Θέμα Λογγοβαρδίας

Η **Λογγοβαρδία** ή **Λομβαρδία** ήταν ένας όρος που χρησιμοποιούσε η Βυζαντινή αυτοκρατορία για να καταγράψει τα εδάφη τα οποία είχαν υπό τον έλεγχο τους οι Λομβαρδοί στα βόρεια της Ιταλικής χερσονήσου. Οι Βυζαντινοί χρησιμοποίησαν την ίδια ορολογία για να καταγράψουν το δικό τους θέμα που βρισκόταν υπό την κατοχή τους στην Νότια Ιταλία.

## Ιστορία

Την ορολογία χρησιμοποίησε για πρώτη φορά ο Θεοφάνης Ομολογητής ο οποίος κάνει σαφή διάκριση ανάμεσα στην *"Μεγάλη Λομβαρδία"* που βρισκόταν στην Βόρεια Ιταλία και την *"Μικρή Λομβαρδία"* στην Νότια Ιταλία την οποία κατείχε η Βυζαντινή αυτοκρατορία με μια μεγάλη σειρά από Πόλεις-Κράτη. Το Δουκάτο της Λομβαρδίας περιείχε το Δουκάτο του Βενεβέντου, το Σπολέτο, το Σαλέρνο, το Πριγκιπάτο της Καπούης, το Δουκάτο της Νεαπόλεως, το Δουκάτο της Γκαέτα και το Δουκάτο του Αμάλφι. Σε έναν πιο αυστηρό ορισμό αναφέρεται στο Βυζαντινό Θέμα που περιείχε τις Περιφέρειες της Ιταλίας Απουλία και τμήματα της Μπαζιλικάτας με πρωτεύουσα το Μπάρι. Η ακριβής εξέλιξη και προέλευση του οικισμού παραμένουν πάντοτε ασαφείς. Μετά από έναν αιώνα απουσίας στον οποίο το Βυζάντιο παρέμεινε αδιάφορο στις υποθέσεις της Ιταλικής χερσονήσου ο Βασίλειος Α΄ (867-886) αποφάσισε να καθαρίσει την Αδριατική Θάλασσα από τους Σαρακηνούς και να επεκτείνει την κυριαρχία του στην Ιταλία.

Τα επόμενα χρόνια αλώθηκε από τους Σαρακηνούς το Οτράντο (873) και στην συνέχεια κατακτήθηκε το Μπάρι (876) το οποίο είχε λίγο πριν κατακτήσει ο Λουδοβίκος Β΄ της Ιταλίας (871). Οι κατακτήσεις αυτές ήταν πιθανότατα η αιτία για την δημιουργία του νέου Θέματος ως υποδιαίρεση στο Θέμα Κεφαλληνίας. Τα επόμενα χρόνια την δεκαετία του 880 ο στρατηγός Νικηφόρος Φωκάς ο πρεσβύτερος επέκτεινε σημαντικά την κυριαρχία του στην Καλαβρία, την Απουλία και την Μπαζιλικάτα. ολοκληρώθηκε με την κατάκτηση του Μπενεβέντο πρωτεύουσας των Λομβαρδών στην νότια Ιταλία (891). Η πρώτη καταγραφή της Λογγοβαρδίας σαν ανεξάρτητο θέμα φαίνεται ότι εμφανίστηκε εκείνη την εποχή, τα πρώτα χρόνια διοικήθηκε μαζί με άλλα Ευρωπαϊκά Θέματα των Βυζαντινών. Ο πρώτος γνωστός Στρατηγός των Λογγοβάρδων Συμβατικός ήταν επίσης κυβερνήτης της Μακεδονίας μαζί με τον Γεώργιο. Τα πρώτα χρόνια το Θέμα της Λογγοβαρδίας κυβερνήθηκε μαζί με το μητρικό Θέμα Κεφαλληνίας, αργότερα (911) εμφανίζεται ανεξάρτητο με έναν δικό του Στρατηγό. Την περίοδο 938-956 πολλοί το παρουσιάζουν ενωμένο με το γειτονικό Θέμα Καλαβρίας. Σε κάθε περίπτωση ο Ιωάννης Α΄ Τσιμισκής ένωσε το Θέμα Λογγοβαρδίας, Θέμα Καλαβρίας και το Θέμα Λουκανίας στο Κατεπανίκιο της Ιταλίας (975), είχε κυβερνήτη έναν Κατεπάνω με έδρα το Μπάρι. Η Βαράγγειος Φρουρά ήταν οι πρωταγωνιστές στις κατακτήσεις αυτές του Βυζαντινού στρατού, η προέλευση τους ήταν από την Σκανδιναβία, τα κατορθώματα και οι ύμνοι σε αυτούς καταγράφονται ακόμα και σήμερα σε λίθους της νότιας Ιταλίας.

## Παραπομπές



## Πηγές

*Kazhdan, Alexander, ed. (1991). The Oxford Dictionary of Byzantium. New York and Oxford: Oxford University Press. 
*Pertusi, A. (1952). Constantino Porfirogenito: De Thematibus (in Italian). Rome: Biblioteca Apostolica Vaticana.
*Kreutz, Barbara M. (1996). Before the Normans: Southern Italy in the Ninth and Tenth Centuries. Philadelphia: University of Pennsylvania Press.

Κατηγορία:Θέματα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας
Κατηγορία:Βυζαντινή Ιταλία