Πρόεδρος της Σικελίας

Ο **Πρόεδρος της Περιφέρειας της Σικελίας**, σύμφωνα με το άρθρο 21 του Ειδικού Καταστατικού της Περιφέρειας, είναι ο επικεφαλής της Περιφερειακής Κυβέρνησης και εκπροσωπεί τη Σικελία.

## Ιστορία
Από το 1947 το Παλάτσο ντ' Ορλεάν είναι η έδρα της προεδρίας της Περιφέρειας της Σικελίας. Πρώτος πρόεδρος υπήρξε ο Τζουζέπε Αλέσι, ο οποίος εξελέγη στις 30 Μαΐου 1947 από τους περιφερειακούς βουλευτές με την απόλυτη πλειοψηφία των μελών. Ο τελευταίος πρόεδρος που εξελέγη από τη Σικελική Περιφερειακή Συνέλευση ήταν ο Βιντσέντζο Λεάντζα.

Από το 2001, μετά τη μεταρρύθμιση που εισήχθη με τον συνταγματικό νόμο της 31ης Ιανουαρίου 2001 αρ. 2, ο οποίος αντικατέστησε το άρθρο 9 του ειδικού καταστατικού, ο πρόεδρος εκλέγεται με καθολική και άμεση ψηφοφορία ταυτόχρονα με τη Σικελική Περιφερειακή Συνέλευση, σύμφωνα με το σύστημα ''simul stabunt simul cadent''. Ο πρώτος πρόεδρος που εξελέγη με αυτή τη διαδικασία ήταν ο Σαλβατόρε Κουφάρο.

Ο εν ενεργεία πρόεδρος της Περιφέρειας της Σικελίας είναι ο Ρενάτο Σκιφάνι, ο οποίος εξελέγη στις 13 Οκτωβρίου 2022.

## Νομικές πτυχές

Οι αρμοδιότητες του προέδρου, χάρη στην Ειδική Αυτονομία της Σικελίας, διαφοροποιούνται ως προς το εύρος των εξουσιών από εκείνες των προέδρων των περιφερειών απλού καθεστώτος.

### Εκλογή, διάρκεια θητείας και επανεκλογή
Υποψήφιοι για την Προεδρία της Περιφέρειας της Σικελίας, σύμφωνα με το άρθρο 3 των νέων μεταβατικών και τελικών διατάξεων του Καταστατικού, που εισήχθησαν με τον συνταγματικό νόμο αρ. 2/2001, είναι οι επικεφαλής των περιφερειακών λιστών, και Πρόεδρος εκλέγεται ο υποψήφιος επικεφαλής που έλαβε τον μεγαλύτερο αριθμό έγκυρων ψήφων σε περιφερειακό επίπεδο. Για την υποψηφιότητα είναι απαραίτητο να έχει συμπληρώσει το εικοστό πρώτο έτος της ηλικίας του έως την ημέρα της εκλογής και να έχει την ιδιότητα του εκλογέα, δηλαδή να είναι εγγεγραμμένος στους εκλογικούς καταλόγους της Περιφέρειας, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 1-*quater* και 7 του περιφερειακού νόμου αρ. 29/1951, που αφορά την *"Άμεση εκλογή του Προέδρου της Περιφέρειας και της Σικελικής Περιφερειακής Συνέλευσης"*. Η πράξη αποδοχής της υποψηφιότητας πρέπει να περιέχει τη δήλωση του υποψηφίου ότι δεν υπόκειται σε ποινική δίωξη για το αδίκημα που προβλέπεται στο άρθρο 416-''bis'' του ποινικού κώδικα (*Μαφιόζικες οργανώσεις, ακόμη και ξένες*), ή για αδικήματα υπόθαλψης που διαπράχθηκαν σε σχέση με αυτό, σύμφωνα με το άρθρο 15 της παραγράφου 1 του νόμου αρ. 55/1990.

Η θητεία του προέδρου, σύμφωνα με το άρθρο 5 του νόμου αρ. 165/2004, ο οποίος περιλαμβάνει *"Διατάξεις εφαρμογής του [[s:it:Costituzione della Repubblica italiana#Art. 122|άρθρου 122]], πρώτο εδάφιο, του Συντάγματος"*, διαρκεί πέντε έτη από την εκλογή, με την επιφύλαξη της περίπτωσης πρόωρης διάλυσης της Συνέλευσης.

Το αξίωμα του Προέδρου της Περιφέρειας δεν μπορεί να κατέχεται για περισσότερες από δύο συνεχόμενες θητείες, σύμφωνα με το άρθρο 9, παράγραφος 4 του Καταστατικού.

### Αρμοδιότητες του προέδρου
Ο πρόεδρος της Περιφέρειας της Σικελίας μπορεί, σύμφωνα με το άρθρο 9, παράγραφος 2, του Τμήματος ΙΙ του Ειδικού Καταστατικού, να διορίζει, εντός δέκα ημερών από την εκλογή του στο υψηλό αξίωμα, και να παύει τους Περιφερειακούς Υπουργούς (Assessores). Μεταξύ αυτών θα επιλέξει έναν αντιπρόεδρο που θα τον αναπληρώνει σε περίπτωση απουσίας ή κωλύματος.

Για να τεθούν σε ισχύ, οι περιφερειακοί νόμοι απαιτούν την υπογραφή του προέδρου της Περιφέρειας (ο οποίος τους εκδίδει σύμφωνα με το άρθρο 13, παράγραφος 2 του Καταστατικού) και του αρμόδιου υπουργού. Ο πρόεδρος, κατόπιν ψηφοφορίας της Περιφερειακής Συνέλευσης, μπορεί να προσβάλει για λόγους αντισυνταγματικότητας ενώπιον του Συνταγματικού Δικαστηρίου – το κείμενο του άρθρου 30 του Καταστατικού αναφέρει ακόμη τη δυνατότητα προσφυγής στο Ανώτατο Δικαστήριο της Σικελίας. Ωστόσο, η απόφαση αρ. 38/1957 του Συνταγματικού Δικαστηρίου κατάργησε το όργανο μεταφέροντας τη σχετική αρμοδιότητα στο Συνταγματικό Δικαστήριο – τους νόμους και τους κανονισμούς του Κράτους, εντός τριάντα ημερών από τη δημοσίευσή τους, εάν παραβιάζουν τα προνόμια του καταστατικού.

Η λήψη αποφάσεων επί διοικητικών προσφυγών, που ασκούνται κατά περιφερειακών διοικητικών πράξεων, ανήκει στον πρόεδρο, κατόπιν γνωμοδότησης του Συμβουλίου Διοικητικής Δικαιοσύνης για την Περιφέρεια της Σικελίας, σύμφωνα με το άρθρο 23, παράγραφος 4 του Καταστατικού της Περιφέρειας.

Στον πρόεδρο της Περιφέρειας της Σικελίας, σύμφωνα με το νομοθετικό διάταγμα αρ. 35/2004, το οποίο περιλαμβάνει τις *"Κανόνες εφαρμογής του Ειδικού Καταστατικού της Περιφέρειας της Σικελίας σχετικά με τη συμμετοχή του Προέδρου της Περιφέρειας στις συνεδριάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου"*, αναγνωρίζεται το δικαίωμα συμμετοχής στις συνεδριάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου στις οποίες εξετάζονται θέματα που αφορούν τα συμφέροντα του νησιού, με δικαίωμα ψήφου και βαθμό υπουργού.

#### Ανεφάρμοστες λειτουργίες
Ο πρόεδρος, σύμφωνα με το άρθρο 31, παράγραφος 1, του Τίτλου IV του Καταστατικού, μεριμνά για τη διατήρηση της δημόσιας τάξης μέσω της Κρατικής Αστυνομίας, η οποία, εντός της Περιφέρειας, εξαρτάται από τη Σικελική Κυβέρνηση (αυτή η διάταξη, ωστόσο, δεν ακολουθήθηκε από κανέναν εκτελεστικό κανόνα και παραμένει ανεφάρμοστη).
Ο περιφερειακός πρόεδρος μπορεί, επίσης, να ζητήσει την παρέμβαση των Ενόπλων Δυνάμεων του Κράτους. Η παράγραφος 3 του ίδιου άρθρου, δίνει στον Πρόεδρο τη δυνατότητα να υποβάλει αίτημα προς την Κεντρική Κυβέρνηση για την απομάκρυνση και τη μετάθεση εκτός του νησιού των αξιωματούχων της Αστυνομίας. Ούτε αυτή η διάταξη ακολουθήθηκε από εκτελεστικούς κανόνες και, ως εκ τούτου, δεν εφαρμόζεται.

### Ευθύνη του προέδρου
Το άρθρο 20, παράγραφος 2 του Καταστατικού ορίζει ότι ο πρόεδρος της Περιφέρειας είναι υπεύθυνος για τα καθήκοντά του ενώπιον της Σικελικής Περιφερειακής Συνέλευσης και της Κεντρικής Κυβέρνησης της Ιταλικής Δημοκρατίας.

Για τα διαπραχθέντα αδικήματα, είτε ως ιδιώτης είτε υπό την ιδιότητα του δημόσιου λειτουργού, ο πρόεδρος της Περιφέρειας δεν απολαμβάνει κανενός είδους ασυλία ή κοινοβουλευτική εγγύηση και η δικαστική αρχή μπορεί να κινηθεί εναντίον του χωρίς να απαιτείται οποιαδήποτε άδεια.

### Παραίτηση, πρόταση δυσπιστίας, αναστολή και παύση

Σε περίπτωση παραίτησης, παύσης, μόνιμου κωλύματος ή θανάτου του Προέδρου, διενεργούνται νέες εκλογές εντός τριών μηνών για τον πρόεδρο της Περιφέρειας και την Περιφερειακή Συνέλευση, σύμφωνα με το άρθρο 10, παράγραφος 2 του Καταστατικού.

Η Σικελική Περιφερειακή Συνέλευση μπορεί, σύμφωνα με το άρθρο 10 του Καταστατικού και σε συμμόρφωση με το άρθρο 126 του Συντάγματος, να εγκρίνει με απόλυτη πλειοψηφία των μελών της, πρόταση δυσπιστίας κατά του προέδρου της Περιφέρειας. Η πρόταση πρέπει να υποβληθεί από τουλάχιστον το ένα πέμπτο των μελών της Περιφερειακής Συνέλευσης και να τεθεί προς συζήτηση τουλάχιστον τρεις ημέρες μετά την κατάθεσή της. Σε περίπτωση έγκρισης της πρότασης, εντός των επόμενων τριών μηνών, διενεργούνται νέες εκλογές.

Σύμφωνα με το άρθρο 15, παράγραφος 1 του νόμου αρ. 55/1990, ο πρόεδρος της Περιφερειακής Κυβέρνησης τίθεται σε αναστολή καθηκόντων από την ημερομηνία της απόφασης παραπομπής σε δίκη, ή από την ημερομηνία που εμφανίζεται ή κλητεύεται να παραστεί σε δίκη για το αδίκημα που διέπεται από το άρθρο 416 bis του ποινικού κώδικα, ή για αδικήματα υπόθαλψης που διαπράχθηκαν σε σχέση με αυτό.

Με αιτιολογημένο διάταγμα του Προέδρου της Δημοκρατίας, σύμφωνα με το άρθρο 8, παράγραφος 5 του Τμήματος Ι του Τίτλου Ι του Καταστατικού, κατ' εφαρμογή του άρθρου 126 του Συντάγματος, είναι δυνατή η παύση από τα καθήκοντα του προέδρου της Περιφέρειας της Σικελίας, που εξελέγη με καθολική και άμεση ψηφοφορία, όταν έχει διαπράξει ή επαναλάβει πράξεις αντίθετες προς το Σύνταγμα, ή έχει επιδείξει σοβαρή συμπεριφορά αντίθετη προς τον νόμο ή υπάρχει κίνδυνος για την εθνική ασφάλεια. Το διάταγμα παύσης εκδίδεται αφού ακουστεί η Επιτροπή για τα περιφερειακά ζητήματα, η οποία αποτελείται από βουλευτές και γερουσιαστές, και με την τήρηση των νόμων της Ιταλικής Δημοκρατίας.

## Κυβέρνηση

Η Κυβέρνηση αποτελείται από τον πρόεδρο και 12 υπουργούς (άρθρο 9 του Καταστατικού). Από το 2001 διορίζονται και παύονται από τον πρόεδρο (μέχρι τότε εκλέγονταν από την Ars μεταξύ των περιφερειακών βουλευτών), ακόμη και μεταξύ μη βουλευτών. Με διάταγμα ο πρόεδρος διορίζει μεταξύ τους έναν αντιπρόεδρο που τον αναπληρώνει σε περίπτωση κωλύματος. Κάθε υπουργός έχει εντολή από τον πρόεδρο για έναν τομέα της διοίκησης. Κατά μεμονωμένου υπουργού μπορεί να κατατεθεί στην Ars πρόταση μομφής.

Από τη μεταρρύθμιση της διοίκησης του 2009  οι υπουργικές διευθύνσεις είναι οι εξής:

Αγροτικών Πόρων και Αλιείας,

Περιβάλλοντος και Εδάφους,

Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Σικελικής Ταυτότητας,

Οικονομίας,

Υγείας,

Παραγωγικών Δραστηριοτήτων,

Δημόσιας Διοίκησης και Τοπικής Αυτοδιοίκησης,

Τουρισμού, Αθλητισμού και Θεάματος,

Ενέργειας και Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας,

Οικογένειας και Εργασίας,

Κατάρτισης και Δημόσιας Εκπαίδευσης,

Υποδομών.

Από τον Μάρτιο του 1944 έως τις περιφερειακές εκλογές του Απριλίου 1947, η περιοχή διοικούνταν από έναν ύπατο αρμοστή για τη Σικελία, ο οποίος διοριζόταν από το Υπουργικό Συμβούλιο.

Από το 1947 έως το 2000 ο πρόεδρος της Περιφέρειας της Σικελίας εκλεγόταν από τους βουλευτές της Σικελικής Περιφερειακής Συνέλευσης (ARS), ενώ από το 2001 απευθείας από το εκλογικό σώμα. Όσον αφορά και τις δύο μορφές εκλογής, ο μακροβιότερος πρόεδρος της Περιφέρειας της Σικελίας υπήρξε, μέχρι στιγμής, ο Ρίνο Νικολόζι, πολιτικό στέλεχος της Χριστιανικής Δημοκρατίας, που γεννήθηκε και έζησε στο Ατσιρεάλε.

## Κατάλογος
### Πρόεδροι της Περιφέρειας εκλεγμένοι από την ARS

### Πρόεδροι της Περιφέρειας εκλεγμένοι άμεσα
 

## Σημειώσεις

## Παραπομπές


Πολιτική της Ιταλίας