Κωνσταντίνος Β΄ της Ελλάδας

Ο **Κωνσταντίνος Β΄**  (Ανάκτορα Ψυχικού, 2 Ιουνίου 1940 – Αθήνα, 10 Ιανουαρίου 2023) ήταν ο τελευταίος Βασιλιάς των Ελλήνων, που βασίλευσε από το 1964 έως το 1973.

Διαδέχτηκε τον πατέρα του Βασιλιά Παύλο και διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στα πολιτικά γεγονότα που κατέληξαν στην επιβολή στρατιωτικής δικτατορίας. Έχοντας διερευνήσει προηγουμένως το ενδεχόμενο από το 1964, συγκρούστηκε με τον πρωθυπουργό Γεώργιο Παπανδρέου, με αποτέλεσμα την παραίτηση του τελευταίου τον Ιούλιο του 1965 και τα γεγονότα της Αποστασίας, στα οποία και ενεπλάκη. Μετά από αμφιταλάντευση μηνών, τελικά αποφάσισε υπέρ μιας «πολιτειακής εκτροπής» για τη ματαίωση των εκλογών του 1967, αλλά τον πρόλαβε το στρατιωτικό πραξικόπημα της 21ης Απριλίου, μετά το οποίο όρκισε την κυβέρνηση των πραξικοπηματιών. Τον Δεκέμβριο του ιδίου έτους οργάνωσε αντικίνημα κατά της δικτατορίας το οποίο απέτυχε, οπότε διέφυγε με την οικογένειά του στο εξωτερικό, αρχικά στην Ιταλία και μετά στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου εγκαταστάθηκε.

Το 1973 καταργήθηκε η βασιλεία, απόφαση που επιβεβαιώθηκε με ένα νόθο δημοψήφισμα. Μετά την πτώση της δικτατορίας, διεξήχθη εκ νέου δημοψήφισμα το 1974, στο οποίο επικράτησε η αβασίλευτη δημοκρατία ως μορφή του πολιτεύματος. Ο Κωνσταντίνος αναγνώρισε το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος, αλλά τα χρόνια που ακολούθησαν από το 1975 έως το 1978 αναμίχθηκε σε συνωμοτικές κινήσεις για την πραξικοπηματική ανατροπή του, οι οποίες δεν υλοποιήθηκαν.

Για χρόνια διαρκούσε η εκκρεμότητα με το ελληνικό κράτος για τη βασιλική περιουσία και την ελληνική υπηκοότητα. Το περιουσιακό ρυθμίστηκε με νόμο το 1992 που ακυρώθηκε το 1994 ενώ τότε τού αφαιρέθηκε η ελληνική υπηκοότητα και τού ζητήθηκε ρητή και ανεπιφύλακτη δήλωση σεβασμού στο Σύνταγμα της Ελλάδας, αποδοχής και αναγνώρισης του πολιτεύματος, παραίτηση από κάθε είδους διεκδικήσεις και δήλωση επωνύμου προκειμένου να παραλάβει στοιχεία ταυτότητας. Ο Κωνσταντίνος προσέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων κατά του ελληνικού κράτους ζητώντας αποζημίωση ύψους περίπου 500 εκατομμυρίων ευρώ για τη βασιλική περιουσία. Ύστερα από μακρά νομική μάχη, το ΕΔΑΔ επιδίκασε αποζημίωση σε αυτόν και στους άλλους δύο προσφεύγοντες 13,7 εκατομμυρίων ευρώ.

Από το 2013 ζούσε μόνιμα στην Ελλάδα όπου και απεβίωσε.

Ο Κωνσταντίνος ήταν χρυσός ολυμπιονίκης στην ιστιοπλοΐα, στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1960 στη Ρώμη, πρόεδρος της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής (1955-1964) και μέλος, αργότερα επίτιμο, της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής.

## Νεανικά χρόνια
Ο Κωνσταντίνος γεννήθηκε στις 2 Ιουνίου 1940 στα Ανάκτορα του Παλαιού Ψυχικού. Γονείς του ήταν ο πρίγκιπας Παύλος της Ελλάδας, αδελφός και διάδοχος του βασιλιά της Ελλάδας Γεωργίου Β΄, και η πριγκίπισσα της Ελλάδας, του Αννοβέρου, της Μεγάλης Βρετανίας και της Ιρλανδίας, Φρειδερίκη. Την ημέρα της γέννησής του ερρίφθησαν 101 κανονιοβολισμοί από τον λόφο του Λυκαβηττού, όπως συνηθιζόταν για να αναγγελθεί ότι ο νέος πρίγκιπας ήταν αγόρι.

Βαπτίστηκε στην Αθήνα με ανάδοχο τις Ένοπλες Δυνάμεις. Είχε δύο αδελφές, τη Σοφία και την Ειρήνη. Η Σοφία ήταν βασίλισσα της Ισπανίας από το 1975 μέχρι την παραίτηση του συζύγου της βασιλιά Χουάν Κάρλος Α΄ της Ισπανίας το 2014 και την άνοδο του υιού της Φιλίππου ΣΤ΄ στον ισπανικό θρόνο.

### Ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος και η εξορία της βασιλικής οικογένειας
Ήταν μόλις λίγων μηνών όταν η Φασιστική Ιταλία εισέβαλε στην Ελλάδα στις 28 Οκτωβρίου 1940, ξεκινώντας τον ελληνοϊταλικό πόλεμο. Η ήττα των Ιταλών ανάγκασε τη ναζιστική Γερμανία να παρέμβει. Οι Γερμανοί εισέβαλαν στη χώρα στις 6 Απριλίου 1941. Στις 22 Απριλίου η πριγκίπισσα Φρειδερίκη και τα δύο παιδιά της κατέφυγαν στην Κρήτη με ένα βρετανικό αεροσκάφος Sunderland μαζί με το μεγαλύτερο μέρος της ελληνικής βασιλικής οικογένειας. Την επόμενη μέρα τούς ακολούθησαν ο βασιλιάς Γεώργιος και ο πρίγκιπας Παύλος. Ωστόσο, η επικείμενη γερμανική εισβολή στην Κρήτη ανάγκασε τον Κωνσταντίνο και την οικογένειά του να εγκαταλείψουν το νησί και να μεταβούν στην Αίγυπτο στις 30 Απριλίου. Στην Αλεξάνδρεια έγιναν δεκτοί από την ελληνική διασπορά, η οποία τους παρείχε κατάλυμα, χρήματα και ρούχα. Η παρουσία της ελληνικής βασιλικής οικογένειας και κυβέρνησης άρχισε να ανησυχεί τον βασιλιά Φαρούκ Α' της Αιγύπτου και τους φιλοϊταλούς υπουργούς του. Έπρεπε λοιπόν να αναζητήσουν ένα καινούργιο καταφύγιο για να συνεχίσουν τον αγώνα τους ενάντια στις δυνάμεις του Άξονα. Ο βασιλιάς Γεώργιος ΣΤ' του Ηνωμένου Βασιλείου αντιτάχθηκε στην παρουσία της Φρειδερίκης και των παιδιών της στη Βρετανία. Αποφασίστηκε ότι ο βασιλιάς Γεώργιος και ο πρίγκιπας Παύλος μπορούσαν να εγκατασταθούν στο Λονδίνο, όπου δημιουργήθηκε μια εξόριστη κυβέρνηση, ενώ οι υπόλοιποι της οικογένειας θα μπορούσαν να αναζητήσουν καταφύγιο στην τότε Ένωση της Νότιας Αφρικής.

Έφτασαν στο Ντέρμπαν της Νότιας Αφρικής στις 8 Ιουλίου με το ολλανδικό ατμόπλοιο Nieuw Amsterdam. Ο πρίγκιπας Παύλος έφυγε για την Αγγλία με τον αδελφό του και ο Κωνσταντίνος ελάχιστα είδε τον πατέρα του τα επόμενα τρία χρόνια. Εγκαταστάθηκαν στο Κέιπ Τάουν, όπου γεννήθηκε η πριγκίπισσα Ειρήνη, το 1942. Μετακόμισαν στη συνέχεια αρκετές φορές μέχρι που εγκαταστάθηκαν στη Βίλλα Ειρήνη στην Πρετόρια με τον πρωθυπουργό Γιαν Σματς, ο οποίος έγινε γρήγορα στενός φίλος των εξόριστων Ελλήνων. Από τις αρχές του 1944, η οικογένεια εγκαταστάθηκε ξανά στην Αίγυπτο. Τον Ιανουάριο του 1944, η Φρειδερίκη επανενώθηκε με τον σύζυγό της στο Κάιρο και τα παιδιά με τους γονείς τους τον Μάρτιο του ίδιου έτους. Η οικογένεια συνήψε φιλικές σχέσεις με αρκετές αιγυπτιακές προσωπικότητες, συμπεριλαμβανομένης της βασίλισσας Φαρίντα.

### Η επιστροφή στην Ελλάδα
Μετά το πέρας του πολέμου, η ασταθής κατάσταση στην Ελλάδα και η πόλωση μεταξύ κομμουνιστών και αστών επέτρεψαν στους μοναρχικούς να επιστρέψουν στην εξουσία μετά τις βουλευτικές εκλογές 1946. Αφού έγινε πρωθυπουργός, ο Κωνσταντίνος Τσαλδάρης διοργάνωσε δημοψήφισμα την 1η Σεπτεμβρίου 1946 με στόχο την παλινόρθωση της μοναρχίας. Η πλειοψηφία στο δημοψήφισμα ήταν υπέρ της επανόδου του Γεωργίου Β'. Η βασιλική οικογένεια ενώθηκε ξανά στην Ελευσίνα. Ο Κωνσταντίνος και οι αδελφές του έφτασαν στην Ελλάδα λίγες ημέρες αργότερα. Η πρώτη εικόνα που αντίκρισε ο μικρός Κωνσταντίνος καθώς πλησίαζαν στο λιμάνι του Πειραιά ήταν η Σχολή Ναυτικών Δοκίμων. Στην πρόσοψη του κτιρίου υπήρχε το στέμμα και, σύμφωνα με τις διηγήσεις της εποχής, νόμιζε ότι εκεί ήταν τα ανάκτορα.

## Διάδοχος του θρόνου
Εν μέσω του εμφυλίου πολέμου, την 1η Απριλίου 1947, πέθανε ο Βασιλιάς Γεώργιος Β'. Έτσι, ο πατέρας του Κωνσταντίνου ανέβηκε στον θρόνο ως βασιλιάς Παύλος Α' και ο ίδιος ο Κωνσταντίνος έγινε διάδοχος σε ηλικία έξι ετών. Στη συνέχεια μετακόμισε με την οικογένειά του από το Ψυχικό στα Ανάκτορα του Τατοΐου.

### Εκπαίδευση
Τα πρώτα χρόνια της βασιλείας του πατέρα του δεν έφεραν μεγάλες ανατροπές στην καθημερινότητα του πρίγκιπα. Ο Κωνσταντίνος και οι αδερφές του ανατράφηκαν σχετικά απλά και η επικοινωνία ήταν στο επίκεντρο της παιδαγωγικής των γονιών τους, οι οποίοι περνούσαν όσο χρόνο μπορούσαν με τα παιδιά τους. Υπό την επίβλεψη βρετανών γκουβερναντών και δασκάλων, τα παιδιά μιλούσαν ελληνικά και αγγλικά. Μέχρι τα εννιά του χρόνια, ο Κωνσταντίνος συνέχισε να εκπαιδεύεται με τη Σοφία, την Ειρήνη και άλλα παιδιά της ανώτερης αστικής τάξης της Αθήνας στη βίλα στο Ψυχικό. Μετά από αυτή την ηλικία, ο Παύλος άρχισε να προετοιμάζει τον γιο του για τον θρόνο. Πήγε σχολείο στο Εθνικό Εκπαιδευτήριο Αναβρύτων,το πρώτο ελληνικό οικοτροφείο δυτικοευρωπαϊκού τύπου που ιδρύθηκε και ξεκίνησε να λειτουργεί το σχολικό έτος 1949-1950 ακριβώς για να αποκτήσει ο Διάδοχος κατάλληλη ελληνική διαπαιδαγώγηση.

Από το 1955 ο Κωνσταντίνος υπηρέτησε και στους τρεις κλάδους των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, παρακολουθώντας τις απαραίτητες στρατιωτικές σχολές. Γράφτηκε επίσης τη Σχολή Ειδικών Όπλων Αεροπορίας του ΝΑΤΟ στη Γερμανία, καθώς και στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, όπου παρακολούθησε μαθήματα στη Νομική Σχολή.

Το 1955 έλαβε τον τίτλο του Δούκα της Σπάρτης.

### Αθλητισμός και Ολυμπιακοί Αγώνες
μικρογραφία|Ο Κωνσταντίνος με το χρυσό Ολυμπιακό Μετάλλιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Ρώμης, το 1960.
Το 1958, ο Βασιλιάς Παύλος χάρισε στον γιό του ως χριστουγεννιάτικο δώρο ένα ιστιοπλοϊκό σκάφος κλάσης Lightning. Στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 1960 στη Ρώμη Συμμετείχε με ιστιοπλοϊκό σκάφος κλάσης Dragon. Στην έναρξη των Αγώνων ήταν ο σημαιοφόρος της ελληνικής αποστολής. Κέρδισε το χρυσό ολυμπιακό μετάλλιο στην Ιστιοπλοΐα (κλάση Dragon), το οποίο ήταν το πρώτο ελληνικό χρυσό μετάλλιο της Ελλάδας μετά το χρυσό του Κώστα Τσικλητήρα στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες της Στοκχόλμης του 1912. Ο Κωνσταντίνος ήταν ο τιμονιέρης του σκάφους «Νηρεύς» και τα άλλα μέλη της ομάδας ήταν ο Οδυσσέας Εσκιτζόγλου και ο Γεώργιος Ζαΐμης.

Ήταν επίσης κολυμβητής, σκοπευτής, ιππέας, είχε μαύρη ζώνη στο καράτε και ενδιαφερόταν για το σκουός, τα αγωνίσματα στίβου και για ομαδικά αγωνίσματα όπως το μπάσκετ και το χόκεϋ. Συμμετείχε στα Πανελλήνια πρωταθλήματα τοιχοσφαίρισης με πολλές δεύτερες και τρίτες νίκες στο διπλό.

## Περίοδος βασιλείας

### Διαδοχή
Το 1964, η υγεία του Παύλου Α' επιδεινώθηκε ραγδαία. Διαγνώστηκε με καρκίνο στο στομάχι και υποβλήθηκε σε επέμβαση για έλκος τον Φεβρουάριο. Λόγω της βεβαρυμένης υγείας του, εξέδωσε διάταγμα σύμφωνα με το οποίο μετέφερε τις εξουσίες του στον διάδοχο Κωνσταντίνο, ο οποίος έγινε αντιβασιλέας της Ελλάδας. Κατά τη διάρκεια της σύντομης αντιβασιλείας, ο Κωνσταντίνος περιορίστηκε στην υπογραφή διαταγμάτων και νομοθετημάτων, όπως ο διορισμός και η αποδοχή παραιτήσεων κυβερνητικών μελών. Στις 6 Μαρτίου 1964, ο Παύλος πέθανε και ο 24χρονος Κωνσταντίνος τον διαδέχθηκε ως Βασιλιάς των Ελλήνων.

Ο μέχρι τότε διάδοχος είχε δημιουργήσει ένα εξαιρετικά ευνοϊκό κλίμα για το πρόσωπό του. Η ανανέωση που φαινόταν να φέρνει στα ανάκτορα σε συνδυασμό με την επιτυχία του στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Ρώμης είχαν δημιουργήσει θετικές προσδοκίες για τον νέο μονάρχη. Ο νέος Βασιλιάς ανέβηκε στον θρόνο ως Κωνσταντίνος Β'. Την ίδια ημέρα, ορκίστηκε ενώπιον της Βουλής και τοποθετήθηκε ως αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων. Στην ορκωμοσία του απηύθυνε διάγγελμα στον Ελληνικό λαό: *«Υπόσχομαι να υπηρετήσω την πατρίδα αφοσιωμένος ολοψύχως και με όλας μου τας δυνάμεις φρουρός άγρυπνος των ελεύθερων θεσμών του δημοκρατικού πολιτεύματος»*.

Η διαδοχή του Κωνσταντίνου συνέπεσε με την πρόσφατη εκλογή του κεντρώου Γεωργίου Παπανδρέου ως πρωθυπουργού, η οποία έβαλε τέλος σε 11 χρόνια δεξιάς διακυβέρνησης από την Εθνική Ριζοσπαστική Ένωση. Υπήρχε η ελπίδα ότι ο νέος Βασιλιάς και ο νέος πρωθυπουργός θα κατόρθωναν να ξεπεράσουν τις έριδες του παρελθόντος.

### Αποστασία του 1965 (Ιουλιανά)

Ο πρώτος καιρός της συνύπαρξης Βασιλιά - Παπανδρέου υπήρξε ήρεμος. Ο Παπανδρέου, μάλιστα, δέχτηκε να τοποθετηθεί στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας και στην αρχηγία του Γενικού Επιτελείου Στρατού, ο Πέτρος Γαρουφαλιάς και Ιωάννης Γεννηματάς αντίστοιχα, οι οποίοι ήταν φίλα προσκείμενοι στο παλάτι. Ήδη τον Σεπτέμβριο του 1964, ενώ δεν υπήρχε κανένα σημάδι σύγκρουσης με τον Παπανδρέου, ο Κωνσταντίνος έθεσε στον Χένρυ Λαμπουίς, πρέσβη των ΗΠΑ στην Ελλάδα, το ερώτημα αν επιθυμούσε να «ξεφορτωθεί» τον Παπανδρέου, αν και δήλωσε ότι προς το παρόν δεν μπορούσε, υποδεικνύοντας ότι δεν ήταν διατεθειμένος να παραχωρήσει καμία εξουσία του στην εκλεγμένη κυβέρνηση. Το θέμα επανερχόταν στις μεταξύ τους συνομιλίες και τον Ιανουάριο του 1965, όταν δεν είχε παρουσιαστεί καμιά υπόνοια περί της υπόθεσης ΑΣΠΙΔΑ, ο Κωνσταντίνος του είπε πως δε θεωρούσε τουλάχιστον εκείνη τη στιγμή εφαρμόσιμες τις συμβουλές που δεχόταν να ενεργήσει εναντίον της κυβέρνησης λόγω της λαϊκής υποστήριξης που αυτή διέθετε. Το σκηνικό αυτό ανατράπηκε σύντομα με τη διαμάχη για το πρόσωπο του υπουργού Εθνικής Άμυνας και την αλλαγή του αρχηγού ΓΕΣ. Ο Παπανδρέου, μεσούσης της κρίσης που είχε προκύψει από την υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ και έχοντας κερδίσει ψήφο εμπιστοσύνης από τη Βουλή, αποφασίζει να αντικαταστήσει τον Γεννηματά, ο διορισμός του οποίου στην ηγεσία του στρατού είχε προκαλέσει εσωκομματικές αντιδράσεις. Ο Βασιλιάς, έχοντας ενημερωθεί από τον Γεννηματά, διαμαρτυρήθηκε για την επικείμενη αλλαγή και ο Παπανδρέου υπαναχώρησε. Όμως, παράλληλα ο Παπανδρέου θέλησε να αντικαταστήσει και τον Γαρουφαλιά από το υπουργείο Εθνικής Άμυνας και να αναλάβει ο ίδιος το υπουργείο. Ο Γαρουφαλιάς, σε συνεννόηση με το παλάτι, αρνήθηκε να παραιτηθεί.

Ο Βασιλιάς, επίσης, αρνιόταν να διορίσει νέο υπουργό, εξαιτίας, κατά τον ίδιο, της φημολογούμενης εμπλοκής του γιου του, Ανδρέα Παπανδρέου, στην Υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ που εκδίκαζε το υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Περιορίστηκε, απλώς, να αντιπροτείνει η ανάκριση για τον ΑΣΠΙΔΑ να μεταφερθεί στο Υπουργείο Δικαιοσύνης και μόνο τότε ο Παπανδρέου να αναλάβει το Υπουργείο Άμυνας. Ο πρωθυπουργός όμως αρνήθηκε.
μικρογραφία|O Βασιλιάς Κωνσταντίνος με τη Βασίλισσα Άννα-Μαρία το 1966.
Τις επόμενες μέρες, ο Κωνσταντίνος έστειλε τρεις επιστολές προς τον Γεώργιο Παπανδρέου μεταξύ 8 και 14 Ιουλίου με ύφος επιτιμητικό και σε ορισμένα σημεία προσβλητικό. Το διάστημα εκείνο βρισκόταν στο ανάκτορο Μον Ρεπό, στην Κέρκυρα, όπου επρόκειτο να γεννήσει η Βασίλισσα Άννα Μαρία το πρώτο τους παιδί, την Αλεξία. Μετά την τελευταία τους προγραμματισμένη συνάντηση εκεί, ο Παπανδρέου, θεωρώντας ότι είναι απαράδεκτο ο πρωθυπουργός να μην μπορεί να αναλάβει όποιο υπουργείο επιθυμεί («πρωθυπουργός υπό απαγόρευσιν»), παραιτήθηκε στις 15 Ιουλίου 1965. Μετά την παραίτηση, τουλάχιστον 39 βουλευτές αποχώρησαν από την Ένωση Κέντρου. Κατά τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη και οι δύο πλευρές επέδειξαν αδικαιολόγητη αδιαλλαξία.

Ο Κωνσταντίνος διόρισε νέα κυβέρνηση με επικεφαλής τον Γεώργιο Αθανασιάδη-Νόβα, Πρόεδρο της Βουλής, που συγκροτήθηκε από αποστάτες δυσαρεστημένους με τους Παπανδρέου. Σύντομα, χιλιάδες πολίτες βγήκαν στους δρόμους για να διαμαρτυρηθούν για την απόφαση του Κωνσταντίνου, με πρωτοφανείς διαδηλώσεις που οδήγησαν σε συγκρούσεις με την αστυνομία των πόλεων. Εξαιτίας της προσωπικής εμπλοκής του Κωνσταντίνου και της αντιπαράθεσής του με τον Παπανδρέου, οι διαδηλώσεις -οι πολυπληθέστερες, μεγαλύτερες σε διάρκεια και μαχητικότερες από το 1944- είχαν σαφή αντιμοναρχικά συνθήματα και ο θεσμός της βασιλείας μεταβαλλόταν σε σημείο αντιπαράθεσης. Η κυβέρνηση του Νόβα δεν έλαβε ψήφο εμπιστοσύνης από το Κοινοβούλιο και παραιτήθηκε στις 5 Αυγούστου. Τα δύο μεγάλα κόμματα, ΕΡΕ και Ένωση Κέντρου, ζήτησαν από τον Κωνσταντίνο να προκηρύξει εκλογές, αλλά ο βασιλιάς συνέχισε να διορίζει ασταθείς κυβερνήσεις. Το τέλος της κρίσης φαινόταν ορατό όταν στις 20 Δεκεμβρίου 1966, ο Παπανδρέου, ο αρχηγός της ΕΡΕ Παναγιώτης Κανελλόπουλος και ο ίδιος ο Κωνσταντίνος κατέληξαν σε ψήφισμα: θα γίνονταν εκλογές υπό ένα απλό σύστημα αναλογικής εκπροσώπησης και ανεξαρτήτου αποτελέσματος, η δομή της διοίκησης του στρατού δεν θα αλλοιωνόταν. Οι εκλογές αυτές ορίστηκαν για την 28η Μαΐου 1967 και αναμενόταν να οδηγήσουν στη νίκη της Ένωσης Κέντρου του Γεωργίου Παπανδρέου.

### Σχέδιο για πολιτειακή εκτροπή

Σε συνεργασία με ανώτατους αξιωματικούς ο Βασιλιάς Κωνσταντίνος σχεδίαζε δικό του πραξικόπημα με σκοπό την ανατροπή της κυβέρνησης και την επιβολή δικτατορίας. Η ιδέα για τη βασιλική εκτροπή είχε αρχίσει να εκκολάπτεται ήδη από τον Ιούλιο του 1965. Ο Κωνσταντίνος φαινόταν να απορρίπτει για πάνω από ένα χρόνο τις προτάσεις αυταρχικών κύκλων για «πολιτειακή εκτροπή». Οι πολιτικές εξελίξεις πάγωσαν προσωρινά το σενάριο αυτό, το οποίο άρχισε να αναθερμένεται στις αρχές του 1967. Μάλιστα για τον σκοπό αυτό ο Βασιλιάς Κωνσταντίνος βολιδοσκόπησε και τον πρέσβη των ΗΠΑ, Τάλμποτ, ο οποίος, ωστόσο, απέφυγε κατά τις συναντήσεις του να δεσμευτεί για την υποστήριξη των ΗΠΑ σε μία μελλοντική εκτροπή. Λίγο πριν τις εκλογές του Μαΐου 1967 ο Κωνσταντίνος αποφάσισε να προλάβει την επικείμενη εκλογική επικράτηση των αντιβασιλικών κομμάτων επιβάλλοντας τη «μεγάλη χούντα» των στρατηγών, αλλά λίγο αργότερα πραγματοποιήθηκε το πραξικόπημα των συνταγματαρχών. Το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου φαίνεται να αιφνιδίασε τον ίδιο τον Βασιλιά όπως και τον πρέσβη των ΗΠΑ, ο οποίος αρχικά νόμιζε ότι το πραξικόπημα ήταν οργανωμένο από τον νεαρό Βασιλιά. Οι Μακαρέζος και Παττακός έχουν υποστηρίξει ότι ο αρχηγός του Στρατού, Γρηγόριος Σπαντιδάκης, είχε καταστρώσει σχέδιο ανατροπής της κυβέρνησης ύστερα από εντολή του παλατιού, πληροφορία την οποία ο ίδιος ο Κωνσταντίνος έχει διαψεύσει. Βασιζόμενος στο υλικό της ανάκρισης για το πραξικόπημα και τη μαρτυρία του Κανελλόπουλου το 1975, ο ιστορικός συγγραφέας Σόλων Γρηγοριάδης είχε υποστηρίξει ότι ο Βασιλιάς δεν προετοίμαζε τέτοιο πραξικόπημα. Ο Συντηρητικός πολιτικός Κρις Γούντχαουζ απέρριψε ως «σίγουρα αναληθείς» αναφορές των πηγών ότι στις συνομιλίες του με τον Τάλμποτ ο Κωνσταντίνος εξέταζε την επιβολή δικτατορίας, στάση που ο ιστορικός Μόγκενς Πελτ αποδίδει στην επιθυμία του φιλοβασιλικού Γούντχαους να προστατεύσει τη φήμη του βασιλιά.

### Δικτατορία της 21ης Απριλίου
thumb|350px|Ο Κωνσταντίνος Β΄ ανάμεσα σε μέλη της δικτατορικής κυβέρνησης αμέσως μετά την ορκωμοσία του δεύτερου κλιμακίου στις 22 Απριλίου 1967. Διακρίνονται οι Παπαδόπουλος, Κόλλιας, Σπαντιδάκης, Μακαρέζος (πρώτη σειρά), Ζωιτάκης, Παττακός (δεύτερη σειρά).
Τη νύχτα της 20ης προς 21η Απριλίου 1967 εκδηλώθηκε το στρατιωτικό πραξικόπημα. Στις 2.30 π.μ. ο απόστρατος υποναύαρχος Αθανάσιος Σπανίδης ενημέρωσε τον Βασιλιά Κωνσταντίνο για ύποπτες κινήσεις στρατευμάτων και εισηγήθηκε απόπλου του στόλου για την Κρήτη και τον σχηματισμό εκεί νόμιμης κυβέρνησης. Στη συνέχεια τηλεφώνησε τον Βασιλιά ο υπουργός Δημοσίας Τάξεως, Γεώργιος Ράλλης, από το κέντρο Αμέσου Δράσεως της Χωροφυλακής, στο Μαρούσι. Και αυτός με τη σειρά του εισηγήθηκε να μετακινηθούν από την επαρχία νομιμόφρονες στρατιωτικές δυνάμεις κυρίως της αεροπορίας, όπου οι κινηματίες δεν είχαν ερείσματα, όσο υπήρχε ακόμη χρόνος. Και στις δύο περιπτώσεις ήταν κατηγορηματικά αντίθετος. Παράλληλα την ίδια ώρα δυνάμεις πεζικού και τεθωρακισμένων είχαν περικυκλώσει τα ανάκτορα του Τατοΐου απομονώνοντας τον Βασιλιά. Οι πραξικοπηματίες είχαν ήδη συλλάβει τον πιο στενό σύμβουλο του Βασιλιά, Μιχαήλ Αρναούτη καθώς και τον αρχηγό του στρατού, Γρηγόριο Σπαντιδάκη. Στις 5.30 το πρωί ο βασιλιάς δέχτηκε τους επικεφαλής, Γεώργιο Παπαδόπουλο, Στυλιανό Παττακό και Νικόλαο Μακαρέζο, οι οποίοι επιχείρησαν να τον πείσουν να συνεργαστεί. Ο βασιλιάς αρνήθηκε να συνομιλήσει μαζί τους ζητώντας να συναντηθεί ο ίδιος με τον Σπαντιδάκη, ο οποίος και κατέφθασε στα ανάκτορα. Στις 12 το πρωί, ο Βασιλιάς μετέβη στο Πεντάγωνο, όπου συνομίλησε με τον πρωθυπουργό Παναγιώτη Κανελλόπουλο, τον υπασπιστή του, Μιχάλη Αρναούτη και με άλλους ανώτατους αξιωματικούς. Ο Κωνσταντίνος μνημονεύει στην αυτοβιογραφία του ότι τότε, στην ιδιωτική συζήτησή του με τον Διοικητή των Καταδρομών ταξίαρχο Δημήτριο Ζαφειρόπουλο, του ζήτησε να επιχειρήσει να καταλάβει με τους λοκατζήδες το Πεντάγωνο. Ο Ζαφειρόπουλος όμως συνελήφθη αμέσως από τους πραξικοπηματίες.

Τελικά, στις πέντε το απόγευμα, ο βασιλιάς υπαναχώρησε στις πιέσεις των συνταγματαρχών και δέχτηκε να ορκίσει κυβέρνηση.

Η απόφασή του αυτή έχει επικριθεί καθώς έχει υποστηριχθεί ότι ενδεχόμενη άρνησή του να συναινέσει, θα δημιουργούσε σημαντικό πρόβλημα νομιμοποίησης στους Συνταγματάρχες. Ο ίδιος σε μεταγενέστερη συνέντευξή του ανέφερε ότι προσπάθησε να δηλώσει την αντίθεσή του προς αυτούς, όταν κατά τη φωτογράφιση της «επαναστατικής» κυβέρνησης, φωτογραφήθηκε μαζί τους σκυθρωπός, αντί για χαμογελαστός ως συνήθως.

Οι πραξικοπηματίες είχαν την πρόθεση να οριστεί πρόεδρος της κυβέρνησης ο τότε Αρχηγός του ΓΕΣ Γρηγόριος Σπαντιδάκης αλλά ο Κωνσταντίνος έθεσε τον όρο να μην είναι ο επικεφαλής της κυβέρνησης στρατιωτικός και πρότεινε για πρωθυπουργό τον συντηρητικό πρώην εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνο Κόλλια, πιστό στα Ανάκτορα. Οι συνταγματάρχες δέχτηκαν γνωρίζοντας ότι αυτοί θα κυβερνούν ουσιαστικά ούτως ή άλλως. Τελικά ο Σπαντιδάκης, υποστηρικτής του Βασιλιά, ανέλαβε την αντιπροεδρία της Κυβέρνησης και το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας ενώ διατηρήθηκε στο στράτευμα πληθώρα φιλοβασιλικών αξιωματικών.

Τον Νοέμβριο του 1967 στη θέση του υπουργού εξωτερικών διορίστηκε ο Παναγιώτης Πιπινέλης, ακραιφνής βασιλικός που λειτούργησε καθ' όλη τη διάρκεια της δικτατορίας ως σύνδεσμος του Βασιλιά με τους συνταγματάρχες. Ωστόσο, ο Βασιλιάς είχε αναγκαστεί, ύστερα από πιέσεις, να απομακρύνει από το περιβάλλον του, τον Αρναούτη, ενώ είχε αρνηθεί να υποκύψει στις πιέσεις να διορίσει προσωπικό γραμματέα του τον Κωνσταντίνο Παπαδόπουλο, αδελφό του συνταγματάρχη Γεωργίου.

### Απομάκρυνση του Αρχιεπισκόπου Αθηνών
Το δικτατορικό καθεστώς έθεσε σε πρώτη προτεραιότητα την τοποθέτηση νέου αρχιεπισκόπου, ευνοούμενου της Χούντας. Για τον λόγο αυτό σχεδιάστηκε η απομάκρυνση του Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου Β΄, ο οποίος παρά τις πιέσεις που του ασκήθηκαν αρνιόταν κατηγορηματικά να παραιτηθεί. Τελικά η Χούντα αποφάσισε την κατάργηση του Αρχιεπισκόπου με αναγκαστικό νόμο και την εκλογή του αρχιμανδρίτη των ανακτόρων, Ιερώνυμου Κοτσώνη, σε νέο Αρχιεπίσκοπο. Αν και η επιλογή απομάκρυνσης του Αρχιεπισκόπου ήταν απόφαση της Χούντας, το πρόσωπο που επελέγη για να τον αντικαταστήσει φαίνεται να ήταν επιλογή του ίδιου του Βασιλιά και των ανακτόρων. Μάλιστα τη χειροτονία του Ιερωνύμου σε επίσκοπο παρακολούθησαν τόσο ο βασιλιάς όσο και η βασιλομήτωρ Φρειδερίκη. Μετά τη φυγή του Βασιλιά Κωνσταντίνου στο εξωτερικό, ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος Α΄ διατήρησε μαζί του τακτική επικοινωνία και ήταν ένας από τους βασικούς ενδιάμεσους μεταξύ του Παπαδόπουλου και του ίδιου του Βασιλιά.

Η ανάρρηση του Ιερώνυμου Κοτσώνη στον αρχιεπισκοπικό θρόνο αποτέλεσε την πρώτη και κυριότερη φάση του πραξικοπήματος στην Εκκλησία της Ελλάδος, στο οποίο συνέβαλε ο Κωνσταντίνος.

### Το αντικίνημα της 13ης Δεκεμβρίου

Ο Κωνσταντίνος ήδη από το καλοκαίρι του 1967 ξεκίνησε να οργανώνει κίνημα εναντίον της κυβέρνησης των συνταγματαρχών. Σύμφωνα με το σχέδιο ο Κωνσταντίνος θα μετέβαινε στη Θεσσαλονίκη, όπου ο αρχηγός του Γ΄ Σώματος Στρατού ήταν βασιλικός, και από εκεί θα απηύθυνε διάγγελμα προς τον ελληνικό λαό.

Στις 13 Δεκεμβρίου ο βασιλιάς συνοδευόμενος από μέλη της οικογένειάς του και τον πρωθυπουργό Κ. Κόλλια, αποπειράθηκε να ανατρέψει την κυβέρνηση των Συνταγμαρχών οργανώνοντας το λεγόμενο Αντικίνημα της 13ης Δεκεμβρίου. Στην αρχή μετέβη από την αεροπορική βάση Τατοΐου στη Λάρισα. Εκεί προσπάθησε να μεταδώσει ραδιοφωνικώς διάγγελμά του προς τον ελληνικό λαό, το οποίο, όμως, μεταδόθηκε μόνο σε περιορισμένο αριθμό ακροατών. Εν συνεχεία αναχώρησε για την Καβάλα. Αν και απολάμβανε την υποστήριξη Πολεμικού Ναυτικού και του μεγαλύτερου όγκου της Πολεμικής Αεροπορίας, το Γ΄ Σώμα Στρατού στη Θεσσαλονίκη δεν προσχώρησε στο κίνημά του καθώς οι αξιωματικοί που τον υποστήριζαν είχαν συλληφθεί. Ειδικότερα, ο αρχηγός του Γ΄ Σώματος Στρατού Περίδης, και ο αρχηγός των τεθωρακισμένων, Έρσελμαν, συνελλήφθησαν ενώ ο κακός συντονισμός των αεροπορικών και ναυτικών δυνάμεων έγινε γρήγορα αντιληπτός. Οι αξιωματικοί κατωτέρων βαθμών που υποστήριζαν τη δικτατορία εξουδετέρωσαν τους φιλοβασιλικούς στρατηγούς και ο Βασιλιάς δεν συνέχισε το εγχείρημα για να αποφύγει το ενδεχόμενο αιματοχυσίας. Μπροστά στο αδιέξοδο, την επόμενη κιόλας μέρα ο Κωνσταντίνος μαζί με την οικογένειά του, τον πρωθυπουργό Κόλλια και τον αρχηγό της Αεροπορίας, Γεώργιο Αντωνάκο, αναχώρησε από την Καβάλα με προορισμό τη Ρώμη. Το σχέδιο ανατροπής της Χούντας είχε οργανωθεί με προχειρότητα ενώ το περιεχόμενο αυτού φαίνεται να είχε διαρρεύσει στους συνταγματάρχες. Αμέσως μετά ο Παπαδόπουλος ανέλαβε Πρωθυπουργός, διορίζοντας τον στρατηγό Γεώργιο Ζωιτάκη Αντιβασιλέα.

Έχει υποστηριχθεί ότι ο Κωνσταντίνος ήλπιζε σε επέμβαση των ΗΠΑ καθώς και ότι στόχευε περισσότερο σε μία δήλωση προθέσεων και όχι σε ένα κίνημα με την κλασική έννοια.

Από την κατάθεση του Στρατηγού Γ. Περίδη ενώπιον του τακτικού ανακριτή φαίνεται ότι μεταξύ των ηγετών του πραξικοπήματος είχε γίνει ήδη πρίν από το αντικίνημα συζήτηση αν ο Κωνσταντίνος θα έρπεπε να φονευθεί. *"Μετὰ τὴν 13ην Δεκεμβρίου 1967 ὅτε μετέχθην κρατούμενος εἰς δωμάτιόν τι τοῦ ΓΕΣ μὲ ἐπεσκέφθη ὁ ἄλλοτε καὶ ἐπὶ δύο φορὰς ὑφιστάμενός μου τότε Ἀντ/χης Ἰωαννίδης Δημήτριος, ὁ ὁποῖος εἰς γενικὴν συζήτησιν μοῦ ἀνέφερε ὅτι οὖτος προέβλεψε τὴν ἀντίδρασιν τοῦ Βασιλέως πρὸς ἀνατροπήν των, εἶχε δὲ προειδοποιήσει τοὺς λοιποὺς κινηματίας διὰ τῶν λέξεων "Βασιλιᾶς πληγωμένος καὶ ταπεινωμένος εἶναι ἀετὸς πληγωμένος καὶ θὰ κτυπήση. Μόνον Βασιλιᾶς σκοτωμένος ἑδραίωνε τὴν ἐπανάστασιν".» 

===Στο εξωτερικό ως Βασιλιάς===
Αφού εγκατέλειψε την Ελλάδα, ο Κωνσταντίνος εγκαταστάθηκε στη Ρώμη και εν συνεχεία στο Λονδίνο. Αν και λόγω του κινήματος είχε υπάρξει ρήξη με το καθεστώς της Χούντας, ο Κωνσταντίνος συνέχισε να εισπράττει τη βασιλική επιχορήγηση μέχρι και το 1973 και να εμφανίζεται στο εξωτερικό ως αρχηγός του ελληνικού κράτους. Ο ίδιος επιθυμούσε τον ταχύτερο εκδημοκρατισμό της Ελλάδας για να μπορεί να διαφύγει από το καθεστώς της αιχμαλωσίας του. 
Τον Σεπτέμβριο του 1968 ο Υφυπουργός Προεδρίας της Χούντας Κ. Βοβολίνης επισκέφθηκε τον Κωνσταντίνο στη Ρώμη και συζήτησε μαζί του. Ο βασιλιάς επέμεινε στον όρο που είχε θέσει και παλαιότερα. Θα επέστρεφε στην Ελλάδα μόνο εάν η Κυβέρνηση ανήγγειλε τον χρόνο διενέργειας των εκλογών σύμφωνα με τις διατάξεις του υπό ψήφιση Συντάγματος.

Τον ίδιο μήνα ο Κωνσταντίνος επισκέφθηκε τις ΗΠΑ, όπου και πραγματοποίησε συνάντηση με τον πρόεδρο [[Λύντον Τζόνσον]]. Στη συνάντηση αυτή επιχείρησε να αποσπάσει τη στήριξη των ΗΠΑ για στρατιωτική επέμβαση στην Ελλάδα.

Ο Βασιλιάς επιχείρησε να έρθει σε επαφή με Έλληνες πολιτικούς και κυρίως με τον [[Κωνσταντίνος Καραμανλής|Κωνσταντίνο Καραμανλή]], τον οποίο τελικώς και συνάντησε στα τέλη του 1968 για να συζητήσουν για την προοπτική να τεθεί ο Καραμανλής επικεφαλής κυβερνητικού σχήματος στο εξωτερικό. Η συζήτηση δεν είχε αποτέλεσμα.

Τον Απρίλιο του 1969 με την ιδιότητα του αρχηγού κράτους μετέβη στην Ουάσιγκτον για την κηδεία του πρώην Προέδρου των ΗΠΑ, [[Ντουάιτ Αϊζενχάουερ]], και με την ευκαιρία της μετάβασής του συναντήθηκε με πληθώρα Αμερικανών πολιτικών και διπλωματών. Παρά τις προσπάθειές του, όμως, δεν κατόρθωσε να συναντηθεί με τον Πρόεδρο ή τον Αντιπρόεδρο της κυβέρνησης αλλά μόνο με τον υπουργό Εξωτερικών, Κίσινγκερ, σε αντίθεση με τον αντιπρόεδρο της ελληνικής κυβέρνησης, [[Στυλιανός Παττακός|Παττακό]], ο οποίος είχε συνομιλίες με όλους τους προαναφερθέντες. Σε συνάντηση του με τον Παττακό, ο Κωνσταντίνος φαίνεται να ζήτησε να συναντηθεί με τον ίδιο τον Παπαδόπουλο.

Η ιστορικός Κωνσταντίνα Μπότσιου υποστηρίζει ότι ο Κωνσταντίνος έδειχνε να αντιμετωπίζει ως απειλητική για το μέλλον του Στέμματος τη δυνητική απήχηση μίας «λύσης Καραμανλή»» ενώ φαίνεται να επιδίωκε τη γρήγορη επιστροφή του στην Ελλάδα δίχως να θέτει όρους στο στρατιωτικό καθεστώς. Κατά τους αμερικανικούς διπλωματικούς κύκλους ο Κωνσταντίνος αποτελούσε «αμελητέο παράγοντα στις επικείμενες εξελίξεις».

== Το Κίνημα του Ναυτικού και το δημοψήφισμα της Χούντας ==


Τον Μάιο του 1973 ανώτεροι αξιωματικοί του Πολεμικού Ναυτικού οργάνωσαν το [[Κίνημα του Ναυτικού]]. Ο Κωνσταντίνος ήταν ενήμερος για την κίνηση στο Πολεμικό Ναυτικό αλλά δεν θέλησε να αναμειχθεί. Αντίθετα σύστησε την αναβολή αυτής. Παρ' όλα αυτά η εκδήλωση του κινήματος έδωσε την αφορμή στον Γεώργιο Παπαδόπουλο για την έκδοση την 1η Ιουνίου μιας συντακτικής πράξης με την οποία καταργήθηκε η βασιλεία και προκηρύχθηκε δημοψήφισμα για την έγκριση όχι της αλλαγής πολιτεύματος, αλλά ενός νέου Συντάγματος, το οποίο περιέγραφε την Ελλάδα ως προεδρική και ταυτόχρονα κοινοβουλευτική δημοκρατία. Στο [[Δημοψήφισμα του 1973|δημοψήφισμα]] που ακολούθησε στις 29 Ιουλίου, και το αποτέλεσμα του οποίου δεν αναγνωρίστηκε από κανένα κόμμα, το ΝΑΙ συγκέντρωσε το 78,43% των ψήφων έναντι 21,57& του ΟΧΙ.

Ο πολιτικός κόσμος της χώρας δεν αναγνώρισε το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος. Αρκετοί, μεταξύ των οποίων και ο [[Κωνσταντίνος Καραμανλής]], αναγνώρισαν την ανάγκη διεξαγωγής νέου δημοψηφίσματος για τη μορφή του πολιτεύματος μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Ελλάδα.

== Αποκατάσταση της δημοκρατίας και δημοψήφισμα του 1974 ==


Η [[Τουρκική εισβολή στην Κύπρο|εισβολή της Τουρκίας]] στην [[Κύπρος|Κύπρο]] τον Ιούλιο του 1974 και τα επακόλουθα γεγονότα οδήγησαν στην πτώση της δικτατορίας. Σύμφωνα με τον Λεωνίδα Παπάγο λόγω της κρίσιμης κατάστασης, ο Κωνσταντίνος μίσθωσε ένα διαμέρισμα στο ξενοδοχείο Κλάριτζες, ώστε να είναι ευκολότερα προσιτός σε όποιον ζητούσε να τον δει και να έχει μεγαλύτερη ευχέρεια για τηλεφωνικές επαφές.

Με την αποκατάσταση της Δημοκρατίας επαναφέρθηκε σε ισχύ το Σύνταγμα του 1952 εξαιρουμένων των διατάξεων για τη μορφή του πολιτεύματος. Παράλληλα ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ανήγγειλε τη διενέργεια [[δημοψήφισμα|δημοψηφίσματος]] για το [[Δημοψήφισμα για την κατάργηση της μοναρχίας|πολιτειακό]]. Ο ίδιος ως αρχηγός της συντηρητικής παράταξης, που παραδοσιακά στήριζε τη μοναρχία, δεν έκανε καμία κίνηση υπέρ του Κωνσταντίνου. Συμφωνήθηκε οι πολιτικές παρατάξεις να μην λάβουν μέρος στην εκστρατεία του δημοψηφίσματος και οι δύο αντίθετες παρατάξεις να εκπροσωπηθούν από ιδιώτες. Ο τέως βασιλιάς, συνυπολογίζοντας την αρνητική στάση απέναντί του αρχικά της κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας και στη συνέχεια της κυβέρνησης Καραμανλή, επέλεξε να μην επιστρέψει στη χώρα. Στις 26 Νοεμβρίου μεταδόθηκε μαγνητοφωνημένο μήνυμά του και στις 6 Δεκεμβρίου τηλεοπτικό μήνυμά του προς τον ελληνικό λαό. Στο τηλεοπτικό μήνυμα δήλωσε, μεταξύ άλλων, ότι θα σεβαστεί το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος όποιο και αν είναι αυτό.

Στο [[Ελληνικό δημοψήφισμα του 1974|δημοψήφισμα που ακολούθησε]], οι Έλληνες πολίτες τάχθηκαν υπέρ της αβασίλευτης δημοκρατίας με 69,2% έναντι 30,8% της βασιλευομένης. Μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων ο Κωνσταντίνος με δήλωσή του αποδέχτηκε το αποτέλεσμα.

== Ζωή στο εξωτερικό μετά το 1974 ==
[[Αρχείο:T.M. Constantine & Anne-Marie of Greece Allan Warren.jpg|μικρογραφία|Ο Κωνσταντίνος με την Άννα-Μαρία το 1987.]]
Στον ελληνικό δημόσιο λόγο μετά την κατάργηση της βασιλείας αναφερόταν κατά κύριο λόγο ως τέως βασιλιάς Κωνσταντίνος ή ως Κωνσταντίνος Γλύξμπουργκ.

Μετά το δημοψήφισμα ο Κωνσταντίνος παρέμεινε στο Λονδίνο, όπου και διέμεινε για τις επόμενες τέσσερις δεκαετίες της ζωής του.

Αναφέρεται ότι τα πρώτα χρόνια μετά την κατάργηση της μοναρχίας και την κατ' επέκταση διακοπή της βασιλικής επιχορήγησης που λάμβανε, ο τέως βασιλιάς Κωνσταντίνος αντιμετώπισε οικονομικά προβλήματα, τα οποία ξεπέρασε από την πώληση ακινήτων που είχε κληρονομήσει από τη μητέρα του Φρειδερίκη στη Γερμανία καθώς και από την ακίνητη και κινητή περιουσία που κληρονόμησε η σύζυγός του, [[Άννα-Μαρία της Ελλάδας|Άννα - Μαρία]], μετά τον θάνατο του πατέρα της.

Βάσει των αρχείων Κωνσταντίνου Καραμανλή προκύπτει ότι ο τέως βασιλιάς Κωνσταντίνος την περίοδο 1975 - 1978 συνωμοτούσε προκειμένου να ανατρέψει την εκλεγμένη κυβέρνηση. Σύμφωνα με ενημερωτικά σημειώματα προς τον πρωθυπουργό Κ. Καραμανλή, ο τέως βασιλιάς, μέσω του υπασπιστή του [[Μιχάλης Αρναούτης|Μιχάλη Αρναούτη]], επιχείρησε αρκετές φορές να μυήσει αξιωματικούς των σωμάτων στρατού προκειμένου να προχωρήσουν σε πραξικόπημα ανατροπής του πρωθυπουργού και επαναφοράς του τέως βασιλιά στον θρόνο. Τις πληροφορίες αυτές φαίνεται να επιβεβαίωσε και η βρετανική κυβέρνηση, η οποία είχε παγιδεύσει την κατοικία του Κωνσταντίνου μαγνητοφωνώντας συνομιλίες του ή υποκλέποντας τηλεφωνικές επικοινωνίες του. Η κυβέρνηση Καραμανλή διαμαρτυρήθηκε στη βρετανική κυβέρνηση ζητώντας να γίνει διάβημα προς τον τέως βασιλιά, κάτι το οποίο η τελευταία αρνήθηκε να πράξει λόγω των προσωπικών δεσμών του Κωνσταντίνου με τη βρετανική βασιλική οικογένεια. Εντούτοις, ο Βρετανός πρωθυπουργός [[Τζέιμς Κάλαχαν]] φέρεται να προχώρησε σε συστάσεις προς τον ίδιο τον τέως βασιλιά κατά τη διάρκεια προσωπικής τους συνάντησης. Από την πλευρά της η ελληνική κυβέρνηση απέστειλε δύο εκπροσώπους για να τον πείσουν να σταματήσει τις όποιες συνωμοτικές ενέργειες. Ο ίδιος, πάντως, ο τέως βασιλιάς, σύμφωνα πάντα με τα έγγραφα του αρχείου Καραμανλή, κατά τη συνάντηση με τους απεσταλμένους της κυβέρνησης Καραμανλή αρνήθηκε ότι σχεδίαζε οποιοδήποτε πραξικόπημα. Ο Μαρκεζίνης αναφέρει ότι αν και αρχικά αποδέχθηκε το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος, με την πάροδο του χρόνου άρχισε να αποβλέπει στην παλινόρθωση της βασιλείας.

Το 1981, ύστερα από ειδική άδεια της κυβέρνησης, πραγματοποίησε την πρώτη του ολιγόωρη επίσκεψη στην Ελλάδα μετά τη φυγή του το 1967 για να παρακολουθήσει τη νεκρώσιμη ακολουθία της μητέρας του, Φρειδερίκης.[[Αρχείο:Afroessa.jpg|μικρογραφία|305x305px|Το ξύλινο ιστιοφόρο «Αφρόεσσα», ιδιοκτησία του πρώην βασιλικού ζεύγους. Το ιστιοφόρο ήταν δώρο γενεθλίων του Κωνσταντίνου προς την Άννα Μαρία, το 2006.]] Το 1993 επισκέφθηκε με την οικογένειά του την Ελλάδα. Κατά τη διάρκεια της κρουαζιέρας του στα ελληνικά νησιά, το σκάφος του βρισκόταν υπό την επιτήρηση πολεμικών σκαφών. Η βόλτα του στη Λακωνία και εν γένει το ταξίδι του στην Ελλάδα προκάλεσε αντιδράσεις και έχει χαρακτηριστεί ως αποτυχημένο καθώς δημιούργησε προστριβές για το ζήτημα της βασιλικής περιουσίας ενώ υποστηρίζεται ότι αποτέλεσε και τον βασικό λόγο που η κυβέρνηση Παπανδρέου προχώρησε στην ψήφιση του ν. 2215/1994, με την οποία του αφαιρέθηκε η ιδιοκτησία της βασιλικής περιουσίας, η ιθαγένεια και το ελληνικό διαβατήριο.

Τον Ιανουάριο του 2007 ο οίκος Christie’s δημοπράτησε 850 αντικείμενα, μεταξύ των οποίων πίνακες ζωγραφικής, αντικείμενα Faberge και έπιπλα από τη συλλογή του Γεωργίου Α΄. Η δημοπράτηση αυτή προκάλεσε αντιδράσεις καθώς θεωρήθηκε ότι αποτελούσαν πολιτιστική κληρονομιά του ελληνικού κράτους. Ο τέως βασιλιάς ισχυρίστηκε ότι αυτά είχαν ήδη πουληθεί από το 1991, αν και υποστηρίχθηκε ότι πωλητής των αντικειμένων ήταν ο ίδιος.

=== Πρώην βασιλική περιουσία και διεκδίκησή της ===

Μετά την ανακήρυξη της αβασίλευτης δημοκρατίας από τη Χούντα των Συνταγματαρχών το 1973, εκδόθηκε το νομοθετικό διάταγμα 225/1973, με το οποίο η βασιλική περιουσία περνούσε στην ιδιοκτησία του Ελληνικού Δημοσίου. Για τις ανάγκες της απαλλοτρίωσης αυτής η Χούντα είχε καταθέσει 120 εκατομμύρια δραχμές αλλά τα μέλη της πρώην βασιλικής οικογένειας αρνήθηκαν να εισπράξουν το ποσό.

Μετά την πτώση της δικτατορίας, η κυβέρνηση Καραμανλή, με το ν.δ. 72/1974, ανέθεσε τη διαχείριση της περιουσίας σε μία επταμελή επιτροπή, η οποία συνέχισε να διοικεί την περιουσία και μέχρι τη δεκαετία του 1980, οπότε και μεταβίβασε τα καθήκοντά της στον διαχειριστή της βασιλικής περιουσίας, ναύαρχο Μάριο Σταυρίδη. Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης ΠΑΣΟΚ υπήρξαν διαπραγματεύσεις μεταξύ της κυβέρνησης Παπανδρέου και της τέως βασιλικής οικογένειας χωρίς, όμως, αποτέλεσμα.

==== Συμφωνία με την κυβέρνηση Κωνσταντίνου Μητσοτάκη 1992 ====
Το 1991 η κυβέρνηση Κωνσταντίνου Μητσοτάκη προχώρησε σε συμφωνία με τον τέως βασιλιά Κωνσταντίνο σχετικά με την κινητή και ακίνητη βασιλική περιουσία. Με τη συμφωνία αυτή, η οποία κυρώθηκε με τον ν. 2086/1992, το μεγαλύτερο μέρος της ακίνητης βασιλικής περιουσίας στην Ελλάδα εκχωρήθηκε σε ένα μη κερδοσκοπικό ίδρυμα με αντάλλαγμα την απόδοση στον βασιλιά των ανακτόρων του Τατοΐου και 4.000 στρεμμάτων του κτήματος, την περάτωση των φορολογικών εκκρεμοτήτων και το δικαίωμα να εξαχθεί ένας μεγάλος αριθμός κινητών περιουσιακών στοιχείων από τη χώρα. Η σύμβαση δεν αφορούσε το Μον Ρεπό και το Πολυδένδρι, για τα οποία δεν υπήρχε καμία αναφορά. Ήδη τον Φεβρουάριο του 1991 ο τέως βασιλιάς Κωνσταντίνος, με την άδεια της κυβέρνησης, είχε εξάγει στη Μεγάλη Βρετανία εννέα κοντέινερ με αντικείμενα από το Τατόι, μέρος των οποίων πουλήθηκε τα μετέπειτα χρόνια σε συλλέκτες και σε οίκους δημοπρασιών. Η μεταφορά των αντικειμένων αυτή χαρακτηρίστηκε από τον [[Σπυρίδων Μαρκεζίνης|Σπυρίδωνα Μαρκεζίνη]] ως παράνομη καθώς τα περισσότερα από αυτά τα αντικείμενα αποτελούσαν εθνική περιουσία. Ο νόμος της κυβέρνησης Μητσοτάκη προκάλεσε την κατακραυγή της κοινής γνώμης και της αντιπολίτευσης και έχει κατακριθεί ως σκανδαλωδώς ευνοϊκός για τον τέως βασιλιά Κωνσταντίνο.
[[Αρχείο:Constantine_II_of_Greece_(cropped).jpg|μικρογραφία|Ο Κωνσταντίνος το 2010]]

==== Ακύρωση συμφωνίας 1992 από την κυβέρνηση Ανδρέα Παπανδρέου ====
Το 1994 η κυβέρνηση του [[Ανδρέας Παπανδρέου|Ανδρέα Παπανδρέου]] ακύρωσε με τον νόμο 2215/1994 τη συμφωνία του 1992 και αφαίρεσε από τον Κωνσταντίνο την ακίνητη ιδιοκτησία του στην Ελλάδα καθώς και την ελληνική ιθαγένεια θεωρώντας ότι η βασιλική περιουσία είχε ήδη απαλλοτριωθεί με το νομικό διάταγμα της [[Χούντα των Συνταγματαρχών|Χούντας των Συνταγματαρχών]]. Ο συγκεκριμένος νόμος αναγνώριζε ότι η απαλλοτρίωση της βασιλικής περιουσίας από τη Χούντα ήταν εξ αρχής νόμιμη και διατηρήθηκε σε ισχύ και μετά το 1974, οπότε και αποκαταστάθηκε η δημοκρατία, ενώ αποκαλούσε τον τέως βασιλιά Κωνσταντίνο ως *Κωνσταντίνο Γλύξμπουργκ* ζητώντας παράλληλα από τα μέλη της οικογένειας να δηλώσουν ένα επίθετο στα ληξιαρχεία ως όρο για την επανάκτηση της ελληνικής ιθαγένειας. Ο νόμος αυτός έχει κατακριθεί για διάφορες νομικές αστοχίες.

Η τέως βασιλική οικογένεια προσέφυγε αρχικά στα πολιτικά δικαστήρια και εν συνεχεία στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Αν και αρχικά ο Άρειος Πάγος, με την υπ' αριθ. 1/1996 απόφαση της Ολομέλειας του, τον δικαίωσε κρίνοντας τον νόμο ως αντισυνταγματικό, η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας με διάφορες αποφάσεις της έκρινε τις διατάξεις του νόμου συνταγματικές. Η διαφωνία μεταξύ των δύο ανωτάτων δικαστηρίων οδηγήθηκε στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο, το οποίο συντάχθηκε με την άποψη του ΣτΕ περί συνταγματικότητας του νόμου επιλύοντας το ανακύπτον ζήτημα.

==== Προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ====

Στις 21 Οκτωβρίου 1994 ο τέως βασιλιάς Κωνσταντίνος και οκτώ μέλη της τέως βασιλικής οικογένειας προσέφυγαν στο [[Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων]] στο [[Στρασβούργο]] ισχυριζόμενοι ότι παραβιάστηκε το ιδιοκτησιακό τους δικαίωμα με το να αφαιρεθεί η περιουσία χωρίς την καταβολή αποζημίωσης, ότι είχαν παραβιαστεί εξευτελιστική μεταχείριση με την εφαρμογή του ν. 2215/1994, και τις προϋποθέσεις που αυτός έθετε για την απόκτηση ελληνικής ιθαγένειας, ότι είχε προσβληθεί η προσωπικότητά τους από το άρθρο 8 του προαναφερθέντος νόμου που επέβαλε τη χρήση του επιθέτου «Γλύξμπουργκ» καθώς και ότι είχε παραβιαστεί το δικαίωμά τους σε δίκαιη δίκη από το άρθρο 6 του ίδιου νόμου. Την προσφυγή της τέως βασιλικής οικογένειας υπέγραφαν μεταξύ άλλων η [[Ρόζαλιν Χίγκινς]], καθηγήτρια του LSE και μετέπειτα πρόεδρος του [[Διεθνές Δικαστήριο|Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης]], ο George Vedel, μέλος του Γαλλικού Συνταγματικού Δικαστηρίου, ενώ το κύριο έργο της υπεράσπισης είχαν αναλάβει οι λόρδος Λέστερ και Nathene - Arnaouti συνεπικουρούμενοι από τους δικηγόρους Μπράβο και [[Απόστολος Γεωργιάδης|Απόστολο Γεωργιάδη]].

Τον Οκτώβριο του 1998 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκρινε ως παραδεκτό λόγο το περιουσιακό σκέλος της προσφυγής απορρίπτοντας ως απαράδεκτα τα υπόλοιπα αιτήματά της. Παράλληλα η Επιτροπή απέρριψε ως απαράδεκτη την προσφυγή για τους περισσότερους αιτούντες πλην του τέως βασιλιά Κωνσταντίνου, της πριγκίπισσας Ειρήνης και της [[Αικατερίνη της Ελλάδας|πριγκίπισσας Αικατερίνης]]. Η υπόθεση παραπέμφθηκε στο [[Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου]] ενώπιον του οποίου οι εκπρόσωπο του ελληνικού δημοσίου υποστήριξαν ότι, μεταξύ άλλων, ότι οι προσφεύγοντες δεν είχαν ποτέ καταβάλλει φόρους και άλλες οφειλές προς το Δημόσιο από κτήσεως της επίδικης περιουσίας, και ότι μεγάλο μέρος των εκτάσεων των επίμαχων κτημάτων ήταν δασικά και ως τέτοια είχαν μικρή εμπορική αξία, εξαιτίας των περιορισμένων δυνατοτήτων αξιοποίησής τους.

Το ΕΔΔΑ, τον Νοέμβριο του 2002, καταδίκασε το ελληνικό κράτος για την παραβίαση του πρώτου άρθρου του Πρώτου Πρωτοκόλλου επιδικάζοντας στους προσφεύγοντες το ποσό των 13,7 εκατομμυρίων ευρώ, εκ των οποίων 11 εκατομμύρια στον τέως βασιλιά Κωνσταντίνο. Να σημειωθεί ότι η τέως βασιλική οικογένεια είχε προσφύγει ζητώντας σχεδόν 500 εκατομμύρια ευρώ ως αποζημίωση.

Το ποσό εισπράχθηκε από τη ΔΟΥ Αχαρνών, τον Μάρτιο του 2003. Το Ελληνικό Κράτος κατέβαλε αυτό το ποσό από τον προϋπολογισμό «φυσικών καταστροφών», θέλοντας να κάνει έναν πολιτικό υπαινιγμό, και εξέδωσε το σχετικό πιστωτικό εκκαθαριστικό από τη ΔΟΥ Αχαρνών ως κατά τόπο αρμόδια, με το σκεπτικό ότι τελευταίος τόπος διαμονής του Κωνσταντίνου στην Ελλάδα ήταν τα Ανάκτορα στο [[Τατόι]]. Ο Κωνσταντίνος, στη συνέχεια, αφού παρέλαβε μέσω πληρεξουσίου δικηγόρου το ποσό, ανήγγειλε τη δημιουργία του Ιδρύματος «Άννα - Μαρία» με έδρα το [[Λίχτενσταϊν]] ως φορέα διάθεσης της αποζημίωσής του σε φιλανθρωπικούς σκοπούς. Μέχρι σήμερα όμως οι δραστηριότητες του ιδρύματος δεν έχουν γίνει γνωστές.

=== Το ζήτημα του ονόματος ===

Το 1994 η κυβέρνηση Ανδρέα Παπανδρέου ψήφισε τον νόμο 2215/1994, με τον οποίο αφαιρούσε το ελληνικό διαβατήριο και την ιθαγένεια του τέως βασιλιά Κωνσταντίνου και των μελών της οικογένειάς του. Παράλληλα θεσπιζόταν ειδική διαδικασία απόκτησης της ελληνικής ιθαγένειας υπό την προϋπόθεση ότι αυτός, και τα μέλη της οικογένειάς του, θα αναγνώριζαν ανεπιφύλακτα το πολίτευμα της προεδρευόμενης κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, ότι θα παραιτούνταν από την κατοχή οποιουδήποτε τίτλου και ότι θα δήλωναν ονοματεπώνυμο και όλα τα αναγκαία στοιχεία που απαιτούνταν για την εγγραφή τους στο δημοτολόγιο. Στον ίδιο νόμο ο τέως βασιλιάς Κωνσταντίνος αναφερόταν ως «Κωνσταντίνος Γλύξμπουργκ». Ο ίδιος αρνήθηκε να επιλέξει επίθετο με την αιτιολογία ότι ποτέ δεν είχε ενώ απέρριπτε και το επίθετο «Γλύξμπουργκ». Επιφύλασσε, δε, για τον εαυτό του τον τίτλο του "Βασιλιά" και για τα παιδιά του τον τίτλο του πρίγκιπα.

Για το ζήτημα του επιθέτου ο ίδιος και τα μέλη του προσέφυγαν στην [[Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων]] ισχυριζόμενοι ότι με τον ν. 2215/1994 τους επιβαλλόταν η χρήση του επιθέτου «Γλύξμπουργκ» καθώς και ότι σε κάθε περίπτωση η απαίτηση του νόμου να δηλώσουν επίθετο αποτελούσε αδικαιολόγητη ανάμιξη στον ιδιωτικό τους βίο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέρριψε, κατά πλειοψηφία, το συγκεκριμένο σκέλος της προσφυγής ως αβάσιμο.

Ο ίδιος και τα μέλη της οικογένειάς του διέθεταν διπλωματικά διαβατήρια της Δανίας ως απόγονοι του Δανού βασιλιά Χριστιανού Θ΄ και ο ίδιος ταξίδευε με το ονοματεπώνυμο "Constantine de Grecia".

Μεταξύ μελών βασιλικών οικογενειών αποκαλείτο "Μεγαλειότατος" μια προσφώνηση με την οποία φαίνεται ότι και ο ίδιος ήθελε να του απευθύνονται. Αντίστοιχα, η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή, η Διεθνής Ιστιοπλοϊκή Ομοσπονδία και η Διεθνής Ένωση Μοντέρνου Πεντάθλου, τον αποκαλούσαν "Βασιλιά Κωνσταντίνο" και τον προσφωνούσαν ως Μεγαλειότατο (His Majesty).

== Γάμος και οικογένεια ==
Την Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου 1964 εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι κατέκλυσαν τους κεντρικούς δρόμους της [[Αθήνα]]ς για να παρακολουθήσουν τον γάμο του πιο νέου βασιλικού ζεύγους στον κόσμο: του 24χρονου Κωνσταντίνου και της 18χρονης [[Άννα-Μαρία της Ελλάδας|Άννας-Μαρίας]]. Παρουσία όλης της [[Ιερά Σύνοδος|Ιεράς Συνόδου]], ο [[Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Β΄]] ευλόγησε τις βέρες των νεονύμφων προτού τις περάσει στα δάκτυλά τους η Φρειδερίκη, ενώ σε όλη τη διάρκεια του μυστηρίου δύο πρίγκιπες κρατούσαν τα αδαμαντοστόλιστα στέμματα πάνω από τον Κωνσταντίνο και την Άννα-Μαρία. Ερρίφθησαν από τον Λυκαβηττό 101 κανονιοβολισμοί και ακολούθησε πομπή με τους νεόνυμφους στο κέντρο της Αθήνας.

Το βασιλικό ζευγάρι απέκτησε δυο κόρες και τρεις γιους:
* την [[Αλεξία Ντε Γκρες|*'Αλεξία** Ντε Γκρες]], Πριγκίπισσα της Ελλάδας και της Δανίας (γεν.  στο [[Μον Ρεπό]], [[Κέρκυρα]]) που νυμφεύθηκε στις 9 Ιουλίου 1999, στο [[Λονδίνο]] τον Κάρλος Μοράλες Κιντάνα και απέκτησαν τέσσερα παιδιά:
* τον [[Παύλος Ντε Γκρες|**Παύλο** Ντε Γκρες]], Διάδοχο Πρίγκιπα της Ελλάδος και Πρίγκιπα της Δανίας (γεν. , [[Τατόι]]) που νυμφεύθηκε την [[1 Ιουλίου]] [[1995]] στο [[Λονδίνο]] τη [[Μαρί Σαντάλ Μίλλερ]] και απέκτησαν πέντε παιδιά:
* τον [[Νικόλαος Ντε Γκρες|Νικόλαο Ντε Γκρες]], Πρίγκιπα της Ελλάδας και της Δανίας (γεν. , [[Ρώμη]]) που νυμφεύθηκε στις 25 Αυγούστου 2010, στις Σπέτσες την [[Τατιάνα Μπλάτνικ]] και διαζεύτηκε το 2024**.**
* τη **Θεοδώρα Ντε Γκρες** (γεν. , [[Λονδίνο]]) που νυμφεύθηκε τον Μάθιου Κουμάρ, στις 28 Σεπτεμβρίου 2024, στη [[Μητροπολιτικός Ναός Αθηνών|Μητρόπολη Αθηνών]].
* τον **Φίλιππο Ντε Γκρες** (γεν. [[26 Απριλίου]] [[1986]], [[Λονδίνο]]) που νυμφεύθηκε τη Νίνα Φλορ αρχικά με πολιτικό γάμο στο [[Σανκτ Μόριτς]] της [[Ελβετία]]ς στις 12 Δεκεμβρίου του 2020 και στη συνέχεια με θρησκευτικό γάμο στη [[Μητροπολιτικός Ναός Αθηνών|Μητρόπολη Αθηνών]] στις 23 Οκτωβρίου του 2021.

Ο Κωνσταντίνος είχε συγγενικούς δεσμούς με αρκετές βασιλικές οικογένειες της Ευρώπης. Ήταν δεύτερος εξάδελφος του [[Κάρολος Γ΄ του Ηνωμένου Βασιλείου|Καρόλου Γ']] του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς κοινός προπάππος τους ήταν ο [[Γεώργιος Α΄ της Ελλάδας|Γεώργιος Α']] της Ελλάδος. Ο [[Χάραλντ Ε΄ της Νορβηγίας]] και ο [[Κάρολος ΙΣΤ΄ Γουσταύος της Σουηδίας]] ήταν τρίτα ξαδέλφια του. Ο Κωνσταντίνος Β΄ ήταν επίσης θείος του Βασιλιά [[Φίλιππος ΣΤ΄ της Ισπανίας|Φιλίππου ΣΤ']] της Ισπανίας, ο οποίος είναι γιος της αδελφής του, [[Βασίλισσα Σοφία της Ισπανίας|Βασίλισσας Σοφίας]]. Επιπλέον, η Βασίλισσα [[Μαργαρίτα Β΄ της Δανίας|Μαργαρίτα της Δανίας]] είναι αδελφή της συζύγου του, της [[Άννα-Μαρία της Ελλάδας|Άννας-Μαρίας]] [[Άννα-Μαρία της Ελλάδας|.]]

Ο Κωνσταντίνος ήταν και ένας από τους αναδόχους του Διαδόχου του Βρετανικού Θρόνου, του [[Ουίλιαμ, Πρίγκιπας της Ουαλίας|Ουίλιαμ, Πρίγκιπα της Ουαλίας]]. Η βάπτιση έγινε στις 4 Αυγούστου του 1982 στα ανάκτορα του Μπάκιγχαμ.

== Τελευταία χρόνια ==

Το 2013 επέστρεψε μόνιμα στην Ελλάδα, όπου και εγκαταστάθηκε σε εξοχική κατοικία στο Πόρτο Χέλι.

To 2015 κυκλοφόρησε με την Εφημερίδα «Το Βήμα» η αυτοβιογραφία του.

Το 2022, λόγω των προβλημάτων υγείας που αντιμετώπιζε εγκαταστάθηκε σε διαμέρισμα στο κέντρο της Αθήνας.
[[Αρχείο:Tomb of King Constantine II on 2023-05-29 (photo 2055271).jpg|μικρογραφία|Τάφος του βασιλιά Κωνσταντίνου Β' της Ελλάδος στο Βασιλικό Νεκροταφείο Τατοΐου, με τα στεφάνια που]]

=== Θάνατος και κηδεία ===
Ο Κωνσταντίνος απεβίωσε στις 10 Ιανουαρίου 2023, σε ηλικία 82 ετών, στο [[Νοσοκομείο Υγεία|Νοσοκομείο ''Υγεία'']] της Αθήνας όπου νοσηλευόταν, αντιμετωπίζοντας σοβαρά προβλήματα υγείας.

Με απόφαση της [[Κυβέρνηση Κυριάκου Μητσοτάκη 2019|κυβέρνησης]], ο Κωνσταντίνος κηδεύτηκε ως ιδιώτης και χωρίς τιμές αρχηγού κράτους στον [[Μητροπολιτικός Ναός Αθηνών|Μητροπολιτικό Ναό Αθηνών]] ενώ η ταφή του έγινε δίπλα στους γονείς του στο [[Τατόι#Το Βασιλικό Κοιμητήριο|βασιλικό κοιμητήριο Τατοΐου]].

Με απόφαση της [[Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή|Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής]] και της [[Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή|Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής]] οι σημαίες στο [[Παναθηναϊκό Στάδιο]] και στα γραφεία των επιτροπών αυτών κυμάτιζαν μεσίστιες μέχρι και την κηδεία του ενώ το ίδιο συνέβη και στα βασιλικά ανάκτορα της Κοπεγχάγης με απόφαση της βασίλισσας [[Μαργαρίτα Β΄ της Δανίας|Μαργαρίτας Β΄]].

Την ημέρα της κηδείας, στις 16 Ιανουαρίου, χιλιάδες πολίτες προσκύνησαν τη σορό του Κωνσταντίνου στο [[Παρεκκλήσιο]] του [[Ναός Θεοτόκου Γοργοεπήκοου και Αγίου Ελευθερίου|Αγίου Ελευθερίου]] στην πλατεία Μητροπόλεως, με το φέρετρο να είναι καλυμμένο με την [[Σημαία της Ελλάδας|ελληνική σημαία]]. Ακολούθησε η Νεκρώσιμος Ακολουθία στον κυρίως Μητροπολιτικό ναό χoροστατούντος του Αρχιεπισκόπου [[Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Β´|Ιερώνυμου Β΄]] και παρουσία 12 [[Μητροπολίτης|Μητροπολιτών]] της [[Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος|Ιεράς Συνόδου]]. Μετά το πέρας της ακολουθίας εκφώνησε επικήδειο λόγο ο γιος του Κωνσταντίνου Β' [[Παύλος, πρώην Διάδοχος της Ελλάδας|Παύλος]].

Η κυβέρνηση εκπροσωπήθηκε από τον αντιπρόεδρό της [[Παναγιώτης Πικραμμένος|Παναγιώτη Πικραμμένο]] και την υπουργό Πολιτισμού [[Λίνα Μενδώνη]]. Την [[Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή]] εκπροσώπησε ο πρόεδρός της [[Σπύρος Καπράλος]].

Στην κηδεία παρέστησαν πολλά μέλη βασιλικών δυναστειών. Συγκεκριμένα, από τη [[Ισπανική βασιλική οικογένεια|Βασιλική Οικογένεια της Ισπανίας]] οι Βασιλείς [[Φίλιππος ΣΤ΄ της Ισπανίας|Φίλιππος ΣΤ]]΄και [[Λετίθια της Ισπανίας|Λετίθια]], οι πρώην Βασιλείς [[Χουάν Κάρλος Α΄ της Ισπανίας|Χουαν Κάρλος]] και [[Βασίλισσα Σοφία της Ισπανίας|Σοφία]] και οι ινφάντες [[Ινφάντα Κριστίνα της Ισπανίας|Κριστίνα]] και [[Ινφάντα Ελένα, Δούκισσα του Λούγο|Έλενα]]. Από τη [[Βασιλική Οικογένεια της Δανίας|Δανική Βασιλική Οικογένεια]], η Βασίλισσα [[Μαργαρίτα Β΄ της Δανίας|Μαργαρίτα Β΄]], η αδελφή της πριγκίπισσα [[Βενεδίκτη της Δανίας|Βενεδίκτη]] και η κόρη της Αλεξάνδρα,  ο Πρίγκιπας-Διάδοχος [[Πρίγκιπας Φρειδερίκος της Δανίας|Φρειδερίκος]] και ο [[Ιωακείμ της Δανίας|Πρίγκιπας Ιωακείμ]]. Από τη [[Βασιλική Οικογένεια της Σουηδίας]] οι Βασιλείς [[Κάρολος ΙΣΤ΄ Γουσταύος της Σουηδίας|Κάρολος ΙΣΤ΄ Γουσταύος]] και [[Σίλβια της Σουηδίας|Σίλβια]]. Από τη [[Βρετανική Βασιλική Οικογένεια]], η Βασιλική πριγκίπισσα [[Άννα, βασιλική πριγκίπισσα Ηνωμένου Βασιλείου|Άννα]] με τον σύζυγό της Σερ Τίμοθι Λόρενς,  και η [[Λαίδη Γαβριέλλα Γουίντσορ|Λαίδη Γαβριέλλα Κίνγκστον]], από τη Νορβηγική Βασιλική Οικογένεια ο Πρίγκιπας-Διάδοχος [[Χάακον της Νορβηγίας|Χάακον]] με τη σύζυγό του [[Μέτε-Μάριτ της Νορβηγίας|Μέτε-Μάριτ]] και την αδερφή του Μάρθα-Λουίζα ενώ από τη Βασιλική Οικογένεια της Ολλανδίας, οι Βασιλείς [[Γουλιέλμος-Αλέξανδρος της Ολλανδίας|Γουλιέλμος-Αλέξανδρος]] και [[Μαξίμη της Ολλανδίας|Μάξιμα]] με την πρώην Βασίλισσα [[Βεατρίκη της Ολλανδίας|Βεατρίκη]]. Παρέστησαν επίσης ο [[Ερρίκος, Μέγας Δούκας του Λουξεμβούργου|Μέγας Δούκας Ερρίκος του Λουξεμβούργου]] με την αδερφή του Μαργαρίτα, οι Βασιλείς του Βελγίου [[Φίλιππος του Βελγίου|Φίλιππος]] και [[Ματθίλδη του Βελγίου|Ματθίλδη]], η Βασίλισσα [[Νουρ της Ιορδανίας|Νουρ]] της Ιορδανίας με την πριγκίπισσα της Ιορδανίας Σαρβάθ, ο πρίγκιπας [[Αλβέρτος Β΄ του Μονακό|Αλβέρτος Β]] του Μονακό, η [[Μαρία Βλαδιμήροβνα της Ρωσίας|Μαρία Βλαδιμίροβνα]] της Ρωσίας, ο [[Συμεών Β΄ της Βουλγαρίας|Συμεών Β]] της Βουλγαρίας, ο [[Αλέξανδρος Καρατζόρτζεβιτς]] και η [[Κατερίνα Καρατζόρτζεβιτς|Κατερίνα]] της Σερβίας, η τελευταία Αυτοκράτειρα του Ιράν [[Φαράχ Παχλαβί]] και ο πρίγκιπας Ράντου της Ρουμανίας.

Παρόντες στην κηδεία ήταν 8 βουλευτές του [[Βουλή των Ελλήνων|Ελληνικού Κοινοβουλίου]]: 7 βουλευτές της ΝΔ- ο πρώην πρωθυπουργός [[Αντώνης Σαμαράς]], ο υπουργός Εσωτερικών [[Μάκης Βορίδης]] και οι [[Γιώργος Κουμουτσάκος]], [[Μιλτιάδης Χρυσόμαλλης]], [[Περικλής Μαντάς]], [[Θανάσης Δαβάκης]] και [[Δημήτρης Βαρτζόπουλος]]-και ο [[Ανεξάρτητος (πολιτική)|ανεξάρτητος]] βουλευτής [[Κωνσταντίνος Μπογδάνος]] ([[Πατριωτική Δύναμη Αλλαγής|Πατρι.Δ.Α.]]). Παρέστησαν επίσης η ευρωβουλευτής της [[Νέα Δημοκρατία|ΝΔ]] και του [[Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα|ΕΛΚ]] [[Άννα-Μισέλ Ασημακοπούλου]], οι πρώην βουλευτές [[Νίκος Νικολόπουλος]], [[Γιώργος Καλαϊτζής (πολιτικός)|Γιώργος Καλαϊτζής]] και [[Δημήτρης Καμμένος]], ο γνωστός δικηγόρος [[Αλέξανδρος Λυκουρέζος]], η πρέσβης καλής θελήσεως της [[UNESCO]] [[Μαριάννα Βαρδινογιάννη]] και άλλα δημόσια πρόσωπα.

== Τιμητικές διακρίσεις ==

Ο Κωνσταντίνος υπήρξε πρόεδρος της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής από το 1955 έως το 1964, μέλος της [[Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή|Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής]] από το 1963 έως και το 1974 και εν συνεχεία επίτιμο μέλος αυτής, επίτιμος πρόεδρος της Διεθνούς Ολυμπιακής Ακαδημίας, επίτιμος πρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Ιστιοπλοΐας καθώς και επίτιμος πρόεδρος της Παγκόσμιας Ιστιοπλοϊκής Ομοσπονδίας μαζί με τον Βασιλιά της Νορβηγίας, [[Χάραλντ Ε΄ της Νορβηγίας|Χάραλντ Ε΄]].

Από το 1994 ήταν πάτρονας της Διεθνούς Ενώσεως Μοντέρνου Πεντάθλου (''"Union Internationale de Pentathlon Moderne"'' ).

Επιπλέον, ήταν πάτρονας και πρόεδρος του εκπαιδευτικού οργανισμού ''Round Square'', ενός δικτύου 230 ιδιωτικών σχολείων σε 50 χώρες του κόσμου, και πάτρονας του ''Gstaad Yacht Club'', ενός Ιστιοπλοϊκού Ομίλου που εδρεύει στην Ελβετία.

=== Τιμές από ξένα κράτη ===

* : Ιππότης του Τάγματος του Ελέφαντα  και Μέγας Διοικητής του Τάγματος του Ντάννεμποργκ 
* : Μεγάλη Κορδέλα του Τάγματος του Νείλου 
* : Μεγαλόσταυρος του Τάγματος της Λεγεώνας της Τιμής 
* : Ιππότης Μεγαλόσταυρος με Περιλαίμιο του Τάγματος της Αξίας της Ιταλικής Δημοκρατίας 
*  Ιταλική βασιλική Οικογένεια: Ιππότης Εξαίρετου Τάγματος του Ιερού Ευαγγελισμού και Ιππότης με Μεγάλη Κορδέλα του Τάγματος των Αγίων Μαυρικίου και Λαζάρου 
* : Ιππότης του Τάγματος του Χρυσού Λέοντος του Οίκου των Νασάου 
* : Μεγάλη Κορδέλα του Εξαίρετου Τάγματος της Αναγέννησης
* : Περιλαίμιο του Τάγματος του Αετού των Αζτέκων 
* : Μέγας Αξιωματικός του Τάγματος του Αγίου Καρόλου 
* : Μεγαλόσταυρος του Τάγματος του Οίκου της Οράγγης 
* : Μεγαλόσταυρος με Περιλαίμιο του Τάγματος του Αγίου Όλαφ 
* :Μεγαλόσταυρος του Εθνικού Τάγματος του Λέοντος 
* : 1.176ος Ιππότης του Ισπανικού Τάγματος του Χρυσόμαλλου Δέρατος 
* : Ιππότης του Τάγματος του Αγίου Σεραφείμ 
* : Ιππότης του Τάγματος του Βασιλικού Οίκου των Χάκρι 
* : Διοικητής του Τάγματος της Αξίας 

== Πίνακας προγόνων ==

<center></center>


== Παραπομπές ==
<references />

==Πηγές ==

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

== Εξωτερικοί σύνδεσμοι ==


* [http://www.greekroyalfamily.gr/ Επίσημη ιστοσελίδα της τέως Ελληνικής Βασιλικής Οικογένειας]
* [https://web.archive.org/web/20060210194730/http://tovima.dolnet.gr/print_article.php?e=B&f=14676&m=A06&aa=1 ΑΛ. Παπαχελάς: ''Μιλάει ο Κωνσταντίνος: H Αποστασία και οι σχέσεις του με τον K. Καραμανλή, τον Γ. Παπανδρέου και τον K. Μητσοτάκη '', Εφημερίδα **Το ΒΗΜΑ''', 29/01/2006, Σελ.: A06 Κωδικός άρθρου: B14676A061 ID: 275171]

Κατηγορία:Κωνσταντίνος Β΄ της Ελλάδας
Κατηγορία:Βασιλείς της Ελλάδας
Κωνσταντίνος Β
Κ
Κατηγορία:Στρατάρχες της Ελλάδας
Κατηγορία:Πρίγκιπες της Ελλάδας και της Δανίας
Κατηγορία:Πρίγκιπες της Δανίας
Κατηγορία:Έλληνες ευγενείς
*
Κατηγορία:Ενταφιασμοί στο Βασιλικό Κοιμητήριο του Τατοΐου
Κωνσταντίνος Β
Κωνσταντίνος Β
Κατηγορία:Μεγαλόσταυρος του Τάγματος του Σωτήρος
Κατηγορία:Μεγαλόσταυρος με Περιδέραιο του Τάγματος των Αγίων Γεωργίου και Κωνσταντίνου
Κατηγορία:Μεγαλόσταυρος του Τάγματος του Γεωργίου Α΄
Κατηγορία:Μεγαλόσταυρος του Τάγματος του Φοίνικα
Κατηγορία:Μετάλλιο Στρατιωτικής Αξίας Α΄ Τάξεως
Κατηγορία:Ιππότες του Τάγματος της Αξίας της Ιταλικής Δημοκρατίας
Κατηγορία:Ιππότες του Τάγματος των Αγίων Μαυρικίου και Λαζάρου
Κατηγορία:Ιππότες του Τάγματος του Χρυσόμαλλου Δέρατος
Κατηγορία:Μέλη Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής
Κατηγορία:Έλληνες αθλητές της τοιχοσφαίρισης
Κωνσταντίνος Β
Κατηγορία:Πρόεδροι Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής