Δορκάδα Θεσσαλονίκης

Η **Δορκάδα** είναι χωριό της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης στην Κεντρική Μακεδονία σε υψόμετρο 540 μέτρων. Διοικητικά ανήκει στον Δήμο Λαγκαδά και βρίσκεται στην ευρύτερη περιοχή του Λαγκαδά, βορειοανατολικά της πόλης της Θεσσαλονίκης. Πρόκειται για αγροτικό οικισμό, του οποίου η οικονομία βασίζεται κυρίως στη γεωργία και την κτηνοτροφία.

Σύμφωνα με την απογραφή του 2021 ο πληθυσμός του χωριού ανέρχεται σε 330 κατοίκους, ενώ κατά την απογραφή του 2011 αριθμούσε 372 κατοίκους.

## Ετυμολογία
Η ονομασία «Δορκάδα» συνδέεται με τη λέξη *δορκάς*, η οποία στην αρχαία ελληνική γλώσσα σημαίνει ζαρκάδι ή μικρό ελάφι. Η ονομασία πιθανόν σχετίζεται είτε με την πανίδα της περιοχής είτε με παλαιότερη ονομασία που έφεραν οι πρώτοι κάτοικοι από την πατρίδα τους.

## Ιστορία

### Προέλευση των κατοίκων
Ο σημερινός οικισμός της Δορκάδας διαμορφώθηκε κυρίως μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922 και την ανταλλαγή πληθυσμών που ακολούθησε τη Συνθήκη της Λωζάνης το 1923. Κατά την περίοδο αυτή εγκαταστάθηκαν στην περιοχή πρόσφυγες ελληνικής καταγωγής από την Ανατολική Θράκη.

Σημαντικό μέρος των πρώτων κατοίκων προερχόταν από το χωριό Καρατζάκιοϊ (Καρατζάκι) της Ανατολικής Θράκης, το οποίο σήμερα βρίσκεται στην ευρωπαϊκή Τουρκία. Οι πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν στην περιοχή του Λαγκαδά και δημιούργησαν τον νέο οικισμό, μεταφέροντας μαζί τους τα έθιμα, τις παραδόσεις και τις επαγγελματικές τους δραστηριότητες.

Οι περισσότεροι κάτοικοι του χωριού είναι θρακιώτικης καταγωγής, ενώ στο χωριό εγκαταστάθηκαν επίσης και οικογένειες Σαρακατσάνων, οι οποίες διατήρησαν στοιχεία της δικής τους πολιτιστικής παράδοσης.

### Περίοδος Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου
Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου η περιοχή επηρεάστηκε από τη γερμανική κατοχή. Στην ευρύτερη περιοχή της Δορκάδας πέρασαν μονάδες του γερμανικού στρατού, ενώ σύμφωνα με τοπικές μαρτυρίες υπήρχαν και μικρές εγκαταστάσεις στρατοπέδων εκτός του χωριού που χρησιμοποιούνταν από τις δυνάμεις κατοχής.

## Θρησκευτικά μνημεία
Η θρησκευτική ζωή του χωριού συνδέεται με τρεις βασικούς ναούς:

* **Άγιος Δημήτριος** – η κεντρική εκκλησία του χωριού και πολιούχος της Δορκάδας.
* **Άγιος Νεκτάριος** – μικρό εξωκλήσι που βρίσκεται εκτός του κεντρικού οικισμού.
* **Αγία Παρασκευή** – γραφικός ναός που βρίσκεται σε φυσικό περιβάλλον έξω από το χωριό.

## Αξιοθέατα
Μεταξύ των αξιοθέατων της περιοχής συγκαταλέγονται:

* το παρεκκλήσι κοντά στο κοιμητήριο του χωριού
* η κεντρική εκκλησία του χωριού
* η πετρόβρυση στο βόρειο τμήμα του οικισμού
* η μικρή λιμνούλα στη νοτιοανατολική πλευρά του χωριού

## Οικονομία
Η οικονομία της Δορκάδας βασίζεται κυρίως στη γεωργία και την κτηνοτροφία. Το χωριό είναι ιδιαίτερα γνωστό στην ευρύτερη περιοχή για την παραγωγή παραδοσιακών γαλακτοκομικών προϊόντων, κυρίως γιαουρτιού και φέτας. Η παράδοση αυτή έχει τις ρίζες της στις δραστηριότητες των πρώτων κατοίκων που ασχολούνταν εκτενώς με την κτηνοτροφία.

## Σύγχρονη κοινωνική ζωή
Στη σύγχρονη ιστορία της Δορκάδας σημαντική υπήρξε η συμβολή ανθρώπων που εργάστηκαν για την ανάπτυξη και την πολιτιστική δραστηριότητα του χωριού. Μεταξύ αυτών αναφέρεται ο καθηγητής Μενέλαος Φορίδης (6 Φεβρουαρίου 1961 – 24 Σεπτεμβρίου 2021), ο οποίος συνέβαλε σημαντικά στην πολιτιστική και κοινωνική ζωή της τοπικής κοινότητας.

## Πληθυσμός

## Παραπομπές