Σαχ-Αρμέν

Οι **Σαχ-Αρμέν** (κυριολεκτικά «Βασιλείς της Αρμενίας», τουρκικά: Εrmenşahlar), επίσης γνωστοί ως **Αχλατσάχ** (κυριολεκτικά «Ηγεμόνες του Αχλάτ», τουρκικά: Ahlatşahlar) ή **Μπεγτιμουρίδες**, ήταν μια τουρκομανική σουνιτική μουσουλμανική δυναστεία, η οποία ιδρύθηκε μετά τη Μάχη του Μαντζικέρτ (1071) και είχε κέντρο το Αχλάτ στη βορειοδυτική όχθη της λίμνης Βαν. 

Αυτή η περιοχή περιλάμβανε το μεγαλύτερο μέρος των σημερινών επαρχιών Μπιτλίς και Βαν και τμήματα των επαρχιών Μους.

## Ιστορία
Η δυναστεία μερικές φορές ονομάζεται και *Σοκμενλί*, αναφερόμενη στον ιδρυτή του πριγκιπάτου, Σοκμέν ελ-Κουτμπί, που κυριολεκτικά σημαίνει «Σοκμέν ο Σκλάβος», ένας από τους διοικητές των Αλπ Αρσλάν. Οι Αχλατσάχ Σοκμενλί δεν πρέπει να συγχέονται με τους Σοκμέν, οι οποίοι κυβέρνησαν στο Χασάνκεϊφ περίπου την ίδια περίοδο. 

Ένας άλλος τίτλος που υιοθέτησαν ο Σοκμέν και οι απόγονοί του, ως κληρονόμοι των τοπικών Αρμενίων πριγκίπων, σύμφωνα με τον Κλίφορντ Έντμουντ Μπόσγουορθ, ήταν ο περσικός τίτλος *Σαχ-ι Αρμάν* («Σάχης της Αρμενίας»), που συχνά αποδίδεται ως *Ερμενσάχ*. Αυτό το δυναστικό όνομα, το οποίο υιοθέτησαν οι ηγεμόνες, καθιερώθηκε μέσω της «εθνοτικής σύνθεσης και της πολιτικής ιστορίας» της περιοχής που κυβερνούσαν, η οποία ήταν κυρίως αρμενική. 
μικρογραφία|Νομίσματα του Σαΐφ αλ-Ντιν Μπεγτιμούρ ("Σεϊφεττίν Μπεϊτεμούρ"). AH 579-589 (μ.Χ. 1183-1193). Χρονολόγηση AH (58)9 (μ.Χ. 1193).
Το μπεϊλίκι ιδρύθηκε από τον Σοκμέν ελ-Κουτμπί, που κατέλαβε το Αχλάτ (*Χλιάτ* ή *Χιλάτ*) το 1100. Οι Αχλατσάχ ήταν στενά συνδεδεμένοι με τους θεσμούς των Μεγάλων Σελτζούκων, αν και ακολούθησαν επίσης ανεξάρτητες πολιτικές, όπως τους πολέμους κατά της Γεωργίας σε συμμαχία με τους γείτονές τους στα βόρεια, τους Σαλτουκίδες. Απέκτησαν επίσης δεσμούς με τον κλάδο των Αρτουκίδων με έδρα το Μεγιαφαρίκιν (σημερινό Σιλβάν) αποτελώντας μέρος ενός πλέγματος πριγκιπάτων στην Άνω Μεσοποταμία και τη Δυτική Αρμενία.

Οι Αχλατσάχ έφτασαν στην ακμή τους κατά τη διάρκεια της πενηνταεπτάχρονης βασιλείας του Σοκμέν Β' (1128–1185). Ήταν παντρεμένος με μια συγγενή (κόρη ή αδελφή) του Σαλτουκίδη ηγεμόνα Σαλτούκ Β'. Δεδομένου ότι ο Σοκμέν Β' ήταν άτεκνος, το *μπεϊλίκι* κατασχέθηκε από μια σειρά διοικητών σκλάβων μετά τον θάνατό του. Το 1207, το *μπεϊλίκι* καταλήφθηκε από τους Αγιουβίδες, οι οποίοι από καιρό εποφθαλμιούσαν το Αχλάτ. Οι Αγιουβίδες είχαν έρθει στην πόλη κατόπιν πρόσκλησης του λαού του Αχλάτ, μετά τη δολοφονία του τελευταίου ηγεμόνα Σοκμενλί από τον Τουγρούλσαχ, ηγεμόνα (*μελίκ*) του Ερζερούμ εκ μέρους του Σουλτανάτου του Ρουμ, και αδελφό του Σουλτάνου Καϊκοβάδη Α'.

Οι Αχλατσάχ άφησαν μεγάλο αριθμό ιστορικών ταφόπλακων μέσα και γύρω από την πόλη Αχλάτ. Οι τοπικοί άρχοντες προσπαθούν επί του παρόντος να συμπεριλάβουν τις ταφόπλακες στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, όπου βρίσκονται προσωρινά καταχωρημένες. 

## Φωτογραφική συλλογή

Αρχείο:Ahlat_Gravestones_8597.jpg|εναλλ.=Ahlat Gravestones| Ταφόπλακες Αχλάτ
Αρχείο:Ahlat_Gravestones_0662.jpg|εναλλ.=Ahlat Gravestones| Ταφόπλακες Αχλάτ
Αρχείο:Ahlat_Gravestone_Individual_in_2010_18b.jpg|εναλλ.=Ahlat Gravestone| Ταφόπλακα Αχλάτ
Αρχείο:Ahlat_Gravestone_Coffin_style_about_2000_09b.jpg|εναλλ.=Ahlat gravestone Detail| Λεπτομέρεια ταφόπλακας Αχλάτ
Αρχείο:Ahlat_Gravestones_0633.jpg|εναλλ.=Ahlat Gravestone| Ταφόπλακα Αχλάτ
Αρχείο:Ahlat_Gravestone_Individual_in_2010_14.jpg|εναλλ.=Ahlat Gravestone| Ταφόπλακα Αχλάτ
Αρχείο:Ahlat_Gravestones_8657b.jpg|εναλλ.=Ahlat Gravestone| Ταφόπλακα Αχλάτ
Αρχείο:Ahlat_June_2010_8644.jpg|εναλλ.=Ahlat Gravestone| Ταφόπλακα Αχλάτ


## Σαχ-Αρμέν
}
| Νασιρεντίν Μουχάμεντ Σοκμέν Β'
| Ιμπραήμ
| Πέθανε χωρίς κληρονόμους.
|-
| 1185–1193
| Σεϊφετίν Μπεϊτεμούρ
|
| Οι μπέηδες από τότε και στο εξής ήταν *[[Γκιλμάν]]*.
|- bgcolor="#eeeeee"
| 1193–1198
| Μπεντρεντίν Ακσουνγκούρ
|
|
|-
| 1198
| Σουτζαουντίν Κουτλούγκ
|
|
|- bgcolor="#eeeeee"
| 1198–1206
| Μελικουλμανσούρ Μουχάμεντ
| Μπεϊτεμούρ
|
|-
| 1206–1207
| Ιζεντίν Μπαλαμπάν
|
|
|}

## Παραπομπές

## Πηγές

* Claude Cahen, *Προ-Οθωμανική Τουρκία*
* 

Κατηγορία:Σουνιτικές δυναστείες
Κατηγορία:Ιστορία της Αρμενίας