Φραγκίσκος Φερδινάνδος της Αυστρίας

Ο **Φραγκίσκος Φερδινάνδος** (γερμ. *Franz Ferdinand von Österreich-Este*, 18 Δεκεμβρίου 1863 - 28 Ιουνίου 1914) του Οίκου των Αψβούργων-Λωρραίνης ήταν αρχιδούκας της Αυστρίας και διάδοχος της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας. Θεωρείται πως η δολοφονία του το 1914 έγινε η αφορμή για την έναρξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

## Βιογραφία

### Πρώτα χρόνια
Ο *Φραγκίσκος Φερδινάνδος Κάρολος Λουδοβίκος Ιωσήφ Μαρία* γεννήθηκε το 1863 στο Παλάτι Κούενμπεργκ στο Γκρατς της Αυστρίας και ήταν το πρώτο παιδί και ο πρωτότοκος υιός του Καρόλου Λουδοβίκου της Αυστρίας, και της Μαρίας Αννουντσιάτας των Βουρβόνων-Δύο Σικελιών. Ο πατέρας του ήταν αδελφός του αυτοκράτορα Φραγκίσκου Ιωσήφ και του Μαξιμιλιανού, Αυτοκράτορα του Μεξικού. Το 1871 η μητέρα του απεβίωσε από φυματίωση. Είχε ακόμη τρία αδέλφια, καθώς και δύο ετεροθαλείς αδελφές από τον επόμενο γάμο του πατέρα του με τη Μαρία Θηρεσία της Πορτογαλίας.

Το 1883 κατατάχθηκε στο στρατό ως 3ος ανθυπολοχαγός. Η ζωή του άλλαξε δραματικά το 1889 όταν αυτοκτόνησε ο διάδοχος του θρόνου και πρώτος εξάδελφός του, Ροδόλφος, μοναχογιός του Αυτοκράτορα. Παρότι ο Ροδόλφος είχε μια κόρη, βάσει νόμου ο θρόνος θα περνούσε αυτόματα στον επόμενο άνδρα της οικογένειας. Έτσι, ο Φραγκίσκος Φερδινάνδος αναδείχθηκε σε μοναδικό κληρονόμο του Αυτοκράτορα μετά τον πατέρα του, που ήταν ο αμέσως επόμενος αδελφός στη σειρά διαδοχής- θεωρείται ότι κάποια στιγμή ο πατέρας του παραιτήθηκε του δικαιώματός του. Το 1896 ο πατέρας του πέθανε, οπότε ο Φραγκίσκος Φερδινάνδος έγινε επίσημα ο διάδοχος.

[thumb|left|200px|Ο διάδοχος του θρόνου, Φραγκίσκος Φερδινάνδος, με τη στολή του συνταγματάρχη του [Πυροβολικό|πυροβολικού (1905).]]Παρά το βάρος της νέας του θέσης περνούσε πολύ χρόνο κυνηγώντας και ταξιδεύοντας ανά τον κόσμο. Το διάστημα 1892-3 έκανε τον περίπλου της Γης. 

### Γάμος
Το 1895 γνώρισε την κόμισσα Σοφία φον Τσότεκ, η οποία ήταν τσέχικης καταγωγής κυρία επί των τιμών της θείας του, αρχιδούκισσας Ισαβέλλας, και δεν ανήκε στην ελίτ των ευγενικών οικογενειών. Η σχέση τους κρατήθηκε κρυφή μέχρι το 1898, όταν και αποκαλύφθηκε εξαιτίας ενός τυχαίου περιστατικού. Ο Αυτοκράτορας αμέσως αντιτάχθηκε σε έναν επικείμενο γάμο μεταξύ τους, αλλά ο Φραγκίσκος Φερδινάνδος ήταν ανένδοτος. 

Τελικά, ύστερα από διαπραγματεύσεις, νυμφεύθηκε τη Σοφία φον Τσότεκ το 1899 στο Ράιχσταντ (νυν *Ζάκουπυ*) της Βοημίας. Οι μόνοι συγγενείς του που παρέστησαν στο γάμο ήταν η μητριά του και οι ετεροθαλείς αδελφές του. Ο γάμος ήταν μοργανατικός, που σήμαινε ότι η γυναίκα του και οι απόγονοι αυτών δεν είχαν τον τίτλο, τη θέση στην Αυλή και τα προνόμια του Φραγκίσκου Φερδινάνδου, καθώς και κανένα δικαίωμα στο θρόνο. Μαζί της απέκτησε τρία (επιζώντα) παιδιά, τη Σοφία, τον Μαξιμιλιανό και τον Ερνέστο. Ακόμη, ο Αυτοκράτορας έδωσε τον τίτλο του/της *[[Δούκας|δούκα/δούκισσας]] του Χόενμπεργκ* στη Σοφία και στα παιδιά τους.

### Οι απόψεις του
Οι απόψεις του Φραγκίσκου Φερδινάνδου για την εποχή ήταν αρκετά προοδευτικές. Δεν συμφωνούσε με το δυαδικό σύστημα διακυβέρνησης της Αυτοκρατορίας και υποστήριζε την ιδέα για μια ομοσπονδία όλων των εθνοτήτων που ζούσαν στην Αυστρία ("Ηνωμένες Πολιτείες της Αυστρίας"). Αυτές οι θέσεις, όμως, σε μια εποχή που ο εθνικισμός στα Βαλκάνια ήταν σε ανοδική πορεία ήταν λογικό να προκαλέσουν αντιδράσεις. Ιδιαίτερα αντέδρασαν οι Σέρβοι και οι Κροάτες.

### Ανάληψη αξιωμάτων
Η πορεία του στον στρατό ήταν ανοδική και ταχεία: από ανθυπολοχαγός έγινε λοχαγός, συνταγματάρχης και υποστράτηγος σε πολύ νεαρή ηλικία. Κατείχε, επίσης, τιμητικούς τίτλους στο Ναυτικό. Το 1913 ανέλαβε την γενική επιθεώρηση του Αυτοκρατορικού Στρατού, θέση ιδιαίτερα σημαντική. 

### Δολοφονία
Τον Ιούνιο του 1914 μαζί με την γυναίκα του πραγματοποίησε επίσκεψη στο Σαράγεβο. Στις 28 Ιουνίου ένας Σέρβος της Βοσνίας και μέλος της οργάνωσης *[[Νεαρά Βοσνία]]* ονόματι Γκαβρίλο Πρίντσιπ παραμόνευε κατά μήκος της διαδρομής από όπου θα περνούσε η αυτοκινητοπομπή του Διαδόχου. Αρχικά, πέταξε μια βόμβα προς το αμάξι, χωρίς, όμως, να κατορθώσει να χτυπήσει το ζεύγος. Τελικά, ύστερα από λίγα λεπτά ακινησίας η αυτοκινητοπομπή σταμάτησε μπροστά από το δημαρχείο του Σαράγεβο. Ο Γκαβρίλο Πρίντσιπ πήγε σε μια καφετέρια για να ανασυνταχθεί και, όταν είδε το ζευγάρι να αποχωρεί, τους πυροβόλησε εξ επαφής. Τελικά, ξεψύχησαν πριν φτάσουν στο νοσοκομείο. Η συγκεκριμένη δολοφονία ήταν η σπίθα που προκάλεσε την Ιουλιανή Κρίση του 1914  και, κατά συνέπεια, τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ο Φραγκίσκος Φερδινάνδος και η Σοφία κηδεύτηκαν στο Χόφμπουργκ στη Βιέννη σε μία μικρή οικογενειακή τελετή. Ενταφιάστηκαν στην κρύπτη του Κάστρου Αρτστέττεν- παρότι το παραδοσιακό σημείο ταφής των Αψβούργων ήταν η Αυτοκρατορική Κρύπτη της Βιέννης, είχε απαγορευτεί η ταφή της Σοφίας εκεί και το ζεύγος είχε ζητήσει να ταφούν μαζί.

Το Φραγκίσκο Φερδινάνδο διαδέχθηκε ο ανιψιός του, Κάρολος, γιος του αδελφού του, Όθωνος. Λέγεται ότι ο αυτοκράτορας Φραγκίσκος Ιωσήφ παραδέχθηκε στη νεότερη κόρη του, Μαρία Βαλέρια, ότι ένιωσε ανακούφιση με τη νέα σειρά διαδοχής, καθώς βρισκόταν σε συνεχή σύγκρουση με το Φραγκίσκο Φερδινάνδο. Ο Κάρολος διαδέχθηκε το γηραιό Αυτοκράτορα το 1916 και έμεινε στο θρόνο έως το 1918 λόγω της διάλυσης της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας. 

## Οικογένεια
Έκανε μοργανατικό γάμο με τη Σοφία φον Τσότεκ, που έλαβε τον τίτλο της *Δούκισσας του Χόενμπεργκ,* και απέκτησε τέσσερα παιδιά:
* Σοφία (1901 - 1990), παντρεύτηκε τον Φρειδερίκο του Νόστιτς-Ρήνεκ.
* Μαξιμιλιανός (1902 - 1962), Δούκας του Χόενμπεργκ.
* Ερνέστος (1904 - 1954), Πρίγκιπας του Χόενμπεργκ.
* θνησιγενής γιος (1908).

## Πρόγονοι





## Αναφορές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Κατηγορία:Πρίγκιπες της Αυστρίας
Κατηγορία:Τάγμα της Περικνημίδας
Κατηγορία:Οίκος των Αψβούργων-Λωρραίνης
Κατηγορία:Πρόσωπα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου
Κατηγορία:Μοργανατικοί γάμοι