Νιου Χάμσαϊρ

Το **Νιου Χάμσαϊρ** ή **Νέο Χάμσαϊρ** () είναι Πολιτεία των Ηνωμένων Πολιτειών, βόρεια της Κοινοπολιτείας της Μασαχουσέτης, στην περιοχή των Η.Π.Α πού είναι γνωστή και σαν Νέα Αγγλία. Είναι μια από τις μικρότερες πολιτείες των Ηνωμένων Πολιτειών, έχει έκταση 24.214 τ.χλμ. (46η σε σχέση μεγέθους) και πληθυσμό 1.409.032 κατοίκους (εκτίμηση 2024) (41η σε σχέση πληθυσμού).

Πρωτεύουσα είναι το Κόνκορντ (Concord), και μεγαλύτερη πόλη της πολιτείας, είναι το Μάντσεστερ. Η μεγαλύτερη λίμνη του Νιου Χάμσαϊρ είναι η λίμνη Γουινιπεσόκι (Winnipesaukee), και το υψηλότερο σημείο είναι στο όρος Ουάσινγκτον (1.917 μέτρα).

Ονομάστηκε έτσι λόγω της κομητείας της Αγγλίας, Χάμσαϊρ, από τον καπετάνιο Τζον Μέισον (John Mason). Είναι γνωστή και σαν «*Πολιτεία του Γρανίτη*» (Granite State), λόγω των μεγάλων αποθεμάτων γρανίτη στα λατομεία της. Πολλά φημισμένα, κρατικά και μη, κτίρια παλαιοτέρων εποχών σε ολόκληρη την Αμερική είναι χτισμένα με γρανίτη από την πολιτεία του Νιου Χάμσαϊρ. Έγινε η 9η Πολιτεία που ενσωματώθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες τον Ιούνιο του 1788.

Όλες οι πινακίδες αυτοκινήτων του Νιου Χάμσαϊρ φέρουν την επιγραφή "*Live Free or Die*", (*Ζήσε Ελεύθερος ή Πέθανε*).

Το Νιου Χάμσαϊρ είναι φημισμένο στο ανατολικό μέρος των Ηνωμένων Πολιτειών για χειμερινά σπορ, καθώς και για τα άφθονα νερά του. Θεωρείται μία από τις πιο πλούσιες σε χλωρίδα πολιτείες των Ηνωμένων Πολιτειών, με εκατοντάδες είδη δέντρων, κ.τ.λ., και πολλοί επισκέπτες από άλλες πολιτείες, καταλύουν στο Νιου Χάμσαϊρ τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο κάθε έτους μόνο και μόνο για να δουν και να φωτογραφίσουν τα φύλλα που αλλάζουν χρώματα, λίγο πριν πέσουν για τον χειμώνα.

Οι πρώτοι Έλληνες μετανάστες έφτασαν στο Νιου Χάμσαϊρ γύρω στο 1893, και συγκεντρώθηκαν ως επί το πλείστον στις πόλεις Μάντσεστερ (Manchester) και Νάσουα (Nashua). Οι πόλεις αυτές, έχουν μέχρι και σήμερα αρκετά σημαντικές Ελληνικές παροικίες, με Ελληνικές εκκλησίες, του Αγίου Φιλίππου στη Νάσουα και Αναλήψεως της Θεοτόκου, Αγίου Γεωργίου, και Αγίου Νικολάου στο Μάντσεστερ.

## Γεωγραφία
thumb|right|Χάρτης του Νιου Χάμσαϊρ, με δρόμους, ποτάμια και μεγάλες πόλεις
thumb|left|Σκιασμένος χάρτης ανακούφισης του Νιου Χάμσαϊρ
thumb|right|Το Mount Adams (5.774 πόδια ή 1.760 μ.) Αποτελεί μέρος της προεδρικής σειράς του Νιου Χάμσαϊρ.
thumb|right|Η λίμνη Winnipesaukee και τα βουνά Ossipee

Το Νιου Χάμσαϊρ είναι μία από τις 6 πολιτείες της Νέας Αγγλίας. Συνορεύει με το Κεμπέκ του Καναδά στα βόρεια, με το Βερμόντ στα δυτικά, με τη Μασαχουσέτη στα νότια και βρέχεται από τον Ατλαντικό Ωκεανό στα ανατολικά. Οι κύριες περιοχές του Νιου Χάμσαϊρ είναι το Μεγάλο Βόρειο Δάσος, τα Λευκά Όρη, η Περιοχή των Λιμνών, η ακτή, η κοιλάδα Μέριμακ, η περιοχή Μόνατνοκ και η περιοχή Ντάρτμαουθ-Λίμνη Σουναπί. 

Η περιοχή των Λευκών Ορέων στο Νιου Χάμσαϊρ εκτείνεται στο βόρειο-κεντρικό τμήμα της πολιτείας. Η σειρά περιλαμβάνει το όρος Ουάσινγκτον, το ψηλότερο στη βορειοανατολική περιοχή των Η.Π.Α. - τη δεύτερη υψηλότερη ταχύτητα ανέμου που καταγράφηκε ποτέ - καθώς και το Mount Adams και το Mount Jefferson. Με τους ανέμους των τυφώνων κάθε τρίτη μέρα κατά μέσο όρο, με πάνω από 100 καταγεγραμμένους θανάτους μεταξύ των επισκεπτών και με το περίεργο krumholtz (νάνος, δρυς που μοιάζει με χαλί μπονσάι), το κλίμα στις ανώτερες όχθες του Όρους Ουάσιγκτον έχει εμπνεύσει το παρατηρητήριο καιρού η κορυφή για να ισχυριστεί ότι η περιοχή έχει τον "χειρότερο καιρό του κόσμου".

Στην πιο επίπεδη νοτιοδυτική γωνία του Νιου Χάμσαϊρ, το οροπέδιο Mount Monadnock έχει δώσει το όνομά του σε μια τάξη γήινων μορφών - ένα monadnock - που σημαίνει, στη γεωμορφολογία, κάθε απομονωμένη κορυφή ανθεκτικής που ανέρχεται από μια λιγότερο ανθεκτική διαβρωμένη πεδιάδα.

Τα μεγάλα ποτάμια περιλαμβάνουν τον ποταμό Merrimack των 110 μιλίων, ο οποίος διχοτομεί το κατώτερο μισό της πολιτείας βορρά-νότου και καταλήγει στο Newburyport της Μασαχουσέτης. Οι παραπόταμοί του περιλαμβάνουν τον ποταμό Contoocook, τον ποταμό Pemigewasset και τον ποταμό Winnipesaukee. Ο ποταμός Connecticut μήκους 410 μιλίων (660 χλμ.), Ο οποίος ξεκινά από τις λίμνες του Κοννέκτικατ και του Νιου Χάμσαϊρ και ρέει νότια στο Κονέκτικατ, ορίζει τα δυτικά σύνορα με το Βερμόντ. Τα κρατικά σύνορα δεν βρίσκονται στο κέντρο αυτού του ποταμού, όπως συμβαίνει συνήθως, αλλά στο σημείο χαμηλού νερού στην πλευρά του Βερμόντ. πράγμα που σημαίνει ότι ολόκληρος ο ποταμός κατά μήκος των συνόρων του Βερμόντ (εκτός από περιοχές όπου η στάθμη του νερού έχει ανατραφεί από ένα φράγμα) βρίσκεται στο Νιου Χάμσαϊρ. Μόνο μία πόλη - το Pittsburg - μοιράζεται ένα χερσαίο σύνορο με το Βερμόντ. Τα «βορειοδυτικά ποτάμια» του Κονέκτικατ ορίζουν επίσης τον Καναδά-ΗΠΑ. σύνορο.

Ο ποταμός Piscataqua και οι διάφοροι παραπόταμοί του αποτελούν το μοναδικό σημαντικό ωκεάνιο λιμάνι της πολιτείας, όπου εισέρχονται στον Ατλαντικό στο Πόρτσμουθ. Ο ποταμός Salmon Falls και το Piscataqua ορίζουν το νότιο τμήμα των συνόρων με το Μέιν. Το όριο του ποταμού Piscataqua αποτέλεσε το αντικείμενο μιας συνοριακής διαμάχης μεταξύ του Νιου Χάμσαϊρ και του Μέιν το 2001, με το Νιου Χάμσαϊρ να διεκδικεί κυριαρχία σε πολλά νησιά (κυρίως νησί του Seavey) που περιλαμβάνουν το Ναυτικό Ναυπηγείο Portsmouth. Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ απέρριψε την υπόθεση το 2002, αφήνοντας την κυριότητα του νησιού με το Μέιν. Το Νιου Χάμσαιρ εξακολουθεί να ισχυρίζεται την κυριαρχία της βάσης, ωστόσο.

Η μεγαλύτερη λίμνη του Νιου Χάμσαϊρ είναι η λίμνη Winnipesaukee, η οποία καλύπτει 71 τετραγωνικά μίλια (184 τ.χλμ.) στο ανατολικό-κεντρικό τμήμα της πολιτείας. Η λίμνη Umbagog κατά μήκος των συνόρων του Μέιν, περίπου 12,3 τετραγωνικά μίλια (31,9 τ.χλμ.), είναι μια μακρινή δεύτερη. Η λίμνη Squam είναι η δεύτερη μεγαλύτερη λίμνη εξ ολοκλήρου στο Νιου Χάμσαϊρ.

Το Νιου Χάμσαϊρ έχει τις κοντινότερες ακτές των ακτών οποιουδήποτε πολιτείας στις Ηνωμένες Πολιτείες, μήκους περίπου 29 μίλια. Το Hampton Beach είναι ένας δημοφιλής τοπικός καλοκαιρινός προορισμός. Περίπου 7 μίλια (11 χιλιόμετρα) είναι τα Isles of Shoals, εννέα μικρά νησιά (τέσσερα από τα οποία βρίσκονται στο Νιου Χάμσαϊρ) γνωστά ως τόπος μιας αποικίας τέχνης του 19ου αιώνα που ιδρύθηκε από τον ποιητή Celia Thaxter και την υποτιθέμενη τοποθεσία ενός από τα τους θαμμένους θησαυρούς του πειρατή Blackbeard.

Είναι η πολιτεία με το υψηλότερο ποσοστό ξυλείας στη χώρα. Το Νιου Χάμσαϊρ βρίσκεται στα εύκρατα πλατύφυλλα και μικτά δάση biome. Μεγάλο μέρος της πολιτείας, ειδικότερα των Λευκών Ορέων, καλύπτεται από τα κωνοφόρα και τα βόρεια σκληρά δάση των δασών της Νέας Αγγλίας-Ακαδίας. Η νοτιοανατολική γωνία της πολιτείας και τμήματα του ποταμού Κοννέκτικα κατά μήκος των συνόρων του Βερμόντ καλύπτονται από τις μικτές βελανιδιές των βορειοανατολικών παράκτιων δασών.

Το βόρειο τρίτο της πολιτείας αναφέρεται τοπικά ως "βόρεια χώρα" ή "βόρεια από τις εγκοπές", σε σχέση με το Λευκό βουνό περνά αυτό το κανάλι κυκλοφορίας. Περιέχει λιγότερο από το 5% του πληθυσμού της πολιτείας, πάσχει από σχετικά υψηλή φτώχεια και χάνει σταθερά τον πληθυσμό καθώς οι βιομηχανίες χλοοτάπητας και χάρτου μειώνονται. Ωστόσο, η τουριστική βιομηχανία, ιδίως οι επισκέπτες που ταξιδεύουν στο βόρειο Νιου Χάμσαϊρ για σκι, snowboard, πεζοπορία και ποδήλατο βουνού, βοήθησαν να αντισταθμιστούν οι οικονομικές απώλειες από το κλείσιμο των μονάδων.

Τα μήκη της χειμερινής περιόδου αναμένεται να μειωθούν στις περιοχές σκι του Νιου Χάμσαϊρ λόγω των επιπτώσεων της υπερθέρμανσης του πλανήτη, η οποία είναι πιθανό να συνεχίσει την ιστορική συρρίκνωση και παγίωση της βιομηχανίας σκι και να απειλήσει μεμονωμένες επιχειρήσεις σκι και κοινότητες που βασίζονται στον τουριστικό σκι.

## Κλίμα
thumb|Χάρτης κλίματος Köppen του Νιου Χάμσαϊρ
thumb|right|Το φθινόπωρο, τα φύλλα σε πολλά δέντρα στο Νιου Χάμσαϊρ αλλάζουν χρώματα, προσελκύοντας πολλούς τουρίστες.
thumb|Μια χειμερινή θέα ενός οπωρώνα μήλων στο Hollis, Νιου Χάμσαϊρ
Το Νιου Χάμσαϊρ αντιμετωπίζει ένα υγρό ηπειρωτικό κλίμα (κλιματική κλιματική ταξινόμηση Dfa σε ορισμένες νότιες περιοχές, Dfb στο μεγαλύτερο μέρος της πολιτείας και Dfc subarctic σε ορισμένες βόρειες ορεινές περιοχές), με ζεστά, υγρά καλοκαίρια και μακρινούς, κρύους και χιονισμένους χειμώνες. Οι κατακρημνίσεις κατανέμονται αρκετά ομοιόμορφα όλο τον χρόνο. Το κλίμα της νοτιοανατολικής μερίδας μετριάζεται από τον Ατλαντικό Ωκεανό και κατά μέσο όρο σχετικά ήπιους χειμώνες (για το Νιου Χάμσαϊρ), ενώ οι βόρειες και οι εσωτερικές μερίδες παρουσιάζουν ψυχρότερες θερμοκρασίες και χαμηλότερη υγρασία. Οι χειμώνες είναι κρύοι και χιονισμένοι σε όλη την πολιτεία και ιδιαίτερα έντονες στις βόρειες και ορεινές περιοχές. Η μέση ετήσια χιονοστιβάδα κυμαίνεται από 60 ίντσες (150 cm) έως πάνω από 100 ίντσες (250 cm) σε όλη την πολιτεία.

Οι μέσες ημερήσιες υψηλές θερμοκρασίες είναι στα μέσα της δεκαετίας του '70 έως τις χαμηλές θερμοκρασίες (περίπου 24-28 ° C) σε όλη την πολιτεία τον Ιούλιο, με τα χαμηλά χαμηλά στα μέσα της δεκαετίας του '50 έως τα 13-15 ° C. Οι θερμοκρασίες του Ιανουαρίου κυμαίνονται από τον μέσο όρο των 34 ° F (1 ° C) στην ακτή έως τις χαμηλές χαμηλές θερμοκρασίες κάτω από τους 0 ° F (-18 ° C) στα βόρεια και σε υψηλά υψόμετρα. Η μέση ετήσια βροχόπτωση σε όλη την επικράτεια είναι περίπου 40 ίντσες (100 εκατοστά), με κάποιες διακυμάνσεις που παρατηρούνται στα Λευκά Όρη λόγω διαφορών σε ύψος και ετήσια χιονόπτωση. Η υψηλότερη καταγραφείσα θερμοκρασία του Νιου Χάμσαϊρ ήταν 41 ° C στη Νάσουα στις 4 Ιουλίου 1911, ενώ η χαμηλότερη καταγραφείσα θερμοκρασία ήταν -47 ° F (-44 ° C) στην κορυφή του Mount Washington στις 29 Ιανουαρίου 1934. Το Mount Washington είδε μια ανεπίσημη ανάγνωση στις 22 Ιανουαρίου 1885, η οποία, αν γινόταν επίσημη, θα έδινε το χαμηλό ρεκόρ όλων των εποχών για τη Νέα Αγγλία (επίσης -50 ° F (-46 ° C) Big Black River, Μέιν, στις 16 Ιανουαρίου 2009 και Bloomfield, Βερμόντ στις 30 Δεκεμβρίου 1933).

Το άσχημο χιόνι συνδέεται συχνά με ένα nor'easter, όπως το Blizzard του '78 και το Blizzard του 1993, όταν πολλά πόδια συσσωρεύθηκαν σε τμήματα της πολιτείας σε διάστημα 24 έως 48 ωρών. Οι ελαφρύτερες χιονοπτώσεις μερικές ίντσες εμφανίζονται συχνά κατά τη διάρκεια του χειμώνα, που συχνά συνδέονται με ένα Alberta Clipper.

Το Νιου Χάμσαϊρ, μερικές φορές, επηρεάζεται από τυφώνες και τροπικές καταιγίδες, αν και από τη στιγμή που φτάνουν στην πολιτεία, είναι συχνά εξωρατροπικές, με τις περισσότερες καταιγίδες να χτυπούν τις νότιες ακτές της Νέας Αγγλίας και να κινούνται στο εσωτερικό ή να διέρχονται από την ανοικτή θάλασσα στον κόλπο του Μέιν. Οι περισσότεροι από Νιου Χάμσαϊρ κατά μέσο όρο λιγότερες από 20 ημέρες καταιγίδας ανά έτος και κατά μέσο όρο δύο ανεμοστρόβιλοι συμβαίνουν κάθε χρόνο σε όλη την πολιτεία.

Ο χάρτης της ζώνης ανθεκτικότητας των φυτών της Εθνικής Χορτοκοπής απεικονίζει τις ζώνες 3, 4, 5 και 6 που εμφανίζονται σε ολόκληρη την κατάσταση και υποδεικνύει τη μετάβαση από ένα σχετικά δροσερότερο σε θερμότερο κλίμα καθώς ταξιδεύει νότια κατά μήκος του Νιου Χάμσαϊρ. Οι ζώνες ανθεκτικότητας των φυτών USDA 1990 για το Νιου Χάμσαϊρ κυμαίνονται από τη ζώνη 3b στον βορρά έως τη ζώνη 5b στον νότο.

## Ιστορία
thumb|left|Το ιστορικό έμβλημα του Νιου Χάμσαϊρ, από το 1876
thumb
right|thumb|Ο Φορτ Γουίλιαμ και η Μαρία το 1705
thumb|left|1922 χάρτης του Νιου Χάμσαιρ που δημοσιεύθηκε στο δελτίο της Brown Company στο Βερολίνο

Διάφορες φυλές Αβενάκη που μιλούσαν Αλγκονκιάνοι, που ήταν σε μεγάλο βαθμό κατανεμημένες μεταξύ των εθνών Androscoggin και Pennacook, κατοικούσαν στην περιοχή πριν από τον ευρωπαϊκό διακανονισμό. Παρά την παρόμοια γλώσσα, είχαν μια πολύ διαφορετική κουλτούρα και θρησκεία από άλλους Αλγκονιανούς λαούς. Αγγλικοί και Γάλλοι εξερευνητές επισκέφθηκαν το Νιου Χάμσαϊρ το 1600-1605 και ο David Thompson εγκαταστάθηκε στο Odiorne's Point στη σημερινή σίκαλη το 1623. Ο πρώτος μόνιμος οικισμός ήταν στο Hilton's Point (σημερινό Dover). Μέχρι το 1631, η Άνω Φύτευση περιλάμβανε τη σύγχρονη Dover, Durham και Stratham. το 1679, έγινε η «βασιλική επαρχία». Ο πόλεμος του πατέρα Rale πολέμησε μεταξύ των αποίκων και της συνομοσπονδίας Wabanaki σε όλο το Νιου Χάμσαϊρ.

Το Νιου Χάμσαϊρ ήταν μία από τις δεκατρείς αποικίες που επαναστάτησαν κατά της βρετανικής κυριαρχίας κατά τη διάρκεια της Αμερικανικής Επανάστασης. Μέχρι τη στιγμή της Αμερικανικής Επανάστασης, το Νιου Χάμσαϊρ ήταν μια χωρισμένη επαρχία. Η οικονομική και κοινωνική ζωή της περιφέρειας της Seacoast περιστρέφεται γύρω από πριονιστήρια, ναυπηγεία, αποθήκες εμπόρων και εγκατεστημένα κέντρα χωριών και πόλεων. Οι πλούσιοι έμποροι έχτισαν σημαντικά σπίτια, τους προσέφεραν τις καλύτερες πολυτέλειες και επένδυσαν το κεφάλαιό τους στην κερδοσκοπία του εμπορίου και της γης. Στο άλλο άκρο της κοινωνικής κλίμακας, αναπτύχθηκε μια μόνιμη κλάση των ημερησίων εργατών, των ναυτικών, των δούλων και ακόμη και των δούλων.

Η μόνη μάχη που διεξήχθη στο Νιου Χάμσαϊρ ήταν η επιδρομή στο Φορτ Γουίλιαμ και τη Μαίρη, 14 Δεκεμβρίου 1774, στο λιμάνι του Πόρτσμουθ, το οποίο συμπλήρωσε την επανάσταση μεγάλες ποσότητες πυρίτιδας, μικρών όπλων και πυροβόλων όπλων. (Ο στρατηγός Σουλιβάν, ηγέτης της επιδρομής, το περιέγραψε ως «το υπόλοιπο της σκόνης, τα μικρά όπλα, τα ξιφολόγχη και τα κιβώτια καρτών, μαζί με τα καταστήματα κανόνιων και πυρομαχικών») κατά τη διάρκεια δύο νυχτών. Αυτή η επιδρομή προηγήθηκε από μια προειδοποίηση στους τοπικούς πατριώτες την προηγούμενη μέρα, από τον Paul Revere στις 13 Δεκεμβρίου 1774, ότι το φρούριο έπρεπε να ενισχυθεί από στρατεύματα που πετούν από τη Βοστώνη. Σύμφωνα με μη επαληθευμένους λογαριασμούς, η πυρίτιδα χρησιμοποιήθηκε αργότερα στη Μάχη του Bunker Hill, που μεταφέρθηκε εκεί από τον Major Demerit, ο οποίος ήταν ένας από τους διάφορους πατριώτες του Νιου Χάμσαϊρ που αποθηκεύουν τη σκόνη στα σπίτια τους μέχρι να μεταφερθεί αλλού για χρήση σε επαναστατικές δραστηριότητες. Κατά τη διάρκεια της επιδρομής, οι βρετανοί στρατιώτες πυροβόλησαν τους αντάρτες με κανόνια και μουσκέτα. Παρόλο που προφανώς δεν υπήρξαν θύματα, αυτά ήταν μεταξύ των πρώτων πυροβολισμών στην Αμερικανική Επαναστατική περίοδο, που εμφανίστηκαν περίπου πέντε μήνες πριν από τις μάχες του Lexington και του Κόνκορντ.

Το Σύνταγμα των Ηνωμένων Πολιτειών επικυρώθηκε από το Νιου Χάμσαϊρ στις 21 Ιουνίου 1788, όταν το Νιου Χάμσαιρ έγινε η ένατη πολιτεία που το έπραξε.

Το Νιου Χάμσαϊρ ήταν ένα τζακουσένιο προπύργιο. Η πολιτεία έστειλε τον Franklin Pierce στον Λευκό Οίκο στις εκλογές του 1852. Η εκβιομηχάνιση είχε τη μορφή πολυάριθμων κλωστοϋφαντουργικών ελαιοτριβείων, τα οποία με τη σειρά του προσέλκυσαν μεγάλες ροές μεταναστών από το Κεμπέκ ("Γάλλοι Καναδοί") και την Ιρλανδία. Τα βόρεια τμήματα της πολιτείας παρήγαγαν ξυλεία και τα βουνά παρείχαν τουριστικά αξιοθέατα. Μετά το 1960, η κλωστοϋφαντουργία κατέρρευσε, αλλά η οικονομία ανέκαμψε ως κέντρο υψηλής τεχνολογίας και ως πάροχος υπηρεσιών.

Ξεκινώντας το 1952, το Νιου Χάμσαιρ κέρδισε εθνική και διεθνή προσοχή για το προεδρικό του αξίωμα που διεξήχθη νωρίς σε κάθε προεδρική εκλογική περίοδο. Έγινε αμέσως η πιο σημαντική βάση δοκιμών για τους υποψήφιους για Δημοκρατικούς και Δημοκρατικούς υποψηφίους. Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης έδωσαν στο Νιου Χάμσαϊρ και την Άιοβα περίπου το ήμισυ της προσοχής που δόθηκε σε όλες τις πολιτείες στην πρωτογενή διαδικασία, μεγεθύνοντας τις εξουσίες λήψης αποφάσεων της πολιτείας και προωθώντας τις επανειλημμένες προσπάθειες πολιτικών εκτός πολιτείας να αλλάξουν τους κανόνες.

## Δημογραφικά στοιχεία
thumb|right|upright=0.9|Η πυκνότητα πληθυσμού του Νιου Χάμσαϊρ
### Πληθυσμός

Το Γραφείο Απογραφής των Ηνωμένων Πολιτειών εκτιμά ότι ο πληθυσμός του Νιου Χάμσαϊρ ήταν 1.356.458 την 1η Ιουλίου 2018, αύξηση 3,04% από την απογραφή των Ηνωμένων Πολιτειών του 2010. Το κέντρο του πληθυσμού του Νιου Χάμσαϊρ βρίσκεται στην κομητεία Merrimack, στην πόλη Pembroke. Το κέντρο του πληθυσμού έχει μετακινηθεί στα νότια 12 μίλια (19 χλμ.) Από το 1950, γεγονός που αντικατοπτρίζει το γεγονός ότι η ταχύτερη ανάπτυξη της πολιτείας υπήρξε κατά μήκος των νότιων συνόρων του, τα οποία βρίσκονται εντός της περιοχής μετακινήσεων της Βοστόνης και άλλων πόλεων της Μασαχουσέτης.

Οι πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές βρίσκονται γενικά σε απόσταση 80 χιλιομέτρων από τα σύνορα της Μασαχουσέτης και συγκεντρώνονται σε δύο περιοχές: κατά μήκος της κοιλάδας του ποταμού Merrimack που εκτείνεται από το Κόνκορντ έως τη Νάσουα και στην περιοχή Seacoast κατά μήκος ενός άξονα που εκτείνεται από το Ρότσεστερ στο Πόρτσμουθ. Εκτός από τις δύο αυτές περιοχές, μόνο μία κοινότητα, η πόλη Keene, έχει πληθυσμό άνω των 20.000 κατοίκων. Οι τέσσερις κομητείες που καλύπτουν αυτές τις δύο περιοχές αντιπροσωπεύουν το 72% του πληθυσμού της πολιτείας, και το ένα (Hillsborough) έχει σχεδόν το 30% του πληθυσμού της πολιτείας, καθώς και οι δύο πολυπληθέστερες κοινότητες, το Μάντσεστερ και η Νάσουα. Το βόρειο τμήμα της πολιτείας είναι πολύ αραιοκατοικημένο: ο μεγαλύτερος νομός ανά περιοχή, ο Coos, καλύπτει το βόρειο 1/4 της πολιτείας και έχει μόνο περίπου 31.000 ανθρώπους, περίπου το ένα τρίτο των οποίων ζει σε μια ενιαία κοινότητα (Βερολίνο). Οι τάσεις τις τελευταίες δεκαετίες ήταν για τον πληθυσμό να μετατοπιστεί προς νότο, καθώς πολλές βόρειες κοινότητες δεν έχουν την οικονομική βάση για να διατηρήσουν τον πληθυσμό τους, ενώ οι νότιες κοινότητες έχουν απορροφηθεί από τη μητρόπολη της Μεγάλης Βοστόνης.

thumb|right|upright=0.7|Οι μεγαλύτερες αναφορές ομάδων προέλευσης στο Νιου Χάμσαϊρ από την πόλη από το 2013. Το σκούρο μοβ δείχνει ιρλανδικά, φως μοβ αγγλικά, ροζ γαλλικά, τυρκουάζ γαλλικά καναδικά, σκούρα μπλε ιταλικά και γαλάζια γερμανικά. Ο γκρι δείχνει δήμους χωρίς αναφερόμενα δεδομένα.
Οι μεγαλύτερες αναφορές ομάδων προέλευσης στο Νιου Χάμσαϊρ από την πόλη από το 2013. Το σκούρο μοβ δείχνει ιρλανδικά, φως μοβ αγγλικά, ροζ γαλλικά, τυρκουάζ γαλλικά καναδικά, σκούρα μπλε ιταλικά και γαλάζια γερμανικά. Ο γκρι δείχνει δήμους χωρίς αναφερόμενα δεδομένα.
Από την απογραφή του 2010, ο πληθυσμός του Νιου Χάμσαϊρ ήταν 1.316.470. Το gender makeup της πολιτείας ήταν 49,3% άνδρες και 50,7% γυναίκες. Το 21,8% του πληθυσμού ήταν κάτω των 18 ετών. 64,6% ήταν μεταξύ 18 και 64 ετών. και το 13,5% ήταν 65 ετών και άνω.

Το φυλετικό μακιγιάζ του Νιου Χάμσαϊρ από την απογραφή του 2010 ήταν:

* Λευκοί: 93,9% (92,3% μη ισπανόφωνοι)
* Μαύροι ή Αφροαμερικανοί: 1,1%
* Αμερικανική ινδική και Αλάσκα Μητρική: 0,2%
* Ασιάτες: 2,2%
* Άλλη φυλή: 0,9%
* Δύο ή περισσότερες φυλές: 1,6%

Ισπανικός ή Λατίνος οποιουδήποτε αγώνα ήταν το 2,8% του πληθυσμού το 2010: 0,6% ήταν μεξικάνικα, 0,9% Πουέρτο Ρίκο, 0,1% Κούβας και 1,2% άλλα ισπανικά ή λατινικά.

Σύμφωνα με την αμερικανική έρευνα της Αμερικής 2010-2015, οι μεγαλύτερες ομάδες καταγωγής ήταν το Ιρλανδικό (21,0%), το αγγλικό (16,8%), το γαλλικό (14,9%), το ιταλικό (10,5% (8,7%) και Αμερικανών (5,6%).

Το Νιου Χάμσαϊρ έχει το υψηλότερο ποσοστό (23,4%) κατοίκων με γαλλική / γαλλο-καναδική / ακαδημαϊκή καταγωγή από οποιουδήποτε πολιτεία των ΗΠΑ.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του American Community Survey του Προεδρείου της Απογραφής από το 2015, το 2,1% του πληθυσμού ηλικίας 5 ετών και άνω μιλούν ισπανικά στο σπίτι, ενώ το 1,8% μιλούν γαλλικά. Σε Coos County, 9,6% του πληθυσμού μιλά γαλλικά στο σπίτι, κάτω από 16% το 2000.

### Στοιχεία γέννησης
Σημείωση: Τα ποσοστά στον πίνακα δεν προσθέτουν έως και 100, επειδή οι ισπανόφωνοι υπολογίζονται τόσο από την εθνικότητά τους όσο και από τη φυλή τους, δίνοντας μεγαλύτερο συνολικό αριθμό.

*Από το 2016, δεν συλλέγονται δεδομένα για τις γεννήσεις λευκής ισπανόφωνης καταγωγής, αλλά συμπεριλαμβάνονται σε μία ισπανική ομάδα. άτομα ισπανόφωνου χαρακτήρα μπορεί να είναι από οποιαδήποτε φυλή.

### Θρησκεία

Μια έρευνα Pew έδειξε ότι οι θρησκευτικές πεποιθήσεις του λαού του Νιου Χάμσαϊρ ήταν οι εξής: Προτεστάντες 30%, Καθολικοί 26%, LDS (Μόρμον) 1%, Εβραίοι 1%, Μάρτυρας του Ιεχωβά 2% και μη θρησκευόμενοι στο 36%.

Μια έρευνα δείχνει ότι οι άνθρωποι στο Νιου Χάμσαϊρ και στο Βερμόντ είναι λιγότερο πιθανό από τους άλλους Αμερικανούς να παρακολουθούν εβδομαδιαίες υπηρεσίες και μόνο το 54% λένε ότι είναι «απολύτως βέβαιοι ότι υπάρχει Θεός» σε σύγκριση με το 71% στο υπόλοιπο έθνος. Το Νιου Χάμσαϊρ και το Βερμόντ βρίσκονται επίσης στα χαμηλότερα επίπεδα μεταξύ των κρατών με θρησκευτική δέσμευση. Το 2012, το 23% των κατοίκων του Νιου Χάμσαϊρ σε μια δημοσκόπηση του Gallup θεωρούνταν "πολύ θρησκευόμενοι", ενώ το 52% θεωρούνταν "μη θρησκευτικοί". Σύμφωνα με την Ένωση Αρχείων Δεδομένων Θρησκευτικών (ARDA), οι μεγαλύτερες ονομασίες είναι η Καθολική Εκκλησία με 311.028 μέλη. Η Ενωμένη Εκκλησία του Χριστού με 26.321 μέλη. και η Μεγάλη Εκκλησία Μεθοδιστών με 18.029 μέλη.

## Οικονομία

Το Γραφείο Οικονομικής Ανάλυσης εκτιμά ότι το συνολικό κρατικό προϊόν του Νιου Χάμσαϊρ το 2018 ήταν 86 δισεκατομμύρια δολάρια, καταλαμβάνοντας την 40η θέση στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μέσο εισόδημα των νοικοκυριών το 2017 ήταν $74.801, το τέταρτο υψηλότερο στη χώρα (συμπεριλαμβανομένης της Washington, DC). Τα γεωργικά προϊόντα της είναι γαλακτοκομικά προϊόντα, φυτώρια, βοοειδή, μήλα και αυγά. βιομηχανική έξοδοι του είναι μηχανήματα, ηλεκτρικό εξοπλισμό, καουτσούκ και πλαστικών υλών, και τον τουρισμό είναι ένα σημαντικό συστατικό της οικονομίας.

Το Νιου Χάμσαϊρ γνώρισε σημαντική μετατόπιση της οικονομικής βάσης του κατά τον 20ό αιώνα. Ιστορικά, η βάση αποτελείται από παραδοσιακές κατασκευές της Νέας Αγγλίας από κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, είδη υποδηματοποιίας και μικρά καταστήματα μηχανουργικών κατεργασιών, που βασίζονται στη χαμηλή μισθολογική εργασία από κοντινά μικρά αγροκτήματα και από τμήματα του Κεμπέκ. Σήμερα, οι τομείς αυτοί συνεισφέρουν μόνο το 2% για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, το 2% για τα δερμάτινα είδη και το 9% για τη μηχανική κατεργασία της συνολικής αξίας του αμερικανικού δολαρίου. Έχουν βιώσει μια απότομη πτώση λόγω απαρχαιωμένων εγκαταστάσεων και το δέλεαρ των φθηνότερων μισθών στις νότιες Ηνωμένες Πολιτείες.

Το Νιου Χάμσαϊρ διαθέτει σήμερα μια ευρεία οικονομία με ρυθμούς ανάπτυξης του ΑΕΠ 2,2% το 2018. Η μεγαλύτερη τομείς της οικονομίας του κράτους το 2018, με βάση τη συνεισφορά στο ΑΕΠ, είναι οι εξής: 15% των ακινήτων και ενοικίασης και χρηματοδοτικής μίσθωσης. 13% επαγγελματικές επιχειρηματικές υπηρεσίες. 12% στην κατασκευή. Κυβερνητικές και κυβερνητικές υπηρεσίες 10% και 9% υγειονομική περίθαλψη και κοινωνικές υπηρεσίες.

Ο προϋπολογισμός της πολιτείας για το οικονομικό έτος2018 ήταν 5,97 δισεκατομμύρια δολάρια, συμπεριλαμβανομένων των 1,79 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε ομοσπονδιακά κεφάλαια. Το ζήτημα της φορολογίας είναι αμφιλεγόμενο στο Νιου Χάμσαϊρ, το οποίο έχει φόρο ακίνητης περιουσίας (υπό τον έλεγχο του δημοτικού συμβουλίου) αλλά δεν έχει ευρύ φόρο επί των πωλήσεων ή φόρο εισοδήματος. Η κατάσταση έχει στενό φόρους για τα γεύματα, διαμονή, τα οχήματα, τις επιχειρήσεις και τα έσοδα από επενδύσεις, και διόδια σε κατάσταση στους δρόμους.

Σύμφωνα με την Υπηρεσία Ενεργειακής Πληροφορίας, η κατανάλωση ενέργειας και η κατά κεφαλήν κατανάλωση ενέργειας του Νιου Χάμσαϊρ είναι από τα χαμηλότερα στη χώρα. Ο σταθμός πυρηνικής ενέργειας του Σταθμού Seabrook, κοντά στο Portsmouth, είναι ο μεγαλύτερος πυρηνικός αντιδραστήρας στη Νέα Αγγλία και παρείχε το 57% της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας του Νιου Χάμσαϊρ και το 27% της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας το 2017. Το 2016 και το 2017 το Νιου Χάμσαϊρ από την αιολική ενέργεια από τις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα. Περίπου το 32% της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας του Νιου Χάμσαϊρ προήλθε από ανανεώσιμους πόρους (συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών, υδροηλεκτρικών, αιολικών και άλλων ανανεώσιμων πόρων). Το Νιου Χάμσαϊρ ήταν καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας, εξάγοντας 63 τρισεκατομμύρια BTU.

Η χρήση οικιακής ηλεκτρικής ενέργειας από το Νιου Χάμσαϊρ είναι χαμηλή σε σύγκριση με τον εθνικό μέσο όρο, εν μέρει επειδή η ζήτηση για κλιματισμό είναι χαμηλή κατά τους γενικά ήπιους καλοκαιρινούς μήνες και επειδή λίγα νοικοκυριά χρησιμοποιούν την ηλεκτρική ενέργεια ως κύρια πηγή ενέργειας για θέρμανση στο σπίτι. Σχεδόν τα μισά νοικοκυριά του Νιου Χάμσαϊρ χρησιμοποιούν πετρέλαιο εσωτερικής καύσης για χειμερινή θέρμανση, η οποία είναι ένα από τα μεγαλύτερα μερίδια στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το Νιου Χάμσαϊρ έχει δυνατότητες για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας όπως η αιολική ενέργεια, η υδροηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα από ξύλο.

Η πολιτεία δεν έχει γενικό φόρο επί των πωλήσεων και δεν εισπράττει φόρο εισοδήματος από την πολιτεία (η πολιτεία φορολογεί με συντελεστή 5%, εισόδημα από μερίσματα και τόκους) και ο νομοθέτης άσκησε δημοσιονομικό περιορισμό. Οι προσπάθειες για διαφοροποίηση της γενικής οικονομίας της πολιτείας συνεχίζονται.

Η έλλειψη ενός ευρύτερου φορολογικού συστήματος από το Νιου Χάμσαϊρ είχε ως αποτέλεσμα οι τοπικές κοινότητες της πολιτείας να έχουν μερικούς από τους υψηλότερους φόρους ιδιοκτησίας του έθνους. Ωστόσο, η συνολική φορολογική επιβάρυνση της πολιτείας είναι σχετικά χαμηλή. το 2010 το Νιου Χάμσαιρ κατέλαβε την 44η θέση μεταξύ των πολιτειών με τη συνδυασμένη μέση κρατική και τοπική φορολογική επιβάρυνση.

Από τον Φεβρουάριο του 2010, το ποσοστό ανεργίας της πολιτείας ήταν 7,1%. Μέχρι τον Οκτώβριο του 2010, το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε στο 5,4%. Το (προκαταρκτικό) ποσοστό εποχικής ανεργίας τον Απρίλιο του 2019 ήταν 2,4% με βάση εργατικό δυναμικό 767,500 ατόμων με 749.000 εργαζόμενους. Το εργατικό δυναμικό του Νιου Χάμσαϊρ ανέρχεται σε 90% στην απασχόληση χωρίς απασχόληση, με το 18% να απασχολείται στο εμπόριο, τις μεταφορές και τις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας. 17% στην εκπαίδευση και την υγειονομική περίθαλψη. 12% στην κυβέρνηση. 11% στις επαγγελματικές και επιχειρηματικές υπηρεσίες. και 10% στον ελεύθερο χρόνο και στη φιλοξενία.

Σύμφωνα με μελέτη του Phoenix Marketing International το 2013, το Νιου Χάμσαϊρ είχε το όγδοο μεγαλύτερο ποσοστό νοικοκυριών εκατομμυριούχων στις Ηνωμένες Πολιτείες, στο 6,48% όλων των νοικοκυριών. Το 2013, το Νιου Χάμσαϊρ είχε επίσης το χαμηλότερο ποσοστό φτώχειας του έθνους σε μόλις 8,7% όλων των κατοίκων, σύμφωνα με το Γραφείο Απογραφής.

### Οι μεγαλύτεροι εργοδότες

Τον Μάρτιο του 2018, 86% του εργατικού δυναμικού του Νιου Χάμσαϊρ απασχολούνταν από τον ιδιωτικό τομέα, ενώ το 53% των εργαζομένων αυτών απασχολούνται σε επιχειρήσεις με λιγότερους από 100 εργαζομένους. Περίπου το 14% των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα απασχολούνται σε επιχειρήσεις με περισσότερους από 1.000 υπαλλήλους.

Σύμφωνα με έρευνες της κοινότητας του Γραφείου Πληροφοριών για την Οικονομία και την Αγορά Εργασίας της NH Employment Security, οι ακόλουθοι είναι οι μεγαλύτεροι ιδιωτικοί εργοδότες στην πολιτεία:

Η πολιτειακή κυβέρνηση του Νιου Χάμσαϊρ απασχολεί περίπου 6.100 άτομα. Επιπλέον, το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ απασχολεί περίπου 1.600 άτομα στο Εθνικό Κέντρο Βίζας στο Πόρτσμουθ, το οποίο επεξεργάζεται αναφορές αμερικανικών μεταναστών.

## Νόμος και κυβέρνηση
thumb|Το Κρατικό Σπίτι του Νιου Χάμσαϊρ στο Κόνκορντ

Ο κυβερνήτης του Νιου Χάμσαϊρ, από τις 5 Ιανουαρίου 2017, είναι ο Chris Sununu (Ρεπουμπλικανός). Οι δύο γερουσιαστές των ΗΠΑ στο Νιου Χάμσαϊρ είναι οι Jeanne Shaheen και Maggie Hassan (και οι δύο Δημοκρατικοί), και οι δύο είναι πρώην κυβερνήτες. Οι δύο αντιπρόσωποι των Ηνωμένων Πολιτειών του Νέου Χαμπσάιρ από τον Ιανουάριο του 2019 είναι ο Chris Pappas και ο Ann McLane Kuster (και οι δύο Δημοκρατικοί).

Το Νιου Χάμσαϊρ είναι πολιτεία ελέγχου αλκοολούχων ποτών και μέσω της κρατικής επιτροπής για τα αλκοολούχα ποτά παίρνει 100 εκατομμύρια δολάρια από την πώληση και τη διανομή ποτού.

Το Νιου Χάμσαϊρ είναι η μόνη πολιτεία στις ΗΠΑ που δεν απαιτεί από τους ενήλικες να φορούν ζώνες ασφαλείας στα οχήματά τους.

### Κυβερνητικά έγγραφα

Κύριο άρθρο: Νόμος του Νιου Χάμσαϊρ
Το Σύνταγμα του Νιου Χάμσαϊρ του 1783 είναι ο υπέρτατος νόμος της πολιτείας, ακολουθούμενος από τον Αναθεωρημένο Νόμο του Νιου Χάμσαιρ και τον Κώδικα Διοικητικών Κανόνων του Νιου Χάμσαϊρ. Αυτές είναι σχεδόν ανάλογες με το ομοσπονδιακό Σύνταγμα των Ηνωμένων Πολιτειών, τον Κώδικα των Ηνωμένων Πολιτειών και τον Κώδικα Ομοσπονδιακών Κανονισμών αντίστοιχα.

### Κλάδοι κυβέρνησης

Το Νιου Χάμσαϊρ έχει ένα διχασμένο εκτελεστικό τμήμα, αποτελούμενο από τον κυβερνήτη και ένα πενταμελές εκτελεστικό συμβούλιο που ψηφίζει κρατικές συμβάσεις ύψους άνω των $ 5.000 και «συμβουλεύει και συναινεί» στις υποψηφιότητες του κυβερνήτη σε σημαντικές κρατικές θέσεις όπως οι επικεφαλής των τμημάτων και όλες οι δικαστικές αρχές αίτημα παραίτησης. Το Νιου Χάμσαϊρ δεν έχει υποδιοικητή κυβερνήτη. ο πρόεδρος της Γερουσίας υπηρετεί ως «κυβερνήτης που ενεργεί» κάθε φορά που ο κυβερνήτης δεν είναι σε θέση να εκτελέσει τα καθήκοντα.

Ο νομοθέτης ονομάζεται Γενικό Δικαστήριο. Αποτελείται από τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία. Υπάρχουν 400 αντιπρόσωποι, γεγονός που το καθιστά έναν από τους μεγαλύτερους εκλεγμένους οργανισμούς στον αγγλόφωνο κόσμο και 24 γερουσιαστές. Οι περισσότεροι είναι ουσιαστικά εθελοντές, σχεδόν οι μισοί από τους οποίους είναι συνταξιούχοι. (Για λεπτομέρειες, δείτε το άρθρο σχετικά με την κυβέρνηση του Νιου Χάμσαϊρ.)

Το μοναδικό δευτεροβάθμιο δικαστήριο της πολιτείας είναι το Ανώτατο Δικαστήριο του Νιου Χάμσαϊρ. Το Ανώτατο Δικαστήριο είναι το δικαστήριο γενικής δικαιοδοσίας και το μόνο δικαστήριο που προβλέπει δίκες δικαστικών σε αστικές ή ποινικές υποθέσεις. Τα άλλα κρατικά δικαστήρια είναι το δικαστήριο δοκιμασίας, το περιφερειακό δικαστήριο και το τμήμα οικογένειας.

### Τοπική κυβέρνηση
Το Νιου Χάμσαιρ έχει 10 κομητείες και 234 πόλεις.

Το Νιου Χάμσαϊρ είναι μία πολιτεία "κανόνα Dillon", που σημαίνει ότι η πολιτεία διατηρεί όλες τις εξουσίες που δεν χορηγούνται ειδικά στους δήμους. Ωστόσο, ο νομοθέτης ευνοεί έντονα τον τοπικό έλεγχο, ιδίως όσον αφορά τους κανονισμούς για τη χρήση γης. Οι δήμοι του Νιου Χάμσαϊρ ταξινομούνται ως πόλεις, οι οποίες διαφέρουν πρωτίστως από τη μορφή της κυβέρνησης. Οι περισσότερες πόλεις λειτουργούν γενικά στην πόλη που συναντά τη μορφή κυβέρνησης, όπου οι εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι στην πόλη ενεργούν ως νομοθέτης της πόλης και ένα διοικητικό συμβούλιο επιλογής ενεργεί ως εκτελεστικό όργανο της πόλης. Οι μεγαλύτερες πόλεις και οι δεκατρείς πόλεις της πολιτείας λειτουργούν είτε σε ένα συμβούλιο-διευθυντή ή σε ένα συμβούλιο-δήμαρχο μορφή κυβέρνησης. Δεν υπάρχει διαφορά, από την άποψη της κρατικής κυβέρνησης, μεταξύ πόλεων και πόλεων εκτός από τη μορφή κυβέρνησης. Όλα τα καταστατικά σε επίπεδο πολιτείας αντιμετωπίζουν όλοι τους δήμους ταυτόσημα.

Το Νιου Χάμσαϊρ έχει ένα μικρό αριθμό μη ενσωματωμένων περιοχών που έχουν τίτλους ως επιχορηγήσεις, τοποθεσίες, αγορές ή δήμους. Αυτές οι τοποθεσίες περιορίζονται σε καμία αυτοδιοίκηση και οι υπηρεσίες τους παρέχονται γενικά από γειτονικές πόλεις ή από τον νομό ή η πολιτεία όπου χρειάζεται. Από την απογραφή του 2000, 25 από αυτές παρέμειναν στο Νιου Χάμσαϊρ, αντιπροσωπεύοντας συνολικό πληθυσμό 173 ατόμων (από το 2000). αρκετοί ήταν απολυμένοι. Όλες εκτός από δύο από αυτές τις μη ενσωματωμένες περιοχές βρίσκονται στην κομητεία Coos.

### Πολιτική

Το Δημοκρατικό Κόμμα και το Δημοκρατικό Κόμμα είναι τα δύο μεγαλύτερα κόμματα της πολιτείας. Μια πλειάδα ψηφοφόρων καταγράφονται ως αδήλωτες και μπορούν να επιλέξουν είτε ψηφοφορία στην πρωτοβάθμια και στη συνέχεια να ανακτήσουν ξανά την αδήλωτη κατάστασή τους μετά την ψηφοφορία. Το Ελευθεριακό Κόμμα είχε καθεστώς επίσημου κόμματος από το 1990 έως το 1996. Υπάρχει επίσης ένα πρόγραμμα γνωστό ως Σχέδιο Ελευθέρου Κράτους με στόχο να μετατραπεί το Νιου Χάμσαϊρ σε ένα ελευθεριακό προπύργιο υποδεικνύοντας ότι οι ελευθεριακοί κινούνται εκεί για να μπορέσουν να συγκεντρώσουν τη δύναμή τους. Το Ελευθεριακό Κόμμα ανέκτησε την πρόσβαση στις ψηφοφορίες μετά τις εκλογές του 2016 επειδή ο υποψήφιος της κυβέρνησης έλαβε το 4% των ψήφων.

Από τις 5 Φεβρουαρίου του 2016 υπήρχαν 882.959 εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι, εκ των οποίων 389.472 (44.1%) δεν δήλωσαν πολιτικό κόμμα, 262.111 (29.7%) ήταν Δημοκρατικοί και 231.376 (26.2%) ήταν Δημοκρατικοί.

### Νιου Χάμσαϊρ πρωτεύον
thumb|Το κολλέγιο Saint Anselm έχει πραγματοποιήσει αρκετές εθνικές συζητήσεις στην πανεπιστημιούπολη.

Το Νιου Χάμσαϊρ είναι διεθνώς γνωστό για το πρωτεύον του Νιου Χάμσαϊρ, το πρώτο πρωταρχικό στην τετραετία αμερικανική προεδρική εκλογική κύκλο. Το κρατικό δίκαιο απαιτεί από τον Υπουργό Εξωτερικών να προγραμματίσει αυτές τις εκλογές τουλάχιστον μια εβδομάδα πριν από οποιοδήποτε «παρόμοιο γεγονός». Εντούτοις, η προεδρία του Iowa προχώρησε στο πρωτεύον του Νιου Χάμσαϊρ. Αυτό το πρωταρχικό, ως ο πρώτος διαγωνισμός του έθνους που χρησιμοποιεί την ίδια διαδικασία με τις γενικές εκλογές, τραβάει περισσότερη προσοχή από εκείνους σε άλλες πολιτείες και έχει καθοριστική σημασία για τη διαμόρφωση του εθνικού διαγωνισμού.

Ο νόμος της πολιτείας επιτρέπει σε μια πόλη με λιγότερους από 100 κατοίκους να ανοίξουν τις δημοσκοπήσεις τα μεσάνυχτα και να κλείσει όταν οι εγγεγραμμένοι πολίτες έχουν ψηφίσει. Ως εκ τούτου, οι κοινότητες του Dixville Notch στην κομητεία Coos και η τοποθεσία του Hart στην κομητεία Carroll, μεταξύ άλλων, επέλεξαν να εφαρμόσουν αυτές τις διατάξεις. Το Dixville Notch και η τοποθεσία του Hart είναι παραδοσιακά οι πρώτες θέσεις τόσο στο Νιου Χάμσαϊρ όσο και στις Η.Π.Α. για να ψηφίσουν σε προεδρικές εκλογές και εκλογές.

Οι υποψηφιότητες για όλα τα άλλα κόμματα παρατάσσονται σε ξεχωριστές πρωτογενείς εκλογές. Στους κύκλους προεδρικών εκλογών, πρόκειται για τη δεύτερη κύρια εκλογή που πραγματοποιήθηκε στο Νιου Χάμσαϊρ.

Το κολλέγιο Saint Anselm στο Goffstown έχει γίνει ένα δημοφιλές σημείο εκστρατείας για τους πολιτικούς καθώς και αρκετές εθνικές προεδρικές συζητήσεις λόγω της εγγύτητάς του με το περιφερειακό αεροδρόμιο Μάντσεστερ-Βοστώνη.

### Εκλογές

thumb|Υποψήφιες επισημάνσεις στο κολέγιο του Dartmouth πριν από μια συζήτηση το 2008

Στο παρελθόν, το Νιου Χάμσαϊρ έχει συχνά ψηφιστεί Ρεπουμπλικανός. Μεταξύ του 1856 και του 1988, το Νιου Χάμσαϊρ εκπόνησε τις εκλογές του για το δημοτικό προεδρικό εισιτήριο έξι φορές: ο Woodrow Wilson (δύο φορές), ο Franklin D. Roosevelt (τρεις φορές) και ο Lyndon B. Johnson (μία φορά).

Ξεκινώντας το 1992, το Νιου Χάμσαϊρ έγινε πολιτεία ταλάντωσης τόσο στις εθνικές όσο και στις τοπικές εκλογές. Η πολιτεία στήριξε τους Δημοκρατικούς Μπιλ Κλίντον το 1992 και το 1996, ο Τζον Κέρρυ το 2004, ο Μπαράκ Ομπάμα το 2008 και το 2012 και η Χίλαρι Κλίντον το 2016. Ήταν η μοναδική πολιτεία στη χώρα για να αλλάξει από τον υποστηρικτή του Δημοκρατικού Τζορτζ Μπους στις εκλογές του 2000 να υποστηρίξει τον Δημοκρατικό αμφισβητία του στις εκλογές του 2004, όταν ο Τζον Κέρρυ, γερουσιαστής από τη γειτονική Μασαχουσέτη, κέρδισε την πολιτεία. Ο Ντόναλντ Τράμπ έχασε πολύ στενά την πολιτεία το 2016.

Οι δημοκράτες κυριάρχησαν στις εκλογές στο Νιου Χάμσαϊρ το 2006 και το 2008. Το 2006, οι Δημοκρατικοί κέρδισαν και τις δύο έδρες του Κογκρέσου (εκλέγοντας την Carol Shea-Porter στην 1η συνοικία και τον Paul Hodes στη 2η συνοικία), επανεκλέχτηκαν τον κυβερνήτη John Lynch και κέρδισαν πλειοψηφία για το Εκτελεστικό Συμβούλιο και για τα δύο σώματα του νομοθέτη για πρώτη φορά από το 1911. Οι δημοκράτες δεν κατείχαν τόσο τον νομοθέτη όσο και τον κυβερνήτη από το 1874. Ούτε η έδρα της Γερουσίας των ΗΠΑ προηγήθηκε ψηφοφορίας το 2006. Το 2008, οι Δημοκρατικοί διατήρησαν τις πλειοψηφίες, τις κυβερνήσεις και τις έδρες του Κογκρέσου. και ο πρώην κυβερνήτης Jeanne Shaheen νίκησε τον κατεστημένο Ρεπουμπλικανικό John E. Sununu για τη Γερουσία των ΗΠΑ σε ένα ρεβάνς του διαγωνισμού του 2002.

Οι εκλογές του 2008 είχαν ως αποτέλεσμα οι γυναίκες να κατέχουν πλειοψηφία, 13 από τις 24 έδρες, στη Γερουσία του Νιου Χάμσαϊρ, πρώτη για κάθε νομοθετικό σώμα στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Στις δημοκρατικές εκλογές του 2010, οι Ρεπουμπλικάνοι πραγματοποίησαν ιστορικά κέρδη στο Νιου Χάμσαϊρ, κατακτώντας πλειοψηφίες βέτο στην κρατική νομοθετική εξουσία, λαμβάνοντας και τις πέντε έδρες στο Εκτελεστικό Συμβούλιο, εκλέγοντας έναν νέο γερουσιαστή της Αμερικής, Kelly Ayotte, το περιθώριο νίκης του κυβερνήτη John Lynch σε σύγκριση με τις νίκες του 2006 και του 2008.

Στις δημοκρατικές βουλευτικές εκλογές του 2012, οι Δημοκρατικοί ανάπαυσαν τη Βουλή των Αντιπροσώπων του Νιου Χάμσαϊρ και μείωσαν τη δημοκρατική πλειοψηφία στη Σύνοδο του Νιου Χάμσαιρ στις 13-11. Το 2012, το Νιου Χάμσαϊρ έγινε η πρώτη πολιτεία στην ιστορία των ΗΠΑ για να εκλέξει μια γυναικεία ομοσπονδιακή αντιπροσωπεία: η Δημοκρατική Κογκρέσσια Carol Shea-Porter της Περιφέρειας Κογκρέσου 1 και η Ann McLane Kuster της Περιφέρειας Κογκρέσου 2 συνοδευόταν από τις Γερουσιαστές των ΗΠΑ Jeanne Shaheen και Kelly Ayotte το 2013. Περαιτέρω, η πολιτεία εξέλεξε τη δεύτερη γυναίκα κυβερνήτη του: Δημοκρατική Maggie Hassan.

Στις εκλογές του 2014, οι Ρεπουμπλικάνοι ανέλαβαν τη Βουλή των Αντιπροσώπων του Νιου Χάμσαϊρ με πλειοψηφία 239-160 και επέκτειναν την πλειοψηφία τους στη Γερουσία του Νιου Χάμσαϊρ σε 14 από τις 24 έδρες της Γερουσίας. Σε εθνικό επίπεδο, η καθιερωμένη δημοκρατική γερουσιαστής Ζαν Σάχεν νίκησε τον Ρεπουμπλικανικό αμφισβητία, τον πρώην γερουσιαστή της Μασαχουσέτης, Σκοτ Μπράουν. Το Νιου Χάμσαϊρ εξέλεξε επίσης τον Frank Guinta (R) για τον πρώτο αντιπρόσωπο του Κογκρέσου και τον Ann Kuster (D) για τον δεύτερο αντιπρόσωπο του Κογκρέσου.

Στις δημοσκοπήσεις του 2016, οι Ρεπουμπλικάνοι κατείχαν τη Βουλή των Αντιπροσώπων του Νιου Χάμσαϊρ με πλειοψηφία 220-175 και κατέλαβαν τις 14 έδρες τους στη Γερουσία του Νιου Χάμσαϊρ. Στον κυβερνητικό αγώνα, ο συνταξιούχος κυβερνήτης Maggie Hassan διαδέχτηκε ο Ρεπουμπλικανός Chris Sununu, ο οποίος κατάφερε να νικήσει τον υποψήφιο Δημοκρατικό κ. Colin Van Ostern. Ο Sununu έγινε ο πρώτος Ρεπουμπλικανός κυβερνήτης από τον Craig Benson, ο οποίος έφυγε από το αξίωμα το 2005 μετά την ήττα του John Lynch. Οι Ρεπουμπλικανοί ελέγχουν το γραφείο του κυβερνήτη και τα δύο επιμελητήρια του κρατικού νομοθέτη, ένα κυβερνητικό trifecta στο οποίο οι Ρεπουμπλικάνοι έχουν πλήρη εξουσία. Σε προεδρικό αγώνα, η πολιτεία ψήφισε υπέρ του δημοκρατικού υποψηφίου, πρώην υπουργού Εξωτερικών Χίλαρι Κλίντον, για τον υποψήφιο Ρεπουμπλικανού, Ντόναλντ Τράμπ, με περιθώριο 2.736 ψήφων ή 0,3%, ένα από τα πλησιέστερα αποτελέσματα που η πολιτεία έχει δει ποτέ προεδρικός αγώνας, ενώ ο υποψήφιος Λιβερτάρης Gary Johnson έλαβε το 4,12% των ψήφων. Οι Δημοκρατικοί κέρδισαν επίσης μια ανταγωνιστική κούρσα στη Δεύτερη Περιοχή Κογκρέσου, καθώς και μια ανταγωνιστική φυλή γερουσιαστών. Η αντιπροσωπεία του Κογκρέσου του Νιου Χάμσαϊρ αποτελείται σήμερα από αποκλειστικά δημοκράτες. Είναι μία από τις επτά πολιτείες με απολυταρχική δημοκρατική αντιπροσωπεία, πέντε από τα οποία βρίσκονται στη Νέα Αγγλία (τα άλλα είναι το Delaware και η Χαβάη).

## Μεταφορές

Το Νιου Χάμσαϊρ διαθέτει ένα καλά διατηρημένο, καλά υπογεγραμμένο δίκτυο διακρατικών αυτοκινητοδρόμων, αυτοκινητόδρομους των Η.Π.Α. και αυτοκινητόδρομους πολιτείας. Οι κρατικοί αυτοκινητόδρομοι εξακολουθούν να απεικονίζουν τον Γηραιό του Βουνό, παρά τον θάνατο του rock formation το 2003. Αρκετοί αριθμοί διαδρομών ευθυγραμμίζονται με τους ίδιους αριθμούς διαδρομών στις γειτονικές πολιτείες. Η αρίθμηση των εθνικών οδών δεν δείχνει την κατεύθυνση της εθνικής οδού. Σημαντικές διαδρομές περιλαμβάνουν:

* 20px Interstate 89 εκτείνεται βορειοδυτικά από το κοντινό Κόνκορντ στον Λίβανο στα σύνορα του Βερμόντ.
* 20px Interstate 93 είναι η κύρια διακρατική εθνική οδός στο Νιου Χάμσαϊρ και εκτείνεται βόρεια από το Salem (στα σύνορα της Μασαχουσέτης) στο Littleton (στα σύνορα του Βερμόντ). Το I-93 συνδέει το πιο πυκνοκατοικημένο νότιο τμήμα της πολιτείας με την περιοχή των λιμνών και τα Λευκά Όρη προς τα βόρεια.
* 20px Interstate 95 εκτείνεται βορρά-νότου σύντομα κατά μήκος της παραλίας του Νιου Χάμσαϊρ για να εξυπηρετήσει την πόλη του Portsmouth, πριν εισέλθει στο Μέιν
* 20px U.S. Route 1 εκτείνεται σε βορρά-νότο σύντομα κατά μήκος της παραλίας του Νιου Χάμσαϊρ προς τα ανατολικά και παράλληλα με το I-95.
* 20px U.S. Route 2 εκτείνεται ανατολικά-δυτικά μέσω του Coos County από το Μέιν, διασχίζοντας τη διαδρομή 16, περπατώντας στο Εθνικό Δρυμό του White Mountain που διέρχεται από τον Jefferson και στο Βερμόντ.
* 20px U.S. Route 3 είναι η μακρύτερη αριθμημένη διαδρομή στην πολιτεία και η μόνη που διατρέχει εντελώς την πολιτεία από τα σύνορα της Μασαχουσέτης στα σύνορα Καναδά-ΗΠΑ. Είναι γενικά παράλληλη με το Interstate 93. Νότια του Μάντσεστερ, παίρνει μια πιο δυτική διαδρομή μέσω Νάσουα. Βόρεια της Notch της Φρανκόνια, η U.S. 3 ακολουθεί μια πιο ανατολική διαδρομή, πριν τερματίσει στα σύνορα Καναδά-ΗΠΑ.
* 20px U.S. Route 4 καταλήγει στον κύκλο κυκλοφορίας Portsmouth και εκτείνεται ανατολικά-δυτικά στο νότιο τμήμα της πολιτείας που συνδέει το Durham, Κόνκορντ, Boscawen και τον Λίβανο.
* 20px New Hampshire Route 16 είναι ένας σημαντικός αυτοκινητόδρομος βορρά-νότου στο ανατολικό τμήμα της πολιτείας, ο οποίος γενικά είναι παράλληλος με τα σύνορα με το Μέιν και τελικά εισέρχεται στο Μέιν ως διαδρομή 16 του Μέιν. Το νοτιότερο τμήμα του NH 16 είναι ένας αυτοκινητόδρομος τεσσάρων λωρίδων, ο οποίος συνυπάρχει με την αμερικανική διαδρομή 4.
* 20px New Hampshire Route 101 είναι ένας μεγάλος αυτοκινητόδρομος ανατολής-δύσης στο νότιο τμήμα της πολιτείας που συνδέει το Keene με το Μάντσεστερ και την περιοχή Seacoast. Ανατολικά του Μάντσεστερ, το NH 101 είναι ένας αυτοκινητόδρομος τεσσάρων λωρίδων με περιορισμένη πρόσβαση που οδηγεί στο Hampton Beach και το I-95.

### Δημόσιες συγκοινωνίες

Η υπεραστική υπηρεσία μεταφοράς επιβατών σε μεγάλες αποστάσεις παρέχεται από τις γραμμές Vermont και Downeaster της Amtrak.

Το Greyhound, το Concord Coach, το Vermont Translines και το Dartmouth Coach παρέχουν όλες τις υπεραστικές συνδέσεις λεωφορείων προς και από τα σημεία στο Νιου Χάμσαϊρ και σε σημεία μεγάλου μήκους πέρα και ενδιάμεσα.

Από το 2013, οι σιδηροδρομικές υπηρεσίες MBTA Commuter Rail της Βοστώνης φθάνουν μόνο μέχρι τη βόρεια Μασαχουσέτη. Η Αρχή Διαμετακόμισης Σιδηροδρόμων του Νιου Χάμσαϊρ εργάζεται για την επέκταση της υπηρεσίας "Capital Corridor" από το Lowell της Μασαχουσέτης στη Νάσουα, το Κόνκορντ και το Μάντσεστερ, συμπεριλαμβανομένου του Περιφερειακού Αερολιμένα Μάντσεστερ-Βοστόνη. και υπηρεσία "παράκτιου διαδρόμου" από το Haverhill της Μασαχουσέτης έως το Plaistow του Νιου Χάμσαϊρ. Η νομοθεσία που θεσπίστηκε το 2007 δημιούργησε την Αρχή Διαμετακόμισης Σιδηροδρόμων του Νιου Χάμσαϊρ (NHRTA) με στόχο την επίβλεψη της ανάπτυξης του σιδηροδρομικού σταθμού στην πόλη του Νιου Χάμσαϊρ. Το 2011, ο κυβερνήτης John Lynch άσκησε βέτο στο HB 218, ένα νομοσχέδιο που ψήφισε οι Ρεπουμπλικανοί νομοθέτες, το οποίο θα περιόριζε δραστικά τις εξουσίες και τις ευθύνες του NHRTA. Η μελέτη διαμετακόμισης διαδρόμου I-93 πρότεινε μια σιδηροδρομική εναλλακτική λύση κατά μήκος της γραμμής υποκαταστημάτων Μάντσεστερ και Λόρενς, η οποία θα μπορούσε να παρέχει υπηρεσίες μεταφοράς εμπορευμάτων και επιβατών. Αυτός ο σιδηροδρομικός διάδρομος θα έχει επίσης πρόσβαση στον περιφερειακό αερολιμένα Μάντσεστερ-Βοστόνη.

Έντεκα δημόσιες αρχές διέλευσης ασκούν τοπικές και περιφερειακές υπηρεσίες λεωφορείων σε όλη την πολιτεία και οκτώ ιδιωτικοί αερομεταφορείς εκτελούν τακτικά δρομολόγια λεωφορείων τα οποία συνδέονται με το εθνικό δίκτυο υπεραστικών λεωφορείων. Το Τμήμα Μεταφορών του Νιου Χάμσαϊρ λειτουργεί μια κρατική υπηρεσία ανταλλαγής αγώνων, επιπρόσθετα με τα ανεξάρτητα προγράμματα οδήγησης που ταιριάζουν και εγγυώνται την οδήγηση.

Οι τουριστικές σιδηροδρομικές γραμμές περιλαμβάνουν το Conway Scenic Railroad, το Hobo-Winnipesaukee Railroad και το Mount Washington Cog Railway.

### Σιδηροδρομικές γραμμές εμπορευματικών μεταφορών

Οι σιδηρόδρομοι εμπορευματικών μεταφορών στο Νιου Χάμσαϊρ περιλαμβάνουν τους σιδηροδρόμους Claremont & Concord (CCRR), τους σιδηροδρομικούς σταθμούς Pan Am μέσω θυγατρικών Σιδηροδρομικών Σιδηροδρόμων Springfield, του κεντρικού σιδηροδρόμου New England Central Station, του St. Lawrence και του Ατλαντικού Σιδηρόδρομου και του Νιου Χάμσαϊρ Northcoast Corporation (ΝΗΝ).

### Λύκεια
Για μια πληρέστερη λίστα, δείτε τη λίστα των γυμνασίων στο Νιου Χάμσαϊρ.
Τα πρώτα δημόσια γυμνάσια της πολιτείας ήταν το Γυμνάσιο Αρρένων και το Γυμνάσιο Θηλέων του Πόρτσμουθ, που ιδρύθηκε είτε το 1827 είτε το 1830 ανάλογα με την πηγή.

Το Νιου Χάμσαϊρ έχει περισσότερα από 80 δημόσια γυμνάσια, πολλά από τα οποία εξυπηρετούν περισσότερες από μία πόλη. Η μεγαλύτερη είναι η Ακαδημία Pinkerton στο Derry, η οποία ανήκει σε ιδιωτικό μη κερδοσκοπικό οργανισμό και χρησιμεύει ως δημόσιο γυμνάσιο σε ορισμένες γειτονικές πόλεις. Υπάρχουν τουλάχιστον 30 ιδιωτικά γυμνάσια στην πολιτεία.

Το Νιου Χάμσαϊρ είναι επίσης το σπίτι πολλών αριστοκρατικών πανεπιστημιακών σχολών, όπως η Ακαδημία Phillips Exeter, η Σχολή του Αγίου Παύλου, η Ακαδημία Proctor, η ακαδημία Brewster και η Kimball Union Academy.

Το 2008 η πολιτεία που συνδέθηκε με τη Μασαχουσέτη είχε τα υψηλότερα ποσοστά στις τυποποιημένες δοκιμασίες SAT και ACT που δόθηκαν σε μαθητές γυμνασίου.

### Κολλέγια και πανεπιστήμια
 
* Antioch University New England
* Colby-Sawyer College
* Community College System of New Hampshire:
** Great Bay Community College
** Lakes Region Community College
** Manchester Community College
** Nashua Community College
** NHTI, Concord's Community College
** River Valley Community College
** White Mountains Community College
* Κολλέγιο Ντάρτμουθ
** Tuck School of Business
** Geisel School of Medicine
** Thayer School of Engineering
* Franklin Pierce University
* Hellenic American University
* Magdalen College of the Liberal Arts
* MCPHS University
* New England College
* New Hampshire Institute of Art
* Rivier University
* Saint Anselm College
* Southern New Hampshire University
* Thomas More College of Liberal Arts
* University System of New Hampshire:
** Πανεπιστήμιο του Νέου Χάμσαϊρ
** Granite State College
** Keene State College
** Plymouth State University

## Κουλτούρα

Την άνοιξη, οι πολυσύχναστες κατοικίες του Νιου Χάμσαϊρ διατηρούν ανοιχτά σπίτια με ζάχαρη. Το καλοκαίρι και στις αρχές του φθινοπώρου, το Νιου Χάμσαϊρ φιλοξενεί πολλές εκθέσεις των κομητειών, το μεγαλύτερο είναι η έκθεση Hopkinton, στο Contoocook. Η περιοχή των λιμνών του Νιου Χάμσαϊρ φιλοξενεί πολλά καλοκαιρινά στρατόπεδα, ειδικά γύρω από τη λίμνη Winnipesaukee και είναι ένας δημοφιλής τουριστικός προορισμός. Οι παίκτες Peterborough πραγματοποίησαν κάθε καλοκαίρι στο Peterborough του Νιου Χάμσαϊρ από το 1933. Το θέατρο Barnstormers στο Tamworth του Νιου Χάμσαϊρ, που ιδρύθηκε το 1931, είναι ένα από τα μεγαλύτερα επαγγελματικά καλοκαιρινά θέατρα στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Τον Σεπτέμβριο, το Νιου Χάμσαϊρ φιλοξενεί τους Αγώνες του Χάιλαντ του Νιου Χάμσαϊρ. Το Νιου Χάμσαϊρ έχει επίσης καταγράψει ένα επίσημο ταρτάν με τις αρμόδιες αρχές στη Σκωτία, που χρησιμοποιείται για να κάνει kilts φοριούνται από το αστυνομικό τμήμα του Λίνκολν, ενώ οι αξιωματικοί του υπηρετούν κατά τη διάρκεια των αγώνων. Τα φύλλα του φθινοπώρου κορυφώνονται στα μέσα Οκτωβρίου. Τον χειμώνα, οι χιονοδρομικές πίστες του Νιου Χάμσαϊρ και τα μονοπάτια για snowmobile προσελκύουν επισκέπτες από μια μεγάλη περιοχή. Αφού οι λίμνες παγώσουν, γίνονται διακεκομμένες με παγοδρόμια πάγου, που είναι γνωστά σε τοπικό επίπεδο ως bobhouses.

Η Funspot, η μεγαλύτερη arcade στον κόσμο (τώρα αποκαλούμενο μουσείο), βρίσκεται στη Λακωνία του Νιου Χάμσαϊρ.

## Παραπομπές



Κατηγορία:Πολιτείες των ΗΠΑ