Ιερά Μητρόπολις Σόφιας

Η **Ιερά Μητρόπολις Σοφίας** (—Σοφίσκα Σβέτα Μητροπόλια) είναι σημαντική επαρχία της Βουλγαρικής Ορθοδόξου Εκκλησίας και άλλοτε επισκοπή και μητρόπολις του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως. Καθέδρα της μητροπόλεως είναι η Σόφια, πρωτεύουσα της Βουλγαρίας και ο εκάστοτε μητροπολίτης φέρει ταυτόχρονα τον τίτλο του πατριάρχου Βουλγαρίας.

Από τις 30 Ιουνίου 2024 Μητροπολίτης Σοφίας είναι ο από Βιδινίου Δανιήλ (Νικόλωφ).

## Ιστορία
### Αρχαιότητα
Χάρη στην ευνοϊκή γεωγραφική της θέση, η τότε ονομαζόμενη Σαρδική εξελίχθηκε σε σημαντικό χριστιανικό κέντρο από τις αρχές του 4ου αιώνα. Το έτος 343 συγκλήθηκε εδώ η ομώνυμη Σύνοδος, η οποία απέτυχε μεν στους κύριους στόχους της, αλλά απέδειξε την ισχύ της επισκοπής Σαρδικής.

Όταν η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία διαιρέθηκε το 395, η Σαρδική βρισκόταν εντός των ορίων της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Όμως, από εκκλησιαστική άποψη συνέχισε να υπάγεται στον Πάπα Ρώμης μέσω του Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης, ο οποίος το 415 έλαβε τον τίτλο του «Βικάριου της Αποστολικής Έδρας», με δικαιοδοσία τις ανατολικές επισκοπές του Ιλλυρικού. Τις επόμενες δεκαετίες, η εξουσία του επισκόπου Θεσσαλονίκης αποδυναμώθηκε, με τους Πάπες να διοικούν συχνά απευθείας τις τοπικές επισκοπές. Το 535, ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός Α' ίδρυσε την Επισκοπή Πρώτης Ιουστινιανής, της οποίας ο επίσκοπος έγινε λίγο αργότερα Βικάριος της Αποστολικής Έδρας και η Μητρόπολη Σαρδικής περιήλθε στη δικαιοδοσία του. Η αλλαγή αυτή φαίνεται ότι προκάλεσε την αντίθεση των επισκόπων Σαρδικής, των οποίων η ηγετική θέση μεταξύ των επισκοπών της Μεσογειακής Δακίας υποβαθμίστηκε υπέρ της Πρώτης Ιουστινιανής.

### Μεσαίωνας
Γύρω στο έτος 733, ως αποτέλεσμα της έντονης σύγκρουσης μεταξύ του Λέοντος Γ' και των Παπών, λόγω της εικονομαχικής πολιτικής του αυτοκράτορα, οι επισκοπές του Ανατολικού Ιλλυρικού, συμπεριλαμβανομένης της Σαρδικής, πέρασαν στην δικαιοδοσία του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως. Οι Πάπες επί αιώνες ισχυρίζονταν ότι έπρεπε να τους επιστραφούν. Στις αρχές του 9ου αιώνα, η Σαρδική κατακτήθηκε από τη Βουλγαρία και σύγχρονοι ερευνητές αναφέρουν ότι μετά την ίδρυση ανεξάρτητης βουλγαρικής εκκλησίας, η πόλη έγινε έδρα μιας από τις επισκοπές της, αν και στις λίγες πρωτογενείς πηγές που απαριθμούν βουλγαρικές επισκοπές, δεν αναφέρεται. Μετά την κατάκτηση της βορειοανατολικής Βουλγαρίας από την Αυτοκρατορία το 971, ο Πατριάρχης Δαμιανός, που μέχρι τότε διέμενε στη Δρύστρα, εγκαταστάθηκε για κάποιο διάστημα στη Σαρδική (Σρέντετς). Τα επόμενα χρόνια, η επισκοπή του Σρέντετς υπήχθη στο Πατριαρχείο Πρέσπας.

thumb|left|250px|Ο καθεδρικός ναός της Αγίας ΚυριακήςΜετά την κατάλυση του Πρώτου Βουλγαρικού Βασιλείου το 1018, η επισκοπή του Σρέντετς συμπεριλήφθηκε στη νεοσύστατη Αρχιεπισκοπή Αχριδών. Αναφέρεται ότι μετά την κατάκτηση του Σρέντετς από το Δεύτερο Βουλγαρικό Βασίλειο το 1195, η επισκοπή πέρασε από την Αρχιεπισκοπή Αχριδών στην Αρχιεπισκοπή Τυρνόβου, αλλά οι άμεσες πληροφορίες για αυτήν τις επόμενες δεκαετίες απουσιάζουν εντελώς. Δεν αναφέρεται ούτε στα έγγραφα που σχετίζονται με την ένωση του βασιλιά Καλογιάν το 1204, γεγονός που οδηγεί σε αποκλίνουσες ερμηνείες: σύμφωνα με ορισμένους συγγραφείς, η επισκοπή απέρριψε την ένωση, σύμφωνα με άλλους είχε καταργηθεί. Η επισκοπή επανεμφανίζεται σε πηγές από τον 14ο αιώνα, ως Μητρόπολη πλέον, και είναι γνωστά τα ονόματα αρκετών μητροπολιτών.

Αμέσως μετά την κατάληψη του Σρέντετς από τους Οθωμανούς το 1385, η επισκοπή του υπήχθη στον Μητροπολίτη Βιδύνης, ο οποίος την εποχή εκείνη βρισκόταν στη δικαιοδοσία του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως.

### Νεότερα χρόνια
Μετά την δημιουργία της Βουλγαρικής Εξαρχίας, χειροτονήθηκε Μητροπολίτης ο Μελέτιος, παράλληλα με τον Μητροπολίτη Σοφίας Άνθιμο (Οικουμενικό Πατριαρχείο). Αυτός και οι διάδοχοί του, Παρθένιος και Στέφανος, παρέμειναν σε σχίσμα όπως ολόκληρη η Εξαρχία, ως το 1945. Έκτοτε, ο Μητροπολίτης Σόφιας φέρει και τον τίτλο του Πατριάρχη Βουλγαρίας και είναι επικεφαλής της Βουλγαρικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.

### Επισκοπικός κατάλογος

## Παραπομπές


## Πηγές
* 
* 

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 
*  

Σοφιας
Σοφιας
Κατηγορία:Ιερά Μητρόπολις Σόφιας
Κατηγορία:Σόφια