Μαραθώνιος στους Ολυμπιακούς Αγώνες

Ο **[[Μαραθώνιος|Μαραθώνιος Δρόμος]]** είναι το πιο κλασικό ολυμπιακό αγώνισμα στίβου, αφού δημιουργήθηκε για να τιμηθεί η Ελλάδα με την ευκαιρία της αναβίωσης των Ολυμπιάδων το 1896, στην Αθήνα.

Ο αγώνας διεξάγεται εκτός σταδίου στους δρόμους της διοργανώτριας πόλης. Όμως, ο τερματισμός γίνεται πάντα στο Ολυμπιακό Στάδιο και συγκεντρώνει τεράστιο ενδιαφέρον. Με την τέλεσή του έχουν συνδεθεί πολλά δραματικά επεισόδια και αγωνιώδεις τερματισμοί.

Ο Μαραθώνιος γυναικών εντάχθηκε στο ολυμπιακό πρόγραμμα στίβου το 1984 στην Ολυμπιάδα του Λος Άντζελες.

## Φυσιογνωμίες
* Σπύρος Λούης: Έλληνας ολυμπιονίκης στην Αθήνα το 1896.
* Εμίλ Ζάτοπεκ: Τσέχος ολυμπιονίκης στο Ελσίνκι το 1952, ο οποίος στην ίδια ολυμπιάδα κατέκτησε επίσης τα χρυσά μετάλλια των 5.000 και 10.000 μέτρων. 
* Αμπέμπε Μπικίλα: Αιθίοπας με δύο ολυμπιακές νίκες το 1960 στη Ρώμη και το 1964 στο Τόκιο. Μάλιστα το 1960 νίκησε τρέχοντας ξυπόλητος.
* Βάλντεμαρ Τσιερπίνσκι: Ανατολικογερμανός με δύο ολυμπιακές νίκες το 1976 στο Μόντρεαλ και το 1980 στη Μόσχα.
* Ελιούντ Κιπτσόγκε: Κένυα με δύο χρυσά, το 2016 και το 2021.

## Ολυμπιονίκες
### Άνδρες
* 1896
**   Σπύρος Λούης
* 1900 
**   Μισέλ Τεατό
* 1904
**   Τόμας Χικς
* *[[Στίβος στην Ολυμπιάδα 1906|1906]]*1 
**   *Μπίλι Σέρινγκ*
* 1908
**   Τζον Χάγιες
* 1912
**   Κένεθ Μακάρθρουρ
* 1920
**   Χάνες Κολεμάινεν 
* 1924
**   Άλμπιν Στένροος
* 1928
**    Ελ Ουαφί
* 1932
**   Χουάν Σαβάλα
* 1936
**  /  Σον Κιτέι2  
* 1948
**   Ντέλφο Καμπρέρα
* 1952
**   Εμίλ Ζάτοπεκ
* 1956
**   Αλέν Μιμούν
* 1960
**   Αμπέμπε Μπικίλα
* 1964
**   Αμπέμπε Μπικίλα
* 1968
**   Μάμο Βόλντε
* 1972
**   Φρανκ Σόρτερ
* 1976 
**   Βάλντεμαρ Τσιερπίνσκι
* 1980
**   Βάλντεμαρ Τσιερπίνσκι
* 1984
**   Κάρλος Λόπεζ
* 1988
**   Τζελίντο Μπορντίν
* 1992
**    Γιανγκ Τσο Χουάνγκ
* 1996
**    Γιοσία Θουγκβάνε 
* 2000
**   Γκεζαχένιε Αμπέρα
* 2004
**    Στέφανο Μπαλντίνι
* 2008
**   Σάμιουελ Γουανχίρου
* 2012
**   Στέφεν Κίπροτιτς
* 2016
**   Ελιούντ Κίπτσογκε
* 2021
**   Ελιούντ Κίπτσογκε
* 2024
**   Ταμιράτ Τολά

**Σημειώσεις**:     
1 Το 1906 διεξήχθη η ανεπίσημη Μεσο-ολυμπιάδα.    
2 Ο νικητής του 1936 Σον Κιτέι, ήταν από την Κορέα, τότε κατεχόμενη από την Ιαπωνία, γι’ αυτό η διπλή σημαία: /.

thumb|280px|Ο Αμπέμπε Μπικίλα ήταν ο πρώτος αθλητής που κατέκτησε δύο χρυσά Ολυμπιακά μετάλλια τρέχοντας μάλιστα ξυπόλητος στην πρώτη του νίκη

### Γυναίκες
* 1984
**   Τζόαν Μπινόιτ
* 1988
**   Ρόζα Μότα
* 1992
**  20px|border/ Βαλεντίνα Γιεγκόροβα (Ενωμένη Ομάδα της πρώην ΕΣΣΔ)
* 1996
**    Φατούμα Ρόμπα 
* 2000
**    Ναόκο Τακαχάσι 
* 2004
**    Μιζούκι Νογκούτσι 
* 2008
**   Κωνσταντίνα Τομέσκου 
* 2012
**   Τίκι Γκελάνα
* 2016
**   Τζεμίμα Σούμγκονγκ 
* 2021
**   Πέρες Τζεπτσίρτσιρ
* 2024
**   Σιφάν Χασάν

## Ολυμπιακό ρεκόρ
Το **ολυμπιακό ρεκόρ** για το αγώνισμα των ανδρών είναι **2:06:32** και σημειώθηκε από τον Κενυάτη Σάμιουελ Γουανχίρου στις 24 Αυγούστου 2008 κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του Πεκίνου. 

Το αντίστοιχο ρεκόρ για τις γυναίκες είναι **2:23:07** και σημειώθηκε από την Τίκι Γκελάνα (Αιθιοπία) στις 5 Αυγούστου 2012 κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του Λονδίνου.

## Πηγές
# *Οι Ολυμπιονίκες 1896-1980*, Χρυσός Τύπος Α.Ε.
# *Ολυμπιάδα 80*, Olympic Press
# Τοm McNab: *Ολυμπιακοί Αγώνες 1984*, Bell
# *Η Ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων*, Εκδοτική Αθηνών.

## Παραπομπές


Μαραθωνιος
Ολυμπιακοι