλασσας. Από την Ύστερη Κρητιδική έως την Παλαιόκαινο εποχή αυτή η διαδικασία άρχισε να περιλαμβάνει τις ανθρακικές πλατφόρμες της αδριατικής πλάκας. Αυτές οι πλατφόρμες ήταν σαν τις σημερινές Μπαχάμες, με περιοχές με πυκνή ανθρακική ανάπτυξη, όπως η πλατφόρμα της Απουλίας, χωρισμένες από ζώνες βαθύτερων υδάτων, όπως το μεγαλύτερο μέρος της σημερινής Αδριατικής Θάλασσας. 

Το νότιο τμήμα των εξωτερικών Δειναρικών Άλπεων είναι μέτρια έως εξαιρετικά ενεργό σεισμικά. Ιστορικοί σεισμοί σε αυτήν την περιοχή περιλαμβάνουν περιστατικά κοντά στο Ντουμπρόβνικ το 1639 (M 6,2, Imax (μέγιστη ένταση) = VIII της κλίμακας Μερκάλι) και το 1667 (M7,1, Imax = IX EMS98), ένα περιστατικό το 1850 κοντά στο Στον (Imax = VIII–IX EMS98 ), ένα περιστατικό 23 χλμ. δυτικά του σεισμού του 2022 το 1907 (Io (ένταση στο επίκεντρο) = VII–VIII MCS ), τον σεισμό του Λιούμπινιε το 1927 (M5,8–6,0, Io=VIII MCS ), τον σεισμό του Μαυροβουνίου το 1979 (M7,1, Imax=VIII EMS98 ) και τον σεισμό Στον–Σλάνο το 1996 (M6,0, Imax=VIII MSK).  

## Σεισμός
Σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Υδρομετεωρολογική Υπηρεσία της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης (FHMZ BiH), ο σεισμός είχε μέγεθος M 5,6 και μέγιστη ένταση VIII της κλίμακας Μερκάλι (σοβαρή) και σημειώθηκε κοντά στο Στόλακ.  Η υπηρεσία αξιολόγησε τον σεισμό σε μέγεθος M 5.7. Ανέφεραν ότι συνέβη 14&nbsp;χλμ. βόρεια-βορειοανατολικά του Λιούμπινιε σε βάθος 10&nbsp;χλμ.  Σύμφωνα με την Κροατική Σεισμολογική Υπηρεσία, το επίκεντρο ήταν κοντά στο Λιούμπινιε, το μέγεθος ήταν 6,1 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ και η ένταση ήταν VIII (σοβαρά καταστροφική) στην Ευρωπαϊκή μακροσεισμική κλίμακα (EMS-98).  

Από μια ανάλυση του κύριου σεισμού και των 7.217 μετασεισμών (M≥1,3) που καταγράφηκαν τους επόμενους εννέα μήνες, εικάζεται ότι ο σεισμός προκλήθηκε από ρήξη σε μια ράμπα (τμήμα βύθισης) στην ώθηση στη βάση της δαλματικής ενότητας. Αυτό συμφωνεί τόσο με τον εστιακό μηχανισμό του σεισμού και το βάθος του εστίας του σεισμού όσο και με αυτόν των περισσότερων μετασεισμών, οι οποίοι ήταν όλοι ασυνήθιστα βαθείς για αυτό το τμήμα των Δειναρικών Άλπεων. 

## Επίπτωση
Μία 28χρονη γυναίκα τραυματίστηκε θανάσιμα όταν ένας βράχος κύλησε από έναν λόφο και έπεσε στην οροφή ενός σπιτιού στο Στόλατς, η οποία κατέληξε στο νοσοκομείο κατά τη διάρκεια της προσπάθειας ανάνηψης. Οι γονείς της νοσηλεύτηκαν με ελαφρά τραύματα.   Επίσημη ημέρα πένθους κηρύχθηκε στο Στόλατς η 24η Απριλίου.  Οκτώ ακόμη άνθρωποι τραυματίστηκαν, αρκετοί από τους οποίους πανικοβλήθηκαν λόγω του σεισμού.   Μέχρι τις 29 Απριλίου, 300 νοικοκυριά στο Στόλατς έχουν αναφέρει ζημιές. Το σχολείο της πόλης ήταν μεταξύ των κατεστραμμένων κτηρίων. 

Ο δήμος του Μπρεκόβιτσα, όπου βρίσκεται το επίκεντρο, διέκοψε για λίγο την ηλεκτροδότηση λόγω του σεισμού. Η πολιτική άμυνα του καντονιού Ερζεγοβίνης-Νέρετβα ανέφερε καταπτώσεις βράχων σε δρόμους από το Στόλατς προς το Μόσταρ, το Νέουμ, το Λιούμπινιε και την Μπερκόβιτσα. Πολλοί δρόμοι στο Στόλατς και ένας στο Μόσταρ αποκλείστηκαν από πεσμένα τούβλα, κεραμίδια και σοβάδες. Στην Τσαπλίνα, πολλά σταθμευμένα αυτοκίνητα υπέστησαν ζημιές από συντρίμμια που έπεφταν από κτίρια. Τέσσερα άτομα τραυματίστηκαν στην Τσαπλίνα. 

Αρκετοί ανθρακωρύχοι σε ανθρακωρυχείο κοντά στο Σαράγεβο υπέστησαν ελαφρά τραύματα, εκ των οποίων τέσσερις χρειάστηκαν ιατρική φροντίδα.  Στην Κροατία, προκλήθηκαν ζημιές σε 11 κτίρια, ανάμεσα στα οποία και η Φραγκισκανική Εκκλησία και ένα σχολείο στο Ντουμπρόβνικ. Μικρές κατολισθήσεις σημειώθηκαν επίσης στην Αδριατική Οδό στη Ζούπα Ντουμπρόβατσκα και κοντά στο Σλίβνο.     Στο Μαυροβούνιο, διακόπηκε η κυκλοφορία στη σιδηροδρομική γραμμή Βελιγραδίου-Μπαρ. 

Ένας μετασεισμός  4,8 βαθμών χτύπησε στις 24 Απριλίου με ένταση VI (ισχυρή) στην κλίμακα Μερκάλι,   προκαλώντας περαιτέρω ζημιές σε κτήρια, μεταξύ των οποίων και ένας αυστροουγγρικός στρατώνας του 19ου αιώνα. 

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Σεισμός καταγράφηκε από τηλεοπτικό σταθμό του Μαυροβουνίου
* Συλλογή από πλάνα που δείχνουν τη στιγμή του σεισμού και τις συνέπειές του
Κατηγορία:Ιστορία της Ερζεγοβίνης
Κατηγορία:Σεισμοί ανά χώρα