Μπόλτον Γουόντερερς

Η **Μπόλτον Γουόντερερς** (αγγλικά: *Bolton Wanderers*) είναι ένας από τους ιστορικότερους αγγλικούς ποδοσφαιρικούς συλλόγους. Η έδρα της είναι στο Χόριτς της περιοχής του Μπόλτον στη βορειοδυτική Αγγλία. Η ομάδα αγωνίζεται στις κατηγορίες του συστήματος ποδοσφαιρικών πρωταθλημάτων Αγγλίας.

Ιδρύθηκε το 1874 με το αρχικό όνομα Κράιστ Τσερτς ΦΚ (Christ Church FC). Οι παραδοσιακές εμφανίσεις της ομάδας είναι λευκές φανέλες με ναυτικό μπλε παντελονάκι. Στα πρώτα χρόνια κι ως το 1884 οι λευκές φανέλες είχαν και κόκκινα σχέδια. Ο σύλλογος έχει ως έμβλημα το σήμα της πόλης του Μπόλτον. Από το 1997 έχει και το τριαντάφυλλο, που είναι έμβλημα της περιοχής του Λάνκασαϊρ. Φέρει το παρατσούκλι «The Trotters».

Είναι από τα ιδρυτικά σωματεία της Φούτμπολ Λιγκ και είχε μια πολύ επιτυχημένη δεκαετία στα ’20 κερδίζοντας τρία Κύπελλα Αγγλίας. Είχε κι άλλες επιτυχημένες περιόδους αλλά έφτασε κι ως την Φορθ Ντιβίζιον (νυν Λιγκ Του) το 1987 και το 2020. Από το 2001 επανήλθε στην κορυφαία κατηγορία και κατάφερε να αγωνιστεί δυο φορές στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ.

Από το 1997 ως έδρα χρησιμοποιεί το Reebok Stadium, χωρητικότητας 28.723 θεατών. Προηγουμένως έδρα της ήταν το Μπέρντεν Παρκ.

## Ιστορία
### Ίδρυση
Ο σύλλογος ιδρύθηκε το 1874 με το όνομα **Christ Church FC**. Το σημερινό της όνομα πήρε το 1877. Το 1888 υπήρξε ένα από τα 12 ιδρυτικά μέλη της επαγγελματικής ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας, δηλαδή της Football League και μέχρι σήμερα έχει αγωνιστεί στην ανώτερη κατηγορία της Λίγκας για το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από τότε.

### Πρώτες επιτυχίες
Το 1894 έφτασε για πρώτη φορά στον τελικό του Κυπέλλου Αγγλίας αλλά έχασε με 4-1 από τη Νοτς Κάουντι. Δέκα χρόνια αργότερα, το 1904, έχασε πάλι στον τελικό με 1-0 από τη Μάντσεστερ Σίτι.

Κατάφερε τελικά να το κατακτήσει στην τρίτη της παρουσία σε τελικό νικώντας τη Γουέστ Χαμ με 2-0 το 1923, στον πρώτο τελικό που έγινε στο Στάδιο Γουέμπλεϊ μπροστά σε 127.000 θεατές. Τη δεκαετία του ’20 επανέλαβε δυο φορές την ίδια επιτυχία: το 1926 επί της Μάντσεστερ Σίτι και το 1929 επί της Πόρτσμουθ ΦΚ.

### Χρυσή περίοδος
Από το 1935 ως το 1964 η Μπόλτον αγωνιζόταν συνεχώς στην Α΄ κατηγορία. Αυτή θεωρείται από τους φιλάθλους της η χρυσή εποχή του σωματείου. Τη δεκαετία του ’50 ηγέτης της ήταν ο περίφημος Nat Lofthouse.

Το 1953 η Μπόλτον αγωνίστηκε στον πιο φημισμένο ίσως τελικό Κυπέλλου όλων των εποχών. Αυτόν που έμεινε στην ιστορία ως ο τελικός του Στάνλεϊ Μάθιους. Αν και προηγήθηκε με 3-1, ηττήθηκε με 4-3 από την Μπλάκπουλ ΦΚ, ήττα που προήλθε αποκλειστικά από το πάθος του Μάθιους να κερδίσει επιτέλους ένα Κύπελλο Αγγλίας στην καριέρα του.

Το 1958 η Μπόλτον κατέκτησε το Κύπελλο νικώντας στον τελικό τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ με δυο γκολ του Λοφτχάουζ. Έκτοτε ο σύλλογος δεν έχει κερδίσει άλλο σημαντικό τρόπαιο μέχρι σήμερα. Το μόνο που κατάφερε ήταν να αγωνιστεί δυο φορές στον τελικό του Λιγκ Καπ το 1995 και το 2004.

### Δύσκολα χρόνια
Την εποχή των θριάμβων διαδέχτηκαν μέτριες και άσχημες χρονιές. Μάλιστα, την περίοδο 1986-87 υποβιβάστηκε στη Δ΄ κατηγορία για πρώτη φορά στην ιστορία της. Όμως, με μάνατζερ τον Φιλ Νιλ ανέβηκε αμέσως στη Γ΄. Ο Νιλ έμεινε ως το 1992 και τον διαδέχθηκε ο Μπρους Ρίοκ. Με τον Ρίοκ η Μπόλτον πέτυχε ιστορικές προκρίσεις στο Κύπελλο εναντίον ισχυρών ομάδων, όπως της Λίβερπουλ Φ.Κ. το 1993 με 2-0, της Άρσεναλ, της Έβερτον και της Άστον Βίλα το 1994, χρονιά που έφτασε ως τα προημιτελικά.

### Επιστροφή στην κορυφή
Με τον Ρίοκ στο τιμόνι η Μπόλτον ανέβηκε στην Πρέμιερ Λιγκ το 1995, νικώντας 1-0 την Ρέντινγκ ΦΚ στον τελικό των αγώνων κατάταξης. Όμως, άλλαξε προπονητή και υποβιβάστηκε την αμέσως επόμενη περίοδο.

Την ανέλαβε ο παλιός διεθνής Κόλιν Τοντ, ο οποίος κατάφερε να την ανεβάσει αμέσως κατακτώντας το πρωτάθλημα του 1996-97 στη δεύτερη κατηγορία, συγκεντρώνοντας 98 πόντους και σημειώνοντας 100 γκολ!

Το 1998 υποβιβάστηκε ξανά λόγω χειρότερης διαφοράς τερμάτων. Το 1999 την ομάδα ανέλαβε ο Σαμ Αλαρντάις, που την οδήγησε στα ημιτελικά του Κυπέλλου το 2000 και στην Πρέμιερ το 2001.

Τα πρώτα χρόνια δυσκολεύτηκε να παραμείνει αλλά τελικά τα κατάφερε. Μάλιστα, το 2004 έφτασε ως τον τελικό του Λιγκ Καπ, στον οποίο ηττήθηκε από τη Μίντλεσμπρο Φ.Κ..

Το 2005 τερμάτισε έκτη κερδίζοντας μια θέση στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ για πρώτη φορά στην ιστορία της. Πέρασε τη φάση των ομίλων κι έφτασε ως τους 32, όπου αποκλείστηκε από την Ολιμπίκ Μαρσέιγ . 
Αν και για τέσσερις συνεχόμενες σεζόν τερμάτισε στην πρώτη δεκάδα, το 2007 Αλαρντάις απολύθηκε κι αντικαταστάθηκε από το βοηθό του, το Σάμι Λι. Υπό τον Λι η Μπόλτον προκρίθηκε πάλι στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ της περιόδου 2007-08, στο οποίο αγωνίζεται στη φάση των ομίλων και μεταξύ των αντιπάλων της έχει και τον Άρη Θεσσαλονίκης. Όμως, το άσχημο ξεκίνημα της σεζόν στο πρωτάθλημα προκάλεσε την αντικατάσταση του Λι από τον Γκάρι Μέγκσον, τον Οκτώβριο του 2007.

Από το 2003 στην Μπόλτον αγωνίζεται ο Έλληνας διεθνής επιθετικός και πρωταθλητής Ευρώπης Στέλιος Γιαννακόπουλος. Σε 125 ματς έχει πετύχει 18 γκολ.

## Τίτλοι

* Κύπελλο Αγγλίας (4): 1923, 1926, 1929, 1958.
* Τσάριτι Σιλντ: 1958
* Κύπελλο Αγγλίας φιναλίστ: 1894, 1904, 1953.
* Λιγκ Καπ φιναλίστ: 1995, 2004.
* Πρωτάθλημα δεύτερης κατηγορίας (Second Division): 1909, 1978
* Πρωτάθλημα δεύτερης κατηγορίας (First Division): 1997 
* Πρωτάθλημα τρίτης κατηγορίας (Third Division): 1973
* Football League War Cup: 1945
* Football League War Cup North: 1945
* Lancashire Cup (11): 1886, 1891, 1912, 1922, 1925, 1927, 1932, 1934, 1948, 1988, 1990.
* Πρωτάθλημα Central League (β΄ ομάδα): 1955, 1995.
* Πρωτάθλημα Reserve League North (β΄ ομάδα): 2007
* Sherpa Van Trophy: 1989 
* FA Premier League Asia Trophy: 2005

## Προσωνύμια
Το προσωνύμιο της Μπόλτον είναι το "τρότερς" προέρχεται από όταν αναγκάστηκε να αναζητήσει γήπεδο το 1877.Μέχρι να βρεθεί το νέο γήπεδο περιπλανιόταν διαρκώς εξ ου και το "τρότερς". Όταν μάλιστα βρήκε ένα υποτυπώδες γήπεδο αυτό βρισκόταν δίπλα σε μια φάρμα με γουρούνια και οι παίκτες προσπαθούσαν να παίξουν ανάμεσα στη λάσπη και τα αφοδεύματα των γουρουνιών και των κοτών. Μια άλλη (λιγότερη πιθανή) εξήγηση είναι ότι οι trotters ήταν μια ομάδα ανθρώπων με ιδιόμορφο χιούμορ η οποία ζούσε στο Μπόλτον τον 19ο αιώνα.

## Ιστορικά παιχνίδια της Μπόλτον
* 1923: Κέρδισε τον πρώτο τελικό Κυπέλλου που έγινε στο Στάδιο Γουέμπλεϊ, ο οποίος έμεινε στην ιστορία με την ονομασία "White Horse final ", διότι η αστυνομία προσπάθησε με άλογα να απομακρύνει τους φιλάθλους από τον αγωνιστικό χώρο για να ξεκινήσει ο αγώνας.
* 1953: Αγωνίστηκε στον λεγόμενο «Τελικό του Στάνλεϊ Μάθιους», ίσως τον πιο συναρπαστικό τελικό Κυπέλλου Αγγλίας όλων των εποχών.
* 1958: Κέρδισε στον τελικό του Κυπέλλου τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, η οποία αγωνίστηκε λίγο μετά το τραγικό ατύχημα του Μονάχου. Η νικήτρια ομάδα της Μπόλτον αποκλήθηκε «Ομάδα των 110 λιρών», διότι ο κάθε παίκτης της ενδεκάδας πληρώθηκε με 10 λίρες για να υπογράψει ως την ημέρα του αγώνα.
* 1979: Νίκησε 2-0 εκτός έδρας τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ με δυο γκολ του Φρανκ Γουόρθινγκτον, για δεύτερη φορά στην ίδια σεζόν. Είχε προηγηθεί η εντός έδρας νίκη με 3-0.
* 1983: Νίκησε με 8-1 τη Γουόλσολ για την Γ΄ κατηγορία. Είναι η ευρύτερη νίκη της ομάδας τα τελευταία χρόνια. Στον αγώνα ο Tony Caldwell πέτυχε 5 γκολ.
* 1989: Κατέκτησε το Sherpa Van Trophy νικώντας την Τέρκι Γιουνάιτεντ με 4-1 στο Γουέμπλεϊ. Ήταν η πρώτη φορά για πολλά χρόνια που η Μπόλτον κατέκτησε ξανά ένα Κύπελλο στο Γουέμπλει.
* 1993: Απέκλεισε τη Λίβερπουλ Φ.Κ. από το Κύπελλο Αγγλίας νικώντας 2-0 μέσα στον Άνφιλντ, ενώ αγωνιζόταν στην τρίτη κατηγορία!
* 1993: Νίκησε την Πρέστον Νορθ Εντ με 1-0 κι ανέβηκε στην δεύτερη κατηγορία έπειτα από δέκα περίπου χρόνια.
* 1995: Αγωνίστηκε στον τελικό του Λιγκ Καπ ενώ αγωνιζόταν στη δεύτερη κατηγορία. Έχασε από τη Λίβερπουλ αλλά ήταν η πρώτη παρουσία του συλλόγου σε μεγάλο τελικό έπειτα από το 1958!
* 1995: Νίκησε τη Ρέντιγκ με 4-3 στον τελικό των αγώνων κατάταξης κι ανέβηκε στην Πρέμιερ Λιγκ για πρώτη φορά από το 1979. Είναι χαρακτηριστικό ότι έχανε 0-2 στο 15΄ και πριν το 45΄ ο τερματοφύλακας της Μπόλτον Keith Branagan απέκρουσε πέναλτι! Στο δεύτερο ημίχρονο η ισοφάρισε και νίκησε στην παράταση.
* 2005: Η ισοπαλία 1-1 με την Πόρτσμουθ οδήγησε τη Μπόλτον στην Ευρώπη για πρώτη φορά στην ιστορία της. Ταυτόχρονα, με το αποτέλεσμα αυτό η Πόρτσμουθ σώθηκε από τον υποβιβασμό και οι φίλαθλοι των δύο ομάδων πανηγύρισαν μαζί μπαίνοντας στον αγωνιστικό χώρο μετά το ματς.
* 2007: Η ισοπαλία 2-2 εκτός έδρας με τη Μπάγερν Μονάχου για τη φάση των ομίλων του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ είναι το σημαντικότερο αποτέλεσμα στη μικρή ευρωπαϊκή ιστορία της ομάδας.

## Σπουδαίοι προπονητές
* Charles Foweraker (1919–44): τρεις φορές νικητής του Κυπέλλου Αγγλίας τη δεκαετία του ’20.
* Bill Ridding (1951–68): δημιούργησε την ομάδα των 110 λιρών που πήρε το Κύπελλο Αγγλίας το 1958.
* Bruce Rioch (1992–95): επανέφερε το σύλλογο στην Πρέμιερ Λιγκ με δύο ανόδους σε τρεις σεζόν. 
* Colin Todd (1996–99): Πέτυχε την άνοδο στην Πρέμιερ Λιγκ το 1997 με ρεκόρ 98 πόντων.
* Sam Allardyce (1999-2007): Οδήγησε την Μπόλτον στον τελικό του Λιγκ Καπ το 2004 και στην πρώτη έξοδο στην Ευρώπη, στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ, το 2005.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* 

Κατηγορία:Αθλητικοί σύλλογοι Αγγλίας
Κατηγορία:Ιδρύσεις αθλητικών συλλόγων το 1874
Κατηγορία:Ποδοσφαιρικές ομάδες Αγγλίας

Κατηγορία:Ιδρύσεις ποδοσφαιρικών ομάδων το 1874