Αλεξάνδρα της Σαξονίας-Αλτεμβούργου

Η **Αλεξάνδρα***,* μετέπειτα ***Αλεξάνδρα Ιωσήφοβνα*** (γερμ. *Alexandra von Sachsen-Altenburg*, 8 Ιουλίου 1830 - 6 Ιουλίου 1911), του Οίκου της Σαξονίας-Αλτεμβούργου ήταν πριγκίπισσα της Σαξονίας-Αλτεμβούργου και με το γάμο της έγινε μεγάλη δούκισσα της Ρωσίας. 

Ήταν πρόγονος μελών των βασιλικών οικογενειών του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ελλάδας, της Ρουμανίας, της Γιουγκοσλαβίας και της Ισπανίας, μέσω της μεγαλύτερης κόρης της, Όλγας.

## Βιογραφικά στοιχεία

Η *Αλεξάνδρα Φρειδερίκη Ερριέττα Παυλίνα Μαριάννα Ελισάβετ* γεννήθηκε στο Αλτεμβούργο του Δουκάτου της Σαξονίας-Αλτεμβούργου στις 8 Ιουλίου 1830. Ήταν το πέμπτο παιδί και η πέμπτη κόρη του Ιωσήφ της Σαξονίας-Αλτεμβούργου και της Αμαλίας, κόρης του Λουδοβίκου της Βυρτεμβέργης. Αδελφές της ήταν η Μαρία (σύζυγος του Γεωργίου Ε΄ του Αννοβέρου), η Θηρεσία και η Ελισάβετ (σύζυγος του Πέτρου Β΄ του Ολδεμβούργου). Είχε ακόμη δύο αδελφές, την Παυλίνα και τη Λουίζα, που πέθαναν σε μικρή ηλικία. Στην οικογένειά της ήταν γνωστή ως *Σάννυ*.

Η νεαρή Αλεξάνδρα γνώρισε το καλοκαίρι του 1846 το Μεγάλο Δούκα Κωνσταντίνο Νικολάγιεβιτς της Ρωσίας, όταν εκείνος επισκεπτόταν το Αλτεμβούργο. Ήταν ο δεύτερος γιος του Νικολάου Α΄ της Ρωσίας και της Καρλόττας της Πρωσίας (''Αλεξάνδρας Φεοντόροβνας''). Ο Κωνσταντίνος έμεινε για λίγες ημέρες στο κάστρο του πατέρα της Αλεξάνδρας. Η επίσκεψή του εκεί είχε οργανωθεί από τη δεύτερη εξαδέλφη της Αλεξάνδρας, Καρλόττα της Βυρτεμβέργης (''Ελένη Πάβλοβνα''): η μητέρα της πρώτης, Αμαλία, ήταν κόρη του Λουδοβίκου της Βυρτεμβέργης, ενώ ο πατέρας της δεύτερης, Παύλος, ήταν γιος του Φρειδερίκου Α΄ της Βυρτεμβέργης, αδελφού του Λουδοβίκου. Επίσης, η Ελένη Πάβλοβνα είχε παντρευτεί το Μεγάλο Δούκα Μιχαήλ Πάβλοβιτς της Ρωσίας, που ως μικρότερος αδελφός του Νικολάου Α΄ ήταν θείος του Κωνσταντίνου. Έτσι, η Ελένη ήταν δεύτερη εξαδέλφη της Αλεξάνδρας (εξ αίματος) και θεία του Κωνσταντίνου (εξ αγχιστείας). Η Ελένη ασκούσε έντονη επιρροή στον Κωνσταντίνο, ο οποίος θαύμαζε τις διανοητικές και προοδευτικές απόψεις της. Ως νέος ο Κωνσταντίνος συχνά περνούσε χρόνο στο σπίτι της Ελένης στην Αγία Πετρούπολη.

Ο Κωνσταντίνος ήταν πνευματώδης και φιλελεύθερος, ενώ η Αλεξάνδρα ήταν συντηρητική και αρκετά θρησκευόμενη. Αν και οι ιδιοσυγκρασίες τους διέφεραν, ωστόσο και οι δύο είχαν κοινό ενδιαφέρον για τη μουσική και απολάμβαναν να παίζουν ντουέτα στο πιάνο. Ο Κωνσταντίνος αιχμαλωτίστηκε από τη νεανική ομορφιά της Αλεξάνδρας, που ήταν υψηλή, λεπτή και ελκυστική. Γρήγορα, τον συνεπήρε η αγάπη και προθυμοποιήθηκε να τη νυμφευτεί. Ο Κωνσταντίνος ήταν 19 ετών και ήταν έτοιμος να τη νυμφευτεί, αλλά η  Αλεξάνδρα ήταν μόλις δεκαέξι ετών και έτσι έπρεπε να περιμένουν δύο ακόμη χρόνια πριν τελικά γίνει ο γάμος.

Η Αλεξάνδρα έφτασε στη Ρωσία στις 12 Οκτωβρίου 1847 και η υποδοχή της περιλάμβανε πολλούς λαϊκούς εορτασμούς, με τα πλήθη να πλαισιώνουν τους δρόμους και τα μπαλκόνια για να τη δουν. Λέγεται ότι η Αλεξάνδρα έμοιαζε τόσο πολύ με την αδελφή του αρραβωνιαστικού της, Αλεξάνδρα Νικολάγιεβνα, που είχε αποβιώσει λίγα χρόνια νωρίτερα σε νεαρή ηλικία, ώστε η μελλοντική της πεθερά ξέσπασε σε κλάματα κατά την πρώτη τους συνάντηση.

Τον Φεβρουάριο του 1848 η Αλεξάνδρα υιοθέτησε την Ορθόδοξη πίστη, λαμβάνοντας το όνομα *Αλεξάνδρα Ιωσήφοβνα*, βάση του τυπικού ονομασίας της ρωσικής αυτοκρατορικής οικογένειας.

Ο γάμος της με τον Κωνσταντίνο έγινε στα Χειμερινά Ανάκτορα της Αγίας Πετρούπολης, στις 11 Σεπτεμβρίου 1848. Ο Κωνσταντίνος έλαβε ως γαμήλιο δώρο από τους γονείς του το Μαρμάρινο Παλάτι της πόλης. Το παλάτι στη Στρέλνα του Φινλανδικού Κόλπου, το οποίο κληρονόμησε ο Κωνσταντίνος όταν ήταν τεσσάρων ετών, αποτέλεσε μέρος ανάπαυσης για το ζευγάρι. Η ζωηρή Αλεξάνδρα Ιωσήφοβνα έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους χώρους στη Στρέλνα, δημιουργώντας μία σχολή κηπουρικής, όπου δίδαξε μόνη της μαθήματα. Υπήρχαν, επίσης, εκπαιδευτικά παιχνίδια για τα παιδιά: ένα ξύλινο κατάρτι, τραμπολίνο για γυμναστική και μία καμπίνα για μία από τις φρεγάτες του Κωνσταντίνου.

Ένα χρόνο μετά το γάμο τους, ο Κωνσταντίνος κληρονόμησε το Παλάτι Παβλόφσκ, το οποίο βρίσκεται 30 περίπου χιλιόμετρα νότια της Αγίας Πετρούπολης, από το θείο του, Μιχαήλ Πάβλοβιτς. Το ζευγάρι επέτρεπε στο κοινό την είσοδο στο περίφημο πάρκο του παλατιού, ενώ δημιούργησε μία εντυπωσιακή αίθουσα συναυλιών, που αποδείχθηκε δημοφιλής στις μεσαίες τάξεις και προσέλκυσε ονόματα όπως ο Γιόχαν Στράους ο νεότερος, ο Φραντς Λιστ και ο Εκτόρ Μπερλιόζ.

Η Αλεξάνδρα και ο Κωνσταντίνος απέκτησαν αργότερα και το Παλάτι του Ορεάντα, που βρίσκεται στην Κριμαία, το οποίο είχε αρχικά κτιστεί για την αυτοκράτειρα Αλεξάνδρα Φεοντόροβνα και έμεινε έτσι στο γιο της, Κωνσταντίνο, για τη συνταξιοδότησή του.

Ο γάμος της μεγαλύτερης κόρης της, Όλγας, με το Γεώργιο Α΄ της Ελλάδας συνέπεσε με την παρακμή του γάμου της. Καθώς τα χρόνια περνούσαν, ο φιλελεύθερος πολιτικά Κωνσταντίνος -που δε μοιραζόταν τις συντηρητικές απόψεις της Αλεξάνδρας- κατέπεσε μετά από χρόνια προσπαθειών για μεταρρυθμίσεις, όπως η απελευθέρωση των δουλοπάροικων που έγινε υπό τον αδελφό του, Αλέξανδρο Β΄, και ενασχόλησης με το ναυτικό. Το ζεύγος σταδιακά αποξενώθηκε, αφότου ο Κωνσταντίνος στράφηκε περισσότερο προς την οικογένειά του και οι διαφορές του έγιναν φανερές. Έκανε δεσμό και απέκτησε μια νόθη κόρη, που αργότερα έγινε κυρία επί των τιμών της μεγαλύτερης κόρης του, Όλγας, στην Ελλάδα. Έκανε και άλλη σχέση και απέκτησε πέντε ακόμη παιδιά, ενώ αγόρασε σπίτι στην ερωμένη του πολύ κοντά στο Ανάκτορο Παβλόφσκ δίνοντας στους πολιτικούς του αντιπάλους την ευκαιρία να πάρουν το μέρος της Αλεξάνδρας που προσπαθούσε να επιδείξει αξιοπρέπεια.

Το 1874 ξέσπασε σκάνδαλο όταν αποκαλύφθηκε ότι ο μεγαλύτερος γιος της, Νικόλαος, ο οποίος ζούσε άστατη ζωή και είχε επαναστατικές ιδέες, αφαίρεσε και έκλεψε διαμάντια από εικόνισμά της μαζί με την ερωμένη του. Διακηρύχθηκε παράφρων και εξορίστηκε εφ' όρου ζωής στην Κεντρική Ασία. Το 1879 μια νέα τραγωδία έπληξε την Αλεξάνδρα, όταν ο μικρότερος γιος της, Βλαδισλάβος, πέθανε ξαφνικά από εγκεφαλική αιμορραγία.

Το 1889 η εγγονή της, Αλεξάνδρα της Ελλάδας, παντρεύτηκε τον εξάδελφό της, Παύλο Αλεξάνδροβιτς, και κατά τους γαμήλιους εορτασμούς ο Κωνσταντίνος έπαθε εγκεφαλικό που του επιδείνωσε την υγεία και του προκάλεσε αφασία και κινητική αναπηρία. Τα τελευταία χρόνια ο Κωνσταντίνος ζούσε με τη σύζυγό του και κυκλοφορούσε με αμαξίδιο. Η Αλεξάνδρα τον φρόντιζε, αλλά του απαγόρευε την πρόσβαση στην ερωμένη και τα παιδιά τους. 

Το 1891 η νεαρή εγγονή της, Αλεξάνδρα, πέθανε μετά από επιπλοκές του τοκετού, ενώ λίγους μήνες μετά απεβίωσε ο Κωνσταντίνος σε ηλικία 64 ετών και η Αλεξάνδρα κάλεσε την ερωμένη του να επισκεφθεί το παλάτι και να προσευχηθεί στο προσκέφαλό του.

Η Αλεξάνδρα πέθανε το 1911, δύο ημέρες πριν τα 82α γενέθλιά της, στο Μαρμάρινο Παλάτι στην Αγία Πετρούπολη. Τη στιγμή του θανάτου της ήταν το γηραιότερο μέλος της αυτοκρατορικής οικογένειας. Ενταφιάστηκε στη Μεγάλη Δουκική Κρύπτη του Φρουρίου Πέτρου και Παύλου στην Πετρούπολη.

## Οικογένεια
Παντρεύτηκε τον Κωνσταντίνο Νικολάγιεβιτς της Ρωσίας και είχαν 6 παιδιά:
* Νικόλαος (1850 - 1918), παντρεύτηκε τη Ναντέζντα Αλεξάντροβνα φον Ντράιερ.
* Όλγα (1851 - 1926), παντρεύτηκε το 1867 το Γεώργιο Α΄ των Ελλήνων.
* Βέρα (1854 - 1912), υιοθετήθηκε από το βασιλικό ζεύγος της Βυρτεμβέργης, παντρεύτηκε το 1874 τον Ευγένιο Δ΄ της Βυρτεμβέργης.
* Κωνσταντίνος (1858 - 1915), παντρεύτηκε την Ελισάβετ της Σαξονίας-Αλτεμβούργου (''Ελισάβετ Μαυρικίεβνα'').
* Δημήτριος (1860 - 1919), εκτελέστηκε από τους Μπολσεβίκους κατά το Ρωσικό Εμφύλιο Πόλεμο.
* Βλαδισλάβος (1862 - 1879).

## Πρόγονοι

## Παραπομπές


## Βιβλιογραφία

* King, Greg, and Wilson, Penny. *Gilded Prism*. Eurohistory, 2006. 
* Zeepvat, Charlotte. *Romanov Autumn*. Sutton Publishing, 2000. 
* Kirill Vladimirovich, Grand Duke. *My Life in Russia’s Service*. London: Selwyn and Blount, 1939.

## Πινακοθήκη

Alexandra Iosifovna and daughter Olga - ca1867.jpg|Με την κόρη της, Όλγα, μετέπειτα βασίλισσα της Ελλάδας.
Alexandra Georgievna (1892).jpg|Όμοια.
Alexandra Iosifovna with her son Nikolai and daughter Olga.jpg|Με τα τέκνα της, Όλγα και Νικόλαο.
Alexandra Iosifovna with her daughters Vera and Olga.jpg|Με τις κόρες της, Όλγα και Βέρα.
Konstantin, Alexandra with their daughter Olga.jpg|Η Αλεξάνδρα με τον σύζυγό της, Κωνσταντίνο, και την κόρη τους, Όλγα.
Alexandra Iosifovna with her daughter and granddaughters.png|Με την κόρη της, Όλγα, και τις κόρες αυτής, Αλεξάνδρα και Μαρία.
Alexandra Iosifovna with her family circle.jpg|Με τα τέκνα της: Νικόλαο, Κωνσταντίνο, Δημήτριο, Βλαδισλάβο, Όλγα και τον σύζυγο της τελευταίας,Alexandra von Sachsen-Altenburg Γεώργιο Α΄ της Ελλάδας.
Alexandra Iosifovna with her daughter Olga.jpg|Με την κόρη της, Όλγα.
Alexandra Iosifovna of Russia with her family at Strelna (1903).jpg|Με τα τέκνα και τα εγγόνια της. Πίσω της: Όλγα της Ελλάδας, Βέρα, Γαβριήλ (γιος Κω/νου), Ελισάβετ (σύζυγος Κω/νου), Ιωάννης (γιος Κω/νου), Χριστόφορος (γιος Όλγας). Μπροστά της: Δημήτριος, Κωνσταντίνος (γιοί της), Τατιάνα, Κωνσταντίνος, Ιγκόρ, Ολέγκ (τέκνα Κω/νου).


Κατηγορία:Γερμανοί ευγενείς
Κατηγορία:Πριγκίπισσες της Γερμανίας
Κατηγορία:Οίκος Ρομάνοφ
Κατηγορία:Μεγάλες Δούκισσες της Ρωσίας
Κατηγορία:Πριγκίπισσες της Σαξονίας-Αλτεμβούργου