Ιπόλιτο Ιριγόγιεν

Ο **Χουάν Ιπόλιτο δελ Σαγράδο Κορασόν δε Χεσούς Ιριγόγιεν** ( (), 12 Ιουλίου 1852&nbsp;– 3 Ιουλίου 1933) ήταν Αργεντινός πολιτικός της Ριζοσπαστικής Ένωσης Πολιτών και δύο φορές πρόεδρος της Αργεντινής, ο οποίος υπηρέτησε την πρώτη του θητεία από το 1916 έως το 1922 και τη δεύτερη από το 1928 έως το 1930. Ήταν ο πρώτος πρόεδρος που εξελέγη δημοκρατικά μέσω της μυστικής και υποχρεωτικής ανδρικής ψηφοφορίας που καθιέρωσε ο νόμος Σάενς Πένια του 1912. Ο ακτιβισμός του αποτέλεσε την κύρια ώθηση για την ψήφιση του νόμου αυτού στην Αργεντινή.

Γνωστός ως «ο πατέρας των φτωχών», ο Ιριγόγιεν ηγήθηκε της ανόδου του βιοτικού επιπέδου της εργατικής τάξης της Αργεντινής μαζί με την υιοθέτηση μιας σειράς προοδευτικών κοινωνικών μεταρρυθμίσεων, όπως η βελτίωση των συνθηκών στα εργοστάσια, η ρύθμιση των ωρών εργασίας, η υποχρεωτική συνταξιοδότηση και η καθιέρωση ενός καθολικά προσβάσιμου δημόσιου εκπαιδευτικού συστήματος. Ο Ιριγόγιεν ήταν ο πρώτος εθνικιστής πρόεδρος, πεπεισμένος ότι η χώρα έπρεπε να διαχειρίζεται το δικό της νόμισμα και, κυρίως, ότι έπρεπε να έχει τον έλεγχο των μεταφορών της και των δικτύων εκμετάλλευσης της ενέργειας και του πετρελαίου.

Μεταξύ των βουλευτικών εκλογών του 1916 και του πραξικοπήματος του 1930, η πολιτική πόλωση βρισκόταν σε έξαρση. Ο προσωποπαγής ριζοσπαστισμός παρουσιάστηκε ως η «αυθεντική έκφραση του έθνους και του λαού» ενάντια στο «ολιγαρχικό και συντηρητικό καθεστώς». Για το κυβερνών κόμμα, η βούληση των πλειοψηφιών υπερίσχυε της διάκρισης των εξουσιών. Η αντιπολίτευση, από την άλλη πλευρά, κατηγόρησε την εκτελεστική εξουσία για αλαζονεία και απαίτησε μεγαλύτερη συμμετοχή του Κογκρέσου, ιδίως σε θέματα όπως οι συγκρουσιακές ομοσπονδιακές παρεμβάσεις.

## Πρώτα χρόνια
Ο Χουάν Ιπόλιτο δελ Σαγράδο Κορασόν δε Χεσούς Ιριγόγιεν γεννήθηκε στις 12 Ιουλίου 1852, λίγους μήνες μετά τη μάχη του Κασέρος. Βαπτίστηκε τέσσερα χρόνια αργότερα, στις 19 Οκτωβρίου 1856, στην εκκλησία Νουέστρα Σενιόρα δε Πιεδάδ.

Ο πατέρας του, Μαρτίν Ιριγόγιεν Ντονταγκαράι, ήταν Βάσκος-Γάλλος μετανάστης που το 1847 παντρεύτηκε τη Μαρσελίνα Αλέν Πόνσε, κόρη του Λεάνδρο Αντόνιο Αλέμ (ο οποίος ήταν επίσης ο πατέρας του Λεάνδρο Ν. Αλέμ), μέλους της Μαζόρκα κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης του Χουάν Μανουέλ δε Ρόσας, ο οποίος θα εκτελεστεί και θα απαγχονιστεί στην Πλάσα δε Μάγιο.
αριστερά|μικρογραφία|Ο σταθμός της Πλατείας Συντάγματος το 1920. Ο Ιριγόγιεν έζησε στην κοντινή Avenida Brasil μέχρι το θάνατό του το 1933. Χρόνια αργότερα, το σπίτι του κατεδαφίστηκε για να γίνει ο αυτοκινητόδρομος Arturo Frondizi
Στα νεανικά του χρόνια, ο Ιριγόγιεν ζούσε σε ένα σπίτι στη γειτονιά Μπαλβανέρα και είχε τέσσερα αδέλφια: Ρόκε, Μαρτίν, Αμαλία και Μαρσελίνα. Το 1861, σε ηλικία εννέα ετών, μπήκε στη Σχολή Σαν Χοσέ του Μπουένος Άιρες, που διοικείτο από τη Σύνοδο της Ιερής Καρδιάς του Ιησού του Μπεθαράμ, αν και συνέχισε τις σπουδές του στη Σχολή της Νότιας Αμερικής, όπου ο θείος του Λεάνδρο Ν. Αλέμ ήταν καθηγητής φιλοσοφίας. Ο Ιριγόγιεν δεν ήταν εξαιρετικός μαθητής, αν και επέδειξε μια εσωστρεφή προσωπικότητα. Από νωρίς είχε την τάση να σπουδάσει ιερέας, αν και σύντομα άρχισε να σπουδάζει νομικά. Για κάποιο χρονικό διάστημα, ο Ιριγόγιεν και ο Αλέμ μοιράζονταν το ίδιο νοικοκυριό, και ο τελευταίος προσπάθησε να εισαγάγει τον ανιψιό του στον τεκτονισμό.

Στα δεκαπέντε του χρόνια, ο Ιριγόγιεν διέκοψε τις σπουδές του για να βοηθήσει τον πατέρα του, ο οποίος είχε αποκτήσει έναν στόλο από βαγονέτα που δούλευαν στο λιμάνι. Εργάστηκε για μικρό χρονικό διάστημα σε ένα κατάστημα και είχε επίσης δουλειά στο βαγονέτο. Στη νεαρή του ηλικία, είχε ήδη αποκτήσει εκτεταμένη αν και ποικίλη εργασιακή εμπειρία.

Το 1867 εργάστηκε σε ένα δικαστικό γραφείο που μοιράζονταν ο Λεάνδρο Αλέμ και ο Αριστόμπουλο δελ Βάλιε.

## Πρώιμη πολιτική σταδιοδρομία
μικρογραφία|Ο Ιπόλιτο Ιριγόγιεν το 1893
Όταν τελείωσε τη δευτεροβάθμια εκπαίδευσή του το 1869, μαζί με τον θείο του Λεάνδρο Ν. Αλέμ, ξεκίνησε την πολιτική του ζωή ως μέλος του Αυτονομιστικού Κόμματος, με επικεφαλής τον Αδόλφο Αλσίνα, ένα κόμμα με λαϊκή βάση, το οποίο αντιπαρατέθηκε με το Εθνικό Κόμμα του Μπαρτολομέ Μίτρε. Κατά τη συμμετοχή του στην Εκλογική Λέσχη, διεκδίκησε, μεταξύ άλλων, την ελεύθερη ψήφο, τη διανομή της αγροτικής ιδιοκτησίας και τη μεταρρύθμιση της δικαστικής εξουσίας.

Το 1870 εισήλθε στη δημόσια διοίκηση ως γραφέας των γενικών λογαριασμών του Γραφείου Ισοζυγίων και Πληροφοριών, αν και δεν παρέμεινε στη θέση αυτή για πολύ καιρό. Δύο χρόνια αργότερα, όταν ο Αλέμ εξελέγη επαρχιακός βουλευτής, ο Ιριγόγιεν, είκοσι ετών, διορίστηκε αστυνομικός διευθυντής της Μπαλβανέρα χάρη στην επιρροή του θείου του και τέθηκε επικεφαλής του τμήματος 14. Εν τω μεταξύ, συνέχισε τις νομικές σπουδές του και τον Μάρτιο του 1874 ολοκλήρωσε το τέταρτο έτος σπουδών του, ενώ παράλληλα συμμετείχε στην επανάσταση που έλαβε χώρα εκείνη τη χρονιά με επικεφαλής τον Μπαρτολομέ Μίτρε. Το 1877, οι Αλέμ, Αρτιστόμπουλο δελ Βάλιε και Ιριγόγιεν, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τις τάσεις του Αδόλφο Αλσίνα προς το κόμμα του Μίτρε, δημιούργησαν το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, το οποίο πρότεινε τον δελ Βάλιε ως υποψήφιο και τοποθετήθηκε απέναντι σε οποιαδήποτε συμφωνία μεταξύ των ηγετών του κόμματος του Αλσίνα και του κόμματος του Μίτρε. Η εσωτερική σύγκρουση έληξε με την αποπομπή του Ιριγόγιεν από τα αστυνομικά του καθήκοντα το 1877. Το 1878, σε ηλικία 25 ετών, εξελέγη επαρχιακός βουλευτής για το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα και συμμετείχε στην Επιτροπή Προϋπολογισμού, αλλά η θητεία του έληξε το 1880 ως αποτέλεσμα της Ομοσπονδιοποίησης του Μπουένος Άιρες. Εκείνη τη χρονιά διορίστηκε γενικός διαχειριστής γραμματοσήμων και διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, αν και δεν παρέμεινε για πολύ σε αυτή τη θέση. Με την ομοσπονδιοποίηση του Μπουένος Άιρες και την άφιξη του Χούλιο Α. Ρόκα στην προεδρία, ο Αλέμ παραιτήθηκε από τη θέση του βουλευτή σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την ομοσπονδιοποίηση και εγκατέλειψε την πολιτική, επιτρέποντας στον Ιριγόγιεν, ο οποίος δεν ήταν αντίθετος με τον νέο νόμο, να εκλεγεί βουλευτής στο Εθνικό Κογκρέσο. Αυτή ήταν η πρώτη ασυμφωνία που προέκυψε μεταξύ των δύο. Το 1878 τερμάτισε τις σπουδές του, αφού δεν ολοκλήρωσε ποτέ τη διατριβή του. Τρία χρόνια αργότερα, ψηφίστηκε ένας νέος νόμος που καταργούσε την απαίτηση για την εκπόνηση διατριβής για να γίνει κάποιος δικηγόρος, με τέτοιο τρόπο ώστε ο Ιριγόγιεν να μπορέσει να αποφοιτήσει.

Άρχισε να εργάζεται ως καθηγητής της ιστορίας της Αργεντινής, της πολιτικής αγωγής και της φιλοσοφίας το 1880, καθώς και στην Κανονική Σχολή Δασκάλων, αν και πρώτα ορίστηκε πρόεδρος του σχολικού συμβουλίου της Μπαλβανέρα από τον Ντομίνγκο Φαουστίνο Σαρμιέντο, τότε πρόεδρο του Εθνικού Συμβουλίου Παιδείας. Δίδαξε αυτά τα μαθήματα για περίπου είκοσι τέσσερα χρόνια, μέχρι που τον απέπεμψε ο πρόεδρος Μανουέλ Κιντάνα ως αποτέλεσμα της επανάστασης του 1905, της οποίας ηγήθηκε ο Ιριγόγιεν. Παρά τη δυσμενή οικονομική κατάσταση, δώρισε τον μισθό του των 150 πέσος στο Νοσοκομείο Παίδων και στο Άσυλο Ανυπεράσπιστων Παιδιών. Οι μαρτυρίες της εποχής μαρτυρούν ότι δεν ήταν καλός καθηγητής, αλλά η μέθοδός του παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον: έδινε στους δικούς του μαθητές την ευθύνη των μαθημάτων, ενώ ο ίδιος λειτουργούσε ως συντονιστής και παρατηρητής. Μέχρι το 1882, ο Ιριγόγιεν είχε ολοκληρώσει τα θεωρητικά μαθήματα στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου του Μπουένος Άιρες. Εκείνη την εποχή, μέσω των Ισπανών υποστηρικτών του Κράουζε Χουλιάν Σανς δελ Ρίο και Φρανσίσκο Γκίνερ δε λος Ρίος, ανακάλυψε τα έργα του φιλοσόφου Καρλ Κράουζε, ο οποίος επηρέασε σημαντικά τη σκέψη του.

Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1880, ξεκίνησε μια σειρά από αγροτικά έργα που θα του έδιναν μεγάλο οικονομικό πλούτο. Αγόρασε και νοίκιασε κτήματα στις επαρχίες Μπουένος Άιρες, Κόρδοβα και Σαν Λουίς και πάχυνε βοοειδή για να τα πουλήσει σε επιχειρήσεις ψύξης. Αυτές οι δραστηριότητες δεν του απέφεραν μόνο μεγάλο πλούτο, αλλά και δικές του εκτάσεις γης. Συνολικά κατείχε σχεδόν 25 λεύγες γης. Ήταν ιδιοκτήτης της Εστάνσια Ελ Τρίγο, κοντά στο Λας Φλόρες, μιας από τις καλύτερες βοσκήσιμες εκτάσεις της χώρας, της Σένια δε Ανκορένα στην επαρχία Σαν Λουίς και της Ελ Κεμάδο, κοντά στην πόλη Χενεράλ Αλβεάρ. Χάρη στην επιχειρηματική του εμπειρία, ο Ιριγόγιεν είχε άμεση επαφή με τους κατοίκους της υπαίθρου -*κρεόλους* και *γκρίνγκος*- και εξοικειώθηκε με τα προβλήματα και τα συναισθήματά τους. Μέσα σε λίγα χρόνια, ο Ιριγόγιεν είχε συγκεντρώσει μια σημαντική περιουσία, η οποία επρόκειτο να τον βοηθήσει να επιτύχει τις πολιτικές του φιλοδοξίες.

Ο Ιριγόγιεν δεν φιλοξένησε ποτέ κανέναν, ούτε καν τους φίλους του, στα κτήματα του. Περνούσε τον χρόνο του δουλεύοντας στα χωράφια μαζί με τους εργάτες του και στον ελεύθερο χρόνο του περπατούσε ή διάβαζε. Όταν έγινε μια πιο δημοφιλής πολιτική προσωπικότητα, αποσύρθηκε στα κτήματά του για να ξεκουραστεί. Συμβούλευε τους εργάτες του να αγοράζουν μικρές ιδιοκτησίες για τα γηρατειά τους. Οι εργάτες στα κτήματα του Ιριγόγιεν έπαιρναν υψηλότερους μισθούς από ό,τι ήταν συνηθισμένο για την εποχή, και έπαιρναν μερίδιο από τα κέρδη, ανάλογα με την εργασία και την ευθύνη του κάθε εργαζόμενου, ενώ ο ίδιος έδινε τακτικά στους εργάτες του είδη ρουχισμού. Συγκέντρωσε μια περιουσία αρκετών εκατομμυρίων πέσος, την οποία χρησιμοποίησε σχεδόν εξ ολοκλήρου για να χρηματοδοτήσει την πολιτική του δραστηριότητα, σε σημείο που όταν πέθανε ήταν χρεωμένος.
[μικρογραφία|Πλακέτα στη γειτονιά [Κονστιτουσιόν (Μπουένος Άιρες)|Κονστιτουσιόν του Μπουένος Άιρες, όπου βρισκόταν το σπίτι του Ιριγόγιεν]]
Η δεκαετία του 1880 σηματοδότησε την εδραίωση μιας ελίτ γαιοκτημόνων και ενός εμπορικού τομέα, οι οποίοι συνδέθηκαν μεταξύ τους με μια ισορροπία που εγγυήθηκε ο πρόεδρος Ρόκα, αρχικά από το εσωτερικό της κυβέρνησης και αργότερα από το εξωτερικό. Η συμφωνία μεταξύ αυτών των διακριτών κυρίαρχων τομέων επέφερε τον αποκλεισμό κάθε οργανωμένης αντιπολίτευσης. Σε αυτό το πλαίσιο, η αντιπολίτευση σχημάτισε ένα νέο κόμμα, διαλύοντας την Ένωση Πολιτών της Νεολαίας και σχηματίζοντας τη νέα Ένωση Πολιτών του 1890, που προέκυψε από ένα ετερογενές κίνημα που το συνέδεε η ιδεολογία του σουφραζισμού και ο αγώνας ενάντια στο καθεστώς του Ρόκα. Μετά την επιτυχία της συνάντησης που πραγματοποιήθηκε στον Κήπο της Φλόριντα την 1η Σεπτεμβρίου 1889, η οποία συνέβαλε στην αύξηση της δημοτικότητας του Λεάνδρο Ν. Αλέμ στη νεολαία του Μπουένος Άιρες, και παρόλο που είχε αποσυρθεί από την πολιτική ζωή από τη δεκαετία του 1880, βοήθησε στο σχεδιασμό της Επανάστασης του Πάρκου. Ο Ιριγόγιεν δίστασε αρχικά να συμμετάσχει στο κίνημα, καθώς πίστευε ότι ο αγώνας δεν γινόταν εναντίον ενός προσώπου (του προέδρου Μιγκέλ Χουάρες Σελμάν), αλλά εναντίον ενός ολόκληρου συστήματος. Πριν από την επανάσταση του 1890, όμως, πιέστηκε να ενταχθεί στο κίνημα και γρήγορα έγινε αρχηγός της αστυνομίας της Προσωρινής Κυβέρνησης. Αλλά το κίνημα θα κατασταλεί γρήγορα από την κυβέρνηση και οι συμφωνίες μεταξύ των πιο συντηρητικών παρατάξεων της Ένωσης Πολιτών κατέρρευσαν λόγω μιας βαθιάς εσωτερικής κρίσης. Αυτό οδήγησε στη ρήξη της Ένωσης Πολιτών στις 26 Ιουνίου 1891, σχηματίζοντας δύο νέα κόμματα: την Εθνική Ένωση Πολιτών, με επικεφαλής τον Μπαρτολομέ Μίτρε και υπέρ της διαπραγμάτευσης με το κόμμα του Ρόκα, και τη Ριζοσπαστική Ένωση Πολιτών (*Unión Civica Radical*, UCR), με επικεφαλής τον Αλέμ και ριζικά αντίθετη με τον Ρόκα. Την ίδια χρονιά, ο Ιριγόγιεν ορίστηκε επικεφαλής της Ριζοσπαστικής Επιτροπής της Επαρχίας του Μπουένος Άιρες, και τον Μάρτιο του 1881 ορίστηκε επικεφαλής του Τμήματος Ιστορίας της Πολιτείας της Αργεντινής στην Κανονική Σχολή Δασκάλων. Η πενταετής θητεία σε αυτή τη θέση επηρέασε σημαντικά τον Ιριγόγιεν, δίνοντάς του ένα πιο σφαιρικό όραμα.

Το 1889, ο Ιριγόγιεν μετακόμισε σε ένα δικό του σπίτι, απέναντι από τη σημερινή Πλάσα Κονγκρέσο στην πόλη του Μπουένος Άιρες, στον δρόμο που σήμερα φέρει το όνομά του, στο τετράγωνο 1600. Λίγο πριν από αυτή τη μετακόμιση, ο αδελφός του, Ρόκε, πέθανε μετά από μακρά ασθένεια. Το γεγονός αυτό τον ώθησε να κλειστεί ακόμη περισσότερο στον κόσμο, κατάσταση κατά την οποία υπέστη θρησκευτική κρίση. Λίγα πράγματα είναι γνωστά γι' αυτό, λόγω του κλειστού χαρακτήρα του. Κατά τη διάρκεια της ασθένειας του αδελφού του, ο Ιριγόγιεν έγινε φίλος με δύο φίλους του αδελφού του, τον Κάρλος Πελιεγρίνι και τον Ρόκε Σάενς Πένια, οι οποίοι θα έπαιζαν σημαντικό ρόλο στις θεσμικές αλλαγές που θα έφερναν τελικά τον Ιπόλιτο Ιριγόγιεν στην προεδρία.
μικρογραφία|Ο Ιπόλιτο Ιριγόγιεν, επαναστάτης ηγέτης 1893. Σκίτσο του Εδουάρδο Σόχο, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό ''Don Quijote''.

## Ένοπλη εξέγερση
Στις 10 Απριλίου 1892, ο Λουίς Σάενς Πένια εξελέγη πρόεδρος της Αργεντινής. Μια εβδομάδα νωρίτερα, ο πρόεδρος Κάρλος Πελιεγρίνι είχε κηρύξει κατάσταση πολιορκίας και, με τη δικαιολογία μιας ριζοσπαστικής συνωμοσίας, έστειλε στη φυλακή τον Λεάνδρο Ν. Αλέμ και πρακτικά όλοι οι ριζοσπάστες ηγέτες συνελήφθησαν σε διάστημα δύο μηνών, με εξαίρεση τον Ιριγόγιεν. Τον Νοέμβριο του ίδιου έτους συγκλήθηκε η Εθνική Συνέλευση της Ριζοσπαστικής Ένωσης Πολιτών (UCR), στην οποία οι Αλέμ και Ιριγόγιεν προέβησαν σε διακήρυξη που καλούσε σε ένοπλη εξέγερση κατά του καθεστώτος. Η Συνέλευση ενέκρινε ένα μανιφέστο που χαρακτήριζε την πηγή της εξουσίας της κυβέρνησης ως «βασισμένη στην απάτη και τη βία». Στις 17 Νοεμβρίου, η Ριζοσπαστική Ένωση Πολιτών εξέδωσε το καταστατικό της, το πρώτο έγγραφο αυτού του είδους στην ιστορία του κόμματος. Αυτό ήταν το πρώτο από μια σειρά γεγονότων που ξεκίνησαν τη νέα ριζοσπαστική επανάσταση.

Στις 29 Ιουλίου 1893, ο κυβερνήτης του Σαν Λουίς ανατράπηκε από τον Χουάν Σάα και στις 31 Ιουλίου, μετά από μια ημέρα αιματηρών συγκρούσεων, κατέλαβαν την πόλη Ροσάριο. Εν τω μεταξύ, στο Μπουένος Άιρες, ο Ιριγόγιεν αποφάσισε να θέσει σε εφαρμογή το σχέδιό του. Αρκετοί ριζοσπάστες ηγέτες εγκατέλειψαν την πόλη, κατευθυνόμενοι προς το εσωτερικό της επαρχίας, αναθέτοντας στον καθένα ένα συγκεκριμένο έργο για την πραγματοποίηση της νέας εξέγερσης. Στο κτήμα του Ελ Τρίγο, συναντήθηκε με τους φίλους του και μερικούς από τους εργάτες του, περίπου εξήντα άτομα συνολικά, και κατευθύνθηκαν προς το αστυνομικό τμήμα του Λας Φλόρες, το οποίο κατέλαβαν χωρίς αντίσταση. Έφτασε στο Τέμπερλεϊ το πρωί της 3ης Αυγούστου μαζί με 1.200 άνδρες και δημιούργησαν το στρατόπεδό τους για την επανάσταση, με επικεφαλής και οργανωτή τον Μαρσέλο Τ. Αλβέαρ. Το στρατόπεδο φιλοξένησε έως και 2.800 ένοπλους πολίτες, οι οποίοι έφτασαν σε φάλαγγες για να καταλάβουν τις παρακείμενες πόλεις. Στις 4 Αυγούστου, ο επικεφαλής της εξέγερσης δημιούργησε πολλά τάγματα για να υπερασπιστεί τον οικισμό στο Τέμπερλεϊ, οι δυνάμεις του οποίου είχαν αυξηθεί σε 4.500 άνδρες, χωρισμένους σε δεκαοκτώ τάγματα. Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, ο κυβερνήτης παραιτήθηκε την ίδια ημέρα. Δύο ημέρες αργότερα συγκροτήθηκε η Επιτροπή της Επαρχίας, με πρόεδρο τον Ιριγόγιεν, η οποία συνεδρίασε στο Λόμας δε Σαμόρα με τη συμμετοχή εβδομήντα περίπου μελών. Ο Ντομίνγκο Ντεμαρία ζήτησε από τον Ιριγόγιεν να γίνει προσωρινός κυβερνήτης της επαρχίας, αλλά εκείνος αρνήθηκε κατηγορηματικά, πιστεύοντας ότι είχε συμμετάσχει στην επανάσταση για να τερματίσει μια παράνομη κυβέρνηση και όχι για να εγκαθιδρύσει μια άλλη. Μπροστά στην επιμονή των συναδέλφων του επαναστατών, τους είπε: «Ούτε προσωρινός, ούτε οριστικός».
αριστερά|μικρογραφία|Στρατεύματα Επαναστατικού Στρατού μετά την εκπαίδευσή τους στο Τέμπερλεϊ (1893)
Μετά από μια κρίση στο υπουργείο που οδήγησε στην παραίτηση πολλών υπουργών, στις 3 Ιουλίου 1893, ο Λουίς Σάενς Πένια κάλεσε τον Αριστόμπουλο δελ Βάλιε, ο οποίος είχε αποσυρθεί από την πολιτική μετά τη διάσπαση της Ένωσης Πολιτών, να την αναδιοργανώσει. Ο δελ Βάλιε προσπάθησε αρχικά να καλέσει την επιτροπή της UCR να συμμετάσχει στο νέο υπουργείο, χωρίς αποτέλεσμα. Στη συνέχεια προσπάθησε να καλέσει μια σειρά από ριζοσπαστικές προσωπικότητες να συμμετάσχουν σε ορισμένα υπουργεία, αλλά όλες απέρριψαν σθεναρά την πρόταση. Κατέληξε σε ένα σχέδιο αφοπλισμού των παραστρατιωτικών δυνάμεων που υπήρχαν σε αρκετές επαρχίες και τις οποίες χρησιμοποιούσαν ορισμένοι κυβερνήτες για να διατηρήσουν την εξουσία τους στις επαρχίες τους. Ζήτησε επίσης από το Κογκρέσο να χρησιμοποιήσει ομοσπονδιακή παρέμβαση για να αντικαταστήσει τους κυβερνήτες του Μπουένος Άιρες, της Σάντα Φε και του Σαν Λουίς, που ήταν οι επαρχίες που ελέγχονταν κυρίως από την ολιγαρχία. Δεδομένης της εγγύτητάς του με την κυβέρνηση, ο δελ Βάλε θα μπορούσε να είχε οργανώσει πραξικόπημα, όπως του είχε ζητήσει ο Αλέμ, αλλά οι νομικές του πεποιθήσεις τον εμπόδισαν να αναλάβει δράση ακόμη και όταν αυτό θα σήμαινε την αποτυχία της επανάστασης.
μικρογραφία|Ο Λεάνδρο Ν. Αλέμ, ο θείος του Ιριγόγιεν, και το πρότυπο που ακολούθησε. Το 1896, μετά την αυτοκτονία του Αλέμ, ο Ιριγόγιεν θα απομονωθεί περισσότερο από ποτέ.
Λίγο πριν από αυτή την επανάσταση ο Ιριγόγιεν συνάντησε τον Αλβεάρ, και συγκεκριμένα όταν υπήρχε κενή θέση αρχηγού της αστυνομίας της πόλης του Μπουένος Άιρες. Ο Αρτιστόμπουλο δελ Βάλιε πρότεινε έναν συγγενή του Αλέμ, ο οποίος είχε διατελέσει επίτροπος. Έτσι ήρθε σε επαφή με τον Αλβεάρ και άλλες πολιτικές προσωπικότητες, όπως ο Λε Μπρετόν, ο Απελανίς και ο Σενιλόσα. Ο Αλβεάρ και ο Ιριγόγιεν έβλεπαν ο ένας τον άλλον στο Paris Café και στις συνεδριάσεις των επιτροπών. Πάντα έτρεφε ιδιαίτερη εκτίμηση για τον Αλβεάρ, ακόμη και στα τελευταία χρόνια της ζωής του καουντίγιο, αφού οι ριζοσπάστες ηγέτες είχαν έρθει σε σύγκρουση μεταξύ τους. Ως ανέκδοτο για τους δύο ηγέτες μπορεί να αναφερθεί ότι το 1897, ο Λισάνδρο δε λα Τόρε προκάλεσε τον Ιριγόγιεν σε μονομαχία ξιφασκίας. Ο Αλβεάρ είχε λίγες ημέρες για να διδάξει στον φίλο του τα βασικά της ξιφασκίας, καθώς ο Ιριγόγιεν δεν είχε καμία γνώση της ξιφασκίας και ο δε λα Τόρε ήταν ειδικός. Η μονομαχία πραγματοποιήθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου και ο Ιριγόγιεν κατάφερε να πετύχει αρκετά χτυπήματα στο πρόσωπο του δε λα Τόρε και κέρδισε τη μονομαχία. Κατά τη διάρκεια της προεδρίας του, θα συνέχιζε να ασχολείται με την ξιφασκία, μια ενασχόληση που δεν εγκατέλειψε ποτέ, ακόμη και στα 70 του χρόνια. Το 1897 έγινε μέλος της Λέσχης Jockey και πήγε αρκετές φορές, και παρόλο που δεν πάτησε ποτέ το πόδι του στο ίδρυμα μετά το 1900, συνέχισε να είναι μέλος μέχρι τον θάνατό του.

Την 1η Ιουλίου 1896, ο Λεάνδρο Αλέμ αυτοκτόνησε στη μέση του δρόμου. Ο Αριστόμπουλο δελ Βάλιε είχε πεθάνει πρόωρα τον Ιανουάριο του ίδιου έτους, αφήνοντας την ηγεσία του κόμματος στον Ιριγόγιεν. Ωστόσο, τη νύχτα της κηδείας του Αλέμ, ο ίδιος ανακοίνωσε ότι η απώλεια του θείου του ήταν πολύ σοβαρή για να μπορέσει να ηγηθεί του κόμματος και ζήτησε από τους παρευρισκόμενους να επιστρέψουν στις επαρχίες καταγωγής τους μέχρι νεωτέρας.

Όταν η Εθνική Συνέλευση του UCR εξέδωσε τη λεγόμενη «παράλληλη πολιτική» στις 6 Σεπτεμβρίου 1897, για τη διεξαγωγή εκλογών με τους υποστηρικτές του Μίτρε, μετά από μια συνεδρίαση της Επαρχιακής Επιτροπής του UCR στις 29 Σεπτεμβρίου στο σπίτι του Αλβεάρ στην οποία ψήφισαν τη διάλυση της επιτροπής προκειμένου να νικήσουν τους υποστηρικτές του Μπερνάρδο, ο ριζοσπαστισμός θα εισέλθει σε κατάσταση αποδιοργάνωσης μέχρι την αναδιοργάνωση του κόμματος το 1904. Αυτό αποτελούσε πλήρη αντίθεση με τη συμφωνία με τους υποστηρικτές του Μίτρε που είχε υπογράψει ο πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής, Μπερνάρδο δε Ιριγόγιεν, ως τακτική καταπολέμησης του Χούλιο Α. Ρόκα κατά τη διάρκεια της δεύτερης προεδρίας του το 1898.

## Επανάσταση του 1905
Στις αρχές Φεβρουαρίου του 1905 υπήρχαν πολλαπλές ενδείξεις ότι μια νέα ριζοσπαστική επανάσταση πλησίαζε, και στα τέλη Ιανουαρίου οι επαναστάτες αναχώρησαν για τους προορισμούς τους σε όλη τη χώρα για να ξεκινήσουν την εξέγερσή τους. Ωστόσο, τόσο η κυβέρνηση όσο και η αστυνομία υποψιάστηκαν ότι υπήρχαν σχέδια συνωμοσίας εναντίον τους και έτσι εισέβαλαν σε διάφορα κτίρια και συνέλαβαν πολίτες που κατέφυγαν στα όπλα τους. Θορυβημένος, ο στρατηγός Σμιθ, ο αρχηγός του επιτελείου του στρατού, κατευθύνθηκε στο οπλοστάσιο για να ενισχύσει τη μονάδα του και να υπερασπιστεί το οπλοστάσιο της πόλης. Τριάντα τρεις άοπλοι επαναστάτες μπήκαν στις 4 π.μ. και συνελήφθησαν όταν ζήτησαν τον Μαρτίν Ιριγόγιεν. Η αποτυχία των επαναστατών να καταλάβουν το οπλοστάσιο μείωσε τις ελπίδες για την επανάσταση, καθώς το σχέδιο ήταν να οπλιστούν οι πολίτες με όπλα από το οπλοστάσιο.
μικρογραφία|Ο κομισάριος Χουλιάν Μπουρντέου της ''Policía de la Capital'' (Μπουένος Άιρες, Αργεντινή) και μέρος του προσωπικού του 27ου τμήματος, λίγες ημέρες μετά την επανάσταση του Ριζοσπαστικού Κόμματος, φωτογραφία που δημοσιεύτηκε από το αργεντίνικο περιοδικό ''Caras y Caretas'' στο τεύχος της 11ης Φεβρουαρίου 1905.
Στις 3:45, ο πρόεδρος Μανουέλ Κιντάνα έφτασε στο κυβερνητικό μέγαρο για να συγκαλέσει έκτακτη συνεδρίαση του υπουργικού του συμβουλίου και κήρυξε κατάσταση πολιορκίας σε όλη τη χώρα. Επιτυχημένες εξεγέρσεις πραγματοποιήθηκαν στη Μπαΐα Μπλάνκα, τη Μεντόσα, την Κόρδοβα και το Ροσάριο, αλλά η πρωτεύουσα διατηρήθηκε υπό τον έλεγχο της κυβέρνησης. Στη Μεντόσα, ο κυβερνήτης καθαιρέθηκε και ο Χοσέ Νεστόρ Λενσίνας, επικεφαλής της Επαναστατικής Χούντας, ανέλαβε τη διοίκηση του προσωρινού κυβερνήτη. Στην Κόρδοβα, ένα σώμα πεζικού με επικεφαλής τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης του Ντελφόρ δελ Βάλιε, Χοσέ Φιγερόα Αλκόρτα, τον γιο του προέδρου Ρόκα, Χούλιο Αργεντίνο Πασκουάλ Ρόκα και αρκετούς κυβερνητικούς ηγέτες που έτυχε να βρίσκονται στην Κόρδοβα. Ο Δελ Βάλιε επιχείρησε να συλλάβει τον πρόεδρο Ρόκα, αλλά εκείνος κατάφερε να διαφύγει στο Σαντιάγο δελ Εστέρο. Στη Λα Πλάτα, υπήρχαν φήμες για ύποπτες κινήσεις, αλλά δεν έγινε επανάσταση εκεί. Αρκετοί επαναστάτες ηγέτες διέφυγαν στη Χιλή ή την Ουρουγουάη, αλλά ορισμένοι, όπως ο Ντελφόρ Δελ Βάλιε, συνελήφθησαν όταν προσπάθησαν να εγκαταλείψουν τη χώρα, ενώ άλλοι παραδόθηκαν. Περίπου 70 πολιτικοί κρατούμενοι κρατήθηκαν στο πλοίο *Santa Cruz* του ναυτικού και περιορίστηκαν σε μικρούς χώρους με κακές συνθήκες διαβίωσης. Στις 5 Μαρτίου, η κατάσταση πολιορκίας παρατάθηκε για 70 ημέρες και οι κρατούμενοι δικάστηκαν γρήγορα με ποινές φυλάκισης έως και οκτώ ετών και στις 2 Μαΐου στάλθηκαν με το πλοίο *Patria* σε φυλακή στην Ουσουάια.

Ο Ιριγόγιεν είχε διατηρήσει την ανωνυμία του κατά τη διάρκεια των τελευταίων εβδομάδων της εξέγερσης. Ανακοινώθηκε ότι στα τέλη Φεβρουαρίου θα παρουσιαζόταν στο ομοσπονδιακό δικαστήριο. Στις 28 Φεβρουαρίου, υπήρχε μεγάλο πλήθος και σημαντική αστυνομική παρουσία που τον περίμενε, αλλά δεν εμφανίστηκε και η κυβέρνηση κατέληξε να τον αθωώσει. Ο Ιριγόγιεν μπόρεσε να στηρίξει οικονομικά τους ηγέτες στην εξορία λόγω της επιτυχίας των κτημάτων του. Λίγους μήνες μετά τη λήξη της επανάστασης, εμφανίστηκε μια ένωση πολιτών, η Ένωση του Μαΐου, η οποία ξεκίνησε ένα κίνημα υπέρ της αμνηστίας με την υποστήριξη του Εθνικού Κόμματος της Ουρουγουάης. Ο Ιριγόγιεν άρχισε να διευθύνει την ένωση για να κερδίσει την ελευθερία των φυλακισμένων επαναστατών, αλλά αυτό συγκρούστηκε με την ακαμψία του Κιντάνα. Ωστόσο, ο Κιντάνα πέθανε τον Μάρτιο του 1906 και πρόεδρος έγινε ο Χοσέ Φιγερόα Αλκόρτα από το εκσυγχρονιστικό Εθνικό Αυτονομιστικό Κόμμα (PAN), το οποίο ψήφισε νόμο αμνηστίας που πρότεινε μεταξύ άλλων ο πρώην πρόεδρος Κάρλος Πελιεγρίνι. Ο Ιριγόγιεν συναντήθηκε με τον πρόεδρο Φιγερόα Αλκόρτα το 1907 και το 1908 για να προσπαθήσει να τον πείσει να προκηρύξει εκλογές χωρίς διαφθορά, αλλά δεν είχε μεγάλη επιτυχία. Ο Ιριγόγιεν αποκάλυψε τις συνομιλίες αυτές στη Συνέλευση του 1909.

Στις προεδρικές εκλογές του 1910, το εκσυγχρονιστικό Εθνικό Αυτονομιστικό Κόμμα εξέλεξε τον Ρόκε Σάενς Πένια ως υποψήφιό του. Ο Σάενς Πένια ήταν υπέρ της καθιέρωσης ενός εκλογικού συστήματος που θα έθετε τέλος στην εκλογική νοθεία, και δεν ήταν μόνο φίλος του Ιριγόγιεν, αλλά είχε επίσης ιδρύσει μαζί με τον Ιριγόγιεν 30 χρόνια νωρίτερα το καταργημένο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα.

## Πορεία προς την εκλογική μεταρρύθμιση
Η πολυαναμενόμενη πολιτική αλλαγή ξεκίνησε τη διαδικασία με την άφιξη στην προεδρία του Ρόκε Σάενς Πένια, εσωτερικού αντιπάλου του Εθνικού Αυτονομιστικού Κόμματος. Επικέντρωσε όλη την κυβερνητική του διαχείριση στην ψήφιση ενός νόμου που εγγυόταν μυστικές, καθολικές και υποχρεωτικές εκλογές για όλους τους πολίτες. Αφού ξεπέρασε την αντίσταση των συντηρητικών, οι οποίοι αντιδρούσαν στην άσκηση της απόλυτης δημοκρατίας, το σχέδιό του έγινε ο λεγόμενος νόμος του Σάενς Πένια. Το ζήτημα της ψήφου αντιμετωπίστηκε με τρεις νόμους: Ο νόμος Nº 4161, στις 29 Δεκεμβρίου 1902, ο οποίος κατέστησε δυνατή την πρώτη εκπροσώπηση του Σοσιαλιστικού Κόμματος- ο νόμος Nº 4578, στις 24 Ιουλίου 1905, που αποσκοπούσε στην ηρεμία της επανάστασης εκείνης της χρονιάς- και ο Nº 8871, ο περίφημος νόμος του Σάενς Πένια, που ψηφίστηκε στις 10 Φεβρουαρίου 1912. Παρόλο που όλα αυτά ήταν προβλέψιμα, η στάση του προέδρου Σάενς Πένια είναι αξιοσημείωτη, καθώς ανταποκρίθηκε στα αιτήματα του λαού, γνωρίζοντας ότι αυτό θα επηρέαζε σοβαρά την κυριαρχία των συντηρητικών. Αξίζει να αναφερθεί, ωστόσο, ότι ο νέος νόμος ίσχυε μόνο για τις εκλογές για τα εθνικά αξιώματα: πρόεδρος, αντιπρόεδρος, εθνικοί βουλευτές και εθνικοί γερουσιαστές. Οι υπόλοιπες εκλογές θα συνέχιζαν να διεξάγονται σύμφωνα με τους νόμους κάθε επαρχίας. Ωστόσο, ο κυβερνήτης της Σάντα Φε αντικαταστάθηκε το 1912 με ομοσπονδιακή παρέμβαση και ο νέος κυβερνήτης οργάνωσε εκλογές για τον κυβερνήτη της επαρχίας και το νομοθετικό σώμα της επαρχίας σύμφωνα με τη νέα εκλογική μεταρρύθμιση. Η Ριζοσπαστική Ένωση Πολιτών αποφάσισε να συμμετάσχει και κέρδισε τις εκλογές, φέρνοντας στην εξουσία τον Μανουέλ Μεντσάκα, τον πρώτο κυβερνήτη της Αργεντινής που εξελέγη με μυστικές εκλογές.

Στις αρχές Μαρτίου 1916, η Εθνική Επιτροπή της Ριζοσπαστικής Ένωσης Πολιτών συνεδρίασε για να συγκαλέσει συνέδριο, το οποίο πραγματοποιήθηκε στις 20 Μαρτίου στην *Casa Suiza*, με τη συμμετοχή 138 αντιπροσώπων. Κατά τη συνεδρίαση, η επιτροπή όρισε μια επιτροπή αποτελούμενη από τους αντιπροσώπους Βισέντε Γκάλιο, Χοσέ Καμίλο Κρότο, Πελάγιο Λούνα, Χοσέ Σαραβία και Ισαΐας Αμάδο. Ταυτόχρονα, όρισε μια άλλη επιτροπή, αποτελούμενη από τους Εουδόρο Βάργκας Γκόμες, Κρόττο, Λούνα και Μαρσέλο Τ. ντε Αλβέαρ, η οποία ανέλαβε να συναντηθεί με τον πρόεδρο Βικτορίνο δε λα Πλάσα με στόχο να απαιτήσει καθαρές και ελεύθερες εκλογές. Την επόμενη ημέρα, ενώ η πρώτη επιτροπή συζητούσε για το αν θα τεθεί σε ισχύ το Σύνταγμα μετά από χρόνια θεσμικής αταξίας, η δεύτερη επιτροπή που συναντήθηκε με τον πρόεδρο δε λα Πλάσα δεν επέστρεψε με ενθαρρυντικά νέα. Αυτό δίχασε τις απόψεις των αντιπροσώπων, οδηγώντας τους να διακόψουν τη συνεδρίαση που θα συνεχιζόταν στις 22 Μαρτίου στο θέατρο Ονρούμπια, όπου θα έπρεπε επίσης να επιλέξουν τους υποψηφίους τους για πρόεδρο και αντιπρόεδρο.

Ξεκινώντας από τις οκτώ το πρωί, το θέατρο ήταν γεμάτο από κόσμο και είχε καταληφθεί από νεύρα, διότι αν και ήταν γνωστό ότι ο Ιριγόγιεν θα κέρδιζε ομόφωνα, οι αντιπρόσωποι γνώριζαν ότι δεν θα αποδεχόταν την υποψηφιότητα. Όσον αφορά την αντιπροεδρία, υπήρχαν απαιτήσεις από την «γαλάζια» ομάδα να είναι στο ψηφοδέλτιο και τελικά ο Πελάγιο Λούνα, από τη Λα Ριόχα, ορίστηκε υποψήφιος αντιπρόεδρος. Στις 10:30 π.μ. άρχισε η ψηφοφορία: Ο Ιριγόγιεν έλαβε 150 ψήφους, με δύο ψήφους για τον Λεοπόλδο Μέτο και από μία για τους Αλβεάρ, Κρότο και Γκάλιο. Ο Κρότο απέρριψε την ψήφο που του δόθηκε, εμμένοντας στη θέση του ότι μόνο ο Ιριγόγιεν θα μπορούσε να είναι υποψήφιος. Στην επιλογή των αντιπροέδρων, ο Λούνα έλαβε 81 ψήφους με τον Γκάλιο να λαμβάνει 59, ενώ ο Χοακίν Καστελιάνος και ο Μέλο έλαβαν από μία ψήφο. Ενώ οι αντιπρόσωποι περίμεναν την αποδοχή των υποψηφιοτήτων, μια διαδήλωση συγκεντρώθηκε έξω από το σπίτι του Ιριγόγιεν, αλλά δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι κάποιος μπόρεσε να εισέλθει. Ο Ιριγόγιεν είχε πάει να συναντηθεί με το διοικητικό συμβούλιο της Συνέλευσης στο γραφείο του Κρότο στην Avenida de Mayo, όπου αρνήθηκε να αποδεχθεί την υποψηφιότητα. Ο Κρότο πρότεινε να σχηματιστεί μια επιτροπή που θα συναντούσε τον Ιριγόγιεν με σκοπό να τον πείσει να αποδεχθεί την υποψηφιότητα. Οι αντιπρόσωποι Γκουίδο και Οϊχανάρτε κατευθύνθηκαν στην κατοικία στην Avenida Brasil 1039 και ανακοίνωσαν στον Ιριγόγιεν ότι αν απέρριπτε την υποψηφιότητα, θα ήταν το τέλος του αγώνα. Στις 6:30 μ.μ., ο Ιριγόγιεν αποδέχτηκε την υποψηφιότητα. Η είδηση προκάλεσε μια γιορτή μπροστά από το σπίτι στην Avenida Brasil 1039.
αριστερά|μικρογραφία|Αποτελέσματα των Γενικών Εκλογών Αργεντινής του 1916

## Προεδρικές εκλογές 1916
Οι προεδρικές εκλογές της 2ας Απριλίου 1916 ήταν οι πρώτες στην ιστορία της Αργεντινής που υιοθέτησαν τον νόμο Σάενς Πένια, ο οποίος εξασφάλιζε τη μυστική και υποχρεωτική ψηφοφορία για τους άνδρες, και έτσι θεωρείται ότι οδήγησαν στην πρώτη δημοκρατική κυβέρνηση στην ιστορία της Αργεντινής, με τη διευκρίνιση ότι η πρώτη πλήρως δημοκρατική κυβέρνηση ήταν η δεύτερη προεδρία του Χουάν Ντομίνγκο Περόν το 1951, όταν οι γυναίκες μπόρεσαν να ασκήσουν το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι.

Τα πρώτα αποτελέσματα του νόμου ήταν απροσδόκητα για τους μεταρρυθμιστές: ριζοσπάστες και σοσιαλιστές εμφανίστηκαν σχεδόν σε κάθε γωνιά της χώρας, με εξαίρεση την επαρχία του Μπουένος Άιρες, η οποία ελεγχόταν σθεναρά από τον παραδοσιακό πολιτικό μηχανισμό. Τα επαρχιακά κόμματα που έλεγχαν το παλιό καθεστώς απέτυχαν στην προσπάθειά τους να σχηματίσουν μια νέα συντηρητική πολιτική δύναμη.

Το ψηφοδέλτιο των Ιπόλιτο Ιριγόγιεν-Πελάγιο Λούνα επικράτησε του ψηφοδελτίου του Συντηρητικού Κόμματος (Άνχελ Ρόχας-Χουάν Εουχένιο Σερού) στη λαϊκή ψήφο με 339.332 ψήφους, έναντι 153.406 ψήφων για το Συντηρητικό Κόμμα. Κέρδισαν επίσης στο εκλογικό σώμα με 152 ψήφους. Το Κογκρέσο αποτελούνταν από 45 ριζοσπάστες και 75 αντιπάλους στη Βουλή των Αντιπροσώπων- στη Γερουσία υπήρχαν μόνο 4 ριζοσπάστες και 26 αντιπάλους. Συνολικά έντεκα επαρχίες εξακολουθούσαν να εκπροσωπούνται από μέλη του προηγούμενου καθεστώτος. Μετά την ορκωμοσία ενώπιον της Νομοθετικής Συνέλευσης, ο νέος πρόεδρος μεταφέρθηκε κυριολεκτικά από έναν κατακλυσμό ανθρώπων στην Casa Rosada, χωρίς κανενός είδους ασφάλεια. Ο ιστορικός Λουίς Αλμπέρτο Ρομέρο σημειώνει ότι κάτι είχε πραγματικά αλλάξει όταν «100.000 άνθρωποι συνόδευσαν τον νέο πρόεδρο στο δρόμο του από το Κογκρέσο προς το κυβερνητικό μέγαρο. Οι αντίπαλοι τρομοκρατήθηκαν από την παρουσία της «αλητείας που φορούσε σανδάλια», μια προκατάληψη, σίγουρα, αλλά που σηματοδοτούσε την αρχή μιας νέας εποχής της δημοκρατίας». Όταν χρειάζονταν δεκατρείς εκλέκτορες για να θριαμβεύσει ο ριζοσπαστισμός, οι συντηρητικοί πήγαν στη Σάντα Φε για να προσπαθήσουν να πείσουν τους εκλέκτορες που ήταν εχθροί με τις αρχές του κόμματος. Όταν ρωτήθηκε σχετικά ο Ιριγόγιεν, είπε την περίφημη φράση: «Ας χαθούν χίλιες εκλογές πριν θυσιάσουμε τις αρχές μας».

Ο Ισπανός πρέσβης στην Αργεντινή παρακολούθησε την εκδήλωση εκ μέρους της χώρας του και έγραψε τα εξής για την εφημερίδα *La Época*:Στη διπλωματική μου σταδιοδρομία έχω παρακολουθήσει διάσημες γιορτές σε διάφορες ευρωπαϊκές αυλές- έχω παραστεί στην τελετή ενθρόνισης ενός προέδρου της Γαλλίας και ενός βασιλιά της Αγγλίας- έχω δει λαϊκά θεάματα εξαιρετικά σε αριθμό και ενθουσιασμό. Αλλά δεν μπορώ να θυμηθώ τίποτα συγκρίσιμο με την απίστευτη σκηνή ενός αρχηγού κράτους που ρίχνεται στην αγκαλιά του λαού του, που μεταφέρεται μπρος-πίσω από το ηλεκτρισμένο πλήθος, στην υψηλή τιμητική έδρα της πρώτης θητείας της πατρίδας του (…). Αλλά όλα αυτά ωχριούν μπροστά στην πραγματικότητα της απέραντης πλατείας, του ανθρώπινου ωκεανού που τρελάθηκε από τη χαρά, του προέδρου που αφιερώθηκε με την καρδιά και την ψυχή του στο λαό του, χωρίς φρουρούς, χωρίς στρατό, χωρίς αστυνομία.
μικρογραφία|Εκλογές στην Αργεντινή το 1916, οι πρώτες στην ιστορία της χώρας με εγγυημένο μυστικό, καθολικό και υποχρεωτικό δικαίωμα ψήφου για τους άνδρες.
Ο Ιριγόγιεν είχε προτείνει τότε στον πρόεδρο Φιγερόα Αλκόρτα να παρέμβει σε δεκατέσσερις ομοσπονδιακές πολιτείες, όπου η απάτη εξακολουθούσε να εφαρμόζεται, και μάλιστα από τη δημιουργία του Συνδέσμου των Κυβερνητών, από τον οποίο προέρχονταν οι βασικοί μέντορές του Μιγκέλ Ανχέλ Χουάρες Σελμάν και Χούλιο Αρχεντίνο Ρόκα. Οι ομοσπονδιακές παρεμβάσεις, που ονομάζονταν «πολιτική υγιεινή», πραγματοποιήθηκαν αργά από την εκτελεστική εξουσία σε περιόδους νομοθετικής ανάπαυλας. Με εξαίρεση τις επαρχίες που κυβερνούνταν από ριζοσπάστες που είχαν έρθει νόμιμα στην εξουσία, οι υπόλοιπες ανέβηκαν στην εξουσία μέσω παρεμβάσεων. Στόχος της παρέμβασης ήταν να προκηρυχθούν νόμιμες εκλογές και οι νικητές να γίνουν οι νέοι κυβερνήτες. Σε πολλές επαρχίες κέρδισε ο ριζοσπαστισμός, αν και σε επαρχίες όπως η Κοριέντες και η Σαν Λουίς επικράτησαν οι συντηρητικοί και σε αυτές τις περιπτώσεις η λαϊκή απόφαση έγινε σεβαστή. Επιπλέον, δεν υπήρξαν παρεμβάσεις στις επαρχίες Σάντα Φε, Μπουένος, Άιρες και Χουχούι.

Η εκλογική νίκη σήμαινε ότι, για πρώτη φορά, μια μεγάλη κοινωνική τάξη που μέχρι τότε είχε αποκλειστεί από τα δημόσια αξιώματα διοικούσε διάφορες κρατικές λειτουργίες. Αυτή ήταν η μεσαία τάξη, χωρίς μεγάλους οικονομικούς πόρους, ούτε διασυνδέσεις με τις ανώτερες τάξεις. Η παρουσία των «ανώνυμων» δημοσίων υπαλλήλων αποτέλεσε αντικείμενο μεγάλης σάτιρας στον συντηρητικό Τύπο. Κατά τα πρώτα χρόνια της κυβέρνησής του, ο Ιριγόγιεν διοικούσε μέσω διαταγμάτων, καθώς πολλές από τις πρωτοβουλίες που έστελνε στο Κογκρέσο απέτυχαν λόγω της συντηρητικής πλειοψηφίας που εξακολουθούσε να επικρατεί. Μόνο μετά τις βουλευτικές εκλογές του 1918 ο ριζοσπαστισμός απέκτησε την πλειοψηφία στην κάτω βουλή.

Παρά τη μειοψηφία στο Κογκρέσο, ο Ιριγόγιεν διατήρησε μια στάση προσανατολισμένη προς το διάλογο και τη διαπραγμάτευση, όχι μόνο με τα παραδοσιακά συντηρητικά κόμματα που ήλεγχαν τη Γερουσία, αλλά και με τα νέα λαϊκά κόμματα που είχαν κερδίσει προβάδισμα από τη μυστική ψηφοφορία: το Σοσιαλιστικό Κόμμα και το Δημοκρατικό Προοδευτικό Κόμμα. Ανέπτυξε τον ριζοσπαστισμό ως «θρησκεία της λύτρωσης» για την «απελευθέρωση της Αργεντινής», δεν θεωρήθηκε πολιτικός αλλά «απόστολος» και πίστευε ότι η Ριζοσπαστική Ένωση Πολιτών δεν ήταν κόμμα αλλά «η ίδια η πατρίδα».

## Βουλευτικές εκλογές 1918 και 1920
Το 1918, το UCR έλαβε 367.263 ψήφους και το 1920, το κόμμα έλαβε 338.723 ψήφους. Παρόλο που το UCR κέρδισε σημαντικό αριθμό εδρών στο εθνικό νομοθετικό σώμα, η αργή συνταγματική εναλλαγή της Γερουσίας σήμαινε ότι το ανώτερο σώμα δεν αντιπροσώπευε ακόμη το εκλογικό σώμα. Ο θάνατος του Πελάγιο Λούνα το 1919 είχε σημαντική επίδραση στο νομοθετικό σώμα και το γεγονός ότι πολλοί ριζοσπάστες γερουσιαστές δεν ήταν ευθυγραμμισμένοι με την κυβέρνηση του Ιριγόγιεν ήταν μερικοί από τους παράγοντες που σταμάτησαν αρκετές από τις προτάσεις του Ιριγόγιεν στη Γερουσία.

## Πρώτη προεδρία, 1916-1922
Ο Ιριγόγιεν ήταν ο πρώτος πρόεδρος του έθνους που υποστήριξε μια εθνικιστική ιδεολογία, πεπεισμένος ότι η χώρα έπρεπε να διαχειρίζεται το δικό της νόμισμα και τις δικές της πιστώσεις και, κυρίως, να ελέγχει τις μεταφορές, τα ενεργειακά δίκτυα και την εκμετάλλευση του πετρελαίου. Για το σκοπό αυτό, σχεδίασε τα σχέδια για μια Κεντρική Τράπεζα προκειμένου να εθνικοποιήσει το εξωτερικό εμπόριο, ίδρυσε την ενεργειακή εταιρεία YPF, και έθεσε ελέγχους στις παραχωρήσεις των ξένων επιχειρήσεων που διαχειρίζονταν τους σιδηροδρόμους της χώρας. Ο Γκαμπριέλ δελ Μάσο, ιστορικός του ριζοσπαστισμού, αναφέρει ότι η κυβέρνηση του Ιριγόγιεν χαρακτηρίστηκε από το «Σχέδιο Πετρελαίου και Γης». Εκτός από την υπεράσπιση των εγχώριων περιουσιακών στοιχείων, ο Ιριγόγιεν κατάφερε να περιορίσει τον επεκτατισμό των μεγάλων ξένων οικονομικών ομίλων που δραστηριοποιούνταν στη χώρα. Αντιμέτωπος με την επιθετική παρεμβατική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών στη Λατινική Αμερική, υπερασπίστηκε τις μη παρεμβατικές αρχές του, φτάνοντας στο σημείο να διατάξει τα πολεμικά πλοία της Αργεντινής σε μια περίπτωση να φέρουν τη σημαία της Δομινικανής Δημοκρατίας και όχι εκείνη των ΗΠΑ, μετά την κατοχή του νησιού από τους Αμερικάνους το 1916.

Όσον αφορά τους σιδηροδρόμους, ο Ιριγόγιεν επέβαλε αυστηρούς ελέγχους στους σιδηροδρόμους που βρίσκονταν στα χέρια των Βρετανών, ιδίως όσον αφορά τους δασμούς και τον καθορισμό των λογαριασμών κεφαλαίου. Προώθησε επίσης τους κρατικούς σιδηροδρόμους, αναζητώντας έναν τρόπο να φτάσει στον Ειρηνικό Ωκεανό για να διευκολύνει τη μεταφορά εμπορευμάτων από τα βορειοδυτικά και νοτιοδυτικά της χώρας προς το Περού, τη Χιλή και τη Βολιβία.

Η αρχική ώθηση για την επίτευξη πλήρων δημοκρατικών δικαιωμάτων σταμάτησε, καθώς το UCR δεν ήλεγχε ούτε τη Γερουσία ούτε τους κυβερνήτες σε πολλές επαρχίες. Ο Ιριγόγιεν κατέφυγε σε αρκετές περιπτώσεις σε ομοσπονδιακή παρέμβαση στις επαρχίες, γεγονός που εμβάθυνε την αντιπαράθεση με τους συντηρητικούς τομείς. Κατά τη διάρκεια της πρώτης προεδρίας του, παρενέβη στις επαρχίες είκοσι φορές- μόνο πέντε με νόμο και δέκα σε επαρχίες που κυβερνούνταν από ριζοσπάστες. Η κυβέρνηση υποστήριξε ότι οι επαρχίες των οποίων οι κυβερνήτες είχαν επιλεγεί σε εκλογές πριν από την εκλογική μεταρρύθμιση ήταν παράνομες.

Κατά την πρώτη προεδρία του Ιριγόγιεν θεσπίστηκαν επίσης διάφορες μεταρρυθμίσεις. Το 1918 θεσπίστηκε νόμος που καθόριζε τους όρους της κατ' οίκον εργασίας, ο οποίος προέβλεπε ότι «ο κατώτατος μισθός για την εργασία αυτή καθορίζεται από μικτές επιτροπές εργοδοτών και εργαζομένων». Το 1919 ψηφίστηκε νόμος που προέβλεπε την ανέγερση εργατικών κατοικιών σε λογικές τιμές, ενώ το 1921 καθορίστηκε με νόμο μια μέγιστη αύξηση του ενοικίου ως μέσο αντιμετώπισης της υπερβολικής αύξησης των ενοικίων. Ένας νόμος του 1917 για την ιδιοκατοίκηση προέβλεπε την παραχώρηση 500 στρεμμάτων δημόσιας γης στον μακρινό βορρά και τον μακρινό νότο, ενώ από το 1919 επετράπη στην Εθνική Τράπεζα Υποθηκών να διαθέτει κεφάλαια σε ακτήμονες αγρότες για την αγορά αγροτικής ιδιοκτησίας. Το 1921 ψηφίστηκε ένας νόμος περί ενοικίασης μισθωτών, «ο οποίος καθόριζε τα δικαιώματα και τους περιορισμούς των συμβάσεων ενοικίασης και τις συνθήκες εργασίας». Το 1919 τροποποιήθηκε ένα συνταξιοδοτικό πρόγραμμα για τους σιδηροδρομικούς εργάτες, το οποίο τροποποιήθηκε περαιτέρω το 1921 «για να δημιουργηθεί ένα ταμείο για την κατασκευή κατοικιών για τους σιδηροδρομικούς και με τον τρόπο αυτό συνέβαλε στην ανακούφιση της αποφασισμένης έλλειψης αξιοπρεπούς και προσιτής στέγασης» Ένας νόμος του 1921 απαγόρευσε την κατασκευή, πώληση ή εισαγωγή σπίρτων που περιείχαν λευκό ή κίτρινο φώσφορο. Ιδρύθηκαν περισσότερα από 3.000 νέα σχολεία, ενώ καταπολεμήθηκε ο αναλφαβητισμός και η κυβέρνηση βοήθησε στη δημιουργία ενός εκτεταμένου καταναλωτικού συνεταιρισμού για τους υπαλλήλους των κρατικών σιδηροδρόμων. Υπογράφηκε προεδρικό διάταγμα σχετικά με την εργασία των γυναικών και των παιδιών. Σύμφωνα με το διάταγμα αυτό, «κάθε αίθουσα σε καταστήματα, αποθήκες, μυλωνάδικα και άλλα εμπορικά καταστήματα πρέπει να διαθέτει καρέκλες, εφοδιασμένες με πλάτη, σε αριθμό ίσο με τα δύο τρίτα των εργαζομένων γυναικών». Το 1921 ιδρύθηκε ένα ταμείο για συντάξεις γήρατος, αναπηρίας και επιζώντων για το προσωπικό που εργάζεται σε διάφορες δημόσιες επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας που ανήκουν σε ξένες εταιρείες, καθώς και για όσους εργάζονται σε νοσοκομεία και κλινικές. Πραγματοποιήθηκαν διάφορες πρωτοβουλίες για τη δημόσια υγεία. Για παράδειγμα, ο νόμος 10.998 της 21ης Οκτωβρίου 1919 εξουσιοδότησε το Συμβούλιο Υγειονομικών Έργων του Έθνους να κατασκευάσει έργα ύδρευσης και αποχέτευσης σε όλες τις πόλεις της Δημοκρατίας με πληθυσμό άνω των 8.000 κατοίκων. Σύμφωνα με προεδρικό διάγγελμα του 1921 «Η Εκτελεστική Εξουσία αφιέρωσε τη μεγαλύτερη φροντίδα της στην ανάπτυξη των υπηρεσιών κοινωνικής βοήθειας, όντας σταθερή της επιθυμία να ανταποκρίνονται στις ανάγκες του πληθυσμού. Εντός των περιορισμένων μέσων που διαθέτει, η δράση της υπήρξε ταχεία, τείνοντας να μειώσει τα δεινά που πλήττουν τους απόρους, συναινώντας σε ορισμένες περιπτώσεις στην αιτούμενη βοήθεια, προσεγγίζοντας άλλα μέσα βοήθειας προς τους πληθυσμούς και επεκτείνοντας τη δυναμικότητα των νοσοκομειακών ιδρυμάτων με τα απαραίτητα στοιχεία για την κανονική λειτουργία τους».

### Οικονομική πολιτική
Η οικονομική ανάπτυξη που γνώρισε η Αργεντινή κατά την περίοδο που είναι γνωστή ως «ριζοσπαστική δημοκρατία» (1916-1930), με μέση ετήσια ανάπτυξη 8,1%, αποτελεί ακόμη και σήμερα μια από τις μεγαλύτερες περιόδους οικονομικής ανάπτυξης στην ιστορία της χώρας. Ωστόσο, ο Ιριγόγιεν είχε να αντιμετωπίσει προβλήματα που προέκυψαν από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η πολιτική του ήταν η διατήρηση της ουδετερότητας, που από οικονομική άποψη σήμαινε τη συνέχιση του εφοδιασμού των παραδοσιακών συμμάχων και πελατών της. Τα έθνη που βρίσκονταν σε πόλεμο απαιτούσαν φθηνές προμήθειες, όπως κουβέρτες και κονσερβοποιημένο κρέας, με αποτέλεσμα οι εξαγωγές τους να τριπλασιαστούν μεταξύ 1914 και 1920. Αυτό δεν ήταν τίποτα σε σύγκριση με τις εξαγωγές καλαμποκιού και κρέατος ψυγείου (το οποίο ήταν καλύτερης ποιότητας από το κρέας σε κονσέρβα). Με τη σειρά τους, οι εισαγωγές βιομηχανικών προϊόντων από την Ευρώπη σταμάτησαν, καθώς τα εμπόλεμα έθνη εστίασαν τους πόρους τους στην πολεμική βιομηχανία. Αυτό προκάλεσε την εμφάνιση βιομηχανιών που παρήγαγαν τα προϊόντα που προηγουμένως εισάγονταν. Μεταξύ 1914 και 1921, το εμπόριο με τις Ηνωμένες Πολιτείες αυξήθηκε, καθώς η Αγγλία και άλλα ευρωπαϊκά έθνη δεν είχαν τίποτα να προσφέρουν στην Αργεντινή.

Όταν άρχισε ο πόλεμος, ο πρόεδρος Βικτορίνο δε λα Πλάσα διέταξε την αναστολή της ανταλλαγής χρυσού με χάρτινο νόμισμα που είχε ξεκινήσει η *Caja de conversión* το 1889 ως προσωρινή λύση για την κρίση του Μπάρινγκ και για να αποτραπεί η εκροή κεφαλαίων. Αυτό επέτρεψε στο νόμισμα της Αργεντινής να διατηρήσει τον κανόνα του χρυσού. Δεκατέσσερα εκατομμύρια πέσος σε χρυσό επέστρεψαν στη χώρα από το Παρίσι και το Λονδίνο, όπου είχαν κατατεθεί από Ευρωπαίους εμπόρους στο όνομα των Αργεντινών εξαγωγέων. Χάρη σε αυτό, το πέσο της Αργεντινής έφθασε σε επίπεδο κανόνα χρυσού 80% μέχρι το τέλος της πρώτης κυβέρνησης του Ιριγόγιεν. Η κυβέρνηση προσπάθησε, χωρίς αποτέλεσμα, να δημιουργήσει το 1917 την Τράπεζα της Δημοκρατίας, μια χρηματοπιστωτική οντότητα της οποίας στόχος θα ήταν η ρύθμιση της οικονομίας και των εθνικών οικονομικών. Μέσα σε μια πενταετία δεν εξέδωσε χρεόγραφα και το εξωτερικό χρέος μειώθηκε στα 225.000.000 πέσος, λόγος για τον οποίο πολλές δημόσιες θέσεις έμειναν κενές για να μειωθούν οι δημόσιες δαπάνες. Το Κογκρέσο δεν επέβαλε φόρους επί των επιστροφών, αν και η διοίκηση το ζήτησε το 1919. Την ίδια χρονιά, το Κογκρέσο ψήφισε κανονισμούς σχετικά με τη συνδιαλλαγή και τη διαιτησία σε εργατικές συγκρούσεις, καθιερώνοντας μια χούντα υπό την προεδρία του προέδρου του Εθνικού Τμήματος Εργασίας και αποτελούμενη από έναν εκπρόσωπο κάθε μέρους της σύγκρουσης, για να καταλήξει σε μια βιώσιμη συμφωνία για τους εργαζόμενους και τους εργοδότες. Επίσης, το 1919 τέθηκε στο Κογκρέσο νόμος που ρύθμιζε την εργασία στη μεταποίηση και την παραγωγή γέρμπα μάτε, αναφέροντας ότι οι συνθήκες εργασίας των εργατών ήταν απάνθρωπες. Ο νόμος αυτός, Nº 11.728, ψηφίστηκε στην επόμενη ριζοσπαστική κυβέρνηση το 1925, αλλά ασκήθηκε βέτο από τον Μαρσέλο Τ. δε Αλβεάρ μετά από επιμονή του Κογκρέσου.

Οι τιμές στη διεθνή αγορά άρχισαν να μειώνονται αργά από το 1914, ενώ οι τιμές των βιομηχανικών προϊόντων που εισήγαγε η Αργεντινή άρχισαν να ανεβαίνουν σε σχέση με τις τιμές των σιτηρών. Αυτό δημιούργησε μια ολοένα και πιο δύσκολη κατάσταση που εξελίχθηκε σε οικονομική κρίση, η οποία τελικά κατέληξε σε παγκόσμια οικονομική κρίση το 1929. Μια βιομηχανία με μικρή ανάπτυξη, που δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου αλλά συρρικνώθηκε στη συνέχεια, μια οικονομική οργάνωση που αντλούσε σχεδόν όλους τους πόρους της από τους τελωνειακούς δασμούς και ένας προϋπολογισμός με αρνητικό ισοζύγιο, μεταξύ άλλων, χαρακτήριζαν την οικονομία της Αργεντινής κατά τη διάρκεια της ριζοσπαστικής περιόδου από το 1916 έως το 1930.

### Βία
Κατά τη διάρκεια της πρώτης προεδρίας του, οι απεργίες των εργατών καταστάλθηκαν βίαια με γεγονότα όπως η σφαγή στο Λα Φορεστράλ, η Τραγική Εβδομάδα και η καταστολή της εξέγερσης της Παταγονίας. Η αντεργατική βία συχνά υποβοηθήθηκε από την παραστρατιωτική εθνικιστική ομάδα Πατριωτική Ένωση Αργεντινής.

## Δεύτερη προεδρία, 1928-1930
Με τη λήξη της θητείας του Αλβεάρ το 1928, ο Ιριγόγιεν εξελέγη με συντριπτική πλειοψηφία πρόεδρος για δεύτερη φορά.

Τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους, ο εκλεγμένος πρόεδρος των ΗΠΑ Χέρμπερτ Χούβερ επισκέφθηκε την Αργεντινή στο πλαίσιο περιοδείας καλής θέλησης, όπου συναντήθηκε με τον πρόεδρο Ιριγόγιεν για πολιτικές σχετικά με το εμπόριο και τους δασμούς. Ριζοσπαστικά αναρχικά στοιχεία επιχείρησαν να δολοφονήσουν τον Χούβερ επιχειρώντας να τοποθετήσουν βόμβα κοντά στο βαγόνι του, αλλά ο βομβιστής συνελήφθη πριν ολοκληρώσει το έργο του. Ο πρόεδρος Ιριγόγιεν συνόδευσε τον Χούβερ στη συνέχεια ως προσωπική εγγύηση για την ασφάλειά του μέχρι να εγκαταλείψει τη χώρα.

### Εσωτερική πολιτική
Στην εσωτερική πολιτική, κατά τη διάρκεια της δεύτερης προεδρίας του Ιριγόγιεν εισήχθησαν πρόσθετες μεταρρυθμίσεις. Στις 12 Ιουνίου 1929, ο Ιριγόγιεν ενέκρινε τη χρηματοδότηση για την ίδρυση δημοτικών σχολείων σε όλη την επικράτεια (4.514.470 πέσος για την ίδρυση δημοτικών σχολείων στο Μπουένος Άιρες, τις επαρχίες και τα εθνικά εδάφη). Ένας νόμος της 29ης Αυγούστου 1929, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ στις 12 Μαρτίου 1930, καθιέρωσε την οκτάωρη ημερήσια εργασία και τη σαρανταοκτάωρη εβδομάδα εργασίας για όλους τους μισθωτούς και τους εργάτες. Ένα ψήφισμα που ψηφίστηκε στις 7 Αυγούστου 1929 πρόσθεσε ένα μητρώο στο Υπουργείο Γεωργίας, σκοπός του οποίου, όπως σημειώνεται σε μια μελέτη, ήταν «η συγκέντρωση και διανομή πληροφοριών σχετικά με τις γεωργικές εκτάσεις, όπως οι τιμές, η απόσταση από σημαντικά κέντρα αγοράς και σιδηροδρόμων και άλλα στοιχεία που ενδιαφέρουν τους ιδιοκτήτες γεωργικών εκμεταλλεύσεων και άλλα άτομα που επιθυμούν να αγοράσουν γη».

### Πτώση από την εξουσία
Στις επιπτώσεις της Μεγάλης Ύφεσης, η προεδρία του Ιριγόγιεν έληξε λόγω συνωμοσιών από αντίπαλες φατρίες που εκμεταλλεύτηκαν τα ελαττώματα της κυβέρνησής του. Συντηρητικά τμήματα του στρατού συνωμοτούσαν ανοιχτά για την αλλαγή του καθεστώτος, όπως και αμερικανικές εταιρείες, όπως η Standard Oil of New Jersey, που αντιτάχθηκαν στις προσπάθειες του προέδρου να περιορίσει το λαθρεμπόριο πετρελαίου από την επαρχία Σάλτα προς τη Βολιβία, καθώς και στην ύπαρξη της ίδιας της YPF. Ο Ιριγόγιεν, στα εβδομήντα του χρόνια, παρέμενε επίσης ανενημέρωτος για την πραγματική κατάσταση του έθνους από βοηθούς που λογόκριναν την πρόσβασή του στις ειδήσεις για τις επιπτώσεις της παγκόσμιας ύφεσης. Στις 24 Δεκεμβρίου του τρέχοντος έτους επέζησε από απόπειρα δολοφονίας.

Στις 6 Σεπτεμβρίου 1930, ο Ιριγόγιεν καθαιρέθηκε με στρατιωτικό πραξικόπημα υπό τον στρατηγό Χοσέ Φελίξ Ουριμπούρου. Αυτό ήταν το πρώτο στρατιωτικό πραξικόπημα μετά την υιοθέτηση του συντάγματος της Αργεντινής. Μετά το πραξικόπημα, ο Ενρίκε Πέρες Κολμάν, υπουργός Οικονομικών στο υπουργικό συμβούλιο του Ιριγόγιεν, ο στρατηγός Μοσίνι, πρώην διευθυντής της YPF, ο στρατηγός Μπάλντριχ και ορισμένοι βουλευτές του Ιριγόγιεν συνελήφθησαν από την προσωρινή κυβέρνηση του στρατηγού Ουριμπούρου.

Η νέα κυβέρνηση του Ουριμπούρου υιοθέτησε τα πιο αυστηρά μέτρα για να αποτρέψει τα αντίποινα και τις αντεπαναστατικές τακτικές των φίλων της αποπεμφθείσας κυβέρνησης. Οι προαναφερθείσες προσωπικότητες, υποστηρικτές του Ιριγόγιεν, απελευθερώθηκαν αργότερα.

## Ύστερος βίος και θάνατος
Μετά την ανατροπή του, ο Ιριγόγιεν τέθηκε σε κατ' οίκον περιορισμό και περιορίστηκε αρκετές φορές στο νησί Μαρτίν Γκαρσία. Πέθανε στο Μπουένος Άιρες στις 3 Ιουλίου 1933 και ετάφη στο Κοιμητήριο Λα Ρεκολέτα.

## Παραπομπές


## Βιβλιογραφία

* 
* .
* 
* 
* 

Κατηγορία:Απόφοιτοι του Πανεπιστημίου του Μπουένος Άιρες
Κατηγορία:Αργεντινοί ακτιβιστές
Κατηγορία:Αργεντινοί ελευθεροτέκτονες
Κατηγορία:Πρόεδροι της Αργεντινής