Φυλετική υγιεινή

μικρογραφία|Διεθνής Έκθεση Υγιεινής, 1911 (γερμν. Internationale Hygiene-Ausstellung Dresden 1911), προωθητική αφίσα
[μικρογραφία|Αφίσα για την Συνέλευση Υγιεινής (Hygiener Kongress), του 1912, στο [Αμβούργο]]
Ο όρος **φυλετική υγιεινή** χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει μια προσέγγιση της ευγονικής στις αρχές του 20ού αιώνα, η οποία βρήκε την πιο εκτεταμένη εφαρμογή της στην εθνοσοσιαλιστική Γερμανία (ναζιστική ευγονική). Χαρακτηριζόταν από προσπάθειες αποφυγής της ανάμειξης φυλών, αναλογικά με έναν εκτροφέα ζώων που επιδιώκει καθαρόαιμα ζώα. Αυτό συχνά κινητοποιούνταν από την πίστη στην ύπαρξη μιας φυλετικής ιεραρχίας και τον συναφή φόβο ότι οι «κατώτερες φυλές» θα «μολύνουν» μια «ανώτερη» φυλή. Όπως οι περισσότεροι ευγονιστές εκείνης της εποχής, οι υποστηρικτές της φυλετικής υγιεινής πίστευαν ότι η έλλειψη ευγονικής θα οδηγούσε σε ταχεία κοινωνική παρακμή, στη φθορά του πολιτισμού μέσω της διάδοσης κατώτερων χαρακτηριστικών.

## Ανάπτυξη της θεωρίας
Ο Γερμανός ευγονιστής Άλφρεντ Πλόετζ (Alfred Ploetz) εισήγαγε τον όρο «φυλετική υγιεινή» (*Rassenhygiene*) το 1895 στο έργο του *Grundlinien einer Rassenhygiene* (Βασικές Αρχές της Φυλετικής Υγιεινής). Συζήτησε τη σημασία της αποφυγής «αντιεκλεκτικών δυνάμεων», όπως ο πόλεμος, η συγγενής αναπαραγωγή, η δωρεάν υγειονομική περίθαλψη για τους φτωχούς, το αλκοόλ και οι σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες. Στην αρχική του μορφή, ενδιαφερόταν περισσότερο για τη μείωση του ποσοστού γεννήσεων στο γερμανικό κράτος και τον αυξανόμενο αριθμό ψυχικά ασθενών και ατόμων με αναπηρία σε κρατικά ιδρύματα (και το κόστος τους για το κράτος) παρά για το «εβραϊκό ζήτημα» και τη «παρακμή της νορδικής φυλής» (Entnordung), που θα κυριαρχούσαν στη φιλοσοφία του στη Γερμανία από τη δεκαετία του 1920 μέχρι τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Κατά τα τελευταία χρόνια του 19ου αιώνα, οι Γερμανοί υποστηρικτές της φυλετικής υγιεινής Άλφρεντ Πλόετζ και Βίλχελμ Σάλλμαγιερ (Wilhelm Schallmayer) θεωρούσαν ορισμένα άτομα κατώτερα και αντιτίθεντο στην ικανότητά τους να αναπαράγονται. Αυτοί οι θεωρητικοί πίστευαν ότι όλες οι ανθρώπινες συμπεριφορές, συμπεριλαμβανομένου του εγκλήματος, του αλκοολισμού και του διαζυγίου, προκαλούνταν από τη γενετική.

## Εθνοσοσιαλιστική Γερμανία
αριστερά|μικρογραφία|Η Έβα Τζάστιν (Eva Justin) ελέγχει τα χαρακτηριστικά προσώπου μιας τσιγγάνας στο πλαίσιο των φυλετικών της μελέτων
 
Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1930 και του 1940, ινστιτούτα στην εθνοσοσιαλιστική Γερμανία μελετούσαν τη γενετική, δημιούργησαν γενετικά μητρώα και ερεύνησαν δίδυμους. Οι εθνοσοσιαλιστές επιστήμονες επίσης μελετούσαν το αίμα και ανέπτυξαν θεωρίες για τη φερόμενη φυλετική ιδιαιτερότητα των ομάδων αίματος, με στόχο να διακρίνουν έναν «Αρείο» από έναν Εβραίο εξετάζοντας το αίμα τους. Στη δεκαετία του 1940, ο Γιόζεφ Μένγκελε, γιατρός των Σούτσταφελ(SS), παρείχε ανθρώπινα υπολείμματα που είχαν ληφθεί από το Άουσβιτς – αίμα, άκρα και άλλα μέρη σώματος – για να μελετηθούν στα ινστιτούτα. Αξιοποιώντας τη φυλετική υγιεινή ως δικαιολογία, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν κρατούμενους από το Άουσβιτς και άλλα στρατόπεδα συγκέντρωσης ως υποκείμενα για πειράματα σε ανθρώπους.

Οι θεωρίες για τη φυλετική υγιεινή οδήγησαν σε ένα εκτεταμένο πρόγραμμα στείρωσης, με στόχο την εξάλειψη εκείνων που οι εθνοσοσιαλιστές θεωρούσαν ως ασθένειες επιβλαβείς για τον ανθρώπινο πληθυσμό. Οι στείρες, σύμφωνα με τη λογική των Ναζί, δεν θα μεταδίδουν τις ασθένειες τους στα παιδιά τους. Ο Νόμος περί Στειρώσεων, που ψηφίστηκε στις 14 Ιουλίου 1933, γνωστός και ως Νόμος για την Πρόληψη της Αναπαραγωγής Ατόμων με Κληρονομικές Ασθένειες (*Gesetz zur Verhütung erbkranken Nachwuchses*), προέβλεπε τη στείρωση οποιουδήποτε ατόμου με γενετικά καθορισμένη ασθένεια. Ο Νόμος περί Στειρώσεων συντάχθηκε από μερικούς από τους κορυφαίους υποστηρικτές της φυλετικής υγιεινής της Γερμανίας, συμπεριλαμβανομένων των: Φριτς Λεντς, Άλφρεντ Πλόετζ, Έρνστ Ρούντιν, Χάινριχ Χίμλερ, Γκέρχαρντ Βάγκνερ και Φριτς Τύσεν. Ο Ρόμπερτ Ν. Πρόκτορ (Robert N. Proctor) έχει δείξει ότι η λίστα των ασθενειών που στόχευε να εξαλείψει ο νόμος περιλάμβανε «νοητική καθυστέρηση, σχιζοφρένεια, μανιοκατάθλιψη, επιληψία, νόσος του Χάντινγκτον, κληρονομική τύφλωση και "σοβαρό αλκοολισμό"». Ο εκτιμώμενος αριθμός των πολιτών που στειρώθηκαν στη ναζιστική Γερμανία κυμαίνεται από 350.000 έως 400.000. Ως αποτέλεσμα του Νόμου περί Στειρώσεων, η ιατρική της στείρωσης και η έρευνα σύντομα έγιναν μία από τις μεγαλύτερες ιατρικές βιομηχανίες.
μικρογραφία|Ο Άλφρεντ Πλόετζ εισήγαγε τον όρο «φυλετική υγιεινή» το 1895
Στην ναζιστική προπαγάνδα, ο όρος «φυλή» χρησιμοποιούνταν συχνά εναλλακτικά για να σημαίνει τον «Αρείο» ή Γερμανικό «Υπεράνθρωπο» (Übermenschen), που υποτίθεται ότι αντιπροσώπευε μια ιδανική και καθαρή κυρίαρχη φυλή βιολογικά ανώτερη από όλες τις άλλες φυλές. Τη δεκαετία του 1930, υπό τον ευγονιστή Έρνστ Ρούντιν (Ernst Rüdin), η εθνικοσοσιαλιστική ιδεολογία υιοθέτησε αυτή τη χρήση της «φυλετικής υγιεινής», η οποία απαιτούσε την καθαρότητα της Αρείου φυλής και καταδίκαζε την ανάμειξη φυλών. Αυτή η πίστη στη σημασία της γερμανικής φυλετικής καθαρότητας συχνά αποτελούσε τη θεωρητική βάση για τις πολιτικές των Ναζί περί φυλετικής ανωτερότητας και μετέπειτα γενοκτονίας. Οι πολιτικές άρχισαν το 1935, όταν οι Εθνικοσοσιαλιστές ψήφισαν τους Νόμους της Νυρεμβέργης, που θεσμοθέτησαν τη φυλετική καθαρότητα απαγορεύοντας τις σεξουαλικές σχέσεις και τους γάμους μεταξύ Αρείων και μη Αρείων, γνωστά ως Rassenschande (φυλετική ντροπή).
[δεξιά|μικρογραφία|258x258εσ|Νεαρός από τον Ρηνανία που ταξινομήθηκε ως [Μπάσταρδο της Ρηνανίας και κληρονομικά ανίκανος σύμφωνα με το εθνοσοσιαλιστικό καθεστώς λόγω της μεικτής φυλετικής καταγωγής του]]
Οι υποστηρικτές της φυλετικής υγιεινής διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στο Ολοκαύτωμα, την προσπάθεια του γερμανικού εθνικοσοσιαλιστικού καθεστώτος να καθαρίσει την Ευρώπη από Εβραίους, τσιγγάνους, Σλάβους, μαύρους, μιγάδες και άτομα με σωματικές ή νοητικές αναπηρίες. Στο πρόγραμμα ευθανασίας Aktion T4, ο Χίτλερ διέταξε τη δολοφονία ψυχικά ασθενών μέσω ευθανασίας υπό το πρόσχημα θανάτων από εγκεφαλικά επεισόδια και ασθένειες. Οι μέθοδοι και ο εξοπλισμός που είχαν χρησιμοποιηθεί για τη δολοφονία χιλιάδων ψυχικά ασθενών μεταφέρθηκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, επειδή τα υλικά και οι πόροι που απαιτούνταν για την αποδοτική δολοφονία μεγάλου αριθμού ανθρώπων υπήρχαν και είχαν αποδειχθεί επιτυχείς. Οι νοσοκόμες και το προσωπικό που είχαν βοηθήσει και εκτελέσει τις δολοφονίες μετακινήθηκαν μαζί με τα θαλάμους αερίων στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, τα οποία κατασκευάζονταν για να μπορεί να επαναληφθεί η μαζική δολοφονία επανειλημμένα.
[μικρογραφία|Άτομα της φυλής Χερέρο αλυσοδεμένοι από τους γερμανούς κατακτητές τους κατά τη διάρκεια της επαναστάσης του 1904 στην [Γερμανική Νοτιοδυτική Αφρική]]
Οι γιατροί που διεξήγαγαν πειράματα σε κρατούμενους στα στρατόπεδα συγκέντρωσης ειδικεύονταν στη φυλετική υγιεινή και χρησιμοποιούσαν την υποτιθέμενη επιστήμη για να στηρίξουν τα ιατρικά τους πειράματα. Ορισμένα πειράματα χρησιμοποιούνταν για γενική ιατρική έρευνα, π.χ. με ένεση γνωστών ασθενειών σε κρατούμενους για τη δοκιμή εμβολίων ή πιθανών θεραπειών. Άλλα πειράματα χρησιμοποιούνταν για να προωθήσουν τη στρατιωτική στρατηγική των Γερμανών, π.χ. βάζοντας κρατούμενους σε θαλάμους κενού για να δουν τι θα συνέβαινε στο σώμα των πιλότων σε μεγάλο υψόμετρο ή βυθίζοντας κρατούμενους σε παγωμένο νερό για να δουν πόσο θα επιβίωναν και ποια υλικά θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να παρατείνουν τη ζωή πιλότων που καταρρίπτονταν πάνω από τη Μάγχη. Οι πρόδρομοι αυτής της αντίληψης ήταν νωρίτερα ιατρικά πειράματα που είχαν πραγματοποιηθεί από Γερμανούς γιατρούς σε Αφρικανούς αιχμαλώτους πολέμου σε στρατόπεδα συγκέντρωσης στη Ναμίμπια κατά τη γενοκτονία των φυλών των Χερέρο και των Ναμά.[6]

Ένα βασικό στοιχείο του Εθνικοσοσιαλισμού ήταν η έννοια της φυλετικής υγιεινής και αναβαθμίστηκε στη βασική φιλοσοφία της γερμανικής ιατρικής κοινότητας, αρχικά από ενεργούς γιατρούς εντός του ιατρικού επαγγέλματος, ιδιαίτερα μεταξύ ψυχιάτρων. Αυτό αργότερα κωδικοποιήθηκε και θεσμοθετήθηκε κατά την άνοδο των Ναζί στην εξουσία το 1933, κατά τη διαδικασία της Gleichschaltung («συντονισμός» ή «ενότητα»), που ενοποιούσε το ιατρικό και ψυχιατρικό επάγγελμα σε αυστηρή ιεραρχία με ηγεσία εγκριμένη από τους Εθνικοσοσιαλιστές στην κορυφή.

Το σχέδιο για τη στάση του Ναζισμού απέναντι σε άλλες φυλές γράφτηκε από τους Έρβιν Μπάουρ (Erwin Baur), Φριτς Λεντς (Fritz Lenz) και Ούγκεν Φίσερ (Eugen Fischer) και δημοσιεύθηκε με τον τίτλο *Human Heredity Theory and Racial Hygiene* (1936).

## Μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο
Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η ιδέα της «φυλετικής υγιεινής» καταδικάστηκε ως μη επιστημονική από πολλούς, αλλά συνέχισαν να υπάρχουν υποστηρικτές και εφαρμοστές της ευγονικής ακόμη και μετά την ευρεία συνειδητοποίηση της φύσης της ναζιστικής ευγονικής. Μετά το 1945, υποστηρικτές της ευγονικής περιλάμβαναν τον Τζούλιαν Χάξλεϊ (Julian Huxley) και τη Μαρί Στόπες (Marie Stopes), αλλά συνήθως αφαιρούσαν ή υποβάθμιζαν τις φυλετικές πτυχές των θεωριών τους. 

## Δείτε επίσης

* Απαρτχάιντ
* Εθνικοσοσιαλισμός

## Παραπομπές


## Βιβλιογραφία
* Glad, John (2008). ''Future Human Evolution: Eugenics in the Twenty-First Century''. Hermitage Publishers.
* Joseph, J. (2004). ''The Gene Illusion: Genetic Research in Psychiatry and Psychology Under the Microscope''. New York: Algora. (2003 United Kingdom Edition by PCCS Books)
* Joseph, J. (2006).  ''The Missing Gene: Psychiatry, Heredity, and the Fruitless Search for Genes''. New York: Algora  
* Paul, Diane B. (1995). *Controlling Human Heredity, 1865 to the Present.* New Jersey: Humanities Press  
* Proctor, Robert (1988). *Racial Hygiene: Medicine Under the Nazis.* Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. ISBN&nbsp;.

Κατηγορία:Επιστημονικός ρατσισμός
Κατηγορία:Ναζιστικές έννοιες
Κατηγορία:Ευγονική