Βιλαέτι της Θεσσαλονίκης

Το **βιλαέτι της Θεσσαλονίκης** (, *Vilâyet-i Selânik*, Βιλαγέτ-ι Σελανίκ) ήταν διοικητική ενότητα (βιλαέτι) της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από το 1867 ως το 1912. Τον ύστερο 19ο αιώνα αναφερόταν ότι κάλυπτε ότι έκταση 33.500 τ.χλμ.

Το βιλαέτι συνόρευε με την Ηγεμονία (αργότερα Βασίλειο) της Βουλγαρίας προς βορράν· με την Ανατολική Ρωμυλία στα νοτιοανατολικά (μετά τη Συνθήκη του Βερολίνου το 1878)· με το βιλαέτι της Αδριανούπολης στα ανατολικά· με το Αιγαίο Πέλαγος στο νότο· με το βιλαέτι του Μοναστηρίου και το ανεξάρτητο Σαντζάκι των Σερβίων στα δυτικά (μετά το 1881)· και το βιλαέτι του Κοσσυφοπεδίου στα βορειοδυτικά.

Το βιλαέτι διαλύθηκε μετά τους Βαλκανικούς πολέμους και διαμοιράστηκε σύμφωνα με την Συνθήκη του Βουκουρεστίου, μεταξύ του βασιλείου της Ελλάδας, του βασιλείου της Σερβίας και του βασιλείου της Βουλγαρίας το 1913.

Το βιλαέτι περιλάμβανε τα εδάφη που σήμερα ανήκουν στις έξης χώρες:
* στην Ελλάδα, το μεγαλύτερο μέρος της έκτασης του Σαντζακίου: στην κεντρική (Θεσσαλονίκη, Κιλκίς, Ημαθία, Πιερία, Πέλλα, Σέρρες και Χαλκιδική) και την ανατολική Μακεδονία (Δράμα, Καβάλα και Θάσος) 
* στην Βόρεια Μακεδονία, ένα σημαντικό μέρος της έκτασης του Σαντζακίου: (Γευγελή, Καβάνταρτσι και Στρώμνιτσα), οι περιοχές που δόθηκαν το 1913 στο Βασίλειο της Σερβίας.
* στην Βουλγαρία, το μικρότερο μέρος της έκτασης του Σαντζακίου: Το τμήμα της σημερινής Επαρχία Μπλαγκόεβκραντ καθώς και τμήματα των Επαρχιών Κιουσεντίλ και Σμόλιαν, που ήταν τμήμα του βιλαετιού διαιρούνταν στους καζάδες του Τζουμαγί Μπαλά, Πετριτσίου, Νευροκοπίου, Μελενίκου, Ροπτσόζ και Ραζλίκ.
* Ο καζάς της Δοιράνης, μοιράστηκε μεταξύ του βασιλείου της Σερβίας και του βασιλείου της Ελλάδας, με το μεγαλύτερο τμήμα του να το παίρνει το βασίλειο της Σερβίας.
* Ο καζάς του Πετριτσίου, μοιράστηκε μεταξύ του βασιλείου της Σερβίας και του βασιλείου της Βουλγαρίας, με το μεγαλύτερο τμήμα του να το παίρνει το βασίλειο της Βουλγαρίας.
* Ο καζάς του Ντεμίρ Ισάρ, μοιράστηκε μεταξύ του βασιλείου της Βουλγαρίας και του βασιλείου της Ελλάδας, με το μεγαλύτερο τμήμα του να το παίρνει το βασίλειο της Βουλγαρίας.

## Διοικητικές υποδιαιρέσεις

Σαντζάκια:

* **[[Σαντζάκι της Θεσσαλονίκης]]**

* **[[Σαντζάκι των Σερρών]]**

* **[[Σαντζάκι της Δράμας]]**

* **[[Θάσος|Σαντζάκι της Θάσου]]** - Αρχικά ήταν μέρος του σαντζακίου της Δράμας και το κέντρο του ήταν το Βούλγκαρο.

## Δημογραφικά στοιχεία
μικρογραφία|Εθνολογικός χάρτης του βιλαετίου της Θεσσαλονίκης το 1881
Μία δημοσίευση της 21ης Δεκεμβρίου 1912 στο Βελγικό περιοδικό *Ons Volk Ontwaakt* (Το έθνος μας αφυπνάται) υπολόγισε ότι στο βιλαέτι κατοικούσαν 922.000 κάτοικοι: 
*Τούρκοι Μουσουλμάνοι - 335,000 (στο σύνολο αυτό συμπεριλαμβάνονταν και Έλληνες μουσουλμάνοι (Βαλαχάδες, Τουρκοκρητικοί, Ουρούμ και άλλοι), που περιγράφονταν ως Οθωμανοί Τούρκοι)
*Βούλγαροι Μουσουλμάνοι (συμπεριλαμβάνονταν και οι Πομάκοι) - 99,000
*Ορθόδοξοι Βλάχοι (συμπεριλαμβάνονταν και οι Βλαχομογλενίτες) - 180,000
*Ορθόδοξοι Έλληνες - 168,000
*Ορθόδοξοι Βούλγαροι - 446,050
*Εβραίοι (ορισμένες φορές αποκαλούνταν Ισραηλίτες και Ιουδαίοι ή υποτιμητικά Άπιστοι) - 55,000
*Μουσουλμάνοι Βλάχοι - 25,000
*Ανάμικτοι - 15,000  

Σύμφωνα την 1881/82-1893 Οθωμανική απογραφή, το Βιλαέτι είχε έναν συνολικό πληθυσμό 1.009.992 ανθρώπων, που αποτελούταν από τις παρακάτω Εθνότητες και Θρησκευτικές μειονότητες:

* Σουνίτες Μουσουλμάνοι - 450.456
* Χριστιανοί Ορθόδοξοι Έλληνες - 282.013
* Χριστιανοί Ορθόδοξοι Βούλγαροι- 231.606
* Εβραίοι- 41.984
* Χριστιανοί Καθολικοί - 2.654
* Χριστιανοί Προτεστάντες - 329
* Χριστιανοί Αρμένιοι - 48
* Ξένοι πολίτες (κυρίως Πρόξενοι) - 1.272

Σύμφωνα με την 1906/07 Οθωμανική απογραφή, το Βιλαέτι είχε έναν συνολικό πληθυσμό 921.359 ανθρώπων, που αποτελούταν από τις παρακάτω Εθνότητες και Θρησκευτικές μειονότητες:

* Σουνίτες Μουσουλμάνοι - 419.604
* Ορθόδοξοι Έλληνες - 263.881
* Ορθόδοξοι Βούλγαροι - 155.710
* Εβραίοι- 52.395
* Βλάχοι - 20.486
* Τσιγγάνοι - 4.736
* Καθολικοί Έλληνες - 2.693
* Ορθόδοξοι Αρμένιοι - 637
* Προτεστάντες - 329
* Καθολικοί Αρμένιοι - 58
* Λατίνοι - 31
* Σύριοι - 4
* Ξένοι πολίτες - 795

## Σημειώσεις


## Πηγές
*La Grande Encyclopédie, *s.v.* Salonique.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
*
*

Κατηγορία:Θεσσαλονίκη
Θεσσαλονίκης
Κατηγορία:Οθωμανική Θεσσαλονίκη
Κατηγορία:Οθωμανική Μακεδονία