Τεκουντέρ

O **Αχμέντ Τεκουντέρ**, *Ahmed Tekuder*, μογγολ.: , "τέλειος". περσ.: ( - 10 Αυγούστου 1284), επίσης γνωστός ως σουλτάνος Αχμέτ, ήταν ο σουλτάνος του Ιλχανάτου από το 1282 έως το 1284. Ήταν γιος του Χουλεγκού και αδελφός του Αμπακά. Τελικά τον διαδέχθηκε ο ανιψιός του, Αργκούν Χαν.

## Πρώιμη ζωή
Ο Τεκουντέρ γεννήθηκε π. το 1246 στη Μογγολία από τον Χουλεγκού και της Κουτούι Χατούν από τη μογγολική φυλή Χονγκιράντ, ως 7ος γιος του. Η ημερομηνία γέννησής του δεν αναφέρεται αλλού, αλλά σύμφωνα με πηγές απεβίωσε σε ηλικία 37 ετών, επομένως το έτος γέννησής του πρέπει να ήταν γύρω στο 1246 ή 1247.  Βαπτίστηκε στην παιδική του ηλικία ως Νεστοριανός Χριστιανός, και του δόθηκε το όνομα *Νικόλαος*. Έφθασε στο Ιλχανάτο κάποια στιγμή στη δεκαετία του 1260 με τη μητέρα του Κουτούι και τον αδελφό του Τεκσίν. Χρόνια αργότερα, του παραχωρήθηκε η θέση του κυβερνήτη του Ναχαβάντ και του Ντιναβάρ από τον Αμπακά, ο οποίος σεβόταν τη μητέρα του Κουτούι. Στην Κουτούι επίσης παραχωρήθηκαν εδάφη με εισόδημα 100.000 χρυσών νομισμάτων κοντά στο Μαγιαφαρικίν από τον Αμπακά. 

## Μεταστροφή στο Ισλάμ
Οι συνθήκες της μεταστροφής του Τεκουντέρ στο Ισλάμ είναι άγνωστες. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Ιμπν αλ-Φουβατί, του είχαν δοθεί πληροφορίες για τον θρησκευτικό του μέντορα, και ίσως το άτομο που ήταν υπεύθυνο για τη μεταστροφή του Τεκουντέρ, τον Καμάλ αλ-Ντιν Αμπντ αλ-Ραχμάν. Περιγράφηκε ως Έλληνας σκλάβος του αλ-Μουστασίμ Μπιλάχ, ο οποίος ανέβηκε σε ιεραρχία χάρη στις ικανότητες αλχημίας του, και γνώρισε τον Αμπακά, στον οποίο τον σύστησε ο Αϊμπάκ.  Ο Αμπντ αλ-Ραχμάν συστήθηκε στον Τεκουντέρ αργότερα από τη μητέρα του Κουτούι Χατούν.  Ο Τεκουντέρ λίγο αργότερα ασπάστηκε το Ισλάμ , και άλλαξε το όνομά του σε *Αχμέτ, ενώ* ο Αμπντ αλ-Ραχμάν αργότερα ανήλθε στην αυλή, και τελικά έγινε πρεσβευτής στη Μαμελουκική Αίγυπτο.
εναλλ.=|αριστερά|μικρογραφία|267x267εσ|Αργκούν και Τεκουντέρ.

## Εκλογή και βασιλεία
Έφθασε στην κοιλάδα Τζαγκατού κοντά στη Μαραγκά για να παραστεί στο κουρουλτάι για την εκλογή του νέου Ιλ-Χαν μετά το τέλος του Αμπακά τον Απρίλιο του 1282.  Ο κύριος ανταγωνισμός ήταν μεταξύ του ανιψιού του Αργκούν, του αδελφού του Μενγκέ-Τεμούρ και του ίδιου. Υποστηρίχθηκε από τους περισσότερους ευγενείς και εμίρηδες,  συμπεριλαμβανομένων των Τζαλαίρ όπως ο Σικτούρ Νογιάν,  ο Σουκουντζάκ Νογιάν  και οι Χονγκιράντ. Εξελέγη στις 6 Μαΐου 1282 και ενθρονίστηκε στις 21 Ιουνίου 1282 στο Αλαντάγκ ("Μεγάλο Βουνό"), ανατολικά της λίμνης Βαν. Υιοθέτησε το μουσουλμανικό του όνομα Αχμέτ ως το βασιλικό του όνομα. 

Η πρώτη του ενέργεια ήταν να απαλλάξει τον Ατά-Μαλίκ Τζουβεϊνί από τις κατηγορίες που είχε ασκήσει εναντίον του ο Ματζντ αλ-Μουλκ Γιαζντί, ένας βεζίρης που τον κατηγόρησε για υπεξαίρεση κρατικών κεφαλαίων. Ο Τεκουντέρ τον επανέφερε στην κυβέρνηση της Βαγδάτης, ενώ ο λαός λιντσάρισε τον Ματζντ αλ-Μουλκ για μαγεία.  Διόρισε επίσης τον νεότερο ετεροθαλή αδελφό του, Κονκουρτάι, ως αντιβασιλιά της Μ. Ασίας τον επόμενο μήνα. Ωστόσο, ο Αργκούν πίστευε ότι οι αδελφοί Τζουβεϊνί ήταν υπεύθυνοι για το τέλος του πατέρα του από δηλητηρίαση. Ήρθε στη Βαγδάτη για να περάσει τον χειμώνα του 1282-1283, και επανεκκίνησε την έρευνα για τις κατηγορίες υπεξαίρεσης, που μπορεί να προκάλεσαν το εγκεφαλικό επεισόδιο του Ατά Μαλίκ στις 5 Μαρτίου 1283.  

### Αντιπαλότητα με τον Aργκούν
[μικρογραφία|«Ο πόλεμος δύο Ιλ-Χανιδών ηγεμόνων, του Αργκούν Χαν εναντίον του σουλτάνου Αχμάντ» (Tεκουντέρ). Φύλλο από μία αναθεωρημένη έκδοση του ''Σαφβάτ αλ-σαφά'' («Πεμπτουσία της Αγνότητας») της εποχής των Σαφαβιδών, [Σιράζ, Ιράν, με ημερομηνία Σεπτέμβριος 1582.]]
Καθώς η δυσαρέσκεια του Αργκούν μεγάλωνε, έφυγε για το Χορασάν την άνοιξη, για να κερδίσει την υποταγή ανηλίκων ευγενών και εμίρηδων. Ο Τεκουντέρ, από την άλλη πλευρά, άρχισε να είναι καχύποπτος για τον ετεροθαλή αδελφό του Κονκουρτάι, και την πιθανή συμμαχία του Αργκούν. Ο Κονκουρτάι κατηγορήθηκε για συνωμοσία, και συνελήφθη από τον γαμπρό τού Τεκουντέρ, Αλινάκ Νογιάν, αντιβασιλιά της Γεωργίας, στις 17 Ιανουαρίου 1284, και εκτελέστηκε την επόμενη ημέρα. Ένα στρατιωτικό απόσπασμα στάλθηκε στη Τζαζίρα, από όπου οι Γκαϊχατού και Μπαϊντού κατέφυγαν στο Χορασάν, στο στρατόπεδο του Αργκούν, ενώ αρκετοί εμίρηδες όπως ο Ταγκαχάρ και ο Ντολαντάι, συνελήφθησαν. 

Το επόμενο βήμα του ήταν να στείλει τον Αλινάκ με 15.000 άνδρες εναντίον του Αργκούν, ενώ ο ίδιος ακολούθησε τον Αλινάκ στις 26 Απριλίου με τον κύριο στρατό του, που αποτελούνταν από Αρμένιους και Γεωργιανούς, εκτός από Μογγόλους, που στάθμευαν στην πεδιάδα Μουγκάν κοντά στο Μπιλασουβάρ. Ο Αργκούν επικράτησε του Αλινάκ στη μάχη στις 4 Μαΐου, νότια του Καζβίν, αλλά παρ' όλα αυτά υποχώρησε στα εδάφη του στο Χορασάν. Ο Αλά ουντ-Νταουλά Σιμνανί, μελλοντικός Σούφι άγιος του τάγματος Κουμπράβια, πολέμησε επίσης στον στρατό του Αργκούν κατά τη διάρκεια αυτής της μάχης.  Ο Αργκούν προσπάθησε να διαπραγματευτεί εκεχειρία, την οποία ο Αχμάντ, παρά τη συμβουλή των συμβούλων του, αρνήθηκε. Μία άλλη πρεσβεία που έστειλε ο Αργκούν, αυτή τη φορά με επικεφαλής τον γιο του Γκαζάν, έφθασε στο στρατόπεδο του Τεκουντέρ κοντά στο Σεμνάν στις 31 Μαΐου. Η πρεσβεία στέφθηκε με επιτυχία, καθώς ο Αχμάντ δέχτηκε εκεχειρία, με την προϋπόθεση ότι ο Αργκούν θα έστελνε τον αδελφό του Γκαϊχατού ως όμηρο. Ο Αργκούν συμφώνησε με τους όρους, και έστειλε τον αδελφό του συνοδευόμενο από δύο εμίρηδες, συμπεριλαμβανομένου του Ναβρούζ, υπό την επιμέλεια του Μπουκά, τότε του ανώτερου από τους διοικητές του Τεκουντέρ, στις 13  ή 28 Ιουνίου.  Ο Μπουκά με τη σειρά του τον παρέδωσε στον Αχμάντ, ο οποίος έβαλε τον Γκαϊχατού στο στρατόπεδο του Τοντάι Χατούν.

Παρά ταύτα, ο Τεκουντέρ συνέχισε τις εχθροπραξίες, και συνέχισε να προελαύνει προς τον Αργκούν. Αυτό έκανε τον Μπουκά να τρέφει δυσαρέσκεια προς τον Τεκουντέρ, και να γίνεται πιο συμπαθητικός προς τον Αργκούν. Από την άλλη πλευρά, έχασε την εύνοια του Τεκουντέρ, ο οποίος άρχισε να επενδύει την εμπιστοσύνη του στον Ακ Μπουκά, έναν άλλο στρατηγό των Τζαλαΐρ. 

Το επόμενο βήμα του Αργκούν ήταν να αναζητήσει καταφύγιο στο Καλάτ-ε Ναντερί, ένα ισχυρό φρούριο, στις 7 Ιουλίου με 100 άνδρες. Αλλά αναγκάστηκε να παραδοθεί στον Αλινάκ τέσσερις ημέρες αργότερα. Νικητής, ο Τεκουντέρ άφησε τον Αργκούν υπό την κράτηση του Αλινάκ, ενώ ο ίδιος έφυγε για το Καλπούς, όπου βρισκόταν ο κύριος στρατός του. Αυτή ήταν η ευκαιρία που αναζητούσε ο Μπουκά: εισέβαλε στο στρατόπεδο του Αλινάκ, και άφησε ελεύθερο τον Αργκούν, ενώ σκότωσε τον Αλινάκ. Ο Τεκουντέρ έφυγε δυτικά και λεηλάτησε το στρατόπεδο του Μπουκά κοντά στη Σουλτανίγια, για εκδίκηση. Συνέχισε προς τα δικά του βοσκοτόπια κοντά στο Ταχτ-ι Σουλεϊμάν στις 17 Ιουλίου, σχεδιάζοντας να δραπετεύσει στη Χρυσή Ορδή μέσω του Ντερμπέντ . Ωστόσο, ο Καραουνάς, που είχε σταλεί από τον Μπουκά, σύντομα πρόλαβε και συνέλαβε τον Τεκουντέρ. Παραδόθηκε στον Αργκούν στις 26 Ιουλίου στα βοσκοτόπια Αμπ-ι Σουρ, κοντά στη Μαραγκά. 

## Η δίκη και το τέλος
Ο Τεκουντέρ κατηγορήθηκε για την άδικη εκτέλεση του Κονκουρτάι, του ετεροθαλούς αδελφού του, σε μία δίκη υπό την προεδρία του Αργκούν. Ενώ ο Τεκουντέρ ζήτησε έλεος και επιείκεια, η Κινέζα (ή Χιτάν) μητέρα του Κονκουρτάι, Ατζουτζά, απαίτησε την εκτέλεσή του. Ενώ δεν ήταν υπέρ της εκτέλεσης, οι εξεγέρσεις του θείου του Χουλατσού και του εξαδέλφου του Τζουσκάμπ στο Χαμαντάν τον ανάγκασαν να αποφασίσει υπέρ της οικογένειας του Κονκουρτάι. Στις 10 Αυγούστου 1284, εκτέλεσαν τον Αχμέτ σπάζοντας την πλάτη του.
εναλλ.=|μικρογραφία|222x222εσ|Ο Τεκουντέρ και ο Σαμς αλ-Ντιν Τζουβαγινί.

## Σχέσεις με τους Μαμελούκους
Ο Σαμς αλ-Ντιν Τζουβαϊνί τον συμβούλεψε να κάνει ειρήνη με τους Μαμελούκους της Αιγύπτου, καθώς ήταν Μουσουλμάνος σουλτάνος.  Η πρώτη πρεσβεία με επικεφαλής τον Κουτμπ αλ-Ντιν Σιραζί έφυγε από το Αλαντάγκ για την Αίγυπτο στις 25 Αυγούστου 1282.  Σε επιστολή του, εξέφρασε την πρόθεσή του να σφυρηλατήσει συμμαχία με τον Καλαβούν ενάντια στις επιθυμίες τού δικού του συμβουλίου. Ο Καλαβούν έστειλε απάντηση στις 3 Δεκεμβρίου 1282, προτρέποντας τον Τεκουντέρ να απελευθερώσει το σουλτανάτο του Ρουμ από την υποτέλεια, ως ομοϊδεάτης μουσουλμάνος. Ο Τεκουντέρ έστειλε μία δεύτερη πρεσβεία, με επικεφαλής τον θρησκευτικό του μέντορα Καμάλ αλ-Ντιν Αμπντ αλ-Ραχμάν, στην Αίγυπτο  από την Ταμπρίζ τον Ιούνιο του 1283. Ωστόσο, αυτή η πρεσβεία άργησε, καθώς έφθασε στις 2 Μαρτίου 1284, και έγινε δεκτή στις 26 Αυγούστου 1284, 16 ημέρες μετά το τέλος του Τεκουντέρ. Αυτό οδήγησε στη σύλληψη και το τέλος τού απεσταλμένου. 

Όταν ο Αργκούν δεν έλαβε απάντηση, κήρυξε τον πόλεμο εναντίον του Τεκουντέρ. Ο Τεκουντέρ ζήτησε βοήθεια από τον Μαμελούκο σουλτάνο, αλλά οι Μαμελούκοι δεν συνεργάστηκαν πλήρως μαζί του. Έχοντας έναν μικρό και κατώτερο στρατό, ο Τεκουντέρ ηττήθηκε από την μεγαλύτερη δύναμη του Αργκούν, και τελικά εκτελέστηκε στις 10 Αυγούστου 1284. Ο Σαμς αλ-Ντιν Τζουβαϊνί συνελήφθη και εκτελέστηκε επίσης από τον Μπουκά στις 16 Οκτωβρίου 1284.

## Οικογένεια
Ο Τεκουντέρ είχε οκτώ συζύγους από διαφορετικές φυλές και αρκετά παιδιά μαζί τους:

* Η μεγαλύτερη σύζυγος - Τοκιούζ Χατούν, κυρία από τη φυλή Χονγκιράντ
** Kουτσούκ Χατούν, παντρεύτηκε τον Aλινάκ των Κεραϊτών
* Δεύτερη σύζυγος, Αρμινί Χατούν, κυρία από τη φυλή Χονγκιράντ
** Καπλαντσί
** Αρσλαντσί
** Kοντσέκ Χατούν (εκτελέστηκε από τον Aμπού Σαΐντ το 1319), παντρεύτηκε τον Iντζίν των Kεραϊτών (ανιψιός του Ντοκούζ Χατούν)
** Τσετσάκ Χατούν, παντρεμεύτηκε τον Μπορατσού, γιο του Ντουραμπαΐ κυβερνήτη του Ντιγιάρ Μπακρ
** Mαγινού Χατούν, παντρεύτηκε τον Τζαντάν, γιο του Γκαραΐ Μπαουρτσί των Τατάρων
* Μπαγιτεγκίν Χατούν, κόρη του Χουαΐν Αγκά των Τζαλαΐρ.
* Tοντεγκού Χατούν, κόρη του Mουσά Γκουρεγκέν του Χονγκιράντ (γιος της πριγκίπισσας Tουμελούν)
** Σαγλούν Χατούν, παντρεύτηκε τον Καρατσά των Kεραϊτών
* Ελ Κουτλούγκ Χατούν, κόρη του Kινγκσού ή Oργκουτάκ (και στις δύο περιπτώσεις, εγγονή του Τζαμγκούρ, γιου του Χουλεγκού) 
* Tοντάι Χατούν (παντρεύτηκε. 6 Απριλίου 1284), χήρα του Aμπακά Χαν..
* Κουρκουτσίν Αγκατσί.
** Νογκατσί.
* Κονκουρτσίν Αγκατσί.
** Kαλτουρμίς Χατούν, παντρεύτηκε αρχικά με τον Σανταΐ, γιο του Μπεγκού (ίσως Μπουκά), παντρεύτηκε έπειτα τον Toγκάν, γιο του Σανταΐ των Τζαλαΐρ στο Ιεβιράτε

## Παραπομπές


## Πηγές
* Atwood, Christopher P. (2004). *The Encyclopedia of Mongolia and the Mongol Empire*. Facts on File, Inc. .
* David Morgan, *The Mongols*

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Κατηγορία:Μπορτζίγκιν