Φόρμουλα 1

μικρογραφία|Εικόνα της Mercedes Benz W196 με την οποία ο Juan Manuel Fangio κέρδισε τους τίτλους του 1954 και του 1955.
Η **Φόρμουλα 1** (αγγλικά: *FIA Formula One World Championship* ή *Formula 1 ή F1*) είναι πρωτάθλημα αγώνων αυτοκινήτου. To *Formula* αναφέρεται σε ένα σύνολο κανονισμών που πρέπει απαρεγκλίτως να τηρούνται από τις ομάδες και τα αυτοκίνητα που λαμβάνουν μέρος σε κάθε αγώνα. Υπάρχουν 22 οδηγοί στη διοργάνωση, οι οποίοι προσπαθούν να διεκδικήσουν την πρώτη θέση στο παγκόσμιο πρωτάθλημα της Φόρμουλα 1. Για αυτοκίνητα μικρότερων δυνατοτήτων υπάρχουν τα πρωταθλήματα F2 (αντικατέστησε τη Φόρμουλα 3000 το 2005, και τη Formula GP2 το 2017), F3, F4 και F1 academy, τα οποία θεωρούνται «προθάλαμοι» στην πορεία των νέων οδηγών προς τη Φόρμουλα 1. Την ευθύνη της διοργανώσεως των αγώνων φέρει η Διεθνής Ομοσπονδία Αυτοκινήτου (FIA).

Αν και αρχικώς είχαν κέντρο την Ευρώπη, οι αγώνες, που λέγονται Γκραν Πρι (*Grand Prix*, γαλλικά = *μεγάλο βραβείο*), γίνονται πλέον σε πολλές χώρες ανά τον κόσμο. Διάσημες διαδρομές (πίστες) είναι αυτή στην Μόντσα στην Ιταλία, το γκραν πρι του Μονακό, το γκραν πρι του Βελγίου στο Σπά Φρανκοτσάμπς και αυτό του Silverstone στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η Φόρμουλα 1 είναι το ακριβότερο σπορ στον κόσμο, τόσο όσον αφορά τις επενδύσεις που πρέπει να διενεργήσουν οι ομάδες σε τεχνολογία, οδηγούς, κινητήρες και μονοθέσια, όσο και στα εισιτήρια των θεατών. Τα εισιτήρια για κάθε αγώνα είναι από αρκετά έως πολύ ακριβά (ενδεικτικά το 2008 η χαμηλότερη τιμή εισιτηρίου για όλο το διήμερο του αγώνα είχε καθοριστεί στα 300 δολάρια, με την ακριβότερη στα 3.000 δολάρια), και μόνον όσοι έχουν την οικονομική ευχέρεια για συχνά - και μακρινά - ταξίδια μπορούν να παρακολουθήσουν περισσότερους από έναν αγώνες το χρόνο.

Στη Φόρμουλα 1 συμμετέχουν αρκετές γνωστές ομάδες - κατασκευαστές αυτοκινήτων, όπως η Ferrari, η Renault, η Mclaren, η Mercedes. Οι πιο διάσημοι οδηγοί των τελευταίων ετών στην F1 είναι ο Μίχαελ Σουμάχερ και  ο Λιούις Χάμιλτον οι οποίοι έχουν κατακτήσει 7 πρωταθλήματα οδηγών ο καθένας, Μαζί με τον πιο προσφατό τον, Μάξ Φερστάπεν, με 4 πρωταθλήματα. Άλλοι γνωστοί σύγχρονοι οδηγοί είναι οι Μίκα Χάκινεν, Κίμι Ραϊκόνεν, Φερνάντο Αλόνσο, Τζένσον Μπάτον, Σεμπάστιαν Φέτελ , Χουάν Πάμπλο Μοντόγια και Ζακ Βιλνέβ. Οδηγοί που επίσης έγραψαν ιστορία στο άθλημα ήταν ο Άιρτον Σένα, Νέλσον Πικέ, Αλέν Προστ, Νάιτζελ Μάνσελ, Τζάκι Στιούαρτ, Ζιλ Βιλνέβ, Νίκι Λάουντα, Τζάκι Ιξ , Κλέϊ Ρεγκατσόνι. Φιλ Χιλ, Τζιμ Κλαρκ, Στέρλινγκ Μος και ο Τζακ Μπράμπαμ. Σε ακόμη παλαιότερες εποχές πολύ μεγάλοι οδηγοί θεωρούνται ο Αργεντινός Χουάν Μανουέλ Φάντζιο, Τάτσιο Νουβολάρι, Αλμπέρτο Ασκάρι, Μπρούς Μακλάρεν και Μάικ Χόθορν. 

Ο λόγος των επενδύσεων σε αυτό το τόσο δαπανηρό άθλημα είναι η δοκιμή νέων τεχνολογιών με τελικό στόχο την άμεση χρησιμοποίησή τους σε οχήματα μαζικής παραγωγής. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι η χρήση του δισκόφρενου έγινε για πρώτη φορά στον αγώνα του Λε Μαν από την Jaguar.

## Ιστορία

Το 1950 η Διεθνής Ομοσπονδία Αυτοκινήτου (Fédération Internationale de l'Automobile), αποφάσισε να διοργανώσει το 1ο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Οδηγών με κανόνες της  Φόρμουλα 1. Δημιουργήθηκε με την συνένωση επτά ανεξαρτήτων αγώνων ταχύτητος όπου οι έξι ήταν στην Ευρώπη, συν το Ράλι Ιντιανάπολις 500 στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο πρώτος αγώνας έγινε στην πίστα του Σίλβερστόουν, στη Μεγάλη Βρετανία, στις 13 Μαΐου, και νικητής ήταν ο Τζουζέπε Φαρίνα (Emilio Giuseppe "Nino" Farina) με την ομάδα της Άλφα Ρομέο, που τελικώς κατέκτησε και το πρώτο πρωτάθλημα οδηγών (το πρωτάθλημα κατασκευαστών προστέθηκε για πρώτη φορά το 1958).

## Οι Παγκόσμιοι Πρωταθλητές της Φόρμουλα 1

μικρογραφία|250px|Εικόνα από το Γκραν Πρι Καναδά, 2008.
μικρογραφία|250px|Ο Μίκα Χάκκινεν, αγωνιζόμενος με τα χρώματα της Μακλάρεν

## Ενεργές ομάδες της Φόρμουλα 1

## Βιβλιογραφία
* Arron, Simon & Hughes, Mark (2003). *The Complete Book of Formula One*. Motorbooks International. .
* Gross, Nigel et al. (1999). "Grand Prix Motor Racing". In, *100 Years of Change: Speed and Power* (pp.&nbsp;55–84). Parragon.
* Hayhoe, David & Holland, David (2006). *Grand Prix Data Book (4th edition)*. Haynes, Sparkford, UK. .
* Higham, Peter (2003). *The international motor racing guide*. David Bull, Phoenix, AZ, USA. .
* .
* Jones, Bruce (1997). *The Ultimate Encyclopedia of Formula One*. Hodder & Stoughton.
* Jones, Bruce (1998). *Formula One: The Complete Stats and Records of Grand Prix Racing*. Parragon.
* Jones, Bruce (2003). *The Official ITV Sport Guide: Formula One Grand Prix 2003*. Carlton. Includes foreword by Martin Brundle. .
* Jones, Bruce (2005). *The Guide to 2005 FIA Formula One World Championship: The World's Bestselling Grand Prix Guide*. Carlton. .
* Lang, Mike (1981–1992). *Grand Prix! volumes 1–4*. Haynes, Sparkford, UK.
* Menard, Pierre (2006). *The Great Encyclopedia of Formula 1, 5th edition*. Chronosport, Switzerland. .
* Miltner, Harry (2007). *Race Travel Guide 2007*. egoth: Vienna, Austria. .
* Small, Steve (2000). *Grand Prix Who's Who (3rd edition)*. Travel Publishing, UK. .
* Tremayne, David & Hughes, Mark (1999). *The Concise Encyclopedia of Formula One*. Parragon.
* Twite, Mike. "Formula Regulations: Categories for International Racing" in Northey, Tom, ed. *The World Of Automobiles*, Volume 6, pp.&nbsp;701–3. London: Phoebus, 1978.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Επίσημη ιστοσελίδα της Φόρμουλα 1, formula1.com
* Πίστες της Φόρμουλα 1, formula1.com
* FIA (Διεθνής Ομοσπονδία Αυτοκινήτου), fia.com
* F1 Live Ομάδες, Πρόγραμμα, Αποτελέσματα και Νέα της Φόρμουλα 1, auto.in.gr