Φουζουλί

**Φουζουλί** (*Fużūlī*, فضولی) (περ. 1494-1556) είναι το συγγραφικό ψευδώνυμο του ποιητή **Μουχάμμαντ μπιν Σουλεϋμάν** (*Muhammad bin Suleyman*) (محمد بن سليمان). Θεωρείται συχνά ένας από τους μεγαλύτερους συντελεστές της Ντιβάν παράδοσης στην τουρκική λογοτεχνία. Στην πραγματικότητα ο Φουζουλί έγραψε τις ποιητικές του συλλογές (*dîvân*) σε τρεις διαφορετικές γλώσσες: τα αζέρικα, τα περσικά και τα αραβικά. Αν και τα τουρκικά έργα του είναι γραμμένα στα αζέρικα, ενσωματώθηκε επίσης στην οθωμανική και Τσαγκατάι τουρκική λογοτεχνική παράδοση. Επίσης επιδόθηκε στα μαθηματικά και την αστρονομία..

## Έργα
Ο Φουζουλί ήταν ανέκαθεν γνωστός κυρίως ως ποιητής του έρωτα και της αγάπης. Μάλιστα ο ίδιος φαίνεται ότι συμφωνούσε με το χαρακτηρισμό αυτό:

:مندن فضولی ايستمه اشعار مدح و ذم
:من عاشقام هميشه سوزم عاشقانه در

:*Menden Fuzûlî isteme eş'âr-ı medh ü zem*
:*Men âşıkam hemîşe sözüm âşıkânedür*

:Μη ζητάτε από τον Φουζουλί ποιήματα εγκωμίου ή επίπληξης
:Είμαι ένας εραστής και μιλώ μόνο για τον έρωτα

Η αντίληψη του Φουζουλί για τον έρωτα όμως, έχει περισσότερα κοινά με τη Σούφι ιδέα για την αγάπη ως προβολή της ουσίας του Θεού - παρότι ο ίδιος ο Φουζουλί δεν ανήκε ποτέ σε καμία τάξη Σούφι- απ'ό,τι με τη Δυτική ιδέα του ρομαντικού έρωτα. Αυτό διαφαίνεται από τους παρακάτω στίχους από άλλο ποίημα:

:عاشق ايمش هر ن وار ﻋﺎﻝﻢ
:ﻋلم بر قيل و قال ايمش آنجق

:*‘Aşk imiş her ne var ‘âlem*
:*‘İlm bir kîl ü kâl imiş ancak*

:Ό,τι υπάρχει στον κόσμο είναι αγάπη
:Και η γνώση δεν είναι τίποτα παρά κουτσομπολιό

## Επιλεγμένη εργογραφία
### Έργα στα αζέρικα
* *Dîvân* («Ποιητική συλλογή»)
* *Beng ü Bâde* (بنگ و باده, «Χασίς και κρασί»)
* *Hadîkat üs-Süedâ* (حديقت السعداء, «Κήπος απολαύσεων»)
* *Dâstân-ı Leylî vü Mecnûn* (داستان ليلى و مجنون, «Το έπος της Λαϋλά και του Μαγνούν»)
* *Risâle-i Muammeyât* (رسال ﻤﻌﻤيات, «Πραγματεία περί γρίφων»)
* *Şikâyetnâme* (شکايت نامه, «Παράπονο»)

### Έργα στα περσικά
* *Dîvân* («Ποιητική συλλογή»)
* *Anîs ol-qalb* (انیس القلب, «Φίλος της καρδιάς»)
* *Haft Jâm* (هفت جام, «Επτά Κύπελλα»)
* *Rend va Zâhed* (رند و زاهد, «Ηδονιστής και ασκητής»)
* *Resâle-e Muammeyât* (رسال ﻤﻌﻤيات, «Πραγματεία περί γρίφων»)
* *Sehhat o Ma'ruz* (صحت و معروض, «Υγεία και ασθένεια»)

### Έργα στα αραβικά
* *Dîvân* ("Ποιητική συλλογή")
* *Matla' ul-İ'tiqâd* (مطلع الاﻋﺘﻘﺎد, «Η Γέννηση της Πίστης»)

## Παραπομπές

**Κύριες**
* Fuzulî. *Fuzulî Divanı: Gazel, Musammat, Mukatta' ve Ruba'î kısmı*. Ed. Ali Nihad Tarlan. İstanbul: Üçler Basımevi, 1950.
* Fuzulî. *Leylâ ve Mecnun*. Ed. Muhammet Nur Doğan. ISBN 975-08-0198-9.

**Δευτερεύουσες**
* Andrews, Walter G. "Fuzûlî" in *Ottoman Lyric Poetry: An Anthology*. pp. 235–237. ISBN 0-292-70472-0.
* "Fozule, Mohammad b. Solayman" . Encyclopedia Iranica. Retrieved 25 August 2006.
* "Fuzuli, Mehmed bin Süleyman." Encyclopædia Britannica. 2006. Encyclopædia Britannica Premium Service. 23 Aug. 2006 .
* Kudret, Cevdet. *Fuzuli*. ISBN 975-10-2016-6.
* Şentürk, Ahmet Atillâ. "Fuzûlî" in *Osmanlı Şiiri Antolojisi*. pp. 280–324. ISBN 975-08-0163-6.


## Σημειώσεις




## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* FUZULİ 
* Muhammed Fuzuli—website με σύντομη βιογραφία και μεταφρασμένες επιλογές από το *Leylî vü Mecnûn*
* Fuzûlî στο *History of the Ottoman Empire and Modern Turkey* του Stanford J. Shaw

Κατηγορία:Αζέροι ποιητές
Κατηγορία:Τούρκοι ποιητές