Γκομποτζάβιν Ζαντανσάταρ

Ο **Γκομποτζάβ Ζαντανσάταρ** ()· γεννημένος στις 18 Μαρτίου 1970) είναι Μογγόλος πολιτικός, ο οποίος υπηρετεί ως ο 32ος πρωθυπουργός της Μογγολίας από τον Ιούνιο του 2025. Προηγουμένως υπηρέτησε ως ο 12ος πρόεδρος της Μεγάλης Κρατικης Χουράλ από το 2019 έως το 2024, ως γραμματέας του Υπουργικού Συμβουλίου της Μογγολίας υπό την κυβέρνηση του πρωθυπουργού Ουχναγκίν Χουρελσούχ από το 2017 έως το 2019, καθώς και ωςυπουργός Εξωτερικών και υπουργός Εμπορίου υπό τους πρωθυπουργούς Σαντζίντ Μπαγιάρ και Σουχμπαταρίν Μπάτμπολντ από το 2009 έως το 2012.

## Πολιτική
### Αναπληρωτής Υπουργός Τροφίμων και Γεωργίας (2003–2004)
Ο αγροτικός τομέας της χώρας βρισκόταν σε σοβαρή κρίση, ιδιαίτερα η κατάσταση της καλλιέργειας σιτηρών και η παραγωγή αλευριού. Ο Ζαντανσάταρ εργάστηκε ενεργά για να κινητοποιήσει κρατική υποστήριξη και να προσελκύσει ξένη βοήθεια στον τομέα. Η ομάδα του Υπουργείου του συνέταξε κρατική πολιτική για τη γεωργία, η οποία εγκρίθηκε αργότερα από το Κοινοβούλιο. Αυτή η εργασία έθεσε τα θεμέλια για την εκστρατεία «Atar III» που αναζωογόνησε την καλλιέργεια σιταριού στη Μογγολία.

### Υπουργός Εξωτερικών (2009–2012)
Κατά τη διάρκεια της θητείας του, το Υπουργείο Εξωτερικών ανέλαβε την προτεραιότητα της προώθησης των οικονομικών σχέσεων στις εξωτερικές υποθέσεις. Κατά συνέπεια, η χώρα ανανέωσε το όραμα Εξωτερικής Πολιτικής της το 2011 για πρώτη φορά μετά από 17 χρόνια. Επίσης, από το 2011 έως το 2013, η Μογγολία προήδρευσε της Κοινότητας των Δημοκρατιών.

Ως υπουργός, το πρόγραμμά του περιλάμβανε επίσημες επισκέψεις σε σχεδόν 20 χώρες, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ιαπωνία, η Κίνα, η Νότια Κορέα, η Ιταλία, η Γερμανία, κ.ά. Εργάστηκε επίσης για την αναβάθμιση των σχέσεων Μογγολίας-Ιαπωνίας από Ολοκληρωμένη σε Στρατηγική Εταιρική Σχέση.

Ο Ζαντανσάταρ έλαβε μια σειρά μέτρων για τη βελτίωση της ηθικής, της πειθαρχίας και της ευθύνης των διπλωματών σε όλα τα επίπεδα.

### Γραμματέας Υπουργικού Συμβουλίου (2017–2019)
Ως Γραμματέας του Υπουργικού Συμβουλίου, εργάστηκε ακούραστα για τις κυβερνητικές προτεραιότητες, όπως η δημιουργία δίκαιης, διαφανούς και υπόλογης δομής για τους δημόσιους υπαλλήλους, και η ενίσχυση της υπευθυνότητας και των κανονισμών σε όλα τα επίπεδα των κρατικών φορέων. Ένας επικαιροποιημένος Νόμος για τη Δημόσια Υπηρεσία εγκρίθηκε από το Κοινοβούλιο το 2018 και τέθηκε σε εφαρμογή το 2019.

Συγκέντρωσε όλες τις πολιτικές ανάπτυξης και τα ψηφίσματα έως εκείνη τη στιγμή στην «Πολιτική Ανάπτυξης των Τριών Πυλώνων», που περιλάμβανε μεταρρυθμίσεις στη δημόσια διοίκηση, την κοινωνία και την οικονομία.

Άλλα σημαντικά επιτεύγματα περιλαμβάνουν ισχυρά μέτρα κατά της διαφθοράς στον παράνομο ιδιωτικοποιημένο τομέα των μεγάλων μεταλλευτικών επιχειρήσεων, καθώς και τη βελτίωση κατά 50% της ποιότητας του αέρα στην Ουλάν Μπατόρ, χάρη στην προμήθεια οικολογικού καυσίμου για τα νοικοκυριά.

### Πρόεδρος της Μεγάλης Κρατικής Χουράλ (2019–2024)
Το 2019, ο προκάτοχός του, Μιγιεγκόμπιν Ένχμπολντ, αποπέμφθηκε έπειτα από μαζικές διαδηλώσεις πολιτικών του αντιπάλων, και ο Γκομποτζάβ Ζαντανσάταρ προτάθηκε και εξελέγη ομόφωνα από τα μέλη του Κοινοβουλίου ως Πρόεδρος (Πρόεδρος της Βουλής).

Ως Πρόεδρος, ολοκλήρωσε επιτυχώς τη διαδικασία ιστορικών Συνταγματικών Τροποποιήσεων. Το ισχύον Σύνταγμα της Μογγολίας υιοθετήθηκε το 1992 και έκτοτε, οι αλλαγές ήταν αναγκαίες λόγω της κοινωνικοοικονομικής εξέλιξης της χώρας. Οι τροποποιήσεις συζητούνταν κατά τις τελευταίες τρεις θητείες του Κοινοβουλίου και ο Ζαντανσάταρ έπαιξε ενεργό ρόλο στη μελέτη και κατάρτιση σχεδίων τροποποιήσεων. Ένα σημαντικό βήμα ήταν το 2015 με την εισαγωγή της διαβουλευτικής δημοκρατίας και των μεθόδων δημοσκοπήσεων διαβούλευσης, τις οποίες μελέτησε εις βάθος ως επισκέπτης ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ. Εισήγαγε αυτή τη μεθοδολογία για την ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών στις πολιτικές αλλαγές και την επίτευξη πολιτικής συναίνεσης στη Μογγολία.

Με βάση τις απόψεις του μογγολικού λαού, όπως εκφράστηκαν μέσω του Νόμου περί Δημοσκοπήσεων Διαβούλευσης της Μογγολίας, το Κοινοβούλιο υπό την προεδρία του Ζαντανσάταρ ενέκρινε επιτυχώς τις Τροποποιήσεις του Συντάγματος στις 14 Νοεμβρίου 2019.

### Πρωθυπουργός (2025–σήμερα)
Στις 12 Ιουνίου 2025 ο Γκομποτζάβ επιλέχθηκε ως πρωθυπουργός από την Μεγάλη Κρατική Χουράλ. Έλαβε τη στήριξη των 108  από τα 126 μέλη, ενώ οι υπόλοιποι απουσίαζαν.

### Κομματική αναταραχή
Οι εντάσεις μεταξύ των εσωτερικών φραξιών στο κυβερνών Λαϊκό Κόμμα της Μογγολίας άρχισαν να φουντώνουν στις αρχές του 2025, μετά την παραίτηση του Ουγιούουν-Έρντενε. Η μεταρρυθμιστική πτέρυγα του Ουγιούουν-Έρντενε, στην οποία συμμετείχε ο Πρόεδρος του Μεγάλου Κρατικού Χουράλ Ντασζεγκβίν Αμαρμπαιασγκαλάν, τάχθηκε υπέρ της ίδρυσης ενός κρατικού επενδυτικού ταμείου και της μείωσης της εξάρτησης της οικονομίας από το χρέος και τα εμπορεύματα, γεγονός που με τη σειρά του προκάλεσε την αντίδραση ισχυρών επιχειρηματικών συμφερόντων. Η πλειοψηφία του κόμματος τάχθηκε κατά του Ουγιούουν-Έρντενε, συμπεριλαμβανομένου του Προέδρου Χουρελσούχ. Ο Ζαντανσατάρ, ένας συντηρητικός με βαθείς δεσμούς με την ελίτ του εξορυκτικού τομέα της Μογγολίας, προτάθηκε από τον Χουρελσούχ για να διαδεχθεί τον Ουγιούουν-Έρντενε ως ο επόμενος πρωθυπουργός. Ο Ουγιούουν-Έρντενε παρέμεινε ωστόσο πρόεδρος του κόμματος.

Στις 27-28 Σεπτεμβρίου, κατά την όγδοη σύνοδο του κόμματος, ξέσπασαν φραξιονιστικές διαμάχες, ιδεολογικές διαφορές και χάσμα γενεών μεταξύ του Ζαντανσατάρ και του Προέδρου της Βουλής Αμαρμπαιασγκαλάν. Κατά την εκλογή προέδρου, ούτε ο Ζαντανσατάρ ούτε ο Αμαρμπαιασγκαλάν συγκέντρωσαν την απαιτούμενη πλειοψηφία των δύο τρίτων, λαμβάνοντας 56,1% και 44% των ψήφων αντίστοιχα. Ο Ζαντανσατάρ και οι σύμμαχοί του απείχαν από τον δεύτερο γύρο, στον οποίο ο Αμαρμπαιασγκαλάν κέρδισε 257 από τις 321 ψήφους. Σύμφωνα με το καταστατικό του κόμματος, ο πρόεδρος του κόμματος έπρεπε να γίνει πρωθυπουργός· ως εκ τούτου, μια επικύρωση της εκλογής του Αμαρμπαιασγκαλάν από το Ανώτατο Δικαστήριο της Μογγολίας απειλούσε τη θητεία του Ζαντανσατάρ. Για να εξασφαλίσει το αξίωμα του πρωθυπουργού, ο Ζαντανσατάρ πρότεινε την καθιέρωση διπλής ηγεσίας, πρόταση την οποία ο Αμαρμπαιασγκαλάν απέρριψε, καταγγέλλοντάς τον ως «αντιδημοκρατικό».

Ο Ζαντανσατάρ κατηγόρησε τον Αμαρμπαιασγκαλάν για εμπλοκή στο σκάνδαλο κλοπής άνθρακα και διόρισε τον Μπατουμουρίιν Ενχμπαγιάρ ως Υπουργό Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων για να ερευνήσει τον Αμαρμπαιασγκαλάν. Στη συνέχεια, το κόμμα ανακάλεσε την ιδιότητα μέλους του Ενχμπαγιάρ. Μέσα στο χάος που ακολούθησε, επτά βουλευτές του κόμματος απείλησαν να αποχωρήσουν αν δεν ανακληθεί η απόφαση.

Στις 17 Οκτωβρίου 2025, παράλληλα με την παραίτηση του Αμαρμπαιασγκαλάν, ο Ζαντανσατάρ παύθηκε από το αξίωμα του πρωθυπουργού με 40 ψήφους υπέρ και 71 κατά σε κοινοβουλευτική ψηφοφορία. Η θητεία του διήρκεσε 125 ημέρες, καθιστώντας τον τον πρωθυπουργό με τη συντομότερη θητεία στη σύγχρονη ιστορία της Μογγολίας. Παρέμεινε ως υπηρεσιακός πρωθυπουργός μέχρι την επιλογή διαδόχου από τον Πρόεδρο και το Μεγάλο Κρατικό Χουράλ εντός 30 ημερών.

Στις 20 Οκτωβρίου 2025, ο Πρόεδρος Ουχναγκίν Χουρελσούχ άσκησε βέτο στην απομάκρυνση του Ζαντανσατάρ, επικαλούμενος διαδικαστικά σφάλματα. Το Συνταγματικό Δικαστήριο της Μογγολίας αποφάνθηκε στις 23 Οκτωβρίου ότι η πρόταση που εγκρίθηκε από το κοινοβούλιο ήταν αντισυνταγματική και δεν είχε νομική βάση. Τόσο η διεξαγωγή της κοινοβουλευτικής συνεδρίασης όσο και το ψήφισμα για την παύση του Ζαντανσατάρ κρίθηκαν ασύμβατα με το Σύνταγμα της Μογγολίας. Η αντιπρόεδρος του κοινοβουλίου, Χουρελμπααταρίν Μπουλγκαντούγια, η οποία προήδρευσε της ψηφοφορίας, κλήθηκε να παραιτηθεί από τους βουλευτές της αντιπολίτευσης για παραβίαση του συντάγματος· την διαδέχθηκε επίσημα ο Τζανταμπίν Μπατ-Έρντενε στις 12 Νοεμβρίου. Στη συνέχεια, ο Ενχμπαγιάρ διορίστηκε επίσημα και ορκίστηκε ξανά υπουργός δικαιοσύνης στις 26 Οκτωβρίου. Τρεις ημέρες αργότερα, ο Πρώτος Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Σαινμπουγιανγκίν Αμαρσαϊχάν ανακοίνωσε την παραίτησή του, δηλώνοντας ότι «η σημερινή κυβέρνηση υπονομεύει τα θεμέλια της δημοκρατίας και των πολιτικών ελευθεριών». Κατά τη διάρκεια κυβερνητικής συνεδρίασης την ίδια ημέρα, παύθηκε επίσημα από τον Ζαντανσατάρ με την κατηγορία της παραβίασης των καθηκόντων του. Ο Αμαρσαϊχάν ήταν ένας από τους 71 βουλευτές που είχαν ψηφίσει υπέρ της παύσης του πρωθυπουργού στις 17 Οκτωβρίου.

Ο Ζαντανσατάρ απέσυρε την υποψηφιότητά του από τις επερχόμενες εκλογές για την προεδρία του κόμματος στις 11 Νοεμβρίου, προκειμένου να «δώσει προτεραιότητα στην εθνική σταθερότητα και τα συμφέροντα της χώρας». Ο Νιαμ-Οσορίν Ουχράλ εξελέγη επόμενος πρόεδρος του κόμματος, διαδεχόμενος τον Ουγιούουν-Έρντενε κατά το 31ο Συνέδριο του Λαϊκού Κόμματος της Μογγολίας στις 15 Νοεμβρίου.

## Εκπαίδευση
Ο Ζαντανσάταρ αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο Μπαϊκάλ το 1992 (πρώην Ινστιτούτο Εθνικής Οικονομίας της Σοβιετικής Ένωσης) με δίπλωμα Ειδικού στα Οικονομικά. Έλαβε επίσης μεταπτυχιακό δίπλωμα στα Οικονομικά και Χρηματοοικονομικά (1992) από το ίδιο πανεπιστήμιο.

Του έχουν απονεμηθεί τιμητικές καθηγητικές διακρίσεις από το Πανεπιστήμιο Μπαϊκάλ (2011), το Μογγολικό Πανεπιστήμιο Επιστήμης και Τεχνολογίας (2019) και το Πανεπιστήμιο Ikh Zasag (2019).

Το 2014–2015 και το 2016 ήταν επισκέπτης ερευνητής στο Κέντρο για τη Δημοκρατία, την Ανάπτυξη και το Κράτος Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ στην Καλιφόρνια. Εντυπωσιάστηκε από την έννοια της Δημοσκόπησης Διαβούλευσης, που αναπτύχθηκε από τον διευθυντή του κέντρου Τζέιμς Φίσκιν, και μετέφρασε το βιβλίο του *When the People Speak* στα μογγολικά. Το 2017 η χώρα υιοθέτησε επίσημα τη δημοσκόπηση διαβούλευσης ως προϋπόθεση για τις συνταγματικές αλλαγές.

## Προσωπική ζωή
Ο Ζαντανσάταρ παντρεύτηκε τη σύζυγό του, την Γκανμπαγιαρίν Οτγκονγκερέλ, το 1992 και μαζί έχουν τέσσερα παιδιά.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Πρωθυπουργοί της Μογγολίας
Κατηγορία:Ηγέτες εν ενεργεία