Βερμπάσκο

Το **Βερμπάσκο** *(*'Verbascum**)'' γνωστό με τη δημώδη ονομασία **φλόμος** ή **φλώμος** (επίσης γνωστό και ως **βελούδινο φυτό*' *(velvet plant)*), είναι ένα γένος από περίπου 360 [[Είδος (βιολογία)|είδη]] από ανθοφόρα φυτά της οικογένειας των [[χοιράδιο|χοιραδίων]] δηλ. των [[Χοιραδιοειδή|Χοιραδιοειδών]] *(Scrophulariaceae)*. Είναι εγγενές στην [[Ευρώπη]] και την [[Ασία]], με την υψηλότερη ποικιλομορφία των ειδών στην περιοχή της [[Μεσόγειος Θάλασσα|Μεσογείου]].

Ο φλόμος ή το «φλομόφυλλο», αναφέρεται συχνά στα φύλλα του [[Φλόμος ο θάψος|Φλόμου του θάψου]] *(Verbascum thapsus)*, τον μεγάλο ή κοινό φλόμο, ο οποίος χρησιμοποιείται συχνά στη [[βοτανική]] φαρμακευτική.

==Περιγραφή==
Πρόκειται για [[διετές φυτό|διετή]] *(biennial)* ή [[πολυετές φυτό|πολυετή]] *(perennial)* φυτά, σπανίως [[μονοετές φυτό|μονοετή]] *(annual)*  ή κοντά ξυλώδη φυτά, τα οποία αναπτύσσονται από 0,5 έως και 3 μέτρα. Τα φυτά πρωτίστως, σχηματίζουν ένα πυκνό ρόδακα από [[Φύλλο (βοτανική)|φύλλα]], στο επίπεδο του εδάφους, εν συνεχεία, στέλνοντας προς τα άνω, ένα ψηλό ανθοφόρο βλαστό. Τα διετή φυτά, κατά το πρώτο έτος σχηματίζουν τη ροζέτα και την επόμενη χρονιά, το στέλεχος. Τα [[φύλλο (βοτανική)|φύλλα]] είναι τοποθετημένα σπειροειδώς, συχνά πυκνά τριχωτά, αν και σε ορισμένα είδη είναι λεία (άτριχα). Τα [[άνθος|άνθη]] έχουν πέντε συμμετρικά πέταλα· τα χρώματα των πετάλων στα διαφορετικά είδη, περιλαμβάνουν: το κίτρινο (το πιο συνηθισμένο), το πορτοκαλί, το κόκκινο-καφέ, το μωβ, το μπλε ή το λευκό. Ο [[καρπός]], είναι μια [[κάψουλα (βοτανική)|κάψα]] η οποία περιέχει πολυάριθμους λεπτούς [[σπόρος|σπόρους]].

==Καλλιέργεια==
Στην κηπουρική και την αρχιτεκτονική τοπίου, οι φλόμοι εκτιμώνται για το ψηλό στενό ανάστημά τους και γιατί ανθοφορούν για μεγάλο χρονικό διάστημα, ακόμη και σε ξηρά εδάφη. Πολλές ποικιλίες είναι διαθέσιμες εκ των οποίων οι *"Gainsborough"*, *"Letitia"* και *"Pink Domino"*, έχουν κερδίσει το βραβείο της *Royal Horticultural Society's Award of Garden Merit*.

Από το 2000 κυκλοφορεί ένας αριθμός νέων υβριδικών [[Ποικιλία (φυτοκομία)|ποικιλιών]], οι οποίες έχουν αυξημένα μεγέθη ανθέων, βραχύτερα ύψη και μια τάση να είναι μακροβιότερα φυτά. Ένας αριθμός έχει νέα χρώματα για αυτό το [[Γένος (βιολογία)|γένος]]. Πολλοί φλόμοι αναπτύσσονται από [[σπόρος|σπόρο]], συμπεριλαμβάνοντας τόσο τα βραχύβια [[πολυετές φυτό|πολυετή]] όσο και τα [[διετές φυτό|διετή είδη]].

==Άλλες χρήσεις==
Ο [[Φλόμος ο θάψος]] *(Verbascum thapsus)*, έχει μακρόχρονη ιστορία χρήσης ως βοτανική θεραπεία. Παρόλο που αυτό το φυτό είναι πρόσφατη άφιξη στη [[Βόρεια Αμερική]], οι Αμερικανοί ιθαγενείς, χρησιμοποιούσαν τους αλεσμένους σπόρους αυτού του φυτού, ως παραλυτικό δηλητήριο ψαριών, λόγω των υψηλών επιπέδων ροτενόνης *(rotenone)*. Τα άνθη του είδους *Verbascum*, έχουν χρησιμοποιηθεί στην παραδοσιακή Αυστριακή ιατρική, εσωτερικά (ως τέιον) ή εξωτερικά (ως αλοιφή, τσάι, λουτρά ή επιθέματα) για τη θεραπεία των διαταραχών της αναπνευστικής οδού, του δέρματος, των φλεβών, της γαστρεντερικής οδού και του μυοσκελετικού συστήματος.
[[Αρχείο:Παραθαλάσσιος φλόμος- Βερμπάσκο το πτεριδοσχιδές (Verbascum pinnatifidum).jpg|μικρογραφία|Παραθαλάσσιος φλόμος- [[Βερμπάσκο το πτεριδοσχιδές]] (*Verbascum pinnatifidum*)]]
Ο μίσχος *(stalk)* του φυτού, θεωρείται πρώτης τάξεως τρυπάνι, για χρήση με το χέρι, στο άναμμα της φωτιάς με την μέθοδο της τριβής.

==Επιλεγμένα είδη==


==Εικόνες==
<gallery class="center" widths="210" heights="210">
Αρχείο:Verbascum epixanthinum 1.jpg|Β. το επιξάνθινον *Verbascum epixanthinum*.
Αρχείο:Verbascum olympicum1.jpg|*Verbascum olympicum*.
Αρχείο:Verbascum phoeniceum2.jpg|Β. το φοινικικόν *Verbascum phoeniceum*.
Αρχείο:Verbascum nigrum flowers closeup.jpg|Σκούρος φλόμος *(V. nigrum)*.
Αρχείο:IMG 5982-Verbascum arcturus.jpg|*Verbascum arcturus*.
Αρχείο:Verbascum rotundifolium FlowerCloseup DehesaBoyaldePuertollano.jpg|Β. το απλούν *Verbascum simplex*.
Αρχείο:Verbascum gaillardotii 1.jpg|*Verbascum gaillardotii*.
Αρχείο:Verbascum thapsus - Yellow Flower 2007.jpg|[[Φλόμος ο θάψος]] *(Verbascum thapsus)*.
Αρχείο:Παραθαλάσσιος φλόμος- Βερμπάσκο το πτεριδοσχιδές (Verbascum pinnatifidum).jpg|Παραθαλάσσιος φλόμος- [[Βερμπάσκο το πτεριδοσχιδές]] (*Verbascum pinnatifidum*)
</gallery>

== Σημειώσεις ==
<references group="Σημ." />
;Παραπομπές σημειώσεων
<references group="Παρ. Σημ." />

== Παραπομπές ==
<references />

==Πηγές==
*  [http://rbg-web2.rbge.org.uk/cgi-bin/nph-readbtree.pl/feout?FAMILY_XREF=&GENUS_XREF=Verbascum&SPECIES_XREF=&TAXON_NAME_XREF=&RANK=species Flora Europaea: *Verbascum*]
*  [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=134474 Flora of China: *Verbascum*]
*  [[Peter Hadland Davis|Davis, P. H.]], Edmondson, J. R., Mill, R. R., & Parris, B. S., eds. (1978). *Flora of Turkey and the East Aegean Islands'' 6: 461.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

*  Verbascum.org

Κατηγορία:Χοιραδιοειδή
Κατηγορία:Φαρμακευτικά φυτά