Κρατήρας του Δαρείου

μικρογραφία|Ο κρατήρας του Δαρείου στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Νάπολης (340-320 π.Χ.).
Ο **Κρατήρας του Δαρείου** είναι ένα διάσημο βάζο ζωγραφισμένο από έναν ανώνυμο αγγειογράφο της Απουλίας στην Μεγάλη Ελλάδα, κοινώς γνωστό και ως Ζωγράφος του Δαρείου, τον πιο εξέχοντα εκπρόσωπο της τελευταίας περιόδου του «Διακοσμητικού Ρυθμού» στην ερυθρόμορφη αγγειογραφία της Νότιας Ιταλίας . Το βάζο κατασκευάστηκε μεταξύ 340 και 320 π.Χ., πιθανώς σε ένα μεγάλο εργαστήριο που έμοιαζε με εργοστάσιο στην ελληνική πόλη Τάραντα (αρχαίος Τάρας), της Μεγάλης Ελλάδας, πολύ πριν από την πτώση του Τάραντα στους Ρωμαίους το 272 π.Χ. Είναι ένα σημαντικό έργο της αγγειογραφίας της Απουλίας.

Ο «Κρατήρας του Δαρείου» ανακαλύφθηκε το 1851 κοντά στην Κάνοζα της Απουλίας και τώρα εκτίθεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Νάπολης (H3253). Πρόκειται για έναν μεγάλο ελικοειδή *[[Κρατήρας (αγγείο)|κρατήρα]]*, ύψους 1,3 μέτρων και περιφέρειας 1,93 μέτρων.

Το αγγείο περιέχει αρκετές επιγραφές, μερικές από τις οποίες κατονομάζουν μεμονωμένες μορφές, αλλά υπάρχουν και συλλογικά ονόματα (όπως *πέρσαι* - Πέρσες). Αυτές οι επιγραφές μπορούν να θεωρηθούν ως "tituli". Όλος ο διαθέσιμος χώρος στο αγγείο χρησιμοποιείται για μορφικές απεικονίσεις, διατεταγμένες σε δύο ή τρεις ζώνες. Ορισμένες μεμονωμένες ζώνες είναι διακοσμημένες με πλούσιες διακοσμητικές ζωφόρους. Ο ζωγράφος του Δαρείου θεωρείται ο πρώτος ζωγράφος που αξιοποίησε πλήρως τις δυνατότητες της αγγειογραφίας μεγάλου μεγέθους. Το σχεδιαστικό του στυλ θεωρείται ιδιαίτερα καλό, ιδιαίτερα στα πρόσωπα, τα οποία συχνά απεικονίζει σε προφίλ τριών τετάρτων.

## Θεματογραφία

### Λαιμός του αγγείου: Σκηνές μάχης
μικρογραφία|Σκηνή μάχης μεταξύ Ελλήνων και Περσών, στον λαιμό του αγγείου.
Ο λαιμός του αγγείου απεικονίζει σκηνές μάχης μεταξύ Ελλήνων και Περσών. Γενικά πιστεύεται ότι αυτές οι σκηνές αντιπροσωπεύουν τις μάχες μεταξύ του Μεγάλου Αλεξάνδρου και του Δαρείου Γ΄, και όχι τις προηγούμενες μάχες των στρατευμάτων του Δαρείου του Μεγάλου κατά τον πρώτο περσικό πόλεμο.

### Άνω επίπεδο: Έλληνες θεοί
μικρογραφία|Τα τρία επίπεδα στο σώμα του αγγείου: Έλληνες θεοί, το Πολεμικό Συμβούλιο του Δαρείου και η είσπραξη φόρων.
Πάνω από τον Δαρείο εντοπίζεται μια σειρά από Έλληνες θεούς: η Άρτεμις ιππεύοντας ένα ελάφι, ο Απόλλωνας καθισμένος κρατώντας έναν κύκνο, η Αφροδίτη μαζί με τον Έρωτα, ο Δίας κρατώντας έναν φτερωτό κεραυνό, η Ελλάδα όρθια, η Αθηνά κρατώντας μια ασπίδα, η Απάτη κρατώντας δύο δάδες, η Ασία καθισμένη σε βωμό, δίπλα σε μια κολόνα που κρατάει μια κεφαλή (πιθανώς ξόανου).

### Μεσαίο Επίπεδο: Ο Δαρείος και η αυλή του
Ο Δαρείος Γ' απεικονίζεται καθισμένος, φορώντας ένα μακρύ, περίτεχνο, μανικετό χιτώνα και ένα ψηλό περσικό καπέλο. Ένας σωματοφύλακας στέκεται πίσω του, καθώς ο Δαρείος ακούει μια αλληγορία του περσικού λαού, που τον διατάζει να μην επιτεθεί στους Έλληνες. Ο Δαρείος θα μπορούσε επίσης να ακούει απλώς έναν αγγελιοφόρο. Ο Ξέρξης Α΄, που εξακολουθεί να είναι πρίγκιπας, λέγεται ότι απεικονίζεται, δεύτερος από δεξιά. Η σκηνή της ακροαματικής που παραχώρησε ένας Αχαιμενίδης ηγεμόνας φαίνεται να ήταν αρκετά συμβατική και εμφανίζεται με παρόμοιο τρόπο και στο διάζωμα του τάφου του Λυκίου ηγεμόνα Αρβίνα.

### Κατώτερο Επίπεδο: είσπραξη φόρων
μικρογραφία|Υπολογισμοί του φοροσυλέκτη στον άβακά του.
Ένας φοροεισπράκτορας, ο Βασιλικός Ταμίας, φαίνεται να λαμβάνει πληρωμές από διάφορα κατακτημένα έθνη, των οποίων οι εκπρόσωποι σκύβουν μπροστά του. Πάνω σε ένα τραπέζι βρίσκεται ένας πίνακας μετρήσεων (ένας πίνακας λογιστικών υπολογισμών ή άβαξ, που χρησιμοποιείται για περίπλοκους υπολογισμούς), με μια σειρά από μικρά βότσαλα ή μετρητές μπροστά από τους ελληνικούς αριθμούς με σκοπό των υπολογισμό μεγάλων αριθμών.  Το σύμβολο "O" εμφανίζεται στον πίνακα υπολογισμών, ένα βοιωτικό σύμβολο για τον οβολό, ή μικρή μονάδα. Η χρήση βότσαλων σε μια σανίδα για την πραγματοποίηση υπολογισμών αποτυπώνεται μέχρι και στη σύγχρονη εποχή από το γεγονός ότι η λέξη *calx* σημαίνει «βότσαλο» στα λατινικά, η οποία είναι η ετυμολογική ρίζα της λέξης «υπολογισμός/ calculation».

Ο πίνακας περιέχει τα γράμματα M (= 10.000), Ψ (Βοιωτικό για το 1.000), H (= 100), Δ (= 10) και 16x16εσ (=5, ή πιθανώς το σύμβολο μονάδας για τη δραχμή). Λευκά βότσαλα εναποτίθενται δίπλα σε κάθε γράμμα για να δείξουν τον αριθμό κάθε μονάδας ποσότητας. Δίπλα τους εμφανίζονται τα προηγούμενα σύμβολα που χρησιμοποιούνταν για να αναπαραστήσουν τα ελληνικά νομίσματα: Οβολός (βοιωτικό σύμβολο Ο, 1/6 της δραχμής), μισός Οβολός (С) και ένα τέταρτο του Οβολού (Τ). Αυτά τα σύμβολα μοιάζουν με αυτά που βρίσκονται στον άβακα της Σαλαμίνας. Ο αριθμός που φαίνεται εδώ είναι πιθανώς 1741 και 4/6 δραχμές. Ο φοροεισπράκτορας κρατά επίσης ένα ανοιχτό δίπτυχο (δίφυλλη κηρώδη πλάκα) στο οποίο μπορούν να διαβαστούν τα γράμματα TAΛNTA:H, που πιθανώς σημαίνουν *τάλ'αντα εκατόν*' («εκατό τάλαντα»). 

## Επιρροές
Το αγγείο του Δαρείου μπορεί να απεικόνιζε μια σκηνή από ένα αρχαίο ελληνικό δράμα.  Η απεικόνιση του Δαρείου στο αγγείο με το όνομά του πιθανώς προέρχεται, όσον αφορά τις λεπτομέρειες, από το έργο *«Πέρσες» του Φρύνικου*, όπως συμπέρανε ο C. Anti το 1952, και ακολούθως ο Schmidt το 1960. Ωστόσο, όπως σημειώνει ο Oliver Taplin στο Pots and Plays, 2007, σ. 235-7, οι μόνες ισχυρές ενδείξεις τραγικής αναφοράς είναι ο ίδιος ο Δαρείος και ο γέρος με στολή παιδαγωγού στο βάθρο που φέρει την επιγραφή ΠΕΡΣΑΙ, ο οποίος πιθανόν να εκτελεί το ρόλο του αγγελιοφόρου. Ο Taplin υποθέτει ότι η εικονογραφία της τραγωδίας «θα μπορούσε να αφομοιωθεί σε άλλα πλαίσια χωρίς κίνδυνο σύγχυσης», ό.π., σ. 237.

## Αγγειογραφίες

Αρχείο:Darius_detail_on_the_Darius_vase.jpg|εναλλ.=Depiction of Darius III of Persia and its inscription (ΔΑΡΕΙΟΣ, top right) on the "Darius Vase"| Απεικόνιση του Δαρείου Γ΄ της Περσίας και η επιγραφή του ονόματός του (ΔΑΡΕΙΟΣ, πάνω δεξιά) πάνω στον "Κρατήρα του Δαρείου"
Αρχείο:Darius-Vase.jpg|εναλλ.=Drawing of Darius on the vase.| Αγγειογραφία του Δαρείου στο βάζο.
Αρχείο:Darius_receiving_advice_on_the_Darius_vase.jpg|εναλλ.=Darius receiving advice from the Persians.| Ο Δαρείος λαμβάνει συμβουλές από τους Πέρσες.
Αρχείο:Abax_from_Darius_Vase.jpg|εναλλ.=Abax depicted on the Darius vase| Ο Άβαξ όπως απεικονίζεται στον κρατήρα του Δαρείου 
Αρχείο:Darius_vase_Tax_collection.jpg|εναλλ.=The Tax collector scene.| Η σκηνή του φοροεισπράκτορα.
Αρχείο:Darius_Vase_Battle_between_Greeks_and_Persians.jpg|εναλλ.=Battle between Greeks and Persians, on the reverse of the Darius Vase.| Μάχη μεταξύ Ελλήνων και Περσών, στο πίσω μέρος του αγγείου του Δαρείου.


## Δείτε επίσης

* Αγγειογραφία της Απουλίας

## Αναφορές


## Πηγές
* Margot Schmidt. *Der Dareiosmaler und sein Umkreis: Untersuchen zur Spätapulischen Vasenmalerei*, Μόναχο: Aschendorff, 1960.
* Jean-Marc Moret. *L'Ilioupersis dans la céramique italiote, les mythes et leur express figurée au IVe siècle*, Institut Suisse de Rome, 1975.
* Thomas Morard, *Horizontalité et verticalité.* *Le bandeau humain et le bandeau divin chez le Peintre de Darius*, Mainz, von Zabern, 2009.
* Αλέξανδρος Καμπίτογλου, Άρθουρ Ντέιλ Τρένταλ.* Τα ερυθρόμορφα αγγεία της Απουλίας*, II, *Ύστερη Απουλική*, Οξφόρδη, 1982: σελ.&nbsp;482-522. Βιβλιογραφία.
* Christian Aellen, Alexandre Cambitoglou, Jacques Chamay. *Le peintre de Darius et son milieu, Vases grecs d'Italie Méridionale, Hellas et Roma*, Genf 1986.
* Άρθουρ Ντέιλ Τρένταλ . *Rotfigurige Vasen aus Unteritalien und Sizilien. Ein Handbuch.* von Zabern, Mainz 1991 (Kulturgeschichte der Antiken Welt Vol. 47),  (σελ.&nbsp;85-177).
* Françoise-Hélène Massa-Pairault. *Le Peintre de Darius et l'actualité. De la Macédoine à la Grande Grèce*, στο *L'incidenza dell'Antico II: studi in memore di Ettore Lepore*, Napoli, 1996.
* Rolf Hurschmann. *Dareios-Maler*, στο Der Neue Pauly Vol. 3 (1997), col. 324.
* Claude Pouzadoux, *Guerre et paix en Peucétie à l'époque d'Alexandre le Molosse (notes sur quelques vases du Peintre de Darius)*, στο *Le Canal d'Otrante et la Méditerranée antique et médiérite de Universéitre*, colloque Organe (20-21 Νοεμβρίου 2000), Edipuglia, Μπάρι, 2005.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Κατηγορία:Δαρείος Γ΄
Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις