Λιβεράλια

μικρογραφία|300x300εσ|Δηνάριος με Λίμπερ και Λίμπερα
Στην αρχαία ρωμαϊκή θρησκεία, τα **Λιβεράλια** (17 Μαρτίου) ήταν η γιορτή του Λίμπερ Πάτερ και της συζύγου του, Λίμπερα. Οι Ρωμαίοι γιόρταζαν τα Λιβεράλια με θυσίες, πομπές, άσεμνα και άξεστα τραγούδια και μάσκες που κρέμονταν σε δέντρα.

Η γιορτή γιόρταζε την ωρίμανση των νεαρών αγοριών στην ανδρική ηλικία. Τα αγόρια της Ρώμης, στην ηλικία των 15-16 ετών, αφαιρούσαν την *bulla praetexta*, ένα κούφιο φυλαχτό από χρυσό ή δέρμα, το οποίο οι γονείς τοποθετούσαν γύρω από τον λαιμό των παιδιών για να διώξουν τα κακά πνεύματα. 

Στην τελετή των Λιβεραλίων, οι νεαροί άνδρες μπορούσαν να τοποθετήσουν την *bulla* σε ένα βωμό (με μια τούφα μαλλιών ή την τρίχα από το πρώτο ξύρισμα τοποθετημένη μέσα) και να την αφιερώσουν στους Λάρητες, τους θεούς του νοικοκυριού και της οικογένειας. Οι μητέρες συχνά ανακτούσαν την πεταμένη bulla και την κρατούσαν μακριά από δεισιδαιμονίες. Εάν ο γιος ποτέ πετύχαινε δημόσιο θρίαμβο, η μητέρα μπορούσε να επιδείξει την bulla για να αποτρέψει οποιοδήποτε κακό, που θα μπορούσαν να επιθυμήσουν στον γιο ζηλόφθονοι άνθρωποι.

Ο εορτασμός είχε σκοπό να τιμήσει τον Λίμπερ Πάτερ, έναν αρχαίο θεό της γονιμότητας και του κρασιού (όπως ο Βάκχος, η ρωμαϊκή εκδοχή του ελληνικού θεού Διονύσου). Ο Λίμπερ Πάτερ ήταν επίσης θεός της βλάστησης, υπεύθυνος για την προστασία των σπόρων. Και πάλι, όπως και ο Διόνυσος, είχε γυναίκες ιέρειες, αλλά ήταν μεγαλύτερες σε ηλικία γυναίκες. Φορώντας στεφάνια από κισσό, έφτιαχναν ειδικά γλυκά, ή *λίμπια*, από λάδι και μέλι, τα οποία οι περαστικοί πιστοί τις έβαζαν να θυσιάσουν για λογαριασμό τους.

Με την πάροδο του χρόνου, αυτή η γιορτή εξελίχθηκε και περιελάμβανε τη θεά Λίμπερα και η γιορτή χωρίστηκε έτσι ώστε ο Λίμπερ να κυβερνά τον αρσενικό σπόρο και η Λίμπερα τον θηλυκό. Ο Οβίδιος στο ημερολόγιό του για την εορτή αναγνωρίζει τη Λίμπερα ως την ουράνια εκδήλωση της Αριάδνης. 

Η τελετή ήταν μια «αγροτική» τελετή. Η πομπή περιλάμβανε έναν μεγάλο φαλλό, τον οποίο οι πιστοί κουβαλούσαν σε όλη την ύπαιθρο για να φέρουν την ευλογία της γονιμότητας στη γη και τους ανθρώπους και να προστατεύσουν τις καλλιέργειες από το κακό. Στο τέλος της πομπής, μια ενάρετη και σεβαστή οικοδέσποινα τοποθετούσε ένα στεφάνι πάνω στον φαλλό.

Η Πομπή των Αργείων, που γιορταζόταν στις 16 και 17 Μαρτίου, σχετιζόταν με τα Λιβεράλια. Οι *Αργείοι* ήταν 27 ιερά, που δημιουργήθηκαν από τους *Νούμινα*, πολύ ισχυρούς θεούς χωρίς μορφή ή πρόσωπο, που βρίσκονταν σε όλες τις περιοχές της Ρώμης. Ωστόσο, οι σύγχρονοι μελετητές δεν έχουν ανακαλύψει τη σημασία ή τη χρήση τους. Στον εορτασμό, 30 φιγούρες πλάθονταν από βούρλα σε σχήματα που έμοιαζαν με ανθρώπους. Αργότερα μέσα στο έτος, τις έριχναν στα ποτάμια. Η προέλευση αυτής της γιορτής δεν είναι βέβαιη, αλλά πολλοί μελετητές πιστεύουν ότι μπορεί να ήταν μια τελετουργική προσφορά, που αποσκοπούσε στον κατευνασμό και τον έπαινο του Νουμά και ότι πιθανότατα αντιπροσώπευαν τις τριάντα παλαιότερες ρωμαϊκές κουρίες ή πιθανώς τις 30 λατινικές πόλεις. Άλλοι αρχαίοι μελετητές έγραψαν ότι η χρήση των εικονιδίων με βούρλα είχε σκοπό να αποτρέψει τους εορτάζοντες από την ανθρωποθυσία, η οποία γινόταν προς τιμήν του Σατούρνους. Ορισμένα ιστορικά έγγραφα δείχνουν ότι οι *αργοί* (οι ιεροί τόποι) πήραν τα ονόματά τους από τους αρχηγούς που ήρθαν με τον Ηρακλή, τον Αργείο, στη Ρώμη και στη συνέχεια κατέλαβαν τον Καπιτωλίνο λόφο. Δεν υπάρχει τρόπος προς το παρόν να επαληθευτεί αυτή η πληροφορία, αλλά συμπίπτει με την πεποίθηση ότι η Ρώμη ιδρύθηκε από τους Πελασγούς και το όνομα Άργος συνδέεται με αυτήν την ομάδα.

## Παραπομπές

## Δείτε επίσης

* Εν άστει Διονύσια

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* The bulla praetexta
Κατηγορία:Έθιμα Μαρτίου
Κατηγορία:Αρχαίες ρωμαϊκές εορτές