Μπρυζ

Η **Μπρυζ** ή Βρύγη (, , , , , , , ) είναι πόλη στη Φλάνδρα του Βελγίου. Είναι η πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη της επαρχίας Δυτική Φλάνδρα. Την 1η Ιανουαρίου 2024 η Μπρυζ είχε πληθυσμό 119.748 κατοίκων. Το 2002 ορίστηκε Πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης.

Η περιοχή ολόκληρης της πόλης καταλαμβάνει έκταση μεγαλύτερη των 13.840 εκταρίων περιλαμβανομένων και 1.075 εκταρίων πλάι στην ακτή από το Ζέεμπρυγκε (Zeebrugge) το όνομα του οποίου σημαίνει "η Μπρυζ της θάλασσας". Το ιστορικό κέντρο της πόλης αποτελεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της Ουνέσκο. Έχει οβάλ σχήμα και έκταση 430 εκταρίων. 

Μαζί με ορισμένες άλλες πόλεις του Βορρά, όπως το Άμστερνταμ και η Στοκχόλμη, χαρακτηρίζεται ως "Βενετία του Βορρά". Η οικονομική της σημασία είναι υψηλή, λόγω του λιμένα της και, κάποτε, ήταν η κορυφαία εμπορική πόλη του κόσμου.

## Προέλευση του ονόματος
Η τοποθεσία μνημονεύεται ως *Bruggas, Brvggas, Brvccia* την περίοδο 840 - 875, στη συνέχεια ως *Bruciam*, *Bruociam* το 892, *Brutgis uico* (τέλη του 9ου αιώνα), *in portu Bruggensi* (περίπου το 1010), *Bruggis* (1012), *Bricge* (1037, στο Αγγλοσαξωνικό χρονικό), *Brugias* (1072), *Bruges* (1080–1085), *Bruggas* (γύρω στο 1084), *Brugis* (1089), και *Brugge* (1116).

Το όνομα πιθανόν προέρχεται από την παλαιά ολλανδική λέξη για τη γέφυρα (*brucge, brugge* (ή *brugghe*, *brigghe*, *bregghe*, *brogghe*), στα σύγχρονα ολλανδικά *Brug*. Η μορφή *brugghe* είναι πιθανόν παραλλαγή της λέξης στη Νότια Ολλανδία. Τόσο η ολλανδική όσο και η αγγλική λέξη "bridge" προέρχονται από την πρωτογερμανική **brugjō-*.

## Ιστορία
### Οι ρίζες
Ελάχιστα ίχνη ανθρώπινης παρουσίας υπάρχουν στην περιοχή από την εποχή της προρωμαϊκής Γαλατίας. Οι πρώτες οχυρώσεις εμφανίζονται όταν ο Ιούλιος Καίσαρας κατέκτησε τους Μενάπιους τον 1ο π.Χ. αιώνα, για να προστατεύονται οι παράκτιες περιοχές από τους πειρατές. Οι Φράγκοι διαδέχτηκαν τους Γαλλορωμαίους περίπου τον 4ο αιώνα και ονόμασαν τη διοικητική περιοχή *Pagus Flandrensis*. Οι επιδρομές των Βίκινγκς τον 9ο αιώνα ανάγκασαν τον Βαλδουίνο Α΄, κόμητα της Φλάνδρας να ενισχύσει τις ρωμαϊκές οχυρώσεις. Το εμπόριο γρήγορα ξανάρχισε με την Αγγλία και τη Σκανδιναβία.

### Η χρυσή εποχή (12ος - 15ος αιώνας)

Η Μπρυζ απέκτησε σημασία λόγω της διόδου διαμέσου της παλίρροιας, που ήταν μεγάλης σπουδαιότητας για το τοπικό εμπόριο. Η δίοδος αυτή ήταν τότε γνωστή ως "χρυσή δίοδος".  Η Μπρυζ έγινε πόλη με διάταγμα της 27ης Ιουλίου 1128 και κατασκευάστηκαν νέα τείχη και κανάλια. Η σταδιακή απόθεση ιλύος, γύρω στα 1050, είχε προκαλέσει την άμεση απώλεια πρόσβασης προς τη θάλασσα. Το 1134, όμως, μια θύελλα αποκατέστησε αυτή την πρόσβαση μέσω της φυσικής δημιουργίας ενός καναλιού στο Σβιν. Καθώς ο νέος βραχίονας της θάλασσας απλωνόταν ως την πόλη Ντάμμε, αυτή έγινε το εμπορικό προπύργιο της Μπρυζ.

#### Εμπόριο
Η Μπρυζ είχε στρατηγική θέση στο σταυροδρόμι μεταξύ των δρόμων της Χανσεατικής ένωσης και των νοτιότερων εμπορικών δρόμων. Την πόλη είχαν ήδη περιλάβει στο κύκλωμα εκθέσεων γαλλικών και φλαμανδικών υφασμάτων στις αρχές του 13ου αιώνα, αλλά όταν το παλαιό σύστημα εκθέσεων κατέρρευσε, οι επιχειρηματίες της Μπρυζ καινοτόμησαν: Ανέπτυξαν, η δανείστηκαν από την Ιταλία, νέες μορφές εμπορικού καπιταλισμού, σύμφωνα με τις οποίες μερικοί έμποροι μοιράστηκαν τους κινδύνους (και τα κέρδη) διαμοιράζοντας τις γνώσεις τους επί των αγορών. Εγκαθίδρυσαν νέες μεθόδους εμπορικών συναλλαγών, περιλαμβανομένων των συναλλαγματικών και των πιστωτικών επιστολών. Η πόλη καλοδέχτηκε τους ξένους εμπόρους, κυρίως Πορτογάλους που πωλούσαν πιπέρι και άλλα μπαχαρικά.

Με την αναβίωση της ζωής της πόλης τον 12ο αιώνα, η αγορά μαλλιού, η υφαντουργική βιομηχανία και η αγορά ρούχων επωφελήθηκαν από το καταφύγιο που προσέφεραν τα τείχη της πόλης, ενώ τα πλεονάσματα μπορούσαν να συσσωρεύονται υπό την προστασία των Κομήτων της Φλάνδρας. Οι επιχειρηματίες της πόλης κατάφεραν να δημιουργήσουν οικονομικές παροικίες στις περιοχές της Αγγλίας και της Σκωτίας που παρήγαγαν μαλλί. Συμβόλαια με Άγγλους έφεραν στην πόλη δημητριακά από τη Νορμανδία και κρασιά από τη Γασκώνη. Τα πλοία της Χανσεατικής ένωσης γέμιζαν το λιμάνι, το οποίο είχε επεκταθεί πέραν του Ντάμμε προς το Σλούις (Sluys), ώστε να μπορεί να δέχεται τα νέου τύπου πλοία "kogge". Το 1277 ο πρώτος εμπορικός στόλος από τη Γένοβα εμφανίστηκε στο λιμάνι της Μπρυζ, δημιουργώντας την πρώτη εμπορική παροικία, η οποία θα καθιστούσε την Μπρυζ τον κύριο σύνδεσμο με το εμπόριο της Μεσογείου. Η εξέλιξη αυτή όχι μόνον διεύρυνε το εμπόριο των μπαχαρικών από την Ανατολή, αλλά δημιούργησε εξελιγμένες οικονομικές τεχνικές, που επέφεραν συσσώρευση κεφαλαίων, με τα οποία σύντομα αναλήφθηκε ο έλεγχος των τραπεζών στην πόλη. Η *Bourse* (χρηματιστήριο) άνοιξε το 1309 και πιθανόν ήταν το πρώτο χρηματιστηριακό ίδρυμα στον κόσμο, ενώ εξελίχτηκε στην πλέον πολύπλοκη αγορά χρήματος στις Κάτω Χώρες τον 14ο αιώνα. Όταν τα ενετικά γαλιόνια εμφανίστηκαν για πρώτη φορά το 1314, ήταν ήδη αργοπορημένα.
 Πολλοί ξένοι έμποροι έγιναν ευμενώς δεκτοί στην Μπρυζ, όπως οι Καστιλιάνοι έμποροι μαλλιού, που πρωτοέφθασαν τον 13ο αιώνα. Όταν το καστιλιάνικο μονοπώλιο έληξε, πολλοί μετανάστες από το Μπιλμπάο ευημέρησαν ως έμποροι μαλλιού, αγαθών από σίδηρο κτλ. και δημιούργησαν το δικό τους εμπορικό προξενείο στην Μπρυζ τον 15ο αιώνα.

Οι ξένοι έμποροι επεξέτειναν τις εμπορικές ζώνες της πόλης. Διατηρούσαν χωριστές κοινότητες, διοικούμενες με τους δικούς τους νόμους, μέχρι την οικονομική κατάρρευση μετά το 1700.

Η οικονομική αυτή ευμάρεια προκάλεσε κοινωνικές αναταραχές, οι οποίες καταπνίγηκαν στην πλειονότητά τους από στρατιωτικές δυνάμεις (militia). Το 1302, ωστόσο, μετά τις "πρωινές σφαγές" στην πόλη (σφαγή της γαλλικής φρουράς της πόλης κατά τις πρώτες πρωινές ώρες), στις 18 Μαΐου 1302, από τη φλαμανδική militia, ο πληθυσμός πύκνωσε τις τάξεις των δυνάμεων του κόμητα της Φλάνδρας εναντίον των Γάλλων, με αποκορύφωμα τη νίκη στη "μάχη των χρυσών σπιρουνιών" (φλαμανδ. *Guldensporenslag*), που έγινε κοντά στο Κόρτραϊκ (Kortrijk) στις 11 Ιουλίου. Τα αγάλματα των Γιαν Μπρέϋντελ (Jan Breydel) και Πιέτερ ντε Κόνινκ (Pieter de Coninck), που ηγήθηκαν της εξέγερσης, υπάρχουν ακόμη και σήμερα στην πλατεία της Μεγάλης Αγοράς (Grote Markt). Η πόλη κράτησε τη *militia* ως μόνιμο παραστρατιωτικό σώμα, που απέκτησε ευελιξία αλλά και μεγάλο κύρος διατηρώντας στενούς δεσμούς με τη Συντεχνία της οργανωμένης *militia* και συμπεριλαμβάνοντας στις τάξεις της επαγγελματίες και ειδικευμένες μονάδες. Οι άνδρες της *militia* αγόραζαν και συντηρούσαν δικά τους όπλα και πανοπλίες, ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση και την οικονομική θέση τους.

Στο τέλος του 14ου αιώνα η Μπρυζ έγινε ένα από τα τέσσερα μέλη της "τετραρχίας των πόλεων" μαζί με τη Γάνδη, την Υπρ και τη Φράιε της Μπρυζ (Brugse Vrije). Από κοινού σχημάτισαν ένα κοινοβούλιο, ωστόσο συχνά διαφωνούσαν μεταξύ τους.

Τον 15ο αιώνα ο Φίλιππος Β΄ της Βουργουνδίας (Φίλιππος ο Καλός), δούκας της Βουργουνδίας δημιούργησε αυλή στην Μπρυζ, όπως και στις Βρυξέλλες και στη Λιλ και ελκύοντας σε αυτήν αρκετούς καλλιτέχνες, τραπεζίτες και άλλες εξέχουσες προσωπικότητες από ολόκληρη την Ευρώπη. Οι κλώστες και οι υφαντές της Μπρυζ θεωρούνταν οι κορυφαίοι στον κόσμο και ο πληθυσμός της πόλης ανέβηκε σε τουλάχιστον 125.000 άτομα, πιθανόν και σε 200.000 την περίοδο γύρω στο 1400.

Οι νέες τεχνικές χρήσης των ελαιοχρωμάτων από τους ζωγράφους της Φλαμανδικής Σχολής της προσέδωσε παγκόσμια αναγνώριση. Το πρώτο έντυπο βιβλίο στην αγγλική γλώσσα τυπώθηκε στην Μπρυζ από τον Ουίλιαμ Κάξτον (William Caxton). Την ίδια εποχή ο Εδουάρδος Δ΄ της Αγγλίας και ο Ριχάρδος Γ΄ της Αγγλίας διέμειναν εκεί κατά την εξορία τους.

### Παρακμή μετά το 1500

Γύρω στο 1500, το κανάλι Ζβιν (Zwin), το οποίο είχε προσδώσει στην πόλη την ευμάρειά της, άρχισε επίσης να γεμίζει με ιλύ και η χρυσή εποχή της πόλης ήλθε στο τέλος της. Η Μπρυζ επισκιάστηκε από την Αμβέρσα ως η οικονομική "ναυαρχίδα" των Κάτω Χωρών. Κατά τον 17ο αιώνα η βιομηχανία των δαντελών αναβίωσε και έγιναν πολλές προσπάθειες επανόδου στο ένδοξο παρελθόν. Κατά τη δεκαετία του 1650, η πόλη αποτέλεσε τη βάση του Καρόλου Β΄ της Αγγλίας και της εξόριστης αυλής του. Οι ναυτιλιακές υποδομές εκσυγχρονίστηκαν και δημιουργήθηκαν νέες έξοδοι προς τη θάλασσα, αλλά χωρίς μεγάλη επιτυχία, καθώς η Αμβέρσα συνέχισε να αυξάνει την κυριαρχία της. Η Μπρυζ πτώχευσε και σταδιακά έχασε τη σημασία της. Ο πληθυσμός της μειώθηκε από τους 200.000 κατοίκους σε περίπου 50.000 το 1900.

Ο συμβολιστής μυθιστοριογράφος Ζωρζ Ρόντενμπαχ (Georges Rodenbach) μετασκεύασε την "κοιμισμένη" πόλη σε χαρακτήρα στο μυθιστόρημά του *Bruges-la-Morte* (Μπρυζ η νεκρή), το οποίο ο Έριχ Βόλφγκανγκ Κόρνγκολντ (Erich Wolfgang Korngold) διασκεύασε σε όπερα με τίτλο *Die tote Stadt* (Η νεκρή πόλη).

### Η αναβίωση

Κατά το τελευταίο ήμισυ του 19ου αιώνα η Μπρυζ έγινε ένας από τους δημοφιλέστερους προορισμούς στον κόσμο, προσελκύοντας οικονομικά εύρωστους Βρετανούς και Γάλλους τουρίστες. Το 1909 υπήρχε ένας συνεταιρισμός με το όνομα "Bruges Forward: Society to Improve Tourism" (Η Μπρυζ μπροστά: Εταιρεία για βελτίωση του τουρισμού). Μετά το 1965 η αρχική μεσαιωνική πόλη άρχισε να ανακαινίζεται: Αναστηλώσεις οικιών και δημοσίων οικημάτων, ιστορικά μνημεία και εκκλησίες προκάλεσαν μεγάλο τουριστικό κύμα και οικονομική δραστηριότητα στο παλαιό ιστορικό κέντρο. Ο διεθνής τουρισμός εκτοξεύτηκε και νέες προσπάθειες οδήγησαν στην αναγόρευση της πόλης ως "ευρωπαϊκής πολιτιστικής πρωτεύουσας" το 2002. Ετησίως έχει περίπου 2 εκατομ. επισκέπτες.

Το λιμάνι της Μπρυζ - Ζεεμπρύγκε κατασκευάστηκε το 1907. Οι Γερμανοί το χρησιμοποίησαν ως βάση των "U-boote" (υποβρυχίων) κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Επεκτάθηκε σημαντικά κατά τη δεκαετία του 1970 και στις αρχές της δεκαετίας του 1980 και σήμερα είναι ένα από τα σημαντικότερα και σύγχρονα λιμάνια στην Ευρώπη.

## Γεωγραφία

Ο Δήμος της Μπρυζ σήμερα περιλαμβάνει τις περιοχές:

* Το ιστορικό κέντρο της Μπρυζ με τις συνοικίες *Σιντ Γιόζεφ* και *Σιντ Πιέτερς* (Ι)
* Κόολκερκε (ΙΙ)
* Σιντ Άντριες (ΙΙΙ)
* Σιντ Μίχιελς (IV)
* Άσσεμπρουκ (V)
* Σιντ Κράους (VI)
* Ντούντζελε (VII)
* Λίσσεβέχε (μαζί με τα Ζεεμπρύγκε και Ζβάνκενταμμε) (VIII)

## Αξιοθέατα
Η μείζων μεσαιωνική αρχιτεκτονική της Μπρυζ παραμένει ανέπαφη. Το ιστορικό της κέντρο αναγορεύτηκε σε Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ το 2000.

Πολλά από τα μεσαιωνικά της κτίρια είναι αξιοσημείωτα, συμπεριλαμβανομένου του "ναού της Παναγίας μας", της οποίας το τούβλινο κωδωνοστάσιο φθάνει σε ύψος τα 122,3 μ., γεγονός που το κάνει ένα από τα ψηλότερα κτίσματα από τούβλα στον κόσμο. Το γλυπτό της "Παναγίας Βρεφοκρατούσης", το οποίο βλέπει ο επισκέπτης στο χοροστάσιο, πιστεύεται ότι είναι το μοναδικό δημιούργημα του Μικελάντζελο που βρέθηκε εκτός Ιταλίας όσο εκείνος ήταν εν ζωή.

Το πιο αναγνωρίσιμο μνημείο της Μπρυζ είναι το καμπαναριό του 13ου αιώνα, στο οποίο στεγάζεται ένας μηχανισμός (carillon) αποτελούμενος από 48 καμπάνες. Η πόλη ακόμη και σήμερα απασχολεί σε μόνιμη βάση έναν χειριστή του μηχανισμού (carillonneur), ο οποίος δίνει τακτικά κονσέρτα.

Άλλα περίφημα κτίσματα στην πόλη είναι:
* Η *Ten Wijngaerde* ή Béguinage
* Η βασιλική του Ιερού Αίματος (Heilig-Bloedbasiliek). Το λείψανο του Ιερού Αίματος που ήλθε στην πόλη μετά τη Δεύτερη Σταυροφορία από τον Τιερί της Αλσατίας (Thierry d' Alsace) περιφέρεται κάθε χρόνο στους δρόμους της πόλης. Περισσότεροι από 1.600 κατοίκους λαμβάνουν μέρος σε αυτή την περιφορά, που έχει μήκος διαδρομής ένα περίπου μίλι, πολλοί από αυτούς ντυμένοι ως ιππότες ή σταυροφόροι της εποχής.
* Το σύγχρονο μέγαρο συναυλιών (Concertgebouw)
* Το μουσείο Groeningemuseum, το οποίο διαθέτει εκτενή συλλογή μεσαιωνικής και πρώιμης σύγχρονης τέχνης, μεταξύ των οποίων και σημαντική συλλογή πινάκων Φλαμανδών ζωγράφων. Πολλοί μεγάλοι διδάσκαλοι της ζωγραφικής, όπως οι Χανς Μέμλινγκ και Γιαν βαν Άικ έζησαν κι εργάστηκαν στην Μπρυζ.
* Το Δημαρχείο της Μπρυζ στην πλατεία Μπουρχ (Burg)
* Το Δικαστικό Μέγαρο (Provinciaal Hof)
* Το Μουσείο Sint - Janshospitaal
* Το γλυπτό για τους 4 καβαλάρηδες της Αποκάλυψης 
* Οι πύλες της παλαιάς πόλης: *Kruispoort*, *Gentpoort*, *Smedenpoort* *Ezelpoort*. Οι πύλες *Dampoort*, *Katelijnepoort* και *Boeveriepoort* έχουν καταστραφεί.


File:Church Of Our Lady Bruges.jpg|Ο ναός "της Παναγίας μας".
File:OLVBrugge.jpg|Το κανάλι *Dijver* και ο πύργος του ναού της Παναγίας.
File:Brugge Markt1.jpg|Το Δικαστικό μέγαρο.
File:Brugge - Kruispoort 2.jpg|Η *Kruispoort*.
File:Brugge Dweerstraat.jpg|Η *Dweersstraat*.
File:00 Bruges JPG5.jpg|Η *Béguinage*.
File:Brugge-Canal.jpg|Το κανάλι *Groenerei*.
File:Brugge-CanalRozenhoedkaai.JPG|Άποψη από τη *Rozenhoedkaai*.
File:Bruges canal corner.jpg |Αεροφωτογραφία των καναλιών της πόλης.
File:Roofs of Bruges 01.jpg|Οι στέγες των παλαιών οικιών στο ιστορικό κέντρο.
File:Bruges De Burg.JPG|Η πλατεία *Burg* με το Δημαρχείο.
File:Brugge, Sint Salvatorskathedraal foto1 in straatbeeld 2007-08-05 09.32.JPG|Άποψη της *Steenstraat* με τον καθεδρικό του Αγ. Σωτήρα στο βάθος.
File:Brugge, straatzicht op de Markt4 2007-08-05 10.00.JPG|Τμήμα της πλατείας της Αγοράς "*Markt*"
File:Brugge, straatzicht Katelijnestraat 2007-08-05 12.26.JPG|Η *Katelijnestraat*.
File:Bonne Chiere 4.jpg|Ο ανεμόμυλος Bonne-Chière.
File:Brugges Dijver.JPG|Η *Rozenhoedkaai*
File:Bruegge View from Rozenhoedkaai.jpg|Άποψη από τη *Rozenhoedkaai* νωρίς το βράδυ.


## Τέχνες και πολιτισμός

* Θέατρο του Ενυδρείου (Aquariustheater)
* Μπίκορφ (Biekorf)
* Η αίθουσα συναυλιών (*Concertgebouw*
* *De Dijk*
* *De Werf*
* *Het Entrepot*
* *Joseph Ryelandtzaal*
* *Magdalenazaal*
* *Sirkeltheater*
* *Stadsschouwburg*
* *Studio Hall*

### Κινηματογράφοι
* Cinema Lumière (προβάλλει εναλλακτικές ταινίες)
* Cinema Liberty
* Kinepolis Bruges

### Φεστιβάλ
#### Μουσικά φεστιβάλ
* *Airbag* (φεστιβάλ ακορντεόν)
* *[[Ars Musica]]* (σύγχρονη μουσική)
* *Blues in Bruges*
* *Brugge Tripel Dagen*
* *Brugges Festival* (μουσική από όλο τον κόσμο)
* *Cactusfestival*
* *Elements Festival* (ηλεκτρονική μουσική)
* *Fuse on the Beach* (φεστιβάλ χορού στο Ζεεμπρύγκε)
* *Hafabrugge* (φεστιβάλ ορχηστρών)
* *Internationale Fedekam Taptoe*
* *Jazz Brugge* (φεστιβάλ τζαζ μουσικής)
* *Koorfestival* (χορωδιακό φεστιβάλ)
* *Festival van Vlaanderen* – *MAfestival*
* *Music in Mind* (ατμοσφαιρική μουσική ροκ)
* *September Jazz* (φεστιβάλ τζαζ μουσικής)
* *Sint-Gillis Blues – en Folkfestival* (φεστιβάλ μουσικής φολκ)
* Πολλά μικρά φεστιβάλ μουσικής ροκ. Τα πλέον γνωστά είναι:
** *BurgRock*
** *Comma Rocks* Festival
** *Red Rock Rally*
** *Thoprock*
#### Πολιτιστικά φεστιβάλ - φεστιβάλ γαστρονομίας
* *Aristidefeesten*
* *BAB-bierfestival* (φεστιβάλ Μπύρας])
* *Brugse Kantdagen* (Ημέρες δαντέλας)
* *Chapter 2* (συναγωνισμός ζογκλέρ)
* *Choco-Laté* (φεστιβάλ σοκολάτας)
* *Cinema Novo* (φεστιβάλ κινηματογράφου)
* *Cirque Plus* (φεστιβάλ τσίρκων)
* *European Youth Film Festival of Flanders*
* *Ice Magic* (φεστιβάλ γλυπτικής σε χιόνι και πάγο)
* *Jonge Snaken Festival*
* *Midwinterfeest*
* *NAFT* (θεατρικό φεστιβάλ)
* *Poirot in Bruges – Knack* (φεστιβάλ θρίλερ)
* *Razor Reel Fantastic Film Festival*
* *Reiefeest* (φεστιβάλ στα κανάλια)
#### Μουσικά πολιτιστικά φεστιβάλ
* *Come On!*
* *Coupurefeesten*
* *December Dance* (φεστιβάλ χορού)
* *Feest In 't Park*
* *FEST!*
* *Klinkers*
* *Polé Polé Beach* (Στο Ζέεμπρυγκε)
* *Sint-Michielse Feeste*
* *Summer End Festival*
* *Vama Veche* festival

### Μουσεία
#### Δημοτικά μουσεία
;**Με έργα 15ου ως 21ου αιώνα
* [[Groeningemuseum]]
* Arents House (περιέχει τη συλλογή του Σερ Φρανκ Μπρανχβάιν (Frank Brangwyn) και στεγάζει και πολλές προσωρινές εκθέσεις έργων τέχνης) 
* ''Bruggemuseum'' (Μουσείο της Μπρυζ): Γενική ονομασία ένδεκα ιστορικών μουσείων της πόλης:
** [[Gruuthusemuseum]]
** Ναός της Παναγίας μας
** Αρχαιολογικό Μουσείο
** Gentpoort
** Κωδωνοστάσιο της Μπρυζ
** Δημαρχείο
** Κτίσμα της ''Brugse Vrije''
** Μουσείο Φολκλόρ
** Μουσείο Guido Gezelle
** Ανεμόμυλος Koelewei 
** Ανεμόμυλος Sint-Janshuis (οίκος του Αγίου Ιωάννη)
; **Μουσεία Νοσοκομείων*'
* Μουσείο Νοσοκομείου Αγ. Ιωάννου (Μουσείο [[Χανς Μέμλινγκ]]
* Παναγίας των Αγγειοπλαστών

====Μη δημοτικά μουσεία====
* Ten Wijngaerde ([[Béguinage]]
* Μουσείο Μπύρας
* Hof Bladelin
* Βασιλική του Ιερού Αίματος
* Μουσείο σοκολάτας
* Lumina Domestica (μουσείο για λάμπες)
* Museum-Gallery Xpo: [[Σαλβαδόρ Νταλί]]
* Μουσείο διαμαντιών 
* Βρετανική (γυναικεία) μονή
* Frietmuseum (μουσείο για τα τηγανητά της βελγικής κουζίνας)
* Historium (μουσείο της μεσαιωνικής ιστορίας της Μπρυζ)
* Εκκλησία της Ιερουσαλήμ
* Κέντρο δαντέλας
* Συντεχνία τοξοτών του Αγίου Γεωργίου
* Συντεχνία τοξοτών του Αγίου Σεβαστιανού
* Καθεδρικός ναός του Σωτήρος
* Αββαείο του Αγίου Τρουντό (St. Trudo)
* Δημόσιο παρατηρητήριο Beisbroek
* Αββαείο Ter Doest (στο Λισσεβέχε (Lissewege))

==Μεταφορές==
===Οδικές===
Η Μπρυζ διαθέτει οδική σύνδεση μέσω αυτοκινητοδρόμων προς όλες τις κατευθύνσεις:
*  προς [[Οστένδη]]
*   προς [[Γάνδη]] and [[Βρυξέλλες]]
*   προς [[Βερν]] και Γαλλία
*   προς [[Κόρτραϊκ]] και [[Τουρναί]]
*   Προς [[Ζέεμπρυγκε]]
*   προς [[Αμβέρσα]]

Η οδήγηση στο "αυγό", όπως αποκαλείται η περιοχή γύρω από το ιστορικό κέντρο που περικλείουν τα κύρια κανάλια της πόλης, αποθαρρύνεται μέσω κυκλοφοριακών ρυθμίσεων, περιλαμβανομένου ενός δικτύου μονοδρόμων. Το σύστημα ενθαρρύνει την προώθηση οχημάτων προς οδούς που οδηγούν σε χώρους στάθμευσης και απευθείας εξόδου από την περιοχή. Οι χώροι στάθμευσης είναι εξυπηρετικοί για όσους θέλουν να ψωνίσουν ή να περιηγηθούν, ενώ η στάθμευση δεν στοιχίζει ακριβά.

===Σιδηροδρομικές===
Ο κεντρικός σιδηροδρομικός σταθμός της πόλης είναι το σημείο που συγκλίνουν όλες οι γραμμές που οδηγούν στις βελγικές ακτές. Υπάρχουν τρένα προς όλες τις μεγάλες πόλεις της χώρας με δρομολόγια κάθε μια ώρα, καθώς και συνδέσεις με τη [[Λιλ]] της [[Γαλλία]]ς. Υπάρχουν, επίσης, πολλά τοπικά δρομολόγια. Από τον κεντρικό σταθμό διέρχεται και σταθμεύει ο συρμός της γραμμής "Ταλύς" (Thalys), που συνδέει το [[Παρίσι]] με τις Βρυξέλλες και την Οστένδη.

Οι λεωφορειακές συνδέσεις με το κέντρο είναι συχνές, αν και ο σιδηροδρομικός σταθμός απέχει μόλις 10 λεπτά με τα πόδια από τις κεντρικές εμπορικές οδούς και 20 λεπτά από την πλατεία της Αγοράς.

Υπό κατασκευή είναι ο ελαφρύς σιδηρόδρομος που θα συνδέει το Ζέεμπρυγκε με το Λιχτερφέλντε (Lichtervelde) και την Μπρυζ με την Οστένδη.

===Αεροπορικές===
Ο καλύτερος τρόπος μετακίνησης με αεροπλάνο είναι η χρήση του αερολιμένα των Βρυξελλών, που απέχει μια ώρα με τρένο ή αυτοκίνητο. Πλησιέστερος αερολιμένας είναι ο διεθνής αερολιμένας Μπρυζ - Οστένδης (περίπου 25 χλμ. από την πόλη) αλλά τα δρομολόγια από και προς αυτόν είναι περιορισμένα. Πρόσφατα εγκαινιάστηκε λεωφορειακή γραμμή απευθείας σύνδεσης του αεροδρομίου Σαρλερουά στα νότια των Βρυξελλών με την Μπρυζ.


===Δημόσιες μεταφορές στην πόλη===
Η Μπρυζ διαθέτει ευρύ δίκτυο λεωφορειακών γραμμών, το οποίο λειτουργεί η εταιρεία Ντε Λάιν (De Lijn). Παρέχεται πρόσβαση στο κέντρο της πόλης και στα προάστιά της, μέσω των αστικών γραμμών (stadslijnen), και σε πολλά χωριά και κωμοπόλεις που βρίσκονται γύρω από την πόλη (ημιαστικές γραμμές, streeklijnen).

Προς υποστήριξη της δημοτικής διαχείρισης της κυκλοφορίας, προσφέρεται δωρεά μεταφορά για όσους σταθμεύουν τα αυτοκίνητά τους στο πάρκινγκ του κεντρικού σιδηροδρομικού σταθμού.

===Ποδήλατα===
Αν και σε λίγους δρόμους απαγορεύεται η κυκλοφορία αυτοκινήτων, σε κανένα τμήμα της Μπρυζ δεν απαγορεύεται ολοσχερώς η κυκλοφορία τους. Τα αυτοκίνητα οφείλουν να δίνουν προτεραιότητα στους πεζούς και στους ποδηλάτες. Αν και επί μεγάλο χρονικό διάστημα καταστρώνονται σχέδια για την ολοσχερή απαγόρευση κυκλοφορίας αυτοκινήτων στο ιστορικό κέντρο της πόλης ή να περιοριστεί η κυκλοφορία πολύ περισσότερο απ' όσο σήμερα, κανένα σχέδιο δεν έχει καρποφορήσει. Το 2005 αλλάχθηκαν οι πινακίδες κυκλοφορίας για τη διευκόλυνση των ποδηλατών, επιτρέποντας την αμφίπλευρη διέλευσή τους σε περισσότερους δρόμους, εν τούτοις η κυκλοφορία αυτοκινήτων δεν μειώθηκε. Στην πόλη και στις γύρω περιοχές υπάρχουν χιλιάδες άτομα που μετακινούνται με ποδήλατο.



==Το λιμάνι==
Το λιμάνι της Μπρυζ βρίσκεται στο Ζέεμπρυγκε (Μπρυζ επί της θαλάσσης). Στις 6 Μαρτίου 1987 το βρετανικό φέρι *MS Herald of Free Enterprise* ανατράπηκε μόλις απέπλευσε από το λιμάνι, επιφέροντας τον θάνατο σε 187 άτομα. Ήταν το χειρότερο ναυτικό δυστύχημα σε επιβατηγό βρετανικό σκάφος από το 1919.

==Αθλητισμός==


Παραδοσιακά, η Μπρυζ είναι η πόλη αφετηρία για τον ποδηλατικό αγώνα του γύρου της Φλάνδρας, που διεξάγεται κάθε Απρίλιο και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αθλητικά γεγονότα στη χώρα.

Δημοφιλές άθλημα στην πόλη είναι, επίσης, το [[ποδόσφαιρο]]. Στην Μπρυζ εδρεύουν δύο επαγγελματικές ομάδες ποδοσφαίρου, η μια εκ των οποίων παίζει στην Α΄ Εθνική Κατηγορία του Βελγίου, η [[Κλαμπ Μπρυζ]]. Η άλλη, η [[Σερκλ Μπρυζ]] αγωνίζεται στη Β΄ Εθνική. Και οι δύο ομάδες έχουν ως έδρα το στάδιο Γιαν Μπρέυντελ (Jan Breydel), 30.000 θέσεων στην περιοχή του Σιντ Αντριες. Υπάρχουν σχέδια για την κατασκευή ενός νέου σταδίου για την Κλαμπ Μπρυζ, χωρητικότητας 45.000 θεατών στα βόρεια της πόλης, ενώ η Σερκλ Μπρυζ θα επισκευάσει και θα μειώσει τη χωρητικότητα του ήδη υπάρχοντος σταδίου.

Το 2000 η Μπρυζ ήταν μια από τις οκτώ πόλεις που φιλοξένησαν αγώνες του Ευρωπαϊκού πρωταθλήματος ποδοσφαίρου, που συνδιοργάνωσαν το Βέλγιο με τη γειτονική Ολλανδία.

==Εκπαίδευση==

Η Μπρυζ είναι σημαντικό κέντρο εκπαίδευσης στη δυτική [[Φλάνδρα]]. Εκτός από τα συνηθισμένα εκπαιδευτικά ιδρύματα πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, υπάρχουν ορισμένα κολέγια, όπως το VIVES (που προήλθε από συγχώνευση του πρώην ΚΗΒΟ (καθολικό λύκειο Μπρυζ - Οστένδης) και του KATHO (καθολικό λύκειο), και το HOWEST (*Hogeschool West-Vlaanderen*). Επιπλέον, στην πόλη εδρεύει το Κολέγιο της Ευρώπης, ένα υψηλού κυρους εκπαιδευτικό ίδρυμα για μεταπτυχιακές σπουδές στα ευρωπαϊκά οικονομικά, τα νομικά και τις πολιτικές επιστήμες. Το *United Nations University Institute on Comparative Regional Integration Studies* (UNU-CRIS) είναι το ερευνητικό κέντρο του Πανεπιστημίου των Ηνωμένων Εθνών.

==Πολιτική αδελφοποίησης==
Ως γενική της αρχή, η πόλη δεν έχει ποτέ αδελφοποιηθεί με καμία άλλη πόλη στο εξωτερικό. Χωρίς να αρνείται τη χρησιμότητα παρόμοιων σχημάτων με πόλεις που δεν έχουν πολλές διεθνείς επαφές, ο κύριος λόγος είναι ότι η Μπρυζ θα δυσκολευόταν να επιλέξει μεταξύ υποψηφίων προς αδελφοποίηση πόλεων και κρίνει ότι έχει ήδη κάνει αρκετή δουλειά με τις πολλές διεθνείς της συμβάσεις. Πιστεύεται, επίσης, ότι η αδελφοποίηση θα προσφέρει στις αρχές και τους εκπροσώπους των προς αδελφοποίηση ή ήδη αδελφοποιημένων πόλεων τη δυνατότητα να ταξιδεύουν δημοσία δαπάνη. Οι αρχές αυτές επέφεραν, στη δεκαετία του 1950, την άρνηση αδελφοποίησης της πόλης με τη [[Νίκαια (Γαλλία)|Νίκαια]] και άλλες μικρότερες πόλεις, που ο Βέλγος πρεσβευτής είχε υπογράψει χωρίς προηγουμένως να συμβουλευτεί τις αρχές της πόλης. Τη δεκαετία του 1970, ο Βέλγος πρόξενος στο [[Όλντενμπουργκ]] είχε πείσει τον τότε δήμαρχο της Μπρυζ να υπογράψει μια "διακηρυξη φιλίας", την οποία μάταια προσπάθησε να παρουσιάσει ως αδελφοποίηση.

Η αδελφοποίηση ορισμένων από τις κοινότητες που συγχωνεύτηκαν με την Μπρυζ το 1971 επίσης σταμάτησε.

Όλα αυτά δεν σημαίνουν ότι η πόλη δεν ενδιαφέρεται για συνεργασίες με άλλες πόλεις, είτε βραχυπρόθεσμα είτε μακροπρόθεσμα, επί συγκεκριμένων δράσεων, όπως δείχνουν τα παραδείγματα που ακολουθούν:
;  [[Μπαστόν]], [[Λουξεμβούργο (Βελγική επαρχία|Λουξεμβούργο Βελγίου]]: Μετά τον [[ΒΠΠ|Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο]] η Πυροσβεστική Υπηρεσία της Μπρυζ καλωοσόρισε τη φιλική συνεργασία με την [[Μπαστόν]]. Κάθε χρόνο προσφέρονται δωρεάν διακοπές σε παιδιά της πόλης στο Ζέεμπρυγκε.
;  [[Άρολσεν]], [[Έσση]], Γερμανία : Κατά το διάστημα 1950 - 1980s, η Μπρυζ ήταν προστάτης του Βελγικού συντάγματος εφίππων που υπήρχε στην πόλη του Άρολσεν
;  [[Σαλαμάνκα]], [[Καστίλλη και Λεόν]], Ισπανία: Καθώς και οι δύο πόλεις αναγορεύθηκαν σε πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης το 2002, η Μπρυζ οργάνωσε ορισμένες ανταλλαγές από κοινού με τη Σαλαμάνκα.
;  [[Μονς]], [[Αινώ]], Βέλγιο: Το 2007 εγκαινιάστηκαν πολιτιστικές και καλλιτεχνικές συνεργασίες μεταξύ Μπρυζ και Μονς.
;  [[Μπούργκος]], [[Καστίλλη και Λεόν]], Ισπανία: Στις 29 Ιανουαρίου 2007 οι δήμαρχοι του Μπούργκος και της Μπρυζ υπέγραψαν μια διακήρυξη προθέσεων σχετικά με μελλοντική συνεργασία επί πολιτιστικών, οικονομικών και τουριστικών θεμάτων.: Οσονούπω και τα Πάκια…

==Σημαντικά πρόσωπα==


==Διάφορα==

* Η Μπρυζ είναι γνωστή για τις δαντέλες της. Η πόλη, ιδιαίτερα με τις τεχνικές κατασκευής υφασμάτων, ήταν πηγή έμπνευσης για τη δημιουργία των πολυμεσικών παραγωγών *Kimsooja* (δρόμοι της κλωστής) Το δεύτερο επεισόδιο της σειράς, που δημιουργήθηκε το 2011, είναι κατά ένα μέρος γυρισμένο στην Μπρυζ.
* Ορισμένες μάρκες [[μπύρα]]ς έχουν πάρει το όνομά τους από την πόλη:*Brugge Blond*, *Brugge Tripel*, *Brugs*, *Brugse Babbelaar*, *Brugse Straffe Hendrik* και *Brugse Zot*. Από αυτές μόνον οι *Brugse Zot* και *Brugse Straffe Hendrik* εξακολουθούν να παρασκευάζονται εκεί, στη ζυθοποιΐα "Halve Maan".
* Στη συνοικία Σιντ Μίχιελς υπάρχει θαλάσσιο πάρκο, το *Boudewijn* με δελφινάριο.
* Προστάτης Άγιος της Μπρυζ είναι ο [[Απόστολος Ανδρέας]].

* Μυθιστορήματα:
** *Bruges-la-Morte*, σύντομη νουβέλα του Βέλγου συγγραφέα Ζωρζ Ρόντενμπαχ, που πρωτοεκδόθηκε το 1892 και αποτέλεσε τη βάση της όπερας του Έριχ Βόλφγκανγκ Κόρνγκολντ *Die Tote Stadt* (η νεκρή πόλη), που γράφηκε το 1920.
** Η ταινία "In Bruges" του Βρετανού σκηνοθέτη Μάρτιν ΜακΝτόναγκ, με τους [[Κόλιν Φαρέλλ]] και [[Μπρέντα Γκλήζον]] είναι σχεδόν εξ ολοκλήρου γυρισμένη στην Μπρυζ. Τα κύρια χαρακτηριστικά σημεία της πόλης καθώς και η ιστορία της εμφανίζονται κατ' επανάληψη στην ταινία και αποτελούν τις αντίθετες απόψεις των πρωταγωνιστών της ταινίας.
** Οι αστυνομικές ιστορίες του Πιέτερ Άσπε (Pieter Aspe) διαδραματίζονται στην Μπρυζ.
** Ο πρώτος τόμος *Niccolò Rising* της οκτάτομης σειράς *The House of Niccolò* της [[Ντόροθι Ντάνετ]] διαδραματίζεται στην Μπρυζ, ενώ και οι άλλοι τόμοι της σειράς έχουν τμήματα που διαδραματίζονται εκεί.
** Η δραματική ταινία *The Nun's Story* της [[Warner Bros.]] του 1959 είναι κατά το μεγαλύτερο μέρος της γυρισμένη στην Μπρυζ.
** Η ολλανδική σειρά *Floris* είναι γυρισμένη στην πόλη.
** Η νουβέλα "The Folding Star" του Άλαν Χόλινγκχερστ τοποθετείται σε μια φλαμανδική πόλη που είναι σαφέστατα αναγνωρίσιμη ως η Μπρυζ.
** Στο τελευταίο κεφάλαιο της νουβέλας "The Adventures of Augie March" του [[Σολ Μπέλοου]] η Όγκι οδηγεί δια μέσου Γαλλίας ως την Μπρυζ για μια δουλειά.
** Ορισμένες σκηνές του επεισοδίου 6 της δεύτερης σειράς του σίριαλ "Agents of S.H.I.E.L.D." διαδραματίζονται στην Μπρυζ και αναφέρεται (και εμφανίζεται) η τοπική μπύρα "Straffe Hendrik".
** Η ιστορία της κλοπής της "Μαντόνα της Μπρυζ" από τους [[Ναζί]] και η επιστροφή της αναφέρεται στην ταινία του 2014 "The Monuments Men".

==Φωτοθήκη==
<gallery mode="packed" height="200em">
Brugge Panorama.jpg|Πανόραμα της πόλης από το καμπαναριό (2009)
Panorama 't Zand.JPG|Πανόραμα 360°της * 't Zand*
PanoBrug - IMG 6015 - IMG 6019 - 7525x1974 - CLIN 1.jpg|Η "Αγορά" *Markt*
PanoBrug - IMG 6167 - IMG 6171 - 7001x2683 - SLIN 1.jpg|Άποψη του *Groenerei* (κέντρο) και του *Rozenhoedkaai* (δεξιά)
PanoBrug - IMG 5917 - IMG 5922- 7990x1880 - SLIN 1.jpg|Άποψη του *Rozenhoedkaai*
PanoBrug - IMG 6057 - IMG 6060 - 7529x1784 - SLIN.1.jpg|Τα κανάλια *Spiegelrei* και *Langerei*
PanoBrug - IMG 6130 - IMG 6138 - 8549x2506 - SLIN 1.jpg|Η πλατεία *Burg* την αυγή
Panorama beginenhof.jpg|Το εξωτερικό της Beguinage, με το πάρκο *Minnewater* Park στο περιθώριο
PanoBrug - IMG 5982 - IMG 5984- - 5416x1940 - CLIN.1.jpg|Το εσωτερικό της Beguinage
</gallery>


==Παραπομπές==
<references />

==Περαιτέρω ανάγνωση==
* Murray, James M. *Bruges, Cradle of Capitalism 1280–1390'' (2005)

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* 


Κατηγορία:Πόλεις του Βελγίου
Κατηγορία:Φλάνδρα
Κατηγορία:Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς στο Βέλγιο