Πρόεδρος της Λιθουανίας

Ο **πρόεδρος της Λιθουανίας** (**) είναι ο αρχηγός του κράτους της Δημοκρατίας της Λιθουανίας. Ο πρόεδρος διευθύνει και διορίζει την εκτελεστική εξουσία της κυβέρνησης της Λιθουανίας, εκπροσωπεί το έθνος διεθνώς και είναι ο ανώτατος διοικητής των Λιθουανικών Ενόπλων Δυνάμεων. Ο πρόεδρος εκλέγεται απευθείας από τους πολίτες της χώρας για πενταετή θητεία, με τον κάτοχο του αξιώματος να περιορίζεται σε δύο συνεχόμενες θητείες. 

Σημερινός πρόεδρος είναι ο Γκιτάνας Ναουσέντα, ο οποίος ανέλαβε τα καθήκοντά του στις 12 Ιουλίου 2019.

## Εκλογιμότητα
Για να είναι επιλέξιμοι για εκλογή, οι υποψήφιοι, εκτός από το να πληρούν τα κριτήρια εκλογιμότητας των βουλευτών, πρέπει να είναι τουλάχιστον 40 ετών την ημέρα των εκλογών και να διαμένουν στη Λιθουανία για τουλάχιστον τρία χρόνια. Πρόεδρος δεν μπορεί να εκλεγεί πρόσωπο που έχει απομακρυνθεί από το αξίωμα μέσω παραπομπής για παραβίαση του συντάγματος ή όρκου.

## Εξουσίες
Ο πρόεδρος της Λιθουανίας έχει κάπως μεγαλύτερη εκτελεστική εξουσία από τους ομολόγους του στις γειτονικές Εσθονία και Λετονία. Η λειτουργία του αξιώματος μοιάζει πολύ με αυτή των προέδρων της Γαλλίας και της Ρουμανίας. Παρόμοια με αυτούς, αλλά σε αντίθεση με τους προέδρους σε ένα πλήρως προεδρικό σύστημα όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο πρόεδρος της Λιθουανίας έχει γενικά μεγαλύτερη εξουσία στις εξωτερικές υποθέσεις. Εκτός από τις συνήθεις διπλωματικές εξουσίες των αρχηγών κρατών, δηλαδή τη λήψη των διαπιστευτηρίων ξένων πρεσβευτών και την υπογραφή συνθηκών, ο πρόεδρος καθορίζει τις βασικές κατευθυντήριες γραμμές της εξωτερικής πολιτικής της χώρας. Ο πρόεδρος είναι επίσης ο ανώτατος διοικητής των Λιθουανικών Ενόπλων Δυνάμεων και, κατά συνέπεια, ηγείται του Κρατικού Συμβουλίου Άμυνας και έχει το δικαίωμα να διορίσει τον Αρχηγό Άμυνας (με την επιφύλαξη της συγκατάθεσης του Κοινοβουλίου).

Ο πρόεδρος έχει επίσης σημαντικό ρόλο στην εσωτερική πολιτική, καθώς έχει το δικαίωμα να υποβάλλει νομοσχέδια στο Κοινοβούλιο (Σέιμας) και να ασκεί βέτο στους νόμους που ψηφίζονται από αυτό, να διορίζει τον πρωθυπουργό και να εγκρίνει την κυβέρνηση που σχηματίζεται από αυτούς, καθώς και το δικαίωμα να διαλύει το Κοινοβούλιο και μα προκηρύσσει πρόωρες εκλογές μετά από επιτυχή πρόταση δυσπιστίας ή εάν το Κοινοβούλιο αρνηθεί να εγκρίνει τον προϋπολογισμό της κυβέρνησης εντός εξήντα ημερών. Ωστόσο, το επόμενο εκλεγμένο Κοινοβούλιο μπορεί να ανταποδώσει ζητώντας νωρίτερα προεδρικές εκλογές.

Τέλος, ο πρόεδρος διασφαλίζει την αποτελεσματικότητα της δικαστικής εξουσίας, καθώς είναι υπεύθυνος για τον διορισμό του ενός τρίτου των δικαστών του Συνταγματικού Δικαστηρίου και του συνόλου του Ανωτάτου Δικαστηρίου για διορισμό από το Κοινοβούλιο. Ο πρόεδρος έχει επίσης το δικαίωμα να διορίζει άμεσα όλους τους άλλους δικαστές.

## Εκλογή
Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Λιθουανίας που ισχύει από το 1992, ο πρόεδρος εκλέγεται για πενταετή θητεία βάσει τροποποιημένου συστήματος δύο γύρων: για να εκλεγεί ένας υποψήφιος στον πρώτο γύρο, έχει ανάγκη την απόλυτη πλειοψηφία των ψήφων σε συνδυασμό με συμμετοχή ψηφοφόρων άνω του 50% των εγγεγραμμένων, είτε το ποσοστό ψήφων του να ισοδυναμεί τουλάχιστον με το ένα τρίτο του αριθμού των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων. Εάν κανένας υποψήφιος δεν εκλεγεί, οι δύο υποψήφιοι με τις περισσότερες ψήφους αντιμετωπίζουν ο ένας τον άλλον στον δεύτερο γύρο που διεξάγεται δύο εβδομάδες αργότερα. Με την ανάληψη των καθηκόντων του, ο πρόεδρος πρέπει να αναστείλει κάθε επίσημη συμμετοχή του σε πολιτικό κόμμα.

Εάν ο πρόεδρος πεθάνει ή καταστεί ανίκανος κατά τη διάρκεια της θητείας του, ο Πρόεδρος του Κοινοβουλίου αναλαμβάνει το αξίωμα έως ότου οριστεί νέος πρόεδρος μετά τις νέες εκλογές.

## Κατάλογος προέδρων

## Παραπομπές


Κατηγορία:Πολιτική της Λιθουανίας