Λικινιανός

Ο **Λικινιανός**, λατιν.: *Licinius II*, αποκαλούμενος επίσης **Licinius Junior**  και **Licinius Caesar**  (πλήρες όνομα: *Valerius Licinianus Licinius* (Ιούλιος/Αύγουστος 315 – π. 326), ήταν γιος του Ρωμαίου Αυτοκράτορα Λικίνιου. Κατείχε τον αυτοκρατορικό βαθμό του *[[Καίσαρας|Καίσαρα]]* μεταξύ Μαρτίου 317 και Σεπτεμβρίου 324, ενώ ο πατέρας του ήταν *[[Αύγουστος (τίτλος)|Αύγουστος]]* και ήταν δύο φορές Ρωμαίος ύπατος. Ο πατέρας του, αφού έχασε έναν εμφύλιο πόλεμο,  έχασε την εξουσία και τόσο αυτός όσο και ο Λικινιανός τελικά θανατώθηκαν.

## Οικογένεια και υπόβαθρο
Ο Λικίνιος νυμφεύτηκε τη Φλαβία Ιουλία Κωνσταντία, κόρη του *Αυγούστου* Κωνστάντιου Α΄ *Χλωρού* και ετεροθαλής αδελφή του *Αυγούστου* Κωνσταντίνου Α΄. Παντρεύτηκαν στο Mεδιόλανον (Μιλάνο) τον Φεβρουάριο του 313. Τρία χρόνια αργότερα, ο Κωνσταντίνος Α΄ επιτέθηκε στον Λικίνιο στον Κιβαλένσιο πόλεμο. Ο Κωνσταντίνος Α΄ νίκησε τον Λικίνιο στη μάχη των Cibalae (Βινκόβτσι) στην Παννονία Δευτέρα στις 8 Οκτωβρίου 316 και ξανά στη μάχη της Μαρδίας κοντά στην Αδριανούπολη της επαρχίας του Όρους Αίμου.

[μικρογραφία|200εσ|Χρυσό νόμισμα 4 ''[Aureus|aurei*, με επιγραφή: DD[OMINUS] NN[OSTRI] LICINIUS P[IUS] F[ELIX] AVG[USTUS] ET LICINIVS CAESAR. 35 χλστ., 20,97 γραμ.]]

Ο Λικινιανός Λικίνιος Β΄, γιος του Λικίνιου Α΄, εγγονός του Κωνστάντιου Α΄ *Χλωρού*, και ετεροθαλής ανιψιός του Κωνσταντίνου Α΄, γεννήθηκε από τη Φλαβία Ιουλία [[Φλαβία Ιουλία Κωνσταντία|Κωνσταντία]] τον Ιούλιο ή τον Αύγουστο του 315 

Ενώ ο *Αύγουστος* Λικίνιος βάδισε εναντίον του Κωνσταντίνου Α΄ το 316, ο Λικινιανός έμεινε με τη μητέρα του και το θησαυροφυλάκιο του *Αυγούστου* στο [[Σίρμιο]]ν ([[Σρέμσκα Μιτροβίτσα]]). Όταν ο Λικίνιος ηττήθηκε από τον Κωνσταντίνο Α΄ στη μάχη των Cibalae και έχασε τα δύο τρίτα τού στρατού του, κατέφυγε στο Σίρμιον και από εκεί στο [[Σιγγηδόνα]] ([[Βελιγράδι]]), όπου πέρασε τον ποταμό [[Σάβος|Σάβο]] και κατέστρεψε τη γέφυρα, για να καθυστερήσει την καταδίωξη τού Κωνσταντίνου Α΄. Με αυτή την καθυστέρηση, ο Λικίνιος και η οικογένειά του έφτασαν στην Αδριανούπολη. Αφού ο Κωνσταντίνος Α΄ έφτασε στη [[Φιλιππούπολη (Θράκη)|Φιλιππούπολη]] ([[Φιλιππούπολη|Πλόβντιβ]]), και αφού αυτός και ο Λικίνιος απέτυχαν να συμβιβαστούν με τον διορισμό του [[Βαλέριος Ουάλης|Βαλέριου Βάλη]] από τον Λικίνιο ως *συναυγούστου*, ακολούθησε η μάχη της Μαρδίας (ή «του Campus Ardiensis», πιθανότατα σημερινού [[Χάρμανλι|Χαρμανλί]]), στην οποία ο Λικίνιος ηττήθηκε και πάλι.

Ο Λικίνιος απέτυχε να διαφύγει προς το [[Βυζάντιο]] (μετέπειτα [[Κωνσταντινούπολη]]) όπως αναμενόταν, και ξεπέρασε με ελιγμό τον Κωνσταντίνο Α΄ βαδίζοντας προς τη Beroea (νυν [[Στάρα Ζαγόρα]]), ενώ ο Κωνσταντίνος Α΄ συνέχιζε προς το Βυζάντιο. Ως αποτέλεσμα, ο Λικίνιος και ο Κωνσταντίνος Α΄ συνήψαν ειρήνη: εκτός από τη [[Ρωμαϊκή διοίκηση (περιοχή)|διοίκηση]] (diocesis) της [[Διοίκηση Θράκης|Θράκης]], όλη η επικράτεια -που προηγουμένως διοικούσε ο Λικίνιος στα [[Βαλκάνια]]- παραχωρήθηκε στον έλεγχο του Κωνσταντίνου A΄. Ο Κωνσταντίνος Α΄ έπρεπε να αναγνωριστεί ως πρεσβύτερος *Αύγουστος* και όλοι οι γιοι του Λικίνιου και του Κωνσταντίνου Α΄ έπρεπε να αναγνωριστούν αμοιβαία ως *καίσαρες*.

[[Αρχείο:Licinius_Coll_Beistegui_232.jpg|εναλλ.=|μικρογραφία|200εσ|Οπίσθια όψη: ΙΟVI CONSERVATORI LICINIORUM AVG. ET CAES ([[Γιούπιτερ|Δίας]], ο διατηρητής των Λικινίων, τού Αυγούστου και τού Καίσαρα). SNN (Νικομηδεια).]]

=== *Καίσαρας* ===
Την 1η Μαρτίου 317 ο Λικινιανός ανήλθε στον βαθμό του *Καίσαρα* (ie συναυτοκράτορα και διαδόχου) κατόπιν συμφωνίας μεταξύ τού πατέρα του και του Κωνσταντίνου Α΄. Οι γιοι του Κωνσταντίνου Α΄, ο [[Κρίσπος]] και το βρέφος [[Κωνσταντίνος Β΄]] αναβιβάστηκαν σε *Καίσαρες* την ίδια ημέρα, στη Σερδική ([[Σόφια]]). *** Η ημερομηνία επιλέχθηκε ειδικά: ήταν η *dies imperii* (ημερομηνία ανάρρησης) τού πατέρα τού Κωνσταντίνου Α΄ και πεθερού του Λικίνιου, τού Κωνστάντιου Α΄ *Χλωρού*, πάππου όλων των νέων *καισάρων*. Ο Κρίσπος δεν ήταν μεγαλύτερος από 17 ετών, ενώ ο Κωνσταντίνος Β΄ ήταν 7 μηνών, νεότερος από τον Λικινιανό, που τότε ήταν μόλις 20 μηνών. Μοιραζόμενοι την ίδια ημέρα ανάληψης τού αξιώματος, κανένας από τους *καίσαρες* δεν μπορούσε να διεκδικήσει την παλαιότητα. Ο Λικινιανός διατήρησε τον τίτλο του μέχρι το 324, καθ' όλη τη διάρκεια τού διαστήματος, που ο πατέρας του παρέμεινε στην εξουσία.

Ο Λικινιανός, λέγεται από τον Θεμίστιο, ότι εκπαιδεύτηκε από τον γραμματικό, και αργότερα ύπατο, Φλάβιο Οπτάτο. Ο Λικινιανός αναφέρεται στην επιγραφή ενός Ρωμαϊκού ορόσημου από το Viennensis ως "o γιος της αδελφής του Αυγούστου Κωνσταντίνου" (Constantini Augusti sororis filius).

Ο Λικινιανός έγινε ύπατος το 319. Μαζί του ήταν ο θείος του Κωνσταντίνος Α΄. Το 321 η σχέση μεταξύ των δύο *Αυγούστων* είχε επιδεινωθεί και ο καθένας έκανε διαφορετικές υποψηφιότητες για την υπατεία: Ο Λικινιανός Β΄ έγινε ύπατος για δεύτερη φορά  με τον πατέρα του στα ανατολικά, αλλά ο Κωνσταντίνος Α΄ και ο Κρίσπος κατείχαν το διπλό αξίωμα στη δύση (βλ.: κατάλογος των Ρωμαίων υπάτων). Η *πενταετία* (quinquennalia) του Λικινιανού εορτάστηκε την 1η Μαρτίου 321. Ο θησαυρός του Μονάχου φτιάχτηκε για την ευκαιρία της πενταετίας: εκτός από μία αργυρή προτομή του Λικινιανού, κατασκευάστηκαν τρία μεγάλα αργυρά κύπελλα *largitiο*, που το καθένα ζύγιζε μία ρωμαϊκή λίβρα (300 γραμ.). Τα κύπελλα *largitio* ήταν διακοσμημένα με πορτρέτα των δύο αυτοκρατόρων, με επιγραφές που εόρταζαν τα *quinquennalia* τού Λικινιανού καθώς και ένα *vota* (όρκο καλής διακυβέρνησης) για μία *δεκαετία* (decennalia).

Μετά τις ήττες του από τον Κωνσταντίνο Α΄ και τον Κρίσπο στη μάχη της Χρυσόπολης και τη μάχη του Ελλησπόντου (18 Σεπτεμβρίου 324), ο Λικίνιος παρέδωσε τον εαυτό του και τις δυνάμεις του, που είχαν απομείνει, στον Κωνσταντίνο Α΄ στη Νικομήδεια. Με τη μεσολάβηση της Φλαβίας Ιουλίας Κωνσταντίας, ο Κωνσταντίνος Α΄ δεν τιμώρησε τον κουνιάδο του, ούτε τον ανιψιό του. Ο Λικίνιος αποσύρθηκε στη Θεσσαλονίκη ως ιδιώτης. Αμέσως μετά την ήττα και τη συνθηκολόγηση τού πατέρα του, ο Λικινιανός στερήθηκε τον τίτλο τού *Καίσαρα*. Ο Κωνσταντίνος Α΄ φαίνεται ότι μετάνιωσε για την επιείκειά του και έτσι ο Λικίνιος απαγχονίστηκε την άνοιξη του 325  Ο Λικίνιος είχε κατηγορηθεί για σχέδιο ανανέωσης των εχθροπραξιών και εκτελέστηκε με αυτό το πρόσχημα, πραγματικό ή φανταστικό. Ο συναυτοκράτορας του Λικίνιου και *Αύγουστος* Μαρτινιανός επίσης εκτελέστηκε, είτε αυτή την εποχή ,, είτε το 324  Ο Λικινιανός επέζησε μέχρι το επόμενο έτος. Immediately after his father's defeat and capitulation the Licinius II was stripped of the title of *caesar*. Constantine seems to have regretted his leniency and the former *augustus* was hanged in the spring of 325.

[μικρογραφία|300εσ|''[Φόλλις* του Λικινίου, 321–324 με επιγρ.: D[ΟΜINUS] N[OSTRI] VAL[ERIUS] LICIN[IANUS] LICINIUS NOB[ILISSIMUS] C[AESAR] στον εμπροσθότυπο, με τον [[Γιούπιτερ|Δία]] στην πίσω όψη, που έχει αετό και αιχμάλωτο στα πόδια του. Επιγρ.: IOVI CONSERVATORI ("*Δίας ο συντηρητής*") X III SΜΚΓ (Kύζικος).]]

== To τέλος ==
Ο Λικινιανός εκτελέστηκε από τον θείο του Κωνσταντίνο Α΄ το 326. Έπεσε θύμα των υποψιών τού *Αυγούστου* και απεβίωσε στην [[Πούλα (Κροατία)|Pola]] (Πούλα Κροατίας), πιθανώς στο πλαίσιο της εκτέλεσης του [[Κρίσπος|Κρίσπου]]. Όπως και ο πατέρας του, ο Λικινιανός αποτέλεσε αντικείμενο μεταθανάτιας *απαγόρευσης της μνήμης του* ([[damnatio memoriae]]) και τα ονόματά τους διαγράφηκαν από τις επίσημες επιγραφές.

=== *Liciniani filius* στον *Θεοδοσιανό Κώδικα* ===
Ένας "γιος τού Λικινιανού" (Liciniani filius), σημειώνεται σε δύο νόμους στον *Θεοδοσιανό Κώδικα* του 336. Σύμφωνα με την *Προσωπογραφία της Ύστερης Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας*, δεν επρόκειτο για τον Λικινιανό, αλλά για έναν νόθο αδελφό του, που είχε νομιμοποιηθεί με διάταγμα. Αυτός ο νόθος γιος τού Λικινίου αναγκάστηκε, βάσει νομοθεσίας, σε σκλαβιά στα αυτοκρατορικά εργοστάσια κλωστοϋφαντουργίας (*gynaeceum*) στην [[Ρωμαϊκή Καρχηδόνα|Καρχηδόνα]] της [[Επαρχία Αφρικής|Αφρικής]]. Το κείμενο περιέχει μία οδηγία να αναχθεί στο [[δουλεία στην αρχαία Ρώμη|καθεστώς σκλάβου]] από τη γέννησή του. Κανένας γιος της αδελφής τού Κωνσταντίνου Α΄ δεν θα είχε αναφερθεί με αυτόν τον τρόπο, επομένως, αυτός ο νόθος πρέπει να ήταν γιος τού Αυτοκράτορα Λικινίου από μία δούλα.

== Bιβλιογραφικές αναφορές ==


== Περαιτέρω ανάγνωση ==
* Dietmar Kienast: *Römische Kaisertabelle. Grundzüge einer römischen Kaiserchronologie'' . Σοφός. Buchgesellschaft, 3. Auflage, Darmstadt 2004 (unveränderter Nachdruck der 2., durchgesehenen und erw. Auflage 1996), S. 296,  . (in German)
* 978-0-521-81838-4

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Κατηγορία:Εκτελεσθέντα παιδιά
Κατηγορία:Εκτελεσθέντες Αρχαίοι Ρωμαίοι
Κατηγορία:Δυναστεία του Κωνσταντίνου
Κατηγορία:Ρωμαίοι σφετεριστές