Cairo (λειτουργικό σύστημα)

**Cairo** (ή **Windows Cairo**, **Microsoft Cairo**) ήταν το κωδικό όνομα ενός φιλόδοξου και μυστηριώδους έργου της Microsoft από το 1991 έως το 1996. Πρόκειται για ένα από τα πιο εμβληματικά «φαντάσματα» στην ιστορία των λειτουργικών συστημάτων: ένα λειτουργικό σύστημα επόμενης γενιάς βασισμένο στο Windows NT, που υποσχόταν να μετατρέψει το όραμα του Μπιλ Γκέιτς για «πληροφορίες στα χέρια σας» (Information at your Fingertips) σε πραγματικότητα. Αν και ποτέ δεν κυκλοφόρησε επίσημα ως ξεχωριστό προϊόν, τα τεχνολογικά του επιτεύγματα άφησαν ανεξίτηλο αποτύπωμα σε όλα τα σύγχρονα Windows – από τον Explorer και τα context menus μέχρι την Active Directory και τις έξυπνες βιβλιοθήκες.

Τα Windows Cairo δεν κυκλοφόρησαν ποτέ, παρόλο που τμήματα των τεχνολογιών του έχουν έκτοτε εμφανιστεί σε άλλα προϊόντα. Τα Windows Cairo ανακοινώθηκαν στο συνέδριο της Microsoft για επαγγελματίες προγραμματιστές (Professional Developers Conference) το 1991 από τον Τζιμ Άλτσιν. Επίδειξη δημοσίως (συμπεριλαμβανομένου ενός συστήματος επίδειξης για όλους τους συμμετέχοντες για χρήση) έγινε στο 1993 Cairo/Win95 PDC. Η Microsoft άλλαξε στάση στα Windows Cairo αρκετές φορές, μερικές φορές το αποκαλούσε πλήρες προϊόν, ενώ άλλες φορές το αναφερόταν ως συλλογή τεχνολογιών.

## Ιστορικό πλαίσιο
Το 1991, στο Professional Developers Conference, ο Jim Allchin παρουσίασε το Cairo ως το «επόμενο μεγάλο βήμα» μετά τα Windows NT 3.1. Η ιδέα ήταν επαναστατική: ένα λειτουργικό σύστημα που δεν θα ήταν απλώς διαχειριστής αρχείων, αλλά ένας έξυπνος, αντικειμενοστρεφής «βοηθός» που θα έκανε τις πληροφορίες προσβάσιμες άμεσα, σε παγκόσμιο δίκτυο, χωρίς ο χρήστης να χρειάζεται να ξέρει πού ακριβώς είναι αποθηκευμένες.

Μέχρι το 1993, στο ίδιο συνέδριο, οι προγραμματιστές δοκίμασαν πραγματικό demo. Η ενθουσιώδης αντίδραση ήταν τεράστια. Ωστόσο, το έργο υπέστη συνεχείς αλλαγές: αρχικά βασισμένο στο NT 3.1, αργότερα μεταφέρθηκε στο NT 4.0. Μέχρι το 1996 το έργο είχε ακυρωθεί σιωπηλά, αφήνοντας πίσω μόνο εσωτερικά builds (όπως το build 1175.1) και μια κληρονομιά που εξακολουθεί να επηρεάζει την καθημερινή μας εμπειρία με τους υπολογιστές.

### Κύρια χαρακτηριστικά
Το Cairo δεν ήταν απλώς ένα νέο λειτουργικό. Ήταν μια ολοκληρωμένη φιλοσοφία που άλλαξε για πάντα τον τρόπο που βλέπουμε τα αρχεία, το δίκτυο και την επιφάνεια εργασίας.

### Νέα γραφική διεπαφή (Cairo UI)
Εισήγαγε τον Explorer, το drag-and-drop, τα context menus (δεξί κλικ) και τα **Smart Folders,** έξυπνους φακέλους που λειτουργούσαν σαν εικονικές βιβλιοθήκες. Αυτή η διεπαφή υιοθετήθηκε απευθείας στα Windows 95 και NT 4.0, διαμορφώνοντας την επιφάνεια εργασίας που χρησιμοποιούμε ακόμα και σήμερα.

#### Object File System (OFS)
Η «καρδιά» του συστήματος. Ένα σχεσιακό, αντικειμενοστρεφές σύστημα αρχείων που αντικαθιστούσε το NTFS με βάση δεδομένων. Κάθε αρχείο είχε πολλαπλά streams, μεταδεδομένα, ευρετήριο περιεχομένου και δυνατότητα αναζήτησης σε όλο το δίκτυο. Η τεχνολογία αυτή επέζησε αργότερα ως WinFS (στα Windows Vista/Longhorn) και τμήματά της ενσωματώθηκαν στο SQL Server.

#### Distributed Computing & Cairo Domains
Βασισμένο σε X.500 Directory Services, προανήγγειλε την Active Directory. Το δίκτυο γινόταν ένα ενιαίο namespace όπου αρχεία και εκτυπωτές ήταν διαθέσιμα παντού, με replication και fault tolerance.

### Τρεις εκδόσεις που σχεδιάστηκαν

# **Cairo Advanced Desktop** (πελάτης)
# **Cairo Advanced Server** (διακομιστής με πλήρεις υπηρεσίες domain και messaging)
# **Cairo Design Environment** (για προγραμματιστές με SDK για Smart Folders)

##### Γιατί ακυρώθηκε;
Η ανάπτυξη αποδείχθηκε εξαιρετικά φιλόδοξη. Οι καθυστερήσεις ήταν συνεχείς, ενώ η Microsoft έπρεπε να εστιάσει στην κυκλοφορία των Windows 95 και NT 4.0. Μέχρι το 1996, το έργο είχε διαλυθεί και τα περισσότερα κομμάτια του ενσωματώθηκαν σε άλλα προϊόντα. Ο ίδιος ο Μπιλ Γκέιτς το παρουσίασε σε κάποια φάση ως «συλλογή ιδεών» και όχι ως πραγματικό λειτουργικό.

## Κληρονομιά
Αν και δεν το είδαμε ποτέ ως ξεχωριστό προϊόν, σχεδόν κάθε σύγχρονο χαρακτηριστικό των Windows που θεωρούμε «αυτονόητο» γεννήθηκε στο Cairo:

# Το σύγχρονο Explorer
# Τα context menus
# Η αναζήτηση με ευρετήριο
# Η Active Directory
# Οι Libraries στα Windows 7 (εξελιγμένη μορφή Smart Folders)

Ακόμα και σήμερα, ερευνητές και λάτρεις του retro-computing ανακαλύπτουν leaks από builds του Cairo (όπως το build 1175.1 που διατίθεται στο Archive.org) και αναλύουν πώς θα μπορούσε να είναι ο κόσμος των υπολογιστών αν είχε κυκλοφορήσει.

Το Cairo παραμένει σύμβολο της Microsoft της δεκαετίας του 1990: τολμηρή, οραματική και… υπερβολικά φιλόδοξη. Μας θυμίζει ότι μερικές από τις καλύτερες ιδέες δεν χρειάζεται να κυκλοφορήσουν ολόκληρες για να αλλάξουν τον κόσμο.

## Παραπομπές
Κατηγορία:Λειτουργικά συστήματα
Κατηγορία:Ακυρωθείσες εκδόσεις των Windows