Κοκαΐνη

Η **κοκαΐνη** (επιστημονικά γνωστή ως **βενζοϋλομεθυλεκγονίνη**) είναι κρυσταλλικό τροπανιοειδές αλκαλοειδές που λαμβάνεται από τα φύλλα του φυτού κόκα. Το όνομά της προέρχεται από το όνομα του φυτού μαζί με την αλκαλοειδή κατάληξη *-ίνη*, σχηματίζοντας την *κοκαΐνη*. Δρα ως τονωτικό του κεντρικού νευρικού συστήματος και καταπιεστικό όρεξης. Συγκεκριμένα, πρόκειται για έναν αναστολέα επαναπρόσληψης σεροτονίνης-νορεπινεφρίνης-ντοπαμίνης, που μεσολαβεί στη λειτουργικότητα των ανωτέρω ως εξωγενή πρόσδεμα-μεταφορέας κατεχολαμινών. Εξαιτίας του τρόπου που επηρεάζει τη μεσομεταιχμιακή οδό ανταμοιβής, η κοκαΐνη είναι εξόχως εθιστική ουσία.

Η κατοχή της, η καλλιέργειά της και η διανομή της είναι παράνομες για μη φαρμακευτικούς και μη κυβερνητικά κυρωμένους σκοπούς σε όλα σχεδόν τα μέρη του κόσμου. Αν και η ελεύθερη εμπορευματοποίηση της είναι παράνομη και τιμωρείται σοβαρά σε όλες σχεδόν τις χώρες, σε όλο τον κόσμο η χρήση της εξακολουθεί να είναι διαδεδομένη σε πολλά κοινωνικά, πολιτιστικά, και προσωπικά περιβάλλοντα.

## Χρήσεις

### Ιατρικές
μικρογραφία|left|Υδροχλωρική κοκαΐνη
Η τοπική κοκαΐνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως τοπικός μουδιαστικός παράγοντας για να βοηθήσει σε επώδυνες επεμβάσεις στο στόμα ή τη μύτη.

Η κοκαΐνη χρησιμοποιείται κυρίως στη χειρουργική επέμβαση ρινικών και δακρυϊκών πόρων. Τα κύρια μειονεκτήματα αυτής της χρήσης είναι οι παρενέργειες της κοκαΐνης, όπως καρδιαγγειακή τοξικότητα, γλαύκωμα και διαστολή των κορών. Η φαρμακευτική χρήση κοκαΐνης έχει μειωθεί καθώς άλλα συνθετικά τοπικά αναισθητικά όπως η βενζοκαΐνη, η προπαρακαΐνη, η λιδοκαΐνη και η τετρακαΐνη χρησιμοποιούνται πλέον πιο συχνά. Εάν η αγγειοσυστολή είναι επιθυμητή για μια εγχείρηση (καθώς μειώνει την αιμορραγία), το αναισθητικό συνδυάζεται με αγγειοσυσταλτικό όπως η φαινυλεφρίνη ή η επινεφρίνη. Μερικοί ειδικοί ωτορινολαρυγγολόγοι (ΩΡΛ) χρησιμοποιούν περιστασιακά κοκαΐνη στο πλαίσιο της πρακτικής κατά την εκτέλεση διαδικασιών όπως η ρινική καυτηρίαση. Σε αυτή την περίπτωση η διαλυμένη κοκαΐνη εμποτίζεται σε μια μπάλα από βαμβάκι, η οποία τοποθετείται στο ρουθούνι για 10-15&nbsp;λεπτά πριν από τη διαδικασία, εκτελώντας έτσι τον διπλό ρόλο να μουδιάζει την περιοχή που θα καυτηριαστεί και αγγειοσυστολή. Ακόμη και όταν χρησιμοποιείται με αυτόν τον τρόπο, μέρος της χρησιμοποιημένης κοκαΐνης μπορεί να απορροφηθεί μέσω του στοματικού ή ρινικού βλεννογόνου και να δώσει συστηματικά αποτελέσματα.  Μια εναλλακτική μέθοδος χορήγησης για χειρουργική επέμβαση ΩΡΛ αναμιγνύεται με αδρεναλίνη και όξινο ανθρακικό νάτριο.

Η υδροχλωρική κοκαΐνη (**Goprelto**), ένας τοπικός αναισθητικός εστέρας, εγκρίθηκε για ιατρική χρήση στις Ηνωμένες Πολιτείες τον Δεκέμβριο του 2017 και ενδείκνυται για την εισαγωγή τοπικής αναισθησίας των βλεννογόνων μεμβρανών για διαγνωστικές διαδικασίες και χειρουργικές επεμβάσεις πάνω ή μέσω των ρινικών κοιλοτήτων των ενηλίκων. Η υδροχλωρική κοκαΐνη (**Numbrino**) εγκρίθηκε για ιατρική χρήση στις Ηνωμένες Πολιτείες τον Ιανουάριο του 2020.

Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες σε άτομα που έλαβαν Goprelto είναι πονοκέφαλος και επίσταξη. Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες σε άτομα που έλαβαν Numbrino είναι υπέρταση και ταχυκαρδία.

### Ψυχαγωγικές
μικρογραφία|αριστερά| Γραμμές κοκαΐνης που παρασκευάζονται για εμφύσηση
Η κοκαΐνη είναι ισχυρό διεγερτικό του νευρικού συστήματος. Τα αποτελέσματά της μπορούν να διαρκέσουν από 15 λεπτά έως μια ώρα. Η διάρκεια των αποτελεσμάτων της κοκαΐνης εξαρτάται από την ποσότητα που λαμβάνεται και τον τρόπο χορήγησης. Η κοκαΐνη μπορεί να έχει τη μορφή λεπτής λευκής σκόνης, πικρή στη γεύση. Όταν εισπνέεται ή εγχύεται, προκαλεί μούδιασμα. Η κοκαΐνη κρακ είναι καπνιζόμενη μορφή κοκαΐνης που γίνεται σε μικρούς «βράχους» με επεξεργασία κοκαΐνης με όξινο ανθρακικό νάτριο (μαγειρική σόδα) και νερό. Η κοκαΐνη κρακ αναφέρεται ως «κρακ» λόγω του ήχου που παράγει όταν θερμαίνεται. 

Η χρήση κοκαΐνης οδηγεί σε αύξηση της εγρήγορσης, συναισθήματα ευεξίας και ευφορίας, αυξημένη ενέργεια και κινητική δραστηριότητα, και αυξημένα συναισθήματα ικανότητας και σεξουαλικότητας.

Η ανάλυση της συσχέτισης μεταξύ της χρήσης 18 διαφόρων ψυχοδραστικών ουσιών δείχνει ότι η χρήση κοκαΐνης συσχετίζεται με άλλα «ναρκωτικά των πάρτι» (όπως έκσταση ή αμφεταμίνες), καθώς και με τη χρήση ηρωίνης και βενζοδιαζεπινών, και μπορεί να θεωρηθεί ως γέφυρα μεταξύ της χρήσης διαφορετικών ομάδων ναρκωτικών.

## Παρενέργειες
αριστερά|μικρογραφία| Μια μελέτη του 2010 κατατάσσει διάφορα παράνομα και νόμιμα ναρκωτικά με βάση δηλώσεις εμπειρογνωμόνων για τη βλάβη των ναρκωτικών. Το κρακ και η κοκαΐνη βρέθηκαν να είναι το τρίτο και το πέμπτο γενικότερα πιο επικίνδυνα ναρκωτικά αντίστοιχα.

### Οξείες
Με υπερβολική ή παρατεταμένη χρήση, το φάρμακο μπορεί να προκαλέσει κνησμό, γρήγορο καρδιακό ρυθμό, ψευδαισθήσεις και παρανοϊκές ψευδαισθήσεις ή αίσθηση εντόμων να περπατούν στο δέρμα. Οι υπερβολικές δόσεις μπορεί να προκαλέσουν ασυνήθιστα υψηλή θερμοκρασία σώματος και σημαντική αύξηση της αρτηριακής πίεσης, η οποία μπορεί να είναι απειλητική για τη ζωή,  ανώμαλο καρδιακό ρυθμό και θάνατο. 

Έχει παρατηρηθεί επίσης άγχος, παράνοια και ανησυχία, ειδικά κατά τη διάρκεια της αποδρομής της επίδρασης. Με υπερβολική δόση, παρατηρούνται τρόμος, σπασμοί και αυξημένη θερμοκρασία σώματος. Σοβαρές καρδιακές ανεπιθύμητες ενέργειες, ιδιαίτερα ξαφνικός καρδιακός θάνατος, καθίστανται σοβαροί κίνδυνοι σε υψηλές δόσεις λόγω της δράσης αποκλεισμού της κοκαΐνης στα καρδιακά κανάλια νατρίου.
Αρχείο:US timeline. Opioid involvement in cocaine overdose.jpg|Συμμετοχή οπιοειδών σε θανάτους από υπερβολική δόση κοκαΐνης. Η πράσινη γραμμή είναι η κοκαΐνη και οποιοδήποτε οπιοειδές (κορυφαία γραμμή το 2017). Η γκρίζα γραμμή είναι κοκαΐνη χωρίς οπιοειδή (κατώτατη γραμμή το 2017). Η κίτρινη γραμμή είναι κοκαΐνη και άλλα συνθετικά οπιοειδή (μεσαία γραμμή το 2017).
Αρχείο:Rational harm assessment of drugs radar plot.svg|Δελφική ανάλυση σχετικά με 20 δημοφιλή ψυχαγωγικά φάρμακα με βάση τη γνώμη των ειδικών. Η κοκαΐνη κατατάχθηκε 2η στην εξάρτηση και σωματική βλάβη και 3η στην κοινωνική βλάβη.


### Χρόνιες
μικρογραφία| Παρενέργειες της χρόνιας χρήσης κοκαΐνης
Η χρόνια πρόσληψη κοκαΐνης προκαλεί έντονες ανισορροπίες των επιπέδων νευροδιαβιβαστών. Έτσι, οι υποδοχείς εξαφανίζονται από την επιφάνεια του κυττάρου ή επανεμφανίζονται σε αυτήν, με αποτέλεσμα λίγο πολύ σε "απενεργοποίηση" ή "τρόπο λειτουργίας" αντίστοιχα, ή αλλάζουν την ευαισθησία τους για συνδέσμους (συνδετήρες)μηχανισμοί που ονομάζονται ρύθμιση προς τα κάτω ή προς τα πάνω. Ωστόσο, μελέτες δείχνουν καταχραστές κοκαΐνης δεν παρουσιάζουν κανονική σχετιζόμενη με την ηλικία απώλεια του μεταφορές της ντοπαμίνης στο ραβδωτό σώμα, γεγονός που υποδηλώνει την κοκαΐνη έχει νευροπροστατευτικές ιδιότητες για τους νευρώνες ντοπαμίνης. Πιθανές παρενέργειες περιλαμβάνουν ακόρεστη πείνα, πόνους, αϋπνία, λήθαργο και επίμονη ρινική καταρροή. Η κατάθλιψη με αυτοκτονικό ιδεασμό μπορεί να αναπτυχθεί σε πολύ βαριούς χρήστες. Τέλος, απώλεια κυστικών μεταφορέων μονοαμίνης, πρωτεϊνών νευροϊνών και άλλες μορφολογικές αλλαγές φαίνεται να υποδηλώνουν μακροχρόνια βλάβη των νευρώνων της ντοπαμίνης. Όλα αυτά τα αποτελέσματα συμβάλλουν στην αύξηση της ανοχής, απαιτώντας έτσι μεγαλύτερη δόση για να επιτευχθεί το ίδιο αποτέλεσμα. Η έλλειψη φυσιολογικών ποσοτήτων σεροτονίνης και ντοπαμίνης στον εγκέφαλο είναι η αιτία της δυσφορίας και της κατάθλιψης που έγινε αισθητή μετά την δόση. Η φυσική απόσυρση δεν είναι επικίνδυνη. Οι φυσιολογικές αλλαγές που προκαλούνται από την απόσυρση της κοκαΐνης περιλαμβάνουν ζωντανά και δυσάρεστα όνειρα, αϋπνία ή υπερυπνία, αυξημένη όρεξη και ψυχοκινητική καθυστέρηση ή διέγερση. 

Οι φυσικές παρενέργειες από το χρόνιο κάπνισμα κοκαΐνης περιλαμβάνουν αίμα στον βήχα, βρογχόσπασμο, κνησμό, πυρετό, διάχυτες κυψελιδικές διηθήσεις χωρίς συλλογές, πνευμονική και συστηματική ηωσινοφιλία, πόνο στο στήθος, πνευμονικό τραύμα, πονόλαιμο, άσθμα, βραχνή φωνή, δύσπνοια (δύσπνοια) και ένα σύνδρομο πόνου, που μοιάζει με γρίπη. Η κοκαΐνη συστέλλει τα αιμοφόρα αγγεία, διαστέλλει τις κόρες και αυξάνει τη θερμοκρασία του σώματος, τον καρδιακό ρυθμό και την αρτηριακή πίεση. Μπορεί επίσης να προκαλέσει πονοκεφάλους και γαστρεντερικές επιπλοκές όπως κοιλιακό άλγος και ναυτία. Μια κοινή αλλά αναληθής πεποίθηση είναι ότι το κάπνισμα της κοκαΐνης διαλύει χημικά το σμάλτο των δοντιών και προκαλεί φθορά των δοντιών. Ωστόσο, η κοκαΐνη προκαλεί συχνά ακούσια λείανση των δοντιών, γνωστή ως βρουξισμός, η οποία μπορεί να επιδεινώσει το σμάλτο των δοντιών και να οδηγήσει σε ουλίτιδα. Επιπλέον, διεγερτικά όπως η κοκαΐνη, η μεθαμφεταμίνη, ακόμη και η καφεΐνη προκαλούν αφυδάτωση και ξηροστομία. Δεδομένου ότι το σάλιο είναι σημαντικός μηχανισμός για τη διατήρηση του στοματικού επιπέδου pH του ατόμου, οι χρόνιοι διεγερτικοί χρήστες που δεν ενυδατώνονται επαρκώς μπορεί να παρουσιάσουν απομετάλλωση των δοντιών τους λόγω του ότι το pH της επιφάνειας των δοντιών μειώνεται πολύ (κάτω από το 5.5). Η χρήση κοκαΐνης προάγει επίσης το σχηματισμό θρόμβων αίματος. Αυτή η αύξηση του σχηματισμού θρόμβων αίματος οφείλεται σε αυξήσεις που σχετίζονται με την κοκαΐνη στη δραστικότητα του αναστολέα ενεργοποιητή πλασμινογόνου και σε αύξηση του αριθμού, της ενεργοποίησης και της συσσωμάτωσης των αιμοπεταλίων. 

Η χρόνια ενδορινική χρήση μπορεί να καταστρέψει τον χόνδρο που διαχωρίζει τα ρουθούνια (ρινικό διάφραγμα), οδηγώντας τελικά στην πλήρη εξαφάνισή του. Λόγω της απορρόφησης της κοκαΐνης από την υδροχλωρική κοκαΐνη, το υπόλοιπο υδροχλωρίδιο σχηματίζει αραιό υδροχλωρικό οξύ.

Η κοκαΐνη μπορεί επίσης να αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης σπάνιων αυτοάνοσων ή συνδετικών ιστών όπως ο λύκος, το σύνδρομο Goodpasture, η αγγειίτιδα, η σπειραματονεφρίτιδα, το σύνδρομο Stevens-Johnson και άλλες ασθένειες. Μπορεί επίσης να προκαλέσει ευρύ φάσμα νεφρικών παθήσεων και νεφρική ανεπάρκεια.

Η χρήση κοκαΐνης οδηγεί σε αυξημένο κίνδυνο αιμορραγικών και ισχαιμικών εγκεφαλικών επεισοδίων. Η χρήση κοκαΐνης αυξάνει επίσης τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιακής προσβολής.

### Εθισμός
Ο εθισμός στην κοκαΐνη συμβαίνει μέσω της υπερέκφρασης ΔFosB στον επικλινή πυρήνα, η οποία έχει ως αποτέλεσμα τροποποιημένη μεταγραφική ρύθμιση στους νευρώνες εντός του πυρήνα.

Έχει διαπιστωθεί ότι τα επίπεδα ΔFosB αυξάνονται με τη χρήση κοκαΐνης. Κάθε επόμενη δόση κοκαΐνης συνεχίζει να αυξάνει τα επίπεδα ΔFosB χωρίς ανώτατο όριο ανοχής. Τα αυξημένα επίπεδα του ΔFosB οδηγούν σε αυξήσεις των επιπέδων νευροτροφικού παράγοντα που προέρχονται από τον εγκέφαλο (BDNF), γεγονός που με τη σειρά του αυξάνει τον αριθμό των δενδρικών κλάδων που υπάρχουν στους νευρώνες που εμπλέκονται με τους πυρήνες και τον προμετωπιαίο φλοιό του εγκεφάλου. Αυτή η αλλαγή μπορεί να εντοπιστεί αρκετά γρήγορα και μπορεί να διατηρηθεί εβδομάδες μετά την τελευταία δόση του φαρμάκου.

### Κατά την εγκυμοσύνη
Η κοκαΐνη είναι γνωστό ότι έχει προκαλεί βλάβες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Τα έγκυα άτομα που χρησιμοποιούν κοκαΐνη έχουν αυξημένο κίνδυνο αποκόλλησης πλακούντα, μια κατάσταση όπου ο πλακούντας αποσπάται από τη μήτρα και προκαλεί αιμορραγία. Λόγω των αγγειοσυσταλτικών και υπερτασικών επιδράσεων, διατρέχουν επίσης κίνδυνο για αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο και έμφραγμα του μυοκαρδίου. Η κοκαΐνη είναι επίσης τερατογόνος, που σημαίνει ότι μπορεί να προκαλέσει γενετικές ανωμαλίες και δυσπλασίες στο έμβρυο. Η ενδομήτρια έκθεση σε κοκαΐνη σχετίζεται με ανωμαλίες συμπεριφοράς, γνωστική εξασθένηση, καρδιαγγειακές δυσπλασίες, περιορισμό ενδομήτριας ανάπτυξης, πρόωρο τοκετό, δυσπλασίες του ουροποιητικού συστήματος και σχισμή στα χείλη και τον ουρανίσκο.

## Φαρμακολογία

### Φαρμακοδυναμική
Η φαρμακοδυναμική της κοκαΐνης περιλαμβάνει τις πολύπλοκες σχέσεις των νευροδιαβιβαστών (αναστολή της πρόσληψης μονοαμίνης σε αρουραίους με αναλογίες περίπου: σεροτονίνη : ντοπαμίνη = 2:3, σεροτονίνη : νορεπινεφρίνη = 2:5). Η πιο εκτεταμένα μελετημένη δράση της κοκαΐνης στο κεντρικό νευρικό σύστημα είναι ο αποκλεισμός της πρωτεΐνης μεταφοράς ντοπαμίνης. Ο πομπός ντοπαμίνης που απελευθερώνεται κατά τη διάρκεια της νευρικής σηματοδότησης ανακυκλώνεται κανονικά μέσω του μεταφορέα. δηλαδή, ο μεταφορέας συνδέει τον πομπό και τον αντλεί από τη συναπτική σχισμή πίσω στον προσυναπτικό νευρώνα, όπου παραλαμβάνεται στα κυστίδια αποθήκευσης. Η κοκαΐνη συνδέεται στενά στον μεταφορέα ντοπαμίνης σχηματίζοντας ένα σύμπλοκο που εμποδίζει τη λειτουργία του μεταφορέα. Ο μεταφορέας ντοπαμίνης δεν μπορεί πλέον να εκτελέσει τη λειτουργία επαναπρόσληψης, και έτσι η ντοπαμίνη συσσωρεύεται στη συναπτική σχισμή. Η αυξημένη συγκέντρωση ντοπαμίνης στη σύναψη ενεργοποιεί τους μετασυναπτικούς υποδοχείς ντοπαμίνης, γεγονός που καθιστά το φάρμακο επιβραβευτικό και προωθεί την καταναγκαστική χρήση κοκαΐνης.

Η κοκαΐνη επηρεάζει ορισμένους υποδοχείς σεροτονίνης (5-HT). Ειδικότερα, έχει αποδειχθεί ότι ανταγωνίζεται τον υποδοχέα 5-ΗΤ3, ο οποίος είναι ένα κανάλι ιόντων με προσδέτη. Η υπεραφθονία των υποδοχέων 5-ΗΤ3 σε αρουραίους που έχουν συνηθίσει την κοκαΐνη υποδεικνύει αυτό το χαρακτηριστικό, ωστόσο η ακριβής δράση του 5-ΗΤ3 σε αυτή τη διαδικασία είναι ασαφές. Ο υποδοχέας 5-ΗΤ2 (ιδιαίτερα οι υπότυποι 5-ΗΤ2Α, 5-ΗΤ2Β και 5-ΗΤ2C ) εμπλέκονται στα κινητο-ενεργοποιητικά αποτελέσματα της κοκαΐνης.

Έχει αποδειχθεί ότι η κοκαΐνη δεσμεύεται ώστε να σταθεροποιεί άμεσα τον μεταφορέα DAT στην ανοιχτή διαμόρφωση προς τα έξω. Περαιτέρω, η κοκαΐνη δεσμεύεται με τέτοιο τρόπο ώστε να αναστέλλει τον έμφυτο δεσμό υδρογόνου στον DAT. Οι ιδιότητες δέσμευσης της κοκαΐνης είναι τέτοιες που προσκολλάται έτσι ώστε αυτός ο δεσμός υδρογόνου να μην σχηματίζεται και να εμποδίζεται ο σχηματισμός του λόγω του στενά κλειδωμένου προσανατολισμού του μορίου κοκαΐνης. Οι ερευνητικές μελέτες έχουν δείξει ότι η συγγένεια για τον μεταφορέα δεν εμπλέκεται στην εξοικείωση της ουσίας, όσο οι ιδιότητες διαμόρφωσης και σύνδεσης στο πού και πώς στον μεταφορέα δεσμεύεται το μόριο.

Οι υποδοχείς σίγμα επηρεάζονται από την κοκαΐνη, καθώς η κοκαΐνη λειτουργεί ως αγωνιστής του συνδέσμου του σίγμα. Περαιτέρω ειδικοί υποδοχείς που έχει αποδειχθεί ότι λειτουργούν είναι ο NMDA και ο D1 υποδοχέας ντοπαμίνης.

Η κοκαΐνη αποκλείει επίσης τα κανάλια νατρίου, παρεμβαίνοντας έτσι στη διάδοση των δυνατοτήτων δράσης. Έτσι, όπως η λιγνοκαΐνη και η νοβοκαΐνη, δρα ως τοπικό αναισθητικό. Δρα επίσης με τις θέσεις δέσμευσης ντοπαμίνης και σεροτονίνης στην εξαρτώμενη από το νάτριο περιοχή μεταφοράς σαν στόχος που εμποδίζει την επαναπρόσληψη της σε αυτούς τους μεταφορείς, ένας μηχανισμός μοναδικός στην τοπική αναισθητική δράση που την εντάσσει σε μια κατηγορία λειτουργικότητας διαφορετική από τα δικά της παράγωγα ανάλογα φαινυλοτροπάνιων που έχουν αφαιρεθεί. Εκτός από αυτό, η κοκαΐνη έχει κάποια σύνδεση στόχου και στη θέση του υποδοχέα κ-οπιοειδών. Η κοκαΐνη προκαλεί επίσης αγγειοσυστολή, μειώνοντας έτσι την αιμορραγία κατά τη διάρκεια μικρών χειρουργικών επεμβάσεων. Οι ιδιότητες ενίσχυσης της κίνησης της κοκαΐνης μπορεί να αποδοθούν στην ενίσχυση της ντοπαμινεργικής μετάδοσης στη μέλαινα ουσία. Πρόσφατη έρευνα επισημαίνει το σημαντικό ρόλο των κιρκαδικών μηχανισμών και των γονιδίων ρολογιού στις συμπεριφορικές δράσεις της κοκαΐνης.

### Φαρμακοκινητική
Η κοκαΐνη έχει μικρό χρόνο ημιζωής 0,7-1,5 ώρες και μεταβολίζεται εκτενώς από ένζυμα χολινεστεράσης (κυρίως στο ήπαρ και στο πλάσμα ), με μόνο περίπου 1% να απεκκρίνεται αμετάβλητο στα ούρα. Ο μεταβολισμός κυριαρχείται από διάσπαση υδρολυτικού εστέρα, οπότε οι εξαλειφθέντες μεταβολίτες αποτελούνται κυρίως από βενζοϋλεκγονίνη (ΒΕ), τον κύριο μεταβολίτη και άλλους σημαντικούς μεταβολίτες σε μικρότερες ποσότητες όπως ο μεθυλεστέρας της εκγονίνης (EME) και η εκγονίνη.  Περαιτέρω δευτερεύοντες μεταβολίτες της κοκαΐνης περιλαμβάνουν τους νορκοκαΐνη, ρ-υδροξυκοκαΐνη, m-υδροξυκοκαΐνη, ρ- υδροξυβενζοϋλεγκονίνη (ρΟΗΒΕ) και m-υδροξυβενζοϋλεκγονίνη. Εάν καταναλωθεί με αλκοόλ, η κοκαΐνη συνδυάζεται με αλκοόλ στο ήπαρ για να σχηματίσει κοκααιθυλένιο.  Μελέτες έχουν δείξει ότι το κοκααιθυλένιο είναι τόσο πιο ευφορικό και έχει υψηλότερη καρδιαγγειακή τοξικότητα από την ίδια την κοκαΐνη. 

Ανάλογα με τη λειτουργία του ήπατος και των νεφρών, οι μεταβολίτες της κοκαΐνης ανιχνεύονται στα ούρα. Η βενζοϋλεκγονίνη μπορεί να ανιχνευθεί στα ούρα εντός τεσσάρων ωρών μετά την πρόσληψη κοκαΐνης και παραμένει ανιχνεύσιμη σε συγκεντρώσεις μεγαλύτερες από 150&nbsp;ng / mL συνήθως για έως και οκτώ ημέρες μετά τη χρήση κοκαΐνης. Η ανίχνευση των μεταβολιτών κοκαΐνης στα μαλλιά είναι δυνατή σε τακτικούς χρήστες έως ότου τα τμήματα των μαλλιών που αναπτύσσονται κατά τη χρήση κόβονται ή πέφτουν.

## Χημεία
δεξιά|μικρογραφία| Σωρός υδροχλωρικής κοκαΐνης
Η κοκαΐνη - ένα αλκαλοειδές τροπανίου - είναι μια ασθενώς αλκαλική ένωση και επομένως μπορεί να συνδυαστεί με όξινες ενώσεις για να σχηματίσει άλατα. Το υδροχλωρικό άλας κοκαΐνης είναι μακράν το πιο συχνά απαντώμενο, αν και τα θειικά άλατα (SO 4 2- ) και τα νιτρικά άλατα (ΝΟ 3 - ) φαίνονται περιστασιακά. Διαφορετικά άλατα διαλύονται σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό σε διάφορους διαλύτες - το υδροχλωρικό άλας έχει πολικό χαρακτήρα και είναι αρκετά διαλυτό στο νερό.

Η βάση κοκαΐνης είναι πρακτικά αδιάλυτη σε νερό. Το κάπνισμα της ελεύθερης βάσης κοκαΐνης έχει την επιπρόσθετη επίδραση της απελευθέρωσης της μεθυλοεκγονιδίνης στο σύστημα του χρήστη λόγω της πυρόλυσης της ουσίας (παρενέργεια που δεν δημιουργεί η εμφύσηση ή η ένεση σκόνης κοκαΐνης). Μερικές έρευνες δείχνουν ότι το κάπνισμα της ελεύθερης βάσης κοκαΐνης μπορεί να είναι ακόμη πιο καρδιοτοξικό από άλλες οδούς χορήγησης λόγω των επιδράσεων της μεθυλοεκγονιδίνης στον πνευμονικό ιστό και στον ιστό του ήπατος.

### Βιοσύνθεση
δεξιά|μικρογραφία| Βιοσύνθεση κατιόντος ''Ν'' -μεθυλ-πυρρολίνιου
δεξιά|μικρογραφία| Βιοσύνθεση κοκαΐνης
Η πρώτη σύνθεση και διευκρίνιση του μορίου κοκαΐνης έγινε από τον Ρίχαρντ Βιλστάτερ το 1898. Η σύνθεση του Βιλστάτερ παρήγαγε κοκαΐνη από τροπινόνη. Έκτοτε, ο Ρόμπερτ Ρόμπινσον και ο Έντουαρτ Λιτ έχουν συμβάλει σημαντικά στην αποκάλυψη του μηχανισμού της σύνθεσης.

Τα επιπλέον άτομα άνθρακα που απαιτούνται για τη σύνθεση κοκαΐνης προέρχονται από το ακετυλο-CοΑ, με προσθήκη δύο μονάδων ακετυλ-CοΑ στο κατιόν *Ν-μεθυλο-Δ*1-πυρρολίνιου. Η πρώτη προσθήκη είναι μια αντίδραση τύπου Μάνιχ με το ενολικό ανιόν από το ακετυλο-CοΑ να δρα ως πυρηνόφιλο προς το κατιόν πυρρολίνιου. Η δεύτερη προσθήκη γίνεται μέσω συμπύκνωσης Κλαισέν. Αυτό παράγει ένα ρακεμικό μείγμα της 2-υποκατεστημένης πυρρολιδίνης, με την κατακράτηση του θειοεστέρα. Στο σχηματισμό τροπινόνης από ρακεμικό αιθυλεστέρα [2,3-13C 2] 4 (Nmethyl-2-πυρρολιδινυλο) -3-οξοβουτανοϊκό δεν υπάρχει προτίμηση για κάποιο στερεοϊσομερές. Στη βιοσύνθεση της κοκαΐνης, ωστόσο, μόνο το (S) -εναντιομερές μπορεί να κυκλοποιηθεί για να σχηματίσει το σύστημα δακτυλίου τροπανίου της κοκαΐνης. Η στερεοεπιλεκτικότητα αυτής της αντίδρασης διερευνήθηκε περαιτέρω μέσω μελέτης διάκρισης με προχειρικό μεθυλενο υδρογόνο. Αυτό οφείλεται στο επιπλέον χειρομορφικό κέντρο στο C-2. Αυτή η διαδικασία λαμβάνει χώρα μέσω οξείδωσης, η οποία αναγεννά το κατιόν πυρρολίνιου και σχηματίζει ένα ενολικό ανιόν, και μια ενδομοριακή αντίδραση Μάνιχ. Το σύστημα δακτυλίου τροποπανίου υφίσταται υδρόλυση, μεθυλίωση που εξαρτάται από SAM και αναγωγή μέσω NADPH για τον σχηματισμό μεθυλοεκγονίνης. Το τμήμα βενζοϋλίου που απαιτείται για το σχηματισμό του διεστέρα κοκαΐνης συντίθεται από φαινυλαλανίνη μέσω κινναμικού οξέος. Το βενζοϋλ-CoA συνδυάζει έπειτα τις δύο μονάδες για να σχηματίσει κοκαΐνη.

## Χρήση
Σύμφωνα με μια έκθεση του 2016 των Ηνωμένων Εθνών, η Αγγλία και η Ουαλία είναι οι χώρες με το υψηλότερο ποσοστό χρήσης κοκαΐνης (2,4% των ενηλίκων το προηγούμενο έτος). Άλλες χώρες όπου το ποσοστό χρήσης πληροί ή υπερβαίνει το 1,5% είναι η Ισπανία και η Σκωτία (2,2%), οι Ηνωμένες Πολιτείες (2,1%), η Αυστραλία (2,1%), η Ουρουγουάη (1,8%), η Βραζιλία (1,75%), η Χιλή (1,73%) ), οι Κάτω Χώρες (1,5%) και η Ιρλανδία (1,5%). 

Περίπου 17 εκατομμύρια Ευρωπαίοι (5,1%) έχουν χρησιμοποιήσει κοκαΐνη τουλάχιστον μία φορά και 3,5 εκατομμύρια (1,1%) τον τελευταίο χρόνο. Περίπου 1,9% (2,3 εκατομμύρια) νεαρών ενηλίκων (15–34 ετών) έχουν χρησιμοποιήσει κοκαΐνη τον τελευταίο χρόνο (τελευταία διαθέσιμα στοιχεία από το 2018)

Η χρήση είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη σε αυτή τη δημογραφική ομάδα: 4% έως 7% των ανδρών έχουν χρησιμοποιήσει κοκαΐνη τον τελευταίο χρόνο στην Ισπανία, τη Δανία, τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας, την Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Η αναλογία ανδρών και γυναικών χρηστών είναι περίπου 3,8: 1, αλλά αυτή η στατιστική κυμαίνεται από 1: 1 έως 13: 1 ανάλογα με τη χώρα.

Το 2014 το Λονδίνο είχε την υψηλότερη ποσότητα κοκαΐνης στα λύματα ανάμεσα σε 50 ευρωπαϊκές πόλεις.

Η κοκαΐνη είναι το δεύτερο πιο δημοφιλές παράνομο ψυχαγωγικό ναρκωτικό στις Ηνωμένες Πολιτείες (μετά την κάνναβη) και οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος καταναλωτής κοκαΐνης στον κόσμο. Η κοκαΐνη χρησιμοποιείται συνήθως σε κοινότητες μεσαίας έως ανώτερης κατηγορίας και είναι γνωστή ως το «ναρκωτικό του πλούσιου». Είναι επίσης δημοφιλής στους φοιτητές, ως ναρκωτικό για πάρτι. Μια μελέτη σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες ανέφερε ότι περίπου το 48% των ατόμων που αποφοίτησαν από το γυμνάσιο το 1979 χρησιμοποίησαν κοκαΐνη ψυχαγωγικά σε κάποιο σημείο της ζωής τους, σε σύγκριση με περίπου το 20% των μαθητών που αποφοίτησαν μεταξύ των ετών 1980 και 1995. Οι χρήστες του καλύπτουν διαφορετικές ηλικίες, φυλές και επαγγέλματα. Στη δεκαετία του 1970 και του 1980, η κοκαΐνη έγινε ιδιαίτερα δημοφιλής στην κουλτούρα της ντίσκο καθώς η χρήση της ήταν πολύ συχνή και δημοφιλής σε πολλές ντίσκο όπως το Studio 54.

## Ιστορία

### Ανακάλυψη
[μικρογραφία| Φύλλο κόκας στη [Βολιβία]]
Για πάνω από χίλια χρόνια, οι αυτόχθονες πληθυσμοί της Νότιας Αμερικής μασάνε τα φύλλα του *Ερυθρόξυλου κόκας*, ένα φυτό που περιέχει ζωτικά θρεπτικά συστατικά καθώς και πολλά αλκαλοειδή, συμπεριλαμβανομένης της κοκαΐνης. Το φύλλο κόκας μασιόυταν και εξακολουθεί να μασάται σχεδόν καθολικά από ορισμένες αυτόχθονες κοινότητες. Κατάλοιπα φύλλων κόκας έχουν βρεθεί με αρχαίες περουβιανές μούμιες και κεραμική από εκείνη τη χρονική περίοδο απεικονίζει τους ανθρώπους με διογκωμένα μάγουλα, δείχνοντας ότι κάτι μασούν. Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι αυτοί οι πολιτισμοί χρησιμοποιούσαν μείγμα φύλλων κόκας και σάλιου ως αναισθητικό για την πραγματοποίηση τρυπανισμού.

Όταν οι Ισπανοί έφτασαν στη Νότια Αμερική, οι περισσότεροι αρχικά αγνόησαν τους αυτόχθονες ισχυρισμούς ότι το φύλλο τους έδινε δύναμη και ενέργεια, και ανακήρυξαν την πρακτική μασήματος ως έργο του διαβόλου. Αλλά αφού ανακάλυψαν ότι αυτοί οι ισχυρισμοί ήταν αληθείς, νομιμοποίησαν και φορολόγησαν το φύλλο, λαμβάνοντας 10% της αξίας κάθε σοδειάς. Το 1569, ο Ισπανός βοτανολόγος Νικολάς Μονάρδες περιέγραψε την πρακτική των αυτόχθονων λαών να μασάει ένα μείγμα καπνού και φύλλων κόκας για να προκαλέσει «μεγάλη ικανοποίηση».

### Απομόνωση και ονομασία
Το αλκαλοειδές κοκαΐνης απομονώθηκε για πρώτη φορά από τον Γερμανό χημικό Φρίντριχ Γκαίντκε το 1855. Ο Γκαίτνκε ονόμασε το αλκαλοειδές «ερυθροξυλίν»" και δημοσίευσε μια περιγραφή στο περιοδικό *Archiv der Pharmazie.*

Το 1856, ο Φρήντριχ Βέλερ ζήτησε από τον Δρ Καρλ Σχέρτσερ, έναν επιστήμονα στο *Novara* (μια αυστριακή φρεγάτα που έστειλε ο αυτοκράτορας Φραγκίσκος Ιωσήφ Α΄ να περιπλεύσει τον κόσμο), να του φέρει μεγάλη ποσότητα φύλλων κόκας από τη Νότια Αμερική. Το 1859, το πλοίο ολοκλήρωσε τα ταξίδια του και ο Βέλερ έλαβε ένα κιβώτιο γεμάτο κόκα. Ο Βέλερ έδωσε τα φύλλα στον Άλμπερτ Νήμαν, διδακτορικό φοιτητή στο Πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν στη Γερμανία, ο οποίος στη συνέχεια ανέπτυξε μια βελτιωμένη διαδικασία καθαρισμού.

Ο Νήμαν περιέγραψε κάθε βήμα που έκανε για να απομονώσει την κοκαΐνη στη διατριβή του με τίτλο *Über eine neue organische Base in den Cocablättern* ( *Σε μια Νέα Οργανικά Βάση στα Φύλλα της* *Κόκας* ), η οποία δημοσιεύθηκε το 1860 - του έδωσε το διδακτορικό του και φυλάσσεται τώρα στη Βρετανική Βιβλιοθήκη. Έγραψε για τα «άχρωμα διαφανή πρίσματα» του αλκαλοειδούς και είπε ότι «τα διαλύματά του έχουν αλκαλική αντίδραση, πικρή γεύση, προωθούν τη ροή του σάλιου και αφήνουν ένα περίεργο μούδιασμα, ακολουθούμενο από μια αίσθηση κρύου όταν εφαρμόζεται στη γλώσσα». Ο Νήμαν ονόμασε το αλκαλοειδές "κοκαΐνη" από το "κόκα" (από τη λέξη κέτσουα "kuka") + επίθημα "ίνη".  Λόγω της χρήσης της ως τοπικό αναισθητικό, ένα επίθημα "-καΐνη" εξήχθη αργότερα και χρησιμοποιήθηκε για να σχηματίσει ονόματα συνθετικών τοπικών αναισθητικών.

Η πρώτη σύνθεση και διευκρίνιση της δομής του μορίου κοκαΐνης έγινε από τον Ρίτσαρντ Βιλστάτερ το 1898. Ήταν η πρώτη βιομιμητική σύνθεση μιας οργανικής δομής που καταγράφηκε στην ακαδημαϊκή χημική βιβλιογραφία. Η σύνθεση ξεκίνησε από την τροπινόνη, ένα σχετικό φυσικό προϊόν και αποτελούταν από πέντε βήματα.

### Ιατρική
μικρογραφία| «Σταγόνες πονόδοντου κοκαΐνης», 1885 διαφήμιση κοκαΐνης για οδοντικό πόνο σε παιδιά
Με την ανακάλυψη αυτού του νέου αλκαλοειδούς, η δυτική ιατρική εκμεταλλεύτηκε γρήγορα τις πιθανές χρήσεις αυτού του φυτού.

Το 1879, ο Βασίλι φον Άνρεπ, του Πανεπιστημίου του Βύρτσμπουργκ, επινόησε ένα πείραμα για να δείξει τις αναλγητικές ιδιότητες του πρόσφατα ανακαλυφθέντος αλκαλοειδούς. Ετοίμασε δύο ξεχωριστά βάζα, το ένα περιέχει διάλυμα κοκαΐνης-αλατιού, με το άλλο να περιείχει απλώς αλμυρό νερό. Στη συνέχεια βύθισε τα πόδια ενός βατράχου στα δύο βάζα, ένα πόδι στη θεραπεία και ένα στο διάλυμα ελέγχου, και προχώρησε στη διέγερση των ποδιών με διάφορους τρόπους. Το πόδι που είχε βυθιστεί στο διάλυμα κοκαΐνης αντέδρασε πολύ διαφορετικά από το πόδι που είχε βυθιστεί σε αλμυρό νερό.

Ο Καρλ Κόλερ (στενός συνεργάτης του Σίγκμουντ Φρόιντ, ο οποίος θα έγραφε για την κοκαΐνη αργότερα) πειραματίστηκε με την κοκαΐνη για οφθαλμική χρήση. Σε ένα διαβόητο πείραμα το 1884, πειραματίστηκε στον εαυτό του εφαρμόζοντας διάλυμα κοκαΐνης στο ίδιο του το μάτι και έπειτα το τρυπήσει με καρφίτσες. Τα ευρήματά του παρουσιάστηκαν στην Οφθαλμολογική Εταιρεία της Χαϊδελβέργης. Επίσης το 1884, η ο Γιέλινεκ παρουσίασε τα αποτελέσματα της κοκαΐνης ως αναισθητικό του αναπνευστικού συστήματος. Το 1885, ο Ουίλιαμ Χάμστιντ έδειξε αναισθησία με νευρικού αποκλεισμού, και ο Τζέιμς Λέονταρντ Κόρνιγκ επέδειξαν περισκληρίδια αναισθησία. Το 1898 ο Χάινριχ Κουίνκε χρησιμοποίησε κοκαΐνη για νωτιαία αναισθησία.

### Αύξηση της δημοφιλίας
[μικρογραφία| Ο [Πάπας Λέων ΙΓ΄|Πάπας Λέων ΙΓ φέρεται να έφερε μαζί του μια φιάλη με Vin Mariani που είχε υποστεί επεξεργασία με κόκα, και απένειμε χρυσό μετάλλιο στο Βατικανό στον Άντζελο Μαριάνι.]]
Το 1859 ο Ιταλός γιατρός Πάολο Μαντεγκάτσα επέστρεψε από το Περού, όπου είχε δει από πρώτο χέρι τη χρήση κόκας από τους ντόπιους αυτόχθονες πληθυσμούς. Συνέχισε να πειραματίζεται στον εαυτό του και κατά την επιστροφή του στο Μιλάνο έγραψε μια πραγμάτεια στην οποία περιέγραψε τα αποτελέσματα. Σε αυτό το άρθρο ανακήρυξε την κόκα και την κοκαΐνη (τη στιγμή που υποτίθεται ότι ήταν τα ίδια) ως ιατρικά χρήσιμα ιατρικά, στη θεραπεία της «γούνας της γλώσσας το πρωί, του μετεωρισμού και της λεύκανσης των δοντιών».

Ένας χημικός με την ονομασία Άντζελο Μαριάνι που διάβασε την πραγμάτεια του Μαντεγκάτσα ενθουσιάστηκε αμέσως με την κόκα και τις οικονομικές της δυνατότητες. Το 1863, ο Μαριάνι άρχισε να εμπορεύεται ένα κρασί που ονομαζόταν Vin Mariani, το οποίο είχε υποστεί επεξεργασία με φύλλα κόκας. Η αιθανόλη στο κρασί λειτουργούσε ως διαλύτης και εξήγαγε την κοκαΐνη από τα φύλλα της κόκας, αλλάζοντας την επίδραση του ποτού. Περιείχε 6&nbsp;mg κοκαΐνης ανά ουγγιά κρασιού, αλλά το Vin Mariani που επρόκειτο να εξαχθεί περιείχε 7.2&nbsp;mg ανά ουγγιά, για να ανταγωνιστεί την υψηλότερη περιεκτικότητα σε κοκαΐνη παρόμοιων ποτών στις Ηνωμένες Πολιτείες. «Λίγα φύλλα κόκας» συμπεριλήφθηκαν στην αρχική συνταγή της Coca-Cola από τον Τζον Στιθ Πέμπερτον το 1886, αν και η εταιρεία άρχισε να χρησιμοποιεί φύλλα από τα οποία είχε αφαιρεθεί η κοκαΐνη το 1906 όταν ψηφίστηκε ο νόμος για τα καθαρά τρόφιμα και τα φάρμακα.

Το 1879 η κοκαΐνη άρχισε να χρησιμοποιείται για τη θεραπεία του εθισμού στη μορφίνη. Η κοκαΐνη εισήχθη στην κλινική χρήση ως τοπικό αναισθητικό στη Γερμανία το 1884, περίπου την ίδια στιγμή που ο Σίγκμουντ Φρόυντ δημοσίευσε το έργο του *Über Coca*.

Μέχρι τα τέλη της βικτοριανής εποχής, η χρήση κοκαΐνης είχε εμφανιστεί στη λογοτεχνία. Για παράδειγμα, ο φανταστικός χαρακτήρας Σέρλοκ Χολμς του Άρθουρ Κόναν Ντόιλ έκανε ενέσεις κοκαΐνης, γενικά για να αντισταθμίσει την πλήξη που ένιωθε όταν δεν δούλευε σε μια υπόθεση.

Στις αρχές του 20ου αιώνα στο Μέμφις, Τενεσί, η κοκαΐνη ήταν διαθέσιμη σε φαρμακεία γειτονιάς στην οδό Μπιλ, κοστίζοντας πέντε ή δέκα λεπτά για ένα μικρό κουτί. Οι λιμενεργάτες κατά μήκος του ποταμού Μισισιπή χρησιμοποίησαν το φάρμακο ως διεγερτικό και οι λευκοί εργοδότες ενθάρρυναν τη χρήση του από μαύρους εργάτες.

Το 1909, ο Έρνεστ Σάκλετον πήρε τα δισκία κοκαΐνης "Forced March" στην Ανταρκτική, όπως και ο Ρόμπερτ Σκοτ ένα χρόνο αργότερα στο ταξίδι του στο Νότιο Πόλο.

Κατά τα μέσα της δεκαετίας του 1940, εν μέσω του Β 'Παγκοσμίου Πολέμου, η κοκαΐνη θεωρήθηκε ότι συμπεριλήφθηκε ως συστατικό μιας μελλοντικής γενιάς «χάπια pep» για τον γερμανικό στρατό, με τον κωδικό D-IX.

Στη σύγχρονη λαϊκή κουλτούρα, οι αναφορές στην κοκαΐνη είναι συχνές. Το φάρμακο έχει λαμπερή εικόνα που σχετίζεται με τους πλούσιους, διάσημους και ισχυρούς, και λέγεται ότι κάνει τους χρήστες να «αισθάνονται πλούσιοι και όμορφοι». Επιπλέον, ο ρυθμός της σύγχρονης κοινωνίας - όπως στα οικονομικά - δίνει πολλούς το κίνητρο να κάνουν χρήση του ναρκωτικού.

### Σύγχρονη χρήση
Σε πολλές χώρες, η κοκαΐνη είναι δημοφιλές ψυχαγωγικό ναρκωτικό. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η ανάπτυξη κοκαΐνης "κρακ" εισήγαγε την ουσία σε μια γενικά φτωχότερη αγορά εντός της πόλης. Η χρήση της μορφής σε σκόνη παρέμεινε σχετικά σταθερή, βιώνοντας νέα αύξηση της χρήσης στα τέλη της δεκαετίας του 1990 και στις αρχές της δεκαετίας του 2000 στις ΗΠΑ και έχει γίνει πολύ πιο δημοφιλής τα τελευταία χρόνια στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Το 1995, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) και το Διαπεριφερειακό Ινστιτούτο Έρευνας για το Έγκλημα και τη Δικαιοσύνη των Ηνωμένων Εθνών (UNICRI) ανακοίνωσαν σε δελτίο τύπου τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων της μεγαλύτερης παγκόσμιας μελέτης για τη χρήση κοκαΐνης που πραγματοποιήθηκε ποτέ. Ωστόσο, μια απόφαση ενός Αμερικανού εκπροσώπου στην Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας απαγόρευσε τη δημοσίευση της μελέτης, επειδή φάνηκε να ενισχύει τις θετικές χρήσεις της κοκαΐνης. Ένα απόφευγμα της έκθεσης έρχεται σε αντίθεση με τα αποδεκτά παραδείγματα, για παράδειγμα "ότι η περιστασιακή χρήση κοκαΐνης δεν οδηγεί συνήθως σε σοβαρά ή ακόμη και μικρά σωματικά ή κοινωνικά προβλήματα." Στην έκτη συνεδρίαση της επιτροπής Β, ο εκπρόσωπος των ΗΠΑ απείλησε ότι «Εάν οι δραστηριότητες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας που σχετίζονται με τα ναρκωτικά δεν κατάφεραν να ενισχύσουν τις αποδεδειγμένες προσεγγίσεις ελέγχου των ναρκωτικών, θα πρέπει να περιοριστούν τα κονδύλια για τα σχετικά προγράμματα». Αυτό οδήγησε στην απόφαση διακοπής της δημοσίευσης. Ένα μέρος της μελέτης ανακτήθηκε και δημοσιεύθηκε το 2010, συμπεριλαμβανομένων των προφίλ χρήσης κοκαΐνης σε 20 χώρες, αλλά δεν είναι διαθέσιμο  .

## Κοινωνία και πολιτισμός

### Νομικό καθεστώς
thumb|250px|Κοκαΐνη που κατασχέθηκε ανοικτά της Φλόριντα από την ακτοφυλακή των ΗΠΑ.
Η παραγωγή, διανομή και πώληση προϊόντων κοκαΐνης είναι περιορισμένη (και παράνομη στα περισσότερα πλαίσια) στις περισσότερες χώρες, όπως ρυθμίζεται από την Ενιαία Σύμβαση για τα Ναρκωτικά και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών κατά της παράνομης κυκλοφορίας ναρκωτικών και ψυχοτρόπων ουσιών. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η παραγωγή, η εισαγωγή, η κατοχή και η διανομή κοκαΐνης ρυθμίζονται επιπλέον από το νόμο περί ελεγχόμενων ουσιών του 1970.

Ορισμένες χώρες, όπως το Περού και η Βολιβία, επιτρέπουν την καλλιέργεια φύλλων κόκας για παραδοσιακή κατανάλωση από τον τοπικό αυτόχθονο πληθυσμό, αλλά παρ 'όλα αυτά, απαγορεύουν την παραγωγή, πώληση και κατανάλωση κοκαΐνης. Οι διατάξεις σχετικά με το πόσο μπορεί να παράγει ένας αγρότης κόκα ετησίως προστατεύεται από νόμους όπως η συμφωνία Κάτο στη Βολιβίας. Επιπλέον, ορισμένα μέρη της Ευρώπης, των Ηνωμένων Πολιτειών και της Αυστραλίας επιτρέπουν τη μεταποιημένη κοκαΐνη μόνο για ιατρικές χρήσεις.

Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση των ΗΠΑ καθιέρωσε εθνική απαίτηση επισήμανσης της κοκαΐνης και των προϊόντων που περιέχουν κοκαΐνη μέσω του Νόμου για καθαρά τρόφιμα και φάρμακα του 1906. Ο επόμενος σημαντικός ομοσπονδιακός κανονισμός ήταν ο νόμος Χάρισον για τη φορολογία Ναρκωτικών του 1914. Ενώ αυτός ο νόμος θεωρείται συχνά ως αρχή της απαγόρευσης, η ίδια η πράξη δεν ήταν στην πραγματικότητα απαγόρευση της κοκαΐνης, αλλά αντίθετα θέσπισε κανονιστικό και αδειοδοτικό καθεστώς. Ο νόμος του Χάρισον δεν αναγνώρισε τον εθισμό ως θεραπευόμενη κατάσταση και επομένως η θεραπευτική χρήση κοκαΐνης, ηρωίνης ή μορφίνης σε τέτοια άτομα απαγορεύτηκεοδηγώντας σε ένα άρθρο του 1915 στο περιοδικό *American Medicine* να σχολιάσει ότι ο εθισμένος «στερείται της ιατρικής περίθαλψης που χρειάζεται επειγόντως, ανοιχτές πηγές από τις οποίες είχε προηγουμένως αποκτήσει την προμήθεια ναρκωτικών είναι κλειστές σε αυτόν και οδηγείται στον υπόκοσμο, όπου μπορεί να πάρει το ναρκωτικό του, αλλά φυσικά, κρυφά και κατά παράβαση του νόμου.» Ο νόμος Χάρισον άφησε τους κατασκευαστές κοκαΐνης ανέγγιχτους εφόσον πληρούσαν ορισμένα πρότυπα καθαρότητας και επισήμανσης. Παρά το γεγονός ότι η κοκαΐνη ήταν συνήθως παράνομο να πωληθούν και τα νόμιμα σημεία πώλησης ήταν σπανιότερα, οι ποσότητες νόμιμης κοκαΐνης που παράχθηκαν μειώθηκαν πολύ λίγο.  Οι νόμιμες ποσότητες κοκαΐνης δεν μειώθηκαν μέχρι ο νόμος Τζόουνς-Μίλερ του 1922 να θέσει σοβαρούς περιορισμούς στην παρασκευή κοκαΐνης.

### Οικονομικά στοιχεία
Η Κολομβία είναι όσον αφορά το 2019 ο μεγαλύτερος παραγωγός κοκαΐνης στον κόσμο, με την παραγωγή να υπερδιπλασιάζεται από το 2013.   Τα τρία τέταρτα της παγκόσμιας ετήσιας παραγωγής κοκαΐνης έχουν παραχθεί στην Κολομβία, τόσο από τη βάση κοκαΐνη που εισάγεται από το Περού (κυρίως την κοιλάδα Ουαγιάγα) όσο και από τη Βολιβία, καθώς και από τοπικά καλλιεργημένη κόκα. Υπήρξε αύξηση 28% από την ποσότητα των δυνητικών συγκομιδών φυτών κόκας που καλλιεργήθηκαν στην Κολομβία το 1998. Αυτό, σε συνδυασμό με τις μειώσεις των καλλιεργειών στη Βολιβία και το Περού, έκαναν την Κολομβία το έθνος με τη μεγαλύτερη έκταση καλλιέργειας κόκας μετά τα μέσα της δεκαετίας του 1990. Η κόκα που καλλιεργείται για παραδοσιακούς σκοπούς από αυτόχθονες κοινότητες, μια χρήση που εξακολουθεί να υπάρχει και επιτρέπεται από τους νόμους της Κολομβίας, αποτελεί μόνο ένα μικρό τμήμα της συνολικής παραγωγής κόκας, το μεγαλύτερο μέρος της οποίας χρησιμοποιείται για το παράνομο εμπόριο ναρκωτικών.

Οι οργανωμένες εγκληματικές συμμορίες που λειτουργούν σε μεγάλη κλίμακα κυριαρχούν στο εμπόριο κοκαΐνης. Το μεγαλύτερο μέρος της κοκαΐνης καλλιεργείται και μεταποιείται στη Νότια Αμερική, ιδίως στην Κολομβία, τη Βολιβία, το Περού και λαθραία εισάγεται στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να είναι ο μεγαλύτερος καταναλωτής κοκαΐνης στον κόσμο, όπου πωλείται σε υψηλές τιμές. Συνήθως στις ΗΠΑ ένα γραμμάριο κοστίζει 80–120 $  και 250–300 $ για 3,5&nbsp;γραμμάρια ( μιας ουγγιάς, ή ένα «οκτώ μπάλα»).

Όσον αφορά του 2005, η μεταφορά κοκαΐνης από τη Νότια Αμερική γινόταν μέσω του Μεξικού ή της Κεντρικής Αμερικής διά ξηράς ή από τον αέρα σε σημεία στο βόρειο Μεξικό. Η κοκαΐνη στη συνέχεια σπάει σε μικρότερα φορτία και μεταφέρεται λαθραία στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τα κύρια σημεία εισόδου είναι η Αριζόνα, η νότια Καλιφόρνια, η νότια Φλόριντα και το Τέξας. Το 65% της κοκαΐνης εισέρχεται στις ΗΠΑ από το Μεξικό και η μεγάλη πλειονότητα των υπόλοιπων ποσοτήτων γίνεται μέσω της Φλόριντα.  Όσον αφορά το 2015, το καρτέλ Σιναλόα είναι το πιο ενεργό καρτέλ ναρκωτικών που εμπλέκεται στη λαθραία εισαγωγή και διακίνηση κοκαΐνης στις Ηνωμένες Πολτιείες.

Η κοκαΐνη διατίθεται εύκολα σε μητροπολιτικές περιοχές όλων των μεγάλων χωρών. Σύμφωνα με το *Summer 1998 Pulse Check*, που δημοσιεύθηκε από το Γραφείο Εθνικής Πολιτικής Ελέγχου των Ναρκωτικών των ΗΠΑ, η χρήση κοκαΐνης είχε σταθεροποιηθεί σε ολόκληρη τη χώρα, με μερικές αυξήσεις ν αναφέρονται στο Σαν Ντιέγκο, το Μπρίτζπορτ, το Μαϊάμι και τη Βοστώνη. Στη Δύση, η χρήση κοκαΐνης ήταν χαμηλότερη, η οποία πιστεύεται ότι οφείλεται στη μετάβαση σε μεθαμφεταμίνη από ορισμένους χρήστες. Η μεθαμφεταμίνη είναι φθηνότερη, τρεισήμισι φορές πιο ισχυρή και διαρκεί 12-24&nbsp;φορές περισσότερο με κάθε δόση. Παρ 'όλα αυτά, ο αριθμός των χρηστών κοκαΐνης παραμένει υψηλός, με μεγάλη συγκέντρωση στους νέους των αστικών περιοχών.

Η παγκόσμια ετήσια κατανάλωση κοκαΐνης, όσον αφορά το 2000, ανήλθε σε περίπου 600 τόνους, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να καταναλώνουν περίπου 300 τόνους, το 50% του συνόλου, την Ευρώπη περίπου 150 τόνους, το 25% του συνόλου και τον υπόλοιπο κόσμο τα υπόλοιπα 150 τόνους ή 25%. Εκτιμάται ότι 1,5 εκατομμύριο άνθρωποι στις Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποίησαν κοκαΐνη το 2010 από 2,4 εκατομμύρια το 2006. Αντίθετα, η χρήση κοκαΐνης φαίνεται να αυξάνεται στην Ευρώπη με τα υψηλότερα ποσοστά στην Ισπανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιταλία και την Ιρλανδία. 

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 
* 

Κατηγορία:Αλκαλοειδή
Κατηγορία:Αρωματικές ενώσεις
Κατηγορία:Διεγερτικά
Κατηγορία:Καρβοξυλικοί εστέρες
Κατηγορία:Τροπάνια
Κατηγορία:Αναισθητικά
Κατηγορία:Ευφορικά