Μωρίς Μερλώ-Ποντύ

Ο **Μωρίς Μερλώ-Ποντύ** ή **Μορίς Μερλό-Ποντί** (γαλλικά: Maurice Merleau-Ponty, 14 Μαρτίου 1908 – 3 Μαΐου 1961) ήταν Γάλλος φαινομενολόγος, βαθύτατα επηρεασμένος από τους Καρλ Μαρξ, Έντμουντ Χούσερλ και Μάρτιν Χάιντεγκερ, ενώ συνδέθηκε στενά με τον Ζαν-Πολ Σαρτρ (ο οποίος αργότερα ισχυρίστηκε ότι "προσηλυτίστηκε" στον μαρξισμό από τον Μερλώ-Ποντύ) και τη Σιμόν ντε Μποβουάρ. Στον πυρήνα της φιλοσοφίας του Μερλώ-Ποντύ βρίσκεται ένα διαρκές όρισμα για τον θεμελιώδη ρόλο που παίζει η αντίληψη στην κατανόηση του κόσμου, όπως επίσης και στη διάδραση με αυτόν. Όπως και άλλοι φαινομενολόγοι, ο Μερλώ-Ποντύ εξέφρασε τις φιλοσοφικές του αναζητήσεις σε γραπτά κείμενα για την τέχνη, τη λογοτεχνία, τη γλωσσολογία, και την πολιτική· ωστόσο ο Μερλώ-Ποντύ ήταν ο μόνος σπουδαίος φαινομενολόγος του πρώτου μισού του εικοστού αιώνα που ασχολήθηκε εκτενώς με τις επιστήμες, και ειδικότερα με την περιγραφική ψυχολογία.

## Βιβλία του Μερλώ-Ποντύ
**Ανθρωπισμός και τρομοκρατία* (1947), μτφρ. Μπάμπης Λυκούδης, Εξάντας, Αθήνα 1988. *Εγκώμιο της φιλοσοφίας και άλλα δοκίμια*, εισαγ.-μτφρ. Κική Καψαμπέλη, εκδ. Εκκρεμές, Αθήνα 2005.
**Η αμφιβολία του Σεζάν. Το μάτι και το πνεύμα*, εισαγ.-μτφρ. Αλέκα Μουρίκη, εκδόσεις Νεφέλη, Αθήνα 1991.
**Η πρόζα του κόσμου*, μτφρ. Φώτης Καλλίας, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 1990.
**Οι περιπέτειες της διαλεκτικής*, μτφρ. Μπάμπης Λυκούδης, εκδόσεις Ύψιλον, Αθήνα 1984.
**Προοίμιο στην “Φαινομενολογία της αντίληψης”*, μτφρ. Φώτης Καλλίας, εκδόσεις Έρασμος, Αθήνα 1977.
**Σημεία*, μτφρ. Γιώργος Φαράκλας, επίμετρο Αλέκα Μουρίκη, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 2005.
**[[Φαινομενολογία της Αντίληψης|Φαινομενολογία της αντίληψης]]*, μτφρ. Κική Καψαμπέλη, εκδόσεις Νήσος, Αθήνα 2016.

## Άρθρα του Μερλώ-Ποντύ
*«Ανάγνωση του Μονταίν», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, *Εγκώμιο της φιλοσοφίας και άλλα δοκίμια*, εισαγ.-μτφρ. Κική Καψαμπέλη, εκδ. Εκκρεμές, Αθήνα 2005, σσ. 333-359.
*«Ανάγνωση του Μονταίνιου», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, *Σημεία*, μτφρ. Γιώργος Φαράκλας, επίμετρο Αλέκα Μουρίκη, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 2005, σσ. 325-346.
*«Αποσπάσματα από την “Εισαγωγή στην *Προέλευση της γεωμετρία*ς του Χούσερλ”», στο Έντμουντ Χούσερλ, *Η προέλευση της γεωμετρίας*, επιλογή κειμένων-εισαγ.μτφρ. σχόλια Παύλος Κόντος, Εκδόσεις Εκκρεμές, σειρά «Ευμενείς έλεγχοι», Αθήνα 2003, σσ. 163-183.
*«Από τον Μως στον Κλωντ Λεβί-Στρως», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, *Εγκώμιο της φιλοσοφίας και άλλα δοκίμια*, εισαγ.-μτφρ. Κική Καψαμπέλη, εκδ. Εκκρεμές, Αθήνα 2005, σσ. 163-186.
*«Από τον Μως στον Κλωντ Λεβί-Στρως», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, *Σημεία*, μτφρ. Γιώργος Φαράκλας, επίμετρο Αλέκα Μουρίκη, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 2005, σσ. 181-202.
*«Για τη φαινομενολογία της γλώσσας», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, *Σημεία*, μτφρ. Γιώργος Φαράκλας, επίμετρο Αλέκα Μουρίκη, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 2005, σσ. 135-155.
*«Η πλάγια λαλιά και οι φωνές της σιωπής», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, *Σημεία*, μτφρ. Γιώργος Φαράκλας, επίμετρο Αλέκα Μουρίκη, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 2005, σσ. 63-133. 
*«Η πλάγια λαλιά και οι φωνές της σιωπής», μτφρ. Γιώργος Φαράκλας, στο συλλογικό τόμο *Έννοιες της τέχνης τον 20<sup>ο</sup> αιώνα*, επιστημ. επιμέλ.-εισαγωγή: Παναγιώτης Πούλος, Αθήνα 2006.
*«Μεταφυσική και άνθρωπος» (από το *Sens et non–sens*), μτφρ. Ευγενία Νικολαϊδου, στο  Κων. Βουδούρης (επιμ.), *Μεταφυσική,* Αθήνα 1980, σσ. 309-327.
*«Ο Αϊνστάιν και η κρίση του λόγου», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, *Εγκώμιο της φιλοσοφίας και άλλα δοκίμια*, εισαγ.-μτφρ. Κική Καψαμπέλη, εκδ. Εκκρεμές, Αθήνα 2005, σσ. 321-332.
*«Ο Αϊνστάιν και η κρίση του λόγου», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, *Σημεία*, μτφρ. Γιώργος Φαράκλας, επίμετρο Αλέκα Μουρίκη, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 2005, σσ. 315-324.
*«Ο άνθρωπος και η αντιξοότητα», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, *Σημεία*, μτφρ. Γιώργος Φαράκλας, επίμετρο Αλέκα Μουρίκη, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 2005, σσ. 369-400.
*«Ο αυτοδημιουργημένος Μπερξόν», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, *Σημεία*, μτφρ. Γιώργος Φαράκλας, επίμετρο Αλέκα Μουρίκη, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 2005, σσ. 295-314.
*«Ο Μπερξόν εν τω γίγνεσθαι», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, *Εγκώμιο της φιλοσοφίας και άλλα δοκίμια*, εισαγ.-μτφρ. Κική Καψαμπέλη, εκδ. Εκκρεμές, Αθήνα 2005, σσ. 301-321.
*«Ο φιλόσοφος και η κοινωνιολογία», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, *Εγκώμιο της φιλοσοφίας και άλλα δοκίμια*, εισαγ.-μτφρ. Κική Καψαμπέλη, εκδ. Εκκρεμές, Αθήνα 2005, σσ. 131-161.
*«Ο φιλόσοφος και η κοινωνιολογία», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, *Σημεία*, μτφρ. Γιώργος Φαράκλας, επίμετρο Αλέκα Μουρίκη, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 2005, σσ. 157-180.
*«Ο φιλόσοφος και η σκιά του», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, *Εγκώμιο της φιλοσοφίας και άλλα δοκίμια*, εισαγ.-μτφρ. Κική Καψαμπέλη, εκδ. Εκκρεμές, Αθήνα 2005, σσ. 255-300.
*«Ο φιλόσοφος και η σκιά του», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, *Σημεία*, μτφρ. Γιώργος Φαράκλας, επίμετρο Αλέκα Μουρίκη, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 2005, σσ. 259-293.
*«Παντού και πουθενά», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, *Εγκώμιο της φιλοσοφίας και άλλα δοκίμια*, εισαγ.-μτφρ. Κική Καψαμπέλη, εκδ. Εκκρεμές, Αθήνα 2005, σσ. 184-253.
*«Παντού και πουθενά», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, *Σημεία*, μτφρ. Γιώργος Φαράκλας, επίμετρο Αλέκα Μουρίκη, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 2005, σσ. 203-258.
*«Προοίμιο στην “Φαινομενολογία της αντίληψης”», στο Μ. Merleau–Ponty, *Προοίμιο στην “Φαινομενολογία της αντίληψης”*, μτφρ. ΦώτηςΚαλλίας, ΕκδόσειςΈρασμος, Αθήνα 1977, σσ. 19-47.
*«Σημείωμα για τον Μακιαβέλι», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, *Εγκώμιο της φιλοσοφίας και άλλα δοκίμια*, εισαγ.-μτφρ. Κική Καψαμπέλη, εκδ. Εκκρεμές, Αθήνα 2005, σσ. 361-388.
*«Σημείωση για τον Μακιαβέλι», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, *Σημεία*, μτφρ. Γιώργος Φαράκλας, επίμετρο Αλέκα Μουρίκη, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 2005, σσ. 347-368.
*«Το σώμα ως αντικείμενο και η μηχανιστική φυσιολογία», στο συλλογικό τόμο, *Τα όρια του σώματος. Διεπιστημονικές προσεγγίσεις*, επιμέλεια Δήμητρα Μακρυνιώτη, Εκδόσεις Νήσος, Αθήνα 2004.
*«Φαινομενολογία της γλώσσας», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, *Εγκώμιο της φιλοσοφίας και άλλα δοκίμια*, εισαγ.-μτφρ. Κική Καψαμπέλη, εκδ. Εκκρεμές, Αθήνα 2005, σσ. 103-129.

## Βιβλία για τον Μερλώ-Ποντύ
*Κωνσταντίνου, Χρήστος, *Merleau–Ponty: «Πρέπει να λερώσουμε τα χέρια». Από τη μορφή στον ολισμό: Όψεις του οντολογικού προβλήματος στη φιλοσοφία του Μερλώ-Ποντύ*, Σπανός-Βιβλιοφιλία, Αθήνα 2013.
*Μπανάκου-Καραγκούνη, Χαρά, *Διαστάσεις του ορατού. Η φιλοσοφία της τέχνης στο έργο του M.Merleau–Ponty*, Έννοια, Αθήνα 2008.
*Descombes, Vincent, *Το ίδιο και το άλλο. 45 χρόνια γαλλικής φιλοσοφίας (1933-1978)*, μτφρ. Λένα Κασίμη, Praxis, Αθήνα 1984 [2. Η ανθρώπινη προέλευση της αλήθειας (Μερλώ-Ποντύ, σσ. 78-99].

## Άρθρα για τον Μερλώ-Ποντύ
*Δεληβογιατζής, Σωκράτης, «Σάρκα: Η αναίρεση του αναγωγισμού στον Merleau–Ponty», *Ελληνική Φιλοσοφική Επιθεώ­ρηση,* τόμ. 2, τχ. 4, Ιανουάριος 1985, σσ. 36-48.
*Καραποστόλης, Βασίλης, «Στις ρίζες της κοινωνικής εμπειρίας: Schutzκαι Merleau–Ponty», στο Β. Καραποστόλης, *Στις ρίζες της κοινωνικής εμπειρίας. Κείμενα κοινωνικής φιλοσοφίας,* Αθήνα, εκδ. «Γνώση», 1987, σσ. 27-51. Πρώτη δημοσίευση στην *Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών,* τ. 48, 1983, σσ. 75-93.
*Μουρίκη, Αλέκα, «Επίμετρο. Μια φιλοσοφία της έκφρασης: επιστροφή στη λαλιά – επιστροφή στα ίδια τα πράγματα» στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, *Σημεία*, μτφρ. Γιώργος Φαράκλας, επίμετρο Αλέκα Μουρίκη, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 2005, σσ. 401-419.
*«Merleau–Ponty και Husserl: Από την υπερβα­τική φαινομενολογία στη σκέψη του χιάσματος», *Λεβιά­θαν,* τχ. 6, 1990, σσ. 73-87.
*Νικολαΐδου, Ευγενία, «Απόψεις της φιλοσοφίας του M. Merleau–Ponty σχετικές προς την οντολογία του», Κων. Βουδούρης (επιμ.), *Μεταφυσική,* Αθήνα 1980, σσ. 329-336.
*Blanchot, Maurice, «Ο φιλοσοφικός λόγος» (1971), μτφρ. Μαρία Μυλωνά στο Μ. Merleau–Ponty, *Προοίμιο στην “Φαινομενολογία της αντίληψης”*, Εκδόσεις Έρασμος, Αθήνα 1977, σσ. 9-17.
Όλα τα παραπάνω βρίσκονται στον ιστότοπο Σύγχρονη γαλλική φιλοσοφία.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* filosofia.dipafilo 
* Stanford Encyclopedia of Philosophy
* ''Internet Encyclopedia of Philosophy''
* mythosandlogos
* biblionet

Κατηγορία:Γάλλοι κομμουνιστές
Κατηγορία:Γάλλοι συγγραφείς
Κατηγορία:Γάλλοι φιλόσοφοι
Κατηγορία:Μαρξιστές θεωρητικοί
Κατηγορία:Υπαρξιστές
Κατηγορία:Φαινομενολόγοι
Κατηγορία:Φιλόσοφοι του 20ού αιώνα