Εκλογές στη Σερβική Δημοκρατία της Βοσνίας

**Εκλογές** διεξάγονται στη Σερβική Δημοκρατία της Βοσνίας (Republika Srpska) για πρόεδρο και για κοινοβούλιο. Η Εθνοσυνέλευση της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας (*Narodna skupština Republike Srpske*) αποτελείται από 83 μέλη που εκλέγονται για τετραετή θητεία. Στην Republika Srpska λειτουργεί ένα πολυκομματικό σύστημα, με πολλά πολιτικά κόμματα και συχνά κανένα κόμμα δεν έχει την ευκαιρία να κυβερνήσει αυτόνομα. Τα πολιτικά κόμματα θα πρέπει να συνεργάζονται για να σχηματίσουν κυβερνήσεις συνασπισμού. Για να μπει στη βουλή ένα κόμμα θα πρέπει να συγκεντρώσει ποσοστό τουλάχιστον 3%.

## Τελευταίες εκλογές (2025)
Οι πρόωρες προεδρικές εκλογές στη Σερβική Δημοκρατία της Βοσνίας διεξήχθησαν στις 23 Νοεμβρίου 2025, μετά την καθαίρεση του Μίλοραντ Ντόντικ από το αξίωμα του προέδρου.Νικητής αναδείχθηκε με ποσοστό 50,3% ο Σίνισα Κάραν, υποψήφιος του κυβερνώντος κόμματος SNSD (Συμμαχία Ανεξάρτητων Σοσιαλδημοκρατών), ο οποίος θεωρείται στενός σύμμαχος και πολιτικός διάδοχος του Ντόντικ. Ο αντίπαλός του Μπράνκο Μπλανούσα του SDS ήρθε 2ος με 48,2%. Οι εκλογές προκηρύχθηκαν από την Κεντρική Εκλογική Επιτροπή (CEC) μετά την οριστική απομάκρυνση του Ντόντικ από το αξίωμα στις 12 Ιουνίου 2025, λόγω δικαστικής απόφασης που του επέβαλε ποινή φυλάκισης και εξαετή απαγόρευση πολιτικής δραστηριότητας. Το κόμμα SNSD αρχικά απείλησε με αποχή, αμφισβητώντας τη νομιμότητα της καθαίρεσης του Ντόντικ, αλλά τελικά συμμετείχε κανονικά. Η αντιπολίτευση κατήγγειλε εκτεταμένη εκλογική απάτη. Στις 24 Δεκεμβρίου 2025 η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή αποφάσισε την ακύρωση των αποτελεσμάτων σε 136 εκλογικά τμήματα (σε 17 δήμους) λόγω διαπιστωμένων παρατυπιών, διατάσσοντας την επανάληψη της ψηφοφορίας σε αυτά τα σημεία.
*Λόγω της ακύρωσης σε συγκεκριμένα τμήματα, η διαδικασία παραμένει σε εξέλιξη μέχρι την τελική επικύρωση των επαναληπτικών αποτελεσμάτων. Ο νέος πρόεδρος θα υπηρετήσει μια σύντομη θητεία μέχρι τις τακτικές εκλογές του 2026.*

## Προηγούμενες γενικές εκλογές

### 1996

Γενικές εκλογές διεξήχθησαν για πρώτη φορά στη Σερβική Δημοκρατία της Βοσνίας στις 14 Σεπτεμβρίου 1996. Ήταν οι πρώτες άμεσες εκλογές στη Δημοκρατία από την ανακήρυξή της το 1992 και τον Πόλεμο της Βοσνίας που έληξε το 1995. Η προηγούμενη Εθνοσυνέλευση είχε δημιουργηθεί το 1991 και αποτελούνταν από Σέρβους βουλευτές που είχαν εκλεγεί στο Κοινοβούλιο της Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης μετά τις γενικές εκλογές της Βοσνίας του 1990. Οι προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν ταυτόχρονα, επειδή ο εν ενεργεία πρόεδρος Ράντοβαν Κάρατζιτς παραιτήθηκε το 1996 λόγω διεθνών πιέσεων.

Η Μπιλιάνα Πλάβσιτς, η οποία διαδέχθηκε τον Κάρατζιτς ως πρόεδρος της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας, κέρδισε την απόλυτη πλειοψηφία των ψήφων (59,1%), με τον Βόσνιο Άντιμπ Τζόζιτς να τερματίζει στη δεύτερη θέση. Η συμμετοχή ήταν 57,4%. Στις βουλευτικές εκλογές, το Σερβικό Δημοκρατικό Κόμμα της Πλάβσιτς και του Κάρατζιτς, το οποίο ηγήθηκε της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας καθ' όλη τη διάρκεια του Πολέμου της Βοσνίας, κέρδισε και ο εν ενεργεία πρωθυπουργός Γκόικο Κλίτσκοβιτς σχημάτισε το δεύτερο υπουργικό του συμβούλιο.

### 1998
Γενικές εκλογές διεξήχθησαν στις 12 και 13 Σεπτεμβρίου 1998. Ήταν οι τρίτες βουλευτικές εκλογές και οι δεύτερες προεδρικές εκλογές μέσα σε διάστημα τριών ετών.

Η εν ενεργεία πρόεδρος Μπιλιάνα Πλάβσιτς, η οποία υπηρετούσε από τον Ιούλιο του 1996 μετά την παραίτηση του Ράντοβαν Κάρατζιτς, ηττήθηκε από τον Νικόλα Πόπλασεν, ηγέτη του [Σερβικού Ριζοσπαστικού Κόμματος]. Ο [Μίρκο Σάροβιτς εξελέγη Αντιπρόεδρος.

Στις βουλευτικές εκλογές, το Σερβικό Δημοκρατικό Κόμμα κέρδισε και πάλι τις περισσότερες έδρες, αλλά απέτυχε να σχηματίσει κυβέρνηση. Παρόλο που ο νεοεκλεγείς πρόεδρος Πόπλασεν προσπάθησε να ορίσει τον ηγέτη του SDS, Ντράγκαν Κάλινιτς, ως νέο πρωθυπουργό, αντιμετώπισε την αντίθεση του Ύπατου Εκπροσώπου για τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Κάρλος Βέστεντορπ, και καθαιρέθηκε λίγο αργότερα. Ο πρωθυπουργός Μιλοράντ Ντόντικ επιλέχθηκε στη συνέχεια για μια ακόμη θητεία.

### 2000
Διενεργήθηκαν γενικές εκλογές στις 11 Νοεμβρίου 2000. Στις προεδρικές εκλογές νικητής αναδείχθηκε ο Μίρκο Σάροβιτς με 50,1% από το Σερβικό Δημοκρατικό Κόμμα, το οποίο βρισκόταν στην εξουσία κατά τη διάρκεια των χρόνων του πολέμου. Δεύτερος με 25,9% ήταν ο πρωθυπουργός Μίλοραντ Ντόντικ.

Στις βουλευτικές εκλογές, το Σερβικό Δημοκρατικό Κόμμα κέρδισε τις περισσότερες έδρες για τέταρτη συνεχή φορά. Ωστόσο, σε αντίθεση με τους δύο προηγούμενους εκλογικούς κύκλους, κατάφεραν να σχηματίσουν κυβέρνηση, με τον Μλάντεν Ιβάνιτς από το Κόμμα Δημοκρατικής Προόδου να εκλέγεται ως ο νέος πρωθυπουργός.

### 2002
Στις γενικές εκλογές στις 5 Οκτωβρίου 2002 πρόεδρος εξελέγη με ποσοστό 35,8% ο Ντράγκαν Τσάβιτς και το Σερβικό Δημοκρατικό Κόμμα της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης να κερδίζει 26 έδρες από τις συνολικά 83 της Εθνοσυνέλευσης.

### 2006
Η Συμμαχία των Ανεξάρτητων Σοσιαλδημοκρατών κέρδισε τις γενικές εκλογές στις 1 Οκτωβρίου 2006. Πρόεδρος με ποσοστό 48,8% εξελέγη ο Μίλαν Γέλιτς, ενώ η Συμμαχία του κέρδισε τις 41 από τις συνολικά 83 έδρες στην Εθνοσυνέλευση.

### 2007
Πρόωρες προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στη Σερβική Δημοκρατία, μια οντότητα της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, στις 9 Δεκεμβρίου 2007 μετά τον πρόωρο θάνατο του προέδρου Μίλαν Γέλιτς στις 30 Σεπτεμβρίου 2007. Μέχρι τη διεξαγωγή των εκλογών, ο Ίγκορ Ραντόιτσιτς, επίσης από την κυβερνώσα Συμμαχία Ανεξάρτητων Σοσιαλδημοκρατών, ήταν υπηρεσιακός πρόεδρος. Οι εκλογές έπρεπε να προκηρυχθούν εντός δεκαπέντε ημερών από τον θάνατο του Γέλιτς· προκηρύχθηκαν στις 11 Οκτωβρίου 2007, με τους υποψηφίους να πρέπει να οριστούν έως τις 16 Οκτωβρίου 2007. Πρόεδρος εξελέγη με ποσοστό 41,3% ο Ράικο Κουζμάνοβιτς, ο οποίος ορκίστηκε στις 28 Δεκεμβρίου 2007.

### 2010
Οι γενικές εκλογές στη Σερβική Δημοκρατία διεξήχθησαν στις 3 Οκτωβρίου 2010, ως μέρος των γενικών εκλογών σε ολόκληρη τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Στις προεδρικές εκλογές επικράτησε ο Μίλοραντ Ντόντικ, με 50,5%, επικεφαλής της Συμμαχίας Ανεξάρτητων Σοσιαλδημοκρατών (SNSD, η οποία κέρδισε τις 37 από τις 83 έδρες στην Εθνοσυνέλευση.

### 2014

Στις γενικές εκλογές που έγιναν το 2014, ο Μίλοραντ Ντόντικ επανεξελέγη.

### 2018

### 2022
Οι γενικές εκλογές στη Σερβική Δημοκρατία διεξήχθησαν στις 2 Οκτωβρίου 2022, ως μέρος των γενικών εκλογών της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης. Οι ψηφοφόροι εξέλεξαν τον Πρόεδρο της οντότητας και τα 83 μέλη της Εθνοσυνέλευσης. Έπειτα από επανακαταμέτρηση των ψήφων λόγω καταγγελιών για απάτη, ο Μίλοραντ Ντόντικ επιβεβαιώθηκε ως νικητής με ποσοστό 47,06 έναντι 42,8% για την Γελένα Τρίβιτς. Στην Εθνοσυνέλευση, η κατανομή των 83 εδρών έγινε με συνδυασμό άμεσης εκλογής (63 έδρες) και αντισταθμιστικών εδρών (20 έδρες) για τη διασφάλιση της αναλογικότητας. Το SNSD του Ντόντικ κατέλαβε 29 έδρες, το SDS 13 έδρες, το PDP 8 έδρες και το Σοσιαλιστικό Κόμμα (SP) κέρδισε 5 έδρες. 
Ο Τσάμιλ Ντουράκοβιτς εξελέγη ως Βόσνιος Αντιπρόεδρος και ο Ντάβορ Πράνιτς ως Κροάτης Αντιπρόεδρος. 
Τα Άκυρα/Λευκά ήταν γύρω στα 53.920 (8,4% επί του συνόλου για τις προεδρικές εκλογές), ένα ποσοστό που τροφοδότησε τις αντιπαραθέσεις περί νοθείας. Μετά τις εκλογές, στις 21 Δεκεμβρίου 2022 σχηματίστηκε η νέα κυβέρνηση υπό τον Ράντοβαν Βίσκοβιτς (SNSD), με την υποστήριξη 51 βουλευτών. 

## Δημοψηφίσματα
### 2016
Στις 25 Σεπτεμβρίου 2016, οι ψηφοφόροι στην Σερβική Δημοκρατία της Βοσνίας αποφάσισαν σε ποσοστό 99,8% να διατηρηθεί η ημερομηνία της 9ης Ιανουαρίου ως εθνικής εορτής.

Το δημοψήφισμα για αλλαγή της *Dan Republike Srpske* (ή *Dan RS*) έγινε εξαιτίας του ότι η 9η Ιανουαρίου κρίθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2015 αντισυνταγματική ημερομηνία από το Συνταγματικό Δικαστήριο. Το δικαστήριο αιτιολόγησε την απόφασή του, επικαλούμενο τον διαχωρισμό ανάμεσα στους μη Σέρβους της οντότητας. Η ημέρα της RS "πέφτει" στις 9 Ιανουαρίου, που αποτελεί αργία για τους Ορθόδοξους και είναι η ημερομηνία που ανακηρύχθηκε η Σερβική Δημοκρατία της Βοσνίας το 1992. 

### 1991
Το δημοψήφισμα για την παραμονή στη Γιουγκοσλαβία των σερβικών τμημάτων της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης διεξήχθη στις 10 Νοεμβρίου 1991. Οργανώθηκε από τη Σερβοβοσνιακή Συνέλευση. Το δημοψήφισμα εγκρίθηκε από το 98% των ψήφων και η Σερβική Δημοκρατία της Βοσνίας συστάθηκε στις 9 Ιανουαρίου 1992.

### 1993
Σε δημοψήφισμα που διενεργήθηκε στις 15-16 Μαΐου 1993 τέθηκε προς έγκριση το ειρηνευτικό σχέδιο των Βανς και Όουεν. Παρότι ο πρόεδρος Ράντοβαν Κάρατζιτς υπέγραψε το σχέδιο στις 30 Απριλίου, απορρίφθηκε από την εθνοσυνέλευση στις 6 Μαΐου, και εν συνεχεία αναφέρθηκε σε ένα δημοψήφισμα. Οι ψηφοφόροι καταψήφισαν το σχέδιο σε ποσοστό 96%. Ωστόσο, οι μεσολαβητές αναφέρθηκαν στο δημοψήφισμα με τη λέξη "όνειδος".

### 1994
Στις 28 Αυγούστου 1994 έγινε ένα ακόμα δημοψήφισμα, στο οποίο το 96,6% των ψηφοφόρων απέρριψαν το σχέδιο της Ομάδας Επαφής για τη Βοσνία, που είχε απορριφθεί από τη συνέλευση της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας στις 8 Αυγούστου. Με βάση το σχέδιο το 49% της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης θα παραχωρούνταν στους Σέρβους, γύρω στο ένα τρίτο λιγότερο από όσο ήλεγχαν την περίοδο εκείνη . Η Ομάδα Επαφής (ΗΠΑ, Ρωσία, Βρετανία, Γαλλία και Γερμανία), χαρακτήρισε το δημοψήφισμα "ντροπιαστικό".

## Παραπομπές


Εκλογες
*   *