Άντολφ Ντίμσα

[μικρογραφία|Ο τάφος του Άντολφ Ντίμσα στο [Κοιμητήριο Ποβόνσκι.]]
Ο **Άντολφ Ντίμσα** (, όνομα γέννησης: **Άντολφ Μπαγκίνσκι** [*Adolf Bagiński*], 7 Απριλίου 1900 - 20 Αυγούστου 1975), γνωστός και με το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο **Ντόντεκ** (*Dodek*), ήταν Πολωνός ηθοποιός καμπαρέ, θεάτρου και κινηματογράφου. Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους κωμικούς του πολωνικού κινηματογράφου του πρώτου μισού του 20ού αιώνα, καθώς και ο προπολεμικός και μεταπολεμικός «βασιλιάς της πολωνικής κωμωδίας» και «βασιλιάς των Πολωνών κωμικών». Εμφανίστηκε τόσο σε θεατρικές όσο και σε κινηματογραφικές παραγωγές, κυρίως πριν από το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αυτός και ο Καζίμιες Κρουκόφσκι, εμφανίστηκαν ως το δίδυμο *Λόπεκ και Φλόρεκ* (*Lopek i Florek*) σε παραγωγές *kleynkunst* στο Qui Pro Quo και άλλα γνωστά καμπαρέ της Βαρσοβίας. Ο Άντζεϊ Βάιντα, ανέφερε κάποτε, ότι για αυτόν, ο Ντίμσα και ο Μπόντο ήταν σύμβολα του προπολεμικού πολωνικού κινηματογράφου γενικά.

## Βιογραφία
Ο Ντίμσα γεννήθηκε στις 7 Απριλίου 1900 στη Βαρσοβία, τότε μέρος της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Οι γονείς του ήταν ο Άντολφ και η Ματίλντα (το γένος Ποουοντκιέβιτς). Σε ηλικία 15 ετών, εργάστηκε ως βοηθός σερβιτόρου σε ορισμένα από τα καμπαρέ της Βαρσοβίας. Αποφοίτησε από ένα τοπικό γυμνάσιο και στη συνέχεια σπούδασε στην Εμπορική Σχολή του Χιπόλιτ Βάβελμπεργκ. Κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και του μεταγενέστερου Πολωνο-Σοβιετικού Πολέμου ξεκίνησε την καριέρα του ως χορευτής σε καμπαρέ και θέατρα της Βαρσοβίας, του Μινσκ και του Γκρόντνο. Επέστρεψε στη Βαρσοβία μετά τον πόλεμο, αλλά κανένα θέατρο δεν τον προσλάμβανε και πέρασε αρκετά χρόνια δίνοντας ιδιαίτερα μαθήματα χορού και περιστασιακά τραγουδώντας σε καμπαρέ. Υπολογίζεται ότι μπορεί να εμφανίστηκε σε μια σειρά από βουβές ταινίες της περιόδου αυτής, όπου καμία από αυτές δεν έχει επιβιώσει μέχρι τις μέρες μας.

Το ντεμπούτο του πραγματοποιήθηκε το 1925, όταν προσλήφθηκε από το διάσημο καμπαρέ *Qui Pro Quo* ως τραγουδιστής και χορευτής, «κατακτώντας αμέσως το κοινό με το φυσικό νεανικό του πνεύμα και τις ζωηρές ερμηνείες τύπων της βαρσοβιάνικης λαϊκής ζωής». Παρέμεινε μέλος του θιάσου του Qui Pro Quo έως το 1931, εμφανιζόμενος στη σκηνή δίπλα σε αστέρες του τότε πολωνικού καμπαρέ και κινηματογράφου, όπως οι Μάριαν Χέμαρ, Εουγκένιους Μπόντο, Χάνκα Ορντονούβνα, Μιετσίσουαφ Φογκ, Μίρα Ζιμίνσκα, Ζούλα Πογκοζέλσκα και Φριντέρικ Γιαρόσι.

Αρχικά, ο Ντίμσα εμφανιζόταν σπάνια στη μεγάλη οθόνη και καθιερώθηκε πρώτα ως εξαιρετικός κωμικός στα καμπαρέ της Βαρσοβίας τη δεκαετία του 1920. Το 1930 πρωταγωνίστησε στις πρώτες του ταινίες: *Wiatr od morza* και *Niebezpieczny romans*. Συνολικά, κατά τη μεσοπολεμική περίοδο, εμφανίστηκε σε 24 ηχητικές ταινίες μεγάλου μήκους, ερμηνεύοντας ως επί το πλείστον πρωταγωνιστικούς ρόλους. Πολλές από αυτές ήταν φθηνές κωμωδίες και φάρσες, γεμάτες τραγούδια και μουσική, στις οποίες συμμετείχαν μερικοί εξαιρετικοί ηθοποιοί, όπως ο Άντολφ Ντίμσα. Σύγχρονοι κριτικοί θεωρούν ότι ορισμένες από αυτές τις ταινίες ξεχωρίζουν κυρίως χάρη στην ερμηνεία του Ντίμσα. Παρότι ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής ως ηθοποιός σε κινηματογραφικές κωμωδίες, ηχογράφησε ελάχιστες από τις μεγάλες επιτυχίες των εμφανίσεών του σε καμπαρέ και στον κινηματογράφο.
Μετά τη γερμανική και τη σοβιετική εισβολές στην Πολωνία, ο Ντίμσα αγνόησε το μποϊκοτάζ των Πολωνών ηθοποιών και εργάστηκε στα καμπαρέ της Βαρσοβίας που τελούσαν υπό ναζιστική διοίκηση.

«Ωστόσο, μετά το 1945, όταν ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος είχε λήξει, η μη πατριωτική του στάση ξεχάστηκε γρήγορα από τους Πολωνούς θαυμαστές του ταλέντου του. Ίσως η ανάγκη για γέλιο να ήταν αρκετά ισχυρή σε μια κοινωνία βαθιά τραυματισμένη από τις φρικαλεότητες του πολέμου, και το ταλέντο του Ντίμσα να ανακαλεί την ανέμελη ατμόσφαιρα της παλιάς βαρσοβιάνικης λαϊκής ζωής ήταν ιδιαίτερα επιθυμητό. Επιπλέον, το μάλλον προλεταριακό ύφος των ρόλων του αποτέλεσε ευνοϊκή συγκυρία για την αναβίωση της καριέρας του στη μεταπολεμική κομμουνιστική Πολωνία. Μετά από λίγα χρόνια απαγόρευσης δημόσιων εμφανίσεων στη Βαρσοβία, το 1951, ο Ντίμσα επέστρεψε στη σκηνή του θεάτρου κωμωδίας «Syrena» της Βαρσοβίας, καθώς και στον κινηματογράφο.»Μετά τον πόλεμο, αποκαλύφθηκε ότι ο Ντίμσα βοήθησε να σωθούν αρκετοί Πολωνοί από τα χέρια της Γκεστάπο, προσέφερε βοήθεια σε Εβραίους στο Γκέτο της Βαρσοβίας και έκρυψε στο διαμέρισμά του έναν Εβραίο καλλιτέχνη του θεάματος, τον Μιετσίσουαφ Λ. Κίταϊ, παρά την απειλή της θανατικής ποινής για τη βοήθεια σε Εβραίους.

Το 1958, έκανε περιοδεία στις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά, με τον Καμπαρέ Βαγκαμπούντα.

Στα τελευταία του χρόνια αποσύρθηκε σε οίκο ευγηρίας στη Γκούρα Καλβάρια, όπου πέθανε στις 20 Αυγούστου 1975. Ενταφιάστηκε στο Κοιμητήριο Ποβόνσκι της Βαρσοβίας.

Το 2013, τα Πολωνικά Ταχυδρομεία εξέδωσαν αναμνηστικό γραμματόσημο προς τιμήν του, στο οποίο απεικονιζόταν μαζί με τις Χελένα Γκροσούβνα και Μιετσισουάβα Τσβικλίνσκα.

## Φιλμογραφία

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* 
* 
* 

Κατηγορία:Πολωνοί καλλιτέχνες καμπαρέ
Κατηγορία:Πολωνοί ηθοποιοί θεάτρου
Κατηγορία:Πολωνοί ηθοποιοί κινηματογράφου
Κατηγορία:Πολωνοί ηθοποιοί βωβών ταινιών
Κατηγορία:Πολωνοί κωμικοί
Κατηγορία:Διοικητές του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας
Κατηγορία:Αξιωματικοί του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας
Κατηγορία:Ενταφιασμοί στο Κοιμητήριο Ποβόνσκι