Νικόλαους Γιόζεφ φον Γιάκουιν

Ο **Νικόλαους Γιόζεφ φον Γιάκουιν** (γερμ. *Nikolaus Joseph Freiherr von Jacquin*, 16 Φεβρουαρίου 172726 Οκτωβρίου 1817) ήταν ολλανδικής καταγωγής Αυστριακός ιατρός, βοτανολόγος και χημικός.

## Βιογραφικά δεδομένα
[thumb|left|Το φυτό ''[Haemanthus pubescens* σχεδιασμένο από τον φον Γιάκουιν το 1798]]
[[Αρχείο:Selectarum Stirpium Americanarum Historia.jpg|thumb|Το βιβλίο του φον Γιάκουιν *Selectarum Stirpium Americanarum Historia* (1780) — αντίτυπο στην [[Εθνική Βιβλιοθήκη της Πολωνίας]]]]
Ο φον Γιάκουιν γεννήθηκε στο [[Λέιντεν]] (εξελληνισμένα Λούγδουνο) της [[Ολλανδία]]ς και σπούδασε ιατρική στο [[Πανεπιστήμιο του Λέιντεν|εκεί πανεπιστήμιο]]. Κατόπιν εγκαταστάθηκε για λίγο καιρό στο Παρίσι και μετά στη [[Βιέννη]], όπου το 1752 μελέτησε υπό την καθοδήγηση του [[Γκέραρντ φαν Σβήτεν]].

Από το 1755 μέχρι το 1759 ο φον Γιάκουιν περιήλθε τις [[Δυτικές Ινδίες]], την [[Κεντρική Αμερική]], τη [[Βενεζουέλα]] και τη Νέα Γρανάδα (τη σημερινή [[Κολομβία]]) σταλμένος από τον ίδιο τον [[Φραγκίσκος Α΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας|Αυτοκράτορα Φραγκίσκο Α΄]] προκειμένου να συλλέξει φυτά για τα [[Ανάκτορα Σενμπρούν]]. Από τα ταξίδια αυτά συγκέντρωσε μια μεγάλη συλλογή δειγμάτων ζώων, φυτών, αλλά και ορυκτών. Το 1797 ο μεγάλος φυσιοδίφης [[Αλεξάντερ φον Χούμπολτ]] ωφελήθηκε από τη μελέτη αυτών των δειγμάτων και από συζητήσεις του με τον φον Γιάκουιν, προετοιμαζόμενος για το δικό του ταξίδι στην αμερικανική ήπειρο.

Το [[1763]] ο φον Γιάκουιν έγινε καθηγητής της χημείας και της [[ορυκτολογία]]ς στην Ακαδημία Ορυχείων του Σέμνιτς, στη σημερινή [[Μπάνσκα Στιάβνιτσα]] της Σλοβακίας. Το [[1768]] διορίσθηκε καθηγητής της βοτανικής και της χημείας, καθώς και διευθυντής των [[Βοτανικός Κήπος|βοτανικών κήπων]], στο [[Πανεπιστήμιο της Βιέννης]]. Για το έργο του, τού απονεμήθηκε το [[1774]] ο τίτλος ευγενείας *έντλερ*. Το 1783 εκλέχθηκε αλλοδαπό μέλος της [[Σουηδική Βασιλική Ακαδημία των Επιστημών|Σουηδικής Βασιλικής Ακαδημίας Επιστημών]] και το 1806 έγινε [[βαρόνος]]. Το 1809 έγινε αντεπιστέλλον μέλος του Βασιλικού Ινστιτούτου, το οποίο αργότερα έγινε η [[Βασιλική Ακαδημία Τεχνών και Επιστημών της Ολλανδίας]].

Ο μικρός γιος (Έμιλ Γκότφρηντ, 1767-1792) και η κόρη (Φραντσίσκα, 1769-1850) τού φον Γιάκουιν ήταν φίλοι του [[Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ|Μότσαρτ]], ο οποίος έγραψε δύο τραγούδια για λογαριασμό του Γκότφρηντ (το «Als Luise ...», [[Κατάλογος του Κέχελ|K.]] 520, και το «Das Traumbild», K. 530) και παρέδωσε μαθήματα πιάνου στη Φραντσίσκα. Ο Μότσαρτ αφιέρωσε αρκετά έργα του στην οικογένεια του φον Γιάκουιν, με πιο αξιοσημείωτη από αυτές τις συνθέσεις το [[Τρίο του Κέγκελστατ]]. Αυτό το έργο παίχθηκε για πρώτη φορά στο σπίτι του βοτανολόγου τον Αύγουστο του [[1786]] με την κόρη του να παίζει στο πιάνο.

Ο φον Γιάκουιν πέθανε στη Βιέννη σε ηλικία 90 ετών. Ο μεγάλος γιος του, ο [[Γιόζεφ Φραντς φον Γιάκουιν|Γιόζεφ Φραντς]] (1766-1839), τον διαδέχθηκε ως καθηγητής της βοτανικής και της χημείας στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης και συνέγραψε αρκετά αξιοσημείωτα βιβλία βοτανικής.

Το όνομα του Γιάκουιν δόθηκε σε δύο [[Γένος (βιολογία)|γένη]] φυτών: τη *Jacquinia* (οικογένεια [[ηρανθοειδή]]) και *Jacquiniella* (οικογένεια [[Ορχιδέα|ορχεοειδή]]). Το 2011 το νομισματοκοπείο της Αυστρίας δημιούργησε αναμνηστικά αργυρά νομίσματα προκειμένου να τιμήσει τις επιστημονικές του αποστολές στην Καραϊβική.

* Η πρότυπη συντομογραφία *'Jacq.*' χρησιμοποιείται διεθνώς για να υποδηλώσει τον Νικόλαους Γιόζεφ φον Γιάκουιν σε επιστημονικές αναφορές βοτανικών ονομασιών.

==Εργογραφία==
* [http://www.botanicus.org/title/b12738426 *Enumeratio systematica plantarum*] (1760)
* [https://books.google.com/books?id=jKmj_1ALNYgC *Enumeratio Stirpium Plerarumque*] (1762)
* [http://www.botanicus.org/title/b12074652 *Selectarum Stirpium Americanarum*] (1763)
* *Observationum Botanicarum* ([http://caliban.mpiz-koeln.mpg.de/jacquin/band1/index.html μέρος 1] 1764, [http://caliban.mpiz-koeln.mpg.de/jacquin/band2/index.html μέρος 2] 1767, [http://caliban.mpiz-koeln.mpg.de/jacquin/band3/index.html μέρος 3] 1768, [http://caliban.mpiz-koeln.mpg.de/jacquin/band4/index.html μέρος 4] 1771)
* [http://www.botanicus.org/title/b1206399x *Hortus Botanicus Vindobonensis*] (3 τόμοι, 1770-1776) με εικονογράφηση του Φραντς Άντον φον Σάιντελ
* [http://www.botanicus.org/title/b12003402 *Florae Austriacae*] (5 τόμοι, 1773-1778)
* [http://www.botanicus.org/title/b11927124 *Icones Plantarum Rariorum*] (3 τόμοι, 1781–1793)
* [http://www.botanicus.org/title/b11927926 *Plantarum Rariorum Horti Caesarei Schoenbrunnensis*] (4 τόμοι, 1797-1804)
* [http://www.botanicus.org/title/b12064592 *Fragmenta Botanica 1804-1809*] (1809)
* [https://www.biodiversitylibrary.org/item/48486 *Nicolai Josephi Jacquin collectaneorum supplementum ...*]
* [https://www.biodiversitylibrary.org/item/15403 *Oxalis: Monographia iconibus illustrata*]
* [https://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/4367 *Dreyhundert auserlesene amerikanische Gewächse nach linneischer Ordnung*] (με τον Γιοχάνες Τσορν)
* *Nikolaus Joseph Edlen von Jacquin's Anfangsgründe der medicinisch-practischen Chymie: zum Gebrauche seiner Vorlesungen*, εκδ. Wappler, Βιέννη 1783 [http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:hbz:061:2-8122 ψηφιακή έκδοση] από την [[Πανεπιστημιακή και Κρατική Βιβλιοθήκη του Ντύσελντορφ]]
* *Nikolaus Joseph Edlen von Jacquin's Anfangsgründe der medicinisch-practischen Chymie: zum Gebrauche seiner Vorlesungen'', εκδ. Wappler, Βιέννη, 2η έκδ. 1785 ψηφιακή έκδοση από την Πανεπιστημιακή και Κρατική Βιβλιοθήκη του Ντύσελντορφ

## Παραπομπές


Κατηγορία:Αυστριακοί βοτανολόγοι
Κατηγορία:Αυστριακοί εξερευνητές
Κατηγορία:Ολλανδοί επιστήμονες
Κατηγορία:Μυκητολόγοι
Κατηγορία:Φυσιοδίφες
Κατηγορία:Εταίροι της Βασιλικής Εταιρείας
Κατηγορία:Μέλη της Βασιλικής Ακαδημίας Τεχνών και Επιστημών της Ολλανδίας
Κατηγορία:Μέλη της Βασιλικής Σουηδικής Ακαδημίας Επιστημών