Γ.Σ. Απόλλων Σμύρνης

Ο **Γυμναστικός Σύλλογος Απόλλων Σμύρνης** είναι ελληνικό αθλητικό σωματείο το οποίο εδρεύει στη Ριζούπολη, συνοικία της Ε΄ Δημοτικής Κοινότητας του Δήμου Αθηναίων. Ιδρυμένος στη Σμύρνη της Μικράς Ασίας το 1891, κύριος εκφραστής της λιγότερο εύπορης αστικής τάξης της πόλης και των περιχώρων. Είχε ως έμβλημα την κεφαλή του θεού Απόλλωνα, πλαισιωμένου από τα εθνικά χρώματα του αθλητικού τμήματος του συλλόγου, ξεπέρασε από την αρχή τα στενά όρια της Σμύρνης και διοχετεύθηκε στις άλλες εστίες του Ελληνισμού (Αλεξάνδρεια, Κάιρο, Κύπρο, Κωνσταντινούπολη, Τραπεζούντα, Σαμψούντα, Προύσα) με συνεχή συμμετοχή στα Εθνικά Πρωταθλήματα καθώς και στους Ολυμπιακούς Αγώνες, όπου αθλητές του  έλαβαν μέρος ως μέλη των Ελληνικών Εθνικών Ομάδων. Ιδιαιτέρως σημαντικός υπήρξε ο ρόλος και η συμβολή του συλλόγου στη αναβίωση της Ιωνικης Δωδεκαπολης, που αποτελούσε τον στενό δεσμό δώδεκα ελληνικών πόλεων με άξονα τη Σμύρνη και πέτυχε να διοργανωθούν πολιτιστικοί και αθλητικοί αγώνες στα πρότυπα των Ολυμπιακών Αγώνων της αρχαίας Ολυμπίας. Στη Σμύρνη ο σύλλογος ήταν ιδιοκτήτης τριών κατά σειρά γηπέδων ως το 1922.

Mετά 30 και πλέον χρόνια ένδοξης αθλητικής παρουσίας στην Ιωνία υποχρεώθηκε κατά τη Μικρασιατική καταστροφή του 1922 να ξεριζωθεί και να μεταφέρει την εδρα του στην Αθήνα, όπου αρχικά εγκαταστάθηκε στον ανοικτό χώρο πίσω από τους Στύλους του Ολυμπίου Διός. Σύντομα παραχωρήθηκε αντίστοιχος στο Ρουφ, όπου ο Απόλλων έχτισε ιδιόκτητο γήπεδο/ Την απαλλοτρίωση του γηπέδου στο Ρουφ το 1946 ακολούθησε η κατασκευή του ιδιόκτητου Γηπέδου «Γεώργιος Καμάρας» (έως το 2003 Ριζούπολης ή Απόλλωνα) που εγκαινιάστηκε το 1948, και έκτοτε αποτελεί την έδρα του.

Μεταξύ της δεκαετίας του 1930 και το 2000, ο σύλλογος είχε μετονομαστεί σε «**Απόλλων Αθηνών**» για να επανέλθει στο αρχικό του όνομα Απόλλων Σμύρνης. Το τελευταίο του γήπεδο στη γενέτειρά του, το *[[Στάδιο Απόλλωνος]]* στην συνοικία Μπέλλα Βίστα όπως και τα γραφεία του συλλόγου στην ίδια συνοικία καταστράφηκαν το 1922 κατά την Καταστροφή της Σμύρνης, ενώ από τα ιδρυτικά του μέλη υπήρξε ο Μητροπολίτης Χρυσόστομος. Ο Απόλλων μαζί με τον Ιωνικό Αστέρα, τον Πανιώνιο και τον Πέλοπα Μελαντίας, είναι από τους μόνους ελληνικούς συλλόγους που ιδρύθηκαν σε μικρασιατικό έδαφος και επιβίωσαν και στην Ελλάδα μετά την Μικρασιατική Καταστροφή του 1922. Είναι ο αρχαιότερος εν ενεργεία μικρασιατικός ελληνικός σύλλογος έχοντας ιδρυθεί τουλάχιστον επτά έτη πριν τον Πανιώνιο (συνένωση Ορφέα και Γυμνασίου Σμύρνης το 1898) και με ανεπίσημη ίδρυση το 1888 ή 1889, κάτι που μαρτυρά επιστολή του συλλόγου, τον Ιουνιο του 1890. Μαζί με τον Πανιώνιο ήταν οι δύο μεγάλοι αθλητικοί πυλώνες της Σμύρνης και της Ιωνίας έως το 1922.

## Ιστορία
### Σμύρνη
#### Ο αθλητισμός στη Σμύρνη το 19ο αιώνα
Κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα αναφέρονται ευάριθμοι αθλητές από τη Σμύρνη, οι οποίοι συμμετείχαν στα "Ολύμπια": αθλητικούς και καλλιτεχνικούς αγώνες που διεξήχθησαν στην Αθήνα με χρηματοδότηση του Ευαγγέλη Ζάππα τα έτη 1859, 1870, 1875 και 1889. Στις αποκληθείσες "Ζάππειες Ολυμπιάδες" διακρίθηκαν τρεις πρωτοπόροι Σμυρνιοί αθλητές:
* Πέτρος Βελισσαρίου στα Α΄ Ολύμπια (1859) νίκησε στο δόλιχο δρόμο ή δρόμο επτά σταδίων (περίπου 1344,5 μέτρα). Έλαβε χρηματικό έπαθλο 280 δραχμές –το μεγαλύτερο που δόθηκε στους αγώνες– και το βαρύτιμο κύπελλο Prize Wenlock, αθλοθετημένο από τον Άγγλο φίλαθλο Γουίλιαμ Μπρουκς, ιδρυτή της Wenlock Olympian Society στην Αγγλία.
* Κ. Μολακίδης στα Γ΄ Ολύμπια (1875) ήταν νικητής στην "αναρρίχιση επί κάλω" και δεύτερος στην "ανάβαση επί κεκλιμένου ιστού".
* Δημήτριος Μελέγκογλους στα Δ΄ Ολύμπια (1889) ήταν τρίτος στο "άλμα επί κοντώ υπέρ τάφρον", στο "άλμα επί κοντώ υπέρ σχοινίον" και στις "ασκήσεις επί διζύγου".

#### Ο προπομπός του Απόλλωνα

Γύρω στο 1860 στη συνοικία Μασγανά της ακμάζουσας Σμύρνης, δημιουργήθηκε ένας μικρός φιλαρμονικός και φιλολογικός σύλλογος, ο πρόγονος του Απόλλωνα. Τριάντα χρόνια αργότερα, το 1890, ιδρύθηκε το σωματείο «Ορφεύς», από το οποίο αποσχίστηκαν το 1891 τα μισά περίπου μέλη του, που συνενώθηκαν με το ανεπίσημο σωματείο του Μασγανά και δημιούργησαν τον ιστορικό Γυμναστικό Σύλλογο «Απόλλων». Η ίδρυση του Απόλλωνα Σμύρνης δεν αποτελούσε  ένα απλό αθλητικό γεγονός, αλλά προήλθε από την ανάγκη που βίωνε ο Ελληνισμός να διατηρήσει την εθνοθρησκευτική του ιδιαιτερότητα, αυτογνωσία και συνείδηση και να συμβάλλει μέσα από τις αθλητικές και πολιτιστικές του δραστηριότητες στην ανύψωση του εθνικού φρονήματος των Ελλήνων της Σμύρνης, αλλά και της Μ. Ασίας. 

#### Ίδρυση του ΓΣ Απόλλωνα

Ο Απόλλων ιδρύθηκε το 1891 στην ακμάζουσα Σμύρνη από μια ομάδα Ελλήνων. Τα μισά περίπου από τα μέλη του, μεταξύ των οποίων ο Χρυσόστομος Σμύρνης (θα κατακρεουργηθεί από τον τουρκικό όχλο κατά την καταστροφή της Σμύρνης το 1922) και ο Εμμανουήλ Σάμιος, είχαν αποχωρήσει από τον προϋπάρχοντα Ορφέα Σμύρνης (1888) και άλλων που είχαν θητεύσει παλιότερα ως μαθητές στην Ευαγγελική Σχολή Σμύρνης. αλλά και οι Ιωάννης Δαμβέργης μαζί με τους Απόστολο Ψαλτώφ, Στέφανο Παπαμιχάλη και Ι.Μακρουλίδη παλιοί μαθητές στην Ευαγγελική Σχολή Σμύρνης. Ως χρώματα του συλλόγου επιλέχθηκαν αυτά της ελληνικής σημαίας, για να καταδειχθεί ο αποκλειστικά ελληνικός χαρακτήρας της ομάδας μέσα στην τουρκοκρατούμενη πόλη, και να δείξουν με συμβολικό τρόπο την αταλάντευτη επιθυμία τους για απελευθέρωση και ένωση με την μητέρα πατρίδα, Ελλάδα. Οι ιδρυτές του Απόλλωνα που σχημάτισαν το πρώτο διοικητικό συμβούλιο εν Σμύρνη:

*Κουλαμπίδης Ιάκωβος (ο πρώτος πρόεδρος του Απόλλωνα στη Σμύρνη)
*Γιασεμόπουλος Πλάτων
*Κουλαμπίδης Αθανάσιος
*Παπαπέτρος Ιπποκράτης
*Προβατόπουλος Νεοπτόλεμος
*Τζέτζος Νικίας
*Καρακώστας Κ.
*Προβατόπουλος Ματθαίος
*Σάμιος Εμμανουήλ

Τα γραφεία του συλλόγου βρίσκονταν στη δίοδο της *Παλαιάς Ελληνικής Λέσχης*. Σύμφωνα με τον εμπορικό οδηγό Σμύρνης του 1896, στα μητρώα του συλλόγου ήταν εγγεγραμμένα 60 τακτικά μέλη και 60 αρωγά. Από εκείνη τη στιγμή, ο Απόλλων έμελλε να διαδραματίσει καταλυτικό ρόλο στα δρώμενα του ελληνικού αθλητισμού, αρχικά στην Ιωνία και ακολούθως στην ελεύθερη Ελλάδα, όπου εγκαταστάθηκε οριστικά μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή.

#### Το καταστατικό ίδρυσης και τα πρώτα τμήματα

Το καταστατικό ίδρυσης του 1891 που ανασυστάθηκε το 1905, φέρει την υπογραφή του ιερομάρτυρα και εθνομάρτυρα Χρυσόστομου Σμύρνης: «Ο Σμύρνης Χρυσόστομος επικυροί επ΄ ευλογίσει» με τη σφραγίδα της Ιεράς Μητροπόλεως Σμύρνης. Το 1891, ο Απόλλωνας με την εκλογή του νέου του προεδρείου, υιοθετεί ως έμβλημα του τους τρεις δρομείς και καταρτίζει εκδρομικό τμήμα. Από τις πρώτες εκδρομές που οργάνωσε, ήταν στην ‘Εφεσο και στο  Αϊδίνιο, όπου έλαβε μέρος και ο Ρώσος λόγιος Φριγκόλ. 

Λίγο αργότερα οργάνωσε και αθλητικό τμήμα. Το Συμβούλιο του 1894 απαρτιζόταν από τους εξής: 

*Πρόεδρος: Ματθαίος Προβατόπουλος
*Μέλη: Θ. Βατίδης, Ιάκωβος Κουλαμπίδης, Γρηγ. Σοφιανόπουλος, Γ. Οικονομίδης, Α. Κουλαμπίδης και Θ. Παπαδημητρίου.

#### Η πρώτη περίοδος
Συχνά οργανώνονται συναυλίες και φιλολογικές συγκεντρώσεις που κύριο σκοπό έχουν να αναπτερώνουν το φρόνημα των Ελλήνων κατοίκων της Σμύρνης και των περιχώρων της. Πρώτο τμήμα του νέου συλλόγου ήταν το Φιλαρμονικό, ενώ δύο χρόνια αργότερα προστέθηκαν το Αθλητικό και το Πεζοπορικό, στα τέλη του 1893. Το αθλητικό τμήμα λαμβάνει μέρος στους πρώτους αγώνες της Σμύρνης το 1894, που οργανώνονται από τους Άγγλους φιλάθλους του Μπουρνόβα, και εκεί οι αθλητές του Απόλλωνα κατέκτησαν τις πρώτες τους πρώτες νίκες. Πολυνίκης αναδείχθηκε μία θρυλική μορφή του σμυρναίικού αθλητισμού και μετέπειτα Ολυμπιονίκης, Θεολόγος Αναστάσογλου, ο καλύτερος ίσως αθλητής που έχει αναδείξει ο Απόλλωνας. Την διοργάνωση των αγώνων συνεχίζουν οι Άγγλοι φίλαθλοι έως το 1903, με την συμμετοχή πάντοτε του Απόλλωνα Σμύρνης.

Γρήγορα ο Απόλλων απέκτησε ιδιόκτητο γήπεδο, όπου προπονούνταν οι αθλητές του και διοργανώνονταν αγώνες. Αρχικά αγωνίζονταν σε αυτό μόνο τα μέλη του, αργότερα όμως διοργάνωνε αγώνες στους οποίους μπορούσαν να λάβουν μέρος και άλλοι σύλλογοι. Έγινε έτσι πόλος έλξης για τους χιλιάδες Έλληνες της Σμύρνης.

Το 1894 το συμβούλιο του γυμναστικού συλλόγου του Απόλλωνα απαρτίζεται από τον πρόεδρο Ματθαίο Προβατόπουλο και τους Θ. Βατίδη, Ιάκωβο Κουλαμπίδη, Γρηγ. Σοφιανόπουλο, Γ. Οικονομίδη, Α. Κουλαμπίδη και Θ. Παπαδημητρίου. Αυτή την εποχή αποκτά και ιδιόκτητο γήπεδο. Αρχικά αγωνίζονταν σε αυτό μόνο τα μέλη του. Αργότερα όμως διοργάνωνε αγώνες στους οποίους μπορούσαν να λάβουν μέρος και άλλοι σύλλογοι.

Το 1880, ο Ιωάννης Δαμβέργης μαζί με τους Απόστολο Ψαλτώφ, Στέφανο Παπαμιχάλη και Ιωάννη Μακρουλίδη, όλοι τότε μαθητές της Ευαγγελικής Σχολής Σμύρνης, δημιούργησαν ένα πρόχειρο γυμναστήριο σε κάποιον ανοικτό χώρο, γνωστό με το όνομα "του έρωτα τ΄αλάνι". Αφού άνοιξαν χαντάκια, το περιέφραξαν χρησιμοποιώντας λόγω ελλείψεως χρημάτων σκοινί απλώστρας! Κατόπιν, με σκληρές οικονομίες αγόρασαν και όργανα γυμναστικής. Στο γήπεδο αυτό γυμνάζονταν νέοι απ’ όλη τη Σμύρνη πληρώνοντας μία πεντάρα. Ως ταμίας είχε ορισθεί ο Μακρουλίδης. Το πρωτόγονο αυτό γυμναστήριο αποτέλεσε τον πρόδρομο του αντίστοιχου του Απόλλωνα, αλλά και την κυψέλη για τους μετέπειτα μεγάλους αθλητές του συλλόγου. Γι’ αυτό και τον Ι. Ψαλτώφ, δημιουργό του γυμναστηρίου, αποκαλούσαν *παππού* του συλλόγου. Αργότερα ο τελευταίος μετακόμισε σε χώρο απέναντι από το Ελληνικό Ορφανοτροφείο, ενώ στη συνέχεια κατασκεύασε μεγάλο και σύγχρονο γυμναστήριο στη συνοικία του Αγίου Τρύφωνα, κοντά στο φημισμένο θέατρο *ΤΕΡΨΙΘΕΑ*.
[145px|thumb|left|[Χρυσόστομος Σμύρνης]]

Το 1901 ο Απόλλων, αριθμεί περί τα 150 μέλη, με σκοπό την επίδοση σε μουσική και γυμναστική (Φαρδουλής, 1901).

Στις φανέλες των αθλητών τα πρώτα χρόνια, το έμβλημα του συλλόγου ήταν τα αρχικά Σ.Α. (**Σύλλογος Απόλλων**) μέσα από φωτογραφία του 1903.

#### Προσωρινή διάλυση και επανασύσταση (1905)
Στις  αρχές Μαρτίου του 1905 συνέβη ένα γεγονός που λίγο έλειψε να έχει μοιραίες συνέπειες για την ύπαρξη του Απόλλωνα. Συγκεκριμένα, επειδή τα έξοδα για τη συντήρηση όλων των τμημάτων του και για τη διοργάνωση των αθλητικών εκδηλώσεων ήταν πολύ μεγάλα, ο Σύλλογος αναγκάστηκε να σταματήσει για λίγο τη δράση του και στη συνέχεια να διαλυθεί. Ευτυχώς όμως αναδημιουργήθηκε πολύ σύντομα, στις 28 Απριλίου 1905, με το ίδιο όνομα χάρη στις προσπάθειες ορισμένων αθλητών του, που είχαν επικεφαλής τον δικηγόρο, ποιητή και πρώην βουλευτή Αθηνών Μιχαήλ Αργυρόπουλο. Έτσι λοιπόν οι κυανόλευκοι εμφανίστηκαν ως αυτοτελής και σφριγηλός αθλητικογυμναστικός σύλλογος στους Πανιώνιους Αγώνες που άρχισαν μετά από τρεις ημέρες.

#### [[Απολλώνιοι Αγώνες]] και το ποδοσφαιρικό τμήμα (1904-1922)
Το 1901 ο Απόλλων διοργανώνει τις πρώτες λεμβοδρομίες, ενώ από το 1904 επί της προεδρίας Ν. Σταυρίδη, αναλαμβάνει την διοργάνωση των αθλητικών αγώνων του Μπουρνόβα, παίρνοντας την σκυτάλη από τους προηγούμενους διοργανωτές, που ήταν οι Άγγλοι φίλαθλοι της Σμύρνης. Έτσι, διοργανώνει τα ''Απολλώνια'', τα οποία ήταν η μεγαλύτερη αθλητική διοργάνωση της πόλης μέχρι τη Μικρασιατική καταστροφή, αποτελώντας σταθμό στην ιστορία του σμυρναίικου αθλητισμού. Για τους αγώνες μάλιστα αυτούς του 1904, ανακαινίσθηκε πλήρως το στάδιο του Μπουρνόβα από τον αρχιτέκτονα Β. Λίττη και απέκτησε στίβο 400 μέτρων και κερκίδες χωρητικότητας 6.000 θεατών.

Συνολικά έγιναν 10 διοργανώσεις, στις οποίες μετείχαν ομάδες από όλες τις εθνοτικές ομάδες της Σμύρνης πλην της τουρκικής. Η επιτυχία τους ήταν τόσο μεγάλη, που διεξάγονταν υπό την αιγίδα του Τούρκου νομάρχη. Τα Α΄ Απολλώνια ήταν αγώνες αθλητικοί, γυμναστικοί και ποδηλατικοί και διεξήχθησαν στις 6 και 8 Μαϊου του 1904  στο προάστιο Μπουρνόβας με τη συνεργασία και του εκεί αθλητικού ομίλου και με συμμετοχή, εκτός του «Γυμναστικού συλλόγου Απόλλωνα Σμύρνης», του "Α.Ο. Μπουρνόβα», καθώς και της "Αθλητικής ‘Ενωσης Σμύρνης". Τους παρακολούθησαν περίπου 2.000 θεατές που ταξίδεψαν από τη Σμύρνη με ειδικά δρομολόγια του τρένου. Οι δύο ημέρες του προγράμματος περιλάμβαναν πλήρες πρόγραμμα με αγωνίσματα στίβου (δρόμοι, άλματα, ρίψεις), αγώνα ανωμάλου δρόμου 10.000 μ., ποδηλασία 17 χλμ, και χιουμοριστικά αγωνίσματα (τσουβαλοδρομίες κλπ). Το ίδιο έτος αθλητές του πήραν μέρος στο πανελλήνιο πρωτάθλημα στίβου, όπου πρώτευσαν οι Θεολόγος Αναστάσογλου και Ματθαίος Δεσποτόπουλος. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως οι αγώνες αυτοί ήταν υπό την επίβλεψη του νομάρχη Σμύρνης Κιαμήλ πασά.

Από εκείνη την εποχή ξεκινά και η αντιπαλότητα των φίλων του Απόλλωνα με αυτούς του συμπολίτη Πανιωνίου, για το ποια ομάδα έχει τα αθλητικά πρωτεία στη Σμύρνη. Η διαμάχη όμως είχε και κοινωνικές προεκτάσεις, αφού ο Απόλλων υποστηριζόταν κυρίως από τα λαϊκά στρώματα, εν αντιθέσει με τον Πανιώνιο που ήταν η αγαπημένη ομάδα των μεγαλοαστών. Παρά την αντιπαλότητα, οι αθλητές του συμμετείχαν συχνά στους Πανιώνιους Αγώνες κατακτώντας αρκετές πρωτιές. Ο Απόλλων συμμετείχε 14 φορές στους Αγώνες (1898, 1902, 1903, 1905, 1906, 1907, 1908, 1909, 1912, 1913, 1914, 1915, 1918, 1921).

Καθ' όλη αυτήν την περίοδο, πέρα από τα τοπικά πρωταθλήματα, ο Απόλλων συμμετείχε με αποστολές και στους Πανελληνίους Αγώνες που διεξάγονταν στην Αθήνα. Το 1904 συμμετείχε στο Πανελλήνιο πρωτάθλημα στίβου ανδρών 1904. Επίσης, οι προαναφερόμενοι Αναστασόγλου και Δεσποτόπουλος αναδείχθηκαν ολυμπιονίκες στο πένταθλο κατά τους Μεσοολυμπιακούς του 1906. Οι παράγοντες και οι αθλητές του Απόλλωνα, που πήραν μέρος στη Μεσολυμπιάδα του 1906, επισκέφθηκαν και την Πάρνηθα (υπάρχει μια αναμνηστική φωτογραφία από την εκδρομή), ενώ μια επιστολή του Δ.Σ. του Απόλλωνα προς τον πρόεδρο του πολυνίκη Πανελλήνιου Γ.Σ., το 1906, δείχνει τις αριστες σχέσεις που διατηρούσαν μεταξύ τους, από τότε οι δύο Σύλλογοι Το 1906 έγιναν κοινοί αγώνες στην Σμύρνη μεταξύ των αθλητών του Απόλλωνα και του Πανιωνίου. Σε αυτούς τους αγώνες νικητές αναδείχθηκαν οι αθλητές του Απόλλωνα: Γούναρης, Πατεστίδης και Κ. Αλεξίου. Την ίδια εποχή ο Γυμναστικός Σύλλογος Απόλλωνα Σμύρνης επεδίωξε να αντικατασταθούν οι Απολλώνιοι και Πανιώνιοι αγώνες της Σμύρνης από τους Παμμικρασιατικούς. Η ευγενική όμως αυτή προσπάθεια ναυάγησε εξαιτίας της σφοδρής άρνησης των τότε διοικούντων του Πανιωνίου.

Το 1908 ο Απόλλων συμμετείχε στην Αθήνα στη συνέλευση του ΣΕΑΓΣ διά του εκπροσώπου του Ι. Δαμβέργη.

Το 1908 συμμετείχε στο Πανελλήνιο πρωτάθλημα στίβου ανδρών 1908 στην Αθήνα. Στις 6 Αυγούστου 1907 έκανε την πρώτη εμφάνιση  της η ανεπίσημη ακόμα ποδοσφαιρική ομάδα του Απόλλωνα, που  αντιμετώπισε σε φιλική συνάντηση τον Πανιώνιο και τον νίκησε με  σκορ 2-0, γεγονός που προκάλεσε μεγάλη χαρά στους κυανόλευκους φιλάθλους, δεδομένου ότι ο Πανιώνιος διέθετε εξαιρετικό ποδοσφαιρικό  συγκρότημα το οποίο μετά από λίγο κυριάρχησε στο σμυρναϊκό ποδόσφαιρο. Το 1910 με την προτροπή της αγγλικής κοινότητας της Σμύρνης, οργανώθηκε σε σταθερή πλέον βάση το ποδοσφαιρικό τμήμα, το οποίο θα εξελιχθεί σε γνωστότερο του συλλόγου. Ανεπίσημα ο ποδοσφαιρικός Απόλλων υπήρχε ήδη έχοντας δώσει αγώνεσ κόντρα στον αγγλικό ΑΟ Μπουνόβα (1904) και Πανιώνιο. Το 1906 διεκδίησε να εκπροσωπήσει τη Σμύρνη στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1906, αλλά δεν τα κατάφερε στο Ολυμπιακό τουρνουά.

Σύντομα πέτυχε να καταστεί ο μόνιμος πρωταθλητής της περιοχής και το 1920 στελέχωσε με τρεις παίκτες (Αγαμέμων Γκίλης, Δημήτριος Γώτης, Βασίλειος Σάμιος), την ελληνική αποστολή που μετείχε στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αμβέρσας το 1920.

thumb|right|250px|Η πρωταθλήτρια ομάδα του Απόλλωνα Σμύρνης το 1919

Είναι γνωστό πως το Σεπτέμβριο του 1916 διεξήχθησαν οι "Η΄ Πελόπειοι Αγώνες" και ο Απόλλων συμμετείχε με τους συλλόγους του Πέλοπα, του Πανιωνίου, και του Ομίλου Ερετών Σμύρνης.

#### Το τελευαίο δ.σ. του Απόλλωνα (1922)
Το τελευταίο συμβούλιο του Γυμναστικού Συλλόγου Απόλλωνα Σμύρνης, τη μαρτυρική χρονιά της καταστροφής της Σμύρνης από τους Τούρκους το 1922, αποτελούσαν οι: 

*Δ. Μαρσέλλος (πρόεδρος)
*Ι. Γαρύφαλλος (Γεν.Γραμματέας)
*Α. Κύρου (ειδ. γραμματέας)
*Χατζηθωμάς (ταμίας)
*Γ. Κύρο (μέλος)

Στη Σμύρνη παρέμειναν ως αιχμάλωτοι ο Α. και Γ. Κύρου, μέλη του συμβουλίου του Απόλλωνα (καθώς και οι ποδοσφαιρστές Π. Χρυσούλης και Γ.Μαρσέλλος και ο πρωταθλητής στίβου Κρ. Πέρσης), οι οποίοι σφαγιάστηκαν από τους Τούρκους. Ο ποδοσφαιριστής Δ. Χορς είχε ήδη χάσει τη ζωή του στο μέτωπο στις αρχές του 1921.

#### Αθλητές
Γνωστοί αθλητές του Απόλλωνα στην περίοδο στη Σμύρνη υπήρξαν:
* **[[Ποδόσφαιρο]]**: Αντώνης Φωτιάδης, Θεόδωρος Καίσαρ, Αγαμέμων Γκίλης, Δημήτριος Γώτης, Βασίλειος Σάμιος, Χαραλαμπάκης Μαυρομμάτης, Παντελής Μαγουλάς, Γιώργος Μαρσέλος
* **[[Στίβος]]**: Θεολόγος Αναστάσογλου, Θεόδωρος Καίσαρ, Ματθαίος Δεσποτόπουλος, Κύρος Αλεξίου, Δημήτριος Μουράτης, Χ. Λόχνερ, Κροίσος Πέρσης, Κωνσταντίνος Μουράτης (ξεκίνησε από Πανιώνιο), Π. Βλάκοβιτς, Γ. Λωρέντης, Ν. Ζαλούμης, Π. Πατεστίδης, Κ. Μαρσέλλος, Ε. Πατρίκιος, Αντώνης Φωτιάδης, Δ. Βασταρδής, Α. Σκαμπέλλας, K. Παρασκευόπουλος, Εμμανουήλ Χατζηλουκάς, Κασιώτης, Εμμανουήλ Χατζηλουκάς, Σιτόπουλος, Κουγιουμτζόγλου, Γ. Σιτόπουλος, Δημοσθένης Μουράτης, Αιμίλιος Σκαμπέλας, Σ. Οικονομίδης, Δουκάτος, Δημήτρης Πατρέλης, Δ. Ζαλούμης, Χ.Κουγιουμτζόγλου, Μ. Ζαλούμης, Εμμανουήλ Χατζηλουκάς, Λουκάς Βενιζέλος		
* **[[Κολύμβηση]]-[[Υδατοσφαίριση]]**:
* **[[Άρση βαρών]]**: Ανδρέας Βογιατζόγλου
* **[[Πάλη]]**: Βουγιούκας

#### Διοργανώσεις
Έως το 1922 οι αθλητές του Απόλλωνα προσκαλούνταν να μετάσχουν σε διάφορες διοργανώσεις, διεθνείς ή μη, που διεξάγονταν σε άλλες περιοχές. Επίσης συμμετείχαν στους Πελόπειους, Πανιώνιους (13 φορές) και Απολλώνιους Αγώνες (10 φορές). Είναι γνωστές οι:
* 1902, Β΄ Σωτήρια (Αθήνα)
* 1902, Αγώνες στον Ποδονίφτη (Αθήνα) 
* 1904, Πανελλήνιο πρωτάθλημα στίβου ανδρών (Αθήνα)
* 1906, Πανελλήνιο πρωτάθλημα στίβου ανδρών (Αθήνα)
* 1907, Πανελλήνιο πρωτάθλημα στίβου ανδρών (Αθήνα)
* 1908, Πανελλήνιο πρωτάθλημα στίβου ανδρών (Αθήνα) 
* 1908, Β΄ Αιολικοί Αγώνες (Αϊβαλί)
* 1914, Πανελλήνιο πρωτάθλημα στίβου ανδρών (Αθήνα) 
* 1919, Πανελλήνιο πρωτάθλημα στίβου ανδρών (Αθήνα) 
* 1920, Πανελλήνιο πρωτάθλημα στίβου ανδρών (Αθήνα)

#### Αθλήματα
Σε όλη τη διάρκεια της διαδρομής του συλλόγου στην Σμύρνη, βάσει των αναφορών στον σμυρναϊκό τύπο για τη συμμετοχή αθλητών του σε αγώνες, ο Απόλλων καλλιέργησε τα εξής αθλήματα: 
*στίβος
*γυμναστική
*ποδηλασία
*ποδόσφαιρο
*πυγμαχία
*πάλη
*άρση βαρών
*κωπηλασία
*ξιφασκία
*κολύμβηση
*υδατοσφαίριση
*καλαθοσφαίριση

Παράλληλα διέθετε μουσικό, πεζοπορικό αλλά και εκδρομικό τμήμα. Αξίζει να αναφερθεί ότι με τα χρώματα του συλλόγου συμμετείχαν σε διάφορες διοργανώσεις και Οθωμανοί Μουσουλμάνοι υπήκοοι, έως και λίγες ημέρες πριν την Μικρασιατική καταστροφή, και την αποχώρηση της ελληνικής κοινότητας από την Μικρά Ασία («Οι κολυμβητικοί του Πέλοπος», 1922).

#### Ολυμπιακοί Αγώνες Αμβέρσας 1920
Ο Απόλλων συμμετείχε στην Εθνική ομάδα με 4 ποδοσφαιριστές, τους Φωτιάδη, Γκίλλη, Γώτη και Σάμιο («Ποδοσφαιρισταί Απόλλωνος εις τους αγώνας Αμβέρσης», 1920), και ένα αθλητή της πάλης, τον Βουγιούκα, στην ελληνική αποστολή για την Ολυμπιάδα της Αμβέρσας το 1920 («Αθλητική στήλη», 1920).

#### Σμύρνη 1891-1922: Πρόσωπα
Σημαντικά πρόσωπα της κοινότητας που συνδέθηκαν με τον σύλλογο στα χρόνια της Σμύρνης ήταν μεταξύ άλλων οι: 
*Μιχαήλ Αργυρόπουλος (νομικός, δημοσιογράφος και ποιητής)
*Χρήστος Αθανασούλας (επιφανής έμπορος και μέλος της Δημογεροντίας)
*Σόλων Αθανασούλας (επόπτης προσφύγων 1914-1918)
*Κυριάκος Γιαννίκης (ιδρυτής του «Ελληνογερμανικού Λυκείου») 
*Πέτρος Κατσιναβάκης (ιεροκήρυκας της ορθόδοξης αδελφότητας «Ευσέβεια»)
*Σάββας Παπαγρηγοριάδης (ιδρυτής του «Λαϊκού Κέντρου»)
*Δημήτριος Μαρσέλλος (γιατρός, μέλος της Επιτροπής των Αλύτρωτων και της Μικρασιατικής Άμυνας).

Ο Απόλλων συνολίκά ως σύλλογος στα 30 χρόνια παρουσία του στην Μικρασία εξέφρασε την εθνική ιδεολογία της τοπικής κοινότητας και τις προσδοκίες της περί απελευθέρωσης της αλύτρωτης Σμύρνης, η οποία επένδυσε στον αθλητισμό και τη νεολαία, προσβλέποντας σε μελλοντικές νίκες στα πεδία των μαχών.

#### Φίλαθλοι στη Σμύρνη
Ο Απόλλων σταδιακά, προσέλκυσε μέλη της πνευματικής, οικονομικής και πολιτικής ελίτ της πόλης, γνωρίζοντας όμως ευρεία δημοφιλία στα λαϊκά στρώματα της Σμύρνης («ο Απόλλων είχε την υποστήριξη της λαϊκής βάσης της Σμύρνης και των περιχώρων της, ενώ ο Πανιώνιος είχε μεγαλύτερη απήχηση στους μεγαλοαστούς»). Ανέπτυξε τοπική αντιπαλότητα στα με τον Πανιώνιο για τα πρωτεία στη Σμύρνη έχοντας μια μακροχρόνια διένεξη περί ιστορικότητας. Η πρωτοβουλία του Απόλλωνα το 1907 να διοργανώσει Παμμικρασιατικούς Αγώνες με τη συμμετοχή αθλητικών συλλόγων από την ευρύτερη γεωγραφική περιφέρεια της Μικρασίας, θα συναντήσει την αντίσταση του Πανιωνίου, και θα πυροδοτήσει νέο κύκλο αντιπαλότητας, με τον σμυρναϊκό τύπο να λαμβάνει θέση, και την εφημερίδα
«Αμάλθεια», να στηρίζει την προσπάθεια του Απόλλωνα, καυτηριάζοντας την στάση του Πανιωνίου, θεωρώντας ότι επιχειρεί να μονοπωλήσει την αθλητική δραστηριότητα του τόπου («Σμυρναϊκή Ηχώ», 1907). 

Η αντιπαλότητα τους είχε ταξικές και κοινωνικές αναφορές, χωρίς όμως να λείπουν και τα διαστήματα συνεργασίας των δύο συλλόγων. Όμως καλλιέργησε επαφή και με τα αθλητικά σωματεία στην Ελλάδα (όπως με τον Πανελλήνιο), και άντλησε επιρροές και από την αγγλική κοινότητα στη Σμύρνη, ιδιαίτερα προς την κατεύθυνση του ποδοσφαίρου. Βρέθηκε στο απόγειο της ακμής του ακριβώς πριν την Μικρασιατική καταστροφή, απολαμβάνοντας ευρεία δημοφιλία στην Σμύρνη κυρώς λόγω της πανίσχυρης ποδοσφαιρικής του ομάδας.

### Αθήνα
#### 1922: Επανίδρυση στην Αθήνα
Φτάνοντας στην Αθήνα το 1922, οι κυανόλευκοι εγκαταστάθηκαν στον περιβάλλοντα χώρο του Ναού του Ολυμπίου Διός, με την επιδίωξη να βρουν κάποια κατάλληλη περιοχή για να εγκατασταθούν μονίμως. Ο Απόλλων Σμύρνης, με επιστολή που συντάσσεται στο Ξενοδοχείο «Πριγκηπικόν» και αποστέλλεται στον Πανελλήνιο Γυμναστικό Σύλλογο, την 1η Δεκεμβρίου του 1922, γνωστοποιησε στον πρόεδρο του Πανελληνίου πώς «μεταφέραμεν προσωρινώς την έδραν του ημετέρου σωματείου εν Αθήναις» ευελπιστώντας ότι θα «τύχη πάσης ηθικής υποστηρίξεως», στο νέο αυτό στάδιο της δράσεως του σωματείου. Ηταν η επανέναρξη των δραστηριοτήτων του συλλόγου (Μανιτάκης, 1962, 399), ενώ στο λογότυπο του συλλόγου αναγράφεται «ΑΠΟΛΛΩΝ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΣΜΥΡΝΗ – 1891 ΑΘΗΝΑΙ – 1922», με την επιστολή να υπογράφεται από τον πρόεδρο Δ. Μαρσέλλο και τον γενικό γραμματέα Γ. Χανιώτη (Κουσουνέλος, 2012, 549). Έτσι ο Απόλλων ανακοίνωσε την επαναλειτουργία του την 1 Δεκεμβρίου του 1922, στην Αθήνα πλέον.

#### Τροποποίηση του καταστατικού και νέο δ.σ.
Οι προσπάθειες ιδιαίτερα του προέδρου Δημήτρη Μαρσέλλου (αλλά και μελών του δ.σ. Απόλλωνος Σμύρνης, όπως ο Ιωάννου) για νέα έδρα, ευοδώθηκαν πολύ σύντομα. Ο Μαρσέλλος υπήρξε σημαντική προσωπικότητα της εποχής και άφησε το αποτύπωμά του όχι μόνο στον αθλητισμό αλλά και στην πολιτική, ως μέλος του κόμματος των Φιλελευθέρων.

Στις 20 Ιουλίου του 1923, στο Μέγαρο της Βουλής και στα γραφεία της Μικρασιατικής Επιτροπής, περί τα «τριάκοντα μέλη του Σμυρναϊκού Συλλόγου Απόλλων» συνηλθαν σε επαναληπτική γενική συνέλευση για την τροποποίηση του καταστατικού και την εκλογή νέου διοικητικού συμβουλίου, παρουσία των Μητροπολιτών Δαρδανελλίων, Περγάμου και Ηλιουπόλεως καθώς και του Πρωτοσύγγελου της Μητροπόλεως Εφέσσου, «όπως συγχαρούν και ενισχύσουν δια της παρουσίας τους το έργον του Συλλόγου» (Ιστορικό αρχείο Ε.Τ.Ε, «Φάκελος Απόλλων»). 

Στο νέο Δ.Σ και την εξελεγκτική επιτροπή που θα προκύψουν, θα συμμετέχουν πρόσωπα με παρουσία στα Δ.Σ της Σμύρνης, όπως οι: 
*Δημήτριος Μαρσέλλος
*Χρήστος Αθανασούλας
*Σόλων Αθανασούλας
*Κύρος Αλεξίου
*Ιωάννης Γιαγκίτσης

Αλλά και διακεκριμένοι επιστήμονες και έμποροι με παρουσία στα «κοινά» της Σμύρνης, όπως οι:
*Γεώργιος Χανιώτης και Αναστάσιος Καμπουρόπουλος (αθλητές του συλλόγου)
*Σκεύος Ζερβός (γιατρός)
*Νικόλαος Σαββόπουλος (δικηγόρος)
*Ιωάννης Βέλλης και Θάνος Αργυρόπουλος (έμποροι)

Επίσης και και Κωνσταντινουπολίτες με πρότερο αθλητικό βίο ως αθλητές και παράγοντες, όπως οι Μενέλαος Καροτσιέρης και Μιλτιάδης Ιερεμιάδης, οι οποίοι και λίγο καιρό αργότερα θα αποχωρήσουν για να πρωτοστατήσουν στην ίδρυση της Α.Ε.Κ..

Ο σύλλογος σύμφωνα με το τροποποιημένο καταστατικό θα ανασυσταθεί ως **«Μικρασιατικός Γυμναστικός Σύλλογος “Απόλλων Σμύρνης”»**, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το 1ο άρθρο του καταστατικού, σύμφωνα με το οποίο ο σύλλογος «μεταφέρει την έδρα του εν Αθήναις με κύριον σκοπόν και αύθις την διάδοσιν της γυμναστικής και του φιλάθλου αισθήματος παρά τη Ελληνική νεολαία και ιδία τη Μικρασιατική και την προπαρασκευήν αθλητών». Η ειδική αυτή αποστροφή για τη «Μικρασιατική νεολαία», σε συνδυασμό με την προσθήκη του προσδιορισμού «Μικρασιατικός» στην επωνυμία του συλλόγου, είναι ενδεικτικά της προσπάθειας του συλλόγου να ανασυγκροτήσει τους δεσμούς με τον μικρασιατικό και πλέον προσφυγικό πληθυσμό, και να αποτελέσει πυλώνα ηθικής και υλικής στήριξης των προσφύγων, και ιδιαίτερα της νεολαίας και «δια της συμπήξεως πάντων των Μικρασιατών εις παραρτήματα γυμναστικά οπουδήποτε και αν ευρίσκωνται δια παροχής πάσης ηθικής και υλικής υποστηρίξεως τούτων». 

Στην ίδια κατεύθυνση, στο άρθρο 57 προβλέπεται ότι σε περίπτωση διάλυσης του συλλόγου, η περιουσία του περιέρχεται στην «Επιτροπείαν των Αλυτρώτων», ενώ σύμφωνα με το άρθρο 55 ο σύλλογος έχει σφραγίδα «κυκλοτερώς μεν φέρουσαν τας λέξεις “Γυμναστικός Σύλλογος Απόλλων” εντός δε τας λέξεις “Σμύρνη 1891 – Αθήναι 1922”» (Καταστατικό «Μικρασιατικού Γυμναστικού Συλλόγου “Απόλλων Σμύρνης”», 1923), μια συμβολική
αποτύπωσης του «Μία ομάδα – Δύο πατρίδες». Η εφημερίδα «Αμάλθεια», η οποία με αφορμή την τέλεση των «Πανιώνιων αγώνων» στην Αθήνα το 1923, επισημαίνει ότι από όλη την «κίνησην της Ελληνικής ζωής της Ανατολής επέζησε της μεγάλης καταστροφής ο αθλητισμός», και δύο μόνον σωματεία «ανέζησαν», ο Πανιώνιος και ο Απόλλων («Πανιώνιοι Αγώνες», 1923).

#### Νέα έδρα στο Ρουφ (1927-1947)
[160px|μικρογραφία|Ο Ιερός Ναός Αγίου Βασιλείου στο [Ρουφ, δίπλα στεγαζοταν το γήπεδο του συλλόγου.]]

Το 1926 οι διοικούντες βρήκαν και νοίκιασαν ένα οικόπεδο στο τέρμα της συνοικίας Ρουφ, όπου σιγά - σιγά έφτιαξαν ένα γήπεδο με μεγάλους κόπους και αγώνες. Στην τελετή κατάθεσης του θεμέλιου λίθου, ο πρόεδρος Δ. Μαρσέλλος στο λόγο του, παρουσία μεταξύ άλλων του Μητροπολίτη Σελευκείας και Τοποτηρητή της Μητροπόλεως Σμύρνης, ήλπιζε της μελλοντικής επιστροφής στα εδάφη της Μικράς Ασίας, λεγοντας οτι «θέλη σφυρηλατηθεί η μεγάλη ιδέα και το εθνικόν φρόνημα της νέας γενεάς ήτις θα επανακτήσει τα απολεσθέντα πατρικά εδάφη» («Η κατάθεσις του θεμελίου λίθου του Γυμναστηρίου “Απόλλωνος”», 1926). Η ρητορική αυτή εγκαταληφθηκε από τον σύλλογο μετά τη σύναψη του συμφώνου ελληνοτουρκικής φιλίας. 

Το γήπεδο ολοκληρώθηκε τη σεζόν 1927-28, και η παρουσία του δημοφιλούς Απόλλωνα με νέο γήπεδο στην Αθήνα και πολλούς Μικρασιάτες φιλάθλους ώθησε τον Παναθηναϊκό στη δημιουργία του ΠΟΚ. Ηταν το δεύτερο μεγάλο ποδοσφαιρικό γήπεδο στην Αθήνα μετά του Παναθηναϊκού στην Λεωφόρο Αλεξάνδρας, επανασυσπείρωσε πολλούς αθλητές του και κατάφερε να πρωταγωνιστήσει στο ποδόσφαιρο, κατακτώντας δύο πρωταθλήματα ΕΠΣ Αθηνών. Επίσης, καλλιέργησε και άλλα αθλήματα ανά διαστήματα (στίβος, ναυτικά αθλήματα, αθλοπαιδιές), δημιούργησε τμήματα γυναικείου αθλητισμού (στίβου και πετοσφαίρισης), δίνοντας όμως βάση στο
ποδόσφαιρο και συνεχίζοντας την παράδοση των τελευταίων χρόνων της Σμύρνης. Το 1927 έκανε την εμφάνιση της για πρώτη φορά στην Αθήνα η ομάδα του μπάσκετ (προϋπήρχε στην Σμύρνη).

160px|μικρογραφία|Παλαιότερο έμβλημα

Την περίοδο αυτή όμως, λόγω των πολλαπλών οικονομικών προβλημάτων η διοίκηση του Απόλλωνα, το 1929  ζήτησε την ένωση των “ξεριζωμένων” και εγκατεστημένων πλέον στην Αθήνα τριών αθλητικών σμυρναϊκών σωματείων, του Απόλλωνα, του Πανιωνίου και του Πέλοπα, στον σύλλογο με το όνομα *Αθλητική Σμυρναϊκή Ένωσις*. Η προσπάθειά του όμως αυτή απότυχε επειδή ο Πανιώνιος αρνήθηκε, καθώς ο πρόεδρος του Δημητρός Δάλλας δεν συμφωνεί. Έτσι ο κάθε σμυρναϊκός αθλητικός σύλλογος ακολούθησε τον δρόμο του.

Λόγω του ισχυρού ποδοσφαιρικού τμήματος γνώρισε δημοφιλία σε όλη την Ελλάδα, έχοντας «φανατικούς οπαδούς», που κυρίως προέρχονταν από τους προσφυγικούς συνοικισμούς της Αθήνας (Καισαριανή, Βύρωνας, Νέα Ιωνία) και του Πειραιά, αποκτώντας όμως και νέους οπαδούς στις γειτονικές με το Ρουφ περιοχές (Ταύρος,
Πετράλωνα, Ακαδημία Πλάτωνος, Βοτανικός). Η έδρα του σωματείου στη διάρκεια αυτών των χρόνων θα παραμείνει στα όρια του δήμου Αθηναίων, με τα γραφεία να εντοπίζονται σε κεντρικά σημεία γύρω από την Ομόνοια, και το γήπεδο στο Ρουφ θα λειτουργήσει έως το 1939, όπου ο σύλλογος θα βρεθεί και πάλι «άστεγος», λόγω απαλλοτρίωσης του χώρου από το Δήμο Αθηναίων. 

Λίγο πριν αρχίσει ο Ελληνοϊταλικός Πόλεμος το 1940 βρέθηκε κατάλληλος χώρος για νέα έδρα «παρά το τέρμα Πατησίων δια την ίδρυσιν του νέου Σταδίου», («Η μεταφορά του γηπέδου του Απόλλωνος», 1939), αλλά οι διαδικασίες σταμάτησαν λόγω του πολέμου και της Κατοχής.

Η απώλεια του γηπέδου του Ρουφ αποδειχθηκε αρνητική εξέλιξη για τη δημοφιλία του συλλόγου, καθώς αποχώρησε από μια κεντρική και εύκολα προσβάσιμη συνοικία στο κέντρο της Αθήνας όπου είχε αποκτήσει και πολλούς τοπικούς φιλάθλους. Το πάλαι ποτέ γήπεδο του Απόλλωνα, για το Δήμο Αθηναίων σήμερα, έχει διπλή υπόσταση: είναι το «Δημοτικό στάδιο Ρουφ – Δημήτρης Γιαννακόπουλος» (έδρα του Π.Α.Ο. Ρουφ, χωρητικότητας 4.000 θέσεων), αλλά ταυτόχρονα και «θεσμοθετημένος χώρος πρασίνου».

#### Ριζούπολη (1948-σήμερα)
Το 1946, η *Εταιρία Σιδηροδρόμων* απαλλοτρίωσε το γήπεδο του Ρουφ. Στις 10 Φεβρουαρίου 1947 ο σύλλογος άρχισε να κατασκευάζει νέο ιδιόκτητο γήπεδο στη Ριζούπολη,  δίπλα στο εργοστάσιο δίσκων της Columbia. Εγκαινιάστηκε το 1948. Τα επίσημα εγκαίνια του γηπέδου με στίβο ολυμπιακών διαστάσεων, σκάμματα αλμάτων και ρίψεων, γηπέδων μπάσκετ και βόλεϊ, αιθουσών πυγμαχίας, πάλης κ.λπ., έγιναν το 1948 από τον πρόεδρο του Απόλλωνα Δ.Μαρσέλλο, που είχε διατελέσει και στα χρόνια της Σμύρνης (1909, 1922) και είχε σημαντική οικονομική συμβολή στην κατασκευή του γηπέδου. Σημαντική στην ανέγερση του γηπέδου ήταν η συμβολή των διατελεσάντων πρωθυπουργών Ν. Πλαστήρα και Σ. Βενιζέλου, καθώς και του Ι. Μοάτσου. Το γήπεδο εγκαινιάστηκε επίσημα στις 17 Οκτωβρίου 1948, παρουσία 10.000 φιλάθλων, με τιμητικό αγώνα ανάμεσα σε μικτή ομάδα των προσφυγικών σωματείων (Απόλλων, Πανιώνιος, ΑΕΚ) και μικτή ομάδα των «γηγενών» Παναθηναϊκού και Ολυμπιακού.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1960 ο ποδοσφαιρικός Απόλλων υποβιβάστηκε στη Β' Εθνική για να επανέλθει τη δεκαετία του 1970. Το 1979 ο Κερκυραίος επιχειρηματίας και μετέπειτα πρόεδρος της ΕΠΑΕ Κώστας Αλαμάνος ανέλαβε τη διοίκηση της ΠΑΕ Απόλλων που πλέον έγινε επαγγελματικός. Τον οδήγησε στην Ευρώπη τερματίζοντας πέμπτος το 1994-95 και στον τελικό του Κυπέλλου την επόμενη σεζόν. Αποχώρησε μετά απο 26 χρόνια για να ακολουθήσει μια δύσκολη περίοδος. Το 2000 έπεσε στην Β’ Εθνική και μέχρι το 2007 έφτασε να αγωνίζεται στο Περιφερειακό πρωτάθλημα. Ήρθαν τρία συνεχόμενα πρωταθλήματα απ’ το 2011 ως το 2013, και η επιστροφή στην Α' Εθνική.

Το 1990 το τμήμα μπάσκετ ανήλθε στην Γ' εθνική κατηγορία όπου παρέμεινε για μια σεζόν καθώς κέρδισε την άνοδο. Στη Β' Εθνική αγωνίστηκε από το 1991 ως το 1993. Το 1996 ολοκληρώνεται το Κλειστό Γυμναστήριο δίπλα το Γήπεδο Ριζούπολης.

Το τμήμα Υδατοσφαίρισης που είχε ιδρυθεί το 1908 στη Σμύρνη ανασυστάθηκε με πρωτοβουλία του Χρήστου Αφρουδάκη και του εφοπλιστή Σταμάτη Βελλή, και κέρδισε σύντομα την άνοδο στην Α1. Στις 3 Ιανουαρίου 2020 επέστρεψε στον τόπο όπου γεννήθηκε, με 27 αθλητές συνολικά στην αποστολή, βρίσκονται στη Σμύρνη για προετοιμασία αλλά και φιλική αναμέτρηση, με τοπική ομάδα ESTI Belediye (της οποίας Head Coach ήταν ο Βαγγέλης Πάτερος), σχεδόν 108 χρόνια μετά το τελευταίο αγώνα που έδωσε ο Απόλλων στη γενέτειρά του, πριν τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922. Η μεγαλύτερη επιτυχία ήρθε από το συγκεκριμένο τμήμα του πόλο ο Απόλλων ισχυροποιήθηκε και έφτασε την κατάκτηση του Τσάλεντζερ Καπ το 2022-23. Το 2023-24 έφτασε τον τελικό Κυπελλου Ελλάδος, όπου έχασε από τον Ολυμπιακό.

Την ίδια σεζόν το ποδοσφαιρικό τμήμα υποβιβάστηκε για πρώτη φορά στην ιστορία του στο τοπικό πρωτάθλημα, απόρροια της αποχώρησης του μεγαλομετόχου κ.Μονεμβασιώτη το καλοκαίρι του 2023.

## Έδρα
### Τα πρώτα γήπεδα στη Σμύρνη
Το 1880, ο Ιωάννης Δαμβέργης μαζί με τους Απόστολο Ψαλτώφ, Στέφανο Παπαμιχάλη και Ι. Μακρουλίδη, όλοι τότε μαθητές στην Ευαγγελική Σχολή Σμύρνης, δημιούργησαν ένα πρόχειρο γυμναστήριο σε κάποιον ανοικτό χώρο, γνωστό με το όνομα "του έρωτα τ΄αλάνι". Αφού άνοιξαν χαντάκια, το περιέφραξαν χρησιμοποιώντας λόγω ελλείψεως χρημάτων σκοινί απλώστρας. Κατόπιν, με σκληρές οικονομίες αγόρασαν ένα μονόζυγο και άλλα όργανα γυμναστικής. Γι’αυτό και τον δημιουργό αυτού του γυμναστηρίου, τον Ι. Ψαλτώφ, τον αποκαλούσαν "παππού" του Απόλλωνα.

Στο γήπεδο αυτό γυμνάζονταν νέοι απ’όλη τη Σμύρνη πληρώνοντας μία πεντάρα. Ως ταμίας είχε ορισθεί ο Μακρουλίδης. Το πρωτόγονο αυτό γυμναστήριο αποτέλεσε τον πρόδρομο του γυμναστηρίου του Απόλλωνα, αλλά και την κυψέλη για τους μετέπειτα μεγάλους αθλητές του συλλόγου. Το 1894 το συμβούλιο του γυμναστικού συλλόγου του Απόλλωνα με τον πρόεδρο Ματθαίο Προβατόπουλο και τους Θ. Βατίδη, Ιάκωβο Κουλαμπίδη, Γρηγ. Σοφιανόπουλο, Γ. Οικονομίδη, Α. Κουλαμπίδη και Θ. Παπαδημητρίου αγοράζει το συγκριμένο γήπεδο για τον Απόλλωνα. Αρχικά αγωνίζονταν σε αυτό μόνο τα μέλη του. Αργότερα όμως διοργάνωνε αγώνες στους οποίους μπορούσαν να λάβουν μέρος και άλλοι σύλλογοι.

Το 1901 οι άνθρωποι του Απόλλωνα νοίκιασαν ένα σπίτι στο «Βερχανέ Κωνστάν» και μετέτρεψαν μια αίθουσα του σε γυμναστήριο. Τον επόμενο χρόνο νοίκιασαν το *Μέγαρο Αντάκη*, όπου μπόρεσαν να ασχοληθούν με τη μουσική και τη γυμναστική. 

Το 1901 ο Απόλλων διοργανώνει τις πρώτες λεμβοδρομίες της Σμύρνης, με τη συμμετοχή του άλλου μεγάλου σμυρναίικού σωματείου, του «Πανιωνίου Γυμναστικού Συλλόγου», ο οποίος ιδρύθηκε το 1898 και προήλθε από την συνένωση των σωματείων Ορφεύς Σμύρνης και Γυμνάσιον Σμύρνης.

200px|μικρογραφία|Αεροφωτογραφία της Σμύρνης, του γηπέδου και του κλειστού γυμναστηρίου Απόλλωνος (σε κύκλο) στην περιοχή του Αγίου Τρύφωνα, το 1917.

Αργότερα ο γυμναστικός σύλλογος «Απόλλωνας Σμύρνης» μετακόμισε σε κάποιον χώρο απέναντι στο Ελληνικό Ορφανοτροφείο ενώ στην συνέχεια κατασκεύασε μεγάλο και σύγχρονο κλειστό γυμναστήριο μαζί με ανοιχτό γήπεδο με ξύλινη εξέδρα στην συνοικία του Αγίου Τρύφωνα, στο προάστιο Μπέλα Βίστα, κοντά στο φημισμένο θέατρο «Τερψιθέα». Aπό το 1910 που ολοκληρώθηκε η κατασκευή του μετά τη μεσολάβηση του Μητρπολίτη Σμύρνης, Χρυσόστομου, άρχισαν να διεξάγονται εκεί οι Απολλώνιοι Αγώνες. Εκεί ο Απόλλων έθεσε τις βάσεις για την εξέλιξη της ποδοσφαιρικής του ομάδας, η οποία έγινε πανίσχυρη μετά από μια δεκαετία. Η διεύθυνση των γραφείων του βρισκόταν στην οδό Γκρέσαμ, δίοδος  Χουίταλ.

Παρά το εξαιρετικά πλούσιο αρχείο του συλλόγου και την αδιάκοπη έρευνα των ανθρώπων του δεν έχει διασωθεί κάποια φωτογραφία από το γήπεδο. Διασώζεται όμως αεροφωτογραφία του *Σταδίου Απόλλωνος* αλλά και της Σμύρνης από το 1917 (από τη Βρεττανική Πολεμική αεροπορία κατά τους βομβαρδισμούς της πόλης). Ο σύλλογος επίσης διέθετε δύο αίθουσες αθλητικών εκδηλώσεων δίπλα στο ιδιόκτητο γήπεδο της Καλλιθέας (Μπελλα Βίστα).

Χαρακτηριστικές είναι οι μαρτυρίες του τότε ποδοσφαιριστή του Απόλλωνα Ε. Ραΐση στο βιβλίο “Μια ζωή σαν μυθιστόρημα (Αθήνα 1987)” αλλά και του Αλέξη Αλεξίου, κατοίκου Σμύρνης, όπως αυτή παρατίθεται στο βιβλίο Ιστορίας της ΣΤ΄ Δημοτικού ( αυτό που αποσύρθηκε), κατά την οποία: “Κοντά στο σπίτι μας βρισκόταν το γήπεδο του αθλητικού ομίλου Απόλλων Σμύρνης, εκεί είχε στρατοπεδεύσει Ελληνικός Στρατός (1919). Η μητέρα μου από ενθουσιασμό και αγάπη για τα νέα παλικάρια μού έδινε και τους πήγαινα, μαζί με άλλα παιδιά, διάφορα εκλεκτά τρόφιμα” (σελ. 101).

### Ριζούπολη
Το γήπεδο ποδοσφαίρου ολοκληρώθηκε το 1948. Το 1995 ολοκληρώθηκε και η κατασκευή του ιδιόκτητου κλειστού Γυμναστηρίου, πίσω από τη νότια μικρή κερκίδα του γηπέδου της Ριζούπολης που γκρεμίστηκε για το λόγο αυτό. Εκεί στεγάζονται όλα τα τμήματα του Απόλλωνα έκτοτε.

Οι έδρες αναλυτικά:
* 1891-1910: Γυμναστήριον *Του έρωτα τ'αλάνι*, Σμύρνη
* 1910-1916: Γήπεδο Ορφανοτροφείου, Σμύρνη
* 1916-1922: Στάδιο Απόλλωνος, Αγίου Τρύφωνα, Μπέλα Βίστα, Σμύρνη (γήπεδο και κλειστό γυμναστήριο) 
* 1922-1924: Γήπεδο Στύλοι Ολυμπίου Διός, Αθήνα
* 1924-1947: Παλιό Γήπεδο Αγίου Βασιλείου, Ρουφ, Αθήνα
* 1947-σήμερα: Γήπεδο Ριζούπολης, Αθήνα

## Γραφεία του συλλόγου
**Σμύρνη**
*Δίοδος της *Παλαιάς Ελληνικής Λέσχης* (1891-1910)
*Οδός Γκρέσαμ, δίοδος  Χουίταλ (1910-1922)

**Αθήνα**
*Ομόνοια, Κέντρο Αθήνας
*Λεωφ. Ηρακλείου 119, Ριζούπολη

## Έμβλημα
thumb|right|100px|Απόλλων Μουσηγέτης
Πρώτο έμβλημα του συλλόγου, από το 1894, ήταν οι τρεις δρομείς. Για το ποδοσφαιρικό τμήμα υιοθετήθηκε με την ίδρυσή του το 1910 ο αγκυλωτός σταυρός, πανάρχαιο σύμβολο το οποίο όμως θα αφαιρεθεί πριν ακόμη τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο, δεδομένης της ήδη αρνητικής του ταύτισης με τον εθνικοσοσιαλισμό και τον Αδόλφο Χίτλερ. Τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια, οι φανέλες της ομάδας έφεραν τα αρχικά *ΓΣΑ* (Γυμναστικός Σύλλογος Απόλλων), ενώ αργότερα καθιερώθηκε το σημερινό έμβλημα με την προτομή του αρχαίου ελληνικού θεού Απόλλωνα, εμπνευσμένο από άγαλμά του ως αρχηγού των μυθικών Μουσών (μουσηγέτη).

## Ύμνος
Ο ύμνος του Απόλλωνα αποτελεί έναν από τους παλαιότερους ύμνους ελληνικών συλλόγων, είναι σύνθεση του Πέτρου Γιαννακού και αναφέρεται στον θεό Απόλλωνα. Ο πρώτος ύμνος του συλλόγου ήταν ο Πινδαρικός ύμνος προς τον θεό Απόλλωνα: «Κέκλυθ Ελικώνα βαθύδενδρον αί λάχετε Διός εριβρομούου θυγατέρες ευώλενοι μόλετε συνόμαιμον ίνα Φοίοιβον ωδάεισι μέλψητε χρυσοκόμαν.» Ο ύμνος αυτός μεταφράζεται ως εξής : «Ακούστε σεις που κάθεστε στον πυκνόδεντρο Ελικώνα, με τις ωραίες ωλένες θυγατέρες του Δία που ξαποστέλνει τις φοβερές βροντές, ελάτε, να ψάλετε, τον χρυσομάλλη αδελφό Φοίβο.» 

## Πρόεδροι
**Σμύρνη**
Δέκα ήταν συνολικά οι πρόεδροι του Απόλλωνα στη Σμύρνη, με τον Δημήτρη Μαρσέλλο να έχει 3 θητείες μέχρι το 1922.

**Αθήνα**
Ο Δημήτρης Μαρσέλλος, μετέπειτα βουλευτής, συνέχισε και ήταν ο πρώτος πρόεδρος του ΓΣΑ στην νέα προσφυγική εποχή.

## Αθλητική και Ιστορική Βιβλιοθήκη
Στις 29 Ιανουαρίου 2019 υπό την προεδρία του Παναγιώτη Κατάβελου  ο οποίος είχε και την ιδέα, παρουσιάστηκε η αθλητική και ιστορική βιβλιοθήκη του συλλόγου, εντός του γηπέδου «Γεώργιος Καμάρας» στη Ριζούπολη και συγκεκριμένα στην *Αίθουσα Τροπαίων*, της Αθλητικής και Ιστορικής Βιβλιοθήκης. Η *Αθλητική Βιβλιοθήκη* περιλαμβάνει συγγράμματα με την ιστορία του Απόλλωνα, αλλά και άλλων αθλητικών προσφυγικών και μη Σωματείων, όπως και πεζογραφία απ’ όλο το φάσμα του ελληνικού αθλητισμού και της ελληνικής και ξένης αθλητικής λογοτεχνίας (βιογραφίες αθλητών – προπονητών, χρονικά και περιγραφές μεγάλων αθλητικών ελληνικών και διεθνών διοργανώσεων, ιστορία Ομοσπονδιών, αθλητικά μυθιστορήματα, αθλητιατρική και ό,τι άλλο συναφές προς τον αθλητισμό).

Η Ιστορική Βιβλιοθήκη περιλαμβάνει βιβλία, μεταξύ των οποίων αρκετά σπάνια συγγράμματα, με αντικείμενο τη Σμύρνη, την περιοχή της Ιωνίας – Μικράς Ασίας και την εκεί ελληνική αθλητική, πολιτιστική και κοινωνική παρουσία (ιστορία, μαρτυρίες, χάρτες, λαογραφία, λογοτεχνία κ.λ.π.). Την ευθύνη για την παρουσίαση της Βιβλιοθήκης του Γυμναστικού Συλλόγου, είχε το μέλος του Δ.Σ., Ευάγγελος Λαμπρινός, ο οποίος επιμελήθηκε και την έκδοση του εξαιρετικού ημερολογίου του Απόλλωνα Σμύρνης, το οποίο και μοιράστηκε στους περίπου 100 παρευρισκόμενους.

## Σημαντικές ημερομηνίες
*1890, διασωθείσα επιστολή του Ιουνίου 1890 με τίτλο *Χτες – Σήμερα – Αύριο* στην οποία γίνεται λόγος για την δημιουργία του Απόλλωνα και αναφορά στον κάθε φίλαθλό του ως *Απολλωνιστή*. Για τον λόγο υποστηρίζεται μερικώς σήμερα αλλά παλαιότερα ευρέως ότι ή ίδρυση του Απόλλωνα χρονολογείται παλαιότερα το 1888 ή 1889
*1891, επίσημη ίδρυση του Απόλλωνα ως πνευματικός και μουσικός σύλλογος από αποφοίτους της Ευαγγελικής Σχολής, αρκετοί πρώην μέλη του Ορφέα Σμύρνης (1888). Ως χρώματα αυτού του νέου συλλόγου επιλέγονται το γαλάζιο και το λευκό, που συμβόλιζε την ένωση με την μητέρα πατρίδα, Ελλάδα.
*1894, με την εκλογή του νέου του προεδρείου αποφασίζει να υιοθετήσει ως έμβλημά του τρεις δρομείς, 
*1894, ξεκινά το αθλητικό τμήμα του συλλόγου και συμμετοχή για πρώτη φορά στους αγώνες που οργανώνονται από τους Άγγλους στο Στάδιο του Μπουρνόβα. Πολυνίκης αναδείχθηκε μία θρυλική μορφή του σμυρναϊικού αθλητισμού (ο Θεολόγος Αναστάσογλου, ο καλύτερος ίσως αθλητής που έχει αναδείξει ο Απόλλων)
*1901, διεξάγονται οι πρώτες λεμβοδρομίες από τον σύλλογο. με τη συμμετοχή του άλλου μεγάλου σμυρναϊκού σωματείου, του Πανιωνίου (από το 1906 συμμετείχε και ο Πέλοψ Μελαντίας.
*23 Απριλίου 1904, οργανώνονται οι πρώτοι Απολλώνιοι Αγώνες από το σύλλογο στο Σταδιο του Μπουρνόβα, εν συνεργασία μετά της Union Sportive και του Bournabat Jor Athletical Association.
*6 Μαΐου 1904, πρώτη συμμετοχή στο Πανελλήνιο πρωτάθλημα στίβου ανδρών στην Αθήνα.
*1905, ανασύσταση του συλλόγου μετά από ένα έτος αδράνειας. Η πρωτομαγιά του 1905 γιορτάσθηκε από τον Απόλλωνα με μεγαλοπρέπεια: με την μπάντα του συλλόγου έγινε παρέλαση όλων των αθλητών του στους κυριότερους δρόμους της Σμύρνης. 
*13 Μαρτίου 1906, συμμετοχή στο ποδοσφαιρικό Ολυμπιακό τουρνουά της Σμύρνης με τον νικητή να εκπροσωπεί την πόλη στους Ολυμπιακούς στην Αθήνα και ήττα-αποκλεισμός από την αγγλική ομάδα του Μπουρνόβα.
*22 Απριλίου 1906, ο «Απόλλων» πήρε μέρος στους Ολυμπιακούς Αγώνες στην Αθήνα. Ο Θεολόγος Αναστάσογλου και ο Ματθαίος Δεσποτόπουλος του συλλόγου, αναδείχθηκαν Ολυμπιονίκες στο πένταθλο.
*1906, κοινοί αγώνες στην Σμύρνη μεταξύ των αθλητών του Απόλλωνα και του Πανιωνίου. Ο Γυμναστικός Σύλλογος Απόλλωνα Σμύρνης επεδίωξε να αντικατασταθούν οι Απολλώνιοι και Πανιώνιοι αγώνες της Σμύρνης από τους ΄΄Παμμικρασιατικούς Αγώνες΄΄. 
*6 Αυγούστου 1907, ο Απόλλων σε ανεπίσημο αγώνα αντιμετώπισε τον άσπονδο τότε συμπολίτη Πανιώνιο (2-0). Αυτός ήταν και ο πρώτος αγώνας ανάμεσα στους "αιώνιους' αντιπάλους της Σμύρνης.
*17 Απριλίου 1908, δεύτερη συμμετοχή στο Πανελλήνιο πρωτάθλημα στίβου ανδρών στην Αθήνα.
*28 Ιουνίου 1908, το τμήμα υδατοσφαίρισης συμμετείχε στα «Πελόπεια» (ετήσιοι ναυτικοί και κολυμβητικοί αγώνες).
*1909, εκλογή του Δημήτρη Μαρσελλου ως προέδρου του συλλόγου. Υπηρετησε πρόεδρος σε 5 θητείες επί 35 χρόνια.
*1910, επίσημη ίδρυση του ποδοσφαιρικού τμήματος με σήμα τον αρχαιοελληνικό σύμβολο του αγγυλωτού σταυρού, που χρησιμοποίησε για 35 έτη. Νέα έδρα για τον ΓΣΑ κοντά στο Ελληνικό Ορφανοτροφείο Σμύρνης.
*1916, μετακίνηση του ΓΣΑ στο *Στάδιο Απόλλωνος* στη συνοικία του Αγίου Τρύφωνα της Μπέλλα Βίστα, με νέο σύγχρονο κλειστό γυμναστήριο και γήπεδο με στίβο.
*1917, κατάκτηση του πρώτου ποδοσφαιρικού πρωταθλήματος Σμύρνης στην ιστορία του Απόλλωνα.
*2 Μαΐου 1919, αποβίβαση των ελληνικών στρατευμάτων στην υπό ελληνική διοίκηση Σμύρνη και στρατοπαίδευση το Στάδιο Απόλλωνος στον Άγιο Τρύφωνα.
*1 Μαρτίου 1920, ο Απόλλων κατακτά το πρωτάθλημα Σμύρνης με νίκη 4-1 επί του μεγαλου του αντιπάλου Πανιωνίου, στο Στάδιο του Πανιωνίου.
*14 Αυγούστου 1920, ο «Απόλλων» πήρε μέρος στους Ολυμπιακούς Αγώνες στην Αμβέρσα, με 4 παίκτες στην Εθνική ελληνική ομάδα ποδοσφαίρου: Αντώνης Φωτιάδης, Δημήτρης Γώττης, Αγαμέμνων Γκίλης, Βασίλης Σάμιος.
*21 Μαρτίου 1921, ο Απόλλων κατακτά το πρωτάθλημα Σμύρνης με νίκη ανατροπή 5-2 στον επαναληπτικό επί της ισχυρής Αρμενικής Λέσχης στο Στάδιο του Απόλλωνος.
*27 Φεβρουαρίου 1922, κατάκτηση του 5ου και τελευταίου ποδοσφαιρικού πρωταθλήματος Σμύρνης για τον ΓΣΑ.
*13 Σεπτεμβρίου 1922, είσοδος των Τούρκων στην πρωτεύουσα της Ιωνίας και η αρχή του τέλους με την Καταστροφή της Σμύρνης και την προσφυγιά.
*1 Δεκεμβρίου 1922, επαναλειτουργία στην Αθήνα, τρεις μήνες μετά την Μικρασιατική Καταστροφή. 
*15 Ιανουαρίου 1923, συμμετοχή για πρώτη φορά σε ποδοσφαιρικό πρωτάθλημα στην Ελλάδα, στο Πρωτάθλημα Ε.Π.Σ. Ελλάδος.
*15 Απριλίου 1932, επιστροφή της ποδοσφαιρικής ομάδας στη Σμύρνη και φιλικός αγώνας με την τουρκική Αλτάι Σ.Κ. (0-0) στο παλιό γήπεδό του Πανιωνίου στην Πόντα (η οποία είχε γίνει πλέον Αλσαντζάκ, ενώ το ανακατασκευάστηκε το 1929) μπροστά σε 5.000 θεατές. Αντιμετώπισε την Αλτάι (3 φορές πρωταθλήτρια του τουρκικό πρωτάθλημα Σμύρνης 1915-1917) ξανά μετά από περίπου 18 χρόνια.
*17 Οκτωβρίου 1948, εγκαίνια του ιδιόκτητου γηπέδου της Ριζούπολης που έγινε η νέα έδρα τις τελευταίες 7 δεκαετίες.
*1958, ο ΓΣ Απόλλων μετονομάζεται σε ΓΣ Απόλλων ΑΘηνών.
*23 Σεπτεμβρίου 1959 ο Απόλλων σημείωσε την μεγαλύτερη νίκη στην ιστορία του Κυπέλλου ποδοσφαίρου Ελλάδας κερδίζοντας τον ΠΑΟ Νέας Μελανδίας (συνέχεια του σμυρναϊκού Πέλοπα Μελαντίας) με 23-0. 
*8 Αυγούστου 1995, ο πρώτος ευρωπαϊκός αγών στην ιστορία του ποδοσφαιρικού τμήματος στη Ριζούπολη με αντίπαλο την Ολίμπια Λιουμπλιάνα (1-0) στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ 1995-1996.
*1996, ανέγερση του ιδιόκτητου Κλειστού Γυμναστηρίου Ριζούπολης.
*15 Μαΐου 1996, συμμετοχή στον τελικό Κυπελλου Ελλάδος και ήττα από την ΑΕΚ (7-1).
*2001, απόφαση για επαναφορά του ονόματος *Απολλων Σμύρνης* αντί για Απόλλων Αθηνών μετά από πάνω από 40 χρόνια.
*2013, επανασύσταση του τμήματος υδατοσφαίρισης μετά το 1922 (είχε ιδρυθεί το 1908, ίσως και νωρίτερα).
*3 Ιανουαρίου 2020, επέστρεψε στην Σμύρνη, για φιλική αναμέτρηση, το τμήμα υδατοσφαίρισης, σχεδόν 108 χρόνια μετά το τελευταίο αγώνα που έδωσε στη γενέτειρά του.
*29 Απριλίου 2023, κατάκτηση του πρώτου ευρωπαϊκού τίτλου από το τμήμα υδατοσφαίρισης, του Τσάλεντζερ Καπ.
*24 Απριλίου 2024, υποβιβασμός στο τοπικό Αθηνών για πρώτη φορά στην ιστορία του ποδοσφαιρικού τμήματος και 100 χρόνια μετά την πρώτη συμμετοχή στην ΕΠΣ Αθηνών.
*11 Μαΐου 2024, συμμετοχή στον τελικό Κυπελλου Ελλάδος και ήττα από τον Ολυμπιακό (18-6) για το τμήμα πόλο.

## Άλλοι «Απόλλωνες»
Εκτός από τον Απόλλωνα Σμύρνης, Μικρασιάτες πρόσφυγες ή φίλοι του συλλόγου έδωσαν το όνομα Απόλλων σε τοπικά αθλητικά σωματεία (Χρώματα: Μπλε, Λευκό) που ίδρυσαν στις νέες περιοχές που εγκαταστάθηκαν. Υπάρχουν ή υπήρξαν τα εξής:

*Απόλλων Αγίου Ιωάννη – Χανιά – 1923
*Μ.Γ.Σ. Απόλλων Καλαμαριάς – Θεσσαλονίκη – 1926
*Α.Σ. Απόλλων Πατρών – Αχαΐα – 1926
*Απόλλων Αμμοχωρίου – Φλώρινα – 1926
*Απόλλων Σερρών – Σέρρες – 1927
*Απόλλων Καλαμάτας – Μεσσηνία – 1927
*Μ.Γ.Π.Σ. Απόλλων Λιτοχώρου – Πιερία – 1928
*Α.Ο. Απόλλων Λάρισας – Λάρισα – 1930
*Απόλλων Αρναίας – Χαλκιδική – 1933
*Απόλλων Βόλου – Μαγνησία – 1937
*Απόλλων Καλυθιών – Ρόδος – 1947
*Απόλλων Λυμπιών – Λευκωσία – 1948
*Απόλλων Πάργας – Πρέβεζα – 1948
*Απόλλων Απολλώνων – Ρόδος – 1950
*Απόλλων Καναλίων – Μαγνησία – 1950
*Απόλλων Ζακύνθου – Ζάκυνθος – 1952
*Απόλλων Ζαγκλιβερίου – Θεσσαλονίκη – 1952
*Απόλλων Χρυσοχωρίου – Καβάλα – 1952
*Απόλλων Ευρωπού – Κιλκίς – 1952
*Απόλλων Αγίου Γεωργίου – Ημαθία – 1952
*Απόλλων Νέας Λυκογιάννης – Ημαθία – 1953
*Απόλλων Ρέντη – Πειραιάς – 1954
*Απόλλων Λεμεσού – Λεμεσός – 1954
*Απόλλων Πευκοδάσους – Κιλκίς – 1956
*Απόλλων Θέρμου – Αιτωλοακαρνανία – 1957
*Απόλλων Ερέτριας – Εύβοια – 1958
*Απόλλων Αθηαίνου – Λάρνακα – 1958
*Π.Α.Σ. Απόλλων Κρύας Βρύσης – Πέλλα – 1960
*Απόλλων Καλυβίων – Πέλλα – 1960
*Απόλλων Δοκιμίου – Αιτωλοακαρνανία – 1960
*Απόλλων Μαυρονερίου – Κιλκίς – 1962
*Απόλλων Ξηροκαμπίου – Λακωνία – 1964
*Απόλλων Δουνέικων – Ηλεία – 1965
*Απόλλων Χαλανδρίου – Αττική – 1966
*Απόλλων Παραλιμνίου – Σέρρες – 1970
*Απόλλων Γαστούνης – Ηλεία – 1970
*Απόλλων Εγκλυκάδας – Αχαΐα – 1970
*Απόλλων Νέας Υόρκης – ΗΠΑ – 1971
*Απόλλων Μακρυχωρίου – Καρδίτσα – 1972
*Απόλλων Διομηδείας – Ξάνθη – 1973
*Απόλλων Γλυκορρίζου – Ξάνθη – 1975
*Απόλλων Θερμοπηγής – Σέρρες – 1975
*Απόλλων Ακριαίφνιου – Βοιωτία – 1976
*Απόλλων Ραχώνας – Πέλλα – 1976
*Απόλλων Πεταλιδίου – Μεσσηνία – 1978
*Απόλλων Κέλλης – Φλώρινα – 1980
*Απόλλων Τυρού – Αρκαδία – 1980
*Απόλλων Ποντίων Ασπροπύργου – Δ. Αττική – 1983
*Απόλλων Νέας Φιγαλείας – Ηλεία – 1983
*Απόλλων Κροκίου – Μαγνησία – 1984
*Απόλλων Καρλοβασίου – Σάμος – 1988
*Απόλλων Πτολεμαΐδας – Κοζάνη – 1989
*Απόλλων Ευπαλίου – Φωκίδα – 1989
*Απόλλων Αρχαίας Κορίνθου – Κορινθία – 1991
*Απόλλων Καρδίτσας – Καρδίτσα – 1992
*Απόλλων Σταυρούπολης – Θεσσαλονίκη – 1995
*Απόλλων Δυτικής Αττικής – Δ. Αττική – 1997
*Απόλλων Αιγίου – Αχαΐα – 2001
*Απόλλων Αναβύσσου – Αν. Αττική – 2004
*Δήμητρα/Απόλλων – Τρίκαλα – 2005
*Απόλλων Σόλνα – Σουηδία – 2009
*Απόλλων Ακρινής – Κοζάνη – 2010 (1957)
*Απόλλων Ξάνθης – Ξάνθη – 2014
*Απόλλων Δαφίων – Λέσβος – 2014 (1969)
*Απόλλων Δελφών – Φωκίδα – 2015 (1981)
*Απόλλων Αυλών – Κοζάνη

## Έντυπα
Ύλης αποκλειστικά με θέματα του συλλόγου, όλα δε έκδοσης στην Αθήνα:
: *(ι): ιδιοκτησία, (ε): έκδοση, (δ): διεύθυνση, (σ): διεύθυνση σύνταξης, (α): αρχισυνταξία*

* η χρησιμοποιούμενη πηγή δεν καταλογοποιεί οπαδικά φανζίν, φυλλάδια κλπ.

## Φίλαθλοι
### Σύνδεσμοι φιλάθλων
Οι *εν ενεργεία*:
*Blue Angels και ΘΥΡΑ 1 - μέχρι το 2006 που συγχωνεύθηκαν φτιάχνοντας την Αναγέννηση που αναφέρεται παρακάτω. 
*Basso Rango Ultras, από το 2015 - Το ενεργό οπαδικό κομμάτι της κερκίδας του Απόλλωνα.
*Σωματείο φιλάθλων ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟΛΛΩΝ - Αναγέννηση (από το 2005), επίσημη αναγνώριση από το Πρωτοδικείο Αθηνών ως Φιλαθλητικό και Πολιτιστικό Σωματείο «Αναγέννηση του Απόλλωνος Σμύρνης» το 2006. Στις 9 Μαρτίου 2006 δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Αυγή, σελ 13 η απόφαση για την αναγνώριση του σωματείου. 

Και οι αυτοί που *δεν λειτουργούν* πλέον:
*Όμιλος Φιλάθλων Απόλλωνος (ΟΦΑ), 1958 ως αναγνωρισμένο σωματείο από το  Πρωτοδικείο Αθηνών με την απόφαση υπ.αρ. 6562/58 (1958-1966)
*Σύνδεσμος Φιλάθλων Απόλλωνα στα Άνω Πατήσια (μέσα της δεκαετίας του ’60 ιδρύθηκε), με γραφεία στην λεωφόρο Ηρακλείου κοντά στο γήπεδο της Ριζούπολης, ο οποίος έφτασε να αριθμεί γύρω στα 200 μέλη και διαλύθηκε μετά την επιβολή της δικτατορίας 
*Σύνδεσμος Φιλάθλων Οπαδών Απόλλωνα (ΣΦΟΑ), με γραφεία στη συμβολή των οδών Πατησίων και Αγίου Μελετίου (κατά το τέλος της δικτατορίας ιδρύθηκε), ο οποίος και φέρεται να διαλύθηκε στις αρχές της δεκαετίας του ’80
*Σύλλογος Οπαδών του Απόλλωνος Αθηνών – Πατησίων και Καισαριανής (ιδρύθηκε 1968)
*Σύλλογος Φιλάθλων Απόλλωνος Αθηνών με γραφεία στον Πειραιά, στην οδό Ροδόπης 72 (ιδρύθηκε 1966)
*Σύνδεσμος Βύρωνος (ιδρύθηκε πιθανώς 1976)  
*Σύνδεσμος Πατησίων (ιδρύθηκε πιθανώς 1976)  
*Όμιλος Φιλάθλων Απόλλωνος Καισαριανής (ΟΦΑΚ), (1978-1981)
*Όμιλος Φιλάθλων Απόλλωνος Βύρωνος (ΟΦΑΒ), (ιδρύθηκε 1978) 
* «Θύρα 6», στην πλειοψηφία τους φοιτητές και μαθητές από τη γύρω περιοχή Ριζούπολης (ιδρύθηκε 1978 - επαυσε στα μέσα της δεκαετίας του 1980) 
*Όμιλος Φιλάθλων Απόλλωνα (1986), από μεγαλύτερα ηλικιακά άτομα, επίσημη μορφή ως σωματείο στις 18 Σεπτεμβρίου του 1986 με την απόφαση υπ.αριθμ, 1422/86 του Πρωτοδικείου Αθηνών.
*Σύνδεσμος Αθηναίων Φιλάθλων Απόλλωνος Σμύρνης (Σ.Α.Φ.Α.Σ), με γραφεία του συνδέσμου τα πρώτα χρόνια στην οδό Χαλκίδος, στα όρια Άνω Πατησίων – Χαλκηδόνας κοντά στο γήπεδο της Ριζούπολης (ιδρύθηκε 1993)
*«Blue Angels» (ιδρύθηκε 1993 - «Γαλάζιοι Άγγελοι») από το 1995 έως και τις αρχές της δεκαετίας του 2000, ειχαν εβδομαδιαία τηλεοπτική εκπομπή στο κανάλι «Τηλεάστυ». Εντάχθηκε στην «Αναγέννηση» το 2005 
*Ο «Σύνδεσμος Φιλάθλων Απόλλωνα Σμύρνης – Θύρα 1», από τη διάσπαση των «Blue Angels», και ελαβε επίσημη μορφή την άνοιξη του 1997. Μελη κυρίως νεαρά μέλη από τις γύρω περιοχές (Ριζούπολη, Γαλάτσι, Νέα Ιωνία), με επιρροές από τη «μνήμη» της «Θύρας 6». Γραφεία ήταν αρχικά στην περιοχή του Περισσού για να μεταστεγαστεί το 1999 στην οδό Πιτυούντος στην Ριζούπολη. Εντάχθηκε στην «Αναγέννηση» το 2005

### Γνωστοί φίλαθλοι
*Καλλιτέχνες:
:: Τόλης Βοσκόπουλος (1940-2021), τραγουδιστής
* Επιχειρηματίες: 
:: Σταμάτης Βελλής, εφοπλιστής
:: Παναγιώτης Μονεμβασιώτης, ιδιοκτήτης εταιρεία «Βενέτη», «Παγωτά Δωδώνη»
:: Γιώργος Καρατζαφέρης, συγγραφέας, πολιτικός, ιδιοκτήτης ΤηλεΑστυ 
:: Δημήτρης Γιαννακόπουλος, φαρμακοποιός, πατέρας Θανάση και Παύλου Γιαννακόπουλου της ΒΙΑΝΕΞ Α.Ε. 
:: Αλκιβιάδης Σεράφης, Μικρασιάτης (γεννήθηκε το 1884 στη Μάκρη) κροίσος, από πρόσφυγας μετανάστευσε σε ΗΠΑ και Μεξικό, εθνικός ευεργέτης 
*Δημοσιογράφοι:
:: Γιώργος Γεωργίου (1947-2023), αθλητικογράφος
:: Γιώργος Αρκουλής, δημοσιογράφος (στα *Νέα*) και συγγραφέας
:: Ερρίκος Βούλγαρης, αθλητικογράφος 
:: Δημήτρης Φωτεινόπουλος, αθλητικογράφος 
:: Σωκράτης Σολομωνίδης, Σμυρνιός εκδότης της σμυρναϊκής εφημερίδας Αμάλθεια
:: Ιωάννης Δαμβέργης, Σμυρνιός δημοσιογράφος, λογοτέχνης, εκ των ιδρυτών του συλλόγου
*Αθλητές:
:: Γιώργος Αφρουδάκης, αθλητής πόλο
:: Ζάχος Αφρουδάκης, αθλητής πόλο
:: Κώστας Πολίτης, αθλητής μπάσκετ, προπονητής 
:: Μιχάλης Μιχαλάκος, παλιός διεθνής ποδοσφαιριστής
:: Γιώργος Καμάρας (1929-2000), διεθνής ποδοσφαιριστής
:: Μπάμπης Τεννές, προπονητής ποδοσφαίρου 
:: Κώστας Δαμαλάς, Σμυρνιός διεθνής ποδοσφαιριστής του Απόλλωνα την περίοδο 1937-1952 (βάπτισε τον γιο του Απόλλωνα)
:: Νίκος Κουρκούνας, παλιός τερματοφύλακας και προπονητής του Απόλλωνα
:: Μάρκος Μαυρομάτης, παλιός ποδοσφαιριστής του Απόλλωνα 
:: Ηλίας Ράμμος, παλιός ποδοσφαιριστής του Απόλλωνα
:: Γιώργος Γάσπαρης, Σμυρνιός διεθνής ποδοσφαιριστής
:: Αριστείδης Καμάρας, διεθνής ποδοσφαιριστής και πρόεδρος του συλλόγου
:: Θεολόγος Αναστάσογλου, Σμυρνιός αθλητής στίβου, γυμναστής στις ΗΠΑ
:: Ματθαίος Δεσποτόπουλος, Σμυρνιός αθλητής στίβου
*Επιστήμονες:
:: Σωκράτης Σολομωνίδης, Σμυρνιός δικηγόρος, λογοτέχνης και μετέπειτα υπουργός και πρόεδρος του συλλόγου
:: Δημήτριος Μαρσέλλος, Σμυρνιός ιατρός, και μετέπειτα βουλευτής και πρόεδρος του συλλόγου
:: Απόστολος Ψαλτώφ, Σμυρνιός ιατρός, και εκ των ιδρυτών του συλλόγου
:: Γιώργος Αγγελάκης, Ηλεκτρολόγος μηχανικός και Ερευνητής της Κοινωνικής Ιστορίας του Αθλητισμού 
*Κληρικοί:
:: Χρυσόστομος Σμύρνης, μητροπολίτης Σμύρνης, Μικρασιάτης εθνομάρτυρας, εκ των ιδρυτών του συλλόγου
*Πολιτικοί:
:: Κώστας Κάππος, βουλευτής του ΚΚΕ από το 1974 μέχρι το 1989 
:: Αλέκος Παπαδόπουλος, πρώην υπουργός και βουλευτής του ΠΑΣΟΚ
:: Κώστας Αρβανίτης, ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ

## Τμήματα

Κατά χρονολογική σειρά τα τμήματα του συλλόγου που έχουν ιδρυθεί είναι:
**Σμύρνη**
*Εκδρομικό τμήμα (1891)
*Φιλολογικό τμήμα (1891)
*Φιλαρμονικό τμήμα (1893)
*Τμήμα κλασσικού αθλητισμού
*Ποδηλατικό τμήμα
*Τμήμα πυγμαχίας
*Τμήμα πάλης
*Αρση βαρών
*Τμήμα κωπηλασίς
*Τμήμα κολύμβησης
*Καλαθοσφαίριση (1921)
*Πεζοπορικό τμήμα
*Υδατοσφαίρισης (1908 - 1922)
*Ποδοσφαίρου (1910)

**Αθήνα**
*Υδατοσφαίρισης (2013 επανίδρυση)
*Τμήμα της Ελληνορωμαϊκής πάλης (1978 επανίδρυση)

## Τίτλοι
### Τμήμα ποδοσφαίρου
* 5 Πρωταθλήματα Σμύρνης: 1918, 1919, 1920, 1921, 1922
* 4 Πρωταθλήματα ΕΠΣ Αθηνών: 1924, 1938, 1948, 1958
* 5 Πρωταθλήματα Β΄ Κατηγορίας: 1970, 1973, 1975, 2013, 2017
* 1 Πρωτάθλημα Γ΄ Κατηγορίας: 2012
* 1 Πρωτάθλημα Δ΄ Κατηγορίας: 2010
* 1 Κύπελλο ΕΠΣ Αθηνών: 2010.

### Τμήμα Καλαθοσφαίρισης
* 2 Πρωταθλήματα Γ΄ Εθνικής 1991, 2016
* 1 Πρωτάθλημα Α΄ Ε.Σ.Κ.Α. 1998
* 2 Πρωταθλήματα Β΄ Ε.Σ.Κ.Α. 2011, 2013

### Τμήμα πυγμαχίας
* 1 Πρωτάθλημα Ελλάδας ανδρών: 1956.

### Τμήμα πόλο
* 1 Πρωτάθλημα Γ΄ Εθνικής: 2014
* 1 Πρωτάθλημα B΄ Εθνικής: 2015
* 1 Πρωτάθλημα Α2' Εθνικής: 2017
* 1 LEN Challenger Cup: 2022–23

### Τμήμα βόλεϊ ανδρών
* 1 Πρωτάθλημα ΕΣΠΑΑ: 2003
* 1 Πρωτάθλημα Γ΄ Εθνικής: 2006
* 1 Πρωτάθλημα Β΄ Εθνικής/ΕΣΠΑΑ: 2014

### Τμήμα στίβου
* 1 Αιολικοί αθλητικοί αγώνες: 1908

### Τμήμα βόλεϊ γυναικών
* 1 Πρωτάθλημα Β' Κατηγορίας ΕΣΠΑΑ: 2007, 2017

### Τμήμα ποδοβόλεϊ
* 1 Πρωτάθλημα Ελλάδας: 1996

## Δείτε επίσης
* Απολλώνιοι Αγώνες

## Παραπομπές


## Πηγές
* Γιώργος Η. Κουσουνέλος, *Λεξικό ελληνικού αθλητικού Τύπου 1894-2004 • Εφημερίδες, περιοδικά, έντυπα, βασικοί συνεργάτες*, Εκδόσεις Διόπτρα, Αθήνα 2004, ISBN 960-3642-57-6.
* «H επέλαση της ελαφράς ταξιαρχίας», Τάσος Παπαχρήστου, sentragoal.gr.
* Οι πρόεδροι του Ερασιτέχνη 1891-2011
* Σμύρνη στα χνάρια της Κωνσταντινούπολης; Ι. Μάνος
* Οπαδική κουλτούρα και διαχείριση της προσφυγικής μνήμης: η περίπτωση της κοινότητας οπαδών του Απόλλωνα Σμύρνης Αγγελάκης, Γεώργιος
* Η Ιστορία του Απόλλωνα Σμύρνης: Τα πρώτα Χρόνια 1891-1901 apollonistis.com

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 
* 

*
Κατηγορία:Ελληνικοί πολυαθλητικοί σύλλογοι
Κατηγορία:Αθλητικοί σύλλογοι Αθήνας
Κατηγορία:Ελληνικοί προσφυγικοί αθλητικοί σύλλογοι
Κατηγορία:Ιδρύσεις αθλητικών συλλόγων το 1891
Κατηγορία:Ελληνικοί σύλλογοι πετοσφαίρισης
Κατηγορία:Ελληνικοί σύλλογοι ποδηλασίας
Κατηγορία:Σωματεία Ε.Σ.Π.Α.Α.Α.