Τζέρι Ουέστ

Ο **Τζερόμ Άλαν «Τζέρι» Ουέστ** (*Jerome Alan "Jerry" West*, 28 Μαΐου 1938 – 12 Ιουνίου 2024) ήταν Αμερικανός  καλαθοσφαιριστής, προπονητής και διοικητικό στέλεχος. Είχε ιδιαίτερα επιτυχημένη καριέρα ως παίκτης στο NBA, πρωταθλητής το 1972 και θεωρούμενος ως ένας από τους καλύτερους όλων των εποχών, ενώ η συνολική συνεισφορά του  αξιολογείται ως μία και από τις σημαντικότερες στην ιστορία του επαγγελματικού πρωταθλήματος των Ηνωμένων Πολιτειών.

## Βιογραφία

### Πρώτα χρόνια
Γεννήθηκε σε ένα φτωχό νοικοκυριό στο Τσέλιαν της Δυτικής Βιρτζίνια, το πέμπτο από τα έξι παιδιά ενός ηλεκτρολόγου ανθρακωρυχείου και μιας νοικοκυράς. Ξεκίνησε την ενασχόλησή του με το μπάσκετ από μικρή ηλικία παίζοντας συνήθως ως σμολ φόργουορντ. Ξεχώρισε στο γυμνάσιο κατακτώντας ένα πολιτειακό τίτλο και την επιλογή του ως *All-American* την τελευταία του χρονιά και αργότερα στο Πανεπιστήμιο της Δυτικής Βιρτζίνια, όπου οδήγησε την ομάδα στον τελικό του πρωταθλήματος του NCAA το 1959. Κέρδισε το βραβείο του πολυτιμότερου παίκτη του φάιναλ φορ παρά την ήττα έχοντας 32 πόντους μέσο όρο.

### Διεθνής σταδιοδρομία
Ήταν ο συν-αρχηγός της ομάδας του χρυσού Ολυμπιακού μεταλλίου των ΗΠΑ το 1960. Ο Ουέστ είχε μέσο όρο 11,4 πόντους στους οκτώ αγώνες της διοργάνωσης, η ομάδα νίκησε τα παιχνίδια της με διαφορά 42,4 πόντων και εισήχθη ως μονάδα στο Naismith Memorial Basketball Hall of Fame το 2010. Στον σημαντικότερο αγώνα της διοργάνωσης με αντίπαλο την Εθνική Σοβιετικής Ένωσης ήταν πρώτος σκόρερ με 19 πόντους στο τελικό 81–57. Το δίδυμο των αρχηγών Ουέστ με τον Όσκαρ Ρόμπερτσον θεωρείται ως το καλύτερο των γκαρντ στην ιστορία της καλαθοσφαίρισης. Μαζί είχαν κατακτήσει και το χρυσό μετάλλιο στους Παναμερικανικούς Αγώνες του 1959.

### NBA
Οι Μινεάπολις Λέικερς επέλεξαν τον Ουέστ ως δεύτερη επιλογή πίσω από τον Όσκαρ Ρόμπερτσον στα ντραφτ του NBA του 1960. Οι Λέικερς μετακόμισαν στο Λος Άντζελες για τη σεζόν 1960–61. Η ομάδα είχε καταγράψει επίδοση 25 νικών-50 ηττών στην τελευταία της σεζόν στη Μινεάπολη. Με τον Έλτζιν Μπέιλορ να σκοράρει σχεδόν 35 πόντους ανά παιχνίδι και τον Ουέστ (που το δόθηκε το προσωνύμιο «Mr. Outside») να συνεισφέρει 17,6 πόντους ανά παιχνίδι, οι Λέικερς βελτίωσαν το ρεκόρ τους σε 36–43 και τερμάτισαν δεύτεροι στη Δυτική Περιφέρεια. Νίκησαν τους Ντιτρόιτ Πίστονς στα ημιτελικά, αλλά στη συνέχεια έχασαν από τους Σεντ Λούις Χοκς στους τελικούς της Περιφέρειας. Τη δεύτερη σεζόν του οι Λέικερς είχαν ρεκόρ 54-26, χάρη στον μέσο όρο σκοραρίσματος των 30,8 πόντων του Ουέστ.

Εντυπωσίασε γρήγορα με την αμυντική του ικανότητα, με το κάθετο άλμα του και με την εργασιακή του ηθική, ξοδεύοντας αμέτρητες επιπλέον ώρες δουλεύοντας στο παιχνίδι του. Το σουτ μεσαίας απόστασης του έγινε το σήμα κατατεθέν του και συχνά το χρησιμοποιούσε για να σκοράρει ενώ βρισκόταν υπό πίεση από τις αντίπαλες άμυνες. Έγινε ο πρώτος σύγχρονος σουτέρ του πρωταθλήματος, με την έννοια της ισορροπίας, της ακρίβειας και της τόλμης του. Η κλασική του φόρμα τον ξεχώριζε από τους άλλους και σύντομα αντιγράφηκε από πολλούς παίκτες σε όλο το πρωτάθλημα. Η συνέχεια μετά την πρώτη χρονιά ήταν καλύτερη με τη σταδιακή άνοδο του Ουέστ και της ομάδας που πρωταγωνίστησε σε όλη τη διάρκεια της καριέρας του. Ήδη το 1962 ανέλαβε αρχηγός της ομάδας. Στους τελικούς της Δυτικής Περιφέρειας του 1965 με αντίπαλο τους Μπάλτιμορ Μπούλετς και τον Μπέιλορ να απουσιάζει, ο Ουέστ σημείωσε 49, 52, 44, 48, 43 και 42 πόντους οδηγώντας τους Λέικερς στους τελικούς του NBA. 

Αγωνιζόμενος ως πόιντ γκαρντ για 14 χρόνια με τους Λος Άντζελες Λέικερς, ψηφίστηκε 12 φορές στην πρώτη και δεύτερη ομάδα του πρωταθλήματος, εξελέγη στην ομάδα All-Star του NBA 14 φορές (όλα τα χρόνια της επαγγελματικής του σταδιοδρομίας, ένας από τους πέντε μόνο που το έχουν επιτύχει), ενώ ήταν πολυτιμότερος παίκτης του NBA All-Star Game το 1972. Σημείωσε 13 πόντους αλλά όπως αρκετές φορές συνέβη σε παιχνίδια του ήταν αυτός που σημείωσε το νικητήριο καλάθι για τη Δύση στο 112–110. Το 1969–70 ήταν πρώτος σκόρερ του πρωταθλήματος με μέσο όρο 31,2 πόντους, ενώ ήταν δεύτερος στη ψηφοφορία για το Βραβείο πολυτιμότερου παίκτη στο NBA. Εκείνη τη σεζόν οι Λέικερς έπαιξαν ξανά για τον τίτλο, αλλά και πάλι έχασαν από τους Νιου Γιορκ Νικς, παρά το εύστοχο σουτ του Ουέστ της τελευταίας στιγμής, και ίσως του πιο εντυπωσιακού σουτ του στην ιστορία του NBA. Με τρία δευτερόλεπτα να απομένουν στο τρίτο παιχνίδι στο Λος Άντζελες και τους Νικς να προηγούνται με 102–100, ο Ουέστ πήρε μία πάσα από τον Τσάμπερλεϊν στην άκρη του γηπέδου, έκανε δύο ντρίμπλες και μετά την άφησε να πετάξει δύο βήματα πέρα ​​από το δικό του καλάθι με την μπάλα να περνάει καθώς έληγε ο χρόνος. Δεν υπήρχε τρίποντο στο NBA τότε, οπότε το καλάθι από το μακρινό σουτ απλώς έστειλε το παιχνίδι στην παράταση. Ο Ουέστ στη συνέχεια έχασε και τις επόμενες πέντε προσπάθειές του του και οι Νικς κέρδισαν το παιχνίδι και τελικά τη σειρά σε επτά παιχνίδια. Έκλεισε την καριέρα του με τον τότε δεύτερο υψηλότερο μέσο όρο πόντων (27,0 ανά αγώνα στην κανονική περίοδο), πίσω μόνο από τον Ουίλτ Τσάμπερλεϊν και τρίτος σκόρερ με συνολικά 25.192 πόντους. 

μικρογραφία|Το 1971 αριστερά στη φωτογραφία σε προσπάθειά του.

Κατέχει το ρεκόρ του ΝΒΑ για τον υψηλότερο μέσο όρο πόντων ανά παιχνίδι σε σειρά πλέι οφ με 46,3. Ο μέσος όρος όλων των πλέι οφ ήταν ο υψηλότερος στο τέλος της καριέρας του, 29,1 πόντοι ανά αγώνα: έπαιξε 153 αγώνες, με μέσο όρο πάνω από 30,0 επτά φορές σε 13 χρόνια. Παρά τις ατομικές του διακρίσεις, η σημαντικότερη, αυτή του πολυτιμότερου παίκτη δεν ήρθε φτάνοντας στη δεύτερη θέση τέσσερις φορές (1966, 1970, 1971, 1972).  Στο πρώτο παιχνίδι των τελικών του 1969 σημείωσε 53 πόντους, που παραμένει ως ρεκόρ για παίκτη των Λέικερς σε αγώνα τελικών και η τέταρτη καλύτερη επίδοση όλων των εποχών. Στον έβδομο αγώνα, ο Ουέστ έπαιξε με τραυματισμό στο πόδι και είχε 42 πόντους, 13 ριμπάουντ και 12 ασίστ. Η εμφάνιση αυτή έκανε τον σέντερ των Σέλτικς, Μπιλ Ράσελ, να πει: «Το Λος Άντζελες δεν έχει κερδίσει το πρωτάθλημα, αλλά ο Τζέρι Ουέστ είναι πρωταθλητής». Είναι ο μόνος παίκτης στην ιστορία που αναδείχθηκε πολυτιμότερος παίκτης των τελικών με την ηττημένη ομάδα (1969). Ήταν η έκτη εμφάνισή του στους τελικούς – και είχε χάσει και τους πέντε προηγούμενους αγώνες από τους Μπόστον Σέλτικς. Έχοντας κατά μέσο όρο 38 πόντους ανά παιχνίδι σε όλη τη σειρά, δεν κατάφερε να δώσει τον τίτλο τον οποίο οι Λέικερς έχασαν και πάλι από τους Σέλτικς σε εκείνο το παιχνίδι. Και η συλλογική επιτυχία ήρθε πολύ δύσκολα: έχοντας παίξει σε εννέα τελικούς του NBA, είχε μέσο όρο 30,5 πόντους αλλά κατέκτησε μόνο ένα τίτλο, το 1972 όταν ήταν συμπαίκτης με τον Τσάμπερλεϊν και η ομάδα σημείωσε 69 νίκες στην κανονική περίοδο και το ακατάρριπτο ρεκόρ των 33 συνεχόμενων νικών. Παρά την ηλικία και τα σωματικά του προβλήματα, ο Ουέστ είχε μέσο όρο 25,8 πόντους ανά παιχνίδι, ενώ ήταν πρώτος στο NBA σε ασίστ με 9,7 ανά αγώνα. Επιλέχθηκε συνολικά 10 φορές στην Πρώτη Πεντάδα της Χρονιάς ισοφαριζοντας το ρεκόρ των Μπομπ Κούζι, Μπομπ Πετίτ και Μπέιλορ (ξεπεράστηκε το 1999 από τον Καρλ Μαλόουν), ένας από τους 11 παίκτες στην ιστορία του NBA που έχουν επιλεγεί τουλάχιστον 10 φορές. Με την 12η επιλογή του σε μία από τις καλύτερες πεντάδες το 1973 ισοφάρισε το ρεκόρ των Ντολφ Σέις και Κούζι που ξεπεράστηκε από τον Καρίμ Αμπντούλ Τζαμπάρ.  Είναι επίσης ένας από τους μόλις έξι παίκτες που ήταν πρώτοι του πρωταθλήματος σε σκοράρισμα (1969–70) και ασίστ (1971–72). Είχε τέσσερις συνεχόμενες επιλογές (1970–73) στην καλύτερη αμυντική ομάδα, που ξεκίνησε να ψηφίζεται το 1969. Παραμένει πρώτος σκόρερ σε αγώνες τελικών του πρωταθλήματος με 1.679, ενώ ο μέσος όρος του (30,5 πόντοι) είναι ο τρίτος υψηλότερος (παίκτες με συμμετοχές σε τουλάχιστον δύο σειρές τελικών) και πέμπτος συνολικά. Εισήχθη στο *Naismith Basketball Hall of Fame* το 1980 και ψηφίστηκε ως ένας από τους 35 καλύτερος παίκτες στην ιστορία του NBA το 1980, στους 50 το 1996 και τους 75 το 2021. 

Το 1969, το NBA προσέλαβε  μια εταιρεία επωνυμίας για να σχεδιάσει ένα νέο λογότυπο που εξακολουθεί να χρησιμοποιεί. Είναι μία σιλουέτα ντρίμπλα που του έδωσε στην την προσωνυμία "The Logo" («το λογότυπο»). Το πρωτάθλημα ήταν πάντα διστακτικό για αυτό το γεγονός. Ο Ουέστ ένιωθε άβολα ως έμπνευση για ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα εμβλήματα στον αθλητισμό.
«Είναι σχεδόν σαν να πρέπει να ζητήσω συγγνώμη για αυτό το σύμβολο», είπε κάποτε. «Δεν είναι διασκεδαστικό».

### Μετά την αποχώρηση
Μετά το τέλος της καριέρας του, ανέλαβε ως επικεφαλής προπονητής των Λέικερς για τρία χρόνια από τη σεζόν 1976–77. Κατέγραψε ρεκόρ 145–101 και η ομάδα του έφτασε στα πλέι οφ και στις τρεις σεζόν που ήταν στο τιμόνι, ενώ κέρδισε μία θέση στους τελικούς της Δυτικής Περιφέρειας μία φορά. Από το 1979 υπηρέτησε τους Λέικερς για τρία χρόνια ως ειδικός σύμβουλος, με κύρια ευθύνη την παρακολούθηση παικτών κολεγίου. Οι Λέικερς απέσυραν τη φανέλα με το νούμερο 44 που φορούσε το 1983. Ανέλαβε γενικός διευθυντής των Λέικερς πριν από τη σεζόν 1982–83 στο ΝΒΑ. Υπό την διεύθυνσή του, το Λος Άντζελες κέρδισε έξι τίτλους πρωταθλήματος. Για τη συνεισφορά του, ο Ουέστ κέρδισε δύο φορές το βραβείο του καλύτερου διοικητικού στελέχους της χρονιάς στο ΝΒΑ, η πρώτη το 1995. Το 1999 ψηφίστηκε στους 10 καλύτερους παίκτες του NBA του 20ού αιώνα από το Associated Press.

Το 2002, έγινε γενικός διευθυντής των Μέμφις Γκρίζλις. Η θητεία δεν ήταν τόσο θεαματική όσο αυτή στο Λος Άντζελες, αλλά μετέτρεψε μια ομάδα που επρόκειτο να πουληθεί σε μια αξιόπιστη ομάδα πλέι οφ, κάνοντας λίγες ανταλλαγές αλλά παίρνοντας το μέγιστο από τους παίκτες που υπήρχαν διαθέσιμοι. Το 2007 εξελέγη διοικητικό στέλεχος της χρονιάς για δεύτερη φορά, χρονιά την οποία αποχώρησε από την ομάδα. Το Σεπτέμβριο του 2019 τιμήθηκε με το Προεδρικό μετάλλιο Ελευθέριος. Στις 13 Δεκεμβρίου 2022 το NBA αποφάσισε τη δημιουργία ενός νέου βραβείου με τον τίτλο *Clutch player of the Year* στο οποίο έδωσε το όνομα του Ουέστ (*Jerry West Trophy*).

Απεβίωσε στις 12 Ιουνίου 2024, σε ηλικία 86 ετών. Τον Ιανουάριο του 2025 το Πανεπιστήμιο της Δυτικής Βιρτζίνια απέσυρε τον αριθμό 44 από τις ομάδες όλων των αθλημάτων της. Είχε προηγηθεί η απόσυρση μόνο από την ομάδα καλαθοσφαίρισης.

## Στατιστική

**Μέσοι όροι ανά σεζόν στο NBA (κανονική περίοδος)** 

Πηγή: Basketball reference

## Τίτλοι και διακρίσεις

**Παίκτης**
* Πρωταθλητής NBA (1972)
* MVP τελικών NBA (1969)
* 14 × NBA All-Star (1961 – 1974)
* NBA All-Star Game MVP (1972)
* 10 × Πρώτη ομάδα All-NBA (1962–1967, 1970–1973)
* 2 × All-NBA δεύτερη ομάδα (1968, 1969)
* 4 × NBA καλύτερη αμυντική ομάδα (1970–1973)
* NBA δεύτερη καλύτερη αμυντική ομάδα (1969)
* Πρώτος σκόρερ NBA (1970)
* Πρώτος στις ασίστ NBA (1972)
* NBA επετειακή ομάδα 35 χρόνων 
* NBA επετειακή ομάδα 50 χρόνων 
* NBA επετειακή ομάδα 75 χρόνων 
* Η φανέλα με το Νο. 44 αποσύρθηκε από τους Λος Άντζελες Λέικερς
* Καλύτερος παίκτης του φάιναλ φορ του NCAA (1959)
* 2 × *Consensus first-team All-American* (1959, 1960)
* Η φανέλα με το Νο. 44  αποσύρθηκε από το Πανεπιστήμιο της Δυτικής Βιρτζίνια
* *Naismith Memorial Basketball Hall of Fame* : 1980, 2010
* *College Hall of Fame* : 2006
* Προεδρικό Μετάλλιο της Ελευθερίας (2019)
**Διοικητικό στέλεχος**
* 8 × πρωταθλητής NBA (1980, 1982, 1985, 1987, 1988, 2000, 2015, 2017)
* 2 × NBA διοικητικό στέλεχος της χρονιάς (1995, 2004)

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 
* Αναλυτικά στατιστικά καριέρας  
* Jerry A. West 

 
Κατηγορία:Αμερικανοί καλαθοσφαιριστές 
Κατηγορία:Αμερικανοί προπονητές καλαθοσφαίρισης 
Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Εθνικής Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής
Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές αμερικανικών συλλόγων 
Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές του NBA 
Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές Λος Άντζελες Λέικερς 
Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές All-Star Game (NBA) 
Κατηγορία:Προπονητές καλαθοσφαίρισης Λος Άντζελες Λέικερς 
Κατηγορία:Αμερικανοί Ολυμπιονίκες 
Κατηγορία:Ολυμπιονίκες της καλαθοσφαίρισης
Κατηγορία:Καλαθοσφαιριστές στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1960
Κατηγορία:Εισαχθέντες στο Naismith Memorial Basketball Hall of Fame 
Κατηγορία:Πόιντ γκαρντ