Ταμάρα Χανούμ

Η **Ταμάρα Χανούμ** ( - 30 Ιουνίου 1991), το γένος **Ταμάρα Αρτιέμι Πετροσιάν**, ήταν Σοβιετική Ουζμπέκα χορεύτρια, τραγουδίστρια, ηθοποιός και χορογράφος. Τιμήθηκε ως Καλλιτέχνης του Λαού της ΕΣΣΔ το 1956 και έλαβε τον δεύτερο βαθμό του Βραβείου Στάλιν το 1941.

## Βιογραφία
Η Ταμάρα Πετροσιάν γεννήθηκε στο Μαργκιλάν (σημερινή περιοχή Φεργκάνα στο Ουζμπεκιστάν) (σύμφωνα με άλλες πηγές, στο χωριό του σιδηροδρομικού σταθμού Γκορτσάκοβο του δημοτικού συμβουλίου του Μαργκιλάν). Είχε αρμενική καταγωγή.

Από το 1919, η Χανούμ συμμετείχε σε παραστάσεις ως μέλος μιας ταξιαρχίας υπό την ηγεσία του Χάμζα Νιγιάζι. Το 1921-1922, εργάστηκε ως ηθοποιός στο Ρωσικό Θέατρο Όπερας και Μπαλέτου της Τασκένδης. Το 1922, εγγράφηκε στην Ομάδα Μπαλέτου της Τασκένδης και άρχισε να χορεύει σε ημιεπαγγελματικές ομάδες συναυλιών με επικεφαλής τους πρώτους Ουζμπέκους καλλιτέχνες Γιατίμ Μπαμπατζάνοφ, Αμπράρ Χιντογιάτοφ και Αλί Ιμπραήμοφ. Το 1924, η Χανούμ αποφοίτησε από την Κεντρική Τεχνική Σχολή Θεατρικών Τεχνών στη Μόσχα.

Από το 1924 έως το 1928, η Χανούμ ήταν σολίστ στην ομάδα συναυλιών του Μ. Κάρι-Γιακούμποφ (από το 1926 - συναυλιακό-εθνογραφικό σύνολο, από το 1928 - μουσικο-πειραματικό σύνολο). Από το 1925 έως το 1929, εμφανίστηκε στα μουσικοδραματικά θέατρα της Σαμαρκάνδης, της Κοκάνδης και του Αντιτζάν, όπου έπαιξε τους ρόλους της Σιρίν (*Φαρχάντ και Σιρίν* του Χουρσίτ), της Γκουλτσέχρα (*Αρσίν μαλ αλάν* του Ο. Γκατζιμπέκοφ) και της Χαλιμά (*Χαλιμά* του Γκ. Ζαφάρι). Από το 1929 έως το 1934, η Χανούμ εργάστηκε στο Μουσικό-Δραματικό Θέατρο της Σαμαρκάνδης (από το 1931 - στην Τασκένδη, που αναδιοργανώθηκε στο Ουζμπεκικό Μουσικό-Δραματικό Θέατρο).

Η Ταμάρα έπαιξε ρόλο στην ανάπτυξη του Εθνικού Θεάτρου Μπαλέτου. Από το 1929 έως το 1934, ήταν σολίστ και μία από τους διοργανωτές του Ουζμπεκικού Μουσικού-Δραματικού Θεάτρου στη Σαμαρκάνδη (από το 1931 - στην Τασκένδη), το οποίο ιδρύθηκε με βάση το μουσικο-πειραματικό σύνολο του 1939 - το Κρατικό Θέατρο Όπερας και Μπαλέτου του Ουζμπεκιστάν (νυν Θέατρο Όπερας και Μπαλέτου Ναβόι). Ηγήθηκε της χορευτικής ομάδας στο θέατρο. Το 1933, η Ταμάρα συμμετείχε στην οργάνωση του στούντιο μπαλέτου στο Ουζμπεκικό Μουσικό-Δραματικό Θέατρο.

Το 1934-1935, ήταν μία από τους διοργανωτές και χορεύτρια του Περιφερειακού Μουσικού-Δραματικού Θεάτρου Χορασμίας στο Ουργκέντς. Το 1934, έπαιξε τον ρόλο της Ίντρα στο μπαλέτο *Φερένγκι* του Γιανόφσκι. Από το 1936 έως το 1941, ήταν σολίστ και χορογράφος στη Φιλαρμονική Ορχήστρα του Ουζμπεκιστάν και στο Κρατικό Θέατρο Όπερας και Μπαλέτου του Ουζμπεκιστάν. Για σαράντα πέντε ημέρες, τραγούδησε, χόρεψε και εργάστηκε ως οικοδόμος στο Μεγάλο Κανάλι Φεργκάνα. Ως ηλικιωμένη, ταξίδεψε στο Ιρκούτσκ για να εργαστεί στην κατασκευή του Υδροηλεκτρικού Σταθμού Μπρατσκ.

Από το 1941 έως το 1969, η Χανούμ ήταν οργανώτρια, καλλιτεχνική διευθύντρια, μπαλέτου και σολίστ του μουσικού συνόλου της Φιλαρμονικής Ορχήστρας του Ουζμπεκιστάν. Συνδύασε τις καλλιτεχνικές της δραστηριότητες με εκτεταμένο ακτιβιστικό έργο και συμμετείχε ενεργά στο κίνημα για τη χειραφέτηση των μουσουλμάνων γυναικών. Κατά τη διάρκεια των χρόνων του πολέμου, συμμετείχε ενεργά σε ταξιαρχίες πρώτης γραμμής, έδωσε πάνω από 1.000 συναυλίες, έλαβε το Βραβείο Στάλιν για τη συνεισφορά της στο αμυντικό ταμείο και δώρισε κεφάλαια για την κατασκευή αεροπλάνων και αρμάτων μάχης. Το 1944, η Χανούμ έδωσε συναυλίες για τους εργάτες της Κεντρικής Ασίας, που κινητοποιήθηκαν για να εργαστούν στις περιοχές Τσελιάμπινσκ και Μολότοφ. Ήταν μέλος του Κομουνιστικού Κόμματος (Μπολσεβίκοι) από το 1941. Ήταν βουλεύτρια του Ανώτατου Σοβιέτ της Ουζμπεκικής ΣΣΔ από το 1937 και από το 1948.

Η Χανούμ πέθανε στις 30 Ιουνίου 1991 στην Τασκένδη και θάφτηκε στο νεκροταφείο Τσιγκατάι.

### Έργα
Η Χανούμ ήταν μεταρρυθμίστρια του γυναικείου χορού των Ουζμπέκων και μελέτησε εκτενώς τα λαϊκά τραγούδια και χορούς διαφόρων πολιτισμών παγκοσμίως. Δημιούργησε ένα είδος γνωστό ως μινιατούρα τραγουδιού και χορού. Στα προγράμματά της, «Τραγούδια και Χοροί των Λαών της ΕΣΣΔ» και «Τραγούδια και Χοροί των Λαών του Κόσμου», ερμήνευσε περισσότερα από 500 τραγούδια σε 86 γλώσσες, μαζί με χορογραφικές συνθέσεις και χορούς από διάφορους πολιτισμούς.

Οι παραστατικές της τέχνες ήταν γνωστές για την ιδιαίτερη εκφραστικότητα των εκφράσεων του προσώπου και των χειρονομιών της, που αναφέρονται ως «поющие руки». Μεταξύ των χορών που ερμήνευσε ήταν ουζμπέκικοι χοροί όπως «*катаугон*», «*кари наво*», «*кешауюн*», «*пиля*» και πίλα. Έπαιξε επίσης ρόλο στη δημιουργία του λιμπρέτου για το πρώτο ουζμπέκικο μπαλέτο, «*Gulandom*», και εμφανίστηκε σε δικές της παραγωγές.

Η Χανούμ περιόδευσε διεθνώς, επισκεπτόμενη χώρες όπως η Γαλλία (1925), η Αγγλία (1935), η Πολωνία (1948), η Κίνα (1953), η Νορβηγία (1953), η Ινδονησία (1957), η Τσεχοσλοβακία (1959), η Γερμανία, το Ιράν, η Ιταλία, η Τουρκία, η Ινδία, η Μογγολία, το Πακιστάν και άλλες.

Η Χανούμ ήταν από τις πρώτες που παρουσίασαν την ουζμπεκική τέχνη στο εξωτερικό στην Παγκόσμια Έκθεση Διακοσμητικών Τεχνών (Παρίσι, 1925). Συμμετείχε επίσης στο 1ο Παγκόσμιο Φεστιβάλ Λαϊκού Χορού (Λονδίνο, 1935).

### Οικογένεια
Ο πρώτος σύζυγος της Ταμάρα Χανούμ ήταν ο Μουχιτντίν Κάρι-Γιακούμποφ (1896-1957), με τον οποίο απέκτησε μια κόρη. Ήταν εξέχουσα θεατρική προσωπικότητα και βαρύτονος τραγουδιστής και απέκτησε τον τίτλο του Λαϊκού Καλλιτέχνη της Ουζμπεκικής ΣΣΔ το 1936. Ο δεύτερος σύζυγός της, Πουλάτ Ραχίμοφ, ήταν συνθέτης. Μαζί του απέκτησε μια κόρη ονόματι Λόλα.

## Φιλμογραφία

* 1962 - "Песни Тамары" (ντοκιμαντέρ) - κύριος ρόλος 
* 1964 - "Поёт Тамара Ханум" (ντοκιμαντέρ) 

## Μνήμη
Το 1986, στην Τασκένδη, άνοιξε στο σπίτι της, όσο ζούσε, μια μόνιμη έκθεση με τα κοστούμια της Ταμάρα Χανούμ. Το 1994, ιδρύθηκε το Μουσείο Μνήμης της Ταμάρα Χανούμ.

Στις 29 Μαρτίου 2006, το Ουζμπεκιστάν γιόρτασε την εκατονταετηρίδα της Ταμάρα Χανούμ με εορταστικό και αναμνηστικό τρόπο. Αυτή η εκδήλωση αναγνώρισε τη σημαντική συμβολή της στον κόσμο του χορού και του πολιτισμού.

## Δείτε επίσης

* Χουτζούμ
* Τουρσουνόι Σαϊνταζίμοβα
* Ράνο Γιαράσεβα

## Παραπομπές

Κατηγορία:Αποδέκτες του Τάγματος του Κόκκινου Λαβάρου της Εργασίας
Κατηγορία:Αποδέκτες του Τάγματος του Λένιν
Κατηγορία:Μέλη του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης
Κατηγορία:Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα ρωσικά
Κατηγορία:Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα αρμενικά
Κατηγορία:Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα ουσμπεκικά
Κατηγορία:Ουζμπέκες ηθοποιοί
Κατηγορία:Ουζμπέκοι χορευτές
Κατηγορία:Σοβιετικοί χορευτές
Κατηγορία:Σοβιετικοί χορογράφοι
Κατηγορία:Σοβιετικοί ηθοποιοί
Κατηγορία:Σοβιετικοί τραγουδιστές
Κατηγορία:Ουζμπέκοι τραγουδιστές