Κατάλογος προέδρων της Βενεζουέλας

Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Βενεζουέλας, ο Πρόεδρος της Βενεζουέλας είναι ο αρχηγός του κράτους και ο επικεφαλής της κυβέρνησης της Μπολιβαριανής Δημοκρατίας της Βενεζουέλας. Ως αρχηγός της εκτελεστικής εξουσίας και πρόσωπο της κυβέρνησης στο σύνολό της, η προεδρία είναι το ύψιστο πολιτικό αξίωμα στη χώρα από άποψη επιρροής και αναγνώρισης. Ο πρόεδρος είναι επίσης ο αρχιστράτηγος των Εθνικών Μπολιβαριανών Ένοπλων Δυνάμεων της Βενεζουέλας. Ο πρόεδρος εκλέγεται άμεσα μέσω λαϊκής ψηφοφορίας για εξαετή θητεία. Από το συνταγματικό δημοψήφισμα του 2009, οποιοδήποτε πρόσωπο μπορεί να εκλεγεί στο αξίωμα απεριόριστο αριθμό φορών. Σε περίπτωση θανάτου, παραίτησης ή απομάκρυνσης από τα καθήκοντα ενός εν ενεργεία προέδρου, ο αντιπρόεδρος αναλαμβάνει το αξίωμα. Ο πρόεδρος πρέπει να είναι τουλάχιστον 30 ετών, να είναι «εκ γενετής» πολίτης της Βενεζουέλας και να μην κατέχει άλλη υπηκοότητα.

Αυτός ο κατάλογος περιλαμβάνει μόνο τα πρόσωπα που ορκίστηκαν στο αξίωμα του προέδρου μετά την ίδρυση του ανεξάρτητου Κράτους της Βενεζουέλας, η οποία έλαβε χώρα στις 13 Ιανουαρίου 1830. Υπήρξαν 46 άτομα που ορκίστηκαν στο αξίωμα και 64 προεδρίες, καθώς αρκετοί πολιτικοί (κυρίως μεταξύ 1830 και 1953) κατείχαν το αξίωμα περισσότερες από μία φορές. Ο Χοσέ Αντόνιο Πάες, ο πρώτος πρόεδρος, ορκίστηκε το 1830. Ο Αντόνιο Γκουσμάν Μπλάνκο υπηρέτησε κατά τη διάρκεια των περισσότερων θητειών, με τρεις. Ο Χουάν Βισέντε Γκόμες υπηρέτησε για το μεγαλύτερο διάστημα (αν και με διακοπές από ενδιάμεσες προεδρίες), με πάνω από 27 χρόνια. Ο Ρόμουλο Μπετανκούρ υπηρέτησε από το 1959 έως το 1964. Ο Ούγκο Τσάβες υπηρέτησε τη μεγαλύτερη συνεχή περίοδο στο αξίωμα με 11 συνεχή έτη, από την αποκατάστασή του στην εξουσία τον Απρίλιο του 2002 μέχρι τον θάνατό του τον Μάρτιο του 2013.

Η προεδρία αμφισβητήθηκε μεταξύ του Χουάν Γκουαϊδό και του Νικολάς Μαδούρο από τον Ιανουάριο του 2019 έως το 2023 κατά τη διάρκεια της προεδρικής κρίσης στη Βενεζουέλα. Ο Μαδούρο εξελέγη για την πρώτη του θητεία στις προεδρικές εκλογές του 2013, αλλά δέχθηκε αντιδράσεις από αντιπολιτευόμενους Βενεζουελάνους και ορισμένα μέλη της διεθνούς κοινότητας, ιδιαίτερα από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Μαδούρο κατηγορήθηκε για αυταρχική διακυβέρνηση και νοθεία στις εκλογές που διεξήχθησαν στις 20 Μαΐου 2018. Ο Γκουαϊδό, ο πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης της Βενεζουέλας, έδωσε τον όρκο του αξιώματος ως προσωρινός πρόεδρος στις 23 Ιανουαρίου 2019, επικαλούμενος το άρθρο 233 του Συντάγματος της Βενεζουέλας για να «παύσει ο σφετερισμός, να υπάρξει μια μεταβατική κυβέρνηση και να προκηρυχθούν νέες εκλογές». Το αξίωμα παρέμεινε υπό αμφισβήτηση μέχρι τον Δεκέμβριο του 2022, όταν τα κόμματα της αντιπολίτευσης ψήφισαν τη διάλυση της κυβέρνησης Γκουαϊδό με ισχύ από τις 5 Ιανουαρίου 2023.

## Ιστορία
Ο προεδρικός προσδιορισμός περιλαμβάνει μόνο εκείνα τα πρόσωπα που ορκίστηκαν στο αξίωμα του Προέδρου της Βενεζουέλας μετά τη διακήρυξη ανεξαρτησίας της Βενεζουέλας από την ισπανική αποικιοκρατία, η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 5 Ιουλίου 1811. Ο πρώτος πρόεδρος, που ανέλαβε καθήκοντα στις 5 Ιουλίου 1811, ήταν στην πραγματικότητα ο πρόεδρος μιας τριανδρίας της πρώτης ιδρυθείσας Δημοκρατίας της Βενεζουέλας που εναλλασσόταν στην προεδρία εβδομαδιαία. Το πρόσωπο που υπηρετούσε ως πρόεδρος κατά την εβδομάδα της 5ης Ιουλίου ήταν ένας από τους υπογράφοντες τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας: ο Κριστόμπαλ Μεντόσα. Ο Μεντόσα μοιραζόταν την τριανδρία με τον Χουάν Εσκαλόνα και τον Μπαλτασάρ Παδρόν. Ακολούθησε μια δεύτερη τριανδρία στις 3 Απριλίου 1812, μέλη της οποίας ήταν ο Φρανσίσκο Εσπέχο, ο Φερνάντο Ροδρίγκες ντελ Τόρο και ο Φρανσίσκο Χαβιέρ Ουστάρις.

Λόγω της βαθιάς σύγχυσης του Πολέμου της Ανεξαρτησίας της Βενεζουέλας και της περιόδου της Μεγάλης Κολομβίας σε ό,τι είναι σήμερα η Βενεζουέλα, αυτή η σελίδα έχει κενά μεταξύ 1813 και 1819. Για αυτήν την περίοδο, οι ιστορικοί αναφέρονται στη Δημοκρατία της Βενεζουέλας ως Δεύτερη Δημοκρατία της Βενεζουέλας (1813–1814) και Τρίτη Δημοκρατία της Βενεζουέλας (1817–1819), καθώς ο Σιμόν Μπολίβαρ επανίδρυσε δύο φορές τη δημοκρατία. Το Συνέδριο της Ανγκοστούρα διόρισε τον Σιμόν Μπολίβαρ «Ανώτατο Διοικητή της Δημοκρατίας της Βενεζουέλας» (Jefe Supremo de la República de Venezuela) από το 1819 έως το 1830.

Το 1830 ο Χοσέ Αντόνιο Πάες κήρυξε τη Βενεζουέλα ανεξάρτητη από τη Μεγάλη Κολομβία και έγινε πρόεδρος, αναλαμβάνοντας καθήκοντα στις 13 Ιανουαρίου 1830. Αν και δεν ήταν ο πρώτος πρόεδρος της Βενεζουέλας (έχοντας κατά νου τον Κριστόμπαλ Μεντόσα το 1811), ήταν ο πρώτος αρχηγός κράτους της ανεξάρτητης Βενεζουέλας, μετά τη διάλυση της Μεγάλης Κολομβίας.

## Υπόμνημα παρατάξεων

## Πρόεδροι της Βενεζουέλας από την ανεξαρτησία (1830–σήμερα)
Ο παρακάτω κατάλογος περιλαμβάνει τόσο τους υπηρεσιακούς όσο και τους κανονικούς εν ενεργεία προέδρους, καθώς και δημοκρατικά εκλεγμένους προέδρους αλλά και εκείνους που εγκαταστάθηκαν με άλλα μέσα (π.χ. Μάρκος Πέρες Χιμένες).

## Κράτος της Βενεζουέλας (1830–1864)

## Ηνωμένες Πολιτείες της Βενεζουέλας (1864–1953)

### Δημοκρατία της Βενεζουέλας (1953–1999)

### Μπολιβαριανή Δημοκρατία της Βενεζουέλας (1999–σήμερα)
Η Βενεζουέλα έγινε η «Mpολιβαριανή Δημοκρατία της Βενεζουέλας» () με την υιοθέτηση του Συντάγματος του 1999, το οποίο μετονόμασε τη χώρα προς τιμήν του Σιμόν Μπολίβαρ. Το νέο σύνταγμα θεσπίστηκε από τον πρόεδρο Ούγκο Τσάβες, ο οποίος υπηρέτησε *de jure* από το 1999 μέχρι τον θάνατό του το 2013. Το νέο σύνταγμα αύξησε την προεδρική θητεία από πέντε σε έξι έτη.

Η προεδρία του Τσάβες διακόπηκε για λίγο το 2002 έπειτα από μια αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος που έφερε τον Πέδρο Καρμόνα στην εξουσία για μία ημέρα. Αφού δυνάμεις πιστές στην κυβέρνηση απομάκρυναν τον Καρμόνα από το Παλάτι Μιραφλόρες, ο Αντιπρόεδρος Ντιοσδάδο Καμπέγιο ανέλαβε τον εκτελεστικό έλεγχο για μερικές ώρες μέχρι να αποκατασταθεί ο Τσάβες. Το 2009 ένα συνταγματικό δημοψήφισμα ενέκρινε την κατάργηση των ορίων θητείας, γεγονός που επέτρεψε στον Τσάβες να επανεκλεγεί το 2012. Ωστόσο, ο Τσάβες πέθανε τον Μάρτιο του 2013, μόλις τρεις μήνες μετά την έναρξη της τέταρτης θητείας του, και τον διαδέχθηκε ο αντιπρόεδρός του Νικολάς Μαδούρο, ο οποίος εξελέγη τον επόμενο μήνα για να ολοκληρώσει τη θητεία του Τσάβες, εφαρμόζοντας την πλειονότητα των οικονομικών πολιτικών του προκατόχου του.

Υπό τον Μαδούρο, η Βενεζουέλα σημείωσε άνοδο στην ανεργία, ελλείψεις αγαθών, κλείσιμο εταιρειών και επιδείνωση της παραγωγικότητας. Ο Μαδούρο – του οποίου τα ποσοστά δημοτικότητας μειώθηκαν απότομα σε συνάρτηση με την οικονομική κατάρρευση και ο οποίος αποτέλεσε το θέμα ενός δημοψηφίσματος ανάκλησης το 2016 που αργότερα ανεστάλη – έχει επικριθεί για την οπισθοδρόμηση της χώρας προς ένα αυταρχικό καθεστώς. Αυτό οδήγησε σε μια συνεχιζόμενη συνταγματική κρίση που ξεκίνησε από μια απόφαση του Μαρτίου του 2017 από το Ανώτατο Δικαστήριο (τα μέλη του οποίου αποτελούνται κυρίως από υποστηρικτές του Μαδούρο) που αφαίρεσε την ασυλία των μελών της Εθνοσυνέλευσης, και την επακόλουθη ίδρυση μιας Συντακτικής Συνέλευσης το 2017 με σκοπό την αναθεώρηση του συντάγματος του 1999. Αυτές οι ενέργειες επιδείνωσαν τις εντάσεις και προκάλεσαν βία κατά τη διάρκεια διαμαρτυριών κατά της κυβέρνησης Μαδούρο.

#### Αμφισβητούμενη
Η διαδικασία και τα αποτελέσματα των προεδρικών εκλογών του Μαΐου 2018 αμφισβητήθηκαν ευρέως. Η ελεγχόμενη από την αντιπολίτευση Εθνοσυνέλευση κήρυξε τον Μαδούρο «σφετεριστή» της προεδρίας την ημέρα της δεύτερης ορκωμοσίας του και ανακοίνωσε σχέδιο για την ανάληψη της προεδρίας από τον Χουάν Γκουαϊδό ως υπηρεσιακό Πρόεδρο, βάσει του άρθρου 233 του Συντάγματος.

Ο Γκουαϊδό ανακηρύχθηκε υπηρεσιακός πρόεδρος και ορκίστηκε στις 23 Ιανουαρίου 2019. Η κυβέρνηση του Μαδούρο κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες για οργάνωση πραξικοπήματος. Μέχρι τον Ιούνιο του 2019, ο Γκουαϊδό αναγνωρίστηκε ως υπηρεσιακός πρόεδρος από 54 χώρες. Στις 30 Δεκεμβρίου 2022 τα τρία από τα τέσσερα κύρια κόμματα της αντιπολίτευσης ενέκριναν τη διάλυση της μεταβατικής κυβέρνησης του Γκουαϊδό, η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 5 Ιανουαρίου 2023.

## Παραπομπές


## Σημειώσεις