Δαγών

Ο **Δαγών** (άκλιτο) η Ντάγκον ήταν αρχικά θεός της γονιμότητας. 

Αν και αυτές οι πεποιθήσεις είναι προσαρμοσμένες από τους Εβραίους, εξελίχθηκαν σε μια σημαντική σημιτική θεότητα, στα βορειοδυτικά, συμβολίζοντας κατά άλλους τα ψάρια και την αλιεία. 

Λατρεύτηκε νωρίς από τους Αμορραίους και από τους κατοίκους των πόλεων της Έμπλα (σύγχρονο Μαρδίχ, Συρία) και Ουγκαρίτ (σύγχρονη Ρας Σαμρά, Συρία, αρχαία πόλη κοντά στη Μεσόγειο, και έχει βρεθεί μια μεγάλη ποικιλία από αρχαίες γραφές και παγανιστικά ιερά. Ήταν επίσης πολύ σημαντικός, ίσως και η κεφαλή, από το πάνθεο των βιβλικών Φιλισταίων.

Το όνομά του εμφανίζεται στα εβραϊκά ως **דגון** (σε σύγχρονη μεταφορά *Dagon*, στα εβραϊκά της Τιβεριάδας *Dagon*), στα ουγκαριτικά ως *DGN* (πιθανώς προφέρεται ως *Dagnu*) και στα ακκαδικά ως *Dagana*, *Daguna,* τα οποία συνήθως αποδόθηκαν με λατινικούς χαρακτήρες ως *Dagan*.

## Ετυμολογία

Στα ουγκαριτικά η λεκτική ρίζα DGN σημαίνει επίσης και κόκκος (πιθανόν σιταριού ή άλλου δημητριακού) καθώς και στα εβραϊκά το *dāgān*, στα σαμαριτικά *dīgan*, έχουν κοινή ερμηνεία και σημαίνουν κόκκος σιταριού ή σιτάρι.

Ο φοινικικής καταγωγής συγγραφέας Σαγχουνιάθωνας λέει και αυτός επίσης ότι η λέξη *Dagon* προσδίδεται με την ίδια σημασία που οι Αρχαίοι Έλληνες εννοούν τον «Σίτον». Ο ίδιος επίσης εξηγεί πώς: 

Είναι ίσως σχετιζόμενη με την μέση εβραϊκή και ιουδαϊκή αραμαϊκή λέξη *dgn* «κομμένη» ή την αραβική *dagn* (دجن, *σύννεφο*). Η θεωρία συσχετισμού μεταξύ του εβραϊκού *dāg*/*dâg* «Ψάρι», είναι βασισμένο αποκλειστικά σε ένα κείμενο από το Α' Σαμουήλ.

Ετυμολογία: *ΜΕ* 
Αρχείο:Dagon1.jpg|Μια πιό μοντέρνα ερμηνεία του Θεού-Ψάρι


Κατά τον 11ο αιώνα, ο σχολιαστής της Εβραϊκής Βίβλου Ρασί γράφει πάνω σε μια βιβλική παράδοση, ότι το όνομα Δαγών είναι συγγενές με την εβραϊκή λέξη dag, «ψάρια», και συνεπώς θεωρούνταν ότι είχε σχήμα ψαριού, συγκρινόμενος με τον Βαβυλωνιακό θεό-ψάρι Οάννη. Τον 13ο αιώνα, ο Δαβίδ Κιμχή ερμήνευσε την περίεργη φράση στο Α' Σαμουήλ 5,2 - 7 ως «*μόνο με τη μορφή ενός ψαριού έμεινε*», προσθέτοντας: 

Το κείμενο των Εβδομήκοντα λέει ότι τόσο τα χέρια όσο και το κεφάλι του ειδώλου του Δαγών κόπηκαν. 
                                                                                                                               
Ο Σμόκελ υποστήριξε το 1928 ότι ποτέ δεν ήταν αρχικά ένας ψάρι-θεός, αλλά κάποια στιγμή πήρε αυτή την υπόσταση από τους Χαναανίτες και τους Φοίνικες λόγω της θαλάσσιας ενασχόλησης που είχαν ως λαοί και αυτή η παραδοσιακή ετυμολογική σύνδεση με το dag (ψάρι) θα είχε επηρεάσει αναπόφευκτα και την εικονογραφία του.

Η μορφή του ψαριού μπορεί να θεωρηθεί βέβαια και ως ένα φαλλικό σύμβολο, όπως φαίνεται στην ιστορία του αιγυπτιακού θεού των σιτηρών Όσιρι, του οποίου το πέος ήταν φαγωμένο έτσι, που έμοιαζε με την μορφή ψαριού του Νείλου μετά από την επίθεση που δέχτηκε από το τυφωνικό θηρίο Σετ. Ομοίως, και ο μύθος που περιγράφει την προέλευση του αστερισμού του Αιγόκερου, του αρχαιοελληνικού θεού της φύσης Πάνα, έγινε ψάρι από τη μέση και κάτω, όταν πήδηξε στο ποτάμι, μετά από την επίθεση του Τιτάνα Τυφώνα.

Διάφοροι μελετητές του 19ου αιώνα, όπως ο Βελχάουζεν και ο Γουίλιαμ Ρόμπερτσον Σμιθ, πίστευαν ότι η παράδοση έχει τεκμηριωθεί από κάποιες περιστασιακές εμφανίσεις ενός μοτίβου που απεικόνιζε ένα Τρίτωνα, που βρέθηκαν σε ασσυριακά και φοινικικά τεχνουργήματα, συμπεριλαμβανομένων και των νομισμάτων από την Ασδώδ και το Αρβάδ.

Ο Τζον Μίλτον χρησιμοποιεί την παράδοση στο πρώτο βιβλίο του ''Χαμένου Παράδεισου'':

... Next came one
Who mourned in earnest, when the captive ark
Maimed his brute image, head and hands lopt off,
In his own temple, on the grunsel-edge, 
Where he fell flat and shamed his worshippers:
Dagon his name, sea-monster, upward man
And downward fish; yet had his temple high
Reared in Azotus, dreaded through the coast
Of Palestine, in Gath and Ascalon,
And Accaron and Gaza's frontier bounds.

## Σημειώσεις


## Αναφορές-Βιβλιογραφία

* *ANET* = *Ancient Near Eastern Texts*, 3rd ed. with Supplement (1969). Princeton: Princeton University Press. ISBN 0-691-03503-2.
* "Dagon" in  Etana: ''Encyclopædia Biblica'' Volume I A–D: Dabarah–David (PDF).
* Feliu, Lluis (2003). *The God Dagan in Bronze Age Syria*, trans. Wilfred G. E. Watson. Leiden: Brill Academic Publishers. ISBN 90-04-13158-2.
* Fleming, D. (1993). "Baal and Dagan in Ancient Syria", *Zeitschrift für Assyriologie und Vorderasiatische Archäologie* 83, pp.&nbsp;88–98.
* Matthiae, Paolo (1977). *Ebla: An Empire Rediscovered.* London: Hodder & Stoughton. ISBN 0-340-22974-8.
* Pettinato, Giovanni (1981). *The Archives of Ebla.* New York: Doubleday. ISBN 0-385-13152-6.
* Singer, I. (1992). "Towards an Image of Dagan, the God of the Philistines." *Syria* 69: 431-450.

Κατηγορία:Μυθολογίες της Μέσης Ανατολής
Κατηγορία:Θεότητες της Μεσοποταμίας