Στέλιος Καζαντζίδης

Ο **Στέλιος Καζαντζίδης** (Νέα Ιωνία, 29 Αυγούστου 1931 - Αθήνα, 14 Σεπτεμβρίου 2001) ήταν διακεκριμένος Έλληνας τραγουδιστής, συνθέτης, στιχουργός και δεξιοτέχνης μουσικός. 

Υπήρξε μία από τις πλέον εμβληματικές μορφές της ελληνικής μουσικής του 20ού αιώνα και καθιερώθηκε ως κορυφαία φωνή του λαϊκού τραγουδιού, θεωρούμενος από πολλούς μελετητές και κριτικούς ως ένας από τους σημαντικότερους εκφραστές της λαϊκής μουσικής στην Ελλάδα.

Η συμβολή του υπήρξε καθοριστική στη διαμόρφωση του λαϊκού τραγουδιού ως αυθύπαρκτου μουσικού ιδιώματος. Ο Καζαντζίδης κατάφερε να γεφυρώσει δύο διαφορετικούς μουσικούς κόσμους, αφενός, το ρεμπέτικο τραγούδι, με τις ρίζες του στον αστικό λαϊκό πολιτισμό των προσφύγων και των κοινωνικά αποκλεισμένων, και αφετέρου, το ελαφρό τραγούδι, που κυριαρχούσε στα μεσοαστικά στρώματα. Η σύνθεση αυτών των στοιχείων γέννησε ένα νέο μουσικό ρεύμα, το λαϊκό τραγούδι, το οποίο, μέσω της φωνής και της προσωπικότητας του Καζαντζίδη, απέκτησε κοινωνική απήχηση και καλλιτεχνικό κύρος.

Η φωνή του Καζαντζίδη χαρακτηριζόταν από εξαιρετική εκφραστικότητα, πλούσια χροιά και δραματική ένταση, στοιχεία που τον ανέδειξαν σε αυθεντικό ερμηνευτή του πόνου, της ξενιτιάς, της κοινωνικής αδικίας και των υπαρξιακών αγωνιών του Νεοέλληνα. Τα φωνητικά του χαρίσματα αναγνωρίστηκαν όχι μόνο στον ελληνικό χώρο, αλλά και διεθνώς: μεταξύ εκείνων που εξήραν το μουσικό ταλέντο του, συγκαταλέγονται εξέχουσες προσωπικότητες όπως ο Φρανκ Σινάτρα και ο Τούρκος καλλιτέχνης Ζεκί Μουρέν, ενώ εντός Ελλάδος τον τίμησαν με τον λόγο τους κορυφαίοι δημιουργοί, όπως ο Μάνος Χατζιδάκις, ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης, ο Άκης Πάνου, ο Λευτέρης Παπαδόπουλος, ο Μίκης Θεοδωράκης και ο Κωνσταντίνος Παλιατσάρας.

Σήμερα, η φωνή του Καζαντζίδη αναγνωρίζεται ως μία από τις πιο ιδιαίτερες και φορτισμένες του ελληνικού λαϊκού τραγουδιού. Χαρακτηριζόταν από βαθιά, μεσογειακή χροιά, μεγάλη εκφραστική δύναμη, ικανότητα να αποδίδει πόνο χωρίς υπερβολή, καθαρότητα, και έκταση, καθώς και το «λύγισμα», χαρακτηριστικό της μικρασιατικής μουσικής παράδοσης. Υπήρξε ουσιαστικά ο καλλιτέχνης που ταύτισε το λαϊκό τραγούδι με τον κοινωνικό ρεαλισμό.

## Πρώτα χρόνια
Γεννήθηκε το 1931 στη Νέα Ιωνία, γιος του Χαράλαμπου Καζαντζίδη, ο οποίος καταγόταν από τα Κοτύωρα του Πόντου, και της Γεσθημανής (Χατζίδαινας), από την Αλάγια της Μικράς Ασίας. Η οικογένεια του Καζαντζίδη βίωσε τις τραγωδίες της εποχής του πολέμου και του εμφυλίου. Ο πατέρας του, ο οποίος ήταν χτίστης στον επαγγελματικό του βίο, συμμετείχε ενεργά στον ΕΛΑΣ κατά τη διάρκεια της Κατοχής και εργάστηκε για την Επιμελητεία του Αντάρτη (ΕΤΑ). Μετά την ήττα του Δημοκρατικού Στρατού στον Εμφύλιο, ο Χαράλαμπος Καζαντζίδης υπήρξε θύμα των παρακρατικών ομάδων των Χιτών, οι οποίοι τον ξυλοκόπησαν μέχρι θανάτου στις Σέρρες, το 1946. Η οικογένεια του Στέλιου βυθίστηκε σε συνθήκες φτώχειας και ανέχειας, γεγονός που τον ανάγκασε, σε ηλικία μόλις 15 ετών, να αναλάβει τον ρόλο του προστάτη της και να εργαστεί σε διάφορες δουλειές γύρω από την Πλατεία Ομονοίας, ως εργάτης, πωλητής και αχθοφόρος, προκειμένου να συντηρήσει την οικογένειά του.

Από την πρώιμη ηλικία του, ο Στέλιος Καζαντζίδης έδειξε μια ιδιαίτερη κλίση στη μουσική και το τραγούδι. Τα πρώτα τραγουδιστικά του πρότυπα ήταν κυρίως οι μεγάλοι εκπρόσωποι του ρεμπέτικου, με τον Πρόδρομο Τσαουσάκη και τον Τάκη Μπίνη να ασκούν την πιο άμεση επιρροή πάνω του. Ταυτόχρονα, ο Καζαντζίδης είχε μια έντονη αγάπη για τα παραδοσιακά τραγούδια, κυρίως τα ποντιακά, τα οποία συνέθεταν μια ουσιαστική σύνδεση με τις ρίζες του. Επίσης εκδήλωνε ενδιαφέρον για το ελαφρό - ευρωπαϊκό - τραγούδι και τους τραγουδιστές της εποχής, όπως ο Νίκος Γούναρης και ο Τζίμης Μακούλης. Ο Τώνης Μαρούδας είχε αναφέρει πως αν ο Καζαντζίδης είχε ασχοληθεί με το ελαφρό τραγούδι, οι τραγουδιστές του είδους αυτού θα έμεναν άνεργοι.

Ο Στέλιος Καζαντζίδης ανακάλυψε τη φωνή του σε ένα σχετικά πρώιμο στάδιο της ζωής του, με τον πρώτο άνθρωπο που αναγνώρισε το ταλέντο του να είναι ένας εργοδότης του. Το 1949, εργαζόταν στο εργοστάσιο Λανατέξ, τον άκουσε να τραγουδά και του χάρισε μια κιθάρα. Από εκείνη τη στιγμή, η μουσική αποτέλεσε αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής του. Ένας σημαντικός σταθμός στην πορεία του υπήρξε η συνάντησή του με τον Στέλιο Χρυσίνη, έναν τυφλό συνθέτη, ο οποίος έγινε ο πρώτος δάσκαλός του και τον βοήθησε σημαντικά στη μουσική του εξέλιξη.

Η ενασχόληση του Καζαντζίδη με την τέχνη του τραγουδιού δεν περιορίστηκε σε θεωρητικές σπουδές, αλλά έγινε πράξη σε μικρά μαγαζιά και ταβέρνες της εποχής. Χάρη στον μηχανικό Μάνθο Βενέτη, που άκουσε εντυπωσιασμένος από τον δρόμο τον νεαρό Στέλιο να παίζει κιθάρα και να τραγουδάει στο δωμάτιο του στην οδό Αλαΐας, εμφανίστηκε σε χώρους όπως η ταβέρνα του Τηλέμαχου και το Ροσινιόλ, κατακτώντας σιγά-σιγά το κοινό με τη μοναδική του φωνή και τον αυθεντικό του ήχο. Οι εμφανίσεις του σε αυτούς τους χώρους αποτέλεσαν το εφαλτήριο για την καριέρα του, η οποία γρήγορα αναδείχθηκε σε μια από τις πιο λαμπρές της ελληνικής μουσικής σκηνής.

## Σταδιοδρομία
### Έναρξη
Το 1952, ο Καζαντζίδης κάνει το δισκογραφικό ντεμπούτο του με ένα μποέμικο τραγούδι που είχε τον τίτλο «Για μπάνιο πάω» και ήταν γραμμένο για τον καύσωνα που επικρατούσε εκείνο το καλοκαίρι στην Αθήνα. Ακολουθούν τραγούδια όπως «Ένας μάγκας στον Βοτανικό», «Δεν θέλω το κακό σου (οι βαλίτσες)», «Τέτοια κούκλα και τσαχπίνα», «Απόψε φίλα με», «Η κοινωνία», «Γεντί κουλέ», «Εφυγες και που μ' αφήνεις», «Γεια σου Περαία αθάνατε», «Άσπρο πουκάμισο», «Βαθειά στην θάλασσα θα πέσω», «Θεσσαλονίκη μου» κ.ά. που γίνονται μεγάλες επιτυχίες και το φαινόμενο «Καζαντζίδης» αρχίζει να κάνει την εμφάνισή του στο ελληνικό τραγούδι. Διαχρονικές θεωρούνται οι συνεργασίες του με Καλδάρα, Παπαϊωάννου, Τσιτσάνη, Μητσάκη, Δερβενιώτη, Κολοκοτρώνη, Χιώτη κ.ά.  Από το 1953 ως το 1957 ήταν αρραβωνιασμένος με την τραγουδίστρια Καίτη Γκρέυ και η σχέση τους υπήρξε παθιασμένη μεν αλλά και με πολλά σκαμπανεβάσματα.

Το καλοκαίρι του 1957 γνώρισε την Μαρινέλλα (τότε ως Κυριακή Παπαδοπούλου, που ήταν μια νεαρή και άγνωστη τραγουδίστρια) στο νυχτερινό κέντρο «Πανόραμα» στην Θεσσαλονίκη και της πρότεινε να κατέβουν στην Αθήνα ως μουσικό ντουέτο.

### Πρώτη διαμάχη με την Columbia
Το 1959 ξέσπασε δικαστική διαμάχη του Καζαντζίδη με την δισκογραφική εταιρεία Columbia, με αφορμή τις πωλήσεις δίσκων. Χαρακτηριστικά, ο δίσκος «Μαντουμπάλα/Δυο πόρτες έχει η ζωή» έκανε πωλήσεις που έφτασαν τις 100.000, όταν δεν υπήρχαν ούτε 40.000 πικάπ στην Ελλάδα. Η Λίτσα Διαμάντη έχει αναφέρει πως ο κόσμος πρώτα αγόραζε τον δίσκο και μετά το πικάπ. Παρά τις χωρίς προηγούμενο πωλήσεις και τη στιγμή που η εταιρεία έβγαζε εκατομμύρια από το συγκεκριμένο δισκάκι, ο ίδιος ο τραγουδιστής έλαβε λιγότερες από 1.000 δραχμές. Αυτό, συνέβη, καθώς οι τραγουδιστές τότε πληρώνονταν ένα εφάπαξ ποσό για τον κάθε δίσκο και δεν λάμβαναν ποσοστά από τις πωλήσεις. Στον Καζαντζίδη χρωστούν πολλά οι σύγχρονοι τραγουδιστές, αφού πρώτος αυτός διεκδίκησε για τον κλάδο του ποσοστά και η προσπάθειά του είχε θετικό αποτέλεσμα. Σύμφωνα με τον Γιώργο Ζαμπέτα, με μια κίνηση ο Καζαντζίδης «καθάρισε για όλο το σινάφι». Η Columbia χρησιμοποιούσε ως ηχητικό της σήμα το εμβληματικό «Συννεφιασμένη Κυριακή». Ο Τάκης Β. Λαμπρόπουλος, νεαρός τότε διευθυντής της Columbia παραδέχτηκε στο Δεύτερο Πρόγραμμα της ΕΡΤ το 2018 πως ο Καζαντζίδης υπήρξε ο εμπορικότερος καλλιτέχνης της εταιρίας, καθώς αποτελούσε από μόνος του το 25 με 30% των συνολικών πωλήσεων της Κολούμπια, και πως το μεγαλύτερο λάθος της ζωής του ήταν πως τον άφησε να φύγει από αυτήν.

Η περίοδος 1960-1965 είναι η πιο γόνιμη εποχή του Στέλιου Καζαντζίδη με την Μαρινέλλα ως καλλιτεχνικό ζευγάρι. Πέρα από τις εμφανίσεις τους σε θέατρα και ταινίες, και εκτός από τις κλασικές συνεργασίες με λαϊκούς συνθέτες, σημαντικές είναι και οι συνεργασίες με τους Θεοδωράκη, Χατζιδάκι, Λεοντή κ.ά. Ο Καζαντζίδης υπήρξε συν τοις άλλοις και ένας από τους πρωτεργάτες του λεγόμενου έντεχνου τραγουδιού.

Στα νυχτερινά κέντρα που εμφανίζονταν («Τριάνα του Χειλά» στη Συγγρού, «Κουλουριώτη» στις Τζιτζιφιές, «Ξυπολητάκου» στο Ηράκλειο, «Μαντουμπάλα» στην Αλεξάνδρας, «Φαληρικόν» της Ηπείρου) γινόταν το αδιαχώρητο, ενώ συνεργάστηκαν με σημαντικούς καλλιτέχνες της εποχής όπως Γρηγόρη Μπιθικώτση, Πόλυ Πάνου, Γιώτα Λύδια, Στράτο Παγιουμτζή, Καίτη Γκρέυ, Σωτηρία Μπέλλου, Μανώλη Αγγελόπουλο, Γιώργο Ζαμπέτα, Μανώλη Χιώτη, Μαίρη Λίντα, Άννα Χρυσάφη, Βούλα Γκίκα, Αντώνη Ρεπάνη κ.ά.

Το 1964 υπέγραψε συμβόλαιο στην εταιρεία «Μίνως Μάτσας και Υιός», η οποία αποτελούσε συνέχεια της «Odeon - Parlophone» του Μίνωα Μάτσα. Την ίδια χρονιά παντρεύτηκε τη Μαρινέλλα και έμειναν μαζί ως το 1966, όταν αποφάσισε να σταματήσει τις ζωντανές εμφανίσεις του. Μετά την φυγή του Καζαντζίδη από την Columbia, η εταιρεία άρχισε να επανακυκλοφορεί παλαιότερες ηχογραφήσεις του με την επωνυμία «Regal», σε πολύ χαμηλές τιμές. Το γεγονός αυτό προκάλεσε την αντίδραση της Mίνως και το θέμα έφτασε στα δικαστήρια. Το δικαστήριο τελικά αθώωσε την Columbia, καθώς έκρινε πως δεν υπήρχε πρόθεση δυσφήμισης.

### Αποχώρηση από τα κέντρα διασκέδασης
Τον Οκτώβριο του 1965 ο Καζαντζίδης με τον ποδοσφαιριστή Μίμη Παπαϊωάννου έφτασαν στη Γερμανία για συναυλίες. Η υποδοχή που τους επιφύλαξαν οι ομογενείς ήταν συγκινητική. Μαζί τους ο νεαρός -τότε- δεξιοτέχνης του μπουζουκιού Χρήστος Νικολόπουλος. Την ίδια περίοδο ο Καζαντζίδης και ο Χρήστος Κολοκοτρώνης (μουσική και στίχους αντίστοιχα) δημιούργησαν τον ύμνο της ΑΕΚ που ερμήνευσε ο Παπαϊωάννου: «Νικήστε, νικήστε».

Ακολούθησε μια περιοδεία στην Αμερική στην οποία ο Καζαντζίδης εμφανίστηκε στο θρυλικό Carnegie Hall της Νέας Υόρκης. Σύμφωνα με διηγήσεις, κανένας άλλος τραγουδιστής πλην του Φρανκ Σινάτρα δεν είχε ξαναπεράσει τις πύλες του θεάτρου αυτού.

Το 1966, στην πιο μεστή στιγμή της καριέρας του ο Καζαντζίδης πήρε τη μεγάλη απόφαση να σταματήσει τις ζωντανές εμφανίσεις σε κέντρα, στάση που τήρησε για το υπόλοιπο της ζωής του. Αιτία ήταν η αποστροφή του για την κατάσταση που επικρατούσε στα νυχτερινά μαγαζιά. Ο Καζαντζίδης επεδίωκε να κρατάει χαμηλά τις τιμές και να ελέγχει την ποιότητα του φαγητού και των ποτών ώστε να μην γίνεται ασυδοσία. Χαρακτηριστικά η Μαρινέλλα αναφέρει πως μόνο στο μαγαζί που ο Καζαντζίδης δούλευε απαγορευόταν (από τον ίδιο φυσικά) οι τραγουδίστριες να κάθονται στα τραπέζια των εύρωστων οικονομικά πελατών. Η αποχώρηση του Καζαντζίδη από το πάλκο, «...αποτελεί την πιο δραματική μορφή σιωπηλής διαμαρτυρίας απέναντι σε ένα αμείλικτο σύστημα διαπλοκής από νεόπλουτους θαμώνες, αφεντικά της δισκογραφίας και μπράβους της νύχτας...».

### Δικτατορία
Το 1967 αποφασίζει να αποσυρθεί προσωρινά από τη δισκογραφία. Στόχος του είναι να δημιουργήσει μία δική του ανεξάρτητη εταιρεία, με την επωνυμία «Standard» αλλά σύμφωνα με τα γεγονότα, τα συμφέροντα και η λογοκρισία στα χρόνια της δικτατορίας δεν τον άφησαν. Από την επιτροπή λογοκρισίας κόπηκε το 90% των τραγουδιών και μάλιστα τραγούδια όχι πολιτικά αλλά λαϊκά και ερωτικά. Παράλληλα δέχεται και μια αναδρομική «φορολόγηση» της τάξης των 7.800.000 δρχ. Ο ίδιος έχει πει χαρακτηριστικά: «Ηταν μάλλον ένα είδος προσωπικής εκδίκησης, βγαλμένης από κάποιον που είχε προσωπικά μαζί μου». Το 1968 πήγαν με την Μαρινέλλα στην Philips όπου έβγαλαν μερικά 45άρια («Τα ροζιασμένα χέρια», «Στα βράχια της Πειραϊκής» κλπ.). Αυτό οδήγησε την Mίνως σε προσφυγή στα δικαστήρια, αξιώνοντας την επιστροφή του. O Καζαντζίδης επέστρεψε στην Mίνως, η δε Μαρινέλλα παρέμεινε τελικά στην Philips και χώρισαν οριστικά οι δρόμοι τους. Πολλά χρόνια αργότερα, το 1988 συνέβη και το εξής παράδοξο: Η Μαρινέλλα έφυγε προς την Μίνως για να βρει τον Στέλιο, και ο Στέλιος έφυγε προς την Philips/Polygram για να βρει την Μαρινέλλα!

Το 1970 τραγούδησε δύο τραγούδια του Μάνου Λοΐζου σε δίσκο 45 στροφών, τα «Όταν Βλέπετε Να Κλαίω» και «Το Μερτικό Μου Απ' τη Χαρά» ενώ κυκλοφόρησε και ο δίσκος «Ένα Γράμμα». Το 1972 ανανεώθηκε ένα νέο τριετές συμβόλαιο και βγήκε ο δίσκος «Γυρισμός» με τραγούδια των Καλδάρα, Δερβενιώτη, Νικολόπουλου, Βίρβου, Πυθαγόρα που περιελάμβανε και το τραγούδι «ο Μπάρμπα-Γιάννης» που αφιερώθηκε στον θάνατο του Γιάννη Παπαϊωάννου. Ακολούθησαν οι δίσκοι «Το Δρομολόι της Ζωής» και «Γυάλινος Κόσμος».

Το 1973 ο Άκης Πάνου συνέθεσε 6 τραγούδια για τον Στέλιο Καζαντζίδη, που κυκλοφόρησαν στο δίσκο «Η Ζωή Μου Όλη» την επόμενη χρονιά. Το ομώνυμο τραγούδι του δίσκου ήταν κατά ομολογία του ίδιου του Καζαντζίδη το αγαπημένο του τραγούδι. Το 1974 κυκλοφόρησε το άλμπουμ «Στην Ανατολή», σε μουσική Μίκη Θεοδωράκη που ηχογραφήθηκε στον Καναδά. Περιελάμβανε σπουδαία τραγούδια, όπως τα «Άπονες Εξουσίες», Τα παραθύρια ορθάνοιχτα, «Μες στην ταβέρνα» κ.ά. Ο δίσκος, σύμφωνα με τον δημοσιογράφο, Πάνο Γεραμάνη μποϋκοταρίστηκε, ενώ ο Μίκης Θεοδωράκης έχει αναφέρει πως «το θέμα ήταν πρώτα πολιτικό και μετά οικονομικό».

Η βρετανική εφημερίδα Guardian έχει ασχοληθεί με ένα εκτενές αφιέρωμα στον Καζαντζίδη. Ενδεικτικά: *«Στα χρόνια της χούντας των Συνταγματαρχών (1967 – 74) το καθεστώς τιμώρησε μόνο τον Καζαντζίδη επιβάλλοντάς του φόρους. Σταμάτησε τη δισκογραφία μεταξύ 1975 και 1987, εγκλωβισμένος σε μια δυσάρεστη επαγγελματική συμφωνία. Παρόλα αυτά παρέμεινε δημοφιλής, κυρίως στους Έλληνες της διασποράς...»*.

### Απουσία από τη δισκογραφία (1976-1987)
Το Νοέμβριο του 1975 κυκλοφόρησε ο δίσκος σταθμός «Υπάρχω» ο οποίος σύμφωνα με δηλώσεις του Χρήστου Νικολόπουλου έχει κάνει αναρίθμητες πωλήσεις. Ο Καζαντζίδης το 1979 ανέφερε περί τις 500.000 ενώ ο Λευτέρης Χαψιάδης το 1990 πως είχε ξεπεράσει το 1.000.000. Πριν και μετά το LP κυκλοφόρησαν και σαρανταπεντάρια με τραγούδια του δίσκου. Ακολούθησε μια άκρως πετυχημένη εμφάνιση του Καζαντζίδη στην ΕΡΤ όπου, σύμφωνα με μαρτυρίες, οι δρόμοι ήταν έρημοι καθώς την παρακολούθησε όλη η Ελλάδα. Η εκπομπή περιείχε και ένα απόσπασμα από τις πρόβες τους, παρουσία Πυθαγόρα που έδειχνε πως συνέθεταν μαζί τα τραγούδια. Ο Καζαντζίδης εκείνη την εποχή ήταν ζευγάρι με την Κορίνα Βασιλείου.

Το 1976 αναχώρησε για τις Ηνωμένες Πολιτείες και εγκαταστάθηκε στο Τάρπον Σπρινγκς της Φλόριδα, όπου παντρεύτηκε για δεύτερη φορά, την Τόνια Κωνσταντουλάκη οµογενή από την Κάλυµνο. Στην Αμερική ο Καζαντζίδης είχε ζητήσει με αλληλογραφία να πραγματοποιηθεί ένας δίσκος (με τραγούδια όπως ο Τραγουδιστής, Γεια σας Πόντιοι, Μακρόνησσα κ.ά.) αίτημα που απορρίφθηκε από την Μίνως, πράγμα που δυσανασχέτησε τον τραγουδιστή. Στην Νέα Υόρκη συνάντησε τον Άρη Σαν, φίλο από την Καλαμάτα που ασχολούνταν με μουσική και clubs. Ο Καζαντζίδης, τιμής ένεκεν έκανε μερικές guest εμφανίσεις στο κλαμπ-κέντρο «Sirocco» στο οποίο σύχναζαν ομογενείς και αστέρες του κινηματογράφου όπως ο Άντονι Κουίν κ.ά. Επίσης, στην Αμερική τραγούδησε και ένα δοκιμαστικό, το *Περασμένα ξεχασμένα*, που δεν κυκλοφόρησε ποτέ σε δίσκο.

Με την επιστροφή του στην Ελλάδα το 1978 γνώρισε την Βάσω Κατσαβού, μια «καθημερινή» γυναίκα από την Θεσσαλονίκη και παντρεύτηκαν το 1982.. Κουμπάρος ήταν ο συγγραφέας Βασίλης Βασιλικός.

Το 1979-80, ο στιχουργός Μανώλης Ρασούλης και ο Χρήστος Νικολόπουλος συγκέντρωναν υπογραφές με στόχο την αποδέσμευση του τραγουδιστή. Ισχυρίζονταν πως η σύμβαση ήταν τριετής ενώ η εταιρία πως ήταν επ' αορίστου χρόνου. Παράλληλα, μια επιτροπή αποτελούμενη από τους Μάνο Λοϊζο, Χρήστο Λεοντή, Λευτέρη Παπαδόπουλο κ.ά., επισκέφτηκε τον Καζαντζίδη στο σπίτι του με σκοπό να βρούν όλοι μαζί μια κοινώς αποδεκτή λύση. Ο τραγουδιστής πρότεινε να δώσει δύο δίσκους στην εταιρία δίχως να αξιώσει ποσοστά ώστε να τον αποδεσμεύσουν. Η προσπάθεια δεν καρποφόρησε, καθώς η δισκογραφική εταιρία απαιτούσε όλον τον αριθμό των «χρεωστούμενων τραγουδιών». Σύμφωνα με το περιοδικό Μουσική, ο Νικολόπουλος τότε του πρότεινε να επιστρέψει στην Μinos και οι σχέσεις τους ψυχράνθηκαν για μερικά χρόνια.

### Επιστροφή στη δισκογραφία
Στα τέλη του 1981 εμφανίστηκε στη «Μουσική βραδιά» με έξι τραγούδια κάνοντας ακόμα ένα ρεκόρ θεαματικότητας. Ακολούθησε ένα σύντομο πέρασμα από την ταινία «Εις μνήμην Χάρρυ Κλυνν» με τον οποίο τραγούδησαν το «Μη σκαλίζεις τη στάχτη».

Το 1983 η δημοφιλής τηλεοπτική εκπομπή *[[Ρεπόρτερς]]* της ΕΡΤ με τους δημοσιογράφους Λιάνη, Χαρδαβέλλα και Δημαρά ασχολήθηκε με την «αποχή» του Καζαντζίδη. Μεταξύ άλλων, πρότειναν να «κρατικοποιηθεί το λαϊκό τραγούδι» δηλαδή να δημιουργηθεί ένας κρατικός φορέας που να μπορεί να ελέγχει τις δισκογραφικές εταιρίες συνολικά. Το 2008 σε τηλεοπτική εκπομπή του Κ.Χαρδαβέλλα, ο τότε διευθυντής της ΕΡΤ Β. Βασιλικός ανέφερε πως υπήρξε και ένα τρίτο μέρος της εκπομπής το οποίο κόπηκε από ξένα κέντρα αποφάσεων.

Το 1985 ο Καζαντζίδης έκανε την παραγωγή στον δίσκο του ανερχόμενου Λεωνίδα Βελή «Η συνάντηση».

Το 1986 ψηφίστηκε διάταξη στη Βουλή για τις συμβάσεις καλλιτεχνών, με έναν νόμο που κάνει υποχρεωτική την επαναδιαπραγμάτευση τέτοιου είδους συμβολαίων μετά το πέρας μιας τριετίας. Εισηγητής ήταν ο Αντώνης Τρίτσης.

Η επιστροφή του Καζαντζίδη το 1987 ήταν συγκινησιακά φορτισμένη και έγινε με τον δίσκο «Ο Δρόμος της Επιστροφής» που περιείχε τραγούδια των Βασίλη Βασιλειάδη, Γιάννη Πάριου, Γιάννη Παλαιολόγου κ.ά. Το τραγούδι «Το δικό σου αμάρτημα» (Τα δάχτυλα) σύμφωνα με τον Πέτρο Δραγουμάνο ήταν το δημοφιλέστερο ζεϊμπέκικο των τελευταίων ετών, με αντικειμενικά κριτήρια όπως airplay και αριθμός των επανεκτελέσεων.

Το 1988 απεβίωσε η μητέρα του Στέλιου Καζαντζίδη, Γεσθημανή. Κυκλοφορεί ο δίσκος «Ελεύθερος» στην Polygram όπου εγκαινιάζει την συνεργασία του με τον Τάκη Σούκα και τον Θανάση Πολυκανδριώτη. Πρόκειται για εμβληματικό δίσκο που περιέχει και την ιστορική εκτέλεση Πέτρινα Χρόνια του Σταμάτη Σπανουδάκη, αλλά και το μοναδικό ντουέτο μετά Μαρινέλλας εποχή με τίτλο «Δεν είσαι εσύ» με την Κατερίνα Στανίση, η οποία κάνει και φωνητικά στα υπόλοιπα τραγούδια του δίσκου μαζί με τον Ηλία Κλωναρίδη. Αμέσως μετά, υπογράφεται συμβόλαιο συνεργασίας με την Music Box International (MBI), της οποίας ιδιοκτήτης τότε, ήταν ο Ανδρέας Καϊάφας.

Το 1989 κυκλοφόρησε ο διπλός δίσκος «Ό,τι Δεν Είπα». Ηταν τραγούδια της λαϊκορεμπέτικης εποχής καθώς και μερικά μεταγενέστερα ενώ συμμετείχε και πάλι η Κατερίνα Στανίση. Ακολούθησαν οι χρυσοί δίσκοι «Βραδιάζει», «Ένα Γλέντι Με Τον Στελάρα», «Και Που Θεός», «Τα Βιώματά Μου», «Αφιέρωμα», «Τραγουδώ», «Έρχονται Χρόνια Δύσκολα», ενώ μνημειώδεις είναι και οι ερμηνείες του Καζαντζίδη σε ποντιακά τραγούδια.

Το 1996 ψηφίστηκε από το Mega ως ο δημοφιλέστερος καλλιτέχνης της χρονιάς. Τo 1997, ο δίσκος Τραγουδώ έγινε χρυσός σε λίγες μόνο ώρες. Στην απονομή του δίσκου παρευρέθησαν φίλοι και συνεργάτες όπως ο Νάκης Πετρίδης, η Σεμίνα Διγενή, η Γλυκερία, η Πίτσα Παπαδοπούλου, ο Μάκης Χριστοδουλόπουλος, ο Νίκος Νομικός, ο Μανώλης Λιδάκης και άλλοι.

Το 1999 δώρισε στους σεισμοπαθείς προσωπικά αντικείμενα υψηλής οικονομικής και συναισθηματικής αξίας, σε μια συμβολική κίνηση. Ανταποκρίθηκε και ο Γιάννης Πάριος. Ο Καζαντζίδης ετοίμαζε έναν δίσκο με τραγούδια των Σούκα/Πολυκανδριώτη αλλά δυστυχώς τον πρόλαβε η ασθένεια.

Απεβίωσε στις 14 Σεπτεμβρίου του 2001, σε ηλικία 70 ετών, μετά από πολύμηνη αντιμετώπιση του καρκίνου. Ο Στέλιος Καζαντζίδης είχε αρνηθεί να γίνει η κηδεία του δημοσία δαπάνη. Η ταφή του έγινε στο Νεκροταφείο της Ελευσίνας, ανάμεσα στους τάφους των γονιών του, όπως το επιθυμούσε ο ίδιος, ενώ η κηδεία του εξελίχθηκε σε λαϊκό προσκύνημα. Μέχρι σήμερα ιδρύονται σύλλογοι για αυτόν και πολλοί δρόμοι φέρουν το όνομα του.

Κατά τη διάρκεια της καριέρας του, τραγούδησε δημιουργίες σημαντικών συνθετών (Μάνος Χατζιδάκις, Άκης Πάνου, Γιάννης Παλαιολόγου, Απόστολος Καλδάρας, Μανώλης Χιώτης, Μίκης Θεοδωράκης, Θοδωρής Δερβενιώτης, Νάκης Πετρίδης, Χρήστος Λεοντής, Τάκης Σούκας, Θανάσης Πολυκανδριώτης, Μπάμπης Μπακάλης, Χρήστος Νικολόπουλος, Γιώργος Μητσάκης, Βασίλης Τσιτσάνης, Σταύρος Ξαρχάκος, Μάνος Λοΐζος, Γιάννης Παπαϊωάννου, Γιώργος Ζαμπέτας κ.ά.), στιχουργών και ποιητών (Κώστας Βίρβος, Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου,  Τάσος Λειβαδίτης, Δημήτρης Χριστοδούλου, Λευτέρης Παπαδόπουλος, Πυθαγόρας, Σώτια Τσώτου, Χρήστος Κολοκοτρώνης, Ευάγγελος Ατραΐδης, Βασίλης Παπαδόπουλος, Τασούλα Θωμαΐδου, Βάντα Κουτσοκώστα, Νίκος Λούκας, Λευτέρης Χαψιάδης, Χαράλαμπος Βασιλειάδης κ.ά.)

### Διενέξεις με άλλους καλλιτέχνες
Ο Καζαντζίδης είχε μακροχρόνια διένεξη με τον συνθέτη Χρήστο Νικολόπουλο για προσωπικούς και επαγγελματικούς λόγους. Ο Νικολόπουλος χαρακτηρίζει τον Καζαντζίδη ως "έναν πολύ δύσκολο άνθρωπο και καχύποπτο με όλους".

Επίσης ο Καζαντζίδης, με βάση ορισμένες πηγές, είχε εκφραστεί δημόσια εναντίον άλλων καλλιτεχνών, όπως ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης και ο Γιώργος Νταλάρας, με αποτέλεσμα να δεχθεί κριτική. Το 1995 ο Νταλάρας παρενέβη στο κρατικό ραδιόφωνο και στον Πάνο Γεραμάνη λέγοντας του *«ασχολείσαι πολύ με τα τραγούδια του Στέλιου»*, γεγονός που οδήγησε στη δυσαρέσκεια του Καζαντζίδη στην εκπομπή του Νάσου Αθανασίου στο Μega. 

Κριτική στον Καζαντζίδη άσκησε επίσης και ο συνθέτης και στιχουργός Άκης Πάνου. Συγκεκριμένα, ο Πάνου δυσανασχέτησε όταν ο Καζαντζίδης στράφηκε στην εταιρεία δικαιωμάτων για να πάρει άδεια για την επανεκτέλεση του τραγουδιού *«Ασ'τον τρελό στην τρέλα του»* και όχι στον ίδιο. Οι σχέσεις τους αποκαταστάθηκαν στη συνέχεια.

## Δισκογραφία
### Δίσκοι 78/45 στροφών
Την περίοδο 1952-1959 κυκλοφόρησε περισσότερα από 300 δισκάκια στην Columbia. Ακολούθησαν την επόμενη δεκαετία αμέτρητες κυκλοφορίες δίσκων 78 ή 45 στροφών σε διάφορες ετικέτες. Παράλληλα με τους μικρούς δίσκους, τη δεκαετία του 1960 ξεκίνησαν να κυκλοφορούν συλλογές τραγουδιών του σε «μεγάλους» δίσκους 33 στροφών.

### Προσωπικοί δίσκοι / συλλογές
* 1962 - The Voice Of Stelios Kazantzidis (Nina Records)
* 1964 - Καζαντζίδης, Μαρινέλλα - Μεγάλες Επιτυχίες (Odeon)
* 1965 - Στέλιος Καζαντζίδης Νο. 2 (Columbia)
* 1965 - Στέλιος Καζαντζίδης (Odeon)
* 1965 - Τραγουδήστε Μαζί Μου (Odeon)
* 1967 - Αναπολώντας Με Το Στέλιο Καζαντζίδη (Nina)
* 1968 - Καζαντζίδης, Μαρινέλλα -  Καζαντζίδης Μαρινέλλα (Philips)
* 1968 - Kazantzides (Odeon)
* 1968 - Στέλιος Καζαντζίδης (Odeon)
* 1968 - Καζαντζίδης (Regal)
* 1969 - Νυχτερίδες Κι Αράχνες (Odeon)
* 1970 - Sing Greek Songs (Nina)
* 1970 - Ένα Γράμμα (Minos)
* 1970 - Η Στεναχώρια Μου (Minos)
* 1970 - Καζαντζίδης Μαρινέλλα (Sonora)
* 1971 - Καζαντζίδης Νο. 3 (Regal)
* 1971 - Στιγμές (Margophone)
* 1972 - Γυρισμός (Minos)
* 1972 - Καζαντζίδης Νο. 4 (Regal)
* 1973 - Γυάλινος Κόσμος (Minos)
* 1973 - Το Δρομολόϊ Της Ζωής (Margophone)
* 1974 - Στην Ανατολή (Minos)
* 1974 - Καζαντζίδης Νο. 5 (Regal)
* 1974 - Η Ζωή Μου Όλη (Minos)
* 1975 - Ο Καζαντζίδης Και Τα Ρεμπέτικα (Columbia)
* 1975 - Υπάρχω (Minos)
* 1976 - Στέλιος Καζαντζίδης Νο. 6 (Regal)
* 1976 - Στέλιος Καζαντζίδης Νο. 7 (Regal)
* 1977 - Καινούργιοι Κόσμοι (Minos)
* 1977 - Ο Καζαντζίδης Σε Δημοτικά Τραγούδια (Regal)
* 1977 - Στέλιος Καζαντζίδης Νο. 8 (Regal)
* 1978 - 14 Χρυσές Επιτυχίες (Columbia)
* 1978 - 14 Χρυσές Επιτυχίες Νο. 2 (Columbia)
* 1978 - Μοναξιά Μου (Philips)
* 1978 - Ο Καζαντζίδης Τραγουδάει Βίρβο (Margophone)
* 1978 - Τα Καλύτερά Μου Τραγούδια Νο. 1 (Standard)
* 1979 - Τα Καλύτερά Μου Τραγούδια Νο. 2 (Standard)
* 1980 - Ο Καζαντζίδης Τραγουδά Πυθαγόρα (Regal)
* 1980 - Τα Τραγούδια Της Ανατολής (Regal)
* 1981 - Στέλιος Καζαντζίδης 1953-1960 (Regal)
* 1981 - Στέλιος Καζαντζίδης 1961-1963 (Regal)
* 1982 - 15 Μεγάλες Επιτυχίες (Minos)
* 1982 - Ο Καζαντζίδης Τραγουδά Μπακάλη (Odeon)
* 1982 - Οι Μεγαλύτερες Επιτυχίες Του (Columbia)
* 1984 - Ανέκδοτα Τραγούδια Στις 33 Στροφές (Regal)
* 1984 - Ο Καζαντζίδης Τραγουδά Τσιτσάνη (Columbia)
* 1985 - Για Πάντα Νο. 1 (1952-1963) (Columbia)
* 1985 - Μια Γυναίκα Έφυγε (Minos)
* 1986 - Για Πάντα Νο. 2 (1952-1963) (Minos)
* 1986 - Μπιθικώτσης, Καζαντζίδης - Μαζί (Regal)
* 1987 - Ο Δρόμoς Της Επιστροφής (Minos)
* 1988 - Ελεύθερος (Polydor)
* 1988 - Καζαντζίδης (Κασετίνα Με 10 Δίσκους) (Columbia)
* 1988 - Τώρα (Minos)
* 1988 - Οι Μεγαλύτερες Επιτυχίες Του (Minos)
* 1989 - Ό,τι Δεν Είπα (MBI)
* 1990 - Ανέκδοτα Τραγούδια Στις 33 Στροφές (Minos)
* 1991 - Εξ Ανατολών Προς Δυσμάς (Columbia)
* 1991 - Τα Λαϊκά Του Στέλιου Καζαντζίδη (MBI)
* 1991 - Καζαντζίδης Μαρινέλλα - Τα Τραγούδια Της Αμερικής (MBI)
* 1991 - Οι Μεγαλύτερες Επιτυχίες Του (Minos)
* 1991 - Οι Μεγαλύτερες Επιτυχίες Του Νο. 2 (Minos)
* 1992 - Αυτή Είναι Η Ζωή Μου / 40 Χρονια Τραγουδι (Minos)
* 1992 - Βραδιάζει... (MBI)
* 1993 - Οι Πρώτες Αυθεντικές Εκτελέσεις (Minos)
* 1993 - Ένα Γλέντι Με Τον Στελάρα (Ζωντανή Ηχογράφηση) (MBI)
* 1993 - Καζαντζίδης, Μαρινέλλα - Μεγάλες Ερμηνείες (Philips)
* 1994 - Δισκογραφία Τσιτσάνη 10: Καζαντζίδης (Columbia)
* 1994 - Και Πού Θεός (MBI)
* 1994 - Τα Πορτρέτα Της MINOS-EMI 4 (Minos)
* 1995 - Οι Μεγάλες Επιτυχίες (Mercury)
* 1995 - Τα Βιώματά Μου (MBI)
* 1996 - Αφιέρωμα (MBI)
* 1996 - Μεγάλες Επιτυχίες Νο. 1 (MBI)
* 1996 - Μεγάλες Επιτυχίες Νο. 2 (MBI)
* 1996 - Μέσα Από Τις 45 Στροφές (AM)
* 1996 - Τα Πρώτα Μου Τραγούδια 1960-1968 (Mercury)
* 1996 - Τραγούδια Από Τις 45 Στροφές (EMI)
* 1997 - 12 Ερωτικές Στιγμές (AM)
* 1997 - Τραγούδια Από Τις 45 Στροφές Νο. 2 (EMI)
* 1997 - Τραγουδώ (MBI)
* 1998 - Τα Ζεϊμπέκικα Του Στέλιου (AM)
* 2000 - Τραγούδια Από Τις 45 Στροφές Νο. 3 (EMI)
* 2000 - Τα Ποντιακά (MBI)
* 2000 - Η Ζωή Μου Όλη... Ένα Τραγούδι (Κασετίνα 11 Δίσκων) (MBI)
* 2000 - Έρχονται Χρόνια Δύσκολα (MBI)

### Συμμετοχές
* 1961 - Πολιτεία Α' - Πολιτεία Β' (Μίκη Θεοδωράκη) (Minos)
* 1961 - Ρετσίνα Και Μπουζούκι (Columbia)
* 1963 - Δημοτικά Νο. 1 (Columbia)
* 1963 - Μίκης Θεοδωράκης Νο. 1 (Columbia)
* 1964 - Κώστας Βίρβος Νο. 1 (Odeon)
* 1964 - Μίκης Θεοδωράκης (Columbia)
* 1964 - Ρετσίνα Και Μπουζούκι No. 2 (Columbia)
* 1965 - Καταχνιά (Χρήστου Λεοντή - Κώστα Βίρβου) (Odeon)
* 1965 - Μάνος Χατζιδάκις: Πρώτη Εκτέλεση (Columbia)
* 1965 - Συννεφιασμένη Κυριακή (Βασίλη Τσιτσάνη) (Columbia)
* 1965 - Ρετσίνα Και Μπουζούκι Νο. 3 (Columbia)
* 1965 - Τραγούδια Της Ξενητειάς (Θόδωρου Δερβενιώτη - Κώστα Βίρβου) (Odeon)
* 1967 - Χρυσός Δίσκος (Grecophon)
* 1970 - Καζαντζίδης - Πόλυ Πάνου - Καίτη Γκρέϋ (Sonora)
* 1974 - Αλήθειες (Odeon)
* 1975 - Ρεμπέτικη Ιστορία Νο. 3 (Regal)
* 1976 - Πολιτεία (Μίκη Θεοδωράκη) (Columbia)
* 1982 - Τα Σήμαντρα (Roma)
* 1984 - Θεόδωρος Δερβενιώτης: 30 Χρόνια (Regal)
* 1985 - Ο Λαϊκός Κινηματογράφος (Regal)
* 1985 - Η Συναυλία Στο Κεντρικόν (Philips)
* 1985 - Συναυλία Στο Κεντρικόν/Ορφέα (Philips)
* 1988 - Ο Γιάννης Μαρκόπουλος Στον Ελληνικό Κινηματογράφο (Minos)
* 1990 - Ελληνικός Κινηματογράφος Νο. 1 (EMI)
* 1993 - Η Ελλάδα Του Στέλιου Και Του Στράτου (EMI)
* 1992 - Τα Τραγούδια Δεν Παλιώνουν (AM)
* 1992 - Ζεϊμπέκικα (AM)
* 1993 - Τα Τσιφτετέλια Του Στέλιου Και Του Μανώλη (EMI)
* 1993 - O Κύριος Μητσάκης (Wea)
* 1993 - Τα Αηδόνια Του Πόντου (MBI)
* 1994 - Άπονες Εξουσίες (MBI)
* 1994 - Συναπάντεμαν (MBI)
* 1995 - Στην Ελλάς Του 2000 (Wea)
* 1997 - Ποντιακή Ραψωδία (Vasipap)
* 1997 - Πατρίδα Μ' Αραεύω 'Σε (MBI)    

### Τραγουδια με αναφορά στον Στέλιο Καζαντζίδη
* Γιάννης Πάριος - Ηλιοβασίλεμα (1976)
* Μαρίζα Κωχ - Νέα Μενεμένη (1977)
* Χάρις Αλεξίου - Σε πέντε ώρες ξημερώνει Κυριακή (1979)
* Χάρις Αλεξίου - Παιδιά και εμείς της προσφυγιάς (1980)
* Δημήτρης Ξανθάκης - Παλιές δόξες (1981)
* Χάρις Αλεξίου - Γράμμα σου στέλνω θείε μου (1981)
* Γιάννης Ντουνιάς - Του δεσμού μας το φινάλε (1982)
* Τζίμης Πανούσης - 10.000 WATT (1986)
* Χάρρυ Κλυνν - Ο αγώνας τώρα δικαιώνεται (1987)
* Καίτη Γκρέυ - Οταν ακούω Καζαντζίδη (1990)
* Μαχαιρίτσας - Η Αλίκη η Μαίριλυν κι εγώ (1991)
* Αιμιλία Κουγιουμτζή - Κάτι παιδιά (1993)
* Διονύσης Σαββόπουλος - Μέρες καλύτερες θα έρθουν (1994)
* Αφροδίτη Μάνου - Στο καφενείο Ελληνικόν (1995)
* Δήμητρα Παπίου - Αυτή η νύχτα μένει (1999)
* Θέμης Αδαμαντίδης - Ο Στέλιος του Σεπτέμβρη (2001)
* Θέμης Αδαμαντίδης - Ολυμπος (2002)
* Πασχάλης Τερζής - Σεβάς Χανούμ (2002)
* Κώστας Μακεδόνας - Η ζωή τραγούδι (2004)
* Μανώλης Τσεσμετζής - Η μπαλάντα του Στέλιου (2005)
* Αντώνης Βαρδής - Το βιβλίο (2006)
* Νότης Σφακιανάκης - Το σύστημα (2006)
* Δημήτρης Μητροπάνος - Ζωή νταλίκα κόκκινη (2008)
* Αγγελος Παναγάκης - Αχ ρε Στέλιο (2015)
* Κώστας Σμοκοβίτης - Για τον Στέλιο (2016)

## Κινηματογράφος
Ο Στέλιος Καζαντζίδης εμφανίστηκε στις ταινίες:

* 1960 - Η Κυρία Δήμαρχος (Ροβήρος Μανθούλης)
* 1962 - Κλάψε Φτωχή Μου Καρδιά (Κώστας Στράντζαλης)
* 1965 - Παίξε Μπουζούκι Μου Γλυκό (Κώστας Στράντζαλης)
* 1965 - Αφήστε με να Ζήσω (Ανδρέας Κατσιμητσούλιας)
* 1965 - Οι Αδίστακτοι (Ντίνος Κατσουρίδης)
* 1965 - Προδομένη (Χρήστος Κυριακόπουλος)
* 1965 - Η Τιμωρία (Ανδρέας Κατσιμητσούλιας σε σενάριο Πυθαγόρα)
* 1965 - Οι Καταφρονεμένοι (Νίκος Βαρβέρης σε σενάριο Πυθαγόρα)
* 1965 - Δεν Μπορούν να μας Χωρίσουν (Χρήστος Κυριακόπουλος)
* 1966 - Έχω Δικαίωμα να σε Αγαπώ (Απόστολος Τεγόπουλος)
* 1966 - Άγγελοι της Αμαρτίας (Ανδρέας Κατσιμητσούλιας)
* 1967 - Η Ωρα της Δικαιοσύνης (Α. Κατσιμητσούλιας σε σενάριο Πυθαγόρα)
* 1967 - Αδικη Κατάρα (Απόστολος Τεγόπουλος)
* 1967 - Ο Γεροντοκόρος (Ορέστης Λάσκος)
* 1967 - Σαπίλα και Αριστοκρατία (Κώστας Καραγιάννης)
* 1968 - Τα Ψίχουλα του Κόσμου (Απόστολος Τεγόπουλος)
* 1968 - Οι Άνδρες Δε Λυγίζουν Ποτέ (Κώστας Ανδρίτσος)
* 1968 - Ο Γίγας της Κυψέλης (Κώστας Καραγιάννης)
* 1970 - Φουκαράδες και Λεφτάδες (Κώστας Καραγιάννης)
* 1976 - Κραυγή στον Ανεμο / Voice in the Wind (Ερρίκος Ανδρέου)
* 1981 - Εις Μνήμην Χάρρυ Κλυνν (Πάνος Αγγελόπουλος)

Τραγούδια του Καζαντζίδη που ακούστηκαν σε ταινίες:

* 1966 - Φτωχογειτονιά αγάπη μου – *Προδομένες καρδιές*
* 1971 - Θανάση πάρε το όπλο σου - *Ζιγκουάλα*
* 1980 - Παραγγελιά - *Ποιος θα με πληροφορήσει*
* 1982 - Summer Lovers - *Έψαχνα άδικα να βρω*
* 2003 - The Wire: Season 2 Ε11 (Bad Dreams) - *Το ψωμί της ξενιτειάς, Ένα σίδερο αναμμένο*
* 2003 - Σεισμός – *Κάποτε κάποια μέρα*

### Έργα - ταινίες για την ζωή του
* 2017 - «Η ζωή μου όλη», σε σκηνοθεσία Μιμής Ντενίση με τους Μελέτης Ηλίας, Ελισάβετ Κωνσταντινίδου, Δημήτρης Σταρόβας, Νίκη Παλληκαράκη κ.ά. «Γιορδάνης» ο Αντώνης Λουδάρος.
* 2024 - «Υπάρχω», βιογραφική ταινία σε σενάριο Κατερίνας Μπέη, σκηνοθεσία Γιώργου Τσεμπερόπουλου και πρωταγωνιστή τον Χρήστο Μάστορα (117.000 εισιτήρια το πρώτο 4ημερο προβολής στους κινηματογράφους).

## Αναγνώριση
* Το 2010 εκδόθηκε ειδικό γραμματόσημο στην μνήμη του από τα ΕΛ.ΤΑ.
* Σήμερα, το όνομά του φέρουν οδοί στην Θεσσαλονίκη, την Λάρισα, τα Ιωάννινα, την Νέα Αλικαρνασσό αλλά και σε κάποιες πόλεις της Κύπρου κ.ά.

## Παραπομπές


## Βιβλιογραφία
* Λεωνίδας Οικονόμου, Στέλιος Καζαντζίδης: Τραύμα και συμβολική θεραπεία στο λαϊκό τραγούδι, εκδόσεις Πατάκης, Αθήνα 2015
* Βασίλης Βασιλικός: Στέλιος Καζαντζίδης 1931-2001, εκδόσεις ΚΨΜ, Αθήνα 2010
* Κυριάκος Διακογιάννης: Στέλιος Καζαντζίδης 2000 εκδόσεις Κάκτος
* Στέλιος Καζαντζίδης - Τ' αχνάρια ενός μύθου Πάνος Α.Υφαντής Εκδόσεις: Α.Μ.Κ.Ε «Στέλιος Καζαντζίδης» νυν και αεί (2001)
* Στέλιος Καζαντζίδης - Όταν η φωνή φτάνει στο θρύλο Πάνος Γεραμάνης εκδόσεις Άγκυρα 2000
* Στέλιος Καζαντζίδης Θερίο Ανήμερο Θανάσης Λάλας 2021
* Στέλιος Καζαντζίδης, η φωνή, ο άνθρωπος, ο θρύλος - Κώστας Μπαλαχούτης εκδόσεις: Η Καθημερινή (2024)

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 
*  
* Στέλιος Καζαντζίδης 1931 - 2001 | blogspot
* Πρόσωπα - «Στέλιος Καζαντζίδης, η Άνοδος» (Α' Μέρος) | ertflix
* Πρόσωπα - «Στέλιος Καζαντζίδης, τα Χρόνια της Σιωπής» (Β' Μέρος) | ertflix
* Ρεπόρτερς - Στέλιος Καζαντζίδης (1983) | YouTube
* Μηχανή του χρόνου - Στέλιος Καζαντζίδης (Η ζωή του όλη) | YouTube
* GUARDIAN για τον Στέλιο Καζαντζίδη
* ogdoo.gr - Ο Μ.Θεοδωράκης και ο δίσκος Στην Ανατολή
* Κορίνα Βασιλείου και γαμος στην Αμερικη  https://www.tanea.gr/2011/06/18/lifearts/culture/o-a-erikanikos-ga-os-toy-kazantzidi-kai-alles-istories/
* Καλλιτέχνες για τον Καζαντζιδη https://www.ogdoo.gr/prosopa/dilwseis/sygxronoi-tragoudopoioi-kai-ermineftes-miloyn-gia-ton-kazantzidi
* Ο τενόρος Παλιατσάρας για Στέλιο Καζαντζίδη https://www.youtube.com/watch?v=vrDSRiakeKU&t=6s
* Μίκης Θεοδωράκης για Καζαντζίδη  https://www.youtube.com/watch?v=nRcW6yoACzs&t=85s
* Ζ. Μουρέν https://www.fosonline.gr/stiles/tragoydia/article/173243/otan-o-stelios-kazantzidis-synantise-stin-poli-ton-toyrko-soyper-star-zeki-moyren
* Χατζιδάκις για Καζαντζίδη  https://www.koutipandoras.gr/article/manos-hatzidakis-fones-san-toy-kazantzidi-bgainoyn-kathe-150-hronia-stin-ellada/
* Θεατρο Η ΖΩΗ ΜΟΥ ΟΛΗ  https://www.ogdoo.gr/politismos/theatro/stelios-kazantzidis-i-zoi-mou-oli-me-tin-ypografi-tis-mimis-denisi
* Φρανκ Σινάτρα και Καζαντζίδης  https://www.youtube.com/watch?v=i6OH3MOnM0c&t=392s
* Μπιθικώτσης για Καζαντζίδη https://www.youtube.com/watch?v=LzW6HM7JncA
* O Καζαντζίδης στο Carnegie Hall  https://www.youtube.com/watch?v=k8L07uci6Bg&t=113s
* Καζαντζίδης Νικολόπουλος Πυθαγόρας μαζί  https://www.youtube.com/watch?v=nK485unTuLw
* Φρανκ Σινάτρα  https://www.lifo.gr/culture/vivlio/mia-zoi-piso-ap-tzami

Κατηγορία:Λαϊκοί τραγουδιστές
Κατηγορία:Έλληνες τραγουδιστές
Κατηγορία:Έλληνες τραγουδοποιοί
Κατηγορία:Έλληνες συνθέτες
Κατηγορία:Έλληνες στιχουργοί
Κατηγορία:Έλληνες μουσικοί
Κατηγορία:Συμμετέχοντες στο Φεστιβάλ Τραγουδιού Θεσσαλονίκης