Κατάλογος Βυζαντινών Αυτοκρατόρων

Η ίδρυση της Κωνσταντινούπολης το 330 μ.Χ. σηματοδοτεί την συμβατική αρχή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, η οποία καταλύθηκε από την Οθωμανική Αυτοκρατορία το 1453 μ.Χ. με την άλωση της Πόλης. Μόνο οι αυτοκράτορες που αναγνωρίστηκαν ως νόμιμοι ηγεμόνες και άσκησαν κυριαρχική εξουσία περιλαμβάνονται, με εξαίρεση τους νεαρούς συναυτοκράτορες που δεν απέκτησαν ποτέ την ιδιότητα του μοναδικού ή ανώτατου ηγεμόνα, καθώς και διάφορους σφετεριστές ή επαναστάτες που διεκδίκησαν τον αυτοκρατορικό τίτλο.

Ο παρακάτω κατάλογος ξεκινά με τον Μέγα Κωνσταντίνο, τον πρώτο χριστιανό αυτοκράτορα, ο οποίος ξαναέχτισε την πόλη του Βυζαντίου ως αυτοκρατορική πρωτεύουσα, την Κωνσταντινούπολη, και ο οποίος θεωρήθηκε από τους μεταγενέστερους αυτοκράτορες ως πρότυπο ηγεμόνα. Οι σύγχρονοι ιστορικοί διακρίνουν αυτή την μεταγενέστερη φάση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας ως Βυζαντινή, λόγω της μετακίνησης της αυτοκρατορικής έδρας από τη Ρώμη στο Βυζάντιο, της ενσωμάτωσης του Χριστιανισμού στην Αυτοκρατορία και της επικράτησης της ελληνικής γλώσσας αντί της λατινικής.

Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία ήταν η άμεση νομική συνέχεια της ανατολικής πλευράς της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας μετά τη διαίρεση της  το 395. Οι αυτοκράτορες που αναφέρονται παρακάτω, μέχρι τον Θεοδόσιο Α' το 395, ήταν μοναδικοί ή από κοινού ηγεμόνες ολόκληρου του Ρωμαϊκού Κράτους. Η Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία συνεχίστηκε μέχρι το 476. Οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες θεωρούσαν τους εαυτούς τους ως Ρωμαίους αυτοκράτορες σε άμεση διαδοχή από τον Αύγουστο· ο όρος «Βυζαντινός» καθιερώθηκε στη δυτική ιστοριογραφία τον 19ο αιώνα. Η χρήση του τίτλου «Ρωμαίος Αυτοκράτορας» από τους ηγεμόνες της Κωνσταντινούπολης δεν αμφισβητήθηκε παρά μόνο μετά την παπική στέψη του Φράγκου Καρλομάγνου ως Αγίου Ρωμαίου Αυτοκράτορα (25 Δεκεμβρίου 800).

Ο τίτλος όλων των Αυτοκρατόρων που προηγήθηκαν του Ηρακλείου ήταν επίσημα *Αύγουστος*, αν και χρησιμοποιούνταν και άλλοι τίτλοι, όπως ο *[[Δεσπότης]]*. Τα ονόματά τους προηγούνταν από τον τίτλο *Αυτοκράτωρ [[Καίσαρας]]* και ακολουθούνταν από τον τίτλο *Αύγουστος*. Μετά τον Ηράκλειο, ο τίτλος έγινε ο ελληνικός *[[Βασιλεύς]]*, που προηγουμένως σήμαινε κυρίαρχος, αν και ο τίτλος *Αύγουστος* συνέχισε να χρησιμοποιείται σε περιορισμένη έκταση. Μετά την ίδρυση της αντίπαλης Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας στη Δυτική Ευρώπη, ο τίτλος *[[Αυτοκράτορας|Αυτοκράτωρ]]* (Αὐτοκράτωρ) χρησιμοποιήθηκε όλο και περισσότερο. Στους μεταγενέστερους αιώνες, οι Δυτικοί Χριστιανοί μπορούσαν να αναφέρονται στον Αυτοκράτορα ως τον «Αυτοκράτορα των Ελλήνων». Στο τέλος της Αυτοκρατορίας, η τυπική αυτοκρατορική φόρμουλα του Βυζαντινού ηγεμόνα ήταν «*Πιστός εν Χριστώ τω Θεώ βασιλεύς και αυτοκράτωρ Ρωμαίων*».

Οι δυναστείες αποτελούσαν μια κοινή παράδοση και δομή για τους μονάρχες και τα κυβερνητικά συστήματα κατά τον Μεσαίωνα. Το βασικό ή επίσημο κριτήριο για τη διαδοχή μέσω κληρονομικότητας δεν αποτελούσε μέρος της διακυβέρνησης της Αυτοκρατορίας· η διαδοχή μέσω κληρονομικότητας ήταν έθιμο και παράδοση, που διατηρήθηκε ως συνήθεια και ωφελήθηκε από ένα βαθμό νομιμότητας, αλλά όχι ως «κανόνας» ή ως απαράβατο κριτήριο για την ανάληψη αξιωμάτων εκείνη την εποχή.

## Δυναστεία του Κωνσταντίνου

### Εκτός δυναστείας

## Δυναστεία του Βαλεντινιανού

## Δυναστεία του Θεοδοσίου

## Δυναστεία του Λέοντος

## Δυναστεία του Ιουστινιανού

### Σφετερισμός του Φωκά

## Δυναστεία του Ηρακλείου

## Περίοδος της Εικοσαετούς Αναρχίας

## Δυναστεία των Ισαύρων

## Δυναστεία του Νικηφόρου

### Εκτός δυναστείας

## Φρυγική Δυναστεία

## Δυναστεία των Μακεδόνων

### Εκτός δυναστείας

## Δυναστεία των Δουκών & Δυναστεία των Κομνηνών

## Οίκος των Αγγέλων & Δυναστεία των Δουκών

## Δυναστεία των Λασκαριδών & Οικογένεια Βατάτζη (Αυτοκρατορία της Νίκαιας)

## Δυναστεία των Παλαιολόγων

## Παραπομπές


## Δείτε επίσης
* Βυζαντινή Αυτοκρατορία

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Η Καταγωγή των Βυζαντινών Αυτοκρατόρων

*