Μουρραιΐα του Κένιγκ

Η ***Μουρραιΐα του Κένιγκ*** (Λατινικά: ***Murraya koenigii*** ή ***Bergera koenigii***) ή κοινώς το **κάρυ (δέντρο)** (Αγγλικά: *curry tree*), είναι ένα τροπικό έως υποτροπικό δέντρο στην οικογένεια των Ρυτοειδών *(Rutaceae)*, το οποίο είναι εγγενές στην Ινδία και τη Σρι Λάνκα. Στα Ρυτοειδή περιλαμβάνονται ο απήγανος (*Ρυτή η βαρυόσμος*, *(Ruta graveolens)*, από την οποία παίρνει το όνομά της), τα εσπεριδοειδή και το είδος *M. η φοβοειδής*, *(Murraya paniculata)*.

Τα φύλλα του χρησιμοποιούνται σε πολλά φαγητά, στην Ινδία, Σρι Λάνκα, καθώς και στις γειτονικές χώρες. Συχνά χρησιμοποιούνται στις τροφές με κάρυ, τα φύλλα γενικά ονομάζονται «φύλλα κάρυ», αν και είναι επίσης κυριολεκτικά "φύλλα γλυκού *neem*" στις περισσότερες Ινδικές γλώσσες (σε αντίθεση με τα συνηθισμένα φύλλα *neem*, τα οποία είναι πολύ πικρά και ανήκουν στα Μελιοειδή *(Meliaceae)* και όχι στα Ρυτοειδή *(Rutaceae)*).

## Περιγραφή
left|thumb|200px|Τα μικρά του άνθη είναι λευκά και αρωματικά.

left|thumb|200px|Ώριμοι και άγουροι καρποί.

[thumb|200px|left|Στο [Τζαγιάντι (Αλιπουρντουάρ) [*Jayanti*] στο *Buxa Tiger Reserve* στην περιοχή *Jalpaiguri* της Δυτικής Βεγγάλης, στην Ινδία.]]

[left|thumb|200px|Φύλλα κάρυ, σε [δέντρο στο Ασσάμ.]]
Είναι ένα μικρό δέντρο, το οποίο αναπτύσσεται μεταξύ 4-8,7 m (13-31 ft), με έναν κορμό διαμέτρου έως 81 cm (32 in). Τα αρωματικά φύλλα είναι πτεροειδή, με 11-21 φυλλάδια, κάθε φυλλάδιο έχει μήκος 2-4 cm (0,79–1,57 in) και πλάτος 1-2 cm (0,39–0,79 in). Το φυτό παράγει μικρά λευκά άνθη που μπορούν να αυτο-επικονιαστούν για να παραγάγουν μικρά λαμπερά μαύρα μούρα τα οποία περιέχουν έναν ενιαίο, μεγάλο βιώσιμο σπόρο. Αν και ο πολτός του μούρου είναι βρώσιμος—με μια γλυκιά γεύση, η οποία όμως θυμίζει φάρμακο—σε γενικές γραμμές, ούτε ο πολτός, ούτε ο σπόρος, χρησιμοποιούνται για χρήση στη μαγειρική.

Το όνομα του είδους τιμά το βοτανολόγο *Johann Gerhard König*. Το γένος Μάρεϊ *(Murray)*, τιμά τον Σουηδό ιατρό και βοτανολόγο *Johann Andreas Murray* ο οποίος πέθανε το 1791.

## Χρήσεις
Τα φύλλα έχουν υψηλή αξία ως καρύκευμα στη νότια και δυτική ακτή της Ινδίας, στις μαγειρικές της Ινδίας και της Σρι Λάνκα, ιδιαιτέρως στις τροφές με κάρυ, συνήθως τηγανίζονται στο πρώτο στάδιο της προετοιμασίας, μαζί με το ψιλοκομμένο κρεμμύδι. Επίσης, χρησιμοποιούνται για την παρασκευή *thoran*, *vada*, *rasam* και *kadhi*.Στην φρέσκια μορφή, έχουν μικρή διάρκεια ζωής και δεν αντέχουν πολύ στο ψυγείο. Διατίθενται επίσης και αποξηραμένα, αν και το άρωμα είναι σε μεγάλο βαθμό κατώτερο. Τα φύλλα μπορούν επίσης να συλλεχθούν από φυτά τα οποία έχουν αναπτυχθεί σε οικίες, όπου επίσης καλλιεργούνται αρκετά εύκολα σε θερμότερες περιοχές του πλανήτη ή σε γλάστρες, εκεί όπου το κλίμα δεν είναι υποστηρικτικό στους εξωτερικούς χώρους.

Επίσης, τα φύλλα του *Murraya koenigii*, χρησιμοποιούνται ως βότανο στην ιατρική αγιουρβέντα.

Αν και συχνότερα χρησιμοποιούνται στις τροφές με κάρυ, τα φύλλα από το δέντρο κάρυ, μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε πολλά άλλα πιάτα, για να τα νοστιμίσουν. Στην Καμπότζη, οι Χμερ ψήνουν τα φύλλα σε μια ανοικτή φλόγα ή τα ψήνουν μέχρι να γίνουν τραγανά και στη συνέχεια τα θρυμματίζουν σε ένα πιάτο ξινισμένης σούπας, το οποίο ονομάζεται *maju krueng*.

Λόγω των χαρακτηριστικών του αρωματικών ιδιοτήτων, το φυτό χρησιμεύει στην παρασκευή σαπουνιών, λοσιόν σώματος, ποτ πουρί, αρωματικά αποσμητικά χώρου, αρωματικά σώματος, αρώματα, έλαια λουτρού και μασάζ, αρωματοθεραπεία, αρωματισμό πετσετών, ιαματικά λουτρά και κέντρα υγείας, θυμίαμα, ατμών προσώπου ή θεραπείες για τα μαλλιά.

Ελλείψει φύλλων τουλσί *(tulsi)*, τα φύλλα κάρυ χρησιμοποιούνται για Ινδουιστικές τελετές, όπως τις *pujas*.

## Διάδοση
[thumb|right|200px|Δομή του [αλκαλοειδές|αλκαλοειδούς *girinimbine*.]]
Οι σπόροι πρέπει να είναι ώριμοι και φρέσκοι για την φύτευση, οι αποξηραμένοι ή ζαρωμένοι καρποί, δεν επιβιώνουν. Μπορεί κανείς να φυτέψει ολόκληρο τον καρπό, αλλά είναι καλύτερο να αφαιρεθεί ο πολτός πριν από τη φύτευσή του σε μείγμα γλάστρας το οποίο διατηρείται υγρό, αλλά δεν είναι βρεγμένο.

Τα μοσχεύματα μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για πολλαπλασιασμό.

## Αλκαλοειδή
Τα αλκαλοειδή που βρέθηκαν στα φύλλα, τους μίσχους *(stalks)*  και τους σπόρους του δέντρου κάρυ, περιέχουν *mahanimbine*, *girinimbine*, *koenimbine* και *mahanine*.

## Σημειώσεις

;Παραπομπές σημειώσεων


## Υποσημειώσεις


## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
*  Gernot Katzer's Herb Pages on curry leaves
*  Plant Cultures: botany, history and uses of curry leaf plant

Κατηγορία:Ρυτοειδή
Κατηγορία:Βότανα
Κατηγορία:Ινδικά μπαχαρικά