Πινακίδες κυκλοφορίας οχημάτων της Ελλάδας

Οι **πινακίδες κυκλοφορίας οχημάτων** στην Ελλάδα χρησιμοποιούν αποκλειστικά τα 14 γράμματα που είναι κοινά στο ελληνικό και στο λατινικό αλφάβητο (**Α, Β, Ε, Ζ, Η, Ι, Κ, Μ, Ν, Ο, Ρ, Τ, Υ** και **Χ**).

## Περιγραφή και Μορφή
Στο τρέχον σύστημα, οι συνδυασμοί αποτελούνται από τρία γράμματα και αριθμούς:
* **Αυτοκίνητα:** Τρία γράμματα και τέσσερις αριθμοί στη μορφή **ΧΧΧ-0000**.
* **Μοτοσικλέτες:** Τρία γράμματα και από έναν έως τρεις αριθμούς στις μορφές **ΧΧΧ-0**, **ΧΧΧ-00** ή **ΧΧΧ-000**.

Τα δύο πρώτα γράμματα του συνδυασμού αντιπροσωπεύουν την περιοχή (την Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών της εκάστοτε Περιφερειακής Ενότητας) όπου εκδόθηκε η πινακίδα, ή υποδεικνύουν ειδική κατηγορία οχήματος. Παρά τη διοικητική αναδιάρθρωση του σχεδίου «Καλλικράτης», η κατανομή των κωδικών εξακολουθεί να ακολουθεί τα όρια των παλαιών Νομών.

### Τεχνικά Χαρακτηριστικά
Οι πινακίδες είναι λευκού χρώματος με μαύρα γράμματα, με εξαίρεση τις ειδικές κατηγορίες που φέρουν διαφορετικούς χρωματισμούς. Από το 2004, οι πινακίδες «ευρωπαϊκού τύπου» περιλαμβάνουν:
* **Μπλε πεδίο (αριστερά):** Φέρει την ευρωπαϊκή σημαία και το διεθνές διακριτικό σήμα της Ελλάδας (**GR**).
* **Σφραγίδα του Κράτους:** Ανάγλυφη σφραγίδα με το εθνόσημο και την ένδειξη «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Υ.Μ.Ε.».
* **Σήμανση Ασφαλείας:** Το εθνόσημο της Ελλάδας τίθεται ως υδατογράφημα στο μέσον της πινακίδας, είτε επαναλαμβανόμενο ανά 100 χιλιοστά στον οριζόντιο άξονα, είτε μία φορά ανάμεσα στο μπλε πεδίο και το πρώτο γράμμα.

## Πινακίδες κυκλοφορίας από το 1984 έως σήμερα
thumb|200px|Ελληνική πινακίδα ευρωπαϊκού τύπου (2004-σήμερα)
thumb|200px|Ελληνική πινακίδα παλαιότερου τύπου (1984-2004)

Στις ομάδες συνδυασμών της Αττικής και της Θεσσαλονίκης, το τρίτο γράμμα ακολουθεί πιστά την αλφαβητική σειρά: **Α, Β, Ε, Ζ, Η, Ι, Κ, Μ, Ν, Ο, Ρ, Τ, Υ, Χ**. Στους υπόλοιπους νομούς, η σειρά αυτή ενδέχεται να παρουσιάζει αποκλίσεις. Για παράδειγμα, στην Περιφερειακή Ενότητα Τρικάλων ακολουθείται η σειρά **Α, Β, Ε, Ζ, Η, Μ, Ν, Ρ, Τ, Χ, Ι, Κ, Ο, Υ**. Αυτό συμβαίνει διότι τα γράμματα **Ι, Κ, Ο, Υ** ανήκαν αρχικά στην κατηγορία των «προσωρινά εξαιρούμενων συνδυασμών» και προστέθηκαν στο τέλος της σειράς εκ των υστέρων.

Στην Αττική, το πρώτο γράμμα του συνδυασμού είναι ένα από τα **Β, Ζ, Ι, Ο, Υ, Χ**. Συγκεκριμένα:
* Το **Β** αντιστοιχεί στην Ανατολική Αττική.
* Το **Ζ** στην Αθήνα, τον Πειραιά και την Ανατολική Αττική.
* Τα **Ι** και **Ο** στην Αθήνα.
* Το **Υ** στην Αθήνα, τη Δυτική και την Ανατολική Αττική.
* Το **Χ** στην Αθήνα. 
Στη Θεσσαλονίκη, το πρώτο γράμμα του συνδυασμού είναι σταθερά το **Ν**. 

Στις περισσότερες περιοχές, εξαιρούνται από την κανονική ροή οι συνδυασμοί που έχουν το ίδιο γράμμα στη δεύτερη και την τρίτη θέση (πλην Αχαΐας), καθώς και εκείνοι που έχουν ως τρίτο γράμμα το **Ι**, το **Ο** ή το **Υ**. Στις Περιφερειακές Ενότητες (Π.Ε.) με μικρό αριθμό ταξινομήσεων, ο ρυθμός εξέλιξης των συνδυασμών είναι σημαντικά βραδύτερος.

Μετά το όνομα της Π.Ε. ή του πρώην νομού, αναγράφεται η πόλη όπου εδρεύει η Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών. Συνήθως πρόκειται για την πρωτεύουσα του νομού. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ωστόσο, λειτουργούν περισσότερα από ένα γραφεία:
# Είτε με διαφορετική ομάδα συνδυασμών: π.χ. στον πρώην Νομό Λέσβου δίνονται οι συνδυασμοί **ΜΥ*** για τη Λέσβο και **ΜΗ*** για τη Λήμνο. Αυτό αφορά τμήματα που προϋπήρχαν της υπουργικής απόφασης του 1982 (Αγρίνιο, Ορεστιάδα, Κως, Λήμνος).
# Είτε με διαφορετικά τμήματα της ίδιας ομάδας συνδυασμών: αφορά γραφεία που δημιουργήθηκαν μετά το 1982 (π.χ. Ναύπακτος, Θήβα, Αλιβέρι κ.λπ.).

Η μετάβαση από το παλαιό σύστημα (**ΧΧ-0000**) στο νέο (**ΧΧΧ-0000**) ξεκίνησε το 1984 από τα μεγάλα αστικά κέντρα. Στην επαρχία, η εφαρμογή του νέου συστήματος ολοκληρώθηκε σταδιακά μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του '80, ανάλογα με την εξάντληση των παλαιών αποθεμάτων.

Ο ακόλουθος κατάλογος περιέχει τις ομάδες συνδυασμών που ακολουθούν το σύστημα **ΧΧΧ-0000**. Αναφέρονται κυρίως οι δύο πρώτοι χαρακτήρες, με εξαίρεση τις ειδικές κατηγορίες:
* **Κίτρινες πινακίδες**: Οχήματα Δημόσιας Χρήσης (π.χ. Ταξί, Φορτηγά).
* **Κόκκινες πινακίδες**: Φορτηγά Δ.Χ. Εθνικών Μεταφορών.
* **Πορτοκαλί πινακίδες**: Κρατικές Υπηρεσίες και Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
* **Μειωμένοι δασμοί**: Επιβατικά Ι.Χ. που εισάγονται με ειδικό καθεστώς.

### Πινακίδες μοτοσικλετών
thumb|110px|Πινακίδα μοτοσυκλέτας

Οι πινακίδες των μοτοσικλετών ακολουθούν το γενικό σύστημα αρίθμησης των αυτοκινήτων, αλλά διαθέτουν από έναν έως τρεις αριθμούς. Έχουν τη μορφή **ΧΧΧ-1**, **ΧΧΧ-99** ή **ΧΧΧ-999** (όπου Χ, ομόγραφος χαρακτήρας), με λευκό φόντο και μαύρα γράμματα. Το τρίτο γράμμα ακολουθεί την πλήρη αλφαβητική σειρά (**Α, Β, Ε, Ζ, Η, Ι, Κ, Μ, Ν, Ο, Ρ, Τ, Υ, Χ**).

Το συγκεκριμένο σύστημα τέθηκε σε ισχύ την **1η Ιανουαρίου 1990**. Η εμφάνισή τους εξελίχθηκε σε δύο στάδια:
* **1990 – Φθινόπωρο 2005**: Οι πινακίδες έφεραν μόνο το εθνόσημο στην κάτω αριστερή γωνία.
* **Φθινόπωρο 2005 – σήμερα**: Υιοθετήθηκε ο «ευρωπαϊκός τύπος», ο οποίος περιλαμβάνει ένα μπλε πεδίο με την ευρωπαϊκή σημαία και τον διεθνή κωδικό της Ελλάδας (**GR**) στην επάνω αριστερή γωνία, ενώ το εθνόσημο παρέμεινε στην κάτω αριστερή γωνία. Παράλληλα, εισήχθη νέα γραμματοσειρά, ίδια με αυτήν που χρησιμοποιείται στις πινακίδες αυτοκινήτων από το 2004.

## Πινακίδες κυκλοφορίας από το 1972 έως το 1984
thumb|250px|Ελληνική πινακίδα αυτοκινήτου της περιόδου 1972-1984 (μορφή ΧΧ-0000).

Κατά την περίοδο αυτή, το σύστημα αρίθμησης αποτελούνταν από **δύο γράμματα** και **τέσσερις αριθμούς** στη μορφή **ΧΧ-0000** (όπου Χ χαρακτήρας και 0 ψηφίο). 

### Ταξινόμηση ανά νομό
Η ταξινόμηση αφορούσε αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες (Ιδιωτικής και Δημόσιας Χρήσης) και γινόταν με βάση τον κωδικό αριθμό του εκάστοτε γραφείου συγκοινωνιών. 

Η διαδικασία μετάβασης από το σύστημα των δύο γραμμάτων στο τρέχον σύστημα των τριών γραμμάτων (ΧΧΧ-0000) ξεκίνησε το **1984** από τις μεγάλες περιφέρειες, με πρώτη την Αττική. Σε περιοχές με περιορισμένο αριθμό ταξινομήσεων, το σύστημα **ΧΧ-0000** παρέμεινε σε ισχύ μέχρι και τα τέλη της δεκαετίας του '80, οπότε και εξαντλήθηκαν οι διαθέσιμοι συνδυασμοί.

Οι ακόλουθοι κατάλογοι περιλαμβάνουν τους συνδυασμούς ανά νομό και γραφείο συγκοινωνιών για τη συγκεκριμένη περίοδο.

## Πινακίδες κυκλοφορίας από το 1956 έως το 1972

Από τον Απρίλιο του 1956 έως και την άνοιξη του 1972, το σύστημα αρίθμησης των πινακίδων ήταν αμιγώς αριθμητικό. Η αρίθμηση ξεκίνησε από τον αριθμό **1** και έφτασε περίπου στον εξαψήφιο αριθμό **451.000**. Οι χαρακτήρες ήταν **μαύροι** σε **λευκό** φόντο.

Στο επάνω τμήμα των πινακίδων υπήρχε μια ξεχωριστή λωρίδα που περιλάμβανε:
* Το γράμμα ή τον συνδυασμό γραμμάτων που υποδείκνυε την περιφέρεια εγγραφής (π.χ. **Α** για την Αθήνα, **Θ** για τη Θεσσαλονίκη).
* Τον αριθμό **56** (που υποδήλωνε το έτος απογραφής).
* Τον τύπο χρήσης του οχήματος (π.χ. **ΙΧ**, **ΔΧ**).

Μετά το 1960, η εμφάνιση των πινακίδων τροποποιήθηκε: η λωρίδα στην μπροστινή πινακίδα αφαιρέθηκε και το ύψος της μειώθηκε, ενώ στην πίσω πινακίδα η λωρίδα απέκτησε μπλε χρώμα. Γύρω στο 1962-63, η ένδειξη **56** αντικαταστάθηκε υποχρεωτικά από το **60** (λόγω νέας απογραφής που είχε προγραμματιστεί για το 1960 αλλά καθυστέρησε), χωρίς όμως να αλλάξει ο αριθμός κυκλοφορίας των οχημάτων.

Με την εισαγωγή του νέου συστήματος το 1972, η αντικατάσταση των παλαιών πινακίδων δεν ήταν υποχρεωτική. Για τον λόγο αυτό, οι λεγόμενες «εξαψήφιες» πινακίδες εντοπίζονται ακόμα και σήμερα σε ορισμένα παλαιά οχήματα ή οχήματα ιστορικού ενδιαφέροντος.

### Περιφέρειες εγγραφής οχημάτων (1956–1972)

Οι περιφέρειες εγγραφής υποδεικνύονταν με τους εξής κωδικούς στο άνω τμήμα της πινακίδας:

## Πινακίδες κυκλοφορίας από το 1954 έως το 1956

Οι πινακίδες κυκλοφορίας της περιόδου 1954-1956 είχαν τη μορφή **X-00**, **X-000**, **X-0000** ή **X-00000**. Το σύστημα βασιζόταν σε ένα γράμμα της ελληνικής αλφαβήτου, το οποίο αποτελούσε το αρχικό της πόλης έκδοσης της άδειας, ακολουθούμενο από δύο έως πέντε αριθμούς.

Παραδείγματα αρχικών γραμμάτων:
* **Α** – Αθήνα
* **Θ** – Θεσσαλονίκη
* **Π** – Πάτρα

### Χαρακτηριστικά και Εμφάνιση
Οι πινακίδες είχαν **κίτρινο** φόντο με **μαύρους** χαρακτήρες. Στο επάνω μέρος υπήρχε μια **λευκή** λωρίδα, χωρισμένη στη μέση, η οποία περιλάμβανε:
* **Αριστερό τμήμα:** Την ένδειξη «1953-54» (που αφορούσε την αρχικά προβλεπόμενη περίοδο αλλαγής).
* **Δεξί τμήμα:** Τον τύπο χρήσης του οχήματος (π.χ. **ΙΧ**) και το εθνόσημο της Ελλάδας σε μικρότερο μέγεθος.

Λόγω της εισαγωγής του νέου αριθμητικού συστήματος, οι πινακίδες αυτές αποσύρθηκαν υποχρεωτικά τον **Απρίλιο του 1956**.

## Πινακίδες κυκλοφορίας από το 1911 έως το 1954
thumb|200px|Ελληνική πινακίδα της περιόδου 1911-1954

Κατά την πρώτη περίοδο κυκλοφορίας οχημάτων στην Ελλάδα (1911–1954), οι πινακίδες ήταν εξαιρετικά απλές και αποτελούνταν από **μαύρους αριθμούς** σε **λευκό φόντο**.

Τα βασικά χαρακτηριστικά του συστήματος ήταν:
* **Αρίθμηση:** Ο αριθμός της πινακίδας αντιστοιχούσε στον αύξοντα αριθμό της άδειας κυκλοφορίας του οχήματος. Η αρίθμηση ξεκίνησε από το **1** και έφτασε περίπου τις **75.000** μέχρι την κατάργηση του συστήματος.
* **Κατασκευή:** Δεν υπήρχε κεντρική κρατική κατασκευή. Ο ιδιοκτήτης του οχήματος ήταν υπεύθυνος για την κατασκευή της πινακίδας, τηρώντας μόνο τις ελάχιστες προδιαγραφές που όριζε ο νόμος (μέγεθος πινακίδας, μέγεθος χαρακτήρων και χρώματα). Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την πλήρη έλλειψη ομοιομορφίας στην εμφάνιση των πινακίδων.
* **Ταξί:** Τα οχήματα δημόσιας χρήσης (ταξί) όφειλαν να αναγράφουν στα αριστερά του αριθμού το αρχικό γράμμα της πόλης όπου εκδόθηκε η άδεια (π.χ. **Α** για την Αθήνα).

Το σύστημα αυτό τερματίστηκε οριστικά το **1954**, όταν έγινε υποχρεωτική η αντικατάσταση όλων των παλαιών πινακίδων με τις νέες του τότε συστήματος αρίθμησης.

## Ειδικές κατηγορίες οχημάτων
### Πινακίδες ειδικών κατηγοριών με 3 χαρακτήρες

### Πινακίδες ειδικών κατηγοριών με 2 χαρακτήρες

### Πινακίδες ειδικών κατηγοριών με 1 χαρακτήρα

### Πινακίδες Αγίου Όρους

Στο Άγιο Όρος χρησιμοποιούνται διαφορετικού είδους πινακίδες για τα οχήματα και οι οποίες φέρουν τα αρχικά **ΑΟ**. Οι παλιότερες ήταν της μορφής ΑΟ 000, όπου 000 ένα ως τρία ψηφία. Οι νέες ευρωπαϊκού τύπου, που αριστερά φέρουν το μπλε πεδίο με την ευρωπαϊκή σημαία και το σήμα GR, είναι της μορφής ΑΟ 000 00, όπου 000 τρία ψηφία και 00 δύο ψηφία από το 01 έως το 21. Τα ψηφία 01-20 υποδηλώνουν μία εκ των είκοσι Ιερών Μονών του Αγίου Όρους και το 21 την Ιερά Κοινότητα. Ωστόσο η γραμματοσειρά είναι διαφορετική από αυτή που χρησιμοποιείται στις πινακίδες της υπόλοιπης Ελλάδας. Μεταξύ γραμμάτων και αριθμών υπάρχει  το έμβλημα του Αγίου Όρους, ο δικέφαλος αετός.

## Παραπομπές


## Πηγές
*Πινακίδες αριθμού κυκλοφορίας αυτοκινήτων οχημάτων και ρυμουλκούμενων. Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών Δ.Σ.Α.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Francoplaque Photos - Greece 
* License Plates of the World - Greece
* Olav's License Plate Pictures - Number plates of Greece
* License Plate Mania - Greece
* Matriculasdelmundo - Grecia

Κατηγορία:Μεταφορές στην Ελλάδα
Ελλαδα