Εκλογές στο Τατζικιστάν

Στο Τατζικιστάν διεξάγονται προεδρικές και βουλευτικές εκλογές. Για πρώτη φορά έγιναν προεδρικές εκλογές το 1991.

## Προεδρικές εκλογές
### 1991
Οι πρώτες προεδρικές εκλογές στο Τατζικιστάν έγιναν στις 24 Νοεμβρίου 1991. Το αποτέλεσμα ήταν η νίκη για τον Ραχμόν Ναμπίγεφ από το κομμουνιστικό Κόμμα του Τατζικισταν, ο οποίος συγκέντρωσε 56,9%  των ψήφων, με τη συμμετοχή να διαμορφώνεται στο 84,6%.

### 1994
Οι προεδρικές εκλογές του 1994 έγιναν στις 6 Νοεμβρίου. Ο υποστηριχθείς από το κομμουνιστικό Κόμμα, Ιμομάλι Ραχμόνοφ πρώτευσε με ποσοστό 59,5%. Το 95% των ψηφοφόρων προσήλθαν στις κάλπες.

### 1999
Ο Ραχμόνοφ επανεξελέγη στις εκλογές που έγιναν στις 6 Νοεμβρίου 1999, με ποσοστό 97,6% των ψήφων. Η αντιπολίτευση είχε απαιτήσει την αναβολή των εκλογών. Το αποτέλεσμα χαρακτηρίστηκε ως παράνομο από την αντιπολίτευση. Τις εκλογές επέκριναν και οι ξένοι παρατηρητές αναφορικά με την εγγραφή των υποψηφίων, την πρόσβαση των ΜΜΕ και τις παρατυπίες κατά την ψηφοφορία, συμπεριλαμβανομένων των πολλαπλών ψηφοφοριών.

### 2006
Στις 22 Ιουνίου του 2003, ο πρόεδρος Ραχμόν- τότε Ραχμόνοφ - κέρδισε ένα δημοψήφισμα, με βάση το οποίο του επετράπη να διεκδικήσει άλλες δυο θητείες στο αξίωμα του Προέδρου μετά το 2006. Ο  Ραχμόνοφ επανεξελέγη στις[6 Νοεμβρίου 2006 στην προεδρία της χώρας με περίπου 79% των ψήφων, στις εκλογές που μποϋκοτάρισε η αντιπολίτευση επικαλούμενη εκτεταμένη νοθεία. Ο κύριος αντίπαλος του Ραχμόνοφ, ο Ολιμζόν Μπομπόγεφ, του Οικονομικού Μεταρρυθμιστικού Κόμματος, έλαβε το 7,2% των ψήφων. Η συμμετοχή ανήλθε στο 91%
Οι εκλογικοί παρατηρητές από την Κοινοπολιτεία χαρακτήρισαν τις εκλογές "νόμιμες, ελεύθερες και διαφανείς", ενώ ο ΟΑΣΕ τις καταδίκασε.

### 2013
Έπειτα από τις προεδρικές εκλογές του Νοεμβρίου του 2013, ο Ραχμόν επανεξελέγη για 4η επταετή θητεία, με ποσοστό γύρω στο 83%. Συνολικά 6 υποψήφιοι έλαβαν μέρος στις εκλογές εκείνες, ενώ τα περισσότερα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν έλαβαν μέρος.

### 2020

Ο Ραχμόν κέρδισε ξανά τις εκλογές του Οκτωβρίου του 2020.

## Βουλευτικές εκλογές
### Πρόσφατες (2025)

Οι πιο πρόσφατες βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν τον Μάρτιο του 2025.

## Προηγούμενες βουλευτικές εκλογές

### 1990
Οι εκλογές για το Ανώτατο Σοβιέτ διεξήχθησαν στην Τατζικική ΣΣΔ στις 25 Φεβρουαρίου 1990. Συνολικά 230 βουλευτές εκλέχθηκαν στο Ανώτατο Σοβιέτ. Το Κομμουνιστικό Κόμμα της Τατζικικής ΣΣΔ ήταν το μόνο νόμιμο και εγγεγραμμένο κόμμα κατά τη στιγμή των εκλογών· μέλη άλλων κομμάτων, συμπεριλαμβανομένου του Κόμματος Ισλαμικής Αναγέννησης και του Ραστοχέζ, συμμετείχαν στις εκλογές ως ανεξάρτητοι υποψήφιοι.
Οι εκλογές πραγματοποιήθηκαν εν μέσω των ταραχών στην Ντουσανμπέ το 1990, οι οποίες είχαν σχετικά υποχωρήσει μέχρι την ημέρα των εκλογών. Αυτές οι ταραχές αποτέλεσαν μερικές από τις πρώτες σπίθες του εμφυλίου πολέμου, ο οποίος διήρκεσε μέχρι το 1997.

Το Κομμουνιστικό Κόμμα υπό την ηγεσία του Καχόρ Μαχκάμοφ κέρδισε το 96% των εδρών. Στις τάξεις του Κομμουνιστικού Κόμματος περιλαμβάνονταν αρκετοί de facto υποψήφιοι της αντιπολίτευσης που εισήλθαν στο Ανώτατο Σοβιέτ χάρη στον σκληρό ανταγωνισμό με άλλους κομμουνιστές και σε πολυάριθμα αιτήματα και συγκεντρώσεις ψηφοφόρων που παρακολουθούσαν τη διαδικασία της ψηφοφορίας.

Οι ανεξάρτητοι υποψήφιοι κέρδισαν το υπόλοιπο 4% των εδρών.
Μετά την ανεξαρτησία του Τατζικιστάν στις 9 Σεπτεμβρίου 1991, το Ανώτατο Σοβιέτ συνέχισε να λειτουργεί μέχρι τις βουλευτικές εκλογές του 1995.

### 1995
Οι βουλευτικές εκλογές του 1995 διεξήχθησαν στις 26 Φεβρουαρίου 1995, με έναν δεύτερο γύρο σε 20 από τις 181 εκλογικές περιφέρειες στις 12 Μαρτίου. Συνολικά 354 υποψήφιοι διεκδίκησαν τις 181 έδρες, αν και το 40% αυτών κερδήθηκε χωρίς αντίπαλο. Το Κομμουνιστικό Κόμμα του Τατζικιστάν παρέμεινε το μεγαλύτερο κόμμα, αν και οι ανεξάρτητοι κέρδισαν την πλειοψηφία των εδρών. Η προσέλευση των ψηφοφόρων ανήλθε στο 84%.

### 2000
Οι επόμενες εκλογές διενεργήθηκαν στις 27 Φεβρουαρίου 2000, με έναν δεύτερο γύρο σε 11 από τις 41 εκλογικές περιφέρειες στις 12 Μαρτίου. Το αποτέλεσμα ήταν μια νίκη για το Λαϊκό Δημοκρατικό Κόμμα του Τατζικιστάν, το οποίο κέρδισε 36 από τις 63 έδρες. Η προσέλευση των ψηφοφόρων ανήλθε στο 93%.

### 2005
Έντονες επικρίσεις για παρατυπίες σημειώθηκαν στις βουλευτικές εκλογές που διεξήχθησαν στις 27 Φεβρουαρίου και στις 13 Μαρτίου 2005. Το Λαϊκό Δημοκρατικό Κόμμα του Τατζικιστάν, υπό την ηγεσία του προέδρου Εμομάλι Ραχμόνοφ, κέρδισε την πλειοψηφία με 41 έδρες στην 63μελή Αντιπροσωπευτική Συνέλευση.

Ανεξάρτητοι εκλογικοί παρατηρητές από τον ΟΑΣΕ παρακολούθησαν τις εκλογές κατόπιν αιτήματος της κυβέρνησης του Τατζικιστάν. Σύμφωνα με την τελική έκθεση της αποστολής: "Οι βουλευτικές εκλογές του 2005 στο Τατζικιστάν απέτυχαν να εκπληρώσουν πολλές από τις βασικές δεσμεύσεις του ΟΑΣΕ για δημοκρατικές εκλογές που περιλαμβάνονται στο Έγγραφο της Κοπεγχάγης του 1990, και επίσης δεν διεξήχθησαν πλήρως σύμφωνα με την εγχώρια νομοθεσία. Αν και έγιναν κάποιες προσπάθειες για τη βελτίωση του νομοθετικού και διοικητικού πλαισίου για δημοκρατικές εκλογές, έλειπε σε μεγάλο βαθμό μια ανάλογη προσπάθεια για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής. Ως εκ τούτου, παρά τη σχετική βελτίωση σε σύγκριση με προηγούμενες εκλογές, ήταν εμφανείς παρατυπίες μεγάλης κλίμακας, ιδιαίτερα την ημέρα των εκλογών."

### 2010
Οι βουλευτικές εκλογές που διεξήχθησαν στις 28 Φεβρουαρίου 2010 επικρίθηκαν από τον ΟΑΣΕ. Το κυβερνών κόμμα του Ραχμόν (Λαϊκό Δημοκρατικό Κόμμα) κέρδισε 71,7% των ψήφων και απώλεσε 4 έδρες.

Εξελέγησαν βουλευτές σε 41 εκλογικές περιφέρειες , με άλλους 22 να εκλέγονται με απλή αναλογική με το ελάχιστο 5%.

**Συνέλευση των Αντιπροσώπων του Τατζικιστάν, 28 Φεβρουαρίου 2010 **
|-
!style="background-color:#E9E9E9" align=left width=500 colspan=2|Κόμματα
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|Ψήφοι
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|%
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|Έδρες
|-
|align=left colspan=2|Λαϊκό Δημοκρατικό Κόμμα
|align="right" |2.321.436
|align="right" |71,04
|align="right" |55
|-
|align=left colspan=2|Κόμμα Ισλαμικής Αναγέννησης του Τατζικιστάν
|align="right" |268.096
|align="right" |8,20
|align="right" |2
|-
|align=left colspan=2|Κομμουνιστικό Κόμμα του Τατζικιστάν
|align="right" |229.080
|align="right" |7,01
|align="right" |2
|-
|align=left colspan=2|Αγροτικό Κόμμα του Τατζικιστάν
|align="right" |166.935
|align="right" |5,11
|align="right" |2
|-
|align=left colspan=2|Κόμμα Οικονομικών Μεταρρυθμίσεων του Τατζικιστάν
|align="right" |165.324
|align="right" |5,06
|align="right" |2
|-
|align=left colspan=2|Λοιπά
* Σοσιαλιστικό Δημοκρατικό Κόμμα του Τατζικιστάν
* Δημοκρατικό Κόμμα του Τατζικιστάν
* Σοσιαλιστικό Κόμμα του Τατζικιστάν
|align="right" |116.796
|align="right" |3,58
|align="right" |—
|-
|colspan=2 align=left style="background-color:#E9E9E9"|Σύνολο (συμμετοχή 90,84%)
|width="75" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|3.267.667
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|100,00
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|**63**
|-
|align=left colspan=2|Εγγεγραμμένοι
|align="right" |3.621.174
|align="right" colspan="2" | &nbsp;
|-
|align=left colspan=5|Πηγή: IPU PARLINE
|}

### 2015

### 2020

## Δημοψηφίσματα
Στο Τατζικιστάν έχουν διεξαχθεί και μερικά δημοψηφίσματα.
### 1994
Ένα συνταγματικό δημοψήφισμα διεξήχθη στις 6 Νοεμβρίου 1994. Το νέο σύνταγμα εγκρίθηκε από το 96% των ψηφοφόρων.

### 1999
Ένα συνταγματικό δημοψήφισμα διεξήχθη στις 26 Σεπτεμβρίου 1999. Οι αλλαγές περιλάμβαναν τη νομιμοποίηση των θρησκευτικών πολιτικών κομμάτων, την εισαγωγή ενός δικαμεραλικού συστήματος και την επιμήκυνση της θητείας του προέδρου από πέντε σε επτά έτη. Εγκρίθηκαν από το 75% των ψηφοφόρων, με προσέλευση 93%.

Το δημοψήφισμα αμαυρώθηκε από παρατυπίες.

### 2003

Ένα συνταγματικό δημοψήφισμα διεξήχθη στις 22 Ιουνίου 2003. Οι αλλαγές περιλάμβαναν την κατάργηση του Άρθρου 65, το οποίο περιόριζε τον Πρόεδρο σε μία μόνο θητεία. Οι αλλαγές επέκτειναν επίσης τη θητεία του προέδρου στα 14 έτη. Εγκρίθηκαν από το 94% των ψηφοφόρων, με προσέλευση 96%.

Διεθνείς παρατηρητές χαρακτήρισαν τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος ως προβληματική.

### 2016
Το επόμενο συνταγματικό δημοψήφισμα διεξήχθη στις 22 Μαΐου 2016. Προτάθηκαν συνολικά 41 συνταγματικές τροποποιήσεις. Οι αλλαγές περιλάμβαναν: *τροποποίηση του Άρθρου 65 για την κατάργηση των ορίων προεδρικής θητείας για τον Ιμομάλι Ραχμόν 
*μείωση του κατώτατου ορίου ηλικίας για την υποψηφιότητα στην προεδρία από τα 35 στα 30 έτη 
*απαγόρευση πολιτικών κομμάτων που βασίζονται σε θρησκευτικές πλατφόρμες Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, οι αλλαγές εγκρίθηκαν από το 96,6% των ψηφοφόρων. Η προσέλευση των ψηφοφόρων υποστηρίχθηκε ότι ανήλθε στο 92%. Η διεξαγωγή του δημοψηφίσματος ήταν προβληματική.

Σε πρακτικό επίπεδο, οι αλλαγές επιτρέπουν στον νυν Πρόεδρο Ιμομάλι Ραχμόν να θέτει υποψηφιότητα για επανεκλογή επ' αόριστον. Ο Ραχμόν είναι πρόεδρος του Τατζικιστάν για σχεδόν ένα τέταρτο του αιώνα, επιδεικνύοντας, σύμφωνα με τους επικριτές, αυξημένη περιφρόνηση για τις θρησκευτικές ελευθερίες, την κοινωνία των πολιτών και τον πολιτικό πλουραλισμό τα τελευταία χρόνια.

Η μείωση του ορίου ηλικίας για την προεδρία επιτρέπει στον γιο του Ραχμόν να θέσει υποψηφιότητα, καθώς θα είναι 33 ετών στο τέλος της τρέχουσας θητείας του πατέρα του. Ο περιορισμός των θρησκευτικών κομμάτων επηρεάζει κυρίως το βασικό κόμμα της αντιπολίτευσης, το Κόμμα Ισλαμικής Αναγέννησης, το οποίο τέθηκε εκτός νόμου το 2015.

Σύμφωνα με τη νομοθεσία της χώρας, το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος είναι έγκυρο εάν εγκριθεί από περισσότερους από τους μισούς ψηφοφόρους.

## Παραπομπές


*