Άνοια με σωμάτια Lewy

Η **άνοια με σωμάτια Lewy** **(DLB)** είναι ένας τύπος άνοιας που συνοδεύεται από αλλαγές στον ύπνο, στη συμπεριφορά, στη σκέψη, στην κίνηση και στις αυτόματες λειτουργίες του σώματος. Η απώλεια μνήμης δεν αποτελεί πάντοτε πρώιμο σύμπτωμα. Η ασθένεια επιδεινώνεται με την πάροδο του χρόνου και συνήθως διαγιγνώσκεται όταν η γνωστική φθορά προκαλεί προβλήματα στην κανονική καθημερινή λειτουργία. Η καρδιακή λειτουργία και κάθε στάδιο της γαστρεντερικής λειτουργίας - από το μάσημα έως την αφόδευση - ενδέχεται να επηρεαστούν, με τη δυσκοιλιότητα να είναι ένα από τα πιο κοινά συμπτώματα. Μπορεί επίσης να παρουσιαστεί ορθοστατική υπόταση. Ενδέχεται να επηρεάσει τη συμπεριφορά. Αλλαγές διάθεσης όπως η κατάθλιψη και η απάθεια είναι συνηθισμένες.

Η ακριβής αιτία είναι άγνωστη,  αλλά σχετίζεται με εκτεταμένες εναποθέσεις μη φυσιολογικών πρωτεϊνικών συσσωματωμάτων στους νευρώνες του προσβεβλημένου εγκεφάλου. Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν οικογενειακό ιστορικό, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις υπάρχει κληρονομικότητα. Γνωστά ως σωμάτια Lewy (ανακαλύφθηκαν το 1912 από τον Frederic Lewy)  και νευρίτες Lewy, αυτά τα συσσωματώματα επηρεάζουν τόσο το κεντρικό νευρικό σύστημα όσο και το αυτόνομο νευρικό σύστημα. Η συμπεριφορική διαταραχή σε στάδιο ύπνου REM (RBD) - στην οποία οι άνθρωποι χάνουν τη μυϊκή ατονία που συνήθως υπάρχει κατά τη διάρκεια του σταδίου ύπνου REM και αναπαριστούν σωματικά το περιεχόμενο των ονείρων τους - αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό. Η RBD μπορεί να παρουσιαστεί χρόνια ή δεκαετίες προτού εμφανιστούν άλλα συμπτώματα. Άλλα κύρια χαρακτηριστικά είναι οι οπτικές ψευδαισθήσεις, οι αξιοσημείωτες διακυμάνσεις στην προσοχή ή στην εγρήγορση και ο παρκινσονισμός (βραδύτητα στις κινήσεις, δυσκολία στη βάδιση ή δυσκαμψία). Διάγνωση βάσει ενδείξεων μπορεί να γίνει εάν υπάρχουν αρκετά χαρακτηριστικά της νόσου ή βιοδείκτες. Η διάγνωσή της μπορεί να περιλαμβάνει αιματολογικές εξετάσεις, νευροψυχολογικά τεστ, ιατρική απεικόνιση και μελέτη ύπνου. Για την οριστική διάγνωση απαιτείται συνήθως νεκροψία. Μαζί με την άνοια της νόσου του Πάρκινσον, η DLB είναι μία από τις δύο άνοιες σωματίων Lewy.

Δεν υπάρχει θεραπεία ή φάρμακο για την ανακοπή της εξέλιξης της νόσου,  και στα τελευταία στάδια της DLB οι άνθρωποι μπορεί να μην είναι σε θέση να φροντίσουν τον εαυτό τους. Οι θεραπείες στοχεύουν στην ανακούφιση ορισμένων συμπτωμάτων και στη μείωση του φορτίου των φροντιστών. Φάρμακα όπως η δονεπεζίλη και η ριβαστιγμίνη είναι αποτελεσματικά για τη βελτίωση της γνωστικής και της συνολικής λειτουργίας, ενώ η μελατονίνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων που σχετίζονται με τον ύπνο. Τα Αντιψυχωσικά φάρμακα συνήθως αποφεύγονται, ακόμη και για τις παραισθήσεις, καθώς οι σοβαρές και απειλητικές για τη ζωή ανεπιθύμητες ενέργειες εμφανίζονται σε σχεδόν τα μισά άτομα με DLB, και η χρήση τους ενδέχεται να οδηγήσει στον θάνατο.  Η διαχείριση των πολλών διαφορετικών συμπτωμάτων είναι δύσκολη, καθώς περιλαμβάνει πολλές ειδικότητες και εκπαίδευση των φροντιστών.

Η DLB είναι μια συχνή μορφή άνοιας, ωστόσο ο αριθμός των προσβεβλημένων ατόμων δεν είναι γνωστός με ακρίβεια, ενώ πολλές φορές γίνεται λάθος διάγνωση. Συνήθως εμφανίζεται μετά την ηλικία των πενήντα ετών και οι πάσχοντες ζουν περίπου οκτώ χρόνια μετά τη διάγνωση. Η ασθένεια περιγράφηκε για πρώτη φορά το 1976 από τον Kenji Kosaka.

## Αναφορές