Εκλογές στη Γουιάνα

Οι εκλογές στη Γουιάνα λαμβάνουν χώρα στο πλαίσιο ενός πολυκομματικού αντιπροσωπευτικού δημοκρατικού προεδρικού συστήματος. Η Εθνοσυνέλευση εκλέγεται άμεσα, με τον υποψήφιο του κόμματος ή της συμμαχίας που λαμβάνει τις περισσότερες ψήφους να γίνεται Πρόεδρος της Γουιάνας.

## Πρόσφατες εκλογές (2025)

## Εκλογική ιστορία
Πριν την ανεξαρτησία, γενικές εκλογές διεξήχθησαν τα έτη:	
1892, 1897, 1901, 1906, 1911, 1916, 1921, 1926, 1930, 1935, 1947, 1953, 1957, 1961 και 1964.
### Βρετανική Γουιάνα
Οι εκλογές διεξήχθησαν για πρώτη φορά σε αυτό που επρόκειτο να γίνει Γουιάνα τον 18ο αιώνα, σε μια εποχή που οι αποικίες των Μπέρμπις, Ντεμεράρα και Εσεκίμπο ήταν υπό τον έλεγχο των Ολλανδών. Ένα Συμβούλιο Πολιτικής ιδρύθηκε το 1732, το οποίο αρχικά αποτελούνταν από τον Κυβερνήτη, πέντε διορισμένους αξιωματούχους (συμπεριλαμβανομένου του Δημοσιονομικού Υπεύθυνου και του Πωλητή) και πέντε αποίκους που επέλεγε ο Κυβερνήτης από έναν κατάλογο υποψηφίων που υποβαλλόταν από το Κολέγιο των Kiezers (Kiesers), ένα εκλεκτορικό σώμα αποτελούμενο από Ολλανδούς φυτευτές. Το Συμβούλιο Πολιτικής και το Σώμα των Kiezers σχημάτιζαν μαζί το Συνδυασμένο Δικαστήριο.

Αφού οι Βρετανοί ανέλαβαν τον έλεγχο της Γουιάνας το 1803, το Σώμα των Kiezers καταργήθηκε, και τα καθήκοντά του δόθηκαν στους Οικονομικούς Αντιπροσώπους, οι οποίοι εκλέγονταν από το κοινό σε έξι εκλογικές περιφέρειες, αν και με εξαιρετικά περιορισμένο δικαίωμα ψήφου. Το Συμβούλιο Πολιτικής και οι Οικονομικοί Αντιπρόσωποι συνέχισαν να σχηματίζουν το Συνδυασμένο Δικαστήριο. Το Σώμα των Kiezers επανασυστάθηκε τη δεκαετία του 1830, με τα μέλη του να εκλέγονται ισόβια από τους φυτευτές. Όταν προέκυπτε κενή θέση στο Συμβούλιο Πολιτικής, το Σώμα πρότεινε δύο υποψηφίους, για τους οποίους τα υπόλοιπα μέλη του Συμβουλίου Πολιτικής διεξήγαγαν ψηφοφορία.

Οι συνταγματικές μεταρρυθμίσεις του 1891 οδήγησαν στην κατάργηση του Σώματος των Kiezers για δεύτερη φορά και στην εισαγωγή άμεσων εκλογών στο Συμβούλιο Πολιτικής, με οκτώ μέλη εκλεγμένα από επτά εκλογικές περιφέρειες, επιπλέον της συνεχιζόμενης άμεσης εκλογής των έξι Οικονομικών Αντιπροσώπων, δίνοντας ίσους αριθμούς διορισμένων και εκλεγμένων μελών στο Συνδυασμένο Δικαστήριο. Εκλογές διεξήχθησαν με αυτό το σύστημα το 1892, 1897, 1901, 1906, 1911, 1916, 1921 και 1926. Ωστόσο, το δικαίωμα ψήφου παρέμεινε εξαιρετικά περιορισμένο, με μόνο 11.103 άτομα εγγεγραμμένα να ψηφίσουν από έναν πληθυσμό 317.026 (3,5%) κατά τη διάρκεια των εκλογών του 1926.  το ποσοστό ήταν μόλις 1,1% για τις εκλογές του 1921.

Η εφαρμογή ενός νέου συντάγματος το 1928 οδήγησε στην κατάργηση των υφιστάμενων σωμάτων και την ίδρυση του 30μελούς Νομοθετικού Συμβουλίου. Το νέο Συμβούλιο είχε 14 εκλεγμένα μέλη, εκλεγμένα σε μονοεδρικές περιφέρειες με περιορισμένο δικαίωμα ψήφου, αλλά τώρα υπερτερούσαν αριθμητικά από 16 διορισμένους, καθώς οι αρχές ανησυχούσαν για την άνοδο του Λαϊκού Κόμματος, το οποίο είχε κερδίσει την πλειοψηφία των εκλεγμένων εδρών το 1926. Εκλογές διεξήχθησαν με το νέο σύστημα το 1930 και το 1935, αλλά ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος προκάλεσε την καθυστέρηση των επόμενων εκλογών μέχρι το 1947, με μεταρρυθμίσεις που ψηφίστηκαν το 1943 να μειώνουν τον αριθμό των διορισμένων μελών σε εννέα, δίνοντας την πλειοψηφία στους εκλεγμένους στο Συμβούλιο. Η μείωση των απαιτήσεων εισοδήματος για τους ψηφοφόρους αύξησε το εκλογικό σώμα από 9.514 το 1935 σε 59.193.

Ως αποτέλεσμα της Επιτροπής Ουόντιγκτον, περαιτέρω συνταγματικές μεταρρυθμίσεις οδήγησαν στη δημιουργία του Οίκου της Συνέλευσης για να αντικαταστήσει το Νομοθετικό Συμβούλιο. Η νέα Βουλή είχε 28 μέλη: 24 μέλη εκλεγμένα σε μονοεδρικές περιφέρειες, έναν Πρόεδρο που διοριζόταν από τον Κυβερνήτη και τρία αυτεπάγγελτα μέλη. Οι εκλογές διεξήχθησαν με το νέο σύστημα το 1953 και κερδήθηκαν  από το Λαϊκό Προοδευτικό Κόμμα (PPP), το οποίο έλαβε 18 από τις 24 έδρες. Ωστόσο, μετά την ανάληψη της εξουσίας, ο ηγέτης του PPP, Τσέντι Τζάγκαν, ξεκίνησε μια σειρά πολιτικών που περιελάμβαναν ριζοσπαστική κοινωνική μεταρρύθμιση, κυρίως με στόχο την αποικιακή ολιγαρχία. Οι βρετανικές αποικιακές αρχές έστειλαν στρατεύματα ως απάντηση στην υποτιθέμενη απειλή μιας Μαρξιστικής επανάστασης και ο  κυβερνήτης Άλφρεντ Σάβατζ ανέστειλε το σύνταγμα τον Οκτώβριο (μόλις 133 ημέρες μετά την έναρξη ισχύος του) και δημιούργησε μια μεταβατική κυβέρνηση συντηρητικών πολιτικών, επιχειρηματιών και δημοσίων υπαλλήλων.

Η μεταβατική κυβέρνηση διήρκεσε μέχρι τις εκλογές του 1957 για ένα ανασυσταθέν Νομοθετικό Συμβούλιο με 14 εκλεγμένα μέλη. Το PPP κέρδισε όλες εκτός από δύο έδρες, αν και είχε διασπαστεί σε δύο φατρίες, μία με επικεφαλής τον Τζάγκαν και την άλλη με επικεφαλής τον Φορμπς Μπερνάμ. Ένας άλλος γύρος συνταγματικής μεταρρύθμισης το 1961 οδήγησε στη δημιουργία του Νομοθετικού Σώματος, αποτελούμενου από μια εκλεγμένη Νομοθετική Συνέλευση 36 μελών (35 μέλη εκλεγμένα σε μονοεδρικές περιφέρειες, τα οποία με τη σειρά τους εξέλεγαν έναν Πρόεδρο) και μια διορισμένη Γερουσία 13 μελών. Αυτές οι εκλογές κερδήθηκαν ξανά από το PPP, το οποίο πήρε 20 από τις 35 άμεσα εκλεγμένες έδρες. Ωστόσο, το PPP είχε λάβει μόνο 1,6% περισσότερο από τις ψήφους από το νέο Εθνικό Λαϊκό Κογκρέσο (PNC), αλλά είχε κερδίσει σχεδόν διπλάσιο αριθμό εδρών. Αυτό οδήγησε σε μαζικές διαδηλώσεις υπό την ηγεσία του PNC, γενική απεργία και σοβαρή διαφυλετική βία. Έπειτα από μερικές εβδομάδες, οι βρετανικές αρχές επενέβησαν στέλνοντας στρατεύματα και ο κυβερνήτης κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

Μετά από αυτά τα γεγονότα, θεσπίστηκαν περαιτέρω συνταγματικές μεταρρυθμίσεις για τη δημιουργία μιας μονοθάλαμης Βουλής των Αντιπροσώπων 54 μελών που εκλέγονταν με αναλογική εκπροσώπηση (53 μέλη εκλεγμένα σε μία ενιαία εθνική εκλογική περιφέρεια και ένας Πρόεδρος εκλεγμένος από τους βουλευτές). Οι πρώτες εκλογές που διεξήχθησαν με το νέο σύστημα έλαβαν χώρα στις 7 Δεκεμβρίου 1964, και παρόλο που το PPP αναδείχθηκε και πάλι το μεγαλύτερο κόμμα, το PNC μπόρεσε να σχηματίσει κυβέρνηση συνασπισμού με το Ενωμένο Μέτωπο, οι οποίοι μαζί κατείχαν 29 έδρες. Παρά την ήττα στις εκλογές, ο Τζάγκαν αρνήθηκε να παραιτηθεί από πρωθυπουργός και χρειάστηκε να απομακρυνθεί από τον Κυβερνήτη Ρίτσαρντ Λόιτ, με τον Μπερνάμ να τον αντικαθιστά.

### Γουιάνα
Μετά την ανεξαρτησία το 1966, η Βουλή των Αντιπροσώπων μετονομάστηκε σε Εθνοσυνέλευση. Το εκλογικό σύστημα παρέμεινε αμετάβλητο, αλλά οι εκλογές νοθεύτηκαν από το PNC, το οποίο είχε μεταβιβάσει την ευθύνη για τη διεξαγωγή των εκλογών από την Εκλογική Επιτροπή σε μια κυβερνητική υπηρεσία. Άδικες εκλογές διεξήχθησαν το 1968 και το 1973. 
#### 1968
Γενικές εκλογές διεξήχθησαν στις 16 Δεκεμβρίου 1968. Το αποτέλεσμα ήταν μια νίκη για το Εθνικό Λαϊκό Κογκρέσο (PNC), το οποίο κέρδισε 30 από τις 53 έδρες, αν και η νίκη του PNC ήταν αποτέλεσμα νοθείας, καθώς η κυβέρνηση είχε άμεσο έλεγχο των εκλογών. Η προσέλευση των ψηφοφόρων ήταν 85,1%.
Η εκλογική νοθεία του εκλεγέντος προέδρου Φορμπς Μπερνάμ αποτέλεσε το θέμα δύο ντοκιμαντέρ που παρήχθησαν από την Granada Television:

"The Trail of the Vanishing Voters" (Το Μονοπάτι των Εξαφανισμένων Ψηφοφόρων), το οποίο προβλήθηκε στις 9 Δεκεμβρίου 1968.

"The Making of a Prime Minister" (Η Ανάδειξη ενός Πρωθυπουργού), το οποίο εμφανίστηκε τον Ιανουάριο του 1969.

#### 1973
Γενικές εκλογές διεξήχθησαν στις 17 Ιουλίου 1973. Το αποτέλεσμα ήταν μια νίκη για το Εθνικό Λαϊκό Κογκρέσο (PNC), το οποίο κέρδισε 37 από τις 53 έδρες. Ωστόσο, η νίκη του PNC ήταν αποτέλεσμα νοθείας, καθώς η κυβέρνηση είχε άμεσο έλεγχο των εκλογών.
Η Εθνοσυνέλευση είχε 53 μέλη, τα οποία εκλέγονταν με αναλογική εκπροσώπηση σε μια ενιαία εθνική εκλογική περιφέρεια.

Αυτή ήταν η τελευταία εκλογή στη Γουιάνα όπου ολόκληρη η Εθνοσυνέλευση εκλέχθηκε με άμεση λαϊκή ψήφο μέχρι το 2001, καθώς ένα νέο σύνταγμα που υιοθετήθηκε το 1980 προέβλεπε μια διευρυμένη Συνέλευση 65 μελών:

53 εκλέγονταν με το παλιό σύστημα,

10 διορίζονταν από τα περιφερειακά συμβούλια που δημιουργήθηκαν από το σύνταγμα του 1980 (για να εκλεγούν την ίδια ημερομηνία με την Εθνοσυνέλευση), και

2 από το Εθνικό Κογκρέσο Τοπικών Δημοκρατικών Οργάνων (ένα σώμα ομπρέλα που εκπροσωπούσε αυτά τα περιφερειακά συμβούλια, επίσης δημιουργημένο από το σύνταγμα του 1980).
Πρόεδρος επανεξελέγη ο Φορμπς Μπερνάμ.

#### 1980
Ένα νέο σύνταγμα που θεσπίστηκε το 1980 οδήγησε στη δημιουργία ενός εκτελεστικού προέδρου· ο αρχηγός του κόμματος που λάμβανε τις περισσότερες ψήφους σε μια εκλογή αναλάμβανε αυτομάτως τη θέση. Δύο ακόμη νοθευμένες εκλογές διεξήχθησαν το 1980 και το 1985, με το PNC να κερδίζει έναν αυξανόμενο αριθμό εδρών σε κάθε περίπτωση.
Γενικές εκλογές διεξήχθησαν στις 15 Δεκεμβρίου 1980. Το αποτέλεσμα ήταν μια νίκη για το Εθνικό Λαϊκό Κογκρέσο (PNC), το οποίο κέρδισε 41 από τις 53 άμεσα εκλεγμένες έδρες. Ωστόσο, η νίκη του PNC ήταν αποτέλεσμα νοθείας, καθώς η κυβέρνηση είχε άμεσο έλεγχο των εκλογών. Η προσέλευση των ψηφοφόρων ήταν 82,3%. Ο Φορμπς Μπερνάμ εξελέγη ξανά πρόεδρος.

#### 1985
Γενικές εκλογές διεξήχθησαν στις 9 Δεκεμβρίου 1985. Το αποτέλεσμα ήταν μια νίκη για το Εθνικό Λαϊκό Κογκρέσο (PNC), το οποίο κέρδισε 42 από τις 53 άμεσα εκλεγμένες έδρες. Ωστόσο, οι εκλογές σημαδεύτηκαν από νοθεία, με αποτέλεσμα το Λαϊκό Προοδευτικό Κόμμα (PPP) και η Συμμαχία Εργαζομένου Λαού (WPA) να αποσυρθούν την ημέρα των εκλογών. Η προσέλευση των ψηφοφόρων ήταν 73,8%.
Η Εθνοσυνέλευση]είχε 65 μέλη, τα οποία προέκυπταν ως εξής:

53 εκλέγονταν με αναλογική εκπροσώπηση σε μια ενιαία εθνική εκλογική περιφέρεια.

10 διορίζονταν από τα Περιφερειακά Συμβούλια που εκλέγονταν την ίδια ημερομηνία με τα εθνικά μέλη.

2 διορίζονταν από το Εθνικό Κογκρέσο Τοπικών Δημοκρατικών Οργάνων, ένα σώμα-ομπρέλα που εκπροσωπούσε τα περιφερειακά συμβούλια. Πρόεδρος εξελέγη ο Ντέσμοντ Χόιτε.

#### 1992
Λόγω απαιτήσεων από δυτικές χώρες και διεθνείς οργανισμούς, εισήχθησαν δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις στα τέλη της δεκαετίας του 1980, και έπειτα από αρκετές αναβολές, διεξήχθησαν ελεύθερες και δίκαιες εκλογές στις 5 Οκτωβρίου 1992. Το αποτέλεσμα ήταν μια νίκη για το PPP, με τον Τσέντι Τζάγκαν να επιστρέφει στην εξουσία έπειτα από ένα διάλειμμα 28 ετών (λαμβάνοντας ποσοστό 53,4%).  Η συμμετοχή στις εκλογές ήταν 80,4%.

#### 1997
Το PPP κέρδισε και τις επόμενες εκλογές  στις 15 Δεκεμβρίου 1997, μετά το θάνατο εν ενεργεία του προέδρου Τσέντι Τζάγκαν.
Το αποτέλεσμα ήταν η νίκη για το Λαϊκό Προοδευτικό Κόμμα/Civic, το οποίο κέρδισε τις 29 από τις 53 έδρες. Το ποσοστό συμμετοχής διαμορφώθηκε στο 88,4%. Πρόεδρος εξελέγη η Τζάνετ Τζάγκαν. Η πρώτη γυναίκα πρόεδρος της χώρας παραιτήθηκε για λόγους υγείας στις 8 Αυγούστου 1999. Στις 11 Αυγούστου νέος πρόεδρος ορκίστηκε ο Μπαράτ Τζάγκντεο. 

#### 2001
Το 2001 το εκλογικό σύστημα τροποποιήθηκε: η ενιαία εθνική εκλογική περιφέρεια των 53 μελών αντικαταστάθηκε από μια εθνική εκλογική περιφέρεια 40 μελών και 10 υποεθνικές πολυεδρικές εκλογικές περιφέρειες που βασίζονταν στις περιφέρειες της χώρας, οι οποίες μαζί εξέλεγαν επιπλέον 25 μέλη. Οι γενικές εκλογές αργότερα εκείνο το έτος (19 Μαρτίου 2001) είδαν άλλη μια νίκη του PPP, το οποίο κέρδισε 34 από τις συνολικά 65 έδρες. Η συμμετοχή ήταν 91,7%.
Πρόεδρος εξελέγη ο Τζαγκντέο.

#### 2006
Γενικές εκλογές διεξήχθησαν στις 28 Αυγούστου 2006. Είχαν αρχικά προγραμματιστεί για τις 4 Αυγούστου, αλλά μετατέθηκαν για τις 28 Αυγούστου, αφότου ο πρόεδρος Τζαγκντέο διέλυσε την Εθνοσυνέλευση στις 2 Μαΐου. Το αποτέλεσμα ήταν μια νίκη για το κυβερνών Λαϊκό Προοδευτικό Κόμμα (PPP/C), το οποίο κέρδισε 36 από τις 65 έδρες στην Εθνοσυνέλευση. Τα κύρια θέματα της εκστρατείας ήταν το έγκλημα, τα ναρκωτικά και η οικονομία. Πρόεδρος επανεξελέγη ο Τζαγκντέο.

#### 2011
Γενικές εκλογές διεξήχθησαν στις 28 Νοεμβρίου 2011. Το αποτέλεσμα ήταν μια νίκη για το Λαϊκό Προοδευτικό Κόμμα (PPP/C), το οποίο κέρδισε 32 από τις 65 έδρες.

Έτσι, παρόλο που η ενωμένη κοινοβουλευτική αντιπολίτευση, αποτελούμενη από τον συνασπισμό Συνεργασία για την Εθνική Ενότητα (APNU) και τον Συνασπισμό για την Αλλαγή (AFC), κατάφερε να εξασφαλίσει απόλυτη πλειοψηφία 33 εδρών, επειδή δεν συμμετείχαν ως ενιαία λίστα, ο Ντόναλντ Ράμοταρ του PPP/C (το μεγαλύτερο μεμονωμένο κόμμα) ήταν αυτός που ανέλαβε την προεδρία, και όχι ο Ντέιβιντ Α. Γκρέιντζερ του PNCR (ο οποίος ηγείται της αντιπολίτευσης).

#### 2015

Πρόωρες γενικές εκλογές διεξήχθησαν στις 11 Μαΐου 2015, ταυτόχρονα με τις περιφερειακές εκλογές.

Οι εκλογές προκηρύχτηκαν ως αποτέλεσμα του αδιεξόδου στο οποίο περιήλθαν ο πρόεδρος Ντόναλντ Ράμοταρ και η Εθνοσυνέλευση. Ειδικότερα, ο πρόεδρος αψήφησε τις περικοπές των δαπανών που είχαν επιβληθεί από την Εθνοσυνέλευση, με αποτέλεσμα η τελευταία να καταθέσει πρόταση μομφής εναντίον του προέδρου. Ο Ράμοταρ συνακόλουθα ανέστειλε τη λειτουργία της Εθνοσυνέλευσης τον Νοέμβριο του 2014 και την διέλυσε 3 μήνες αργότερα. Η ημερομηνία διεξαγωγής των εκλογών ανακοινώθηκε από τον Ράμοταρ στις 20 Ιανουαρίου 2015.
Το αποτέλεσμα ήταν μια νίκη για τον συνασπισμό Συνεργασία για την Εθνική Ενότητα + Συνασπισμός για την Αλλαγή (APNU+AFC), ο οποίος κέρδισε 33 από τις 65 έδρες στην Εθνοσυνέλευση. Μετά τις εκλογές, ο ηγέτης του APNU, Ντέιβιντ Γκρέιντζερ, ορκίστηκε πρόεδρος στις 16 Μαΐου 2015.

#### 2020

Γενικές εκλογές πραγματοποιήθηκαν πρόωρα στις 2 Μαρτίου 2020 έπειτα από την  πρόταση δυσπιστίας εναντίον της κυβέρνησης του Ντέιβιντ Α. Γκρέιντζερ, η οποία εγκρίθηκε οριακά με 33 ψήφους υπέρ έναντι 32 κατά στις 21 Δεκεμβρίου 2018.  Έτσι η κυβέρνηση διέθετε πλειοψηφία μιας έδρας από τις εκλογές του 2015. Ωστόσο, ένας από τους βουλευτές της, ο Τσαράντας Περσόντ της Συμμαχίας για την Αλλαγή (AFC), ψήφισε με την αντιπολίτευση.    

Οι εκλογές αναμενόταν να είναι μία από τις πιο σημαντικές από την ανεξαρτησία της Γουιάνας το 1966 λόγω μιας από τις μεγαλύτερες νέες ανακαλύψεις πετρελαίου στον κόσμο στα ανοικτά των ακτών της χώρας.

Έπειτα από μια επαναληπτική καταμέτρηση, νικητής των εκλογών αναδείχθηκε ο Ιρφάαν Αλί, ο οποίος ορκίστηκε πρόεδρος στις 2 Αυγούστου 2020.

## Εκλογικό σύστημα
Τα 65 εκλεγμένα μέλη της Εθνοσυνέλευσης εκλέγονται για πενταετή θητεία χρησιμοποιώντας κλειστή λίστα αναλογικής εκπροσώπησης από:

μία ενιαία εθνική εκλογική περιφέρεια 40 εδρών και

10 υπο-εθνικές πολυεδρικές εκλογικές περιφέρειες με συνολικά 25 έδρες.

Οι έδρες κατανέμονται χρησιμοποιώντας την Ποσόστωση Hare. Η Εκλογική Επιτροπή της Γουιάνας είναι υπεύθυνη για τη διοίκηση και τη διεξαγωγή των εκλογών.

## Δημοψηφίσματα
### 1978
Μόνο ένα δημοψήφισμα έχει διεξαχθεί σε εθνικό επίπεδο στη Γουιάνα, στις 10 Ιουλίου 1978, σχετικά με την προτεινόμενη αλλαγή του Άρθρου 73 του συντάγματος, η οποία θα καταργούσε την ανάγκη για δημοψηφίσματα για την αλλαγή των κατοχυρωμένων διατάξεων του συντάγματος (συμπεριλαμβανομένων των προεδρικών εξουσιών, της διάλυσης του Κοινοβουλίου και του εκλογικού συστήματος) και αντ' αυτού θα επέτρεπε την αλλαγή τους με πλειοψηφία δύο τρίτων στο κοινοβούλιο (την οποία κατείχε τότε το κυβερνών Εθνικό Λαϊκό Κογκρέσο). Οι αλλαγές φέρεται να εγκρίθηκαν από το 97% των ψηφοφόρων με συμμετοχή 70%, αν και τα στοιχεία αποτέλεσαν αντικείμενο νοθείας από την κυβέρνηση.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
*Guyana Elections Commission (Εκλογική Επιτροπή της Γουιάνας)
*Guyana Adam Carr's Election Archive
*Guyana Caribbean Elections


Εκλογες