Μασούντ Πεζεσκιάν

Ο **Μασούντ Πεζεσκιάν** (περσικά:*مسعود پزشکیان*, γεννημένος στις 29 Σεπτεμβρίου 1954) είναι Ιρανός πολιτικός και πρώην καρδιοχειρουργός, ο οποίος είναι ο πρόεδρος του Ιράν από τον Ιούλιο του 2024. Προέρχεται από τη μεταρρυθμιστική παράταξη και στο παρελθόν έχει διατελέσει υπουργός Υγείας (2001–2005) και βουλευτής της εκλογικής περιφέρειας Ταμπρίζ, Οσκού και Αζαρσχάρ (2008–2024), καθώς και αντιπρόεδρος του κοινοβουλίου (2016–2020).

Εξελέγη πρόεδρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν στις εκλογές του 2024, νικώντας τον Σαΐντ Τζαλίλι. Κατά την προεδρία του συνέχισε να υποστηρίζει τον λεγόμενο «Άξονα της Αντίστασης», έναν αντι-ισραηλινό και αντιδυτικό πολιτικό και στρατιωτικό συνασπισμό, αν και επιδίωξε μία συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες για το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας. Μετά τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, την 1η Μαρτίου 2026, ορίστηκε μέλος του Υπηρεσιακού Συμβουλίου Ηγεσίας του Ιράν.

## Πρώιμα χρόνια

Ο Μασούντ Πεζεσκιάν γεννήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 1954 στο Μαχαμπάντ της επαρχίας του Δυτικού Αζερμπαϊτζάν. Οι γονείς του, Μοχαμανταλί Πεζεσκιάν και Μαχμπουμπέ Σουντμπάχς, κατάγονταν από την Ούρμια και μετακόμισαν στο Μαχαμπάντ για επαγγελματικούς λόγους. Θεωρείται ότι είναι αζερικής και κουρδικής καταγωγής, αν και ο ίδιος έχει δηλώσει ότι θεωρεί τον εαυτό του και τους γονείς του Τούρκους. Σε συνέντευξή του στο BBC δήλωσε: «Είμαι Τούρκος, γεννήθηκα στο Αζερμπαϊτζάν». Το 1973 αποφοίτησε από το σχολείο και μετέβη στο Ζαμπόλ για να υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία. Εκεί άρχισε να ενδιαφέρεται για την ιατρική. Αργότερα σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Ιατρικών Επιστημών του Ταμπρίζ και απέκτησε πτυχίο ιατρικής.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν–Ιράκ (1980–1988), ο Πεζεσκιάν επισκεπτόταν συχνά τις γραμμές του μετώπου, όπου συντόνιζε ιατρικές αποστολές και εργάστηκε τόσο ως γιατρός όσο και ως στρατιωτικός. Το 1985 ολοκλήρωσε την εκπαίδευσή του ως γενικός ιατρός και άρχισε να διδάσκει φυσιολογία σε ιατρικό κολλέγιο. Μετά τον πόλεμο συνέχισε τις σπουδές του πάνω στη γενική χειρουργική στο Πανεπιστήμιο Ιατρικών Επιστημών του Ταμπρίζ και το 1993 ειδικεύτηκε στην καρδιοχειρουργική στο Πανεπιστήμιο Ιατρικών Επιστημών του Ιράν. Στη συνέχεια εργάστηκε ως καρδιοχειρουργός και διετέλεσε πρόεδρος του Πανεπιστημίου Ιατρικών Επιστημών του Ταμπρίζ (1994-1999).

## Πολιτική καριέρα
Ο Μασούντ Πεζεσκιάν άρχισε την πολιτική του καριέρα το 1997, συμμετέχοντας ως αναπληρωτής υπουργός Υγείας στην κυβέρνηση του Μοχάμεντ Χαταμί. Από το 2001 έως το 2005 διετέλεσε υπουργός Υγείας της χώρας. Στη συνέχεια εξελέγη για πέντε συνεχόμενες θητείες στο ιρανικό κοινοβούλιο, από το 2008 έως το 2024, εκπροσωπώντας την εκλογική περιφέρεια Ταμπρίζ, Οσκού και Αζαρσχάρ. Από το 2016 έως το 2020 διετέλεσε α΄ αντιπρόεδρος του κοινοβουλίου, όταν και τάχθηκε υπέρ της παροχής δωρεάν εκπαίδευσης στην τουρκική γλώσσα. Το 2016 εξελέγη επικεφαλής της Ομάδας των Τουρκικών Περιοχών στο ιρανικό κοινοβούλιο, που δημιουργήθηκε για να προωθήσει το δικαίωμα στην εκπαίδευση στην τουρκική γλώσσα. Αυτή θεωρείται η πρώτη πολιτική ομάδα εθνοπολιτισμικού χαρακτήρα στην ιστορία του Ιράν με εκπροσώπηση στο εθνικό κοινοβούλιο.

### Πρόεδρος του Ιράν (από το 2024)

Ο Πεζεσκιάν εξελέγη πρόεδρος στις 6 Ιουλίου 2024, αφού κέρδισε τον δεύτερο γύρο των εκλογών της προηγούμενης ημέρας, λαμβάνοντας 16,3 εκατομμύρια ψήφους (53,7%), έναντι 13,5 εκατομμυρίων (44,3%) του αντιπάλου του, Σαΐντ Τζαλίλι. Στις 28 Ιουλίου 2024 ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, τον διόρισε επίσημα στο αξίωμα, ενώ η ορκωμοσία του πραγματοποιήθηκε στο ιρανικό κοινοβούλιο στις 30 Ιουλίου.

Μετά τη δολοφονία του Ισμαήλ Χανίγια, τον Ιούλιο του 2024, γεγονός που προκάλεσε ιρανικές απειλές για επίθεση εναντίον του Ισραήλ, ο Πεζεσκιάν φέρεται να ζήτησε από τον Αλί Χαμενεΐ να αποφύγει τη στρατιωτική κλιμάκωση, επισημαίνοντας τους κινδύνους για την ιρανική οικονομία και τις υποδομές της χώρας. Σύμφωνα με δημοσίευμα του *[[The Telegraph]]*, ο Πεζεσκιάν διαφώνησε με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης, οι οποίοι πίεζαν για άμεσο στρατιωτικό χτύπημα στο Ισραήλ, ενώ ο ίδιος πρότεινε την επίθεση σε ισραηλινούς στόχους σε γειτονικές χώρες ώστε να αποφευχθεί ένας ολοκληρωτικός πόλεμος. Ο Πεζεσκιάν δήλωσε δημόσια ότι το Ιράν είχε το δικαίωμα να προβεί σε αντίποινα εναντίον του Ισραήλ.

Στις 11 Αυγούστου 2024 ανακοινώθηκαν τα ονόματα των δεκαεννέα υπουργών που πρότεινε ο Πεζεσκιάν για τη σύνθεση της κυβέρνησής του. Το κοινοβούλιο ενέκρινε στις 21 Αυγούστου όλα τα μέλη του υπουργικού συμβουλίου, που προέρχονταν από διάφορα πολιτικά ρεύματα της χώρας, όπως η Φαρζανέχ Σαντέγκ, η δεύτερη γυναίκα υπουργός μετά την Επανάσταση του 1979, και ο Αμπάς Αραγτσί, ένας από τους διαπραγματευτές της συμφωνίας για τα πυρηνικά του Ιράν που υπογράφηκε το 2015.

Το πρώτο ταξίδι του Πεζεσκιάν στο εξωτερικό, ως προέδρου του Ιράν, πραγματοποιήθηκε στο Ιράκ τον Σεπτέμβριο του 2024. Το ταξίδι έλαβε χώρα σε περίοδο επιδείνωσης των σχέσεων μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών, λόγω της κλιμάκωσης επιθέσεων και αντιποίνων μεταξύ αμερικανικών δυνάμεων και φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών στο πλαίσιο του πολέμου στη Γάζα. Κατά την επίσκεψή του συναντήθηκε επίσης στο Ερμπίλ με ηγέτες της αυτόνομης περιοχής του Ιρακινού Κουρδιστάν.

## Παραπομπές



Κατηγορία:Πρόεδροι του Ιράν