Λαάουλι Λεουατέα Σμιτ

Ο **Σουσούγκα Λάαουλιαλεμαλιετοά Λεουατέα Πολαταϊβάο Φόσι Σμιτ** (*Susuga Laʻaulialemalietoa Leuatea Polataivao Fosi Schmidt*, γεννημένος στις 14 Απριλίου 1966) είναι πολιτικός και επιχειρηματίας από τη Σαμόα που υπηρετεί ως ο όγδοος πρωθυπουργός της Σαμόα από το 2025. Είναι πρώην πρόεδρος και αντιπρόεδρος της Νομοθετικής Συνέλευσης της Σαμόα. Ο Σμιτ είναι μέλος του Κοινοβουλίου για την εκλογική περιφέρεια Γκαγκαϊφομάουγκα Νο. 3 και είναι ο ιδρυτής και πρόεδρος του κόμματος Faʻatuatua i le Atua Samoa ua Tasi (FAST).

## Πρώτα χρόνια και πολιτική καριέρα
Ο Σμιτ είναι γιος του πρώην υπουργού και ιδρυτικού μέλους του Κόμματος Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (HRPP) Πολαταϊβάο Φόσι Σμιτ. Εξελέγη για πρώτη φορά στη Νομοθετική Συνέλευση ως υποψήφιος του HRPP στις εκλογές του 2006. Από το 2006 έως το 2011 υπηρέτησε ως αντιπρόεδρος της Βουλής. Επανεξελέγη στις εκλογές του 2011 και υπηρέτησε ως Πρόεδρος της Βουλής από το 2011 έως το 2016. Επανεξελέγη ξανά στις εκλογές του 2016 και διορίστηκε στο Υπουργικό Συμβούλιο ως υπουργός Γεωργίας, Αλιείας και Επιστημονικής Έρευνας. 

Τον Αύγουστο του 2017 ο Σμιτ παραιτήθηκε από υπουργός Γεωργίας και Αλιείας και παρέμεινε βουλευτής καθώς είχε μια μακροχρόνια νομική διαμάχη με τον βουλευτή του HRPP, Πεσέτα Βαϊφού Τεβάγκα. Στη συνέχεια κατηγορήθηκε για περισσότερες από εκατό κατηγορίες πλαστογραφίας και κλοπής. Απαλλάχθηκε από όλες τις κατηγορίες τον Ιούνιο του 2020.

## Αποχώρηση από το HRPP και επαναληπτική εκλογή

Τον Μάιο του 2020 ο Σμιτ αποπέμφθηκε από το HRPP από τον πρωθυπουργό Τουιλαέπα Σαϊλέλε Μαλιελεγκάοϊ αφότου ψήφισε κατά των προτεινόμενων συνταγματικών τροποποιήσεων. Στη συνέχεια ανακοίνωσε ότι παραιτήθηκε από το HRPP και ότι θα σχημάτιζε νέο πολιτικό κόμμα για να συμμετάσχει στις εκλογές του 2021.

Στις 30 Ιουνίου 2020 η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Προνομίων και Δεοντολογίας διαπίστωσε ότι ο Σμιτ είχε παραπλανήσει το Κοινοβούλιο σχετικά με την αμφισβητούμενη τιμή μιας γεννήτριας κατά τη διάρκεια μιας συζήτησης και συνέστησε να τεθεί εκτός κοινοβουλίου για τρεις μήνες χωρίς αποδοχές. Ο Σμιτ ζήτησε συγγνώμη από τη Βουλή και παραιτήθηκε προφορικά από την έδρα του. Έπειτα από κάποια αρχική αμφιβολία, η προφορική παραίτηση θεωρήθηκε έγκυρη και προκηρύχθηκε επαναληπτική εκλογή.

Στις 30 Ιουλίου ο Σμιτ κατέθεσε υποψηφιότητα με το κόμμα Faʻatuatua i le Atua Samoa ua Tasi (FAST) για να συμμετάσχει στις εκλογές του 2021. Έθεσε υποψηφιότητα για το κόμμα στην επαναληπτική εκλογή της Γκαγκαϊφομάουγκα Νο. 3 του 2020 και επανεξελέγη με επιτυχία.

## Κυβέρνηση
Ο Σμιτ επανεξελέγη κατά τις γενικές εκλογές του 2021. Στις 24 Μαΐου 2021 διορίστηκε υπουργός Γεωργίας και Αλιείας στο εκλεγμένο υπουργικό συμβούλιο της Φιαμέ Ναόμι Ματαάφα. Ο διορισμός αμφισβητήθηκε από την υπηρεσιακή κυβέρνηση. Στις 23 Ιουλίου 2021 το Εφετείο έκρινε ότι η τελετή ορκωμοσίας ήταν συνταγματική και δεσμευτική, και ότι το FAST ήταν η κυβέρνηση από τις 24 Μαΐου.

Τον Ιανουάριο του 2025 κατηγορήθηκε για 10 ποινικά αδικήματα, συμπεριλαμβανομένων παρενόχλησης, ψευδούς δήλωσης που προκάλεσε βλάβη στη φήμη προσώπου, χρήσης υβριστικών λέξεων για πρόκληση διατάραξης της ειρήνης, συνωμοσίας για κατασκευή αποδεικτικών στοιχείων και συνωμοσίας για διαφθορά της δικαιοσύνης. Αφού αρνήθηκε να παραιτηθεί αποπέμφθηκε ως υπουργός στις 10 Ιανουαρίου. Στις 15 Ιανουαρίου ο Σμιτ, ενεργώντας ως πρόεδρος του FAST, απέπεμψε τη Ματαάφα, τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Τουάλα Γιοσέφο Πονιφάσιο, και τρεις άλλους υπουργούς του υπουργικού συμβουλίου από το κόμμα. Στη συνέχεια ο Σμιτ εξελέγη αρχηγός του FAST, με τον Λεότα Λάκι Λαμοσιτέλε ως αναπληρωτή του.

### Πρωθυπουργός (από το 2025)
Κατά τη διάρκεια των πρόωρων εκλογών του 2025, ο Σμιτ επανεξελέγη στην εκλογική του περιφέρεια Γκαγκαϊφομάουγκα 3 με συντριπτική πλειοψηφία, νικώντας την Φαάουλουσαου Ρόζα Ντάφι-Στόουερς του HRPP. Το FAST κέρδισε 30 έδρες, επιτρέποντας στο κόμμα να σχηματίσει κυβέρνηση με τον Σμιτ ως πρωθυπουργό. Ανέλαβε καθήκοντα στις 16 Σεπτεμβρίου μετά την ορκωμοσία του 18ου Κοινοβουλίου, και έγινε ο όγδοος πρωθυπουργός και μόλις ο τρίτος που προέρχεται από το Σαβάιι. Ο Τοελύπε Πουμουλίνουκου Ονέσεμο έγινε αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και, σύμφωνα με μια συμφωνία, πρόκειται να κατέχει τη θέση μέχρι τα μέσα της κοινοβουλευτικής περιόδου το 2028. Η υπουργός Οικονομικών Μουλιπόλα Αναρόζα Άλε Μολιόο αναμένεται να αναλάβει την αντιπροεδρία στη συνέχεια.

Λίγο μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, ο Σμιτ αναχώρησε για το Όκλαντ, στη Νέα Ζηλανδία, για να λάβει ιατρική περίθαλψη. Η παραμονή του είχε αρχικά προγραμματιστεί να διαρκέσει μία εβδομάδα, αλλά παρατάθηκε σε πολλαπλές περιπτώσεις. Ο τραυματισμός του Σμιτ δεν αποκαλύφθηκε συγκεκριμένα· ωστόσο, στις 17 Οκτωβρίου, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Ονέσεμο ανακοίνωσε ότι ο Σμιτ ήταν «ανίκανος να σταθεί». Ο Σμιτ πραγματοποίησε συναντήσεις στο Όκλαντ με εκπροσώπους άλλων εθνών, παρά το γεγονός ότι η κυβέρνησή του τον συμβούλεψε να μην το κάνει ενώ βρισκόταν σε ιατρική άδεια, ειδικά χωρίς την παρουσία ανώτερου αξιωματούχου από το υπουργείο Εξωτερικών ή το γραφείο του πρωθυπουργού. Λίγο μετά την ανακοίνωση του Ονέσεμο, ο Σμιτ δημοσίευσε μια φωτογραφία μιας συνάντησης με τον υπουργό Εξωτερικών της Νέας Ζηλανδίας, Γουίνστον Πίτερς. Ο Σμιτ, ωστόσο, είχε τροποποιήσει τη φωτογραφία μέσω τεχνητής νοημοσύνης για να φαίνεται ότι καθόταν σε πολυθρόνα, ενώ στην πραγματικότητα ήταν σε αναπηρικό καροτσάκι. Ούτε ο Σμιτ ούτε η κυβέρνησή του σχολίασαν την εικόνα, ενώ η αντιπροσωπεία της Νέας Ζηλανδίας υπέδειξε ότι είχε τροποποιηθεί. Ο Σμιτ επέστρεψε στη Σαμόα στις 15 Νοεμβρίου, αφού έμεινε στο εξωτερικό για σχεδόν δύο μήνες. Κατά την επιστροφή του, δημοσιογράφοι από τη *[[Samoa Observer]]*, τη μοναδική καθημερινή εφημερίδα της χώρας, και το BBC προσπάθησαν να τον επισκεφθούν στην κατοικία του στη Σιουσέγκα για να επιβεβαιώσουν την παρουσία του στη Σαμόα· ωστόσο, αρκετοί από τους υποστηρικτές του τους αρνήθηκαν την είσοδο. Δύο από τους υποστηρικτές του Σμιτ φέρεται να επιτέθηκαν στον συντάκτη του Samoa Observer, Σαλβίν Τσαντ, ενώ αστυνομικοί βρίσκονταν στον χώρο. Ο Τσαντ υπέβαλε στη συνέχεια μήνυση στην αστυνομία. Σε συνέντευξη Τύπου στις 17 Νοεμβρίου, ο Σμιτ ανακοίνωσε ότι στο Samoa Observer θα απαγορευόταν η κάλυψη κυβερνητικών υποθέσεων. Ισχυρίστηκε ότι το μέσο είχε αμαυρώσει την εικόνα του ενώ βρισκόταν στο εξωτερικό και έδωσε εντολή στο υπουργικό του συμβούλιο να αγνοεί τις ερωτήσεις του. Ο Σμιτ κατηγόρησε επίσης τους δημοσιογράφους για παραβίαση της ιδιωτικής του ζωής και απαίτησε να απέχουν από την επίσκεψη στην κατοικία του. 

## Παραπομπές

Κατηγορία:Πρωθυπουργοί των Σαμόα
Κατηγορία:Ηγέτες εν ενεργεία