Οθωμανική ενδυμασία

Η **οθωμανική ενδυμασία** ή **οθωμανική μόδα** είναι το στυλ και ο σχεδιασμός των ενδυμάτων που φοριόντουσαν κατά την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η μόδα κατά την Οθωμανική Αυτοκρατορία ήταν μια σημαντική πτυχή της πολιτιστικής ταυτότητας της αυτοκρατορίας, χρησιμεύοντας ως δείκτης κοινωνικής θέσης, επαγγέλματος, θρησκείας και άλλων.

Αντανακλώντας την ποικιλόμορφη φύση και την ευρεία εμβέλεια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η ενδυμασία τόσο των ανδρών όσο και των γυναικών επηρεάστηκε από έναν συνδυασμό πολλών διαφορετικών παραδοσιακών φορεμάτων.

## Οθωμανική περίοδος

Ενώ όσοι ανήκαν στο παλάτι και την αυλή ντύνονταν πλούσια, οι απλοί άνθρωποι ασχολούνταν μόνο με την κάλυψη των προσώπων τους. Από την εποχή του Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπή, οι διοικητές θέσπισαν νόμους περί πολυτελών ενδυμάτων σχετικά με την ενδυμασία των Μουσουλμάνων, των Χριστιανών, των Εβραϊκών κοινοτήτων, του κλήρου, των εμπόρων και των κρατικών και στρατιωτικών αξιωματούχων, οι οποίοι εφαρμόστηκαν ιδιαίτερα αυστηρά κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπή.

Σε αυτήν την περίοδο, οι άνδρες φορούσαν εξωτερικά ενδύματα όπως το «μιντάν» (γιλέκο ή κοντό σακάκι), το «ζιμπίν», το «σαλβάρ» (παντελόνι), το «κουσάκ» (ζώνη), το «ποτούρ», το ενταρί ή καφτάν (μακρύς χιτώνας), το «καλπάκ», το «σαρίκ» στο κεφάλι και το «τσαρίκ», το τσίζμε (μπότες), το «τσεντίκ» ή το «υεμενίτικο» στα πόδια. Οι διοικητές και οι πλούσιοι φορούσαν καφτάνια με γούνινη επένδυση και κέντημα, ενώ η μεσαία τάξη φορούσε «τζιμπέ» (χιτώνα μεσαίου μήκους) ή «χιρκά» (κοντό χιτώνα). Οι φτωχοί φορούσαν τζεπκέν ή γιλέκο (γιλέκο) χωρίς κολάρο. Μία από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις στην οθωμανική μόδα έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Μαχμούτ Β΄ (1808 - 1839). Οι προσπάθειες εκσυγχρονισμού του Μαχμούτ Β΄ είχαν αρχικά τις επιπτώσεις τους στον κρατικό τομέα. Ενώ το σαρίκι αντικαταστάθηκε από το φέσι, οι εργαζόμενοι στην Υψηλή Πύλη άρχισαν να φορούν παντελόνια, σετρέ και ποτίν. Επιπλέον, μετά την κατάργηση των γενίτσαρων το 1826, ο Μαχμούτ επέβαλε δυτικοποιημένες στολές, σε μια προσπάθεια να εκσυγχρονίσει και να διακρίνει τις νέες ένοπλες δυνάμεις από τις παλιές.

Η καθημερινή ένδυση των γυναικών ήταν το σαλβάρ (παντελόνι), ένα γκιόμλεκ (πουκάμισο) που έφτανε μέχρι τη μέση της γάμπας ή τον αστράγαλο, ένα κοντό, εφαρμοστό σακάκι που ονομαζόταν ζιμπίν και μια ζώνη δεμένη στη μέση ή ακριβώς κάτω από αυτήν. Για επίσημες περιστάσεις, όπως επισκέψεις σε φίλους, η γυναίκα πρόσθεταν ένα ενταρί ή καφτάνι, ένα μακρύ χιτώνα που κόβονταν όπως το ζιμπίνι εκτός από το μήκος. Τόσο το ζιμπίνι όσο και το καφτάνι κουμπώνονταν μέχρι τη μέση, αφήνοντας τις φούστες ανοιχτές μπροστά. Και τα δύο ενδύματα είχαν επίσης κουμπιά μέχρι το λαιμό, αλλά συχνά κουμπώνονταν μόνο μέχρι την κάτω πλευρά του στήθους, αφήνοντας τα ενδύματα να ανοίγουν πάνω από το στήθος. Όλα αυτά τα ρούχα μπορούσαν να είναι έντονα χρωματιστά και με σχέδια. Ωστόσο, όταν μια γυναίκα έφευγε από το σπίτι, κάλυπτε τα ρούχα της με ένα φεράτσι, ένα σκούρο, σεμνό χιτώνα που κούμπωνε μέχρι το λαιμό. Επίσης, κάλυπτε τα μαλλιά και το πρόσωπό της με ένα ζευγάρι πέπλα.

### Περίοδος Τανζιμάτ

Κατά την περίοδο του «Τανζιμάτ» και του «Μεσρουτιέτ» τον 19ο αιώνα, οι απλοί άνθρωποι που εξακολουθούσαν να φορούν παραδοσιακά ρούχα παρουσίαζαν μεγάλη αντίθεση με τους διοικητές και τους πλούσιους που φορούσαν «ρεντινγκότ», σακάκι, γιλέκο, boyunbağı (γραβάτα), «μιντάν», μυτερά και ψηλοτάκουνα παπούτσια. Τα γυναικεία ρούχα της οθωμανικής περιόδου στα «αρχοντικά» και στις αυλές των παλατιών περιλάμβαναν τα «Εντάρι», «κουσάκ», «σαλβάρ», «μπασόρτου» και τον «φερετζέ» του 19ου αιώνα χωρίς πολλές αλλαγές.

Τον 16ο αιώνα, οι γυναίκες φορούσαν στο κεφάλι τους δίφυλλα μακριά «εντάρι» και «τουλ», βελούδινα σάλι. Τα εξωτερικά τους ρούχα αποτελούνταν από «φεράτζα» και «γιελντιρμέ». Η απλοποίηση τον 17ο αιώνα ήταν εμφανής σε ένα εσωτερικό «εντάρι» που φοριόταν κάτω από μια κοντομάνικη στολή σε σχήμα καφτανιού και μια ασορτί ζώνη.

Η γυναικεία ενδυμασία που γινόταν πιο επιδεικτική και υπερβολική συνόδευε στολισμένους κότσους μαλλιών και ραπτική. Η ραπτική με την πραγματική της έννοια ξεκίνησε αυτή την περίοδο. Η έννοια της γυναικείας ενδυμασίας ξεκίνησε κυρίως σε μεγάλα οικιστικά κέντρα όπως η Κωνσταντινούπολη και η Σμύρνη τον 19ο αιώνα και οι γυναίκες σταδιακά άρχισαν να συμμετέχουν στην κοινωνική ζωή, μαζί με το κίνημα της δυτικοποίησης. Το Πέρα έγινε το κέντρο της μόδας και τη μόδα του Παρισιού ακολούθησαν ράφτες ελληνικής και αρμενικής καταγωγής. Κατά την περίοδο του Αμπντούλ Χαμίτ Β΄, ο «φερετζές» (ένας κρυφός εξωτερικός χιτώνας σε σχήμα μιας μέτριας κομμένης εκδοχής του εσωτερικού φορέματος) αντικαταστάθηκε από «τσαρσάφι» διαφορετικών στυλ. Ωστόσο, ο αγροτικός τομέας συνέχισε να φοράει παραδοσιακά ρούχα.

### Νομοθεσία για την ένδυση
Όπως πολλές άλλες πρώιμες σύγχρονες κοινωνίες, η Οθωμανική Αυτοκρατορία εισήγαγε μια πληθώρα νόμων περί ένδυσης που αποσκοπούσαν στη ρύθμιση των κοινωνικών σχέσεων και της κοινωνικής θέσης μεταξύ διαφόρων ομάδων. Διάφορα είδη ένδυσης και καλύμματος κεφαλής προορίζονταν αυστηρά για ορισμένες τάξεις. Αυτοί οι νόμοι συχνά έδιναν έμφαση στη σεμνότητα και την κοινωνική πειθαρχία. Ωστόσο, κατά τον 17ο αιώνα, οι πολιτικές κρίσεις οδήγησαν σε χάος στα ρούχα. Η υπερβολικά πολυτελής καταναγκασμός για κατανάλωση και επίδειξη στην εποχή της Τουλίπας διήρκεσε μέχρι τον 19ο αιώνα. Τα πολυτελή ρούχα έγιναν σημείο διαμάχης κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Σελίμ Γ΄ (1789-1807). Ο Σελίμ ήταν έντονα επικριτικός απέναντι στους αυλικούς του και τους βοηθούς τους που ντύνονταν υπερβολικά, καθώς και στους εμπόρους και τους απλούς πολίτες που υπερέβαλαν την τάξη τους για να προσπαθήσουν να μιμηθούν τους ευγενείς ανωτέρους τους. Σε μια προσπάθεια να ανακτήσει τη φθίνουσα εγχώρια εξουσία και νομιμότητα του σουλτανάτου, ο Σελίμ απαίτησε την επιστροφή στο προηγούμενο status quo.

### Κάλυμμα κεφαλής
Συγκεκριμένα, τα καλύμματα κεφαλής έπαιξαν κεντρικό ρόλο στον προσδιορισμό της κοινωνικής θέσης και θέσης. Τον 14ο αιώνα, ένας γιος του Σουλτάνου Ορχάν κράτησε ένα συγκεκριμένο κάλυμμα κεφαλής για τον εαυτό του. Ομοίως, ορισμένα χρώματα καλύμματος κεφαλής προορίζονταν για μέλη της οθωμανικής αυλής, τους Έλληνες, τους Φράγκους και άλλες ομάδες. Τον 16ο αιώνα, αυτό το άτυπο σύστημα κατάταξης των καλύμματος κεφαλής κωδικοποιήθηκε στο νόμο, με τους σουλτάνους, τους βεζίρηδες, τους γενίτσαρους και τους απλούς πολίτες να λαμβάνουν ο καθένας τον καθορισμένο τύπο καλύμματος κεφαλής του. Μέχρι το 1829, το κάλυμμα κεφαλής ήταν ο πιο ισχυρός δείκτης της ανδρικής κοινωνικής θέσης. Ενώ οι απλοί πολίτες φορούσαν "κουλάδες" καλυμμένους με "αβανί" ή "Υεμενίτες", οι άνδρες υψηλότερης βαθμίδας φορούσαν μια μεγάλη ποικιλία από τουρμπάνια.

Τα βασιλικά τουρμπάνια μπορούσαν να διακοσμηθούν με φτερά σε ένα διακοσμητικό αϊγκρέτ. Ξεκινώντας από τον 19ο αιώνα, οι σουλτάνοι άρχισαν να φορούν φέσια αντί για τουρμπάνια. Οι κόρες των σουλτάνων λάμβαναν πολυτελή κοσμήματα όταν παντρεύονταν, συμπεριλαμβανομένων διαδημάτων ή πέπλων με κοσμήματα ενσωματωμένα σε αυτά. Οι αυτοκρατορικές και ευγενείς κυρίες κάλυπταν επίσης τα κεφάλια τους με μικρά μαντήλια και τα πρόσωπά τους με πέπλα από δίχτυ Βρυξελλών.

Δεν υπάρχουν πολλά αρχεία για την γυναικεία ενδυμασία εκείνη την εποχή, αλλά τα έργα τέχνης μπορούν να βοηθήσουν στην κατανόηση. Τα καλύμματα κεφαλής ήταν συνήθως ψηλά, μυτερά καπέλα με ένα πέπλο που κάλυπτε τα πρόσωπά τους κατά τη διάρκεια των εξόδων. Στις απεικονίσεις των σουλτανίνων, τα ρούχα τους είναι ως επί το πλείστον κατασκευασμένα με λίγες αναφορές σε αυτά που φορούσαν στην πραγματικότητα οι Οθωμανές γυναίκες. Ένα πορτρέτο της Ροξελάνα την απεικονίζει να φοράει ένα κάλυμμα κεφαλής σε σχήμα κουτιού με διακοσμητικά κοσμήματα στο περίγραμμα. Ενώ το κάλυμμα κεφαλής της απεικονίζει δημοφιλή στυλ στα καλύμματα κεφαλής των Οθωμανών γυναικών εκείνη την εποχή, τα ρούχα της παραμένουν πολύ παρόμοια με τα ευρωπαϊκού τύπου ρούχα. Αυτός ήταν ένας δημοφιλής τρόπος απεικόνισης των γυναικών, και συγκεκριμένα των σουλτάνων.

Πολλοί παράγοντες συνέβαλαν στις αλλαγές στα ενδύματα των Οθωμανών γυναικών, συμπεριλαμβανομένου του κόστους των υλικών και των φιρμανιών, ή βασιλικών διακηρύξεων. Στις αρχές του 18ου αιώνα, οι γυναίκες της ανώτερης τάξης άρχισαν να φορούν γιασμάκια, ή πέπλα που κάλυπταν τα πρόσωπά τους όταν έβγαιναν έξω. Με την πάροδο του χρόνου, τα γιασμάκια έγιναν πιο διαφανή και φαρδιά, με ασημένια κεντήματα. Καθώς γίνονταν περισσότερες αλλαγές στα γυναικεία ρούχα, τα γιασμάκια και τα φεράτσα θεωρούνταν λιγότερο ως ενδύματα που κάλυπταν το σώμα και περισσότερο ως διακοσμητικά και διακοσμητικά στυλ.

Τον 19ο αιώνα, υπήρξαν πιο ακραίες αλλαγές στα γυναικεία ρούχα. Οι Υεμενίτες, ή αλλιώς οι μαντίλες, ήταν τόσο λεπτές που τα μαλλιά τους ήταν σχεδόν όλα ορατά. Άλλα παραδοσιακά ενδύματα συνδύαζαν την τουρκική και την ευρωπαϊκή μόδα. Γύρω στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, οι Τουρκάλες άρχισαν να φορούν μαντίλες δεμένες κάτω από το πηγούνι αντί για το τσαρσάφ, ένα φόρεμα σαν ρόμπα που κάλυπτε ολόκληρο το σώμα και το κεφάλι εκτός από τα μάτια.


Αρχείο:Moritz-michael-daffinger-achmet-fethi-pacha.jpg|Ο Πρέσβης Αχμέτ Φετί Πασάς με δυτική ενδυμασία, 1835
Αρχείο: Ahmed muhtar bey.jpg|Ο Διπλωμάτης Αχμέτ Μουχτάε Μπέης με δυτική ενδυμασία, 1844
Αρχείο: Fatma Aliye Topuz.jpg|Η Φατμά Αλιγιέ Τοπούζ ήταν μία από τις πρώτες ακτιβίστριες για τα δικαιώματα των γυναικών στην τουρκική πολιτική, εμφανιζόμενη με δυτικά ρούχα σε όλη τη δημόσια ζωή της.
Αρχείο: Salih Zeki1.jpg|Η δυτική ενδυμασία υιοθετήθηκε από τους διοικητές και τους πλούσιους κατά την περίοδο του Τανζιμάτ (Το πρόσωπο που απεικονίζεται είναι ο Σαλίχ Ζεκί Μπέης).


## Οθωμανική επιρροή στη δυτική γυναικεία ενδυμασία

Οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ Οθωμανών και Βρετανών σημειώθηκαν σε όλη την ιστορία. Μετά την εγκαθίδρυση διπλωματικών σχέσεων μεταξύ της βρετανικής και της οθωμανικής αυτοκρατορίας το 1580, το εμπόριο μεταξύ των δύο εθνών αυξήθηκε. Οι κοινές συναλλαγές μεταξύ Οθωμανών και Βρετανών εμπόρων αφορούσαν υφάσματα και υφάσματα. Δεν ήταν ασυνήθιστο να βλέπεις Βρετανούς εμπόρους να φορτώνουν τις αποσκευές τους με οθωμανικά ενδύματα στο δρόμο της επιστροφής. Οι θεατρικές παραγωγές έπαιξαν επίσης μεγάλο ρόλο στην τόνωση του ενδιαφέροντος των Ευρωπαίων για την οθωμανική ενδυμασία. Τη δεκαετία του 1530, ακόμη και πριν από την εγκαθίδρυση διπλωματικών σχέσεων, ο βασιλιάς Ερρίκος Η΄ ντύθηκε ως Τούρκος σουλτάνος ​​για ένα πάρτι μεταμφιεσμένων της αυλής.

Ήδη από τον 17ο αιώνα, το βρετανικό ενδιαφέρον για τη μόδα των Οθωμανών γυναικών ξεκίνησε με τη δημοσίευση περιγραφών ταξιδιωτών που περιείχαν οπτικές περιγραφές της οθωμανικής μόδας. Τον 18ο αιώνα, ωστόσο, οι Ευρωπαίοι επισκέπτες και κάτοικοι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας αυξήθηκαν σημαντικά. Ως εκ τούτου, η μόδα είναι μια μέθοδος για να μετρηθούν οι αυξημένες αλληλεπιδράσεις. Εκείνη την εποχή, το Παρίσι θεωρούνταν το κέντρο του κινήματος της οθωμανικής μόδας στην Ευρώπη. Η Τουρκομανία έγινε μια μόδα μετά την έκδοση ενός γαλλικού εικονογραφημένου λευκώματος που περιείχε χαρακτικά οθωμανικών ενδυμάτων. Αυτή η τάση εξαπλώθηκε γρήγορα σε άλλα έθνη. Το 1768, ο βασιλιάς της Δανίας, Χριστιανός Ζ΄, διοργάνωσε έναν χορό στο Λονδίνο όπου όλοι οι καλεσμένοι αναμενόταν να παρευρεθούν ντυμένοι με οθωμανική ενδυμασία.

Εκτός από τη Δυτική Ευρώπη, η οθωμανική μόδα είχε τεράστιο αντίκτυπο και στα έθνη της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, όπως η Πολωνία και η Ουγγαρία. Αρχικά επηρεασμένη από τη δυτικοευρωπαϊκή εμφάνιση, μέχρι τον 16ο αιώνα, η ανατολικοευρωπαϊκή μόδα είχε μια ξεχωριστή οθωμανική χροιά. Για παράδειγμα, οι ευγενείς προτιμούσαν τα μακριά καφτάνια μέχρι το πάτωμα με φανταχτερά κόκκινα χρώματα, σχιστά μανίκια και κεντήματα. Άλλοι φορούσαν τουρκικά κάλπακ (ψηλά καπέλα) και δερμάτινες παντόφλες οθωμανικού τύπου. Σε ένα πορτρέτο του 1583, ο Πολωνός ηγεμόνας Στίβεν Μπάτορι απεικονίζεται να φοράει ένα κοντούς (ένα ένδυμα που εισήχθη για πρώτη φορά στην Πολωνία από ηγέτες που τα επιδείκνυαν ως λάφυρα πολέμου), ζουπάν οθωμανικού τύπου και φωτεινές κίτρινες τουρκικές μπότες. Αυτά τα ενδύματα σύντομα έγιναν το πρότυπο για την πολωνική και την ουγγρική αριστοκρατία, καθώς δύο μόδες που κάποτε ήταν εξαιρετικά διαφορετικές είχαν συγκλίνει λόγω της οθωμανοποίησής τους.

Η Τουρκομανία είχε επίσης σημαντική επίδραση στην ενδυμασία με βάση το φύλο. Ιστορικά, η ενδυμασία των Ευρωπαίων ήταν πιο οριοθετημένη μεταξύ ανδρικής και γυναικείας ενδυμασίας. Τα καλσόν και τα παντελόνια προορίζονταν για τους άνδρες, ενώ οι φούστες ήταν για τις γυναίκες. Αντίθετα, στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, η ανδρική και η γυναικεία ενδυμασία ήταν πιο παρόμοια. Ένα κοινό αντικείμενο που φορούσαν και οι δύο ήταν το σαλβάρι, ένα ογκώδες εσώρουχο από λευκό ύφασμα σε σχήμα που έμοιαζε με αυτό που σήμερα ονομάζεται «παντελόνι χαρεμιού». Για τις Βρετανίδες που ταξίδευαν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, το σαλβάρι γρήγορα έγινε σύμβολο ελευθερίας, επειδή παρατήρησαν ότι οι Οθωμανές γυναίκες είχαν περισσότερα δικαιώματα από τις Βρετανίδες. Η Λαίδη Μαίρη Γουόρτλεϊ Μόνταγκιου (1689–1762), σύζυγος του Βρετανού πρέσβη στην Κωνσταντινούπολη, σημείωσε στις επιστολές της προς την Τουρκική Πρεσβεία ότι οι Οθωμανές γυναίκες «κατείχαν νόμιμα δικαιώματα ιδιοκτησίας και προστασίες που ξεπερνούσαν κατά πολύ τα δικαιώματα των Δυτικών γυναικών». Οι γυναίκες ταξιδιώτες συχνά αποκτούσαν μια οικεία εικόνα του οθωμανικού πολιτισμού, καθώς ως γυναίκες, είχαν ευκολότερη πρόσβαση στα χαρέμια της μουσουλμανικής ελίτ από ό,τι οι άνδρες. Το Σαλβάρι εξαπλώθηκε με επιτυχία στην Ευρώπη στα τέλη του 19ου αιώνα, καθώς διάφορες γυναίκες σουφραζέτες και φεμινίστριες χρησιμοποίησαν το σαλβάρι ως σύμβολο χειραφέτησης. Με την επιστροφή της Λαίδης Μόνταγκιου στην Αγγλία, άρχισε να ντύνεται σαν Οθωμανές για να υποστηρίξει τον σκοπό του κινήματος για την ψήφο των γυναικών, το οποίο μόλις κέρδιζε έδαφος εκείνη την εποχή. Άλλες Βρετανίδες διακεκριμένες, όπως η Λαίδη Τζέινι Άρτσιμπαλντ Κάμπελ (1845–1923) και η Λαίδη Ότολιν (Βάιολετ Αν) Μόρελ (1873–1938), φορούσαν σαλβάρι «σε μια προσπάθεια να συμβολίσουν την άρνησή τους στα παραδοσιακά βρετανικά πρότυπα και τις σεξουαλικές διαφορές». Το Σαλβάρι εξαπλώθηκε επίσης πέρα ​​από την Ευρώπη όταν η Αμέλια Τζενκς Μπλούμερ τροποποίησε αυτά τα «τουρκικά παντελόνια» για να δημιουργήσει αμερικανικά «μπλούμερ». Εκτός από την υποβοήθηση του ευρωπαϊκού κινήματος για την ψήφο των γυναικών, η ευρωπαϊκή έκθεση στην οθωμανική γυναικεία ενδυμασία βοήθησε στην διάλυση των στερεοτύπων για τις μουσουλμάνες γυναίκες. Η Ελισάβετ, Πριγκίπισσα Μπέρκλεϋ, μια άλλη από αυτές τις διακεκριμένες Βρετανίδες κυρίες, θαύμαζε ιδιαίτερα την ελεύθερη φύση των γυναικών στο χαρέμι ​​μακριά από τους άνδρες, γράφοντας «ένας Τούρκος σύζυγος που βλέπει ένα ζευγάρι παντόφλες στην πόρτα του χαρεμιού του δεν πρέπει να μπει».

Στην Ανατολική Ευρώπη, ωστόσο, αυτές οι νέες τάσεις της μόδας ήταν μοναδικές για τους άνδρες ευγενείς. Τα οθωμανικά στυλ είχαν μικρή επίδραση στη μόδα των Πολωνών και Ούγγρων γυναικών, οι οποίες σχεδόν καθολικά συνέχισαν να φορούν δυτικά στυλ.

Ένας άλλος τομέας όπου οι Οθωμανοί επηρέασαν τη γυναικεία δυτική ενδυμασία ήταν η πολυεπίπεδη ένδυση. Αρχικά, η πολυεπίπεδη ένδυση είχε πρακτική χρήση για τους προγόνους της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, οι οποίοι ήταν ποιμενικοί νομάδες και ιππείς, και έπρεπε να φορούν πολυεπίπεδες ενδυμασίες για να προσαρμοστούν στις μεταβαλλόμενες θερμοκρασίες. Καθώς η Οθωμανική Αυτοκρατορία δημιουργήθηκε, η πολυεπίπεδη ένδυση διέκρινε το φύλο, την τάξη ή την τάξη κάποιου μέσα σε συγκεκριμένες κοινότητες, οι οποίες Επίσης, επιδεικνύουν πολλά πολυτελή υφάσματα, σηματοδοτώντας έτσι τον πλούτο και την κοινωνική θέση κάποιου. Η πολυεπίπεδη ένδυση είχε επίσης πνευματική σημασία. Στην ισλαμική τέχνη, η πολυεπίπεδη ένδυση διαφορετικών μοτίβων αντιπροσωπεύει μια πνευματική μεταφορά της θεϊκής τάξης που φαίνεται ακατανόητη, αλλά στην πραγματικότητα είναι σχεδιασμένη και ουσιαστική.

Στην Ευρώπη, τον 16ο αιώνα, οι φούστες άρχισαν να έχουν μια πολυεπίπεδη εμφάνιση. Πριν από τον 16ο αιώνα, οι φούστες σχίζονταν μόνο στο κάτω μέρος, αλλά τώρα, η σχισμή διχοτόμησε το μπροστινό μέρος της φούστας για να αποκαλύψει ένα αντίθετο στρώμα από κάτω. Συχνά, το υπόστρωμα συνδυαζόταν με ένα πολυεπίπεδο μανίκι. Ομοίως, τα μανίκια που επέτρεπαν να φαίνεται το δεύτερο στρώμα υφάσματος από κάτω επηρεάστηκαν από την έννοια που υπήρχε στα οθωμανικά ενδύματα, αν και τα πολυεπίπεδα και κρεμαστά μανίκια έφτασαν στην Ευρώπη πολύ νωρίτερα από τις πολυεπίπεδες φούστες. Τον 12ο αιώνα, ακριβώς τη στιγμή που το ακαδημαϊκό ενδιαφέρον για την ισλαμική επιστήμη αναδυόταν στην Ευρώπη, οι κληρικοί άρχισαν να φορούν τόσο τα κοντομάνικα εξωτερικά ενδύματα από πάνω, που θυμίζουν εκείνα στα εξωτερικά καφτάνια τουρκικού τύπου, όσο και παλτά με κρεμαστά μανίκια, το ευρωπαϊκό καπέλο, πολύ παρόμοιο με το τουρκικό στυλ που είχε σχεδιαστεί για να αναδεικνύει πλούσια υφάσματα από κάτω. Ωστόσο, η κατασκευή αυτών των μανικιών που αποκάλυπταν στρώματα ήταν αρκετά διαφορετική από τα τουρκικά. Παρόντες στην Ευρώπη από τον 12ο αιώνα, ήταν ακόμα αξιοσημείωτοι στην αφήγηση που έδωσε η Λαίδη Μαίρη Μόνταγκιου τον 18ο αιώνα: Σε μια επιστολή με ημερομηνία 10 Μαρτίου 1717, έγραψε στην Κόμισσα του Μαραμπούτ Χαφίζ (Χάφσα) Σουλτάν, μια γυναίκα που ήταν αγαπημένη του έκπτωτου Σουλτάνου Μουσταφά: «Αλλά το φόρεμά της ήταν τόσο εκπληκτικά πλούσιο, που δεν μπορώ να μην σας το περιγράψω. Φορούσε ένα γιλέκο που ονομαζόταν ντονάλμα, το οποίο διαφέρει από ένα καφτάνι από τα μακριά μανίκια και το δίπλωμα στο κάτω μέρος. Ήταν από μωβ ύφασμα, ίσιο στο σχήμα της, και χοντρό σε κάθε πλευρά, μέχρι τα πόδια της, και γύρω από τα μανίκια, με μαργαριτάρια από το καλύτερο νερό, του ίδιου μεγέθους με τα κουμπιά τους συνήθως».

## Ρεπουμπλικανική περίοδος
Μέχρι τον 19ο αιώνα, η δυτική μόδα άρχισε να επηρεάζει την οθωμανική ενδυμασία, με τους πλούσιους να αρχίζουν να στρέφονται προς τα δυτικά στυλ. Νέα υφάσματα όπως το μαλλί και το βαμβάκι έγιναν κοινά, αλλά παραδοσιακά υλικά όπως το μετάξι και το βελούδο παρέμειναν επίσης σε προτίμηση. Τα κοινά στυλ ένδυσης που επικρατούσαν στα μέσα του 19ου αιώνα, τα οποία επιβλήθηκαν από θρησκευτικούς λόγους, εισήλθαν σε μια φάση μετασχηματισμού κατά την Ρεπουμπλικανική περίοδο. Σε αυτήν την περίοδο, η μεταρρύθμιση «σάπκα» και η επακόλουθη «κιλίκ κιγιαφέτ» που πραγματοποιήθηκε υπό την ηγεσία του Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ στην Κασταμονή το 1925 είχαν πλήρη αντίκτυπο στην Κωνσταντινούπολη. Τα γυναικεία «τσαρσάφι» και «πετσέ» αντικαταστάθηκαν από παλτό, μαντήλι και σάλι. Οι άνδρες άρχισαν να φορούν καπέλα, σακάκια, πουκάμισα, γιλέκα, γραβάτες, παντελόνια και παπούτσια. Με τη διαδικασία εκβιομηχάνισης της δεκαετίας του 1960, οι γυναίκες εισήλθαν στην επαγγελματική ζωή και οι ράφτες αντικαταστάθηκαν από τη βιομηχανία έτοιμων ενδυμάτων. Η σύγχρονη αντίληψη της μόδας, όπως είναι σε ολόκληρο τον κόσμο, είναι εμφανής τόσο σε κοινωνικές όσο και σε οικονομικές διαστάσεις στην Τουρκία.

## Σύγχρονη χρήση
Σύγχρονοι Τούρκοι σχεδιαστές όπως οι Ριφάτ Οζμπέκ, Τζεμίλ Ιπεκτσί, Βουράλ Γκιοκτζάιλι, Γιλντιρίμ Μαϊρούκ, Σαντίκ Κιζιλαγάτς, Χακάν Ελιαμπάν και Μπαχάρ Κορτζάν, αντλούν έμπνευση από ιστορικά οθωμανικά σχέδια και η οθωμανική ή οθωμανική έμπνευση μοτίβα υφάσματος είναι σημαντικά.

## Πινακοθήκη
** (1878)**

Image:Constantinople(1878)-rabbi.png|Εβραίος Ραβίνος
Image:Constantinople(1878)-Armenian patriarch.png|Αρμένιος Ορθόδοξος Πατριάρχης 
Image:Constantinople(1878)-Greek priest.png|Έλληνας Ορθόδοξος ιερέας
Image:Constantinople(1878)-ulema.png|Τούρκος μουσουλμάνος αλίμ 
Image:Constantinople(1878)-begging dervis.png|Ζητιάνος δερβίσης
Image:Constantinople(1878)-dervis.png| Ενεργός δερβίσης


**Καθημερινοί άνθρωποι (1878)**

Image:Constantinople(1878)-Turkish peasant.png|Τούρκος χωρικός 
Image:Constantinople(1878)-zeybek.png|Τουρκικό Ζεϊμπέκος
Image:Constantinople(1878)-New Picture (51).png|Τούρκος άνδρας
Image:Constantinople(1878)-Turkish mrs. in house.png|Τουρκάλα στο σπίτι
Image:Constantinople(1878)-vield turk girl.png|Τουρκάλα με πέπλο 
Image:Constantinople(1878)-bag carrier.png|Αχθοφόρος
Image:Constantinople(1878)-boy.png| Τούρκος αγόρι
Image:Constantinople(1878)-boy2.png|Τούρκος αγόρι 
Image:Constantinople(1878)-girl.png|Τουρκάλα κορίτσι
Image:Constantinople(1878)-girl12.png|Τσιγγάνα 
Image:Constantinople(1878)-sitting on edge.png|Άνδρες σε ένα πορθμείο 
Image:Constantinople(1878)-types to edge2.png|Άνδρες σε ένα πορθμείο 
Image:Constantinople(1878)-woman.png|Οδαλίσκη 
Image:Constantinople(1878)-woman2.png|Γυναίκα σε εξωτερικούς χώρους 


### Λαϊκές φορεσιές το 1873
* Βιλαέτι της Κωνσταντινούπολης

File:Les costumes populaires de la Turquie en 1873 - Partie 1 - Planche 001.jpg|1. Αστός από την Κωνσταντινούπολη2. Αϊβάς (υπηρέτης)
File:Les costumes populaires de la Turquie en 1873 - Partie 1 - Planche 002.jpg|1. Τσαϊκτζικ (βαρκάρης)2. Σάκκα (μεταφορέας νερού)3. Χαμάλ (αχθοφόρος)
File:Les costumes populaires de la Turquie en 1873 - Partie 1 - Planche 003.jpg|1. Μεβλεβί δερβίσης2. Μπεκτασής Δερβίσης3. Μουλάς
File:Les costumes populaires de la Turquie en 1873 - Partie 1 - Planche 004.jpg|1 και 2. Τουρκάλες από την Κωνσταντινούπολη3. Τούρκος μαθητής
File:Les costumes populaires de la Turquie en 1873 - Partie 1 - Planche 005.jpg|1. Αρμένισσα νύφη2. Εβραία γυναίκα από την Κωνσταντινούπολη3. Ελληνίδα

* Βιλαέτι της Αδριανούπολης

File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_1_-_Planche_006.jpg|1. Μουσουλμάνος κάτοικος της Αδριανούπολης2. Μουσουλμάνος ιππέας από την Αδριανούπολη3. Χριστιανός τεχνίτης από την Αδριανούπολη
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_1_-_Planche_007.jpg|1. Μακεδόνας χωρικός από το Μοναστήρι2. Μακεδόνας χωρικός από το Μοναστήρι3. Βουλγάρα από τη Σκόδρα
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_1_-_Planche_008.jpg|1. Μουσουλμάνος ιππέας από το Πλόβντιβ2. Βούλγαρος από το Κογιουντεπέ3. Βούλγαρος από το Αχί Τσελεμπί
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_1_-_Planche_009.jpg|1. Βουλγάρα από το Άχι Τσελεμπί2. Ελληνίδα από το Χάσκοβο3. Αγρότισσα από το Μπαϊτζάς

* Βιλαέτι του Δούναβη

File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_1_-_Planche_010.jpg|1: Βούλγαρος από τη Σόφια2. Βουλγάρα από τη Σόφια
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_1_-_Planche_011.jpg|1: Βουλγάρα από το Ρούσε2. Χριστιανή Βουλγάρα από το Βίντιν3. Μουσουλμάνα Βουλγάρα από το Βίντιν

* Βιλαέτι του Πρίζρεν; Βιλαέτι του Σκούταρι

File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_1_-_Planche_012.jpg|1: Μουσουλμάνα γυναίκα από το Πρίζρεν2. Αγρότισσες από την περιοχή του Πρίζρεν3. Χριστιανή αγρότισσα από το Ματέφσε
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_1_-_Planche_013.jpg|1: Χότζας από τη Σκόδρα2. Χριστιανός ιερέας από τη Σκόδρα
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_1_-_Planche_014.jpg|1: Μουσουλμάνα από τη Σκόδρα2. Χριστιανή κυρία από τη Σκόδρα3. Αγρότισσα από τη Μαλισσόρ
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_1_-_Planche_015.jpg|1: Μουσουλμάνος από τη Σκόδρα2. Μουσουλμάνα κυρία από τη Σκόδρα
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_1_-_Planche_016.jpg|1: Χριστιανός από τη Σκόδρα2. Χριστιανή κυρία από τη Σκόδρα
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_1_-_Planche_017.jpg|1: Βοσκός και αγρότισσα από το Μαλισσόρ

* Βιλαέτι των Ιωαννίνων; Βιλαέτι της Θεσσαλονίκης; Βιλαέτι της Βοσνίας

File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_1_-_Planche_018.jpg|1: Πλούσιος Αρναούτης από τα Ιωάννινα2. Πλούσια Αρναούτισσα από τα Ιωάννινα3. Αρναούτης, παιδί πλούσιας οικογένειας.
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_1_-_Planche_019.jpg|1: Αρναούτης από τα Ιωάννινα (μεσαία τάξη)2. Αρναούτης από τα Ιωάννινα (κατώτερη τάξη)
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_1_-_Planche_020.jpg|1: Βλάχα (Αρμάνα) γυναίκα από τα Ιωάννινα2. Χριστιανή γυναίκα από την Πρέβεζα3. Αγρότισσα από τα Τρίκαλα
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_1_-_Planche_021.jpg|1: Χότζας από τη Θεσσαλονίκη2. Χάκαμ Μπάσι της Θεσσαλονίκης3. Δημότης από το Μοναστήρι
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_1_-_Planche_022.jpg|1: Μουσουλμάνα κυρία από τη Θεσσαλονίκη2. Εβραία κυρία από τη Θεσσαλονίκη3. Μακεδόνας από το Πρίλεπ
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_1_-_Planche_023.jpg|1: Κάτοικος του Μόσταρ2. Αστός από το Σαράγεβο3. Κυρία από το Σαράγεβο

* Βιλαέτι της Κρήτης

File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_2_-_Planche_001.jpg|1. Χριστιανός αστός από τα Χανιά2. Χριστιανός ιππέας από τα Χανιά3. Μουσουλμάνα κυρία από τα Χανιά
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_2_-_Planche_002.jpg|1. Χριστιανή χωρική από τα Χανιά2. Χριστιανή χωρική από τα Χανιά3. Κάτοικος Σφακίων


* Βιλαέτι του Αρχιπελάγους

File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_2_-_Planche_003.jpg|1. Μουσουλμάνοι τεχνίτες άνδρας και γυναίκα από το Τσανάκκαλε
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_2_-_Planche_004.jpg|1. Γιουρούκ (νομάς) από τη Μπίγκα2. Χριστιανός κάτοικος της Χίου3. Χριστιανός από τη Λήμνο
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_2_-_Planche_005.jpg|1. Γιουρούκ γυναίκα από τη Μπίγκα2. Χριστιανή γυναίκα από τη Χίο3. Χριστιανή γυναίκα από τη Λήμνο
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_2_-_Planche_006.jpg|1. Μουσουλμάνα από τη Ρόδο2. Μουσουλμάνα κυρία από τη Ρόδο
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_2_-_Planche_007.jpg|1. Εβραία από τη Ρόδο2. Εβραία γυναίκα από τη Ρόδο
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_2_-_Planche_008.jpg|1. Χριστιανή κάτοικος της Λέσβου2. Χριστιανή γυναίκα από τη Λέσβο3. Χριστιανή γυναίκα από τη Σύμη
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_2_-_Planche_009.jpg|1. Χριστιανή κάτοικος Αμμοχώστου2. Χριστιανή γυναίκα από την Αμμόχωστο3. Έλληνας θρησκευόμενος της Μονής Τσικού, κοντά στη Λεύκα

* Βιλαέτι της Προύσας

File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_001.jpg|1. Τουρκμένοι από την περιοχή της Προύσας
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_002.jpg|1. Χωρικοί από την περιοχή της Προύσας (φορώντας νυφικά ρούχα)2. Σέις (γαμπρός αλόγων)
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_003.jpg|1. Εβραία και Εβραία γυναίκα από την Προύσα

* Βιλαέτι του Αϊδινίου

File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_004.jpg|1. Ζεϊμπέκος2. Τεχνίτης από το Αϊδίνιο
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_005.jpg|1. Χριστιανός έμπορος από το Αϊδίνιο2. Χάσαμ από τη Σμύρνη3. Αστός από τη Μανίσα
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_006.jpg|1. Μουσουλμάνα κυρία από τη Μανίσα2. Μουσουλμάνα κυρία από τη Σμύρνη

* Βιλαέτι του Ικονίου

File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_007.jpg|1. Χριστιανός από το Ικόνιο2. Μουσουλμάνος ιππέας από το Ικόνιο3. Κάτοικος Ελμαλί
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_008.jpg|1. Αρμένιος Ιερέας από το Ικόνιο2. Μουλάς από το Ικόνιο3. Έλληνας Ιερέας από το Ικόνιο
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_009.jpg|1. Αστός από το Ικόνιο2. Ελληνίδα από το Μπουρντούρ3. Μουσουλμάνα από το Μπουρντούρ
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_010.jpg|1. Αρμενίσσα από το Μπουρντούρ2. Τουρκμένισσα από το Καρί ντε Ούτμουκ3. Κούρδισσα από τη Σαρίκαγια

* Βιλαέτι της Άγκυρας

File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_011.jpg||1. Μουσουλμάνος τεχνίτης από την Άγκυρα2. Χριστιανός τεχνίτης από την Άγκυρα3. Κούρδος από γύρω από το Γιοζγκάτ
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_012.jpg|1. Μπασιβουζούκος από την Άγκυρα2. Μουσουλμάνος αγρότης από την περιοχή της Άγκυρας3. Μουσουλμάνα αγρότισσα από την περιοχή της Άγκυρας
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_013.jpg|1. Κούρδισσα από την περιοχή της Γιοζγκάτ2. Χριστιανή τεχνίτρια από την Άγκυρα3. Μουσουλμάνα τεχνίτρια από την Άγκυρα

* Βιλαέτι της Κασταμονής

File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_014.jpg|1. Τούρκος εργάτης από την Κασταμονή2. Χωρικός από το Σαφράμπολουη3. Κούρδος από το Βιρανσεχίρ

* Βιλαέτι της Σεβάστειας

File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_015.jpg|1. Τουρκάλα από το Οσμάντζικ2. Μουσουλμάνος τεχνίτης από την Αμάσεια3. Χριστιανή κυρία από το Τοκάτ
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_016.jpg|1. Μουσουλμάνα γυναίκα από τη Σεβάστεια2. Αρμένισσα γυναίκα από τη Σεβάστεια3. Κούρδισσα γυναίκα από την περιοχή της Σεβάστειας

* Βιλαέτι της Τραπεζούντας

File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_017.jpg|1. Μουσουλμάνα από την Τραπεζούντα2. Μουσουλμάνα αγρότισσα από την περιοχή της Τραπεζούντας3. Λάζος άνδρας
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_018.jpg|1. Μουσουλμάνα κυρία από την Τραπεζούντα (ενδυμασία εσωτερικού χώρου)2. Μουσουλμάνα κυρία από την Τραπεζούντα (ενδυμασία εξωτερικού χώρου)

* Βιλαέτι του Ερζερούμ

File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_019.jpg|1. Εργάτρια από την περιοχή του Ερζερούμ2. Μουσουλμάνα από το Βαν3. Αρμένισσα από το Βαν
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_020.jpg|1. Αρμένιος ιερέας από το Αχταμάρ2. Κούρδος ιππέας από το Χακάρι3. Κούρδος πιαντέ (πεζός) από το Χακάρι

* Βιλαέτι του Ντιγιάρμπακιρ

File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_021.jpg|1. Μουσουλμάνος από το Ντιγιάρμπακιρ2. Χριστιανός από το Ντιγιάρμπακιρ3. Κούρδος από το Παλού
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_022.jpg|1. Μουσουλμάνα κυρία από το Ντιγιάρμπακιρ2. Χριστιανή κυρία από το Ντιγιάρμπακιρ3. Κούρδισσα από το Παλού
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_023.jpg|1. Ποιμένας από το Ντιγιάρμπακιρ2. Ένας Κούρδος από το Τζιζρέ3. Κούρδος από γύρω από το Μαρντίν
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_024.jpg|1. Μουσουλμάνα κυρία από το Σάντ (ενδύματα εσωτερικού χώρου)2. Μουσουλμάνα κυρία από το Σάντ (ενδύματα εξωτερικού χώρου)3. Κούρδισσα από το Ελαζίγ

* Βιλαέτι των Αδάνων; Βιλαέτι του Χαλεπίου

File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_025.jpg|1. Βεδουίνος από την επαρχία του Χαλεπίου2. Βεδουίνος από την επαρχία του Χαλεπίου3. Εβραία κυρία από το Χαλέπι
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_026.jpg|1. Μουσουλμάνα από την περιοχή των Αδάνων2. Μουσουλμάνα από την περιοχή της Ταρσού3. Κάτοικος του Χατζίν

* Βιλαέτι της Συρίας

File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_027.jpg|1. Χριστιανή κάτοικος της Βηρυτού (καλοκαιρινή ενδυμασία)2. Μουσουλμάνα από τη Βηρυτό3. Χριστιανή από τη Βηρυτό (χειμερινή ενδυμασία)
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_028.jpg|1. Μουσουλμάνος από τον Λίβανο2. Μουσουλμάνα από τον Λίβανο
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_029.jpg|1. Χριστιανός ορεσίβιος, από το Ζάχλε (Λίβανος)2. Χριστιανός ορεσίβιος, από τη Ζγκάρτα (Λίβανος)3. Δρούζοι από τον Λίβανο
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_030.jpg|1. Χριστιανή γυναίκα από το Ζάχλε (Λίβανος)2. Χριστιανή γυναίκα από το Ζγκάρτα (Λίβανος)3. Δρούζα γυναίκα από τον Λίβανο
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_031.jpg|1. Βεδουίνος από το Όρος Λίβανος2. Βεδουίνα γυναίκα από τον Λίβανο
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_032.jpg|1. Γυναίκα Φελά από την περιοχή της Δαμασκού2. Δρούζοι από την περιοχή της Δαμασκού3. Αράβισσα νομάδα από τη φυλή Ουρμπάν
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_033.jpg|1. Γυναίκα Φελά από την περιοχή της Δαμασκού2. Γυναίκα Δρούζων από την περιοχή της Δαμασκού3. Κυρία από τη Δαμασκό
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_034.jpg|1. Χριστιανή τεχνίτρια από την Μπέλκα2. Τεχνίτρια από την Μπέλκα3. Μουσουλμάνα αγρότισσα από την περιοχή της Μπέλκα
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_035.jpg|1. Μαγαζάτορας από την Μπέλκα2. Γυναίκα Φελά από τα περίχωρα της Μπέλκα3. Μουσουλμάνος τεχνίτης από την Μπέλκα
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_036.jpg|1. Εβραία από την Ιερουσαλήμ2. Εβραία γυναίκα από την Ιερουσαλήμ
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_037.jpg|1. Αράβισσα από την Ιερουσαλήμ2. Γυναίκα Φελά από την περιοχή της Ιερουσαλήμ3. Γυναίκα Φελά από την περιοχή της Ιερουσαλήμ

* Βιλαέτια της Βαγδάτης; Χετζάζης; Υεμένης; Τριπολίτιδας

File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_038.jpg|1. Άραβας από τη φυλή Σαμμάρ2. Άραβας από τη φυλή Ζουμπάιντ3. Μουσουλμάνα από τη Βαγδάτη
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_039.jpg|1. Α'αλίμ από τη Μέκκα2. Κάτοικος από το Τζεντέλε (περίχωρα της Μέκκας)3. Μπαβέρι της φρουράς του Σαρίφ της Μέκκας
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_040.jpg|1. Καβύλης της φυλής Χαρμπ (περίχωρα της Μεδίνας)2. Καβύλης γυναίκα της φυλής Χαρμπ (περίχωρα της Μεδίνας)3. Μουσουλμάνα γυναίκα από το Τζεντέλε (περίχωρα της Μέκκας)
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_041.jpg|1. Α'αλίμ από την Αλ Χουντάιντα2. Αστός από την Αλ Χουντάιντα3. Μουσουλμάνα από τη Σαναά
File:Les_costumes_populaires_de_la_Turquie_en_1873_-_Partie_3_-_Planche_042.jpg|1. Καταστηματάρχης από τη Μόχα2. Μουσουλμάνα από τη Μέκκα3. Μαυριτανή από την Τρίπολη


## Δείτε επίσης
*Καλπάκι
*Φέσι
*Τουρμπάνι
*Πετσέτα
*Σελάχι

Κατηγορία:Παραδοσιακές φορεσιές