Τραχειοτομή

Η **τραχειοτομή**, ή **τραχειοστομία**, είναι χειρουργική διαδικασία διαχείρισης της αναπνευστικής οδού που συνίσταται στην πραγματοποίηση μιας τομής στο μπροστινό μέρος του λαιμού για να ανοιχθεί ένας άμεσος αεραγωγός στην τραχεία. Η συνεπαγόμενη οπή (τρύπα) μπορεί να λειτουργήσει ανεξάρτητα ως αεραγωγός ή ως μέρος για την εισαγωγή ενός τραχειακού σωλήνα. Αυτός ο σωλήνας επιτρέπει σε ένα άτομο να αναπνέει χωρίς τη χρήση της μύτης ή του στόματος.

## Ενδείξεις
Υπάρχουν τέσσερις κύριοι λόγοι για τους οποίους ένα άτομο θα υποβληθεί σε τραχειοτομή:

# Επείγουσα πρόσβαση στην αναπνευστική οδό
# Πρόσβαση στην αναπνευστική οδό για παρατεταμένο μηχανικό αερισμό
# Λειτουργικό ή μηχανικό εμπόδιο στην άνω αναπνευστική οδό
# Μειωμένη/ατελής απομάκρυνση των τραχειοβρογχικών εκκρίσεων

Σε οξείς (βραχυπρόθεσμες) περιστάσεις, οι ενδείξεις για τραχειοτομή περιλαμβάνουν καταστάσεις όπως σοβαρό τραυματισμό στο πρόσωπο, όγκους του κεφαλιού και του λαιμού (π.χ. καρκίνοι, κύστες κλαδικής σχισμής) και οξύ αγγειονευρωτικό οίδημα και φλεγμονή του κεφαλιού και του λαιμού. Σε περίπτωση αποτυχημένης τραχειακής διασωλήνωσης, μπορεί να γίνει πραγματοποιηθεί είτε τραχειοτομή είτε κρικοθυρεοτομή.
[αριστερά|μικρογραφία|Οι σωλήνες τραχειοτομής και οι ενδοτραχειακοί σωλήνες συνδέονται συχνά με τους μηχανικούς αναπνευστήρες για να βοηθήσουν στην [αναπνοή.]]
Σε χρόνιες (μακρυπρόθεσμες) περιπτώσεις, οι ενδείξεις για τραχειοτομή περιλαμβάνουν την ανάγκη μακροχρόνιου μηχανικού αναπνευστήρα και τραχειακής τουαλέτας (π.χ. ασθενείς σε κώμα, εκτεταμένη χειρουργική επέμβαση που αφορά το κεφάλι και το λαιμό). Η τραχειοτομή μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική μείωση της χορήγησης ηρεμιστικών και αντιυποτασικών, καθώς και της διάρκειας της παραμονής στη μονάδα εντατικής θεραπείας (ΜΕΘ).

Σε ακραίες περιπτώσεις, η διαδικασία μπορεί να ενδείκνυται ως θεραπεία για βαριά αποφρακτική άπνοια ύπνου (ΑΑΥ) που παρατηρείται σε ασθενείς που δεν αντέχουν τη συνεχή θετική πίεση αεραγωγού (ΣΘΠΑ). Ο λόγος που η τραχειοτομή λειτουργεί καλά για την ΑΑΥ είναι επειδή είναι η *μοναδική* χειρουργική διαδικασία που παρακάμπτει πλήρως την άνω αναπνευστική οδό. Αυτή η διαδικασία συνήθως εκτελούταν για την αποφρακτική άπνοια ύπνου μέχρι τη δεκαετία του 1980, όταν άλλες διαδικασίες όπως η σταφυλοϋπερωοφαρυγγοπλαστική και οι χειρουργικές επεμβάσεις της πρόσθιας μετατόπισης γενειογλωσσικού μυός και της πρόσθιας μετατόπισης γνάθου περιγράφηκαν ως εναλλακτικές χειρουργικές μέθοδοι για την ΑΑΥ.

Εάν απαιτείται παρατεταμένος αερισμός, συνήθως εξετάζεται η τραχειοτομή. Η χρονική στιγμή της διαδικασίας αυτή εξαρτάται από την κλινική κατάσταση και τις προτιμήσεις του ατόμου. Μια διεθνής πολυκεντρική μελέτη το 2000 διαπίστωσε ότι ο μέσος χρόνος μεταξύ της έναρξης μηχανικού αερισμού και της υποβολής τραχειοτομής ήταν 11 ημέρες. Αν και ο ορισμός ποικίλλει ανάλογα με το νοσοκομείο και τον πάροχο, η πρώιμη τραχειοτομή μπορεί να θεωρηθεί ότι είναι μικρότερη από 10 ημέρες (2 έως 14 ημέρες) και η αργή τραχειοτομή ότι είναι 10 ημέρες ή περισσότερο.

## Εναλλακτικές
Ο σιδερένιος πνεύμονας (μηχανικά λειτουργικός αναπνευστήρας αρνητικής πίεσης) είναι μια μορφή μη επεμβατικού μηχανικού αερισμού που μπορεί - σε ένα μικρό υποσύνολο περιπτώσεων - να επιτρέψει στα άτομα να αποφύγουν την τραχειοτομή.

## Περιεχόμενα
μικρογραφία|Εξωτερικός τραχειοσωλήνας (επάνω) με φουσκωτό ρυθμιστή (πάνω δεξιά), εσωτερικός τραχειοσωλήνας (κεντρική) και αποφρακτικό (κάτω).
Ένα σωλήνα τραχειοτομής μπορεί να είναι μονού ή διπλού αυλού, και επίσης με ρυθμιστή ή χωρίς ρυθμιστή. Ένα σωλήνας τραχειοτομής διπλού αυλού αποτελείται από εξωτερικό τραχειοσωλήνα, εσωτερικό τραχειοσωλήνα και αποφρακτικό σύστημα. Το αποφρακτικό χρησιμοποιείται κατά την εισαγωγή του τραχειοσωλήνα για να καθοδηγήσει τη τοποθέτηση του εξωτερικού τραχειοσωλήνα και αφαιρείται μόλις ο εξωτερικός τραχειοσωλήνας είναι στη θέση της. Ο εξωτερικός τραχειοσωλήνας παραμένει στη θέση του, αλλά λόγω της συσσώρευσης των εκκρίσεων υπάρχει εσωτερικός τραχειοσωλήνας που μπορεί να αφαιρεθεί για καθαρισμό μετά τη χρήση ή να αντικατασταθεί. Οι σωλήνες τραχειοτομής μονού αυλού δεν διαθέτουν αφαιρούμενο εσωτερικό τραχειοσωλήνα, κατάλληλο για στενότερους αεραγωγούς. Οι σωλήνες τραχειοτομής με ρυθμιστή έχουν φουσκωτά μπαλόνια στο τέλος του σωλήνα για να τους ασφαλίσουν στη θέση τους. Ένας σωλήνας τραχειοτομής μπορεί να έχει μία ή περισσότερες τρύπες για να αφήνει τον αέρα να περάσει από τον λάρυγγα, επιτρέποντας την ομιλία.

Ειδικές βαλβίδες σωλήνα τραχειοτομής (όπως η βαλβίδα Passy-Muir) έχουν δημιουργηθεί για να βοηθήσουν τους ανθρώπους στη ομιλία τους. Ο ασθενής μπορεί να εισπνεύσει μέσω του μονοκατευθυντήριου σωλήνα. Μετά την εκπνοή, η πίεση προκαλεί το κλείσιμο της βαλβίδας, με αποτέλεσμα να κατευθύνεται ο αέρας γύρω από το σωλήνα, πέρα από τις φωνητικές πτυχές, παράγοντας ήχο.

## Χειρουργική διαδικασία
εναλλ.=|μικρογραφία|Λαρυγγικές δομές και τραχεία (1-4), και επεμβατικές διαδικασίες (Α-Β). (1) Θυρεοειδής χόνδρος, (2) κρικοθυρεοειδής σύνδεσμος, (3) κρικοειδής χόνδρος, (4) τραχεία. (Α) κρικοθυρεοτομή (Β) τραχειοτομή.
### Ανοιχτή χειρουργική τραχειοτομή (ΑΧΤ)
Η τυπική επέμβαση που γίνεται είναι η ανοιχτή χειρουργική τραχειοτομή (ΑΧΤ) και συνήθως γίνεται σε στείρο μικροβίων χειρουργείο. Η βέλτιστη θέση του ασθενούς περιλαμβάνει ένα μαξιλάρι κάτω από τους ώμους για να επεκτείνει το λαιμό. Συνήθως γίνεται μια εγκάρσια (οριζόντια) τομή πλάτους δύο δακτύλων πάνω από την υπερστερνική εντομή. Εναλλακτικά, μπορεί να γίνει κάθετη τομή στη μέση γραμμή του λαιμού από το χόνδρος του θυρεοειδούς μέχρι λίγο πάνω από την υπερστερνική εντομή. Το δέρμα, ο υποδόριος ιστός και οι μυς του λαιμού (μια συγκεκριμένη ομάδα μυών του λαιμού) μετατοπίζονται προς τα έξω για να αποκαλύψει τον ισθμό θυρεοειδούς, ο οποίος μπορεί να κοπεί ή να μετατοπιστεί προς τα πάνω. Μετά την κατάλληλη αναγνώριση του κρικοειδούς χόνδρου και τη τοποθέτηση ενός τραχειακού γάντζου για να σταθεροποιήσει την τραχεία και να την τραβήξει προς τα εμπρός, η τραχεία ανοίγεται, είτε μέσω του χώρου μεταξύ των δακτυλίων χόνδρου είτε κάθετα σε πολλαπλούς δακτυλίους (χιαστή τομή). Μερικές φορές μπορεί να αφαιρεθεί ένα τμήμα ενός δακτυλίου χόνδρου της τραχείας για να διευκολυνθεί η εισαγωγή του σωλήνα. Μόλις γίνει η τομή, εισάγεται ένας σωλήνας με το κατάλληλο μέγεθος. Ο σωλήνας συνδέεται με αναπνευστήρα και επιβεβαιώνεται η επαρκής αερισμός και οξυγώνωση. Η αναπνευστική συσκευή συνδέεται στη συνέχεια με το λαιμό με κόμπους τραχειοτομής, ράμματα δέρματος ή και τα δύο.

### Διαδερμική τραχειοτομή (ΔΤ)
Η πρώτη ευρέως αποδεκτή τεχνική διαδερμικής τραχειοτομής περιγράφηκε από τον Πατ Σιάγκλια, χειρουργό της Νέας Υόρκης, το 1985. Η επόμενη ευρέως χρησιμοποιούμενη τεχνική αναπτύχθηκε το 1989 από τον Μπιλ Γκριγκς, έναν Αυστραλό ειδικό εντατικής φροντίδας. Το 1995, ο Φαντόνι ανέπτυξε μια διαλαρυγγική προσέγγιση της διαδερμικής τραχειοτομής. Οι τεχνικές Γκριγκς και Σιάγκλια Μπλου Ράινο είναι οι δύο κύριες τεχνικές που χρησιμοποιούνται σήμερα. Αρκετές μελέτες σύγκρισης έχουν αναληφθεί μεταξύ αυτών των δύο τεχνικών χωρίς να προκύψουν σαφείς διαφορές. Ένα πλεονέκτημα της ΔΤ έναντι της ΑΧΤ είναι η δυνατότητα να εκτελείται η διαδικασία στο κρεβάτι του ασθενούς. Αυτό μειώνει σημαντικά τα κόστη, τον χρόνο και το ανθρώπινο δυναμικό που απαιτούνται για μια διαδικασία χειρουργείου. Αντένδειξεις για την διαδερμική τραχειοτομή περιλαμβάνουν μόλυνση στο σημείο της τραχειοτομής, διαταραχή ανεξέλεγκτη αιμορραγίας, ασταθής καρδιοαναπνευστική κατάσταση, ασθενής που δεν μπορεί να μείνει ακίνητος, ανώμαλη ανατομία των τραχειολαρυγγικών δομών.

## Κίνδυνοι και επιπλοκές
Όπως συμβαίνει με τις περισσότερες άλλες χειρουργικές επεμβάσεις, ορισμένες περιπτώσεις είναι πιο δύσκολες από άλλες. Η χειρουργική επέμβαση στα παιδιά είναι πιο δύσκολη λόγω του μικρότερου μεγέθους τους. Δυσκολίες όπως ο βραχύς λαιμός και οι μεγαλύτεροι θυρεοειδείς αδένες κάνουν την τραχεία δύσκολη για να γίνει τομή. Υπάρχουν άλλες δυσκολίες σε ασθενείς με ακανόνιστο λαιμό, παχύσαρκους και άτομα με μεγάλη βρογχοκήλη.

Οι πολλές πιθανές επιπλοκές περιλαμβάνουν αιμορραγία, απώλεια του αεραγωγού, υποδόριο εμφύσημα, λοιμώξεις πληγών, κυτταρίτιδα στόματος, κατάγματα τραχειακών δακτυλίων, κακή τοποθέτηση του σωλήνα τραχειοτομής και βρογχόσπασμος.

Οι πρώιμες επιπλοκές περιλαμβάνουν λοίμωξη, αιμορραγία, πνευμομεσοθωράκιο, πνευμοθώρακας, τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο, επαναλαμβανόμενη βλάβη του λαρυγγικού νεύρου και μετατόπιση σωλήνων. Οι καθυστερημένες επιπλοκές περιλαμβάνουν τραχειοβραχιοκεφαλικό συρίγγιο, λαρυγγοτραχειακή στένωση, καθυστερημένο τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο και τραχειοδερματικό συρίγγιο.

Μια συστηματική ανασκόπηση του 2013 (δημοσιευμένες περιπτώσεις από το 1985 έως τον Απρίλιο του 2013) μελέτησε τις επιπλοκές και τους παράγοντες κινδύνου της διαδερμικής τραχειοτομής (ΔΤ), εντοπίζοντας τις κύριες αιτίες θανάτου να είναι η αιμορραγία (38,0%), οι επιπλοκές του αεραγωγού (29,6%), η διάτρηση της τραχείας (15,5%) και ο πνευμοθώρακας (5,6%). Μια παρόμοια συστηματική αξιολόγηση το 2017 (περιπτώσεις από το 1990 έως το 2015) μελετώντας τη θνησιμότητα τόσο στην ανοιχτή χειρουργική τραχειοτομή (ΑΧΤ) όσο και στην ΔΤ αναγνώρισαν παρόμοια ποσοστά θνησιμότητας και αιτίες θανάτου μεταξύ των δύο τεχνικών.

Η αιμορραγία είναι σπάνια, αλλά η πιο πιθανή αιτία θανάτου μετά από τραχειοτομή. Συνήθως εμφανίζεται λόγω ενός τραχειοαγγειακού συριγγίου, μιας ανώμαλης σύνδεσης μεταξύ της τραχείας και των κοντινών αιμοφόρων αγγείων, και συνήθως εμφανίζεται μεταξύ 3 ημερών έως 6 εβδομάδων μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Τα συρίγγια μπορούν να προκύψουν από λάθος τοποθεσία του εξοπλισμού, υψηλές πιέσεις του ρυθμιστή που προκαλούν πληγές πίεσης ή βλάβη στη βλεννογόνο, χαμηλή χειρουργική περιοχή της τραχειάς, επαναλαμβανόμενη κίνηση του λαιμού, ακτινοθεραπεία ή παρατεταμένη διασωλήνωση.

Ένας πιθανός παράγοντας κινδύνου που εντοπίστηκε σε μια συστηματική έρευνα της διαδερμικής τεχνικής το 2013 ήταν η έλλειψη βρογχοσκοπικών οδηγιών. Η χρήση του βρογχοσκοπίου, ενός οργάνου που εισάγεται από το στόμα του ασθενούς για την εσωτερική απεικόνιση του αεραγωγού, μπορεί να βοηθήσει στην κατάλληλη τοποθέτηση των οργάνων και στη καλύτερη απεικόνιση των ανατομικών δομών. Ωστόσο, αυτό μπορεί επίσης να εξαρτηθεί από τις δεξιότητες και την εξοικείωση του χειρουργού τόσο με τη διαδικασία όσο και με την ανατομία του ασθενούς.

Υπάρχουν πολλές πιθανές επιπλοκές που σχετίζονται με τον αεραγωγό. Οι κύριες αιτίες θνησιμότητας κατά τη διάρκεια της ΔΤ περιλαμβάνουν την απομάκρυνση του σωλήνα, την απώλεια του αεραγωγού κατά τη διάρκεια της επέμβασης και την λάθος τοποθέτηση θέση του σωλήνα. Μια από τις πιο επείγουσες επιπλοκές περιλαμβάνει την λάθος τοποθέτηση ή απομάκρυνση του σωλήνα τραχειοτομής, είτε αυθόρμητα είτε κατά τη διάρκεια μιας αλλαγής σωλήνα. Αν και είναι ασυνήθιστο (

## Περαιτέρω ανάγνωση
*  (αγγλικά)

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Tracheotomy Info (Μια κοινότητα για όσους έχουν κάνει τραχειοτομή και τους ανθρώπους που τους αγαπούν) στο tracheotomy.info (αγγλικά)
* Aaron's tracheostomy page (Φροντίδα για τραχειοστομία) στο tracheostomy.com (αγγλικά)
* (Pictures with video clipping) στο drtbalu.com (αγγλικά)
* Translaryngeal tracheostomy Archived 11 Σεπτεμβρίου 2017 στο Wayback Machine (αγγλικά)
* "Tracheotomy" στο *[[:en:Dorland's_medical_reference_works|Dorland's Medical Dictionary]]* (αγγλικά)
* Smiths Medical Tracheostomy Training Videos (αγγλικά)
* A Video of Rescue Breathing for Laryngectomees and Neck Breathers (αγγλικά)
* "Book of Simplification Concerning Therapeutics and Diet", είναι χειρόγραφο του 1497 που πραγματεύεται τις τραχειοτομές (αγγλικά)
* https://www.tracheostomyeducation.comAn all inclusive resource about tracheostomy including articles and courses for medical professionals, caregivers and patients (αγγλικά)
* http://www.TrachResource.comSite and blog with information about tracheostomiesGlobal Tracheostomy Collaborative. International collaborative with resources for hospitals, caregivers, and patients about tracheostomies, including international research (αγγλικά)
* Dilatational Tracheostomy On An Intensive Care Unit (αγγλικά)

Κατηγορία:Διαχείριση αεραγωγού
Κατηγορία:Επείγουσες ιατρικές διαδικασίες
Κατηγορία:Ωτορινολαρυγγολογία
Κατηγορία:Τραχεία