Άλωση της Ρώμης (410)

μικρογραφία|Η Άλωση της Ρώμης το 410 από τους Βάρβαρους του Ζοζέφ Νοέλ Σιλβέστρε, 1890
Η **άλωση της Ρώμης** στις 24 Αυγούστου 410 μ.Χ. πραγματοποιήθηκε από τους Βησιγότθους υπό την ηγεσία του βασιλιά τους, Αλάριχου Α΄. Εκείνη την εποχή, η Ρώμη δεν ήταν πλέον η διοικητική πρωτεύουσα της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, καθώς είχε αντικατασταθεί αρχικά από το Μεδιολάνον το 286 και στη συνέχεια από τη Ραβέννα το 402. Παρ’ όλα αυτά, η πόλη της Ρώμης διατηρούσε εξέχουσα θέση ως «η αιώνια πόλη» και πνευματικό κέντρο της Αυτοκρατορίας. Ήταν η πρώτη φορά έπειτα από σχεδόν 800 χρόνια που η Ρώμη έπεφτε σε χέρια ξένου εχθρού, και η άλωση συγκλόνισε τους συγχρόνους, φίλους και εχθρούς της Αυτοκρατορίας.

Μετά από σύντομη αντίσταση οι ορδές των Βησιγότθων εισέβαλλαν στη Ρώμη, την πυρπόλησαν εν μέρει και ακολούθησε τριήμερη λεηλασία της. Ωστόσο οι καταστροφές που προκλήθηκαν ήταν περιορισμένες διότι ο Αλάριχος, χριστιανός πρίγκηπας ο ίδιος, έτρεφε μεγάλο σεβασμό για την «*Αιωνία Πόλη»* και είχε δώσει εντολές στους άνδρες του να αποφύγουν την άσκοπη αιματοχυσία. Παρόλα αυτά, μεγάλο μέρος του πληθυσμού της πόλης αναγκάσθηκε να μεταναστεύσει σε άλλες περιοχές της Μεσογείου, φθάνοντας έως και την Παλαιστίνη.

Η άλωση της Ρώμης το 410 θεωρείται σημαντικό ορόσημο στην πτώση της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Ο Ιερώνυμος, που ζούσε στη Βηθλεέμ, έγραψε: «η πόλη που είχε κατακτήσει ολόκληρο τον κόσμο κατακτήθηκε η ίδια».

## Ιστορικό

Τα γερμανικά φύλα είχαν υποστεί τεράστιες τεχνολογικές, κοινωνικές και οικονομικές αλλαγές έπειτα από τέσσερις αιώνες επαφής με τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Από τον 1ο έως τον 4ο αιώνα, οι πληθυσμοί τους, η οικονομική τους παραγωγή και οι φυλετικές τους συνομοσπονδίες αυξήθηκαν, και η ικανότητά τους να διεξάγουν πόλεμο ενισχύθηκε σε σημείο που μπορούσαν να αμφισβητήσουν τη κυριαρχία της Ρώμης.

Οι Γότθοι, ένα από τα γερμανικά φύλα, είχαν εισβάλει στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία κατά διαστήματα από το 238. Όμως, στα τέλη του 4ου αιώνα, οι Ούννοι άρχισαν να εισβάλλουν στα εδάφη των γερμανικών φυλών και ώθησαν πολλές από αυτές μέσα στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία με μεγαλύτερη ένταση. Το 376, οι Ούννοι ανάγκασαν πολλούς Θερβίνγκους Γότθους, υπό την ηγεσία του Φριτιγέρνη και του Αλάβιβου, να ζητήσουν άσυλο στην Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Λίγο αργότερα, η πείνα, η βαριά φορολογία, το μίσος από τον ρωμαϊκό πληθυσμό και η κυβερνητική διαφθορά έστρεψαν τους Γότθους εναντίον της αυτοκρατορίας.

Οι Γότθοι επαναστάτησαν και άρχισαν να λεηλατούν και να επιδίδονται σε πλιάτσικο σε ολόκληρα τα ανατολικά Βαλκάνια. Ένας ρωμαϊκός στρατός, υπό την ηγεσία του ανατολικού Ρωμαίου αυτοκράτορα Ουάλη, εκστράτευσε για να τους καταστείλει. Στη Μάχη της Αδριανούπολης το 378, ο Φριτιγέρνης νίκησε αποφασιστικά τον αυτοκράτορα Ουάλη, ο οποίος σκοτώθηκε στη μάχη. Η ειρήνη αποκαταστάθηκε τελικά το 382, όταν ο νέος αυτοκράτορας της ανατολής Θεοδόσιος Α΄ υπέγραψε συνθήκη με τους Θερβινγκούς, οι οποίοι θα γίνονταν γνωστοί ως Βησιγότθοι. Η συνθήκη καθιστούσε τους Βησιγότθους υπηκόους της αυτοκρατορίας ως Φοιδεράτοι. Τους παραχωρήθηκε το βόρειο τμήμα των διοικήσεων της Δακίας και της Θράκης, και ενώ η γη παρέμενε υπό ρωμαϊκή κυριαρχία και οι Βησιγότθοι αναμενόταν να παρέχουν στρατιωτική υπηρεσία, θεωρούνταν αυτόνομοι.

Ο Φριτιγέρνης πέθανε γύρω στο 382. Πιθανώς το 391, ένας γοτθικός αρχηγός ονόματι Αλάριχος Α΄ ανακηρύχθηκε βασιλιάς από μια ομάδα Βησιγότθων, αν και υπάρχει διαφωνία σχετικά με τη φύση της θέσης του και το έτος της ανόδου του (ο Ιορδάνης ο Αλανός αναφέρει το 400, ενώ ο ιστορικός Πίτερ Χέθερ αναφέρει το 395). Στη συνέχεια ηγήθηκε εισβολής σε εδάφη της ανατολικής ρωμαϊκής αυτοκρατορίας εκτός των περιοχών που είχαν οριστεί για τους Γότθους. Ο Αλάριχος ηττήθηκε από τον Θεοδόσιο και τον στρατηγό του Στιλίχων το 392, οι οποίοι ανάγκασαν τον Αλάριχο να επιστρέψει σε καθεστώς ρωμαϊκής υποτέλειας.

Το 394, ο Αλάριχος Α΄ ηγήθηκε στρατό Βησιγότθων ως μέρος του ανατολικού ρωμαϊκού στρατού του Θεοδόσιου Α΄ για να εισβάλει στη Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Στη Μάχη του Φριγίδου, περίπου οι μισοί από τους παρόντες Βησιγότθους σκοτώθηκαν πολεμώντας τον δυτικό ρωμαϊκό στρατό υπό την ηγεσία του σφετεριστή Φλάβιου Ευγένιου και του στρατηγού του Αρβογάστη. Ο Θεοδόσιος κέρδισε τη μάχη, και παρόλο που στον Αλάριχο απονεμήθηκε ο τίτλος του κόμη για την ανδρεία του, οι εντάσεις μεταξύ Γότθων και Ρωμαίων αυξήθηκαν, καθώς φαινόταν ότι οι Ρωμαίοι στρατηγοί είχαν επιδιώξει να αποδυναμώσουν τους Γότθους, αναγκάζοντάς τους να φέρουν το κύριο βάρος των συγκρούσεων. Ο Αλάριχος εξοργίστηκε επίσης επειδή δεν του είχε απονεμηθεί ανώτερο αξίωμα στη αυτοκρατορική διοίκηση.

## Παραπομπές


## Πηγές
• «*Τα μεγάλα γεγονότα της παγκόσμιας ιστορίας*», επίτομο, έκδοση «*Πάπυρος*», Αθήνα, 1999, σελ. 70-71.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Κατηγορία:Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία
Κατηγορία:Ιστορία της Ιταλίας
Κατηγορία:Ρώμη