Μελίκ Μεχμέντ Γκαζί

Ο **Μελίκ Μεχμέντ**, *Melik Mehmed*, στις βυζαντινές πηγές: Μελήκις Μαχαμάτης, ή Μουχαμάντ Γκαζί, (απεβ. το 1142) ήταν ο 4ος ηγεμόνας των Δανισμενδιδών.

## Ο βίος του

### Πρώιμη ζωή
Ο Μεχμέτ ήταν ένας από τους γιους του Δανισμενδίδη Εμίρ Γκαζί. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας τού πατέρα του, ο Μεχμέτ υπηρέτησε υπό τον πατέρα του σε διάφορες στρατιωτικές εκστρατείες, εμφανιζόμενος για πρώτη φορά το 1124, όταν ο νεαρός Μεχμέτ κατέλαβε τη σημαντική πόλη Μελιτηνή (Μαλάτεια) για λογαριασμό τού πατέρα του. Το 1127 ο ίδιος ο Μεχμέτ συνελήφθη από τον Αρμένιο πρίγκιπα Θόρο Β΄ και τον Σελτζούκο πρίγκιπα Αράμπ, οι οποίοι φυλάκισαν τον Μεχμέτ στην πρωτεύουσά του, την Άγκυρα, πριν ο πατέρας του καταλάβει την πόλη σε πολιορκία, απελευθερώνοντας τον Μεχμέτ. 

### Η βασιλεία
Ο Μεχμέτ διαδέχθηκε αργότερα τον πατέρα του ως μελίκ (*βασιλιάς*) μετά το τέλος τού τελευταίου το 1134, αλλά σύντομα επλήγει από εξεγέρσεις των δύο αδελφών του, Γιαγκί και Αΐν αλ-Ντάουλα.  Νιώθοντας την αδυναμία, ο Ρωμαίος Αυτοκράτορας Ιωάννης Β΄ Κομνηνός εκστράτευσε εναντίον του Μεχμέτ τον χειμώνα του 1135, και κατέλαβε την πόλη Κασταμώνα, αλλά ο Μεχμέτ κατάφερε να αποτρέψει περαιτέρω απώλειες, πείθοντας τον κουνιάδο του, τον σουλτάνο του Ικονίου Μεσούντ Α΄, να εγκαταλείψει τη συμμαχία του με τον Ιωάννη Β΄. 

Μέχρι το 1137 ο Μωάμεθ είχε σταθεροποιήσει το βασίλειό του, και ετοίμασε μία εκστρατεία για να επεκτείνει την επικράτειά του σε βάρος του Ιωάννη Β', υιοθετώντας τον τίτλο «μέγας μελίκης πάσης Ρωμανίας και Ανατολής», για να συμβολίσει την αξίωσή του στα Ρωμαϊκά εδάφη στη Μ. Ασία. Αρχικά ο Μεχμέτ ανανέωσε τη συμμαχία Δανισμενδιδών-Σελτζούκων, νυμφεύοντας τον 2ο γιο του, Μελίκ Ζιουνούν Ντουλ Νουν, με μία κόρη του Μεσούντ Α΄. Στη συνέχεια, επιτέθηκε στους Σταυροφόρους υπηκόους του Ρωμαίου Αυτοκράτορα στο Μαράς, αλλά δεν κατάφερε να σημειώσει σημαντικά εδαφικά κέρδη. Αφού υποχώρησε βόρεια, ο Ιωάννης Β΄, που βρισκόταν εκείνη την εποχή στην Αντιόχεια, έσπευσε να βοηθήσει τον υπήκοό του, καταλαμβάνοντας το βασικό φρούριο Καπνισκέρτι από τον Μεχμέτ.  Για το επόμενο έτος, μία Αρμενική πηγή αναφέρει, ότι ο Μωάμεθ εκστράτευσε ξανά στην Κιλικία. 

Η τύχη του Μεχμέτ αντιστράφηκε μετά την επιστροφή του Αυτοκράτορα στην Κωνσταντινούπολη το 1139. Οι δυνάμεις των Δανισμενδιδών εισέβαλαν ταυτόχρονα στη Βιθυνία και την Κιλικία και ο Μεχμέτ ανακατέλαβε το Καπνισκέρτι, καθώς και ένα άλλο φρούριο, τη Βάχα.  Μέχρι το τέλος του έτους, ο Ιωάννης Β΄ είχε επιστρέψει στη Μ. Ασία, αλλά μία πύρρεια νίκη εναντίον της μεγαλύτερης δύναμης του Μεχμέτ τον Φεβρουάριο του 1140 σήμαινε ότι ο Αυτοκράτορας έπρεπε να επιστρέψει ξανά στην Κωνσταντινούπολη, για να ανασυγκροτήσει τον στρατό του. 

### Το τέλος
Ο Μεχμέτ απεβίωσε στις 6 Δεκεμβρίου 1142, πριν ο Ιωάννης Β΄ Κομνηνός προλάβει να ξεκινήσει την επόμενη εισβολή του, με τον ίδιο τον Αυτοκράτορα να αποβιώνει τον επόμενο Απρίλιο. Τον Μεχμέτ διαδέχθηκε ως *μελίκ* ο 2ος γιος του, Ντουλ Νουν, αλλά ξεκίνησε ξανά εμφύλιος πόλεμος μεταξύ των Δανισμενδιδών, καθώς οι αδελφοί του Μεχμέτ και άλλοι γιοι αρνήθηκαν να αναγνωρίσουν τον διορισμό του Ντουλ Νουν. 

Το σώμα του Μεχμέτ μουμιοποιήθηκε. Το Κιουμπέτ του βρίσκεται στο Μελιγκαζί, στην Καισάρεια. Η μούμια του βανδαλίστηκε το 1935, κόβοντας το ένα του χέρι. Το 1978 η μούμια κάηκε εν μέρει. 

## Αναφορές

## Βιβλιογραφία
* Lau, Maximilian CG (2023). *Αυτοκράτορας Ιωάννης Β΄ Κομνηνός: Ανακατασκευή της Νέας Ρώμης 1118-1143* . Oxford University Press. ISBN&nbsp;

Κατηγορία:Δανισμενδίδες