Καταστατικό της Ρώμης

Το **Καταστατικό της Ρώμης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου** είναι η συνθήκη που ίδρυσε το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ). Υιοθετήθηκε σε διπλωματική διάσκεψη στη Ρώμη της Ιταλίας στις 17 Ιουλίου 1998 και τέθηκε σε ισχύ την 1 Ιουλίου 2002. Από τον Ιανουάριο του 2025, 125 κράτη είναι συμβαλλόμενα μέρη του καταστατικού. Μεταξύ άλλων, καθορίζει τη λειτουργία, τη δικαιοδοσία και τη δομή του δικαστηρίου.

Το Καταστατικό της Ρώμης καθιέρωσε τέσσερα βασικά διεθνή εγκλήματα: τη γενοκτονία, τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, τα εγκλήματα πολέμου και το έγκλημα της επίθεσης. Αυτά τα εγκλήματα «δεν υπόκεινται σε καμία παραγραφή». Σύμφωνα με το Καταστατικό της Ρώμης, το ΔΠΔ μπορεί να διερευνήσει και να ασκήσει δίωξη για τα τέσσερα βασικά διεθνή εγκλήματα μόνο σε περιπτώσεις όπου τα κράτη «δεν μπορούν» ή «δεν είναι πρόθυμα» να το πράξουν τα ίδια. Οι διατάξεις για το έγκλημα της επίθεσης δεν τέθηκαν σε ισχύ παρά μόνο μετά τον ορισμό του στη Διάσκεψη της Καμπάλα το 2010.

Η δικαιοδοσία του ΔΠΔ είναι συμπληρωματική προς τις δικαιοδοσίες των εγχώριων δικαστηρίων. Το Δικαστήριο έχει δικαιοδοσία για εγκλήματα μόνο εάν διαπράττονται στο έδαφος, από υπήκοο ή σε πλοίο νηολογημένο σε κράτος συμβαλλόμενο ή μη συμβαλλόμενο μέρος που έχει αποδεχτεί τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου ή εάν το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών υποβάλει παραπομπή.

Μετά από χρόνια διαπραγματεύσεων, με στόχο τη σύσταση ενός μόνιμου διεθνούς δικαστηρίου για τη δίωξη ατόμων που κατηγορούνται για γενοκτονία και άλλα σοβαρά διεθνή εγκλήματα, όπως εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα επίθεσης, η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών συγκάλεσε διπλωματική διάσκεψη πέντε εβδομάδων στη Ρώμη τον Ιούνιο του 1998 «για την οριστικοποίηση και την υιοθέτηση σύμβασης για την ίδρυση διεθνούς ποινικού δικαστηρίου».

## Περιεχόμενο
Το Καταστατικό της Ρώμης αποτελείται από προοίμιο και 13 κεφάλαια που χωρίζονται σε 128 άρθρα.

Το προοίμιο αναφέρει:

* Κεφάλαιο 1: Ίδρυση του Δικαστηρίου (Άρθρα 1 - 4)
* Κεφάλαιο 2: Δικαιοδοσία, Παραδεκτό και Εφαρμοστέο Δίκαιο (Άρθρα 5 - 21)
* Κεφάλαιο 3: Γενικές Αρχές Ποινικού Δικαίου (Άρθρα 22 - 33)
* Κεφάλαιο 4: Σύνθεση και Διοίκηση του Δικαστηρίου (Άρθρα 34 - 52)
* Κεφάλαιο 5: Ανάκριση και Δίωξη (Άρθρα 53 - 61) 
* Κεφάλαιο 6: Η Δίκη (Άρθρα 62 - 76) 
* Κεφάλαιο 7: Ποινές (Άρθρα 77 - 80)
* Κεφάλαιο 8: Έφεση και Αναθεώρηση (Άρθρα 81 - 85) 
* Κεφάλαιο 9: Διεθνής Συνεργασία και Δικαστική Συνδρομή (Άρθρα 86 - 102) 
* Κεφάλαιο 10: Εκτέλεση των Ποινών (Άρθρα 86 - 111) 
* Κεφάλαιο 11: Συνέλευση των Κρατών Μερών (Άρθρο 112) 
* Κεφάλαιο 12: Χρηματοδότηση (Άρθρα 113 - 118) 
* Κεφάλαιο 13: Τελικές Διατάξεις (Άρθρα 119 - 128)

## Μέρη του Καταστατικού
Από τα κράτη με πυρηνικά όπλα, η Ρωσία, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ υπέγραψαν το Καταστατικό, αλλά μετά απέσυραν την υπογραφή τους, η Κίνα, η Ινδία, το Πακιστάν και η Βόρεια Κορέα δεν είναι μέρη του Καταστατικού, και το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία είναι μέρη του Καταστατικού.

Η Ελλάδα υπέγραψε το Καταστατικό της Ρώμης στις 18 Ιουλίου 1998 και κατέθεσε το έγγραφο επικύρωσης του Καταστατικού της Ρώμης στις 15 Μαΐου 2002. Το επικύρωσε με τον νόμο 3003/2002 (ΦΕΚ Α’ 75/2002), οπότε έγινε πλήρες μέλος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Αυτό σημαίνει ότι οι ελληνικές αρχές συνεργάζονται με το ΔΠΔ και ότι η Ελλάδα δεσμεύεται από τις διατάξεις του Καταστατικού.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Το Καταστατικό της Ρώμης στα Αγγλικά και η μετάφρασή του στα Ελληνικά, όπως δημοσιεύθηκαν στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 8 Απριλίου 2002.

Κατηγορία:Συνθήκες της Ελλάδας
Κατηγορία:Διεθνείς συνθήκες
*