Τα Δύο Μούτρα

***Τα Δύο Μούτρα*** (αγγλικά: *Mickey and Nicky*) είναι μια αμερικανική δραματική ταινία εγκλήματος του 1976 σε σενάριο και σκηνοθεσία της Έλεν Μέι. Πρωταγωνιστεί ο Τζον Κασσαβέτης ως ένας απελπισμένος μικρό-μαφιόζος και ο Πίτερ Φολκ ως πολύχρονος, παιδικός του φίλος. Στους δεύτερους ρόλους συμμετέχουν οι Νεντ Μπίτι, Κάρολ Γκρέις, Ροζέ Άρικ και ο γνωστός δάσκαλος υποκριτικής Σάνφορντ Μέισνερ.

Η παραγωγή ξεπέρασε το χρονοδιάγραμμα και τον προϋπολογισμό της, οδηγώντας σε εντάσεις μεταξύ της Μέι και της Paramount Pictures, η οποία της ανακάλεσε το προνόμιο της τελικής κοπής. Όταν η ταινία κυκλοφόρησε στις 21 Δεκεμβρίου 1976, η ταινία ήταν μία εισπρακτική αποτυχία, γεγονός που οδήγησε τον Μέι να μην σκηνοθετήσει ξανά για δέκα χρόνια.  Η σκηνοθετική κόπια της ταινίας της προβλήθηκε το 1978, η οποία επεξεργάστηκε και κυκλοφόρησε από τη Criterion Collection το 2019. 

## Πλοκή
Όταν ο Νίκι καλεί ξανά τον Μάικι για να τον γλυτώσει από προβλήματα - αυτή τη φορά ένα συμβόλαιο για τη ζωή του για χρήματα που έκλεψε από τον αρχηγό της συμμορίας του - ο Μάικι, όπως πάντα, εμφανίζεται για να βοηθήσει. Ξεπερνώντας τα εμπόδια της παράνοιας και του τυφλού φόβου του Νίκι, ο Μάικι τον βγάζει από το ξενοδοχείο όπου έχει κρυφτεί και αρχίζει να τον βοηθάει να σχεδιάσει τη διαφυγή του, αλλά ο Νίκι συνεχώς αλλάζει το σχέδιο και ένας δολοφόνος τους ακολουθεί. Καθώς προσπαθούν να δραπετεύσουν, οι δύο φίλοι πρέπει να αντιμετωπίσουν ζητήματα προδοσίας, τύψεων και της αξίας της φιλίας έναντι της αυτοσυντήρησης.

## Διανομή ρόλων
[δεξιά|μικρογραφία| Οι πρωταγωνιστές [Τζον Κασσαβέτης (αριστερά) και Πίτερ Φαλκ (δεξιά) το 1971]]

* Πίτερ Φολκ ως Μάικι
* Τζον Κασσαβέτης ως Νίκι
* Νεντ Μπίτι ως Κίνι
* Ρόουζ Άρικ ως Άνι
* Κάρολ Γκρέις ως Νέλι
* Γουίλιαμ Χίκι ως Σιντ Φάιν
* Σάνφορντ Μέισνερ ως Ντέιβ Ρέσνικ
* Τζόις Βαν Πάτεν ως Τζάνετ
* M. Έμετ Γουόλς ως οδηγός λεωφορείου

## Παραγωγή
Ο αρχικός προϋπολογισμός της ταινίας ήταν 1,6 εκατομμύρια δολάρια, ο οποίος στην συνέχεια αυξήθηκε στα 2,2 εκατομμύρια δολάρια, με αποτέλεσμα οι αρχικοί παραγωγοί Palomar Pictures και ο διανομέας Twentieth Century-Fox Film Corporation να αφήσουν το έργο. Η Μέι είχε συμφωνήσει να αφαιρεθεί τυχόν κόστος που θα υπερβαίνει τον προϋπολογισμό από τον μισθό της με αντάλλαγμα το προνόμιο τελικής περικοπής. Η Paramount πήρε την ταινία, με τον Πρόεδρο του στούντιο Φρανκ Γιάμπλανς να συνάπτει μια «σιδηρά συμφωνία» με τη Μέι για προϋπολογισμό 1,8 εκατομμυρίων δολαρίων. Η συμφωνία όριζε επίσης ότι η ολοκληρωμένη ταινία πρέπει να παραδοθεί στο στούντιο μέχρι την 1η Ιουνίου 1974. Η κύρια φωτογραφία (η οποία γινόνταν τη νύχτα) ξεκίνησε στη Φιλαδέλφεια τον Μάιο του 1973 και τελείωσε τον Αύγουστο του ίδιου έτους. Συνεχίστηκε στο Λος Άντζελες από τον Ιανουάριο μέχρι τον Μάρτιο του 1974. Μέχρι το τέλος της παραγωγής, ο προϋπολογισμός είχε ανέλθει σε σχεδόν 4,3 εκατομμύρια δολάρια. Επειδή η Μέι δεν παρέδωσε την ταινία εγκαίρως, ξεκίνησε δικαστική διαμάχη μεταξύ αυτής και της Paramount το 1975, με το στούντιο να αποκτά την ταινία και να αναιρεί το προνόμιο της τελευταίας κόπιας της Μέι.

Η Μέι γύρισε 426,720 χιλιάδες μέτρα φιλμ, σχεδόν τρεις φορές περισσότερο από ό,τι γυρίστηκε για το *[[Όσα Παίρνει ο Άνεμος (ταινία)|Όσα Παίρνει ο Άνεμος]]*. Χρησιμοποιώντας τρεις κάμερες που μερικές φορές άφηνε να τρέχουν για ώρες, η Μέι απαθανάτιζε την αυθόρμητη αλληλεπίδραση μεταξύ του Φαλκ και του Κασσαβέτης. Κάποια στιγμή, ο Κασσαβέτης και ο Φολκ είχαν εγκαταλείψει και οι δύο το σετ και οι κάμερες παρέμειναν να γυρίζουν για αρκετά λεπτά. Ένας νέος χειριστής κάμερας είπε «Στοπ!» με αποτέλεσμα να τον αποδοκιμαστεί αμέσως από την Μέι επειδή σφετερίστηκε αυτό που παραδοσιακά είναι εντολή του σκηνοθέτη. Διαμαρτυρήθηκε ότι οι δύο ηθοποιοί αποχώρησαν από το πλατό. «Ναι», απάντησε η Μέι, «αλλά μπορεί να γυρίσουν *πίσω*». 

### Μετά από την παραγωγή
Όταν η Paramount ανέλαβε τον έλεγχο του *Τα Δύο Μούτρα*, η Μέι, η οποία είχε μηνύσει ανεπιτυχώς το στούντιο μια φορά στο παρελθόν επειδή αφαίρεσε το όνομά της από το ''Ο Πλέιμποϊ'' αφού ήταν δυσαρεστημένη με το κόψιμό τους, έκρυψε δύο σημαντικές μπομπίνες στο γκαράζ του φίλου του συζύγου της στο Κονέκτικατ. Αν και η Paramount τις εντόπισε στο γκαράζ, η εταιρεία δεν είχε νομική δικαιοδοσία να ερευνήσει ένα σπίτι έξω από την πολιτεία της Νέας Υόρκης.  Η Μέι επέστρεψε τελικά τις μπομπίνες και επέτρεψε στην Paramount να δημιουργήσει την κόπια της. Δεν σκηνοθέτησε ξανά για πάνω από μια δεκαετία.

## Κυκλοφορία
Εξοργισμένη από την αμφισβήτηση της Μέι κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων και του μοντάζ, η Paramount έστειλε την ολοκληρωμένη ταινία στους κινηματογράφους για λίγες μέρες για να ικανοποιήσει τις συμβατικές υποχρεώσεις, αλλά δεν υποστήριξε πλήρως την ταινία. Η κόπια της Paramount, δεν εξασφάλισε την συνέχεια μεταξύ των σκηνών, κυκλοφόρησε και γελοιοποιήθηκε από τους κριτικούς. Αυτό οδήγησε τον Τζον Σάιμον να αποκαλέσει την ταινία «μια ευχή θανάτου σε σελιλόιντ» σε ένα άρθρο του 1976 στο *[[New York Magazine]]*.  Το 1978, ο Τζούλιαν Σχλόσμπεργκ, ο οποίος είχε εργαστεί στο παρελθόν σε εξαγορές για την Paramount πριν ξεκινήσει τη δική του εταιρεία, Castle Hill Productions, αγόρασε τα δικαιώματα από το στούντιο μαζί με τους Μέι και Φολκ.

Μια νέα έκδοση της ταινίας, η οποία εγκρίθηκε από την Μέι, παρουσιάστηκε στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης για το αφιέρωμα προς τιμήν της 50ης επετείου του Σωματείου Σκηνοθετών της Αμερικής, στις 17 Νοεμβρίου 1986. Η ταινία προβλήθηκε επίσης στο Παρκ Σίτι της Γιούτα, στο φεστιβάλ ταινιών των Ηνωμένων Πολιτειών, με τίτλο, *Αφιέρωμα στον Τζον Κασσαβέτης* στις 25 Ιανουαρίου 1989. Η ταινία κυκλοφόρησε σε Blu-ray και DVD από την The Criterion Collection το 2019. 

## Υποδοχή
Στον ιστότοπο συγκέντρωσης κριτικών Rotten Tomatoes, η ταινία έχει βαθμολογία έγκρισης 88% με βάση 25 κριτικές, οι οποίες έχουν μέση βαθμολογία 7,6/10.  Σύμφωνα με το Metacritic, που απέδωσε σταθμισμένο μέσο όρο βαθμολογίας 81 στα 100 βασισμένη σε 15 κριτικούς, η ταινία απέσπασε «καθολική αναγνώριση».  Το 2018, η *[[The Guardian]]* επαίνεσε την ταινία και την χαρακτήρισε «ένα παραμελημένο διαμάντι του κινηματογράφου της δεκαετίας του 70», δίνοντάς της μια κριτική πέντε αστεριών. 

Ο Λέοναρντ Μάλτιν έδωσε στην ταινία 2,5 στα 4 αστέρια, αποκαλώντας το «κουρελιασμένη ταινία» που «βελτιώνεται όσο προχωράει» με «εξαιρετικές ερμηνείες από τον Φολκ και τον Κασσαβέτης.»  Ο Ντέιβ Κερ του *[[Chicago Reader]]* έγραψε: «Η Μέι επιτρέπει τους ρυθμούς αυτοσχεδιασμού των ηθοποιών της για να επιβάλει τον επιφανειακό ρεαλισμό της ταινίας, αλλά κάτω από την επιφάνεια κρύβεται ένα σφιχτό, ποιητικά στυλιζαρισμένο σενάριο που οδηγεί τους δύο χαρακτήρες, καθώς περνούν μία τρομερή, φρενήρη νύχτα μαζί, ξαναβλέποντας όλη την ζωή τους, από τη βρεφική ηλικία μέχρι την ενηλικίωση, αυτό που αναδύεται είναι ένα βαθύ, μη συναισθηματικό πορτρέτο της ανδρικής φιλίας - και της τελικής αδυναμίας της.  Μια αναδρομική ανασκόπηση από τον Ρίτσαρντ Μπρόντι για το *[[The New Yorker]]* έλεγε: «Αυτό το σκληροτράχηλο αριστούργημα, από το 1976, γράφτηκε και σκηνοθέτησε η μεγάλη κυρία της παλαβής κωμωδίας, Έλεν Μέι, η οποία δανείστηκε το τρομακτικά έντονο και αυθόρμητο στυλ ερμηνείας των ταινιών του Κασσαβέτη για να αποκαλύψει τη σκληρότητα του ανδρικού θράσους τους – την ασχήμια του τι κάνουν οι άντρες του στις γυναίκες και του τι παίρνουν οι γυναίκες του από τους άνδρες. Οι άγριες συναισθηματικές εναλλαγές καθιστούν το αναπόφευκτο συμπέρασμα ακόμη πιο συντριπτικό, καθώς η ταινία αποκαλύπτει το τίμημα της φιλίας και τη χολή της προδοσίας. Κατά την άποψη της Μέι, χρειάζεται ένας αληθινός άντρας για να σταματήσει να είναι ένας από τους τύπους». 

Η *[[New York Times]]* βρήκε πολλά να επικρίνει: «Είναι ένα μελόδραμα για την ανδρική φιλία που λέγεται με τόσο επίμονα κλειστοφοβική λεπτομέρεια που να το παρακολουθήσεις είναι σαν να ρισκάρεις μια τεχνητή επίθεση άγχους. Είναι σχεδόν δύο ώρες σαν να είσαι κλειδωμένος σε ένα τηλεφωνικό θάλαμο με δύο ηθοποιούς που δεν σταματούν να μιλούν, αν και δεν έχουν τίποτα ενδιαφέρον να πουν, και που δεν σταματούν να κουνιούνται, αν και προφανώς δεν πηγαίνουν πουθενά. Αυτοί φαίνεται απλώς να συνεχίζουν -να κάνουν σύνθετες φασαρία ως ηθοποιοί- μπροστά στην κάμερα. Η κυρία Μέι είναι μια πονηρή, προικισμένη, πολύ έξυπνη σκηνοθέτρια. Χρειάζονταν κότσια για αυτήν να προσπαθήσει να φτιάξει μια ταινία σαν αυτήν, αλλά αυτή απέτυχε.»

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* 
* 
* 
* ''Mikey and Nicky'' στο Turner Classic Movies
* Essay by Paul Sherman στο Turner Classic Movies
* ''Mikey and Nicky: Difficult Men'' μία εργασία του Νέιθαν Ρέιμπιν στην The Criterion Collection

Κατηγορία:Ταινίες γυρισμένες στη Φιλαδέλφεια
Κατηγορία:Ταινίες σχετικά με δυσλειτουργικές οικογένειες
Κατηγορία:Αμερικανικές γκανγκστερικές ταινίες
Κατηγορία:Αμερικανικές αστυνομικές δραματικές ταινίες
Κατηγορία:Ταινίες του 1976