Δημήτριος (όνομα)

**Δημήτριος**, ελληνικό αντρικό κύριο όνομα (βαφτιστικό όνομα) το οποίο προέρχεται από το αρχαίο ελληνικό όνομα της θεάς Δήμητρας. Το **Δημήτριος**, συνήθως με τον τύπο **Δημήτρης**, είναι από τα πιο δημοφιλή ονόματα στον ελληνικό χώρο.

## Ετυμολογία του ονόματος

Το όνομα προέρχεται από το αρχαιοελληνικό *Δημήτριος*, «αφιερωμένος στη Δήμητρα», τη θεά των γεωργικών εργασιών, της γονιμότητας και του γάμου στην αρχαιοελληνική μυθολογία. Σύμφωνα με το *[http://www.etymonline.com/index.php Online Etymology Dictionary] *, το λατινικό όνομα *Demetrius* σημαίνει «γιος της Δήμητρας». Το θεωνύμιο *Δήμητρα* παράγεται από το αρχαιοελληνικό *Δημήτηρ* / *Δαμάτηρ* / *Δωμάτηρ*, που είναι αβέβαιου ετύμου, αν και, σύμφωνα με το *Λεξικό της Ελληνικής Γλώσσας* του Μπαμπινιώτη, είναι βέβαιο ότι το δεύτερο συνθετικό του ονόματος περιέχει τη λέξη *μήτηρ* / *μάτηρ*, ενώ το πρώτο συνθετικό πρέπει να ταυτίζεται με τη λέξη *δᾶ* «γη», οπότε το όνομα θα εσήμαινε «μητέρα γη».

## Ονομαστική εορτή
Στις 26 Οκτωβρίου, Δημητρίου μεγαλομάρτυρος.

## Διάδοση του ονόματος
Όνομα ιδιαίτερα δημοφιλές στον ελληνικό χώρο. Σε μια προσπάθεια στατιστικής αποτίμησης της συχνότητας των ελληνικών ονομάτων, το βαφτιστικό *Δημήτριος* εμφανίζεται ως το 6ο πιο συχνό όνομα (2ο ανάμεσα στα αντρικά). Αντίστοιχα, το *[[Δήμητρα (όνομα)|Δήμητρα]]* παρουσιάζεται ως το 15ο πιο συχνό όνομα (10ο ανάμεσα στα γυναικεία) και το *[[Δήμητρα (όνομα)|Δημητρία]]* ως το 438ο πιο συχνό όνομα (316ο ανάμεσα στα γυναικεία).

Στο *Lexicon of Greek Personal Names* (*LGPN*, τμ.  IV), σύμφωνα με το *Θετίμα*, το όνομα Δημήτριος καταγράφεται 3.325 φορές, κυρίως στο χώρο της Μακεδονίας. Πρωιμότερη βέβαιη μαρτυρία στην Αθήνα το 510 π.Χ. Τελευταία μαρτυρία στην Κρήτη τον 7ο αι. μ.Χ.

## Γυναικείος τύπος
*[[Δήμητρα (όνομα)|Δήμητρα]]*, *[[Δήμητρα (όνομα)|Δημητρία]]*

## Κοινοί και διαλεκτικοί τύποι και υποκοριστικά του ονόματος
* **Δημήτρης**, *Δημητρός*, *Δημητράκης*, *Δημητρακάκης*
* *Δρημήτης*· *Δηρμήτσης*
* *Μήτρης*
** *Μήτλης*, *Μητλιούλ’ς*
** *Μήκλης*
** *Μήτρος*, *Μητράκης*, *Μητρής*, *Μητρούσης*
** *Μήρτος*
* *Μήτσιος*
** *Μήτσος*, *Μητσάκης*, *Μητσάλης*, *Μητσέλης*, *Μητσιώρης*
** *Μήτσης*
* *Μήμης*, *Μίμης*, *Μιμάκης*, *Μημής*, *Μημίκος*, *Μημίτας*
** *Μήτος*, *Μητάκ’ς*, *Μητάκος*, *Μητιάκος*, *Μητακός*, υποκοριστικό
** *Μητώνης*
*** *Μοτός*
*** *Μήτης*
** *Μήκας*
** *Μουντής*
** *Μπήτιας*
** *Μπήτσιος*
** *Μπέτσος*
** *Πήτρης*
** *Ποτιός*
* *Τζήμος*
* *Τζήμης*, *Τζίμης*, *Τζιμάκος*, *Τζιμούλης*

## Άγιοι
* Δημήτριος όσιος ο Σκευοφύλαξ, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 25 Ιανουαρίου
* Δημήτριος νεομάρτυς, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 27 Ιανουαρίου
* Δημήτριος νεομάρτυς ο Χίος, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 29 Ιανουαρίου
* Δημήτριος ο Τορναράς (νεομάρτυρας), η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 19 Μαρτίου 
* Δημήτριος νεομάρτυς ο Πελοποννήσιος, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 13 Απριλίου
* Δημήτριος ο εκ Φιλαδελφείας (νεομάρτυρας), η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 2 Ιουνίου
* Δημήτριος, εις των Δέκα Μαρτύρων, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 9 Αυγούστου 
* Δημήτριος μάρτυς, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 11 Σεπτεμβρίου
* Δημήτριος μεγαλομάρτυς ο Μυροβλύτης, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 26 Οκτωβρίου
* Εικόνος Δημητρίου μεγαλομάρτυρος από Θεσσαλονίκης εις Κωνσταντινούπολιν μετάθεσις 26 Οκτωβρίου 
* Δημήτριος μάρτυς, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 15 Νοεμβρίου

## Χρήσεις σε άλλες γλώσσες
Το όνομα συναντάται και σε άλλες χριστιανικές χώρες, για παράδειγμα στην

* Ιταλικά : Demetrio
* Γαλλικά: Demètre
* Πολωνικά:  Demetriusz, Dymitr
* Ρωσικά: Дмитрий (Dmitriy)
* Σερβικά : Димитрије (Dimitrije)
* Ρουμανικά : Dumitru

* Βουλγαρικά: Димитър (Dimitar) 
* Ουκρανικά: Дмитро (Dmytro) 
* Ουγγρικά: Demeter

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Όνομα: Δημήτρης

Κατηγορία:Ανδρικά ελληνικά ονόματα
Κατηγορία:Αγιωνύμια
Κατηγορία:Αρχαία ελληνικά ονόματα
Κατηγορία:Θεοφόρα ονόματα