Επτά αρετές

[μικρογραφία|[Βασικές και θεολογικές αρετές (Ραφαήλ)|''Βασικές και'' ''θεολογικές αρετές'' Ραφαήλ, 1511]]
Οι **Επτά αρετές**, επίσης **Επτά ουράνιες αρετές**, είναι επτά από τις σημαντικότερες ηθικές αρετές που κωδικοποιήθηκαν στη χριστιανική θεολογία από τον Μεσαίωνα. Περιλαμβάνουν τις τέσσερις βασικές αρετές (δικαιοσύνη, σωφροσύνη, θάρρος και εγκράτεια), στις οποίες προστίθενται οι τρεις θεολογικές αρετές (πίστη, ελπίδα και φιλανθρωπία). Παραδοσιακά αντιπαραβάλλονται με τα Επτά θανάσιμα αμαρτήματα.

## Παρουσίαση

### Οι βασικές αρετές
Ο όρος βασικές αρετές (*virtutes cardinales*) αναφέρθηκε για πρώτη φορά από τον θεολόγο του 4ου αιώνα Αμβρόσιο Μεδιολάνων, ο οποίος όρισε τις τέσσερις αρετές ως «δικαιοσύνη, σωφροσύνη, θάρρος και εγκράτεια». Αναφέρονται επίσης ως βασικές αρετές από τον Άγιο Αυγουστίνο και στη συνέχεια υιοθετήθηκαν από την Καθολική και την Ορθόδοξη εκκλησία. Στην κατήχηση περιγράφονται ως «ανθρώπινες αρετές». 

Είναι, στην πραγματικότητα, οι βασικές αρετές της αρχαίας ηθικής, όπως προσδιορίστηκαν από τους αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους, αρχικά από τον Αισχύλο και αναγνωρίστηκαν από τον Σωκράτη, τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη ως τα απαραίτητα χαρακτηριστικά του καλού ανθρώπου. Αναφέρονται επίσης  από Ρωμαίους αρχαίους συγγραφείς όπως ο Κικέρωνας και στο βιβλίο *[[Σοφία Σολομώντος]]* της Παλαιάς Διαθήκης, το οποίο αναφέρει ότι η σοφία «διδάσκει μετριοπάθεια και σύνεση, δικαιοσύνη και εγκράτεια, και τίποτα στη ζωή δεν είναι πιο χρήσιμο από αυτά». 

### Οι θεολογικές αρετές
[μικρογραφία|''Αλληγορία των επτά αρετών.'' Στα πόδια τους κάθονται οι αντίστοιχες βιβλικές και ιστορικές προσωπικότητες (από αριστερά προς τα δεξιά): [Σόλων ο Αθηναίος|Σόλων, Σολομών, Απόστολος Πέτρος, Ευαγγελιστής Ιωάννης, Απόστολος Ιάκωβος, Σαμψών, Σκιπίων ο Αφρικανός. Πίνακας του Φραντσέσκο Πεζελλίνο

|298x298εσ]]
Οι θεολογικές αρετές είναι αυτές που κατονομάζει ο Απόστολος Παύλος στην *[[Α΄ Επιστολή προς Κορινθίους]]*: «Και τώρα μένουν πίστη, ελπίδα και αγάπη, αυτά τα τρία, και η σημαντικότερη αυτών είναι η αγάπη». Η τρίτη αρετή αναφέρεται επίσης συνήθως ως «φιλανθρωπία», καθώς έτσι μετέφρασε η επιδραστική Βίβλος του Βασιλιά Ιακώβου την ελληνική λέξη *αγάπη*. 

Η παραδοσιακή διαφορά μεταξύ των βασικών και των θεολογικών αρετών είναι ότι οι τελευταίες ενσταλάζονται μόνο με τη βοήθεια του Θεού. Ο Θωμάς Ακινάτης πίστευε ότι ενώ οι βασικές αρετές μπορούσαν να αναπτυχθούν μέσω της καθημερινής πρακτικής, οι θεολογικές αρετές μπορούσαν να ασκηθούν μόνο με τη Θεία χάρη. 

## Η αντιπαράθεση με τα Επτά αμαρτήματα
Ο Προυδέντιος, γράφοντας τον 5ο αιώνα, ήταν ο πρώτος συγγραφέας που απεικόνισε αλληγορικά τη χριστιανική ηθική ως μια πάλη μεταξύ των Επτά θανάσιμων αμαρτημάτων και των Επτά αρετών. Το έργο του *Ψυχομαχία* απεικονίζει τη μάχη μεταξύ προσωποποιημένων αρετών και αμαρτιών, με κάθε αρετή να αντιμετωπίζει και να νικά μια συγκεκριμένη αμαρτία. Ωστόσο, ο Προυδέντιος δεν βάσισε την αλληγορία του στις βασικές και θεολογικές αρετές, ούτε χρησιμοποίησε τον παραδοσιακό κατάλογο των κύριων αμαρτιών. Οι αναφερόμενες στην *Ψυχομαχία* είναι οι εξής: 

Η επιτυχία του έργου του Προυδέντιου διέδωσε την έννοια των Επτά αρετών μεταξύ των μεσαιωνικών συγγραφέων. Το 591 μ.Χ., τα Επτά θανάσιμα αμαρτήματα αναθεωρήθηκαν από τον Πάπα Γρηγόριο Α΄, γεγονός που οδήγησε στη δημιουργία νέων καταλόγων αντίστοιχων αρετών που με κάποιες παραλλαγές αναγνωρίζονται έως σήμερα ως εξής:

## Παραπομπές



Κατηγορία:Χριστιανική ορολογία
Κατηγορία:Θρησκευτική ηθική
Κατηγορία:Ιστορία του Χριστιανισμού