Γκιγιάς-ουντ-ντιν Μπαράκ

Ο **Μπαράκ** (τσαγκατάι και περσικά: غیاث الدین براق) ήταν Χαν του Χανάτου Τσαγκατάϊ (1266–9 Αυγούστου 1271). Ήταν γιος του Γεσουντόα και δισεγγονός του Χαν Τσαγκατάι. Ασπάστηκε το Ισλάμ και πήρε το όνομα Γκιγιάς-ουντ-ντιν. 

## Η εποχή
Η οικογένεια του Μπαράκ είχε μετακομίσει στην Κίνα μετά την εξορία τού πατέρα του από τον Μεγάλο Χαν Μονγκέ Χαν για την υποστήριξή του στον οίκο του Ογκεντέι Χαν. Ο Μπαράκ μεγάλωσε στο στρατόπεδο του Κουμπλάι Χαν και διακρίθηκε εκεί.

## Αρχές της δεκαετίας του 1260
Κάποια στιγμή στις αρχές της δεκαετίας του 1260 ταξίδεψε στην Κεντρική Ασία, και κέρδισε την εμπιστοσύνη του Μουμπαράκ Σαχ, του Τσαγκατάι Χαν. Όταν ο τελευταίος ενθρονίστηκε ξανά ως Τσαγκατάι Χαν το 1266, ο Μπαράκ κέρδισε υποστήριξη από τον στρατό για πραξικόπημα, και εκθρόνισε τον Μουμπαράκ Σαχ τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους. Σχεδόν αμέσως, αποκήρυξε την εξουσία του Κουμπλάι ως Μεγάλου Χαν, απομάκρυνε τον εκπρόσωπο του Κουμπλάι στο Τουρκεστάν, και τον αντικατέστησε με έναν από τους δικούς του κυβερνήτες. Ο εξαιρετικά ανώτερος στρατός του εμπόδισε τούς αξιωματικούς τού Κουμπλάι να τον εκδιώξουν, και το Χοτάν λεηλατήθηκε από τις δυνάμεις του. Παρ' όλα αυτά, ο Κουμπλάι Χαν του έστειλε μία επιχορήγηση το 1268, σε μία προσπάθεια να τερματίσει τη σύγκρουση και να επικεντρωθεί στο Καϊντού.

Όταν ο Καϊντού προχώρησε προς τον Μπαράκ, ο τελευταίος έστησε παγίδα στα στρατεύματα τού εισβολέα στην όχθη του Ιαξάρτη και νίκησε τις δυνάμεις του. Στην επόμενη μάχη, ωστόσο, ο Καϊντού νίκησε τον Μπαράκ κοντά στο Χουτζάντ με τη βοήθεια του Μενγκού-Τιμούρ, του Χαν της Χρυσής Ορδής, ο οποίος έστειλε 3 tumen υπό τον θείο του Μπερκέ-Τσιρ. Η Υπερωξιανή λεηλατήθηκε στη συνέχεια από τον Καϊντού. Ο Μπαράκ κατέφυγε στη Σαμαρκάνδη και στη συνέχεια στη Μπουχάρα, λεηλατώντας τις πόλεις, στην πορεία σε μία προσπάθεια να ανοικοδομήσει τον στρατό του. Αυτές οι ενέργειες ανησύχησαν τον Καϊντού, ο οποίος δεν ήθελε η περιοχή να καταστραφεί περαιτέρω. Ο Καϊντού έπρεπε επίσης να απελευθερώσει τον στρατό του, για μία πιθανή σύγκρουση με τον Κουμπλάι. Ως εκ τούτου προτάθηκε ειρήνη, και ο Μπαράκ πιέστηκε από τους κυβερνήτες των κατοικημένων περιοχών του χανάτου, Μασούντ Μπεγκ και Νταϊφού, να την αποδεχτεί. Το έκανε, και η ειρήνη κηρύχθηκε, αν και οι πηγές συγκρούονται ως προς τον χρόνο και την τοποθεσία. Ο Ρασίντ αλ-Ντιν ισχυρίζεται ότι η συνάντηση έλαβε χώρα την άνοιξη του 1269 στην Ταλάς, ενώ ο Γουασάφ γράφει ότι έλαβε χώρα γύρω στο 1267, νότια της Σαμαρκάνδης. Σε κάθε περίπτωση, τα δύο τρίτα της Υπερωξιανής παραχωρήθηκαν στον Μπαράκ, ενώ το άλλο τρίτο πήγε στην Καϊντού και το Μενγκού-Τιμούρ. Η Καϊντού απέκτησε επίσης τον έλεγχο της περιοχής γύρω από την Μπουχάρα. Καμία πλευρά δεν απέκτησε τον έλεγχο των πόλεων. Η άμεση διοίκηση αυτών περιήλθε στον Μασούντ Μπεγκ, ενώ ο Μπαράκ και η Καϊντού συμφώνησαν να κατοικούν μόνο στις ερήμους και τα βουνά.

Ο Μπαράκ δυσαρεστήθηκε με τη συμφωνία. Όταν ο Καϊντού ήταν απασχολημένος με την προσπάθεια του Μενγκού-Τιμούρ να καταλάβει το μερίδιό του στην Υπερωξιανή, ο Μπαράκ έστειλε στρατεύματα για να ανακαταλάβουν τη Μπουχάρα, παραβιάζοντας την εκεχειρία. Αργότερα προσπάθησε επίσης να λεηλατήσει τόσο τη Σαμαρκάνδη, όσο και την Μπουχάρα, και ο Μασούντ Μπεγκ δυσκολεύτηκε να το αποτρέψει. Ωστόσο, όταν αποφάσισε να επιτεθεί στο Ιλχανάτο για να αποκτήσει σημαντικά βοσκοτόπια, ο Καϊντού συμφώνησε, καθώς ο Αμπακά του Ιλχανάτου ήταν σύμμαχος του Κουμπλάι. Ο Καϊντού παρείχε στρατεύματα για την εισβολή του Μπαράκ στο Ιλχανάτο, η οποία ξεκίνησε το 1269 ή το 1270. Ο Κιπτσάκ, ο οποίος ήταν αυτός που αρχικά προσέγγισε τον Μπαράκ ζητώντας ειρήνη, και ο Χαμπάτ, εγγονός του Γκουγιούκ Χαν, ήταν μεταξύ των εκπροσώπων του Καϊντού στον στρατό του Μπαράκ. Ο Μπαράκ έπεισε έναν διοικητή των Χαγκαντάιντ υπό την υπηρεσία του Αμπακά, τον Τεγκουντέρ, να επαναστατήσει, και ο ίδιος νίκησε τις δυνάμεις του Ιλχανάτου στο Χουρασάν. Λίγο αργότερα, ο Κιπτσάκ ενεπλάκη σε διαμάχη με τον στρατηγό του Μπαράκ, τον Τζαλαγιρτάι, και το χρησιμοποίησε ως δικαιολογία για να επιστρέψει στην Καϊντού. Ο Μπαράκ έστειλε τον αδελφό του, και αργότερα τον Τζαλαγιρτάι, για να ανακτήσουν τον Κιπτσάκ, αλλά χωρίς επιτυχία. Σύντομα, ο Χαμπάτ εγκατέλειψε επίσης τον στρατό, αν και μεγάλο μέρος των δυνάμεών του συντρίφθηκε από τον γιο του Μπαράκ στη Μπουχάρα. Οι διαμαρτυρίες του Μπαράκ προς την Καϊντού ήταν αναποτελεσματικές. Ο τελευταίος μάλιστα σύναψε φιλικές σχέσεις με τον Αμπακά.

## Ήττα
Έχοντας στείλει μεγάλο μέρος των στρατευμάτων του εναντίον των λιποτακτών, ο Μπαράκ υπέστη μεγάλη ήττα στο Χεράτ στις 22 Ιουλίου 1270 εναντίον των Ιλχανάτου. Τραυματισμένος, κατέφυγε πίσω στη Μπουχάρα, ενώ πολλά από τα στρατεύματά του λιποτάκτησαν στον εχθρό. Έστειλε επιστολή στον Καϊντού, κατηγορώντας τον Κιπτσάκ και τον Τσαμπάτ για την απώλειά του, και ζητώντας βοήθεια. Ο Καϊντού έστειλε μία μεγάλη δύναμη σε απάντηση. Όταν οι υποδιοικητές τού Μπαράκ εξουδετέρωσαν τούς επαναστάτες, έγραψε ότι η βοήθεια δεν ήταν πλέον απαραίτητη, αλλά η δύναμη του Καϊντού συνέχισε να πλησιάζει, με σκοπό να καταστρέψει τη δύναμη των Τσαγκαταϊδών. Ο στρατός του περικύκλωσε το στρατόπεδο του Μπαράκ, αλλά φθάνοντας στο στρατόπεδο, συνειδητοποίησε ότι ο Μπαράκ είχε αποβιώσει την προηγούμενη νύχτα. Οι περισσότεροι από τους στρατηγούς τού Μπαράκ υποτάχθηκαν στην εξουσία του Καϊντού. Ο Βασάφ, αντίθετα, ισχυρίζεται ότι οι στρατηγοί του Μπαράκ τον είχαν εγκαταλείψει όσο ήταν ζωντανός, και ότι ο Μπαράκ δεν είχε άλλη επιλογή να υποταχθεί στον Καϊντού, ο οποίος τον δηλητηρίασε. Μόλις ένα μήνα αργότερα ο Καϊντού στέφθηκε ο ίδιος Χαν, και διατήρησε το δικαίωμα να διορίσει τον επικεφαλής του Χανάτου Τσαγκατάι, μία εξουσία που διατήρησε για το υπόλοιπο της ζωής του. Έτσι, οι Τσαγκατάι Χαν έγιναν μαριονέτες του Καϊντού για τα επόμενα τριάντα χρόνια. Οι γιοι του, ωστόσο, θα συνέχιζαν να πολεμούν την εξουσία του Καϊντού για πολύ καιρό μετά το τέλος του Μπαράκ.

## Γενεαλογία
Στο *Μπαμπουρναμά*, ο Μπαμπούρ περιέγραψε τη γενεαλογία του εκ μητρός παππού του Γιουνάς Χαν, ως εξής:

«Ο Γιουνάς Χαν καταγόταν από τον Τσαγκατάι Χαν, τον δεύτερο γιο του Τσίνγκιζ Χαν (ως εξής): Γιουνάς Χαν, γιος του Βάις Χαν, γιος του Σερ-αλί Αουγκλόν, γιος του Μουχαμάντ Χαν, γιος του Χιζρ Χβατζά Χαν, γιος του Τουγκλούκ-τιμούρ Χαν, γιος του Αϊσάν-μπουγκά Χαν, γιος του Νταβά Χαν, γιος του Μπαράκ Χαν, γιος του Γιεσουντάβα Χαν, γιος του Mουτουκέν, γιος του Τσαγκατάι Χαν, γιος του Τσινγκίζ Χαν» 

## Δείτε επίσης

* Πόλεμος Καϊντού-Κουμπλάι

Κατηγορία:Μπορτζίγκιν