Σόρβοι (φυλή)

δεξιά|μικρογραφία| Χάρτης των σορβικών-λουσατικών φυλών μεταξύ 7ου και 11ου αιώνα, 1861
[μικρογραφία| Οι Σόρβοι και οι υπο-φυλές τους, Λουζίκοι, [Μιλτσένοι και Δαλεμίνκοι, που φαίνονται στη νοτιοδυτική γωνία της πρώιμης δυτικής σλαβικής φυλετικής περιοχής, 1869]]
Οι **Σόρβοι**, επίσης γνωστοί ως **Σέρβοι** ή **Λευκοί Σέρβοι** στη σερβική ιστοριογραφία, ήταν μια πρώιμη σλαβική φυλή που εγκαταστάθηκε μεταξύ της κοιλάδας Ζάαλε-Έλβα και του Λουσατιανού Νάισσε (στη σημερινή Σαξονία και Θουριγγία). Ήταν μέρος της ομάδας των Πρώιμων Σλάβων των Πολάβιων Σλάβων και Ουένδων. Τον 7ο αιώνα μ.Χ., η φυλή προσχώρησε στην Αυτοκρατορία του Σάμο και ορισμένοι Σόρβοι μετανάστευσαν από την πατρίδα τους (Λευκή Σερβία) στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η φυλή αναφέρεται τελευταία φορά στα τέλη του 10ου αιώνα, αλλά οι απόγονοί της εντοπίζονται μεταξύ των γερμανοποιημένων λαών της Σαξονίας, μεταξύ της σλαβικής εθνότητας των Σόρβων στη Λουσατία και μεταξύ των Σέρβων της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

## Ετυμολογία
Αναφέρονται μεταξύ του 6ου και 10ου αιώνα ως *Cervetiis* (*Servetiis*), *gentis (S)urbiorum*, *Suurbi*, *Sorabi*, *Soraborum*, *Sorabos*, *Surpe*, *Sorabici*, *Sorabiet*, *Sarbin*, *Swrbjn*, *Servians*, *Zribia*, και *Suurbelant*. Γενικά θεωρείται ότι το εθνώνυμό τους **Sŕbъ* (πληθ. **Sŕby*) προέρχεται από την πρωτοσλαβική γλώσσα με επονομαστική έννοια «οικογενειακή συγγένεια» και «συμμαχία», ενώ άλλοι υποστηρίζουν ότι προέρχεται από την ιρανοσαρματική γλώσσα.

## Ιστορία

### Προέλευση
αριστερά|μικρογραφία| Σορβική επαρχία του Δερβανού
Σύμφωνα με παλιά θεωρία, η σερβική φυλή που χαρακτηρίζεται από ομαδική κεραμική τύπου Ρύσσεν της Λειψίας έφτασε από τον Μέσο Δούναβη στις αρχές του 7ου αιώνα και εγκαταστάθηκε μεταξύ του ποταμού Ζάαλε και του Έλβα, αλλά μόλις από τον 10ο αιώνα και μετά το εθνώνυμό τους μεταφέρθηκε στους Λουζίκους, Μιλτσένους και άλλες φυλές, που υποτίθεται ότι υπήρχαν από τα τέλη του 5ου και τις αρχές του 6ου αιώνα. Θεωρείται επίσης ότι οι Σόρβοι εγκαταστάθηκαν και επηρέασαν περιοχές γύρω από το Μαγδεμβούργο, τη Χαβελάνδη, τη Θουριγγία και τη βορειοανατολική Βαυαρία και μαζί τους μετανάστευσαν Κροάτες και Βούλγαροι από το Μέσο Δούναβη, διαφεύγοντας από την πίεση των Παννονικών Αβάρων. Ωστόσο, από τη δεκαετία του '80, η θεωρία σχετικά με τα κύματα αρκετών αρχαιολογικών πολιτισμών, που μεταφέρονται από διακριτές εθνοτικές ομάδες, είναι ξεπερασμένη και απορρίπτεται από αρχαιολόγους, ιστορικούς και άλλους μελετητές, επειδή βρέθηκε εντελώς αβάσιμη και βασίζεται σε λάθος δεδομένα και χρονολογίες μεταξύ άλλων. Κεραμική παρόμοιας ποιότητας στην υπόλοιπη Πολαβία εμφανίζεται μόνο από το δεύτερο μισό του 8ου αιώνα. Η δενδροχρονολόγηση έδειξε επίσης ότι το ξύλινο οικοδομικό υλικό ήταν από τα τέλη του 8ου έως τις αρχές του 10ου αιώνα, ενώ το υλικό του 6ου και 7ου αιώνα είναι σχεδόν ανύπαρκτο. Αυτό αμφισβητεί επίσης την ακρίβεια των ιστορικών πηγών και την ερμηνεία τους. 

Τα αρχαιολογικά δεδομένα και οι ιστορικές πηγές υποδεικνύουν την πρώιμη σλαβική μετανάστευση κατά μήκος των Καρπαθίων και των Άλπεων από τα τέλη του 6ου αιώνα με υλικό τύπου Korchak   και «οι Σέρβοι, πιθανότατα, ήταν ήδη φορείς κεραμικής τύπου Πράγας-Κόρτσακ» . Κρίθηκε «αβάσιμη» η ιδέα ότι οι Λουζίκοι και Μιλτσένοι δεν ανήκαν εθνοτικά στην ίδια ομάδα με τους Σόρβους, που ζούσαν δυτικά του ποταμού Έλβα και υιοθέτησαν το σορβικό εθνώνυμο από τον 10ο-11ο αιώνα. 

Σύμφωνα με ορισμένους ερευνητές, τα αρχαιολογικά δεδομένα δεν μπορούν να επιβεβαιώσουν τη θέση για μια ενιαία πρωτογλωσσική ομάδα, αλλά υποστηρίζουν τον ισχυρισμό για δύο χωριστές εθνοπολιτισμικές ομάδες με διαφορετικές καταβολές των οποίων οι αντίστοιχες περιοχές αντιστοιχούν σε κεραμικά τύπου Τορνόβ (κάτω Σορβική γλώσσα ) και κεραμική τύπου Λειψίας (άνω σορβική γλώσσα). Τα άνω σορβικά είναι περισσότερο παρόμοια με τα τσεχικά, τα σλοβακικά και τα ουκρανικά, ενώ τα κάτω σορβικά με τις λεχιτικές διαλέκτους. Ωστόσο, η γλωσσική έρευνα βλέπει μια σύνδεση μεταξύ των σορβικών γλωσσών (συγκεκριμένα της άνω σορβικής γλώσσας) και των νοτιοσλαβικών γλωσσών, ιδιαίτερα του ύστερου κοινού σλαβικού ρηματικού επιθήματος * *-nū-* > *-nq-* // *-ny-* > *-ni-,* που υπάρχει επίσης σε πολαβιανές γλώσσες, σιλεσιανές και δυτικές νοτιοσλαβικές γλώσσες. (οι περισσότερες από τις σλοβενικές διαλέκτους και το δυτικό τμήμα των σερβο-κροατικών διαλέκτων), που θα μπορούσαν να υποδηλώνουν μετανάστευση προς τα βόρεια από τον νότο ή να υποδεικνύουν μια ενιαία κοινή περιοχή της σλαβικής προμεταναστευτικής περιόδου. Ωστόσο, θα μπορούσε να είναι επίσης μια *in situ* ανάπτυξη και αναλογίες, που δεν σχετίζονται με ιστορικές μεταναστεύσεις. 

Θεωρείται ότι η αρχαία πατρίδα των Σόρβων πιθανότατα βρισκόταν κοντά σε άλλους Σλάβους κάπου στη Νοτιοανατολική Πολωνία και τη Δυτική Ουκρανία, από όπου μετανάστευσαν δυτικά κατά μήκος των Καρπαθίων στη Σιλεσία, τη Βοημία και τελικά τη Σαξονία. Η εμφάνιση των Σλάβων στην Πολαβία συνήθως ερμηνεύεται ως μετανάστευση με ή χωρίς επιρροή των Αβάρων (είτε ανεξάρτητη άφιξη με ή χωρίς πίεση των Αβάρων, είτε κατόπιν απόφασης των Αβάρων ως αντιφράγκων συνοριοφυλάκων, είτε υπό την αιγίδα των Φράγκων ως αντι-Αβάρων συνοριοφυλάκων στη Θουριγγία). Ωστόσο, καθώς οι Σόρβοι πιθανώς ήταν παρόντες γύρω από τη Βοημία ήδη από τα μέσα του 6ου αιώνα, αποκλείει τη σχέση τους με τις δύο πρώτες φραγκοαβαρικές συγκρούσεις (562, 566) και τους Αβάρους γενικά, και υποστηρίζει την πρωτοβουλία των Φράγκων. 

Η αρχική περιοχή οικισμού της φυλής των Σορβών ήταν μεταξύ των κοιλάδων των ποταμών Ζάαλε και Έλβα και των Ορέων Όρε, που πιθανώς επεκτείνονταν στον Κάτω Χάβελ στα βόρεια και από το Ιλμ και τον Ζάαλε στα νοτιοδυτικά στη Θουριγγία μέχρι τον ποταμό Γκέρα και την πόλη της Ερφούρτης. Με βάση ιστορικά και αρχαιολογικά στοιχεία, πιθανότατα έφτασαν εκεί από τη βόρεια (-δυτική) Βοημία ως μέρος της ίδιας εθνοπολιτιστικής περιοχής μαζί με φυλές της Βοημίας. Η περιοχή των Λευκών Σέρβων στην κοιλάδα Ζάαλε-Έλβα είχε επίπεδους τάφους με αποτέφρωση σε τεφροδόχους, ενώ η περιοχή της Άνω Λουσατίας και εν μέρει της Κάτω Λουσατίας είχε επίσης ταφές αποτέφρωσης κουργκάν, που ήταν πιο συνηθισμένο στη γειτονική περιοχή της Βορειοανατολικής Βοημίας και της Κάτω Σιλεσίας (κατοικείται από τους Λευκούς Κροάτες και πολωνικές φυλές), ένδειξη ζώνης λεχιτικής-κροατικής επαφής στο ανατολικό τμήμα της Σαξονίας.

Συχνά θεωρείται ότι η παλαιότερη αναφορά των Σορβών είναι από τον 6ο αιώνα ή νωρίτερα από τον Βίμπιους Σεκουέστερ, ο οποίος κατέγραψε *τους Cervetiis* (*Servetiis),* που ζούσαν στο άλλο μέρος του ποταμού Έλβα, που τους χώριζε από τους Σουάβους (*Albis Germaniae Suevos a Cerveciis dividiit)* .

Σύμφωνα με μια θεωρία, οι αρχικοί Σέρβοι δεν ήταν σλαβικής καταγωγής και μια τέτοια πρώιμη αναφορά σχετίζεται με πιθανή μετανάστευση προς τα δυτικά μιας σαρματικής φυλής Σίρβων με τους Ούννους, που αργότερα ως ελίτ υπέταξαν τον σλαβικό πληθυσμό δίνοντάς του το όνομά τους και ότι αυτοί που παρέμειναν στην περιοχή του Καυκάσου αναφέρθηκαν από τον Κωνσταντίνο Ζ' στο έργο *[[Περί βασιλείου τάξεως|Περί Βασιλείου τάξεως]]* ως *Σαρβάνοι* (Σέρβοι) και *Κρεβατάδες* (Κροάτες). Αυτή η σερβική περιοχή στην Πολαβία βρισκόταν κάπου μεταξύ του Μαγδεμβούργου και της Λουσατίας και αργότερα αναφέρθηκε από τους Οθωνίδες ως *Ciervisti*, *Zerbisti* και *Kirvisti*.

### 7ος αιώνας
Σύμφωνα με το *[[Χρονικό του Φρέντεγκαρ]]*, οι *Σούρβοι* ζούσαν στην κοιλάδα Ζάαλε-Έλβα έχοντας εγκατασταθεί στο τμήμα της Θουριγγίας της Φραγκίας τουλάχιστον από το δεύτερο μισό του 6ου αιώνα και ήταν υποτελείς της δυναστείας των Μεροβίγγειων. Η γραμμή Ζάαλε-Έλβα σήμανε το κατά προσέγγιση όριο της σλαβικής μετανάστευσης προς τα δυτικά. Περιγράφεται ότι από πολύ παλιά ήταν «προσκολλημένοι» ή «ανήκαν» στο φραγκικό βασίλειο, κάτι που θα ήταν δυνατό το αργότερο στο μεσοδιάστημα του Θευδεβέρτου Β' της Αυστρασίας (595–612), πιθανώς βοηθώντας τους Φράγκους στην κατάκτηση της Θουριγγίας και αργότερα συμπαραστεκόμενοι στον Θευδεβέρτο Β' κατά τη διάρκεια της πριγκιπικής εξέγερσης του Θευδέριχου Β'.

Ο Φρέντεγκαρ αφηγείται ότι υπό την ηγεσία του (δούκα) Δερβανού (*Dervanus dux gente Surbiorum que ex genere Sclavinorum*), εντάχθηκαν στη σλαβική φυλετική ένωση του Σάμο, μετά την αποφασιστική νίκη του Σάμο εναντίον του Φράγκου βασιλιά Δαγοβέρτου Α' το 631. Στη συνέχεια, αυτές οι σλαβικές φυλές έκαναν συνεχώς επιδρομές στη Θουριγγία. Η μοίρα των φυλών κατά τη διάρκεια και ο θάνατος του Σάμο και η διάλυση της ένωσης το 658 είναι απροσδιόριστη, αλλά θεωρείται ότι στη συνέχεια επέστρεψαν στη φραγκική υποτέλεια  υπό τον ημιανεξάρτητο Ραδούλφο της Θουριγγίας (632–642) μέχρι περίπου το 700 μ.Χ. 

#### Μετανάστευση στη Νοτιοανατολική Ευρώπη
αριστερά|μικρογραφία| Σλαβικές και σερβικές μεταναστεύσεις στα Βαλκάνια.
Σύμφωνα με την πηγή του 10ου αιώνα *[[Προς τον ίδιον υιόν Ρωμανόν]]* του Βυζαντινού αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Ζ', που γράφει για τους Σέρβους και τα εδάφη τους στα οποία κατοικούσαν προηγουμένως, ζούσαν «από την αρχή» στην περιοχή που ονομάζονταν *Μποΐκι* (Βοημία · ένα λάθος του Κωνσταντίνου Ζ' που θα έπρεπε να εννοηθεί ως «κοντά» αντί για «σε» ), γείτονα της Φραγκίας, και όταν δύο αδέρφια διαδέχτηκαν τον πατέρας τους, ο ένας μετανάστευσε με το ήμισυ του πληθυσμού από τη Λευκή Σερβία στα Βαλκάνια κατά τη διάρκεια της κυριαρχίας του Ανατολικού Ρωμαίου Αυτοκράτορα Ηράκλειου (610–641) στο πρώτο μισό του 7ου αιώνα. Σύμφωνα με ορισμένους μελετητές, ο Λευκός Σέρβος Άγνωστος Άρχων που τους οδήγησε στα Βαλκάνια ήταν πιθανότατα γιος, αδελφός ή άλλος συγγενής του Δερβανού.

Αυτή η αφήγηση σχετίζεται με τον Φρέντεγκαρ για τη Σάμο, καθώς η εξέγερση στα Βαλκάνια κατά των Αβάρων μετά την Πολιορκία της Κωνσταντινούπολης (626) συμπίπτει με την περίοδο του Ηρακλείου, όταν και η Βυζαντινή Αυτοκρατορία βρισκόταν σε κρίση και πιθανότατα χρησιμοποίησε τους Σλάβους εναντίον των Αβάρων στα δυτικά σύνορα της Αυτοκρατορίας. Οι Σέρβοι και οι Κροάτες θα μπορούσαν να έρθουν σε επαφή με τον Ηράκλειο εκείνη την εποχή και ο Ηράκλειος γνώριζε για εκείνες τις μακρινές χώρες, επειδή ο Ηράκλειος έκανε συνθήκη το 629 με τον βασιλιά των Φράγκων Δαγοβέρτο Α' κατά των Αβάρων. Ο Φράνσις ραγκίσκος Ντβόρνικ θεώρησε ότι η σερβική μετανάστευση προκλήθηκε από την πίεση των Φράγκων και την κατάκτηση της Θουριγγίας και τη βυζαντινή συμμαχία κατά των Αβάρων . Μπορούν να θεωρηθούν ως «τυπικοί φοιδεράτοι της αυτοκρατορίας». Η μετανάστευση πιθανώς μείωσε προσωρινά τη σερβική και σλαβική δύναμη στην Πολαβία.

Οι Σέρβοι που μετανάστευσαν στη Νοτιοανατολική Ευρώπη έφτασαν ως στρατιωτική και κυρίαρχη ελίτ, που δεν μπορούσε να επηρεάσει τη «φυλετική και γλωσσική εξέλιξη» άλλων Νότιων Σλάβων και ντόπιων, επιβάλλοντας μόνο το όνομά τους με παρόμοιο τρόπο όπως οι Πρωτοβούλγαροι με τους Βούλγαρους. Ο Ντβόρνικ υποστήριξε επιπλέον ότι βοήθησαν τους Κροάτες να πολεμήσουν τους Αβάρους. Πρόσφατοι μελετητές θεωρούν επίσης ότι έφτασαν ως μια μικρή στρατιωτική ελίτ, που κατάφερε να οργανώσει άλλους ήδη εγκατεστημένους και πολυπληθέστερους Σλάβους, αλλά ότι οι Σέρβοι δεν πολέμησαν τους Αβάρους, καθώς δεν υπάρχουν στοιχεία και αναφορά γι' αυτό στις ιστορικές πηγές.

### 8ος αιώνας
Το 782, οι Σόρβοι, που κατοικούσαν στην περιοχή μεταξύ του Έλβα και του Ζάαλε, λεηλάτησαν τη Θουριγγία και τη Σαξονία. Ο Καρλομάγνος έστειλε τους Αντάλγκις, Βόραντ και Γκέιλο στη Σαξονία, με στόχο να επιτεθούν στους Σόρβους, ωστόσο συναντήθηκαν με επαναστάτες Σάξονες, που τους κατέστρεψαν. 

Το 789, ο Καρλομάγνος ξεκίνησε μια εκστρατεία κατά των Βελετών. Αφού έφτασε στον Έλβα, προχώρησε παραπέρα και με επιτυχία «υπέταξε τους Σλάβους». Ο στρατός του περιελάμβανε επίσης τους Σόρβους και Οβοτρίτες με επικεφαλής τον αρχηγό Βιτζάν. Ο στρατός έφτασε στον Ντράγκοβιτ των Βελετών, ο οποίος παραδόθηκε, ακολουθούμενος από άλλους Σλάβους, που υποτάχθηκαν στον Καρλομάγνο. 

### 9ος αιώνας
μικρογραφία| Χάρτης της Σορβικής Μοίρας, 1918
Ο Κάρολος ο Νεότερος ξεκίνησε μια εκστρατεία κατά των Σλάβων στη Βοημία το 805, σκοτώνοντας *τον δούκα* τους, τον Λέχο, και στη συνέχεια διέσχισε τον Ζάαλε με τον στρατό του και σκότωσε *τον Ρεξ* (βασιλιά) Μελίτο (ή «Μιλιδούχο») των *Σοράβιων* ή *Σιούρβων,* που «ζουν στον ποταμό Έλβα» το 806 . Η περιοχή ερημώθηκε και οι άλλοι Σλάβοι οπλαρχηγοί υποτάχθηκαν και έδωσαν ομήρους . Οι Φράγκοι έχτισαν δύο κάστρα, ένα σε κάθε ποτάμι. Δέκα χρόνια αργότερα, το 816 οι Σόρβοι επαναστάτησαν, αλλά η ανυπακοή τους κατεστάλη μετά την εκστρατεία των Σαξόνων και των Ανατολικών Φράγκων, που κατέκτησαν τις πόλεις τους και ανανέωσαν τους όρκους υποταγής τους. Το 822, οι Σόρβοι έστειλαν μια πρεσβεία με δώρα μαζί με άλλους Σλάβους στη γενική συνέλευση του Λουδοβίκου του Ευσεβούς στη Φρανκφούρτη.

Τον Μάιο του 826, σε μια συνάντηση στο Ινγκελχάιμ, ο Κέντραγκ των Οβοτριτών και ο Τούνγκλο των Σορβών κατηγορήθηκαν και διατάχθηκαν να εμφανιστούν τον Οκτώβριο. Ο Τούνγκλο παρέδωσε τον γιο του ως όμηρο για να του επιτραπεί να επιστρέψει στην πατρίδα. Οι Φράγκοι, κάποτε πριν από τη δεκαετία του 830, καθιέρωσαν τη Σορβική Μοίρα, που περιλάμβανε την ανατολική Θουριγγία, στην ανατολικότερη Ανατολική Φραγκία.

Το 839, οι Σάξονες πολέμησαν «τους Σοράβους, που ονομάζονταν *Colodici*» και κέρδισαν τη μάχη, καταφέρνοντας να σκοτώσουν τον βασιλιά τους. Οι Σόρβοι αναγκάστηκαν να πληρώσουν φόρους και έχασαν εδάφη στους Φράγκους. Η σορβική φυλή των Colodici αναφέρθηκε επιπλέον το 973 (*Coledizi pagus*, *Cholidici* ), το 975 (*Colidiki*) και το 1015 (*Colidici locus)*.

Σύμφωνα με τα *[[Annales Fuldenses]]*, το 849 ο Θαχούλφος, δούκας της Θουριγγίας, είχε επίσης τον τίτλο του *δούκα της Σορβικής Μοίρας*. Το 851, οι Σόρβοι επιτέθηκαν στα σύνορα των Φράγκων προκαλώντας την εισβολή του Λουδοβίκου του Γερμανικού, που «τους καταπίεσε σκληρά». Τον Αύγουστο του 856 οι Σόρβοι *δούκες* ενώθηκαν με τον στρατό του βασιλιά Λουδοβίκου στην επιτυχημένη επίθεσή του στο Δουκάτο της Βοημίας. Το 857, ο αδελφός του Σλάβιταχ, γιος του επαναστατημένου Βίζτραχ, δούκα των Βοημών, βρήκε καταφύγιο στην αυλή του Τσέστιμπορ των Σορβών πριν γίνει νέος δούκας των Βοημών από τους Φράγκους. Για το καλοκαίρι του 858, ο Θαχούλφος διατάχθηκε να επιτεθεί στους Σόρβους ως ένας από τους τρεις στρατούς, που ασχολούνταν με διαφορετικά σλαβικά σύνορα. Δεν είναι σαφές εάν μέχρι τότε, ή αργότερα μέσα στη χρονιά, οι Σόρβοι σκότωσαν τον δούκα τους, Τσέστιμπορ. Το 869, οι Σόρβοι (ως φυλή, όχι συνομοσπονδία ) και οι Σιούσλοι (άλλη σορβική φυλή) «ενώθηκαν με τους Βοημούς και τους άλλους λαούς της περιοχής και διέσχισαν τα παλιά σύνορα της Θουριγγίας: ερήμωσαν πολλά μέρη και σκότωσαν μερικούς που συγκεντρώθηκαν βιαστικά για να τους επιτεθούν». Τον Αύγουστο του ίδιου έτους, πολλοί Σόρβοι και Βοημοί μισθοφόροι, που στρατολογήθηκαν από τους Σόρβους, σκοτώθηκαν και αναγκάστηκαν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους ή να παραδοθούν από τις δυνάμεις του Λουδοβίκου του Νεότερου, της Θουριγγίας και των Σαξόνων. Μετά τον θάνατο του Θαχούλφου τον Αύγουστο του 873, Σόρβοι και Σιούσλοι επαναστάτησαν και πάλι, αλλά ο Λιουτβέρτος, αρχιεπίσκοπος της Μαγεντίας, και ο νέος Σόρβος Δούκας Ραδούλφος Β' της Θουριγγίας τον Ιανουάριο του 874 «λεηλατώντας και καίγοντας συνέτριψαν την αυθάδειά τους χωρίς μάχη και τους έθεσαν στην πρότερη δουλοπρέπειά τους». Μετά τις επιδρομές των Βίκινγκς στη Ρηνανία κατά των Σάξονων το 880, κοινές δυνάμεις των Σορβών, των Δαλεμινζίων, των Βοημών και άλλων γειτονικών φυλών επιτέθηκαν στους Σλάβους γύρω από τον ποταμό Ζάαλε «πιστούς στους Θουριγγίους με λεηλασίες και πυρκαγιές. Ο κόμης Πόπο, δούκας της Σορβικής Μοίρας, έβαλλε εναντίον τους με τους Θουριγγίους και με τη βοήθεια του Θεού τους νίκησε και τίποτα από αυτούς δεν έμεινε πίσω». Οι Σόρβοι στη Σαξονία πιθανότατα ήταν οι Σλάβοι που απέκρουσαν και σκότωσαν με επιτυχία τον Άρνο, επίσκοπο του Βίρτσμπουργκ, το 892.

Θεωρείται ότι κάπου στο δεύτερο μισό του 9ου αιώνα, ο Σβάτοπλουκ Α΄ της Μοραβίας (871–894) μπορεί να ενσωμάτωσε τους Σόρβους στη Μεγάλη Μοραβία ή να διέδωσε τη μοραβική επιρροή στην περιοχή, επειδή *τα Annales Fuldenses* αναφέρουν έναν όρκο πίστης με δώρα από Σόρβους στο Σαλτς και στη συνέχεια από Βοημούς στο Ρέγκενσμπουργκ στον βασιλιά Αρνούλφο το 895/897 (με τους Βοημούς να αποκαλούν τους Μοραβούς «εχθρούς» και «καταπιεστές»), ενώ ο Θίτμαρ του Μέρσεμπουργκ στο *Χρονικό* του, μιλώντας για τη Θουριγγία, έγραψε ότι «κατά τη βασιλεία του Δούκα Σβατόπλουκ μας κυβερνούσαν Βοημοί πρίγκιπες. Οι πρόγονοί μας του πλήρωναν ετήσιο φόρο και είχε επισκόπους στη χώρα του, που τότε ονομαζόταν Μαριερούν [Μοραβία]».

Ο Βαυαρός Γεωγράφος των μέσων του 9ου αιώνα ανέφερε ότι οι *Σούρβοι* είχαν 50 ''κιβιτάτες'' (*Iuxta illos est regio, que vocatur Surbi, in qua regione plures sunt, que habent civitates L* ). Ο Αλφρέδος ο Μέγας στη *Γεωγραφία της Ευρώπης* (888–893) βασιζόμενος στον Ορόσιο, κατέγραψε ότι «*βόρεια των Δαλαμενσιανών βρίσκονται οι* *Σούρποι/Σέρβοι*».

### 10ος αιώνας
Οι Άραβες ιστορικοί και γεωγράφοι Αλ-Μασούντι και Αλ-Μπάκρι (10ος και 11ος αιώνας) γράφοντας για τους Σακάλιμπα ανέφεραν τους *Σαρμπίν* ή *Σερνίν,* που ζούσαν ανάμεσα στους Γερμανούς και τους Μοραβούς, έναν «σλαβικό λαό που ήταν πολύ τρομερός για λόγους που θα χρειαζόταν πολύς χρόνος για να εξηγηθούν και των οποίων οι πράξεις θα χρειάζονταν πολύ λεπτομερή περιγραφή. Δεν έχουν συγκεκριμένη θρησκευτική σύνδεση». Αυτοί, όπως και άλλοι Σλάβοι, «έχουν το έθιμο να καίγονται ζωντανοί όταν πεθαίνει ένας βασιλιάς ή αρχηγός. Θυσιάζουν επίσης τα άλογά του». Στο εβραϊκό βιβλίο *[[Ιώσηπον]]* (10ος αιώνας) αναφέρονται τέσσερις σλαβικές εθνικές ονομασίες από τη Βενετία μέχρι τη Σαξονία: *Mwr.wh* (Μοραβοί), *Krw.tj* (Κροάτες), *Swrbjn* (Σόρβοι), *Lwcnj* (Λουτσάνοι ή Λουσατοί).

Ο Ερρίκος ο Ορνιθοθήρας είχε υποτάξει τους Στοδορανούς το 928 και τον επόμενο χρόνο επέβαλε κυριαρχία στους Οβοτρίτες και τους Βελετιανούς και ενίσχυσε την κυριαρχία στους Σόρβους και τον Γλοματιανούς. Μεταξύ 932 και 963 οι Σόρβοι έχασαν την ανεξαρτησία τους, πιεσμένοι από τον Γέρωνα, και έγιναν μέρος της Μαρκίας του Γέρωνα. Από τη δεκαετία του 940 χτίστηκαν οχυρώσεις στην επικράτεια των Σόρβων και το Μαργράβατο του Μάισεν και η Μαρκία της Λουζατίας ιδρύθηκαν το 965 παραμένοντας μέρος της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, με τον Όθωνα Α΄ να ιδρύει πολλές σλαβικές επισκοπές (συμπεριλαμβανομένης της Επισκοπής του Μέρζεμπουργκ). Ο επίσκοπος Μπόσο του Αγίου Έμεραμ (πέθανε το 970), σλαβόφωνος, είχε σημαντική επιτυχία στον εκχριστιανισμό των Σόρβων. Αν και μέχρι το 994 ορισμένοι σλαβικοί λαοί κατάφεραν να αποκτήσουν ανεξαρτησία, μόνο οι Σόρβοι παρέμειναν υπό σαξονικό έλεγχο. 

### Συνέπειες

Ο Κοσμάς της Πράγας στο *[[Chronica Boemorum]]* του 12ου αιώνα, μιλώντας για τη μυθική ιστορία των Τσέχων, αναφέρει έναν *Ντουρίνγκο* του *γένους Σρίμπια* και *σελέστους Ζρίμπιν*. Το χρονικό, που ασχολείται με πραγματικά ιστορικά γεγονότα, αναφέρει γη της Σερβίας (*Zribiam* 1040, 1087, 1088, 1095, 1109 και *Sribiae* 1113), κυρίως σε σχέση με τη διέλευση από Σάξονες για να επιτεθούν στη Βοημία ή σε σχέση με την επίθεση σε τοπικά κάστρα από τη Βοημία, από όπου μετακινήθηκαν τοπικοί πρίγκιπες στην Πολωνία και πίσω ή ως γη όπου εξορίζονταν άνθρωποι από τη Βοημία. Σε ένα βασιλικό διάταγμα του 1140, οι περιοχές ανατολικά του ποταμού Ζάαλε αναφέρονταν ως *Ζούρμπα*.

Έκτοτε, οι σορβικές φυλές εξαφανίστηκαν ως επί το πλείστον από την πολιτική σκηνή. Από τον 11ο έως τον 15ο αιώνα,αναπτύχθηκε η γεωργία ανατολικά του ποταμού Έλβα και εντάθηκε ο αποικισμός από Φράγκους, Φλαμανδούς και Σάξονες αποίκους. Στους Σλάβους επιτρεπόταν να ζουν κυρίως στην περιφέρεια των πόλεων και η στρατιωτικο-διοικητική, καθώς και η θρησκευτική εξουσία, βρισκόταν στα χέρια των Γερμανών. Παρά τη μακρά διαδικασία γερμανοποίησης, μέρος των Σλάβων που ζούσαν στη Λουσατία διατήρησε την ταυτότητα και τη γλώσσα του μέχρι σήμερα και στις αρχές του 20ού αιώνα ζούσαν εκεί περίπου 150 χιλιάδες Λουσατιανοί Σόρβοι. 

## Οργάνωση
Η τοπική κοινωνία των Λευκών Σέρβων είχε χαρακτήρα φυλής, γεγονός που υποδηλώνει την αρχή του σχηματισμού του κράτους. Οι σορβικές «κιβιτάτες» ισοδυναμούν με απλές φυλές, οι συγκεκριμένες φυλετικές περιοχές αντιστοιχούν σε σύνθετες φυλές. Ο υψηλός βασιλιάς («rex superérbus») είχε μόνο ηγεμονική εξουσία επί των επικεφαλής των φυλετικών περιοχών («ceteri reges»). Αργότερα, τον 9ο και στις αρχές του 10ου αιώνα, η πολιτική ενότητα της περιοχής των Σόρβων χάθηκε, παρά έναν πιθανώς πιο ιεραρχικό τρόπο διακυβέρνησης στο πριγκιπάτο του Τσίμισλαβ των Κολοντίτσι (δεκαετία του 830). Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι το «καστέλα» των Κολοντίτσι χρησίμευε ως τόπος κατοικίας των μελών του σώματος («witsessen») του υψηλού πρίγκιπα, παρέχοντας τη δυνατότητα ελέγχου των γειτονικών φυλών. Ένα τέτοιο σύστημα πιθανώς θα μπορούσε να διατηρηθεί μέχρι την εποχή του Τσέστιμπορ». Οι αγρότες ονομάζονταν *σμέρντι*, ενώ δύο άλλες τάξεις ήταν *οι βιτάζ/βιτιέζι* και οι Ζουπάνοι.

## Παραπομπές

## Πηγές

; Πρωτογενείς πηγές

* *[[Χρονικό του Φρεντέγκαρ]]*, 642
* *[[Βασιλικά Φραγκικά Χρονικά]]*, 829
** 
* *[[Βαυαρός Γεωγράφος]]*, μέσα 9ου αιώνα
* *[[Χρονικά της Φούλντα]]*, 901
** 
* 

; Δευτερογενείς πηγές

* 
* 
* 
* 
* Sebastian Brather (2001; 2nd ed. 2008). *[https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/9783110209952/html Archäologie der westlichen Slawen: Siedlung, Wirtschaft und Gesellschaft im früh- und hochmittelalterlichen Ostmitteleuropa]*. Walter de Gruyter. 
* 
* S. Brather (2011). "". *History Compass*, 9(6), pp.&nbsp;454–473
* S. Brather (2020). "". *Interrogating the “Germanic”*, De Gruyter, pp.&nbsp;211–224, 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
Κατηγορία:Σλαβικές πληθυσμιακές ομάδες
Κατηγορία:Ιστορία της Σαξονίας
Κατηγορία:Λεχίτες
Κατηγορία:Δυτικές σλαβικές φυλές