Smart (αυτοκινητοβιομηχανία)

Η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία **Smart** (**S**watch **M**ercedes **Art** —το **smart** αναγράφεται με μικρό αρχικό) ήταν μέχρι το 2024 εξειδικευμένη στο αυτοκίνητο πόλης. 

Το περίφημο μοντέλο *Smart city-coupé* / *Smart Fortwo* ήταν απο το 1998 μέχρι το 2024, σύμφωνα με στοιχεία του έγκυρου εβδομαδιαίου περιοδικού Der Spiegel, που έχει την έδρα του στο Αμβούργο, με **1.946.191** κατασκευασμένα οχήματα, όχι μονο το πιό αυθεντικό αλλά και το πιο πετυχημένο από τα μοντέλα της Smart. 

Το *Smart Fortwo* ήταν πρωτοσέλιδο στο *"auto motor und sport"*, (τεύχος 21/1997) "... ένα όχημα πόλης με 2,5 μέτρα μήκος και 680 κιλά βάρος, για € 8.000. (DM 16.000) Η τιμή του Volkswagen Golf ήταν εκείνη την εποχή, κάπου στο διπλάσιο. Για το έγκυρο περιοδικό το Smart είναι ένα εγχείρημα που δεν επεχείρησε αυτοκινητοβιομηχανία απο την εποχή της BMW Isetta, (1955-62) *"...το να δίνεις στην αγορά ένα αυτοκίνητο πόλης με μόνο δύο θέσεις εγκυμονεί βέβαια και κάποιο σχετικό κίνδυνο. Αλλά η Mercedes ξέρει να ρυθμίζει άριστα ανάλογες καταστάσεις, ο βενζινοκινητήρας του Smart έχει 45 PS, υπερσυμπιεστη εξατμίσεως, με διπλή ανάφλεξη 55 PS. Εξάλλου, το πως ρυθμίζονται σωστά τα ρολόγια το γνωρίζει και ο έτερος συνεργάτης της κοινοπραξίας, η SMH που κατασκευάζει τα Swatch. Το Smart θα είναι το όχημα της premium class σε οικονομική τιμή, για κεντροευρωπαίους που θέλουν ένα δεύτερο ή τρίτο αυτοκίνητο."* 
## Η ιδέα
300px|thumb|right|Mercedes A-Klasse, (1997) / A 93, (1993) / NAFA (1982)
300px|thumb|right|1994, Micro Compact Car
Η ιδέα ενός οχήματος μικρότερου σε μέγεθος και κυβισμό του Volkswagen Polo, (895&nbsp;cm³ και 40 PS, 700&nbsp;kg, 132&nbsp;km/h) απασχόλησε συχνά την αυτοκινητοβιομηχανία μετά το 1975. Το 1981-82, η Daimler-Benz παρουσίασε ένα δείγμα αυτοκινήτου πόλης, το Mercedes NAFA, (Auto Bild τεύχος 33/1986 και auto motor und sport τεύχος 7/1986), με μήκος 2,50 μ., ύψος και πλάτος στα 1,50 μ., με κίνηση στους εμπρός τροχούς και εγκάρσια τοποθετημένο κινητήρα, όπως στην Mercedes A-Klasse του 1997. Αυτή η μελέτη μπορεί ουσιαστικά να χαρακτηριστεί προάγγελος του Smart.

Όχι μόνο η βιομηχανία, αλλά και αρκετά γερμανικά πανεπιστήμια έχουν ασχοληθεί με την ιδέα ενός μικρότερου αυτοκινήτου απο το Polo. (μεταξόνιο 233&nbsp;cm, μήκος 350&nbsp;cm) Δύο παραδείγματα:

Το Projekt BCC (1984–89) στο *Hochschule für Gestaltung Pforzheim*, το περίφημο Πανεπιστήμιο Σχεδιαστικού Προγραμματισμού του Πφόρτσχαϊμ, όπου μια ομάδα φοιτητών με την καθοδήγηση του γνωστού καθηγητή **Johann Tomforde** προσέγγισε τις σημαντικότερες τεχνολογικές προϋποθέσεις. Τον καθηγητή Johann Tomforde, που ξεκίνησε το 1972 την πλούσια καριέρα του δίπλα στον Béla Barényi,   (1907-97) και Bruno Sacco,  (1933-2024) στη Mercedes-Benz στο Ζίντελφινγκεν, τον συναντάμε μερικά χρόνια αργότερα, επικεφαλή του project-Smart. (Smart Projektleiter) 

Το Projekt Mocar (1986–88) στο Πανεπιστήμιο Καλών Τεχνών του Κάσσελ (Έσση), (Kunsthochschule/ Universität Kassel), όπου ο μηχανολόγος σχεδιαστής μηχανικός, **Μουφτόγλου Δημήτρης** (πρώην φοιτητής στο πλεύρο του καθηγητή Johann Tomforde στο Πφόρτσχαϊμ) με την υποδειγματική καθοδήγηση του διακεκριμένου καθηγητή Horst Sommerlatte, (Recaro , Airbus ) παρουσίασε μια πρόταση αυτοκινήτου πόλης, που είχε αρκετές ομοιότητες, (όπως μέγεθος, σχήμα και φιλοσοφία του οχήματος) με το μετέπειτα Smart. (599&nbsp;cm³ και 45 PS, 720&nbsp;kg, 135&nbsp;km/h) 

Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν στη βιομηχανία (6/1989: 9 χρόνια πριν από την παρουσίαση του Smart) και έγιναν δεκτά με μεγάλο ενδιαφέρον.

## Η υλοποίηση
Το *Smart Fortwo* είναι ένα όχημα με μήκος 2500&nbsp;mm και μεταξόνιο 1812&nbsp;mm, έτσι χωρίς την παραμικρή δυσκολία εύρισκε χώρο παρκαρίσματος στις ανά τον κόσμο μεγαλουπόλεις. Αρχικά είχε δύο τρικύλινδρους βενζινοκινητήρες (599&nbsp;cm³ και 698&nbsp;cm³) και έναν πετρελαιοκινητήρα (799&nbsp;cm³) στη διάθεση του, ο τελευταίος μάλιστα είχε την απίστευτη τιμή κατανάλωσης καυσίμου των 3,3 l/100&nbsp;km. (1999) Ο κινητήρας -αρκεί για περίπου 130&nbsp;km/h καί βρισκόταν πίσω από τα καθίσματα οδηγού και συνοδηγού, ακριβώς κάτω απο τον χώρο αποσκευών. Για τη μετάδοση της κίνησης στους πίσω τροχούς, υπήρχε ένας άκαμπτος άξονας De-Dion. Το *Smart Fortwo* / *450 City-Coupé*, είχε πλάτος 1510&nbsp;mm, και ύψος 1520&nbsp;mm. Τα ελαστικά που φορούσε είχαν την διάσταση *135/70 R15* εμπρός, και *175/55 R15* στους πίσω τροχους.

Στην τρίτη και τελευταία σειρά του Smart Fortwo, (C 453) είχαμε απο το 2014 μεχρι το 2024 κάποιες διαφοροποιήσεις στο μεταξόνιο 1870&nbsp;mm, (+ 60 mm) και μήκος 2700&nbsp;mm, (+ 200 mm) αλλά και στο πλάτος 1660&nbsp;mm, (+ 150 mm) και ύψος 1560&nbsp;mm. (+ 40 mm) Τα ελαστικά που φορούσε είχαν την διάσταση *165/65 R15* εμπρός, και *185/60 R15* στους πίσω τροχους.

Οι μονάδες παραγωγής της εταιρείας ήταν μέχρι πρόσφατα στην Ευρώπη, από το 2021 η Mercedes-Benz συνεργάζεται με την Geely για την αποκλειστική παραγωγή *ηλεκτρικών οχημάτων* στο Σιάν της Κίνας, ενώ η έδρα της εταιρείας παραμένει στο Πέπλινγκεν. (Böblingen)

Αναλυτικά, ο κορμός των τεσσάρων αρχικών τύπων οχημάτων της Smart κατασκευάστηκε
 
* (1998-2024) στο Αμπάχ (Μοζέλ) το Smart Fortwo, (C 450/C 451/C 453)

* (2002-2005) στο Αμπάχ (Μοζέλ) το Smart Roadster/Roadster-Coupé, (R 452/C 452)

* (2004-2006) στο Born της Ολλανδίας, το Smart Forfour, (W 454)

* (2014-2021) στο Νόβο Μέστο η δεύτερη σειρά του Smart Forfour.(W 453)

Το Smart Crossblade, (2002-03) συμπλήρωνε τον αρχικό κορμό της Smart, κατασκευάστηκε από την *Binz Ambulance- und Umwelttechnik GmbH* κάπου κοντά στην Ερφούρτη, (Ilmenau) σε μόλις 1.995 κομάτια.

Ακόμη η εταιρεία Smart, έχει παρουσιάσει στην Φρανκφούρτη το υβριδικό *concept car* Smart Crosstown, (2005) και λίγο αργότερα στο Παρίσι το αμιγώς ηλεκτρικό Smart Forstars. (2012)thumb|right|2007, Car Structure
thumb|right|1999, VW Lupo 3L TDI
thumb|right|2005, στροφόμετρο και ρολόι στο Smart Fortwo
thumb|right|2019, στο Tokyo Auto Salon
*

## Smart Forfour
thumb|right|Smart Forfour 1-ης και 2-ης γενιάς
thumb|right|2014, Smart ForTwo κοκπίτ
thumb|right|2019, Smart Forfour και Fortwo
Το *Smart Forfour* (W 454) ήταν ένα πεντάθυρο αυτοκινήτο της Smart, πού σχεδιάσθηκε μαζί με το Mitsubishi Colt, του 2004, με το οποίο μοιράστηκε αμάξωμα και μηχανικά μέρη. Το Smart Forfour, (2004-06) που είχε μεταξόνιο 2500&nbsp;mm, μήκος 3752&nbsp;mm, πλάτος 1684&nbsp;mm, ύψος 1450&nbsp;mm. Συνολικά 43.700 οχήματα από το W 454 κατασκευάστηκαν στα 2 έτη παραγωγής του. Η παραγωγή του *Forfour*, από τον Απρίλίο του 2004 μέχρι τον Ιούλιο του 2006, υλοποιήθηκε στην πόλη *Born* της Ολλανδίας από τη θυγατρική της Mitsubishi Netherlands Car B.V. (NedCar) Το Forfour είχε μεταξόνιο 2500&nbsp;mm, όσο το συνολικό μήκος του *Smart Fortwo*. Το *Smart Forfour* είχε μήκος 3752&nbsp;mm, το πορτμπαγκάζ χωράει περίπου 270 λίτρα και με αναδίπλούμενα πίσω καθίσματα 700 λίτρα. Ο κινητήρας ήταν μπροστά, είχε μπροστινή κίνηση, ανεξάρτητη ανάρτηση και βάρος από 965 μέχρι 1165 κιλά, τα ελαστικά του ήταν *195/50 R15*. Το ρεζερβουάρ χωράει 47 λίτρα και είχε τελική 160–220&nbsp;km/h.

Η δεύτερη γενιά του *Smart Forfour* (W 453) ήταν ένα πεντάθυρο αυτοκινήτο πού σχεδιάσθηκε μαζί με το *Renault Twingo*, του 2014. Είχε όπως το τελευταίο -κινητήρα και κίνηση πίσω, σε αντίθεση με το «όλα εμπρός» του Renault Twingo πρώτης γενιάς. Η παραγωγή του W 453, (2014-2021) υλοποιήθηκε στο Νόβο Μέστο της Σλοβενίας. Το δεύτερο Forfour είχε μεταξόνιο 2492&nbsp;mm, και μήκος 3495–3525&nbsp;mm, το πορτμπαγκάζ χωράει περίπου 185 λίτρα και με αναδίπλούμενα πίσω καθίσματα 975 λίτρα. Το βάρος του από 970 μέχρι 1200 κιλά, τα ελαστικά του ήταν *165/65 R15, μέχρι 185/60 R15*. Το ρεζερβουάρ χωράει 28 λίτρα και είχε τελική 135–180&nbsp;km/h.

Το Smart εντυπωσίασε με την οικονομία καυσίμου και την ευελιξία του στους δρόμους μεγαλουπόλεων, κάτι που ενθάρρυνε την εταιρεία να δημιουργήσει και άλλες εκδόσεις του: όπως το Smart καμπριολέ και τις εκδόσεις BRABUS που ήταν κερδοφόρες. Αντίθετα το Smart Roadster (2004-06) και το Smart Forfour (2004-06) έφεραν ζημιές 4 δις ευρώ και τελικά διαγράφηκαν απο τη λίστα πωλήσεων. Μάλιστα σε κάποιες χώρες, όπως στο Μεξικό, και Ρωσία, προσφέρθηκε μόνο το Smart Fortwo και κανένα άλλο μοντέλο. Τα τελευταία χρόνια, η Smart θέλει τα προϊόντα της πιο κοντά σε νέα δεδομένα αυτοκίνησης. Το 2008, εισήγαγε πιλοτικά το ηλεκτροκίνητο Smart Fortwo, στη δεύτερη γενιά, που μπήκε σε μαζική παραγωγή στην τρίτη γενιά. Παράλληλα, μπήκε το 2008 στην αγορά της Κίνας. Από το 2004 εξάγεται στον Καναδά, ενώ η δεύτερη γενιά του Smart Fortwo άρχισε να εξάγεται επίσημα και στις ΗΠΑ από το 2008. Η αρχική επιτυχία του μάλιστα ήταν τόσο μεγάλη, ώστε η Mercedes-Benz παρουσίασε το 2014 ένα νέο 4-θέσιο Forfour, με βάση την τρίτη γενιά του Fortwo. Το 2016 η Smart ανακοίνωσε ότι ξεπέρασε τις 2.000.000 πωλήσεις. Ειδικότερα στη Βόρεια Αμερική σημειώθηκε τεράστια πτώση πωλήσεων, με αποτέλεσμα το 2019 η Smart να αποσυρθεί από τις αγορές των ΗΠΑ και του Καναδά. Κάτι αντίστοιχο συνέβη και στην Αυστραλία, όπου η εταιρεία εισήχθη για πρώτη φορά το 2003 αλλά τελικώς αποσύρθηκε το 2015, επίσης λόγω χαμηλών πωλήσεων.

Η εταιρεία Smart GmbH διαλύθηκε στα τέλη του 2006.

## Smart Roadster / Roadster-Coupé
μικρογραφία|2003-05, Smart Roadster
μικρογραφία|2003-05, Roadster-Coupé
μικρογραφία|2003-05, Smart Roadster
μικρογραφία|2003-05, Smart Roadster

Το *Smart Roadster (R 452) / Roadster-Coupé (C 452)* ήταν ένα μικρό δυθέσιο αυτοκίνητο επιδόσεων, (2003-05) που είχε *μεταξόνιο 2360 mm*, μήκος 3427&nbsp;mm, πλάτος 1615&nbsp;mm, ύψος 1190–1207&nbsp;mm. Συνολικά 43.091 οχήματα κατασκευάστηκαν στα μόλις 2,5 έτη παραγωγής του. Αρχικά προβλήματα στην παραγωγή του Smart City-Coupé, είχαν επιπτώσεις στις αρχικές πωλήσεις που ήταν κατώτερες των προσδοκιών. Η εταιρεία Smart αναζήτησε τρόπους να επεκτείνει την γκάμα των προϊόντων της με άλλα μοντέλα. Η λύση που προδιαγράφηκε ήταν αυτή της δημιουργίας ενός αυτοκινήτου επιδόσεων στο πλαίσιο του City-Coupé. Ήδη από το 1999 οι μηχανολόγοι σχεδιαστές μηχανικοί ξεκίνησαν το πρότζεκτ, τοποθετώντας κινητήρα και σασμάν του σε μια πλατφόμα με ένα μακρύτερο μεταξόνιο. (+ 548&nbsp;mm)

Η τελική έκδοση παρουσιάστηκε στο Σαλόνι Αυτοκινήτου του Παρισιού τον Οκτώβριο του 2002 και τα πρώτα *Smart Roadster / Roadster-Coupé* παραδόθηκαν τον Απρίλιο του 2003. Το Smart Roadster / Roadster-Coupé προσανατολίστηκε στα αγγλικά roadster της δεκαετίας του 1960. Η μελέτη ξεκίνησε το 1998 από τον Jens Manske, το 1999 τη συνέχισε ο Michael Mauer, τον οποίο ακολούθησε το 2000 ο Hartmut Sinkwitz. Και οι δύο εκδόσεις (Smart Roadster / Roadster-Coupé) κατασκευάστηκαν με τον κωδικό 452 στο εργοστάσιο Smartville στο Hambach της Γαλλίας. (περίπου 20&nbsp;km. νότια του Σααρμπρύκεν)

Το 2004 παρουσιάστηκαν οι εκδόσεις της Brabus με έναν κινητήρα 101 PS. Και οι δύο εκδόσεις μοντέλων είναι πανομοιότυπες εκτός από το πορτμπαγκάζ. Το roadster έχει notchback, ενώ το κουπέ έχει πίσω έναν γυάλινο θόλο, που προσφέρει θεωρητικά επιπλέον χώρο. Για τη μετάδωση της κίνησης στους πίσω τροχούς, υπήρχε και εδώ ένας άκαμπτος άξονας De-Dion, εξαρχής υπήρχαν ο Ηλεκτρονικός έλεγχος ευστάθειας ESP και το ABS, Σύστημα αντιμπλοκαρίσματος τροχών.

Τα ελαστικά του ήταν *185/55 R 15, μέχρι 205/50 R 15*. Το ρεζερβουάρ του ήταν χωρητικότητας 35 λίτρων.

Τα πλαϊνά παράθυρα είναι κατασκευασμένα από Makrolon και το πορτμπαγκάζ έχει χωρητικότητα 86 / 189. Με στοιβαγμένη την οροφή ο όγκος μειώνεται στα 45 λίτρα για το Roadster και στα 104 λίτρα για το Roadster Coupé, ενώ κάτω από το μπροστινό καπό, υπαρχει χώρος 59 λίτρων. Το Roadster ζυγίζει 790&nbsp;kg, το Roadster Coupé 810&nbsp;kg. Λόγω σχήματος, το coupé έχει καλύτερη αεροδυναμική ( Cw-Wert 0,38 / roadster 0,41), κάτι που συμβάλει στην τελική ταχύτητα. (coupe 180&nbsp;km/h / roadster 175&nbsp;km/h)

Ο κλωβός ασφαλείας Tridion είναι η βάση στήριξης όλων των εξαρτημάτων του οχήματος, δηλαδή τα άλλα μέρη του αμαξώματος -τα λεγόμενα πάνελ αμαξώματος- είναι επικαθούμενα επι αυτού. Ο κλωβός ασφαλείας Tridion έχει βάρος 192&nbsp;kg, και είναι κατασκευασμένος από κράματα χάλυβα υψηλής αντοχής, σχηματίζοντας έναν χώρο επιβατών προσφέροντας με υψηλό επίπεδο ασφάλειας.

Εξαρτήματα, όπως φτερά, πόρτες, μπροστινό καπό, -συμπληρωματικά στο Smart Roadster το πίσω καπό, είναι κατασκευασμένα από ειδικό πλαστικό υλικό και σημαντικά ελαφρύτερα, μπορούν μάλιστα να αντικατασταθούν ευκολότερα. Ο κλωβός ασφαλείας Tridion ήταν βαμμένος ασημί ή μαύρο παρουσιάζοντας σε αρκετές περιπτώσεις ένα πετυχημένο χαρακτηριστικό δίχρωμο αισθητικό κοντράστ στο αμάξωμα των Smart.

## Κοινοπραξία με την Geely
thumb|right|η παραγωγή του smart #1 και smart #3 απο την Geely
thumb|right|2023, το smart #3 στην IAA
thumb|right|2023, το smart #3 στην IAA
Το 2019, η Mercedes-Benz και η Geely στην Κίνα ανακοίνωσαν μια νέα κοινοπραξία. Κάθε μια από τις δύο εταιρείες κατέχει το 50% των μετοχών της κοινοπραξίας, η οποία ονομάζεται Smart Automobile Co., και έχει σκοπό το αμιγώς ηλεκτροκίνητη. Στις 8 Ιανουαρίου 2020 ανακοινώθηκε ότι η κοινοπραξία πήρε την έγκριση από την κυβέρνηση της Κίνας.

Η νέα εταιρεία Smart έχει την έδρα της στην πόλη Ningbo, νότια της Σαγκάης, Κίνα, και τα Smart νέας γενιάς (Smart #1, Smart #3, Smart #5) κατασκευάζονται αποκλειστικά στην Κίνα και συνεχίζουν να πωλούνται παγκοσμίως. Επίσης, υπάρχουν γραφεία στην Κίνα και στη Γερμανία, καθώς η Geely έχει αναλάβει τον κατασκευαστικό / εμπορικό τομέα της κοινοπραξίας, ενώ η Mercedes-Benz τον τεχνολογικό / σχεδιαστικό τομέα των αυτοκινήτων. Η συνεργασία ξεκίνησε επίσημα το 2022 και όλα τα νέα μοντέλα της Smart θα προσφέρονται παγκοσμίως αποκλειστικά ηλεκτροκίνητα.

Το Smart #1, γνωστό σαν Smart Hashtag One, είναι ένα ηλεκτροκίνητο crossover SUV που παράγεται στο Xi'an της Κίνας, το πρώτο όχημα Smart νέας γενιάς της νέας κοινοπραξίας. Το Smart #1 έχει μεταξόνιο 2750&nbsp;mm, μήκος 4270–4300&nbsp;mm, πλάτος 1822&nbsp;mm, ύψος 1636&nbsp;mm. Ο πίσω ηλεκτροκινητήρας προσφέρει αρκετή ιπποδύναμη (272 PS) για 180&nbsp;km/h, προερετικά υπάρχει στις εκδόσεις #1 Pulse, (368 PS) και #1 Brabus, (428 PS) με έναν πρόσθετο εμπρόσθιο ηλεκτροκινητήρα. Βασισμένο στο #1, το μακρύτερο Smart #3 hatchback παρουσιάστηκε στην Κίνα τον Νοέμβριο του 2022. Το Smart #3 έχει μεταξόνιο 2785&nbsp;mm, μήκος 4400&nbsp;mm, πλάτος 1844&nbsp;mm, ύψος 1556&nbsp;mm. Ο πίσω ηλεκτροκινητήρας προσφέρει αρκετή ιπποδύναμη (272 PS) για 180&nbsp;km/h, προερετικά υπάρχει στην έκδοση #3 Brabus, (428 PS) με έναν πρόσθετο εμπρόσθιο ηλεκτροκινητήρα. Η ακτίνα κίνησης με μία φόρτιση μπαταρίας αρκεί για 380&nbsp;km.

Ο χώρος αποσκευών είναι μεταβλητος, απο 370 μέχρι 1160 λίτρα.

Το Smart #3 παρουσιάστηκε το 2023 στην Έκθεση Αυτοκινήτου της Σαγκάης, και η ευρωπαϊκή πρεμιέρα του πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2023 στην ΙΑΑ, τη Διεθνή Έκθεση Αυτοκινήτου, που απο το 2021 πραγματοποιείτε στο Μόναχο. Τα πρώτα οχήματα παραδόθηκαν στην Κίνα τον Ιούνιο του 2023, και στην ευρωπαϊκή αγορά 6 μήνες αργότερα.

Το Smart #5 παρουσιάστηκε τον Οκτώβριο του 2023 και έχει μήκος περίπου 4,70 μέτρα.

## Μοντέλα

Ορίστε οι πίνακες στην ελληνική γλώσσα, με την προσθήκη των γραμμών Σύνολο (Summenzeilen) και για τις δύο στήλες με τις μονάδες:

### Νέες ταξινομήσεις επιβατικών αυτοκινήτων στη Γερμανία
| width=45%|

Πηγή: Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Οδικών Μεταφορών (KBA)
|width=45%|

### Στοιχεία πωλήσεων στις ΗΠΑ

## Αναφορές


## Βιβλιογραφία
* Hartmut Seeger, Vom Königsschiff zum Basic Car, Tübingen 2007, ISBN 9783803032089.
* «The Smart history», Paul Guinness, Haynes Publishing, ISBN 1-84425-123-3.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Τεχνικά χαρακτηριστικά αυτοκινήτων Smart 
* Η επίσημη ιστοσελίδα της Smart

Κατηγορία:Γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες
Κατηγορία:Βάδη-Βυρτεμβέργη
Κατηγορία:Γερμανικά εμπορικά σήματα