Αρθούρος Πλανταγενέτης, 1ος υποκόμης Λάιλ

Ο **Αρθούρος Πλανταγενέτης, 1ος υποκόμης Λάιλ**, Ιππότης της Περικνημίδος, αγγλ.: *Arthur Plantagenet, 1st Viscount Lisle [[Τάγμα της Περικνημίδας|KG]]* (απεβ. 3 Μαρτίου 1542) ήταν νόθος γιος του βασιλιά Εδουάρδου Δ΄ της Αγγλίας, ετεροθαλής κουνιάδος του Ερρίκου Ζ΄ και θείος του Ερρίκου Η΄, στην αυλή του οποίου ήταν εξέχουσα προσωπικότητα, και από τον οποίο διορίστηκε λΛόρδος Αντιπρόσωπος του Καλαί (1533–40). Η διατήρηση μίας μεγάλης συλλογής της αλληλογραφίας του στις Επιστολές Λισλ καθιστά τη ζωή του μία από τις καλύτερα τεκμηριωμένες της εποχής του.

## Βιογραφία
Ο Αρθούρος Πλανταγενέτης γεννήθηκε μεταξύ 1461 και 1475 στο Καλαί, το οποίο τότε ήταν αγγλική κτήση στη Γαλλία. Απεβίωσε στον Πύργο του Λονδίνου, όπου και είναι θαμμένος. Η ταυτότητα της μητέρας του είναι αβέβαιη. Η πιο πιθανή υποψήφια φαίνεται να είναι η «ακόλαστη κοπέλα» Ελισάβετ Γουέιτ, αν και τα ιστορικά στοιχεία είναι ασαφή σε αυτό το θέμα, και δεν είναι απολύτως σαφές ότι η Γουέιτ διαφέρει από μία άλλη ερωμένη του Εδουάρδου Δ΄, την Ελισάβετ Λούσυ. Μία άλλη πιθανή υποψήφια είναι η Ελισάβετ Σορ. Ο ανάδοχός του ήταν ο Γουλιέλμος ΦιτςΆλαν 16ος κόμης του Άρουντελ.

Πέρασε τα παιδικά του χρόνια στην αυλή τού πατέρα του Εδουάρδου Δ΄. Πώς πέρασε τα νεανικά του χρόνια μετά το τέλος του πατέρα του το 1483, δεν είναι γνωστό. Το 1501 εντάχθηκε στο νοικοκυριό της ετεροθαλούς αδελφής του, της Ελισάβετ της Υόρκης, συζύγου του Εδουάρδου Ζ΄, και μετακόμισε στο νοικοκυριό του Ερρίκου Ζ΄ μετά το τέλος της το 1503. Μετά την άνοδο στο θρόνο του ανιψιού του Ερρίκου Η΄ το 1509, ορίστηκε επίσημα esquire της Σωματοφυλακής του βασιλιά και ήταν στενός σύντροφος του Ερρίκου Η΄ (παρά τη διαφορά ηλικίας).

Το 1514 διορίστηκε ύπατος σερίφης του Χάμσιρ, και έγινε διοικητής του πλοίου *HMS Trinity Sovereign* του αντιναυάρχου, ανερχόμενος σε αντιναύαρχο της Αγγλίας. Το 1519 αυτός και η σύζυγός του, Ελισάβετ βαρόνη Λάιλ, πήραν στην κατοχή τους τις εκτάσεις, που ανήκαν στον πατέρα της (ο αδελφός και η ανιψιά της είχαν αποβιώσει και οι δύο). Το 1520 συνόδευσε τον ανιψιό του Ερρίκο Η΄ Τυδώρ, στο Πεδίο του Χρυσού Υφάσματος.

Στις 25 Απριλίου 1523 ο Αρθούρορος Πλανταγενέτης χρίστηκε υποκόμης Λάιλ. Το 1524 χρίστηκε Ιππότης της Περικνημίδας. Εξελέγη επίσης Ιδιαίτερος Σύμβουλος, Κυβερνήτης του Καλαί και λόρδος Φύλακας των Πέντε Πυλών και διορίστηκε φύλακας του Καλαί μετά το τέλος του Ιωάννη Μπουρσιέ 2ου βαρόνου Μπέρνερς στις 16 Μαρτίου 1533.

## Φύλακας του Καλαί
Οι Επιστολές του Λάιλ υποδηλώνουν ότι ως φύλακας του Καλαί ήταν έντιμος και ευσυνείδητος, αλλά όχι ιδιαίτερα ικανός. Μεταξύ των επιστολών υπάρχει και μία του Τόμας Κρόμγουελ, που τον επιπλήττει, επειδή παραπέμπει ασήμαντα ζητήματα στον βασιλιά και το Συμβούλιο, τον επικρίνει για την αδυναμία του να αρνηθεί μία χάρη σε όποιον του τη ζητήσει, και υπονοεί ότι η κυρίαρχη επιρροή της λαίδης Λάιλ επάνω του τον έχει κάνει περίγελο.

Ωστόσο, το ίδιο το Στέμμα δεν δίστασε να τον προσλάβει σε καθημερινές δουλειές: το 1537, η βασίλισσα Τζέιν Σίμορ, κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης της, ανέπτυξε ένα πάθος για τα ορτύκια, και επειδή τα ορτύκια αφθονούσαν στα έλη γύρω από το Καλαί, ο Λάιλ έπρεπε να αφιερώσει πολύ χρόνο για να τα προμηθεύσει στη Βασίλισσα.

## Φυλάκιση και το τέλος
Το 1540 αρκετά μέλη του οίκου Πλανταγενετών στο Καλαί συνελήφθησαν ως ύποπτοι για προδοσία, με την κατηγορία της συνωμοσίας για την προδοσία της πόλης στους Γάλλους. Οι υποψίες αναπόφευκτα έπεσαν και στον Αρθούρο, ο οποίος ανακλήθηκε στην Αγγλία και τελικά συνελήφθη στις 19 Μαΐου 1540.

Οι πραγματικοί συνωμότες εκτελέστηκαν, αλλά δεν υπήρχαν στοιχεία που να συνδέουν τον Αρθούρο με την πλεκτάνη. Παρ' όλα αυτά, παρέμεινε στον Πύργο του Λονδίνου για δύο χρόνια, μέχρι που ο βασιλιάς αποφάσισε να τον απελευθερώσει. Ωστόσο, όταν έλαβε την είδηση ότι επρόκειτο να απελευθερωθεί, υπέστη καρδιακή προσβολή, και απεβίωσε δύο ημέρες αργότερα. Ο ιστορικός του 18ου αι., Φράνσις Σάνφορντ, σχολίασε: «Το έλεος του Ερρίκου Η' ήταν εξίσου μοιραίο με τις κρίσεις του». 

## Επιστολές Λάιλ
Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στο Καλαί, ο Αρθούρος και η σύζυγός του έπρεπε να διαχειρίζονται μεγάλο μέρος των υποθέσεών τους εκτός Καλαί μέσω αλληλογραφίας. Αντίγραφα 3.000 από αυτές τις επιστολές κατασχέθηκαν, ως αποδεικτικά στοιχεία μετά τη σύλληψη του Αρθούρου. Σώζονται στο Γραφείο Δημόσιων Αρχείων και δημοσιεύθηκαν σε συντομευμένη μορφή ως οι Επιστολές Λάιλ, αποτελώντας μία πολύτιμη ιστορική πηγή για μία κρίσιμη περίοδο στην αγγλική ιστορία.

## Οικογένεια
Ο Άρθουρ Πλανταγενέτ παντρεύτηκε δύο φορές, αποκτώντας παιδιά μόνο από την πρώτη του σύζυγο.

Ο πρώτος γάμος του έγινε στις 12 Νοεμβρίου 1511 με την Ελισάβετ Γκρέυ (απεβ. 1529), κόρη του Εδουάρδου Γκρέυ 1ου υποκόμη Λάιλ (απεβ. 1492). Ήταν χήρα του Εδμόνδου Ντάντλεϋ -ταμία του βασιλιά Ερρίκου Ζ΄- ο οποίος είχε εκτελεστεί το 1510 από τον Ερρίκο Η΄.  Την επόμενη ημέρα ο βασιλιάς παραχώρησε στον Αρθούρο μερικά από τα κτήματα του Ντάντλεϋ, που είχαν περιέλθει στο στέμμα λόγω της διαδοχής του Ντάντλεϋ. Με την Ελισάβετ απέκτησε τρεις κόρες: 
* Φραγκίσκη, παντρεύτηκε δύο φορές: (1) τον θετό αδελφό της Ιωάννη Μπάσετ (1520–1541) από το Άμπερλιη του Ντέβον, γιο της 2ης συζύγου του Αρθούρου από τον 1ο γάμο της, Όνορ Γκρένβιλ (απεβ. 1566)· έπειτα παντρεύτηκε (2) τον Θωμά Μόνκε (π. 1515 – π. 1583)  από το Πόθεριτζ του Ντέβον, από μία αρχαία οικογένεια του Ντέβονσιρ. Ο δισεγγονός της από αυτόν τον γάμο ήταν ο Γεώργιος Μονκ 1ος δούκας του Άλμπεμαρλ (1608–1670). 
* Ελισάβετ, παντρεύτηκε τον σερ Φραγκίσκο Τζόμπσον, βουλευτή του Κόλτσεστερ.
* Μπρίτζετ, παντρεύτηκε τον Γουλιέλμο Κά(ουα)ρντεν  .

Έπειτα το 1529, νυμφεύτηκε, ως 2ος σύζυγός της, την Όνορ Γκρένβιλ (1493–1566), κόρη του σερ Θωμά Γκρένβιλ (απεβ. 1513) από το Στόου στην ενορία του Κίλκχαμπτον στην Κορνουάλη, από τη σύζυγό του Ισαβέλλα Γκίλμπερτ. Ήταν χήρα του σερ Ιωάννη Μπάσετ (1462–1528) από το Άμπερλιη του Ντέβον. Ο Αρθούρος δεν είχε παιδιά με την Όνορ, αλλά βοήθησε στην ανατροφή των παιδιών της, συμπεριλαμβανομένου του Ιωάννη Μπάσετ, ο οποίος έγινε σύζυγος της κόρης του Φραγκίσκης από τον 1ο του γάμο, της Άννας Μπάσετ, φερόμενης ως ερωμένης του Ερρίκου Η΄, και της Ελισάβετ Μπάσετ, μίας βασιλικής κουμπάρας, γνωστής και ως Μαρίας Μπάσετ.

## Οι θυρεοί του

Αρχείο:Arms_of_Arthur_Plantagenet,_1st_Viscount_Lisle.svg|εναλλ.=Arms before his first marriage (1511)| Ο θυρεός πριν από τον 1ο του γάμο (1511).
Αρχείο:Arms_of_Arthur_Plantagenet,_1st_Viscount_Lisle_(after_1511).svg|εναλλ.=Arms after his first marriage (1511)| Ο θυρεός μετά τον 1ο του γάμο (1511).
Αρχείο:Coat_of_arms_of_Arthur_Plantagenet,_viscount_Lisle.svg|εναλλ.=Coat of arms with the genet and Planta genista crest| Οικόσημο με τον *κλάδο σπάρτου* (planta genista) των Πλανταγενετών επάνω στην περικεφαλαία.


## Αναφορές

## Πηγές
* 
* 
* 
* Vivian, Lt.Col. J.L., (Ed.) *The Visitations of the County of Devon: Comprising the Heralds' Visitations of 1531, 1564 & 1620*, Exeter, 1895.

## Περαιτέρω ανάγνωση
* 
*  (This is a reprint of the forward to Byrne's collection of the letters)
* 

Κατηγορία:Υιοί βασιλέων
Κατηγορία:Τάγμα της Περικνημίδας
Κατηγορία:Οίκος της Υόρκης