Οπουντία

Η **Οπούντια** *(*'Opuntia**)'' είναι ένα γένος στην οικογένεια των [[Κακτοειδή|κακτοειδών]] ''(Cactaceae)''.

Το πιο συνηθισμένο μαγειρικό είδος είναι η Οπούντια η ινδική συκή, ''(Opuntia ficus-indica)''. Οι περισσότερες γαστρονομικές  χρήσεις του όρου «φραγκοσυκιά» αναφέρονται σε αυτό το είδος. Οι καρποί της φραγκοσυκιάς, δηλαδή τα φραγκόσυκα, είναι επίσης γνωστά ως ''tuna'' - ''τούνα'' (καρποί), ''sabra''  (η [[Αραβική γλώσσα|αραβική]] ονομασία), ''nopal'' - ''νοπάλ'' (ενικός: ''nopal'' και πληθυντικός: ''nopales'' - ''νοπάλες''), από την [[Νάουατλ γλώσσα|Νάουατλ]] λέξη ''nōpalli'' (''νοπάλλι'') για τα επιθέματα του φυτού ή ''nostle'' (''νόστλε''), Νάουατλ λέξη ''nōchtli'' (''νότστλι'') για τον καρπό· ή τον κάκτο κουπί.

==Ετυμολογία==
Το γένος έλαβε την ονομασία του για την [[Αρχαία Ελλάδα|αρχαία ελληνική]] πόλη [[Οπούς]] ''(Opus)'' ([[Αρχαία Ελληνική γλώσσα|Αρχαία Ελληνική]]: Ὀποῦς),  όπου, σύμφωνα με τον [[Θεόφραστος|Θεόφραστο]], φύτρωνε ένα εδώδιμο φυτό το οποίο μπορούσε να διαδοθεί με ριζοβολία από τα φύλλα του.

==Περιγραφή==
[[Αρχείο:Glochider1000.jpg|thumb|250px|left|''Γλωχίδια'' και αγκάθια σε ένα είδος της Οπουντίας ''(Opuntia)''. Τα αγκάθια είναι τα σχετικά μεγάλα, ακτινωτά όργανα· τα ''γλωχίδια'' είναι τα λεπτά αγκαθάκια, στα κέντρα των δέσμων.]]
[[Αρχείο:Prickly Pear Closeup.jpg|thumb|250px|left|Τυπική μορφολογία μιας Οπουντίας ''(Opuntia)'' με καρπό.]]
[[Αρχείο:ManekiNeko_horchata_jar.jpg|266x266px|thumb|right|Δυο μεγάλες γυάλες με ''aguas frescas'' σε μια [[Τακερία]] ''(taquería)'' στο [[Σηάτλ]], [[Ουάσινγκτον (πολιτεία)|Ουάσινγκτον]], ΗΠΑ. Στα αριστερά είναι η γυάλα με το [[τσάι]] [[ιβίσκος|ιβίσκου]] από την [[Τζαμάικα]] και στα δεξιά η γυάλα με την [[ορτσάτα]] ''(horchata)'' Οι σερβιτόροι σερβίρουν το ποτό, βουτώντας μια κουτάλα στη γυάλα και αδειάζοντάς την στα ποτήρια.]]
Τα φραγκόσυκα συνήθως μεγαλώνουν με επίπεδα, στρογγυλεμένα ''[[κλαδώδιο|κλαδώδια]]'' (''cladodes''), (που ονομάζονται επίσης ''platyclades'') οπλισμένα με δύο είδη αγκάθια· μεγάλα, λεία, σταθερά και μικρά, τριχοειδή αγκάθια που ονομάζονται ''[[γλωχίδιο|γλωχίδια]]'' (''glochids'' ή ''glochidia''), που διεισδύουν εύκολα στο δέρμα και επίσης εύκολα αποκολλώνται και από το φυτό. Πολλοί τύποι φραγκοσυκιών εξελίσσονται σε πυκνές, μπερδεμένες δομές.

Όπως όλα τα γνήσια είδη των κάκτων, οι φραγκοσυκιές είναι ενδημικές μόνο στην [[Αμερική]], αλλά έχουν εισαχθεί και σε άλλα μέρη του κόσμου. Τα είδη των φραγκοσυκιών βρίσκονται σε αφθονία στο [[Μεξικό]], ιδίως στις κεντρικές και δυτικές περιοχές και στα νησιά της [[Καραϊβική]]ς (Δυτικές Ινδίες). Στις [[Ηνωμένες Πολιτείες]], οι φραγκοσυκιές είναι εγγενείς σε πολλές άνυδρες περιοχές των δυτικών Ηνωμένων Πολιτειών, συμπεριλαμβανομένων των χαμηλότερων υψομέτρων των [[Βραχώδη Όρη|Βραχωδών Ορέων]], όπου είδη όπως η ''Opuntia phaeacantha'' και η ''Opuntia polyacantha'' αποκτούν δεσπόζουσα θέση και στην έρημο νοτιοδυτικά, όπου διάφοροι τύποι είναι ενδημικοί. Η φραγκοσυκιά είναι επίσης εγγενής στα παράκτια περιβάλλοντα των χαμηλών παραλίων και των χαμηλών ανοικτών περιοχών της ανατολικής ακτής από τη [[Φλόριντα]] έως το [[Κονέκτικατ]] / [[Λονγκ Άιλαντ]] ''(Opuntia humifusa)''.  Βορειότερα, η Οπουντία ''(Opuntia)'' απαντάται στα απομονωμένα βραχώδη και αμμώδη περιβάλλοντα, από τις νότιες [[Μεγάλες Λίμνες]] έως το νότιο [[Οντάριο]].

Στα νησιά [[Γκαλαπάγκος]],  βρέθηκαν έξι διαφορετικά είδη τα: ''O. echios'', ''O. galapageia'', ''O. helleri'', ''O. insularis'', ''O. saxicola'' και ''O. megasperma''. Τα είδη αυτά χωρίζονται σε 14 διαφορετικές ποικιλίες· οι περισσότερες από αυτές τις ποικιλίες, περιορίζονται σε ένα ή σε λιγοστά νησιά. Για το λόγο αυτό, έχουν περιγραφεί ως «ένα εξαιρετικό παράδειγμα της [[προσαρμοστική ακτινοβολία|προσαρμοστικής ακτινοβολίας]]». Σε γενικές γραμμές, τα νησιά με τις υψηλές, ζευτικοποιημένες ποικιλίες, έχουν γιγαντιαίες [[χελώνα|χελώνες]] και τα νησιά που στερούνται χελώνων, έχουν χαμηλές ή κατάκοιτες μορφές Οπουντίων.

Η πρώτη εισαγωγή των φραγκοσυκιών στην [[Αυστραλία]] αποδίδεται στον Κυβερνήτη Φίλιπ ''(Governor Philip)'' και τους πρώτους αποίκους το 1788. Φερμένες από τη [[Βραζιλία]] στο [[Σίδνεϊ]], οι φραγκοσυκιές μεγάλωσε στο Σίδνεϊ, [[Νέα Νότια Ουαλία]], όπου επανακαλύφθηκαν το 1839, στον κήπο ενός αγρότη. Φαίνονται να έχουν εξαπλωθεί από τη Νέα Νότια Ουαλία και να προκάλεσαν μεγάλη οικολογική καταστροφή στις ανατολικές πολιτείες. Βρίσκονται επίσης στην περιοχή της [[Μεσογείος Θάλασσα|Μεσογείου]] της [[Βόρεια Αφρική|Βόρειας Αφρικής]],  ειδικά στην [[Τυνησία]], όπου αναπτύσσονται σε όλη την ύπαιθρο, και την άνυδρη [[νότια Ευρώπη]], ιδιαίτερα για τη [[Μάλτα]], όπου αναπτύσσονται σε όλα τα νησιά, στα νοτιο-ανατολικά της [[Ισπανία]]ς και μπορεί να βρεθεί σε τεράστιους αριθμούς σε ορισμένα μέρη της [[Νότιος Αφρική|Νότιας Αφρικής]], όπου εισήχθη από τη Νότιο Αμερική.

Τα είδη της Οπουντίας ''(Opuntia)'' είναι από τα πιο ανεκτικά στο κρύο πεδινών κακτών, που εκτείνονται στο δυτικό και νότιο Καναδά· ένα υποείδος, ''O.  fragilis'' ποικ. ''fragilis'', έχουν βρεθεί να αναπτύσονται κατά μήκος του Ποταμού ''Beatton'' στην κεντρική [[Βρετανική Κολομβία]], νοτιοδυτικά της Λίμνης ''Cecil'' στις 56° 17' Βόρειο γεωγραφικό πλάτος και 120° 39' Δυτικό γεωγραφικό μήκος.

Οι φραγκοσυκιές παράγουν επίσης έναν καρπό, που συνήθως καταναλώνεται στο [[Μεξικό]] και την περιοχή της [[Μεσόγειος Θάλασσα|Μεσογείου]], γνωστό ως «φραγκόσυκο»· επίσης, χρησιμοποιείται για την παρασκευή του ''άγουας φρέσκας'' (''aguas frescas''). Ο καρπός μπορεί να έχει το χρώμα του ερυθρού οίνου, κόκκινο, πράσινο ή κίτρινο-πορτοκαλί.

Ο [[Κάρολος Δαρβίνος]] ήταν ο πρώτος που παρατήρησε ότι αυτοί οι κάκτοι έχουν ''thigmotactic'' ανθήρες: όταν αγγιχθούν οι ανθήρες, κάμπτονται-κουλουριάζονται, καταθέτοντας τη γύρη τους. Αυτή η κίνηση μπορεί να φανεί, σπρώχνοντας ήπια τους ανθήρες ενός ανοικτού άνθους Οπουντίας. Το ίδιο χαρακτηριστικό έχει [[συγκλίνουσα εξέλιξη|εξελιχθεί συγκλινόμενο]] και σε άλλους κάκτους (π.χ. ''Lophophora'').

==Μορφολογία==
Η επιφάνεια του καρπού, δηλαδή του φραγκόσυκου, καλύπτεται αφενός από σκούρα κομπάκια και αφετέρου από πολύ μικρά [[αγκάθι|αγκαθάκια]], τα οποία μοιάζουν με χνούδι και δε γίνονται άμεσα αντιληπτά. Είναι πιθανό να πιάνει κανείς τα φραγκόσυκα για κάποιο χρόνο (λεπτά) πριν αρχίσει να νοιώθει την ενόχληση από τα αγκάθια. Για τη συλλογή του και το καθάρισμά του πριν την κατανάλωση, πρέπει να το πιάνει κανείς με κάποιο μέσο (π.χ. [[χαρτί]], [[γάντι]]) ή εργαλείο ([[πηρούνι]]) ώστε να μην έρχεται σε επαφή με το δέρμα.

===''Chollas''=== 
Οι κάκτοι ''chollas'' (''τσόγιας''), τώρα αναγνωρίζεται ότι ανήκουν στο ξεχωριστό γένος ''Cylindropuntia'', διακρίνονται από την ύπαρξη κυλινδρικών, αντί να των πεπλατισμένων, τμημάτων μίσχων με τις μεγάλες αγκαθωτές ακίδες. Οι βλαστικές αρθρώσεις των διαφόρων ειδών και ιδίως της ''jumping cholla'' ''(Cylindropuntia fulgida)'', είναι πολύ εύθραυστες στους νέους βλαστούς, αποκοπτώμενες εύκολα όταν οι αγκαθωτές ακίδες κολλήσουν στα ρούχα ή τα γουνοφόρα ζώα ως μια μέθοδος [[φυτική αναπαραγωγή|φυτικής αναπαραγωγής]]. Οι αγκαθωτές ακίδες μπορούν να παραμείνουν ενσωματωμένες στο δέρμα, προκαλώντας δυσφορία και μερικές φορές τραυματισμό. Συλλογικά, οι οπουντίες ''(opuntias)'', τα ''chollas'' και τα άλλα σχετιζόμενα φυτά, μερικές φορές ονομάζονται οπουντιάδες ''(opuntiads)''.

===Ανάπτυξη (γκαλερί εικόνων)===




==Ταξινομία==
Όταν το 1753, ο [[Κάρολος Λινναίος]] δημοσίευσε το ''"Species Plantarum"'' («Τα Είδη των Φυτών») - το σημείο εκκίνησης για τη σύγχρονη ονοματολογία στη βοτανική - τοποθέτησε όλα τα είδη των γνωστών σε εκείνον κάκτων, σε ένα γένος, «Κάκτος». Το 1754, ο Σκωτσέζος βοτανολόγος [[Φίλιπ Μίλερ (βοτανική)|Φίλιπ Μίλερ]], χώρισε τους κάκτους σε διάφορα γένη, συμπεριλαμβανομένης της Οπουντίας ''(Opuntia)''. Ξεχώρισε το γένος σε μεγάλο βαθμό, από τη μορφή των ανθέων και των καρπών του.

===Επιλεγμένα είδη=== 
Η Οπουντία [[Υβρίδιο|υβριδιάζεται]] εύκολα μεταξύ των ειδών. Αυτό μπορεί να καταστήσει δύσκολη την κατάταξη. Επίσης, στην πραγματικότητα δεν ανήκουν όλα τα είδη που αναφέρονται εδώ σε αυτό το γένος.
[[Αρχείο:Starr 031108-0182 Opuntia cochenillifera.jpg|thumb|250px|right|''Opuntia cochenillifera''.]]
[[Αρχείο:Opuntia fragilis.jpg|thumb|250px|right|Μικρή φραγκοσυκιά ''(Opuntia fragilis)''.]]
[[Αρχείο:Opuntia oricola 1.jpg|thumb|250px|right|''Opuntia oricola''.]]
[[Αρχείο:Opuntia ovata 2.jpg|thumb|250px|right|''Opuntia ovata''.]]
[[Αρχείο:Opuntia pinkavae ies.jpg|thumb|250px|right|Φραγκοσυκιά του ''Pinkava'' ''(Opuntia pinkavae)'', προς τιμήν του ''Donald John Pinkava''.]]
[[Αρχείο:Opuntia polyacantha ies.jpg|thumb|250px|right|Φραγκοσυκιά χερούλι τηγανιού ''(Opuntia polyacantha).'']]
[[Αρχείο:Opuntia humifusa Ottawa IL.jpg|thumb|250px|right|Η ''Opuntia humifusa'' φυτρώνει στην ''Ottawa, Illinois (IL)''.]]
[[Αρχείο:Opuntia robusta1GEHU.jpg|thumb|250px|right|Άνθη ''Opuntia robusta''.]]
[[Αρχείο:Opuntia riviereana 1.jpg|thumb|250px|right|''Opuntia stenopetala''.]]
[[Αρχείο:Jumping Cholla-JRO.jpg|thumb|right|250px|Μια ''Opuntia'' μπροστά από μια ''jumping cholla'' ''(Cylindropuntia fulgida)''.]]
* ''Opuntia aciculata'' – φραγκοσυκιά ''chenille'', μουστάκια γέρου, κόκκινα μουστάκια του καουμπόι
* ''Opuntia anacantha''
* ''Opuntia arenaria –'' φραγκοσυκιά αμμόλοφος· Διπλοειδές (2n=22)
* ''Opuntia articulata''
* ''Opuntia atrispina''
* ''Opuntia auberi''
* ''Opuntia aurantiaca''
* ''Opuntia aurea'' Εξαπλοειδές (2n=66)
* ''Opuntia basilaris'' – κάκτος ουράς του κάστορα· Διπλοειδές (2n=22)
* ''Opuntia boldinghii''
* ''Opuntia chaffeyi''
* ''Opuntia chlorotica'' – φραγκοσυκιά τηγανίτα· ιθαγενές στη νοτιοδυτική ΗΠΑ και την [[Έρημος Σονόρα|Έρημο Σονόρα]] και [[Έρημος Μοχάβι|Έρημο Μοχάβι]]· Διπλοειδές (2n=22)
* ''Opuntia clavata''
* ''Opuntia cochenillifera''
* ''Opuntia comonduensis''
* ''Opuntia curvospina''  Τετραπλοειδές (2n=44)
* ''Opuntia decumana''
* ''Opuntia decumbens'' – ''nopal de culebra'' (''νοπάλ ντε κουλέμπρα'')
* ''Opuntia dejecta''
* ''Opuntia diploursina'' - βρίσκεται πέριξ του [[Γκραν Κάνιον]] και του ''Lake Mead National Recreation Area''· Διπλοειδές (2n=22)
* ''Opuntia echinocarpa'' - δείτε ''Cylindropuntia echinocarpa''
* ''Opuntia echios''
** ''Opuntia echios'' ποικ. ''gigantea'' – φραγκοσυκιά Γκαλαπάγκος, [[Νησιά Γκαλαπάγκος]]
* ''Opuntia elata''
* ''Opuntia elatior'' <small>Mill.</small> – συνών. ''O. bergeriana''
* ''Opuntia engelmannii'' – φραγκοσυκιά του ''Engelmann'', φραγκοσυκιά γλώσσα αγελάδας, φραγκοσυκιά της ερήμου, φραγκοσυκιά δίσκος, φραγκοσυκιά του [[Τέξας]], κάκτος τσίτι· Εξαπλοειδές (2n=66)
* ''Opuntia erinacea'' Τετραπλοειδές (2n=44)
* ''Opuntia exaltata''
* ''Opuntia excelsa''
* ''Opuntia ficus-barbarica''
* [[Οπουντία η ινδική συκή]] ''(Opuntia ficus-indica)'' – Ινδικό σύκο οπουντία
* ''Opuntia fragilis'' – μικρή φραγκοσυκιά, εύθραυστος κάκτος, απαντάται στις Μεγάλες Πεδιάδες και δυτικότερα έως τη [[Βρετανική Κολομβία]]
* ''Opuntia galapageia''
* ''Opuntia gosseliniana'' – ιόχρους φραγκοσυκιά
** ''Opuntia gosseliniana'' ποικ. ''santa-rita'' – φραγκοσυκιά ''Santa Rita''
* ''Opuntia helleri''
* ''Opuntia hickenii''
* ''Opuntia humifusa'' – ανατολική φραγκοσυκιά (μερικές φορές περιλαμβάνεται στην ''O. compressa'')· Τετραπλοειδές (2n=44)
* ''Opuntia hyptiacantha''
* ''Opuntia inamoema'' <small>K. Schum.</small> – ''quipá'' (''κιπά'')
* ''Opuntia insularis''
* ''Opuntia invicta'' συνών. ''Corynopuntia invicta'', ''Grusonia invicta''
* ''Opuntia jamaicensis''
* ''Opuntia laevis''
* ''Opuntia lasiacantha''
* ''Opuntia leucotricha'' – δενδροειδής φραγκοσυκιά, κάκτος τα γένια του Ααρών, σηματοφόρος κάκτος, ''Duraznillo blanco'' (''Ντουρασνίγιο μπλάνκο''), ''nopal blanco'' ''(νοπάλ μπλάνκο)''
* ''Opuntia lindheimeri'' – φραγκοσυκιά γλώσσα αγελάδας
* ''Opuntia littoralis'' – ακταία φραγκοσυκιά, εξαπλούμενη φραγκοσυκιά
* ''Opuntia longispina''
* ''Opuntia macrocentra'' – μαυρό-ραχη φραγκοσυκιά, μωβ φραγκοσυκιά, απαντάται στις νοτιοδυτικές ΗΠΑ και βόρειο Μεξικό
* ''Opuntia macrorhiza'' – φραγκοσυκιά των πεδιάδων, βρίσκεται σε όλη την έκταση των Μεγάλων Πεδιάδων πλην των βορειότερων περιοχών (δεν βρίσκεται στη [[Βόρεια Ντακότα]]) και επεκτείνεται σποραδικά ανατολικότερα έως το [[Κεντάκι]], συνών. ''O. leptocarpa'' <small>MacKensen</small>, ''O. tenuispina'' <small>Engelm.</small>, ''O. tortispina'' <small>Engelm. & Bigelow</small>· Τετραπλοειδές (2n=44)
* ''Opuntia matudae'' – ''xoconostle'' - ''σοκονόστλε'' (συνών. ''Opuntia joconostle'')
* ''Opuntia maldonandensis''
* ''Opuntia maxima''
* ''Opuntia megacantha''
* ''Opuntia megarrhiza''
* ''Opuntia microdasys'' – κάκτος με αυτιά σαν λαγουδάκι, κάκτος με πουά
* ''Opuntia monacantha'' – κοινή φραγκοσυκιά
* ''Opuntia nichollii'' - Κατανεμημένη σε μεγάλο μέρος του Οροπεδίου του [[Κολοράντο]], από το Γκραν Κάνυον βορείως στο ''Price'', τη [[Γιούτα]] και ανατολικά στο σύνορο του Κολοράντο· Εξαπλοειδές (2n=66)
* ''Opuntia oricola''
* ''Opuntia ovata''
* ''Opuntia paraguayensis''
* ''Opuntia phaeacantha'' – φραγκοσυκιά [[τουλίπα]], περιλαμβάνει την φραγκοσυκιά οροπεδίου, καφέ-αγκαθωτή φραγκοσυκιά, φραγκοσυκιά [[Έρημος Μοχάβι|Μοχάβι]], φραγκοσυκιά ''Kingman''· Εξαπλοειδές (2n=66)
* ''Opuntia picardoi''
* ''Opuntia pinkavae'' – φραγκοσυκιά του ''Pinkava''· Οκτωπλοειδές (2n=88)
* ''Opuntia polyacantha'' – φραγκοσυκιά χερούλι τηγανιού, συναντάται στις Μεγάλες πεδιάδες, τη [[Μεγάλη Λεκάνη]], την Έρημο Μοχάβι, το [[Οροπέδιο Κολοράντο]] και τα [[Βραχώδη όρη]], συνών. ''O. rhodantha'' <small>K.Schum.</small>· Τετραπλοειδές (2n=44)
** ''Opuntia polyacantha'' ποικ. ''arenaria'' (συνών. ''O. erinacea'')
* ''Opuntia pubescens'' (συνών. ''O. pascoensis'' <small>Britton & Rose</small>)
* ''Opuntia pusilla'' – συρώμενος κάκτος, συνών. ''O. drummondii'' <small>Graham</small>
* ''Opuntia quitensis'' – Οπούντια κόκκινων κομβίων (συνών. ''O. macbridei'', ''O. johnsonii'', ''Platyopuntia quitensis'')
* ''Opuntia rastrera''
* ''Opuntia repens''

* ''Opuntia robusta''
* ''Opuntia rufida'' (μερικές φορές περιλαμβάνεται στην ''O. microdasys'')
* ''Opuntia schumannii''
* ''Opuntia soehrensii''
* ''Opuntia stenopetala'' (Μεγάλη Λεκάνη. ''O. riviereana'' <small>Backeb.</small>)
* ''Opuntia streptacantha''
* ''Opuntia stricta'' – στητή φραγκοσυκιά, ασπόνδυλη φραγκοσυκιά
* ''Opuntia subulata'' – συναντάται στη Νότιο Αμερική
* ''Opuntia sulphurea''
* ''Opuntia taylori''
* ''Opuntia tehuantepecana'' – ''nopal de caballo'' (''νοπάλ ντε καμπράγιο'')
* ''Opuntia tomentosa'' – φραγκοσυκιά μαλλιαρής ένωσης
* ''Opuntia triacantha''
* ''Opuntia trichophora'' Διπλοειδές (2n=22)
* ''Opuntia tuna''
* ''Opuntia velutina''
* ''Opuntia violacea''

===Πρωτύτερα στην Οπουντία ''(Opuntia)''===
* ''Austrocylindropuntia''
* ''Brasiliopuntia''
* ''Corynopuntia''
* ''Cylindropuntia''
* ''Disocactus phyllanthoides'' (ως ''Opuntia speciosa'')
* ''Micropuntia''
* ''Miqueliopuntia''

==Οικολογία==
[[Αρχείο:Cochinel Zapotec nests.jpg|thumb|250px|Παραδοσιακή «φωλέα ''Zapotec''» καλλιέργειας του εντόμου της κοχενίλης ''(cochineal)'' στην Οπουντία την ινδική συκή ''(Opuntia ficus-indica)'', [[Οαχάκα (πολιτεία)]].]]
Η Οπουντία απλώνεται σε μεγάλες αποικίες κλώνων, η οποία συμβάλλει στο να θεωρείται σε ορισμένα μέρη ως ένα [[επιβλαβές ζιζάνιο]].

Οι φραγκοσυκιές (ως επί το πλείστον οι ''Opuntia stricta'') είχαν αρχικά εισαχθεί στην Αυστραλία τον 18ο αιώνα για κήπους και αργότερα χρησιμοποιήθηκαν ως φυσική γεωργική περίφραξη και σε μια προσπάθεια να δημιουργηθεί μια  βιομηχανία βαφών [[κοχενίλη]]ς (βλέπε παραπλεύρως σχετική φωτογραφία). Γρήγορα έγιναν ένα ευρέως διαδεδομένο ζιζάνιο εισβολέας, μετατρέποντας τελικά μια έκταση 260.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων (101.000 τετραγωνικών μιλίων) γεωργικής γης, σε μια αδιαπέραστη πράσινη ζούγκλα από φραγκοσυκιές, σε ορισμένα σημεία ύψους 6,1 μέτρα (20 πόδια). Δεκάδες αγρότες, εκδιώχθηκαν από τη γη τους, από αυτό που ονόμαζαν η «πράσινη κόλαση»· τα εγκαταλελειμμένα σπίτια τους συνεθλίβησαν κάτω από το βάρος των κάκτων, οι οποίοι προελαύνουν με ρυθμό 1.000.000 στρέμματα (4.046,9 τετραγωνικών χιλιομέτρων - 1.562,5 τετραγωνικών μιλίων) ανά έτος. Το 1919, η [[Αυστραλιανή Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση]], καθιέρωσε το Κοινοπολιτειακό Διοικητικό Συμβούλιο Φραγκοσυκιάς ''(Commonwealth Prickly Pear Board)'', για το συντονισμό των προσπαθειών με τις πολιτειακές κυβερνήσεις για να εξαλείψουν το ζιζάνιο. Οι πρώτες προσπάθειες με τη μηχανική απομάκρυνση και τις δηλητηριώδεις χημικές ουσίες απέτυχε, οπότε, επιχειρήθηκε ως έσχατη λύση, ο βιολογικός έλεγχος. Ο [[σκώρος]] ''Cactoblastis cactorum'', από τη [[Νότια Αμερική]], οι προνύμφες του οποίου τρώνε φραγκόσυκα, εισήχθησαν το 1925 και γρήγορα μείωσαν τον πληθυσμό των κάκτων. Ο ''Alan Dodd'', γιος του πασίγνωστου εντομολόγου ''Frederick Parkhurst Dodd'', ήταν ο κορυφαίος υπάλληλος στην απειλή καταπολέμησης της φραγκοσυκιάς. Ένα ''Memorial Hall'' στην ''Chinchilla (''[[Κουίνσλαντ]]'')'', τιμά το σκώρο.

Ο ίδιος σκώρος, που εισήχθη τυχαία βορειότερα από τη φυσική κατανομή του, στη νότια [[Βόρεια Αμερική]], προκαλεί σοβαρές ζημίες σε ορισμένα αυτόχθονα είδη στην εν λόγω περιοχή.

Στα άλλα ζώα που τρώνε την Οπουντία ''(Opuntia)'', περιλαμβάνονται το [[σαλιγκάρι της νήσου φραγκοσυκιάς]] ''(prickly pear island snail)'' και τα ιγκουάνα του βράχου ''Cyclura''. Ο καρπός απολαμβάνεται από πολλά ζώα των άγονων περιοχών, κυρίως τα πτηνά, τα οποία έτσι βοηθούν και στη διανομή των σπόρων. Τα παθογόνα της Οπουντίας, περιλαμβάνουν το μύκητα ''sac fungus Colletotrichum coccodes'' και τον ιό ''Sammons' Opuntia virus''. Το [[μυρμήγκι]] ''Crematogaster opuntiae'' και η [[αράχνη]] ''Theridion opuntia'', ονομάζονται έτσι, λόγω της σύνδεσής τους με τις φραγκοσυκιές.

==Καλλιέργεια==
Στο Μεξικό η ''Βαλτιερίγια'' (''Valtierrilla'') είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός προϊόντων Οπουντίας. Κάθε χρόνο πραγματοποιείται τον Φεβρουάριο, η ''Exponopal expo'', η οποία διαθέτει ένα ευρύ φάσμα προϊόντων.
 
==Χρήσεις== 
===Ως τροφή===
====Διατροφικό περιεχόμενο====

[[Αρχείο:prickly pears.jpg|thumb|250px|left|Αποφλοιωμένα φραγκόσυκα προς πώληση στην αγορά, [[Σακατέκας]], Μεξικό.]]
[[Αρχείο:Captive Prickly Pear.JPG|thumb|250px|left|Φραγκοσυκιά, που καλλιεργείται για βρώση.]]
Οι Οπουντίες έχουν μέτρια περιεκτικότητα σε απαραίτητα θρεπτικά συστατικά, όπως εκτιμάται από το ποσό της [[Ημερήσια Αξία|Ημερήσιας Αξίας]] ''(DV)'' που παρέχεται σε μια μερίδα των 100 g, με μόνο [[διαιτητική ίνα|διαιτητικές ίνες]] (14% ''DV''), [[βιταμίνη C]] (23% ''DV'') και το [[διαιτητικό ανόργανο άλας]], [[μαγνήσιο]] (21% ''DV'') να έχουν σημαντική περιεκτικότητα (Πίνακας μέτρησης θρεπτικών συστατικών του USDA).

===Φυτοχημικά και λαϊκή ιατρική===
[[Αρχείο:PricklyPearClose.jpg|thumb|Κοντινή λήψη του φραγκόσυκου: Πέραν των μεγάλων ακίδων, σημειώστε τα ''γλωχίδια'' (τα λεπτά αγκαθάκια ή άλλως, τις ''γουρουνότριχες'') που εύκολα αποκολλόνται και που είναι πιθανό να προκαλέσουν δερματικό και οφθαλμικό κνησμό.]]
Η Οπουντία, περιέχει μια σειρά [[φυτοχημικά|φυτοχημικών]] σε μεταβλητές ποσότητες, όπως [[πολυφαινόλες]], [[διαιτητικά ανόργανα άλατα]] και [[βηταλαϊνη|βηταλαΐνες]] ''(betalains)''. Αναγνωρισμένες ενώσεις στο πλαίσιο της [[βασική έρευνα|βασικής έρευνας]] περιλαμβάνουν [[γαλλικό οξύ]], [[βανιλλικό οξύ]] και [[κατεχίνες]], ως παραδείγματα. Το σικελικό φραγκόσυκο περιέχει [[βηταλαϊνη]], [[μπετανίνη]]  και ''indicaxanthin'', με τα υψηλότερα επίπεδα στα φρούτα τους.

Στην Μεξικανική [[λαϊκή ιατρική]], ο πολτός και ο χυμός του θεωρούνται θεραπεία για [[πληγή|πληγές]] και [[φλεγμονή|φλεγμονές]] του [[πεπτικό σύστημα|πεπτικού]] και του [[ουροποιητικό σύστημα|ουροποιητικού]] συστήματος.

===Στην παραγωγή χρωστικής=== 
Το ''Dactylopius coccus'', είναι ένα έντομο ''(scale insect)'' από την οποία προέρχεται η βαφή [[κοχενίλη]]. Το ίδιο το ''D. coccus'' είναι ιθαγενές στη τροπική και υποτροπική [[Νότια Αμερική]] και το [[Μεξικό]]. Το έντομο, ένα κυρίως άμισχο παράσιτο, ζει στους κάκτους  του γένους Οπουντία ''(Opuntia)'', τρέφονται με την υγρασία και τα θρεπτικά συστατικά στο χυμό του κάκτου. Το έντομο παράγει [[καρμινικό οξύ]], το οποίο αποτρέπει τη θήρευσή του από τα άλλα έντομα. Το καρμινικό οξύ μπορεί να εξαχθεί από το σώμα και τα αυγά του εντόμου, για να κάνει το κόκκινο χρώμα.

Η κοχενίλη χρησιμοποιείται κυρίως ως ένας κόκκινος [[τροφικός χρωματισμός]] και [[καλλυντικό|καλλυντικών]]. Η βαφή της κοχενίλης χρησιμοποιήθηκε από τους λαούς των [[Αζτέκοι|Αζτέκων]] και των [[Μάγια]], της Κεντρικής και Βόρειας Αμερικής. Παραγόμενο σχεδόν αποκλειστικά στην [[Οαχάκα (πολιτεία)|Οαχάκα]], Μεξικό, από τους ιθαγενείς των παραγωγών, η κοχενίλη έγινε η δεύτερη πιο αξιόλογη εξαγωγή του Μεξικού μετά το ασήμι. Η χρωστική ουσία, καταναλωνόταν από όλη την [[Ευρώπη]] και ήταν σε τέτοια εκτίμηση, που η τιμή της ήταν εισηγμένη κανονικά στα Χρηματιστήρια Εμπορευμάτων του [[Λονδίνο]]υ και του [[Άμστερνταμ]].

Τώρα, η υψηλότερη παραγωγή κοχενίλης είναι από το [[Περού]], τις [[Καναρίους Νήσους]]  και τη [[Χιλή]]. Τρέχουσες ανησυχίες για την υγεία από τα τεχνητά πρόσθετα τροφίμων, έχουν ανανεώσει τη δημοτικότητα των βαφών κοχενίλης και η αυξημένη ζήτησή της κάνει την καλλιέργεια του εντόμου, μια ελκυστική ευκαιρία σε άλλες περιοχές, όπως το Μεξικό, όπου η παραγωγή κοχενίλης είχε πάλι υποχωρήσει, λόγω των πολυάριθμων φυσικών εχθρών του εντόμου ''(scale insect)''.

Εκτός της κοχενίλης, η κόκκινη βαφή [[βετανίνη]] μπορεί να εξαχθεί σε ορισμένα φυτά και από τις ίδιες τις Οπουντίες.

===Για γήινα τοιχώματα=== 
Το ρευστό («χυμός κάκτου»), που προέρχεται από τα 'μαξιλάρια' και τα στελέχη της Οπουντίας, ιδιαίτερα ''O. ficus-indica'', είναι ένα από τα πιο συχνά χρησιμοποιούμενα πρόσθετα στα [[γήινο ασβεστοκονίαμα|γήινα ασβεστοκονιάματα]].

===Για τη θεραπεία του νερού=== 
Η σάρκα («κολλώδης ουσία») του κάκτου έχει βρεθεί να καθαρίζει το νερό. Ένα έργο στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Φλόριντα, διερευνά το δυναμικό της για χαμηλού κόστους, μεγάλης κλίμακας καθαρισμό του νερού.

==Στην κουλτούρα==
[[Αρχείο:Coat of arms of Mexico.svg|thumb|250px|left|Το [[οικόσημο του Μεξικού]] απεικονίζει ένα Μεξικανικό [[Χρυσαετός|χρυσαετό]], σκαρφαλωμένο επάνω σε ένα [[κάκτος|κάκτο]] ''Opuntia'', κρατώντας ένα [[κροταλίας|κροταλία]].]]
Το [[οικόσημο του Μεξικού]] απεικονίζει ένα Μεξικανικό [[Χρυσαετός|χρυσαετό]], σκαρφαλωμένο πάνω σε ένα [[κάκτος|κάκτο]] Οπουντία ''(Opuntia)'', κρατώντας ένα [[κροταλίας|κροταλία]]. Σύμφωνα με την επίσημη ιστορία του Μεξικού, ο θυρεός είναι εμπνευσμένος από ένα θρύλο των Αζτέκων, σχετικά με την ίδρυση της [[Τενοτστιτλάν]]. Οι Αζτέκοι, μια νομαδική φυλή τότε, γύριζαν σε όλο το Μεξικό, προς αναζήτηση ενός θεϊκού σημαδιού, που θα τους έδειχνε το ακριβές σημείο, όπου επρόκειτο να χτίσουν την πρωτεύουσά τους. Ο Θεός τους [[Ουιτζιλοπότστλι]], τους πρόσταξε να βρουν έναν [[αετός|αετό]] που καταβρόχθιζε ένα φίδι, σκαρφαλωμένος στην κορυφή ενός κάκτου που φύτρωσε σ'ένα βράχο βυθισμένο σε μια λίμνη. Μετά από 200 χρόνια περιπλάνησης, βρήκαν το υποσχόμενο σημάδι, σε ένα μικρό νησί στην βαλτώδη [[λίμνη Τεξκόκο]] (''Texcoco''). Εκεί ίδρυσαν τη νέα πρωτεύουσά τους, Τενοτστιτλάν. Ο [[κάκτος]] (''O. ficus-indica''· [[Νάουατλ γλώσσα|Νάουατλ]]: ''tenochtli'' -  τενότστλι), γεμάτος από καρπούς, είναι το σύμβολο του νησιού της Τενοτστιτλάν.
[[Αρχείο:Coat of Arms of Malta 1975-1988.jpg|thumb|250px|left|Το [[οικόσημο της Μάλτα]]ς, από το 1975 έως το 1988.]]
Η εκδοχή του εθνοσήμου της Μάλτας κατά το 1975-1988, παρουσίαζε επίσης μια [[φραγκοσυκιά]], μαζί με μια παραδοσιακή ''dgħajsa'',  ένα φτυάρι, μια πιρούνα και τον αναδυόμενο ήλιο.

Οι φραγκοσυκιές κατέχουν ειρωνική σημασία τόσο στις κοινωνίες των Ισραηλινών όσο και των Παλαιστινίων.

Στα [[Αραβική γλώσσα|αραβικά]] ο κάκτος που ονομάζεται صبار ''ṣubbār''· Ο συγγενικός όρος ''sabr'', μεταφράζεται επίσης σε "υπομονή" ή "αντοχή". Η έννοια του ''sabr'', κατέχει μια εξέχουσα θέση στο μη βίαιο κίνημα αντίστασης στην Ισραηλινή στρατιωτική κατοχή. Ο κάκτος της φραγκοσυκιάς, αντιπροσωπεύει τον Παλαιστινιακό αγώνα για την ελευθερία, τόσο στην προφορική ιστορία όσο και στη λογοτεχνία. Ο διάσημος Παλαιστίνιος ποιητής Μαχμούντ Νταρουίς ''(Mahmoud Darwish)'', χρησιμοποιεί συχνά τον κάκτο της φραγκοσυκιάς ως σύμβολο του Παλαιστινιακού λαού στο έργο του. Η συγγραφέας Νάντια Ταϋσίρ Ντάμπαγκ ''(Nadia Taysir Dabbagh)'', συγκρίνει την ανθεκτικότητα του κάκτου με εκείνη του Παλαιστινιακού λαού, γράφοντας, «Η ιδέα είναι ότι, ακόμη και σε ένα άγονο ή σκληρό κλίμα ή περιβάλλον, οι Παλαιστίνιοι καταφέρουν και συνεχίζουν να ζουν και να επιβιώνουν, ενάντια σε όλες τις πιθανότητες». Ο διάσημος χαρακτήρας κινουμένων σχεδίων ''handala'', που δημιουργήθηκε από τον Παλαιστίνιο σκιτσογράφο ''Naji Salim al-Ali'', πήρε το όνομά του από το φραγκόσυκο, καθώς ''Handala'', είναι επίσης, άλλη μια λέξη για τον κάκτο, στην Παλαιστινιακή κουλτούρα. Ο ''Handala'', συνήθως απεικονίζεται έχοντας γυρισμένη την πλάτη του στο θεατή· ο θρύλος λέει, ότι ο ίδιος θα δείξει το πρόσωπό του, άπαξ και απελευθερωθούν οι Παλαιστίνιοι. Αργότερα, η μορφή του ''Handala'', υιοθετήθηκε από το [[Λαϊκό Μέτωπο για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης]].

Στο [[Ισραήλ]], ο καρπός ονομάζεται ''tsabar'' (προφέρεται ''tzabar'', [[Εβραϊκή γλώσσα|εβραϊκά]]: צבר) στα εβραϊκά. Αυτός ο κάκτος είναι επίσης η προέλευση του όρου ''sabra'', που χρησιμοποιείται προκειμένου να περιγράψει έναν Εβραίο που γεννήθηκε στο Ισραήλ. Ο υπαινιγμός είναι ότι ενώ είναι ακανθώδες, με αγκαθωτό δέρμα στο εξωτερικό του, στο εσωτερικό του είναι μαλακό και γλυκό, υπονωόντας, ότι αν και οι Ισραηλινοί ''sabras'' είναι τραχύς στο εξωτερικό τους, είναι γλυκύς και ευαίσθητοι, άπαξ και κάποιος τους γνωρίσει.

Οι φραγκοσυκιές χρησιμοποιούνται εδώ και αιώνες, τόσο ως πηγή τροφής όσο και ως ένας φυσικός φράχτης που φυλάσσει τα ζωντανά και σηματοδοτεί τα όρια μεταξύ των εδαφών της οικογένειας. Είναι απίστευτα ανθεκτικοί και συχνά επαναφυτρώνουν.

Ο κάκτος, δανείζει με το όνομά του ένα τραγούδι από το Βρετανικό ''jazz'' / κλασικό συγκρότημα ''«Portico Quartet»''. Το τραγούδι «Ο αντίπαλος μου», στο άλμπουμ ''Gaucho'' από το Αμερικανικό ''jazz-pop'' συγκρότημα ''«Steely Dan»'', αρχίζει με τις λέξεις: «Ο άνεμος οδηγούσε στο πρόσωπό μου / τη μυρωδιά του φραγκόσυκου.»

Το φθινόπωρο του 1961, η [[Κούβα]] έβαλε τα στρατεύματά της να φυτέψουν ένα φράγμα μήκος 13 χιλιομέτρων (8 μιλίων), με κάκτους Οπουντίας, κατά μήκος του βορειοανατολικού τμήματος του φράχτη των 28 χιλιομέτρων (17 μιλίων),ο οπoίος περιβάλλει τη [[Ναυτική Βάση Γκουαντάναμο]], προκειμένου να σταματήσει τη διαφυγή των Κουβανών από την Κούβα, που κατέφευγαν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτό βαπτίστηκε ως το «Παραπέτασμα του κάκτου» ''("Cactus Curtain")'', ένας υπαινιγμός για το «[[Σιδηρούν Παραπέτασμα]]» ''("Iron Curtain")'' της Ευρώπης και το «[[Παραπέτασμα από μπαμπού]]» ''("Bamboo Curtain")'' στην [[Ανατολική Ασία]].

==Δείτε επίσης==
* [[Φραγκοσυκιά]]
* [[Φραγκόσυκο]]

== Σημειώσεις ==
<references group="Σημ." />

== Παραπομπές==
<references />

==Βιβλιογραφία (στην Αγγλική)==
* Behan, Jeff (1995): The bug that changed history. ''Boatman's Quarterly Review'' **8**(2). [https://web.archive.org/web/20060621103349/http://gcrg.org/bqr/8-2/bug.htm HTML fulltext]
*
* Cota-Sánchez, J. Hugo (2002): Taxonomy, distribution, rarity status and uses of Canadian Cacti. ''Haseltonia'' **9*': 17–25 [http://scholar.google.com/scholar?q=Cota-S%C3%A1nchez,+J.+Hugo+(2002):+Taxonomy,+distribution,+rarity+status+and+uses+of+Canadian+Cacti.+Haseltonia+9:+17-25&hl=en&safe=off&um=1&ie=UTF-8&oi=scholart Google Scholar] [http://www.usask.ca/biology/cota-sanchez/lab/sec/canadian_cacti_abstract.pdf PDF abstract] 
* 
* Ott, Jonathan (1995): *In: Ayahuasca Analogues: Pangaean Entheogens*.
* 
* 
* 
* Trenary, Klaus (1997): Visionary Cactus Guide: *Opunita'' . Retrieved 2007-OCT-15.
* 

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Κατηγορία:Κακτοειδή
Κατηγορία:Χλωρίδα της Νότιας Αμερικής
Κατηγορία:Χλωρίδα της Κεντρικής Αμερικής
Κατηγορία:Φυτά εισβολείς
Κατηγορία:Κουζίνα της Μεσοαμερικής
Κατηγορία:Καρποί της ερήμου
Κατηγορία:Φρούτα της ερήμου
Κατηγορία:Φαρμακευτικά φυτά
Κατηγορία:Μεξικάνικη κουζίνα
Κατηγορία:Μεξικανικά αλκοολούχα ποτά
Κατηγορία:Φυτά που χρησιμοποιούνται στην Αυτόχθονη Αμερικανική κουζίνα