Λίζα Μαντέλ

Η **Λίζα Μαντέλ** (γεννήθηκε στις 23 Απριλίου του 1977 στη Μασσαλία) είναι Γαλλίδα συγγραφέας κόμικς .

## Βιογραφία
Η Λίζα Μαντέλ εντάχθηκε στο Λύκειο Ντενίς Ντιντερό (Lycée Denis Diderot) στη Μασσαλία σε ηλικία 15 ετών, από όπου πήρε το απολυτήριο Εφαρμοσμένων Τεχνών. Μετά την αποφοίτησή της το 1995, άρχισε τη φοίτησή της στην Ανώτερη σχολή διακοσμητικών τεχνών στο Στρασβούργο. Κατά τη διάρκεια των σπουδών της  άρχισε να συνεργάζεται με διάφορα περιοδικά στο Milan Presse, (*Julie*, *Les Clés de l'nouvelles junior*...), καθώς και με το περιοδικό *Tchô!* όπου δημιουργεί τακτικά ταινίες μικρού μήκους και σχέδια χιουμοριστικού χαρακτήρα.

Το 2001, αποφοίτησε και δημιούργησε τη σειρά *Nini Patalo* στο περιοδικό *Tchô!* και, στο μηνιαίο *Capsule cosmique*, φαντάζεται και δημιουργεί τον χαρακτήρα «Εντι Μιλβέ» . Αυτές είναι οι δύο νεανικές της σειρές. Το 2007, ο τέταρτος τόμος της σειράς *Nini Patalo* *L* *(«Το* *Σημαντικό είναι να νικάς»)* έλαβε το βραβείο Tam-Tam στην κατηγορία «κόμικς» , και από το 2010, *η σειρά Nini Patalo* έχει προσαρμοστεί σε σειρά κινουμένων σχεδίων  από τα στούντιο Je suis bien content και μεταδίδεται σε κανάλια όπως το France 3 ή το Canal J.

Το 2009, για το έργο *Esthétique et filatures* (Αισθητική και κλωστήρια), που δημιουργήθηκε σε συνεργασία με την Tanxxx στο σχέδιο, οι συγγραφείς έλαβαν το βραβείο Artémisia στη κατηγορία γυναικεία κόμικς   όπως επίσης έλαβαν το βραβείο καλύτερου κόμικ προσαρμοσμένο στον κινηματογράφο και την τηλεόραση  στο Διεθνές Φόρουμ Κινηματογράφου και Συγγραφής του Μονακό . Το άλμπουμ βρίσκεται στην επίσημη επιλογή του Φεστιβάλ Angoulême 2009.

Από το 2009, η Λίζα Μαντέλ εργάζεται σε μια σειρά *HP*, που δημοσιεύεται από την L'Association, όπου επικεντρώνεται στον κόσμο των ψυχιατρικών νοσοκομείων μέσα από τη μαρτυρία της μητέρας της και του πατριού της, οι οποίοι εργάζονταν για 35 χρόνια ως φαρμακοποιοί και ψυχίατροι σε ένα μεγάλο νοσοκομείο της Μασσαλίας.

Το 2015, με την Ζούλ' Μαρό, συνίδρυσε τη Συλλογή δημιουργών κόμικς κατά του σεξισμού, ένα κίνημα διαμαρτυρίας ενάντια στην περιθωριοποίηση των γυναικών συγγραφέων .Τον Ιανουάριο του 2018, η παραπάνω συλλογή συγκέντρωσε περισσότερους από 250 υπογράφοντες .

Το 2016, με την κοινωνιολόγο Γιασμίν Μπουαγκά , παρουσίασε για πρώτη φορά τη συλλογή «Sociorama» με σκοπό τη προσαρμογή των ερευνών των κοινωνιολόγων σε ένα κόμικ . Οι έρευνες αυτές αφορούν τους εργάτες, τη βιομηχανία πορνογραφίας,τις αεροσυνοδούς και άτομα που φλερτάρουν στο δρόμο . Η ίδια δημιούργησε ένα έργο μέσα στη συλλογή *La Fabrique pornographique* (Η πορνογραφική Φάμπρικα), βασισμένο στο βιβλίο του Ματιέ Τραχμάν, *Le Travail pornographique* (Η πορνογραφική Δουλειά).

Μία φορά την εβδομάδα, παράγει επίσης σε μια χιουμοριστική λωρίδα με τίτλο «Οικογένεια Μιφά» (*La Famille Mifa)* , στην εφαρμογή για κινητά *Matinale* της εφημερίδας *[[Le Monde]]*.

Από τον Φεβρουάριο έως τον Οκτώβριο του 2016, με την κοινωνιολόγο Γιασμίν Μπουαγκά, παρακολουθούσε την καθημερινότητα των μεταναστών στη Jungle de Calais(Ζούγκλα του Καλαί) μέσω ενός ιστολογίου,  *Les Nouvelles de la jungle (*Τα νέα της ζούγκλας). Το 2017 κυκλοφόρησε το άλμπουμ κόμικ *Les Nouvelles de la jungle de Calais (Τα νέα της ζούγκλας του Καλαί)*, που εκδόθηκε από τις εκδόσεις Casterman. Το έργο κρίθηκε ως ένα από τα αγαπημένα («Coup de cœur») του έτους 2017 από το Εθνικό Κέντρο Λογοτεχνίας Νέων (Centre national de la littérature pour la jeunesse), το οποίο γράφει στην κριτική του: «Αυτό το κόμικ προσφέρει μια πραγματική ιστορική προοπτική και μια αξιοσημείωτη εικόνα της πολυπλοκότητας του προβλήματος. Η σατιρική αντιμετώπιση του κόμικ δεν αποκλείει ορισμένα υπονοούμενα, τα οποία προκαλούν προβληματισμό για πολύπλοκα ανθρωπιστικά, πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα.» διευκρινίζει η εφημερίδα *[[Le Figaro]]*: «Άθλιες συνθήκες διαβίωσης, προσωπικές ιστορίες, φόβος για τη μαφία, μυϊκές διαλύσεις ή διακοινοτικοί αγώνες... Η Λίζα Μάντελ και η Γιασμίν Μπουαγκά αποφάσισαν να εξιστορίσουν, χωρίς ηδονοβλεψία ή μιζέρια, τη λεγόμενη «ζούγκλα» υπό τη σφραγίδα του χιούμορ . Για την κριτική της εφημερίδας *Télérama (Τελεράμα)*, οι συγγραφείς υπογράφουν μία «διαφωτιστική συλλογή των χρονικών, ουμανιστικών, τόσο σπαρακτικών όσο και αστείων εκπαιδευτικών»

Το 2017, με την πολιτική επιστήμονα Ζουλί Παζί, επισκέφτηκαν μαθητές ενός δημοτικού σχολείου ηλικίας 7 έως 11 έτσι ώστε να ολοκληρώσουν το ιστολόγιό τους με θέμα τη προεδρική εκστρατεία. Η εκστρατεία αυτή, η οποία ειναι δημοσιευμένη στην καθημερινή εφημερίδα *Le Monde,* δείχνει τις αντιδράσεις και ενίοτε την αποστροφή αυτών των παιδιών από τα προάστια του Παρισιού στα κόμικς, με έναν μάλλον παιδικό και χιουμοριστικό τόνο .

Από το 2017, η Λίζα Μαντέλ επισκέπτεται συχνά τον Λίβανο όπου έχει δημιουργήσει εκεί ένα ημερολόγιο κόμικς*, Un automne à Beyrouth (Ένα φθινόπωρο στη Βηρυτό)* (Delcourt, 2018) .

Το 2019, η Λίζα Μαντέλ ξεκίνησε την κωμική διαδικτυακή σειρά *Une année exemplaire* (Μία παραδειγματική χρονιά), αφιερώνοντας μία σελίδα την ημέρα στη προσπάθειά της να ξεπεράσει τους εθισμούς της. Το έργο αυτό χρηματοδοτήθηκε με συνδρομή. Όλοι οι πίνακες δημοσιεύονται στους λογαριασμούς Twitter, Instagram και Facebook του καλλιτέχνη. Το έργο βρίσκεται στην επιλογή για το fauve d'or (Χρυσό ελάφι) στο Φεστιβάλ Angoulême 2021 .

Ως απάντηση στην εξαθλίωση των συγγραφέων κόμικ, τον Νοέμβριο του 2020 ξεκίνησε τον εκδοτικό οίκο Examplaire, βασισμένο στη συλλογική χρηματοδότηση .

Τον Σεπτέμβριο του 2023, η Λίζα Μαντέλ προσλήφθηκε για να φιλοξενήσει μια τακτική σελίδα στο *Le Nouvel Observateur*, παραλαμβάνοντας τη σκυτάλη από τους Ριάντ Σατούφ, Κλέρ Μπρετεσέρ  και Ζαν-Μαρκ Ρέιζερ.

## Έργα
* *[[:fr:Nini Patalo|Nini Patalo]]*, éditions Glénat
*# *Où sont passés mes parents ?*, 2003 
*# *C'est parti mon Kiki !*, 2004 
*# *Catch, espace et poireaux*, 2005 
*# *L'Important c'est de gagner*, 2006 
*# *Coucou nous revoilou !!*, 2009 
* *Eddy Milveux*, éditions Milan
*# *Attention, blatte magique !*, 2004 
*# *Eddy dans tous ses états !*, 2005 
*# *À tes souhaits*, 2015 
* *Le Moustique qui voulait devenir célèbre*, texte d'Olivier Ka, éditions Lire c'est Partir, 2003
* *L'Île du professeur mémé*, dessin de Julien Hippolyte, éditions Milan, 2006 
* *[[:fr:Libre comme un poney sauvage|Libre comme un poney sauvage]]*, éditions Delcourt, 2006 
* *[[:fr:Boule de neige (bande dessinée)|Boule de neige]]* (collectif), éditions Delcourt, 2007
* *Princesse aime princesse*, éditions Gallimard, collection Bayou, 2008 
* *Esthétique et filatures*, dessin de Tanxxx, éditions Casterman, collection KSTR, 2008 (sélection officielle du Festival d'Angoulême 2009) 
* *Brune Platine*, dessin de Marion Mousse, Casterman, 2013
* *HP*, éditions L'Association, collection Espôlette
*# *L'Asile d'aliénés*, 2009 
*# *Crazy Seventies*, 2013 
* *Vertige*, dessin d'Hélène Georges, éditions Casterman, 2012 
* *Mon lapin*  (collectif), éditions L'Association, 2014  
* *Comicscope* de David Rault (collectif), éditions l'Apocalypse, 2013
* *Super Rainbow*, éditions Casterman, collection Professeur Cyclope, 2015 
* *La Fabrique pornographique*, co-écrit avec Mathieu Trachman, éditions Casterman, collection Sociorama, 2016 
* *Je me défends du harcèlement*, texte de Emmanuelle Piquet, éditions Albin Michel Jeunesse, 2016
* *Les Nouvelles de la jungle de Calais*, co-écrit avec Yasmine Bouagga, éditions Casterman, collection Sociorama, 2017
* *La Famille Mifa*, éditons Glénat, 2017
* *Prézizidentielle*, co-écrit avec Julie Pagis, éditions Casterman, collection Sociorama, 2017 
* *Un automne à Beyrouth*, éditions Delcourt, collection Shampooing, 2018 
* *Je me défends du sexisme*, texte de Emmanuelle Piquet, éditions Albin Michel Jeunesse, 2018 
* *Je combats ce qui m’empêche d’apprendre*, texte de Emmanuelle Piquet, éditions Albin Michel Jeunesse, 2019
* *Allez les filles !*, texte de Emmanuelle Piquet, éditions Albin Michel Jeunesse, 2020
* *Une année exemplaire*, auto-édition, 2020 
* *Se rétablir*, éditions Exemplaire
*# Tome 1, 2022  - Sélection officielle du Festival d'Angoulême 2023

## Διακρίσεις

### Βραβεία και υποψηφιότητες

* Βραβείο Tam-Tam 2007  από την έκθεση βιβλίου του Montreuil και νεανικό τύπο για το τέταρτο άλμπουμ της *Nini Patalo*
* 2009: Βραβείο Artémisia για γυναικεία κόμικς, με Tanxxx, για *Esthétique et filatures*  .
* Βραβείο καλύτερου κόμικ προσαρμοζόμενου στον κινηματογράφο και την τηλεόραση 2009  για το *Esthétiques et filatures* στο Διεθνές Φόρουμ Κινηματογράφου και Συγγραφής του Μονακό.
* Επίσημη επιλογή του Φεστιβάλ Angoulême 2009 για *Esthétique et filatures*
* Βραβείο για την καλύτερη τηλεοπτική σειρά στο Salon du livre et de la presse jeunesse de Montreui (Έκθεση Βιβλίου και Νεανικού Τύπου Montreui) το 2011  για τη μεταφορά του *Nini Patalo* (σκηνοθεσία Boris Guilloteau, σενάριο : Lisa Mandel και Laurent Sarfati )
* Επίσημη επιλογή στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινουμένων Σχεδίων του Annecy 2012  για ένα επεισόδιο της τηλεοπτικής σειράς *Nini Patalo* .
* Το αγαπημένο του 2017 από το Εθνικό Κέντρο Λογοτεχνίας Νέων (BnF)  για *το Les Nouvelles de la jungle de Calais (Τα νέα της ζούγκλας του Καλαί)*, με τη Γιασμίν Μπουαγκά.

### Σημαντικές συνεισφορές

* Κριτής του φεστιβάλ Angoulême 2014, μαζί με τον Ουιλέμ ως πρόεδρος της κριτικής επιτροπής.

## Παραπομπές


## Βιβλιογραφία
* Patrick Gaumer, « Mandel, Lisa », dans Dictionnaire mondial de la BD, Paris, Larousse, 2010 (ISBN 9782035843319), p. 554-555.
* .
* .

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Κατηγορία:Γάλλοι συγγραφείς κόμικς