Έστερ Πέτσι

Η **Έστερ Πέτσι** (, 8 Μαρτίου 1898 - 4 Μαΐου 1975) ήταν η πρώτη γυναίκα αρχιτέκτονας και δομοστατική μηχανικός στην Ουγγαρία. 

Σχεδίασε μια σειρά από εμβληματικά κτίρια στην Ουγγαρία, την Αυστρία και τις ΗΠΑ.

## Βιογραφία
### Νεανικά χρόνια και εκπαίδευση
Η Έστερ Πέτσι γεννήθηκε ως Έστερ Πόλακ στις 8 Μαρτίου 1898 στο Κέτσκεμετ από τον Μορ Πόλακ, έναν έμπορο αλεύρων, και την Σαρόλτα Σάντο (το γένος Σέφερ). Ήταν ένα από τα επτά παιδιά και τα οικονομικά της οικογένειας ήταν περιορισμένα. 

Η οικογένεια άλλαξε το όνομά της σε Πέτσι το 1900. 

Δύο από τις αδερφές της Έστερ, η Βίλμα και η Μαργκίτ, έγιναν γιατροί, και μια τρίτη, η Μπέρτα, έγινε δασκάλα. Ένας αδελφός, ο Ιλές, αποφοίτησε από τη μηχανική το 1913.

Η Πέτσι φοίτησε στο Βασιλικό Κολέγιο Τεχνολογίας στο Σαρλότενμπουργκ του Βερολίνου μεταξύ 1915 και 1919. Το 1918, η ουγγρική κυβέρνηση ψήφισε νόμους, οι οποίοι επέτρεπαν στις γυναίκες να σπουδάσουν στα πανεπιστήμια και έτσι το 1919 η Πέτσι επέστρεψε στην Ουγγαρία για να ολοκληρώσει την εκπαίδευσή της στο Πολυτεχνείο Γιόζεφ Κιράλι (Πανεπιστήμιο Τεχνολογίας και Οικονομικών της Βουδαπέστης). 

Αποφοίτησε στις 8 Μαρτίου 1920 στα εικοστά δεύτερα γενέθλιά της και έγινε η πρώτη Ουγγαρέζα που απέκτησε το πτυχίο της ως αρχιτέκτονας. Η Πέτσι ήταν μία από τις τέσσερις πρώτες γυναίκες, που σπούδασαν στο πανεπιστήμιο, μαζί με τη Μαριάν Στέρνμπεργκ-Βαρνάι, τη μηχανολόγο μηχανικό Βίλμα Μάρερ και την Ίρμα Σιμόνι-Χάγιος.

### Πρώιμη σταδιοδρομία
Μετά την αποφοίτησή της, η Πέτσι εργάστηκε για μια δεκαετία στα γραφεία αρχιτεκτόνων μηχανικών Γκουτ και Γκέργκελι στη Βουδαπέστη. Προήχθη σε ανώτερη σχεδιάστρια μετά από λίγα χρόνια στην εταιρεία.

Το έργο της κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου περιελάμβανε τον σχεδιασμό των αρθρωτών τόξων από οπλισμένο σκυρόδεμα της πισίνας Άλφρεντ Χάγιος στο Νησί της Μαργαρίτας. Ήταν η πρώτη εσωτερική πισίνα στην Ουγγαρία και η μεγαλύτερη στην Ευρώπη εκείνη την εποχή, καλυμμένη από πέντε δοκούς από οπλισμένο σκυρόδεμα με άνοιγμα 31 μέτρα και εσωτερικό ύψος 14 μέτρα. Η πισίνα ήταν ιδέα του Άλφρεντ Χάγιος, Ούγγρου αρχιτέκτονα και Ολυμπιονίκη κολυμβητή, ο οποίος την περιέγραψε ως εξής: *«Η μεγάλη αίθουσα, γεφυρωμένη με τεράστιες καμάρες από οπλισμένο σκυρόδεμα, έχει μια εξαιρετικά εντυπωσιακή επίδραση στον θεατή, αυτές οι καμάρες εκτείνονται στον ευρύ χώρο χωρίς ενδιάμεσα στηρίγματα».*

Η Πέτσι εργάστηκε επίσης στα θεμέλια της κεντρικής τουρμπίνας στην Μπάνιντα κατά τη διάρκεια αυτών των ετών.

### Γάμος και συμβίωση
Στις 3 Δεκεμβρίου 1922, η Πέτσι παντρεύτηκε τον μοντερνιστή αρχιτέκτονα Γιόζεφ Φίσερ και απέκτησε δύο γιους, τον Γκιέργκι και τον Γιάνος, οι οποίοι και οι δύο μεγάλωσαν κι έγιναν αρχιτέκτονες. Η Πέτσι και ο Φίσερ ήταν και οι δύο μέλη του Διεθνούς Συνεδρίου Μοντέρνας Αρχιτεκτονικής, το οποίο έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην επέκταση της μοντερνιστικής αρχιτεκτονικής.

Από το 1931 έως το 1948 το ζευγάρι διηύθυνε μαζί ένα αρχιτεκτονικό γραφείο. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η Πέτσι σχεδίασε και κατασκεύασε σημαντικές πλωτές πλάκες από οπλισμένο σκυρόδεμα και θεμέλια πύργων, καθώς και κατασκευές από χάλυβα με υψηλότερο από το συνηθισμένο πλαίσιο, συνεργαζόμενη ως πολιτική μηχανικός με πολλούς από τους κορυφαίους Ούγγρους αρχιτέκτονες της περιόδου, συμπεριλαμβανομένων των Φίσερ και Φάρκας Μόλναρ. Το έργο της, με πρωτότυπες δομικές λύσεις, περιελάμβανε το νοσοκομείο επειγόντων περιστατικών στην οδό Φιουμέι και το νοσοκομείο της οδού Κουτβέλγκι, τα πρώτα πολυώροφα κτίρια στη Βουδαπέστη. Εργάστηκε επίσης σε αρκετές σύγχρονες κατοικίες.

Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, η Ουγγαρία ήταν μέρος των δυνάμεων του Άξονα. Ο σύζυγος της Πέτσι επιστρατεύτηκε, αλλά τελικά λιποτάτησε το 1944, όταν η Γερμανία εισέβαλε στην Ουγγαρία. Το σπίτι του ζευγαριού χρησιμοποιήθηκε για να φιλοξενήσει φυγάδες, κάτι που έθεσε σε κίνδυνο την οικογένεια, όπως και η λιποταξία του Φίσερ. 

Μετά τον πόλεμο, η Πέτσι επιθεώρησε τα κτίρια στην πρωτεύουσα, που είχαν υποστεί ζημιές από τους βομβαρδισμούς, και διηύθυνε τις εργασίες ενίσχυσης της ραγισμένης οροφής του Εθνικού Θεάτρου.

Οι ουγγρικές επιχειρήσεις κρατικοποιήθηκαν το 1948 και από το 1949 ήταν υπάλληλος του Γραφείου Σχεδιασμού του Υπουργείου Μεταλλουργίας και Μηχανολογίας και στη συνέχεια επικεφαλής πολιτική μηχανικός. Εργαζόταν στο εργαστήριο σφυρηλάτησης του κατασκευαστή σιδηροδρόμων MÁVAG εξασφαλίζοντας συνεχή λειτουργία χωρίς κλείσιμο εργοστασίων. Σχεδίασε μια ειδική θεμελίωση γύρω και πάνω από την απαρχαιωμένη αίθουσα με ξύλινο σκελετό στο εργοστάσιο, έτσι ώστε να μπορούν να κατεδαφιστούν παλιά μέρη. Έγραψε επίσης αρκετά άρθρα.

### Πολιτική και Ουγγρική Επανάσταση
Η Πέτσι και ο σύζυγός της ήταν και οι δύο μέλη του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος της Ουγγαρίας. Ο Φίσερ επιλέχθηκε ως υποψήφιος του κόμματος στις γενικές εκλογές του 1939 και ήταν πρόεδρος της ομάδας αρχιτεκτόνων εντός του κόμματος. Το κόμμα καταστάλθηκε υπό τη σοβιετική κυριαρχία.

Η Ουγγρική Επανάσταση του 1956 ήταν μια πανεθνική επανάσταση ενάντια στην Ουγγρική Λαϊκή Δημοκρατία και τις πολιτικές της, που επιβλήθηκαν από τη Σοβιετική Ένωση, η οποία διήρκεσε από τις 23 Οκτωβρίου έως τις 10 Νοεμβρίου 1956. Η Πέτσι έγινε επίτροπος, εμπλεκόμενη στην εξέγερση. Κατά τη διάρκεια της επανάστασης, το σπίτι της έγινε τόπος συνάντησης σοσιαλδημοκρατών πολιτικών. Ο σύζυγός της, Γιόζεφ Φίσερ, εξελέγη στην ηγεσία του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος της Ουγγαρίας, όταν αυτό αναβίωσε κατά τη διάρκεια της επανάστασης. Στις 3 Νοεμβρίου, ο Φίσερ διορίστηκε υπουργός στην κυβέρνηση συνασπισμού ως υποψήφιος του κόμματος. Την επόμενη μέρα, οι Σοβιετικοί εισέβαλαν στην Ουγγαρία και η επανάσταση συντρίφθηκε μέσα σε μια εβδομάδα. Ο Φίσερ κρύφτηκε για ένα διάστημα. Το 1957, στο πλαίσιο των αντιποίνων και της καταστολής από τις σοβιετικές Αρχές, η Πέτσι απολύθηκε από την εργασία της λόγω της εμπλοκής της στην επανάσταση.

### Η ζωή εκτός Ουγγαρίας
Το 1957, η Πέτσι έφυγε από την Ουγγαρία χωρίς τον σύζυγό της και έζησε στη Βιέννη για δύο χρόνια, όπου εργάστηκε για το αρχιτεκτονικό γραφείο Κραπφενμπάουερ και σχεδίασε τα δομικά σχέδια για τον πρώτο πολυώροφο χώρο στάθμευσης αυτοκινήτων στο κέντρο της πόλης, κοντά στην Όπερα της Βιέννης.

Ο σύζυγός της απολύθηκε από την εργασία του το 1959 και υπέβαλε αίτηση για να μεταναστεύσει και να την ακολουθήσει, αλλά αυτή απορριπτόταν για επτά χρόνια.

Στη συνέχεια, η Πέτσι μετακόμισε στη Νέα Υόρκη, όπου είχε εγκατασταθεί ένας από τους γιους της. Εργάστηκε στην αρχιτεκτονική εταιρεία Farkas & Barron ως μηχανικός κατασκευών και στη συνέχεια συνεργάστηκε με τον Μαρσέλ Μπρόιερ, τον Ούγγρο αρχιτέκτονα-σχεδιαστή και ηγέτη του κινήματος Μπαουχάους. Η Πέτσι αργότερα έγινε μέλος του SOM, ενός από τα κορυφαία αρχιτεκτονικά γραφεία των ΗΠΑ, και ήταν μέλος της ομάδας, που εκπόνησε τα στατικά σχέδια για το ψηλότερο κτίριο από οπλισμένο σκυρόδεμα της πόλης εκείνη την εποχή, το Ξενοδοχείο Αμερικάνα, αργότερα γνωστό ως Sheraton στην Πλατεία Τάιμς. Σχεδίασε επίσης τα δομικά σχέδια για πολυώροφα κτίρια στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια.

Ο σύζυγός της μπόρεσε τελικά να την ακολουθήσει το 1964, έχοντας αναγκαστεί να περιμένει πάνω από επτά χρόνια για να του χορηγηθεί διαβατήριο.

Το 1965, η Πέτσι τιμήθηκε με το βραβείο «Καλύτερος Δομοστατικός Μηχανικός της Χρονιάς» για την ειδική μέθοδο θεμελίωσης που εφηύρε, η οποία επέτρεψε την κατασκευή πολυώροφων κτιρίων στις όχθες του ποταμού Χάντσον .

Μεταξύ 1959 και 1970 δίδαξε επίσης στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης.

Το 1970, η Πέτσι έμεινε παράλυτη λόγω σοβαρού εγκεφαλικού επεισοδίου. Υπό την περίθαλψη του συζύγου της, πέθανε στις 4 Μαΐου 1975 στη Νέα Υόρκη. Η τέφρα της μεταφέρθηκε πίσω στην Ουγγαρία και τοποθετήθηκε στο νεκροταφείο Φαρκασρέτι της Βουδαπέστης.

Η εγγονή της, Σουσάνα Φίσερ, έγινε επίσης πολιτική μηχανικός.
μικρογραφία| Πέτσι και Φίσερ, Πάρκο Αγίου Στεφάνου, αρ. 16

### Μνημεία
Μια πλακέτα τοποθετήθηκε στον τόπο γέννησής της στο Κέτσκεμετ το 2000 και στον τοίχο της κατοικίας του ζευγαριού στο πάρκο Αγίου Στεφάνου στη Βουδαπέστη το 2001.

Μια αίθουσα ονομάστηκε προς τιμήν της Πέτσι στο Πανεπιστήμιο Τεχνολογίας και Οικονομικών της Βουδαπέστης κατά την 100ή επέτειο από την αποφοίτησή της με πτυχίο μηχανικού.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Κατηγορία:Ούγγροι πανεπιστημιακοί
Κατηγορία:Ούγγροι αρχιτέκτονες
Κατηγορία:Ούγγροι πολιτικοί μηχανικοί