Καρέλ Σαμπίνα

δεξιά|μικρογραφία|213x213εσ| Τάφος του Καρέλ Σαμπίνα στο νεκροταφείο Ολσάνι στην Πράγα
Ο **Καρέλ Σαμπίνα (**τα συγγραφικά του ψευδώνυμα περιλαμβάνουν τον **Άριαν Ζελίνσκι** και τον **Λίο Μπλας**) (29 Δεκεμβρίου 1813 - 8 Νοεμβρίου 1877) ήταν Τσέχος συγγραφέας και δημοσιογράφος.

## Ζωή
Ο Κάρελ Σαμπίνα μεγάλωσε στη φτώχεια ως εξώγαμο παιδί μιας κόρης ενός διευθυντή εργοστασίου παραγωγής ζάχαρης στην οικογένεια ενός κτίστη και μιας πλύστρας. Ο Σαμπίνα αργότερα ισχυρίστηκε ότι ήταν ο νόθος γιος ενός πολωνού ευγενή. Σπούδασε φιλοσοφία και νομική, αλλά δεν αποφοίτησε. Το 1848 ο Σαμπίνα έγινε ένας από τους ηγέτες των τσεχικών ριζοσπαστών δημοκρατών, ιδρυτής ενός μυστικού ριζοσπαστικού πολιτικού κύκλου "Κατάργηση" (το όνομα είναι εμπνευσμένο από τους Ιρλανδούς επαναστάτες),  μέλος της Εθνικής Επιτροπής και του Τσεχικού συνεδρίου. Ο Σαμπίνα δημοσίευσε πολλά άρθρα (πολλά από τα οποία λογοκρίθηκαν) σε περιοδικά κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου.

## Φυλάκιση
Το 1849 συνελήφθη επειδή συμμετείχε στο "May Coup" (ένα σχέδιο για μία εξέγερση, εμπνευσμένη από τον Μπακούνιν, τότε παρόν στην Πράγα)  και το 1851 καταδικάστηκε σε θάνατο μαζί με 24 άλλους άντρες. Αυτές οι ποινές, όμως, μετατράπηκαν από τον Αυτοκράτορα σε 18 χρόνια στη φυλακή Όλομοουτς. Το 1857 αφέθηκε ελεύθερος, μετά τη γενική αμνηστία του Αυτοκράτορα στις 8 Μαΐου. Επέστρεψε στην Πράγα και έζησε ως ανεξάρτητος συγγραφέας.

## Καταγγελίες προδοσίας
Το 1870 η εφημερίδα *Vaterland* κατηγόρησε τον Σαμπίνα ότι ήταν πληροφοριοδότης της αστυνομίας. Ο Σαμπίνα μήνυσε με επιτυχία την εφημερίδα για δυσφήμηση. Το 1872, σε μία ανεπίσημη δίκη από μία αυτοδιορισμένη κριτική επιτροπή οκτώ τσεχικών διανοουμένων (συμπεριλαμβανομένων των Γιαν Νερούντα και Βίτζλαβ Χάλεκ), ο Κάρελ Σαμπίνα κρίθηκε ένοχος ως πληροφοριοδότης. Ο Σαμπίνα, που δεν μπόρεσε να βρει εξορία στο εξωτερικό, αναγκάστηκε να ζήσει κρυμμένος στην Πράγα. Για το υπόλοιπο της ζωής του, ο Κάρελ Σαμπίνα αρνιόταν τις κατηγορίες. Οι λόγοι της υποτιθέμενης συνεργασίας του Σαμπίνα με την αστυνομία δεν είναι απολύτως σαφείς. Αν συνέβαινε, θα μπορούσε να ήταν ένας συνδυασμός απογοήτευσης με την αποτυχημένη επανάσταση που είχε ως αποτέλεσμα τη μακρά φυλάκιση, τη συνεχή αστυνομική πίεση μετά και την ακραία φτώχεια του.  Όντας απόβλητος - τα βιβλία του δεν πωλούνταν πλέον, σε αφίσες (όπως αυτή για το *[[Η ανταλλαγή νύφης|Prodaná nevěsta]]* - του οποίου το λιμπρέτο θεωρήθηκε από μερικούς ανθρώπους ως άρνηση των κατηγοριών του Σαμπίνα έως ότου η έρευνα του Μίροσλαβ Ιβάνοφ το 1971 που δημοσιεύτηκε στο βιβλίο του Ivanov *Labyrint* απέδειξε ότι ήταν λανθασμένες) το όνομά του αντικαταστάθηκε από τα αρχικά του και διακινδύνευε φυσικές επιθέσεις όποτε εμφανιζόταν στους δρόμους. Ωστόσο, συνέχισε να γράφει με ψευδώνυμα, μερικά από τα οποία είναι άγνωστα σήμερα, περιπλέκοντας έτσι πολύ την προσπάθεια των ιστορικών να ολοκληρώσουν τη βιβλιογραφία των άρθρων του Σαμπίνα.

## Θάνατος
Ο Σαμπίνα πέθανε σε φτώχεια και περιφρόνηση το 1877, η γενική εξάντληση δόθηκε ως αιτία θανάτου. 

## Επιλεγμένα έργα
Ως δημοσιογράφος, έγραψε κυρίως για τα *Květy,* *Moravský Týdenník,* *Humorist,* *Lípa,* *Pražské noviny* και *Wčela* (ήταν συντάκτης στα δύο τελευταία, αντικαθιστώντας Καρέλ Μπορόφσκι σε δύο από αυτά).

### Μυθιστορήματα

* *Hrobník* (1837), *Sexton*
* *Blouznění* (1857), *Rapture*
* *Hedvika* (1858), *Hedwig*
* *Jen tři léta!* (1860), *Three years only!*
* *Na poušti* (1863), *In the desert*
* *Oživené hroby* (1870), *Enlivened Graves*, inspired by his imprisonment, his best novel
* *Morana čili Svět a jeho nicoty* (1874), *[[Μοράνα|Morana]] or The World and its Nothingnesses*

### Θεατρικά έργα

* *Černá růže*, *The Black Rose*
* *Inzerát*, *Advertisement*
* *Šašek Jiřího z Poděbrad*, *[[γελωτοποιός|Jester]] of [[Γεώργιος Ποντιέμπραντυ|George of Poděbrady]]*
* *Maloměstské klepny*, *Smalltown Gossipmongers*

### Λιμπρέτα

* *[[Πρόννανα nevěsta|Prodaná nevěsta]]*, από τον Bedřich Smetana
* *[[Braniboři v Čechách]]*, από τον Bedřich Smetana
* *Starý ženich*, από τον Karel Bendl
* *V studni*, από τον Vilém Blodek

### Άλλα

* *Básně* (1841), *ποιήματα*
* *Odvod povahopisný* (1845), *Εισαγωγή σε ένα ταμπεραμέντο* - ένα πολύ σημαντικό βιβλίο, που είναι η πρώτη μελέτη για τον Karel Hynek Mácha, που ήταν φίλος του Σαμπίνα. Αυτό το βιβλίο αναγνώρισε και έδειξε τη σημασία και τη μεγαλοφυία του Μάτσα.
* *Duchovní komunismus* (1861), *πνευματικός [[κομμουνισμός]]* - για το δικαίωμα όλων στην εκπαίδευση
* *Dějiny literatury československé*, *Η Ιστορία της Τσεχοσλοβακικής Λογοτεχνίας*

## Ο Σαμπίνα στη λαϊκή κουλτούρα
Ο Κάρελ Σαμπίνα αναφέρεται σε πολλά ποιήματα στην πεζογραφία του Ιβάν Βέρνις.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* M. Ivanov, *Labyrint*, Πράγα, 1971
* Πληροφορίες και φωτογραφία, στην Τσεχική
* Πληροφορίες και φωτογραφία, στην Τσεχική
* Βάση δεδομένων τσεχικής ιστορίας, στα τσεχικά 

Κατηγορία:Δημοσιογράφοι του 19ου αιώνα
Κατηγορία:Τσέχοι φιλόσοφοι
Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις