Σισαβάνγκ Βατθανά

Ο **Σισαβάνγκ Βατθανά** (λαοτινά: ພຣະບາທສົມເດັຈພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິຕສີສວ່າງວັດທະນາ) (13 Νοεμβρίου 1907 – 13 Μαΐου 1978) ήταν ο τελευταίος μονάρχης του Βασιλείου του Λάος και ο 6ος Πρωθυπουργός από τις 29 Οκτωβρίου έως τις 21 Νοέμβρη 1951. Κυβέρνησε από το 1959 μετά τον θάνατο του πατέρα του μέχρι την αναγκαστική του εκθρόνιση το 1975. 

## Πρώιμος βίος
Γεννήθηκε στο Βασιλικό Παλάτι του Λουάνγκ Πραμπάνγκ, γιος του βασιλιά Σισαβάνγκ Βονγκ και της βασίλισσας Χαμ-Ουν Α΄. Ήταν το δεύτερο από τα 5 παιδιά. Στην ηλικία των 10 ετών στάλθηκε στη Γαλλία για σπουδές. Φοίτησε σε *λύκειο* στο  Μονπελιέ) και απέκτησε πτυχίο από το Ινστιτούτο Πολιτικών Σπουδών του Παρισιού), όπου εκπαιδεύτηκαν Γάλλοι διπλωμάτες. Μετά από χρόνια σπουδών στη Γαλλία είχε αρχίσει να ξεχνά τη λαοτινή γλώσσα. Όταν γύρισε στο Λάος ένας αξιωματούχος του παλατιού του έκανε μαθήματα της λαοτινής γλωσσας για να μπορεί να τη μιλάει πάλι με ευχέρεια.

Στις 7 Αυγούστου 1930, παντρεύτηκε τη Βασίλισσα Χαμφούι και απέκτησαν πέντε παιδιά, τον Πρίγκιπα Βονγκ Σαβάνγκ , τον Πρίγκιπα Σισαβάνγκ Σαβάνγκ, τον Πρίγκιπα Σαουριαβόνγκ Σαβάνγκ, την Πριγκίπισσα Σαβιβάνγκ Σαβάνγκ και την Πριγκίπισσα Θάλα Σαβάνγκ . Η οικογένεια έπαιζε τένις μαζί και τους άρεσε να παρακολουθούν μεγάλα τουρνουά στα ταξίδια τους στο εξωτερικό. Ο πρίγκιπας ήταν επίσης αφοσιωμένος Βουδιστής και έγινε αυθεντία στη *Σάνγκα* , και αργότερα θα έπαιρνε στα σοβαρά τον ρόλο του ως προστάτη της κρατικής θρησκείας.

Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου εκπροσώπησε τον πατέρα του στις ιαπωνικές δυνάμεις. Ο πατέρας του τον έστειλε στο ιαπωνικό αρχηγείο στη Σαϊγκόν, όπου διαμαρτυρήθηκε έντονα για τις ενέργειες των Ιαπώνων, όταν εισέβαλαν στο Λάος και τους ανάγκασαν να κηρύξουν ανεξαρτησία από τη Γαλλία.

## Βασιλιάς του Λάος
Το 1951, ο Σαβάνγκ διετέλεσε πρωθυπουργός και όταν ο πατέρας του αρρώστησε στις 20 Αυγούστου 1959, ονομάστηκε Αντιβασιλέας. Στις 29 Οκτωβρίου 1959, ανέλαβε άτυπα τον θρόνο μετά τον θάνατο του πατέρα του. Ωστόσο, δεν στέφθηκε ποτέ επίσημα βασιλιάς, αναβάλλοντας τη στέψη του μέχρι τη λήξη του εμφυλίου πολέμου.

Ο βασιλιάς ήταν ενεργός στην πολιτική, καθώς προσπαθούσε να σταθεροποιήσει το Λάος μετά την πολιτική αναταραχή που ξεκίνησε με τη Διάσκεψη της Γενεύης τον Ιούλιο του 1954, η οποία παραχώρησε πλήρη ανεξαρτησία στη χώρα, αλλά δεν διευθέτησε το ζήτημα του ποιος θα κυβερνούσε. Ως αποτέλεσμα, η θέση του πρωθυπουργού αμφισβητήθηκε μεταξύ τριών πριγκίπων: Ο πρίγκιπας Σουβάνα Φούμα , ουδέτερος, διοικούσε από τη Βιεντιάν, του οποίου η αξίωση αναγνωρίστηκε από τη Σοβιετική Ένωση. Ο Πρίγκιπας Μπουν Ουμ του Τσαμπασάκ στο νότο, δεξιός και φιλοαμερικανός, κυριάρχησε στην περιοχή Πάκσε και αναγνωρίστηκε ως πρωθυπουργός από τις ΗΠΑ· και στα βόρεια, ο πρίγκιπας Σουπανουβόνγκ ηγήθηκε του αριστερού κινήματος αντίστασης Παθέτ Λάο, αντλώντας υποστήριξη από το Βόρειο Βιετνάμ και έχοντας την αξίωσή του υποστηρικτή από τους κομμουνιστές. Για να αποφευχθεί η διαμάχη σχετικά με το αν κάποιος από τους τρεις πρίγκιπες ήταν ο «νόμιμος» πρωθυπουργός, όλες οι πλευρές θα διαπραγματεύονταν μέσω του φιλοδυτικού βασιλιά.

Το 1961, η πλειοψηφία της Εθνοσυνέλευσης είχε ήδη ψηφίσει τον Μπουν Ουμ στην εξουσία και ο βασιλιάς εγκατέλειψε το Λουάνγκ Πραμπάνγκ, επισκεπτόμενος την πρωτεύουσα για να δώσει την ευλογία του στη νέα κυβέρνηση. Το 1962, ο βασιλιάς σχημάτισε κυβέρνηση συνασπισμού η οποία σύντομα κατέρρευσε.

Τον Μάρτιο του 1963, συνοδευόμενος από τον πρωθυπουργό του, Σουβάνα Φούμα, ο βασιλιάς περιόδευσε σε 13 χώρες που υπέγραψαν τη Διάσκεψη της Γενεύης, η οποία εγγυήθηκε την «ουδετερότητα» του Βασιλείου του Λάος σε «διπλωματικές αποστολές», ξεκινώντας από την ΕΣΣΔ, όπου έλαβε δώρα GAZ-13 Chaika λιμουζίνες, πριν από τη συνάντηση με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Τζον Φιτζέραλντ Κένεντι στην Ουάσινγκτον.

Το 1964, μια σειρά από πραξικοπήματα και αντιπραξικοπήματα οδήγησαν στην τελική ευθυγράμμιση του Παθέτ Λάο από τη μία πλευρά και των ουδέτερων και δεξιών παρατάξεων από την άλλη. Από αυτό το σημείο, το Παθέτ Λάο αρνήθηκε να συμμετάσχει σε οποιαδήποτε προσφορά για συνασπισμό ή εθνικές εκλογές και ξεκίνησε ο εμφύλιος πόλεμος του Λάος.

## Παραίτηση και θάνατος
Στις 23 Αυγούστου 1975, οι δυνάμεις του Παθέτ Λάο εισήλθαν στη Βιεντιάν, την τελευταία πόλη που καταλήφθηκε. Η κυβέρνηση Φούμα ουσιαστικά κατέστη ανίσχυρη για τους επόμενους μήνες. Στις 2 Δεκεμβρίου, ο Βατθανά αναγκάστηκε από το Πάθετ Λάο να παραιτηθεί από τον θρόνο, καταργώντας την 600 ετών μοναρχία, και διορίστηκε στην άνευ νοήματος θέση του «Ανώτατου Συμβούλου του Προέδρου». Αρνήθηκε να εγκαταλείψει τη χώρα και το 1976 παρέδωσε το βασιλικό παλάτι στην κυβέρνηση του Λάος, η οποία το μετέτρεψε σε μουσείο, και μετακόμισε σε μια κοντινή ιδιωτική κατοικία όπου αργότερα τέθηκε σε κατ' οίκον περιορισμό. Τον Μάρτιο του 1977, φοβούμενοι ότι ο Βατθανά μπορεί να δραπετεύσει για να ηγηθεί της αντίστασης, οι κομμουνιστικές αρχές τον συνέλαβαν μαζί με τη Βασίλισσα, τον Πρίγκιπα Βονγκ Σαβάνγκ, τον Πρίγκιπα Σισαβάνγκ και τους αδελφούς του Πρίγκιπες Σουφανθαρανγκσρί και Θονγκσούκ και τους έστειλαν στη βόρεια επαρχία Βιενγκσάι.  Μεταφέρθηκε στο Σαμ Νεούα και φυλακίστηκε στο «Στρατόπεδο Νούμερο Ένα», όπου κρατούνταν υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της προηγούμενης κυβέρνησης. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στο στρατόπεδο, αυτός και άλλα μέλη της βασιλικής οικογένειας είχαν τη δυνατότητα να κινούνται ελεύθερα στα κτήματά τους κατά τη διάρκεια της ημέρας και συχνά τους επισκέπτονταν μέλη του πολιτικού γραφείου, συμπεριλαμβανομένου του ίδιου του Σουφανουβόνγκ. Ο Βατθανά ήταν ο γηραιότερος κρατούμενος στο στρατόπεδο και έκλεισε τα 70 τους πρώτους μήνες της φυλάκισής του, ενώ η μέση ηλικία των κρατουμένων ήταν περίπου τα 55 έτη. 

Το 1978, η κυβέρνηση ανέφερε ότι ο Βατθανά, η βασίλισσα Χαμφούι και ο πρίγκιπας διάδοχος Βονγκ Σαβάνγκ πέθαναν από ελονοσία. Η *World Press Review* ανέφερε ότι υπέφεραν από τις συνέπειες της καταναγκαστικής εργασίας και της πείνας.  Πιο πρόσφατες αναφορές υποδηλώνουν ότι ο βασιλιάς πέθανε στα μέσα Μαρτίου 1980. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Kaysone Phomvihane, ο Βατθανά πέθανε το 1984, σε ηλικία 77 ετών. Μετά τον θάνατο του Βατθανά και του Πρίγκιπα Διαδόχου, ο νεότερος γιος του Βασιλιά, Σαουριαβόνγκ Σαβάνγκ, έγινε επικεφαλής της βασιλικής οικογένειας του Λάος, ενεργώντας ως αντιβασιλέας για τον ανιψιό του, Πρίγκιπα Διάδοχο, Σουλιβόνγκ Σαβάνγκ, μέχρι τον θάνατο του αντιβασιλέα στο Παρίσι το 2018.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Μονάρχες του Λάος
Κατηγορία:Πρωθυπουργοί του Λάος