Κριώα

H **Κριώα** (), (ο δήμος: Κριώας) ήταν αρχαίος οικισμός - πόλη και δήμος της Αντιοχίδας (περιοχή της Αρχαίας Αττικής και φυλή της αρχαίας Αθήνας).  

## Ονομασία
Ο δήμος πήρε πιθανώς το όνομά του  από τον μυθικό επώνυμο ήρωα και Τιτάνα  Κριό  (Κριός ή Κρίος και Κρειός ή Κρείος). Η μορφή του ονόματός του ήρωα αυτού ως «Κριός» είναι η αρχαιότερη και λατρευόταν συμβολικά με τη μορφή κριαριού. Σε αυτό συνηγορεί και το άλλο όνομα του Τιτάνα Κριού, ως ο «Καρνείος», το οποίο ετυμολογείται από τη λέξη «κάρνος», δηλαδή το κριάρι (το αρσενικό πρόβατο). 

## Τοποθεσία του αρχαίου δήμου
Ο δήμος της Κριώας, ήταν δήμος των Μεσογείων ή του Άστεως. Αν θεωρηθεί, σύμφωνα με μια από τις εκδοχές της ελληνικής μυθολογίας, ότι ο επώνυμος ήρωας του δήμου της Παλλήνης,  ήταν ο Τιτάνας Πάλλας, ο γιος του Κριού και όχι ο γιος του βασιλιά της αρχαίας Αθήνας Πανδίονα, τότε ο δήμος της Κριώας πιθανώς να βρισκόταν κοντά στον δήμο της αρχαίας Παλλήνης, αλλά η ακριβής τοποθεσία του δήμου αυτού παραμένει άγνωστη και αβέβαιη, δεν έχει προσδιορισθεί και δεν έχει ακόμα ταυτιστεί επακριβώς. 

Ο ερευνητής του 19ου αιώνα Διονύσιος Σουρμελής, πίστευε ότι ο δήμος Κριώας βρίσκονταν στην περιοχή του Νταού Πεντέλης, στο Πεντελικό όρος.

## Η συμμετοχή του δήμου στην αρχαία Βουλή
Ο δήμος, η ύπαρξη του οποίου επιβεβαιώνεται και από διάφορες επιγραφές, ως μέλος της Αντιοχίδας φυλής, συμμετείχε με 1 βουλευτή στην αρχαία Βουλή των 500, κατά την πρώτη περίοδο (508 – 307/306 π.Χ.). Κατά τη δεύτερη (307/306 – 224/223 π.Χ.) και την τρίτη περίοδο (224/223 – 201/200 π.Χ.) ο δήμος αντιπροσωπευόταν με 2 βουλευτές στη Βουλή των 600. Κατά την τέταρτη (201/200 π.Χ. – 126/127) και την πέμπτη περίοδο (126/127 – 3ος αιώνας) είναι άγνωστος ο αριθμός βουλευτών–αντιπροσώπων του δήμου.

## Οι κάτοικοι της Κριώας
Ο δημότης της αρχαίας Κριώας ονομαζόταν  Κριωεύς. Ο αγαθός *Ευελπίδης*, ένας από τα κεντρικά πρόσωπα στην κωμωδία «Όρνιθες» του Αριστοφάνη, αναφερόταν ως προερχόμενος από τον δήμο της Κριώας.

## Προσωπικότητες από την Κριώα
Υπήρξαν διάφοροι γνωστοί πολίτες από τον δήμο της Κριώας, όπως ο βουλευτής Βαρίγης ο Κριωεύς, ο βουλευτής Βασιλείδης ο Κριωεύς, ο Γλαυκίας ο Κριωεύς γιος του Ηρακλείδου, ο βουλευτής Διογένης ο Κριωεύς, ο Διονυσόδωρος ο Κριωεύς γιος του Απολλωνίου, Πολύευκτος ο Κριωεύς κ.α. 

## Δείτε επίσης
* Αρχαία Αθήνα
* Αντιοχίδα φυλή

## Παραπομπές - σημειώσεις


## Πηγές – βιβλιογραφία
**Πρωτογενείς πηγές** 
* Αριστοφάνης, «Όρνιθες», στιχ. 644-645.
* Δημοσθένης, «Λόγος προς Φαίνιππον περί Αντιδόσεως», 11.
* Θεόγνωστος, «Κανόνες», "Anecdota Graeca e codd. manuscriptis bibliothecarum Oxoniensium", John Anthony Cramer, Typographeo academico, 1835, σελ. 106, ΧΛΖ.
* Ελληνικές επιγραφές - IG Κριω Attica (IG I-III).

**Δευτερογενείς πηγές**
* Crioa, στην ιστοσελίδα: referenceworks.brillonline.com,
* John S. Traill: ''The political organization of Attica: a study of the demes, trittyes, and phylai, and their representation in the Athenian Council'', “Attica”. (23, 54 with n. 27, 59, 69, 111 no. 77, tab. 10.). Princeton: American School of Classical Studies at Athens (ASCSA), 1975, ISBN 978-0-87661-514-0
* John S. Traill: *Demos and trittys. Epigraphical and topographical studies in the organization of Attica.* Athenians Victoria College, Toronto 1986, p. 139.
* Peter Siewert, "Die Trittyen Attikas und die Heeresreform des Kleisthenes", C.H. Beck, München 1982, ISBN 3406080634, ISBN 9783406080630

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* 
* 
* Krioa, Lexicon of Greek Personal Names (LGPN).
* Krioa, Attic Inscriptions Online.

Κατηγορία:Δήμοι της Αρχαίας Αττικής
Κατηγορία:Αρχαία Αθήνα