Οικογένεια Τολστόι

Ο **Οίκος Τολστόι** (ρωσικά: Толстой), είναι μια οικογένεια Ρώσων ευγενών (*dvoryanstvo*), που προσχώρησε στην υψηλή αριστοκρατία της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. 

Το ίδιο το όνομα *Τολστόι* προέρχεται από το ρωσικό επίθετο **' ( «ευσωμος»). Είναι απόγονοι του Αντρέι Χαριτόνοβιτς Τολστόι («ο Χοντρός»), ο οποίος μετακόμισε από [[Τσερνίχιβ|το Τσερνίγκοφ]] στη Μόσχα και υπηρέτησε υπό [[Βασίλειος Β΄ της Μόσχας|τον Βασίλειο Β' της Μόσχας]] τον 15ο αιώνα. 

Οι «άγριοι Τολστόι», όπως ήταν γνωστοί στην υψηλή κοινωνία της Αυτοκρατορικής Ρωσίας, έχουν αφήσει μια διαχρονική κληρονομιά στη ρωσική πολιτική, τη στρατιωτική ιστορία, τη λογοτεχνία και τις καλές τέχνες. 

Το πιο διάσημο μέλος της οικογένειας είναι ο συγγραφέας [[Λέων Τολστόι]].

== Προέλευση ==
Οι Τολστόι ήταν μια επαρχιακή οικογένεια [[Μοσχοβία|Μοσχοβιτών]] ευγενών'','' που ισχυρίζονταν καταγωγή από έναν μυθικό Λιθουανό ευγενή ονόματι Ίντρις, ο οποίος αναφέρεται από [[Πέτρος Τολστόι|τον Πιότρ Τολστόι]] πως υποτίθεται έφτασε από την [[Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία]] στο [[Τσερνίχιβ|Τσερνίγκοφ]] το 1353, την ίδια χρονιά που η πόλη έγινε μέρος του [[Μεγάλο Δουκάτο της Λιθουανίας|Μεγάλου Δουκάτου της Λιθουανίας]], μαζί με τους δύο γιους του, Λίτβινος (ή Λίτβονις, «Λιθουανός») και Ζίμοντεν (ή Ζίγκμοντ, «[[Σαμογιτία|Σαμογίτης]]») και μια [[ντρούζινα]] 3.000 ανδρών. 

Οι Λίτβονις και Ζίμοντεν πιθανώς αναφέρονται στα δύο κύρια μέρη της Λιθουανίας εκείνη την εποχή: η Σαμογιτία θεωρούνταν διοικητικά ξεχωριστή από την Κυρίως Λιθουανία (με τη στενή έννοια) για μεγάλο μέρος της ιστορίας. Ο Ίντρις υποτίθεται ότι στη συνέχεια ασπάστηκε την [[Ορθόδοξη Εκκλησία|Ανατολική Ορθοδοξία]] ως Λεόντιος και οι γιοι του ως Κωνσταντίνος και Φεοντόρ, αντίστοιχα. Η υιοθέτηση της θρησκείας των ντόπιων ήταν τυπική για την λιθουανική αριστοκρατία εκείνη την εποχή και χαρακτηριστική του λιθουανικού τρόπου διακυβέρνησης. 

Ο εγγονός του Κωνσταντίνου, Αντρέι Χαριτόνοβιτς, έλαβε το παρατσούκλι Τολστίι (που μεταφράζεται ως ''χοντρός'') από [[Βασίλειος Β΄ της Μόσχας|τον Βασίλειο Β΄ της Μόσχας,]] αφού μετακόμισε από το Τσερνίγκοφ στη Μόσχα.

Λόγω των [[Παγανισμός|παγανιστικών]] ονομάτων και του γεγονότος ότι το Τσερνίγκοφ εκείνη την εποχή κυβερνιόταν από [[Δημήτριος Α΄ Στάρσυ|τον Δημήτριο Α΄ Στάρσι,]] ορισμένες έρευνες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ήταν [[Λιθουανοί]] που έφτασαν από το [[Μεγάλο Δουκάτο της Λιθουανίας]], το οποίο τότε βρισκόταν σε σύγκρουση με το [[Κράτος του Τευτονικού Τάγματος]]. Ταυτόχρονα, δεν βρέθηκε ποτέ καμία αναφορά στον Ίντρις στα έγγραφα του 14ου-16ου αιώνα, ενώ τα [[Χρονικά του Τσερνίγκοφ]], που χρησιμοποίησε ο Πέτρος Τολστόι ως αναφορά, χάθηκαν. 

Τα πρώτα καταγεγραμμένα μέλη της οικογένειας Τολστόι έζησαν επίσης τον 17ο αιώνα. [[Οίκος του Ντούρνοβο|Ο Οίκος του Ντούρνοβο]] είναι ένας παράπλευρος κλάδος της οικογένειας Τολστόι. Ο Πέτρος Τολστόι είναι ο ιδρυτής του ομώνυμου κλάδου της οικογένειας. Του απονεμήθηκε ο τίτλος του [[Κόμης|κόμη]] από [[Πέτρος Α΄ της Ρωσίας|τον Μέγα Πέτρο]].

Ο άτιτλος κλάδος του ίδιου στελέχους κατάγεται από τον Ιβάν Αντρέεβιτς Τολστόι. Κοινός τους πρόγονος ήταν ο Αντρέι Βασίλιεβιτς Τολστόι, ο οποίος παντρεύτηκε τη Στεφανίδα Αντρέεβνα [[Οικογένεια Μιλοσλάφσκι|Μιλοσλάβσκαγια]], ξαδέρφη της [[Μαρία Μιλοσλάφσκαγια|τσαρίνας]].

== Στους Ναπολεόντειους Πολέμους ==
[[Αρχείο:Ostermann-tolstoi.jpg|δεξιά|μικρογραφία|Κόμης Αλεξάντερ Ιβάνοβιτς Όστερμαν-Τολστόι (1770–1857)]]
Δύο μέλη της οικογένειας συμμετείχαν ενεργά κατά τη διάρκεια των [[Ναπολεόντειοι Πόλεμοι|Ναπολεόντειων Πολέμων]]. Ο Κόμης **Πιότρ Αλεξάντροβιτς Τολστόι** (1761–1844) υπηρέτησε υπό [[Αλεξάντερ Σουβόροφ|τον Σουβόροφ]] σε πολέμους εναντίον της Πολωνίας και της [[Οθωμανική Αυτοκρατορία|Οθωμανικής Αυτοκρατορίας]], διορίστηκε στρατηγός υπασπιστής το 1797, πήγε ως πρεσβευτής στο [[Παρίσι]] το 1807 και προσπάθησε να πείσει [[Αλέξανδρος Α΄ της Ρωσίας|τον Αλέξανδρο Α΄]] να προετοιμαστεί για τον πόλεμο εναντίον της Γαλλίας, χωρίς όμως μεγάλη επιτυχία. Διετέλεσε κυβερνήτης της [[Αγία Πετρούπολη|Αγίας Πετρούπολης]] και [[Κροστάνδη|της Κρονστάνδης]] από το 1828 μέχρι τον θάνατό του.

**Ο Αλεξάντερ Ιβάνοβιτς Τολστόι** (1770–1857), καταγόμενος από έναν παράπλευρο κλάδο της οικογένειας, κληρονόμησε τον τίτλο του κηδεμόνα και τις περιουσίες του [[Ιβάν Όστερμαν|άτεκνου θείου του]], του τελευταίου των [[Όστερμαν]].

Διακρίθηκε για πρώτη φορά στη [[Μάχη του Τσάρνοβο]] τη νύχτα και το επόμενο πρωί της 23ης προς 24η Δεκεμβρίου 1806, όπου υπό τη διοίκησή του η 2η Μεραρχία του Ρωσικού Στρατού στην Πολωνία αντιστάθηκε για δεκαπέντε ώρες ενάντια σε ολόκληρο τον στρατό που διοικούσε ο [[Ναπολέων Βοναπάρτης|Ναπολέων]]. Από τους πιο αξιοθαύμαστους στρατηγούς του αντιναπολεόντειου συνασπισμού, ανταμείφθηκε για το θάρρος του στις μάχες στο Πούουτουσκ και [[Μάχη του Άιλαου|το Άιλαου]]. Στο Γούτστατ τραυματίστηκε τόσο σοβαρά που φοβήθηκαν για τη ζωή του. Στη μεγάλη [[μάχη του Μποροντίνο]], διοικούσε με λαμπρό τρόπο τις βασικές θέσεις μέχρι που έπεσε θύμα ηλεκτροπληξίας και απομακρύνθηκε από το πεδίο της μάχης. Ο Όστερμαν-Τολστόι τραυματίστηκε για άλλη μια φορά στη [[μάχη του Μπάουτσεν]] (1813), αλλά δεν εγκατέλειψε τη διοίκηση της δύναμής του. Το κορυφαίο επίτευγμά του ήταν η [[Μάχη του Κουλμ|νίκη στο Κουλμ]] (30 Αυγούστου 1813), η οποία του κόστισε τον ακρωτηριασμό του αριστερού χεριού. Όταν τελείωσε ο πόλεμος, διαφώνησε με τον Αυτοκράτορα, παραιτήθηκε και πέρασε το υπόλοιπο της ζωής του στην Ευρώπη.

== Στην υψηλή κοινωνία ==
[[Αρχείο:Tolstoy_rooms.jpg|μικρογραφία|Ακουαρέλα του Φιόντορ Τολστόι για το σπίτι του στη Μόσχα]]
Ο Κόμης **Φιόντορ Πέτροβιτς Τολστόι** (1783–1873), τον οποίο αναφέρει με συμπάθεια ο [[Αλεξάντρ Σεργκέγεβιτς Πούσκιν|Πούσκιν]] στον ''[[Ευγένιος Ονέγκιν|Ευγένιο Ονέγκιν]]'', ήταν ένας από τους πιο μοντέρνους Ρώσους ζωγράφους και σχεδιαστές της δεκαετίας του 1820. Αν και ετοίμασε εξαιρετικές εικονογραφήσεις για ''την Ντουσένκα'' του [[Ιππόλυτος Μπογκντάνοβιτς|Μπογκντάνοβιτς]], η γνήσια κλίση του ήταν η κέρινη μακέτα και ο σχεδιασμός [[Μετάλλιο|μεταλλίων]]. Καθώς σταδιακά τυφλώθηκε, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το σχέδιο και άρχισε να γράφει [[Μπαλέτο|μπαλέτα]] και [[Λιμπρέτο|λιμπρέτα]] για [[Όπερα|όπερες]]. Διορίστηκε Αντιπρόεδρος της Ακαδημίας Τεχνών το 1828. Πολλά από τα έργα του βρίσκονται στο Ρωσικό Μουσείο [[Αγία Πετρούπολη|της Αγίας Πετρούπολης]].

Ο Κόμης **Φιόντορ Ιβάνοβιτς Τολστόι** (1782–1846) ήταν ένας διαβόητος μέθυσος, γαστρονόμος και μονομάχος. Λέγεται ότι σκότωσε 11 άτομα σε [[Μονομαχία|μονομαχίες]]. Το 1803 συμμετείχε στον πρώτο ρωσικό [[Περίπλους|περίπλου]] της Γης. Αφού έκανε [[τατουάζ]] στο σώμα του στα [[Νήσοι Μαρκέζας|Μαρκέζας]] και διαπόμπευσε όλο το πλήρωμα, ο καπετάνιος [[Άνταμ Γιόχαν φον Κρούσενστερν|Κρούσενστερν]] αναγκάστηκε να τον εγκαταλείψει στις [[Αλεούτιες νήσοι|Αλεούτιες Νήσους]] κοντά [[Χερσόνησος Καμτσάτκα|στην Καμτσάτκα]] .

Όταν επέστρεψε στην Αγία Πετρούπολη, ο Κόμης Φιόντορ έλαβε το παρατσούκλι ''Αμερικάνετς'' («ο Αμερικανός»). Πολέμησε γενναία στον [[Γαλλική εισβολή στη Ρωσία|Πατριωτικό Πόλεμο του 1812]], αλλά σκανδάλισε ξανά την οικογένειά του, όταν παντρεύτηκε μια [[τσιγγάνα]] τραγουδίστρια το 1821. [[Αλεξάντρ Γκριμπογέντοφ|Ο Αλεξάντερ Γκριμπογέντοφ]] τον σατίρισε και ο ξάδερφός του, [[Λέων Τολστόι]], ο οποίος τον αποκάλεσε «εξαιρετικό, εγκληματία και ελκυστικό άνδρα», τον αναπαρέστησε ως Ντολόχοφ στο ''«[[Πόλεμος και Ειρήνη]]»'' .

== Στη ρωσική λογοτεχνία ==
Πολλοί από τους Τολστόι αφιέρωναν τον ελεύθερο χρόνο τους σε λογοτεχνικές ασχολίες. Για παράδειγμα, ο Κόμης **Αλεξέι Κωνσταντινόβιτς** (1817–75) ήταν αυλικός, αλλά και ένας από τους πιο δημοφιλείς Ρώσους ποιητές της εποχής του. Έγραψε αξιοθαύμαστες [[Μπαλάντα (μουσική)|μπαλάντες]], ένα ιστορικό μυθιστόρημα, μερικά ακόλαστα ποιήματα και [[Σάτιρα|σάτιρες]], που δημοσιεύτηκαν με το ψευδώνυμο [[Κόζμα Προύτκοφ]]. Η διαρκής συμβολή του στη ρωσική λογοτεχνία ήταν μια τριλογία ιστορικών δράματος, βασισμένη στο έργο ''[[Μπορίς Γκοντουνόφ]]'' του [[Αλεξάντρ Σεργκέγεβιτς Πούσκιν|Πούσκιν]].
[[Αρχείο:Tolstoy_kramskoy.jpg|δεξιά|μικρογραφία|Το πορτρέτο του [[Λέων Τολστόι|Λέοντος Τολστόι]] από τον [[Ιβάν Κραμσκόι|Κραμσκόι]] (1873)]]
Ο Κόμης **Λέων Νικολάεβιτς** (1828–1910), ευρύτερα γνωστός στο εξωτερικό ως [[Λέων Τολστόι]], αναγνωρίζεται ως ένας από τους μεγαλύτερους μυθιστοριογράφους όλων των εποχών. Αφού ξεκίνησε την σταδιοδρομία του στον στρατό, άρχισε να στρέφεται στη συγγραφή βιβλίων, όταν υπηρέτησε στην [[Τσετσενία]], και ήδη το πρώτο του διήγημα, ''το Ντέτστβο'' («Παιδικά Χρόνια»), ήταν κάτι εντελώς διαφορετικό από οτιδήποτε είχε γραφτεί πριν από αυτόν. Στο οικογενειακό του κτήμα [[Γιάσναγια Πολιάνα]] κοντά [[Τούλα|στην Τούλα]], δημιούργησε δύο μυθιστορήματα, ''[[Πόλεμος και Ειρήνη|το «Πόλεμος και Ειρήνη»]]'' και ''[[Άννα Καρένινα|το «Άννα Καρένινα»]]'', τα οποία αναγνωρίζονται ευρέως ως ένα από τα καλύτερα μυθιστορήματα που γράφτηκαν ποτέ. 

Αργότερα ανέπτυξε ένα είδος μη παραδοσιακής χριστιανικής φιλοσοφίας, η οποία περιγράφεται στο έργο του ''«[[Η Βασιλεία του Θεού είναι Μέσα Σου]]»'', το οποίο ενέπνευσε [[Ράινερ Μαρία Ρίλκε|τον Ράινερ Μαρία Ρίλκε]] και [[Μαχάτμα Γκάντι|τον Μοχάντας Γκάντι]], τότε νεαρό δικηγόρο, του οποίου η επιρροή επεκτάθηκε στον [[Μάρτιν Λούθερ Κινγκ|Μάρτιν Λούθερ Κινγκ Τζούνιορ]] και [[Τζέιμς Μπέβελ|τον Τζέιμς Μπέβελ]].

Από τα δεκατρία παιδιά του, τα περισσότερα πέρασαν τη ζωή τους είτε προωθώντας τις διδασκαλίες του είτε καταγγέλλοντάς τες. Η μικρότερη κόρη και γραμματέας του, **Αλεξάνδρα Λβόβνα** (1884–1979), είχε μια ιδιαίτερα ταραγμένη ζωή. Αν και μοιραζόταν με τον πατέρα της το δόγμα της μη βίας, ένιωθε ότι ήταν καθήκον της να συμμετάσχει στα γεγονότα του [[Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος|Α' Παγκοσμίου Πολέμου]].

Ο Κόμης **Αλεξέι Νικολάεβιτς Τολστόι** (1883–1945) ανήκε σε διαφορετικό κλάδο της οικογένειας. Τα πρώτα διηγήματά του, που δημοσιεύθηκαν τη δεκαετία του 1910, επικρίθηκαν από τους κριτικούς για υπερβολικό [[Νατουραλισμός (λογοτεχνία)|νατουραλισμό]] και αχαλίνωτο ερωτισμό. Μετά την [[Ρωσική Επανάσταση|Επανάσταση]] μετανάστευσε για λίγο στη Γερμανία, αλλά στη συνέχεια άλλαξε τις πολιτικές του απόψεις και επέστρεψε στη [[Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών|Σοβιετική Ένωση]]. Τα μυθιστορήματά του επιστημονικής φαντασίας ''Αελίτα'' (1923), για ένα ταξίδι στον [[Άρης (πλανήτης)|Άρη]], και ''[[Η Ακτίνα του Θανάτου Γκάριν]]'' (1927) εξακολουθούν να είναι δημοφιλή στους αναγνώστες. Στα τελευταία του χρόνια δημοσίευσε δύο μακροσκελή μυθιστορήματα με ιστορικά θέματα. 

Ως ένθερμος υποστηρικτής του [[Ιωσήφ Στάλιν]], έγινε γνωστός ως «Κόκκινος Κόμης» ή «Σύντροφος Κόμης» και τα έργα του αναγνωρίστηκαν ως κλασικά της [[Ρωσική λογοτεχνία|σοβιετικής λογοτεχνίας]]. Το μεγαλύτερο μέρος της φήμης του μειώθηκε λόγω του [[Σοσιαλιστικός ρεαλισμός|σοσιαλιστικού ρεαλισμού]], αλλά ο χαρακτήρας του, ο [[Μπουρατίνο]], που αποτελεί παιδικό παραμύθι, διατηρεί την ισχυρή του κληρονομιά στο νεότερο κοινό της Ρωσίας και σε ολόκληρο τον πρώην σοβιετικό χώρο, εμφανιζόμενος ως δημοφιλές ανάγνωσμα, ταινία και σε μια ποικιλία παράγωγων μορφών.

Η εγγονή του, **Τατιάνα Τολστάγια** (γεννημένη στις 3 Μαΐου 1951), είναι μια από τις σημαντικότερες Ρωσίδες συγγραφείς διηγημάτων. Ένα άλλο μέλος της οικογένειας είναι ο Κόμης **Νικολάι Τολστόι-Μιλοσλάφσκι''' (γεννημένος το 1935), Βρετανός ιστορικός και μοναρχικός, και σήμερα ονομαστικός επικεφαλής του Οίκου Τολστόι.

## Μετά τη Ρωσική Επανάσταση
Μερικά από τα μέλη της οικογένειας Τολστόι εγκατέλειψαν τη Ρωσία μετά τη Ρωσική Επανάσταση και την επακόλουθη εγκαθίδρυση της Σοβιετικής Ένωσης και πολλοί από τους συγγενείς και τους απογόνους του Λέοντα Τολστόι ζουν σήμερα στη Σουηδία, τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η τελευταία επιζώσα εγγονή του Λέοντα Τολστόι, η Κόμισσα Τατιάνα Τολστόι-Πάους, πέθανε το 2007 στο αρχοντικό Χέρεστα στη Σουηδία, το οποίο ανήκει στους απογόνους του Λέοντα Τολστόι στην οικογένεια Πάους. Δύο από τους δισέγγονους του Λέοντα Τολστόι είναι ο Πιότρ Τολστόι, Ρώσος τηλεοπτικός παρουσιαστής και βουλευτής της Κρατικής Δούμας από το 2016, και ο Βλάντιμιρ Τολστόι, δημοσιογράφος και σύμβουλος του Προέδρου της Ρωσίας για θέματα πολιτισμού. 

## Αξιοσημείωτοι άνθρωποι
[μικρογραφία|Οικόσημο του [Κόμης|κομιτικού κλάδου της οικογένειας]]

*

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Επίσημη ιστοσελίδα της οικογένειας και του μουσείου του Λέοντα Τολστόι
* Επίσημος ιστότοπος του Περιοδικού Μελετών Τολστόι
* Η Κληρονομιά του Τολστόι για την Ανθρωπότητα: Ένα Μανιφέστο για τη Μη Βία, Μέρος 1
* Η Κληρονομιά του Τολστόι για την Ανθρωπότητα: Ένα Μανιφέστο για τη Μη Βία, Μέρος 2
* Ρωσικός Στρατός κατά τη διάρκεια των Ναπολεόντειων Πολέμων
* Αρχεία ήχου

Κατηγορία:Ρωσικές ευγενείς οικογένειες