Γ.Α.Σ. Ιωνικός Αστήρ Σωκίων (Θηβών)

Ο **Γυμναστικός Αθλητικός Όμιλος Ιωνικός Αστήρ**, γνωστός και ως *Ιωνικός Αστέρας Θήβας*, είναι αθλητικός σύλλογος με έδρα τη Θήβα. Ιδρύθηκε το 1908 στη Μικρά Ασία, στο προάστιο της Σμύρνης, Σώκιακαι αποτελεί έναν από τους αρχαιότερους ελληνικούς αθλητικούς συλλόγους. 

Μετά την Καταστροφή του 1922 και τον ξεριζωμό των Ελλήνων επαναδραστηριοποιήθηκε το 1926 με έδρα πλέον τον προσφυγικό συνοικισμό στη Θήβα, αποτελώντας και τον πρώτο αθλητικό σύλλογο της πόλης. Χρώματα από το 1908 είναι άσπρο και μαύρο και έμβλημα το αστέρι και δεν έχουν αλλάξει έκτοτε. Ο Ιωνικός Αστέρας μαζί με τον Απόλλωνα, τον Πανιώνιο και τον Πέλοπα Μελαντίας, είναι από τους μόνους ελληνικούς συλλόγους που ιδρύθηκαν σε μικρασιατικό έδαφος και επιβίωσαν και στην Ελλάδα μετά την Μικρασιατική Καταστροφή του 1922. Τα πρώτα χρόνια στην Μικρά Ασία διέθετε και τμήμα στίβου, συμμετέχοντας στους ιστορικούς Πανιώνιους Αγώνες.

## Ιστορία
### 1908-1922: Τα χρόνια στη Μικρά Ασία
Πρώτος πρόεδρος του Αστέρος ήταν ο Μάρκοβιτς το 1908, έτος που ξεκίνησε και το εθνικιστικό Κίνημα των Νεοτούρκων, πολέμιο των μη τουρκικών πληθυσμών. Επιλέχθηκε το επίθετο *Ιωνικός* για να καταδείξει την αρχέγονη προέλευση της ελληνικής κοινότητας των Σωκίων από την Ιωνία, που άνηκε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ο πληθυσμός των Σωκίων (αρχαίο όνομα Ἄναια) ήταν περίπου 15.000 εκ των οποίων οι Ελληνες ήταν 8.500, ενώ η επαρχία Ανέων είχε πληθυσμό 52.000, εκ των οποίων 40.000 ήταν Έλληνες, και 12.000 ήταν Τούρκοι. Εκείνη την περίοδο βρίσκονταν σε άνθηση οι προσκοπικοί σύλλογοι της Μικράς Ασίας και πολλοί πρόσκοποι στα Σώκια έγιναν μέλη του Ιωνικού Αστέρα.

Ο σύλλογος διέθετε ανοιχτό Γυμναστήριο στα Σώκια και αγωνίστηκε στους Πανιώνιους Αγώνες το 1909 στο Στάδιο του Παραδείσου. Την ίδια χρονιά άρχισε και το ποδοσφαιρικό πρωτάθλημα Σμύρνης από τον ΣΕΓΑΣ (γνωστός τότε ως *ΣΕΑΓΣ*). Οι ελληνικοί αθλητικοί-καλλιτεχνικοί σύλλογοι που υπήρχαν το 1908 στην Ιωνία ήταν: Πέλοψ Μελαντίας, Θησέας και Ερμής Βουρνόβα, Πανιώνιος και Απόλλων. Επίσης υπήρχαν οι Αιολικός Κυδωνιών (1906), ΓΣ Σίπυλος Μαγνησίας (1907) και ΓΣ Κόροιβος Αδραμυτίου (1907) .

Το 1919 οι Νεότουρκοι του Αντνάν Μεντερές οργάνωσαν την 
σφαγή στο Αϊδίνιο με αποτέλεσμα πολλοί πρόσκοποι του συλλόγου να βρουν μαρτυρικό θάνατο. Στα Σώκια του νομού Σμύρνης κατά την περίοδο 1919-22 που βρισκόταν υπό ιταλική διοίκηση, εξαφανίστηκαν 78 πρόσκοποι που μαζί με προκρίτους της περιοχής είχαν φυλακίσει αναίτια οι Τούρκοι επί μήνες. Παρά τις παρακλήσεις των γονέων τους, οι Ιταλοί δεν ενδιαφέρθηκαν για την τύχη τους.

Η ιστορία του Αϊδινίου επαναλήφθηκε τρία χρόνια μετά, στην Κάτω Παναγιά και στα Σώκια με τον Ιωνικό Αστέρα να χάνει πολλούς προσκόπους-αθλητές του.  Στις 8 Απριλίου του 1922, ενώ πλησίαζε ο ελληνικός στρατός, οι Τσέτες έσυραν τα παιδιά μαζί τους στα βουνά όπου χάθηκαν τα ίχνη όλων των φυλακισμένων και ουδείς απέμεινε να δώσει μαρτυρία για τις συνθήκες θανάτου των τραγικών αυτών παιδιών. Τα ονόματα των μαρτύρων Μικρασιατών Προσκόπων-μέλη του Ιωνικού Αστέρα στα Σώκια ήταν:
1. Χρήστος Χριστίδης (Αρχηγός)
2. Γεώργιος Βενέτος
3. Βασίλειος Γεωργιάδης
4. Δημήτριος Καραμηνάς
5. Θρασύβουλος Καραμηνάς
6. Δημήτριος Μελάς
7. Ευστράτιος Ματθαίου
8. Ιωάννης Στολίδης
9. Γεώργιος Σαβράκης
10. Βασίλειος Χαραλάμπους
11. Γεώργιος Χαραλάμπους
12. Γεώργιος Χατζημιχαήλ
13. Κωνσταντίνος Χειμωνίδης

[200px|right|thumb|Μνημείο για τους σφαγιασθέντες [Μικρασιάτες προσκόπους, στον Άγιο Μελέτιο Βοιωτίας.]]

### Μετεγκατάσταση στη Θήβα
Αν και η Βοιωτία δεν αποτέλεσε έναν από τους πρώτους επιλεγμένους τόπους και τα παραδοσιακά κέντρα υποδοχής και εγκατάστασης Μικρασιατών προσφύγων, αρκετοί κάτοικοι των Σωκίων μετά την Μικρασιατική Καταστροφή εγκαταστάθηκαν στον παλαιό «Αστικό Συνοικισμό Θήβας» της Θήβας, κοντά στο σιδηροδρομικό σταθμό. Η καταγωγή των προσφύγων ήταν από γνωστές κωμοπόλεις της περιοχής της Σμύρνης: Σώκια, Αϊδίνιο, Κουσάντασι (αλλά και Γκιαούρκιοϊ, Μαλκατζές, Ντεβελίκιοϊ, Τριάντα, Καγιάς, Παπαζλί, Θείρα, Μουρσαλί, Καινούριο Χωριό, Γέροντας, Φίλιο, Χαρμανταλί, Μουτεβέλι κτλ). Στην απογραφή του 1923 καταγράφηκαν 776 πρόσφυγες στην Θήβα και 2444 το 1928.

Έτσι άρχισε ο Ιωνικός Αστέρας να δραστηριοποιείται και πάλι και από το 1926 να αναπτύσσει αθλητική δράση που έδινε ζωή στον προσφυγικό συνοικισμό, αφού η ομάδα εκείνη ήταν κειμήλιο από τα πάτρια εδάφη της Μικράς Ασίας. Το πρώτο άτυπο γηπεδό του στη Θήβα σήμερα είναι ένα οικόπεδο, αλλά εκείνη την εποχή συγκέντρωνε πλήθος προσφύγων θεατών, γιατί έπαιζε η ομάδα που κουβαλούσε αναμνήσεις από την πατρίδα. Ο προσφυγικός συνοικισμός αποτελούσε πλέον «μια μικρή πόλη μέσα στην πόλη» της Θήβας.

Σιγά σιγά ιδρύθηκαν και άλλοι σύλλογοι και το 1937 στη Θήβα υπήρχαν πέντε ομάδες: Ιωνικός Αστέρας,Άρης Θηβών, Ένωση Θηβών, Αγροτικός Αγίων Θεοδώρων και Ατρόμητος Θηβών, που άρχισαν να παίζουν στα τότε πρωταθλήματα Βοιωτίας-Εύβοιας, με ομάδες όπως ο Ολυμπιακός Λιβαδειάς, ο Αθάμας Ορχομενού, η Προποντίδα Χαλκίδας, ο Σ.Φ. Ολυμπιακός Χαλκίδας. Τότε υπήρχε μεγάλη προσέλευση φιλάθλων στα γήπεδα, με προσελεύσεις από 2 έως και 5 χιλιάδες, ενώ σε πολλές εμφανίσεις του ο σύλλογος χρησιμοποιούσε το γράμμα *Α΄' στο κέντρο της φανέλας των παικτών.
Μετά την κατοχή από το 1944 και μετά επαναδραστηριοποιήθηκαν ο Ιωνικός Αστέρας, ο Άρης Θήβας και ο Πανθηβαϊκός (το 1947 ιδρύθηκαν άλλες δύο ομάδες ο Εθνικός Πειρίου και η Παναγροτική Αγίων Θεοδώρων). 



Το [[1950]] ο Ιωνικός Αστέρας μετά από 42 χρόνια ιστορίας συγχωνεύθηκε με τον Εθνικό Πειρίου με την ονομασία *Εθνικός Αστέρας*, παραλείποντας τον όρο *Ιωνικός* κάτι που προκάλεσε δυσφορία στον προσφυικό συνοικισμό. Το [[1957]] ακολούθησε νέα συγχώνευση με τον ιστορικό Πανθηβαϊκό υπό την ονομασία *Θηβαϊκός''. Ο Θηβαϊκός συγχωνεύθηκε ένα χρόνο μετά (1958) με τον Άρη Θήβας, την άλλη ομάδα της πόλης και έγινε ο Κάδμος Θήβας. Ετσι το όνομα του συλλόγου είτε ως Ιωνικός είτε ως Εθνικός Αστέρας έπαψε να ακούγεται. Ομως το 1965 ο Ιωνικός Αστέρας ανασυστάθηκε και συμμετείχε στα πρωταθλήματα Βοιωτίας-Εύβοιας. Η σύνθεση της ομάδας το 1964-65 με προπονητή τον Μόσιαλο, ήταν: Ανδρ.Αγγελιδάκης (τερματοφύλακας), Ν.Χασάπης, Δ.Καλαϊτζόπουλος, Εμμ.Χριστοδουλής, Παύλος Δημητριάδης, Κυριάκος Μπούμπας, Ι.Παπαδόπουλος, Ν.Σβίγγος, Δ.Πετσίτης, Κ.Γκόρτζης, Γ.Καναρής.

Η επανίδρυση ήταν σύντομη, για να συγχωνευθεί και πάλι το 1968 με τον Κάδμο και να γίνει ο Α.Ο. Θήβα.

### Σύγχρονη εποχή: 1976-σήμερα
Το  1976 επανιδρύθηκε ξανά ο Ιωνικός Αστέρας ο οποίος για 7 συνεχόμενες ποδοσφαιρικές περιόδους αγωνίστηκε στην Α κατηγορία ΕΠΣ Βοιωτίας που μόλις δημιουργήθηκε. Τη χρονιά 1980-81 αυτή έφτασε για πρώτη φορά στον τελικό του κυπέλλου Ε.Π.Σ. Βοιωτίας, όπου ηττήθηκε με 1-0 από την Α.Ε. Ορχομενού. Το 1984-85 όμως κατέκτησε το Κύπελλο ΕΠΣΒ νικώντας με 2-1 τον Α.Ο. Κάστρου στο Δημοτικό Στάδιο Λιβαδειάς. Προηγουμένως απέκλεισε στο ουδέτερο γήπεδο του Μουρικίου, τον Π.Α.Ο. Κυριακίου, ομάδα Δ' Εθνικής με 4-3 στα πέναλτι. Προπονητής του τίτλου ήταν ο παλιός τερματοφύλακας του Εθνικού Πειραιά, Στάθης Μανταλόζης στη δεύτερη θητεία του στην ομάδα μετά τη σεζόν 1979-80.

Την χρονική περίοδο 2004-2005 ο Ιωνικός σταμάτησε την ποδοσφαιρική του δράση, ενώ ήταν να αγωνιστεί στην Β κατηγορία Ε.Π.Σ.Β. Επαναδραστηριοποιήθηκε έναν χρόνο αργότερα την χρονική περίοδο 2005-2006 ξεκινώντας από την Γ κατηγορία φθάνοντας την περίοδο 2007-2008 να αγωνιστεί και πάλι 21 χρόνια μετά, στην Α κατηγορία Ε.Π.Σ.Β. για 8η φορά στην ιστορία του (έως την περίοδο 2009-2010).

Το 2009 Ιδρύθηκε ο Σύλλογος Παλαιμάχων Ποδοσφαιριστων & Φίλων του Ιωνικού Αστέρα, με πλούσια Αθλητική, Κοινωνική, Πολιτιστική, Φιλανθρωπική Δράση διαθέτοντας Γραφεία με πλούσιο Αρχειακό Φωτογραφικό Υλικό επί τής Οδού Εφέσου 10 στήν καρδιά τού Προσφυγικού Συνοικισμού. Στις 28 Ιανουαρίου 2013 η ομάδα παλαιμάχων αντιμετώπισε την αντίστοιχη του Εθνικού Πειραιά προς τιμή του Στάθη Μανταλόζη, αγώνα που παρακολούθησε και ο Γιάννης Μαντζουράνης. Ο αθλητικογράφος Δημήτρης Σοβατζής είναι ο γενικός γραμματέας του συλλόγου.

Στις 5 Δεκεμβρίου 2022 διοργανώθηκε εκδήλωση μνήμης για τα 114 χρόνια του συλλόγου. 
Ο διεθνής εξτρέμ Δημήτρης Εμμανουηλίδης αγωνίστηκε στον Ιωνικό στα πρώτα χρόνια της καριέρας του.

### Συγχωνεύσεις-επανιδρύσεις
* 1908: Ίδρυση στη Μικρά Ασία
* 1922: Καταστροφή και διάλυση
* 1926: Επαναλειτουργία στη Θήβα
* 1950: Συγχώνευση με τον Εθνικό Πειρίου ως «Εθνικός Αστήρ»
* 1957: Συγχώνευση με τον Πανθηβαϊκό ως «Θηβαϊκός»
* 1965: Ανασύσταση ως «Ιωνικός Αστέρας»
* 1968: Συγχώνευση με τον Κάδμο ως «Α.Ο. Θήβα»
* 1976: Ανασύσταση ως «Ιωνικός Αστέρας»
* 2005: Ανασύσταση ως «Γ.Α.Σ. Ιωνικός Αστέρας 2005»

### Πρόεδροι
*  Μάρκοβιτς
*  Βαγγέλης Αραμπατζιδάκης
*  Κώστας Αριάνογλου
*  Στράτος Στρατέλος
*  Γιώργος Λυμπερόπουλος 
*  Ευστάθιος Μακρής 

### Σημαντικοί Προπονητές
*  Μόσιαλος
*  Στάθης Μανταλόζης
*  Κώστας Αριάνογλου
*  Σωτήρης Σοϊλέδης
*  Ευστάθιος Μακρής

### Σημαντικοί Ποδοσφαιριστές
*  Σωτήρης Σοϊλέδης
*  Κώστας Γκόρτζης
*  Μανώλης Χριστοδουλής
*  Γιώργος Καναρής
*  Παύλος Δημητριάδης
*  Νίκος Σβίγγος (αργότερα δήμαρχος Θήβας)
*  Δημήτρης Εμμανουηλίδης
*  Γιάννης Κέντζης
*  Aνδρέας Χατζησταμάτης (παίκτης του Α.Ο. Θήβα και αντιδήμαρχος Θήβας)
*  Δημήτρης Σοβατζής
*  Στέλιος Αριάνογλου

## Χρώματα και Έμβλημα
Τα χρώματα στις εμφανίσεις της ομάδας είναι το μαύρο και το λευκό. Eχει έμβλημα το αστέρι.

## Έδρα
Από το 1908 ως το 1922 χρησιμοποιούσε το ανοιχτό Γυμναστήριο Σωκίων στη Μικρά Ασία. Στη Θήβα αρχικά έπαιζε σε ένα πρόχειρο γήπεδο στον προσφυγικό συνοικισμό. Αργότερα χρησιμοποιούσε το Δημοτικό Στάδιο Θήβας. Πλεον η ομάδα χρησιμοποιεί ως έδρα το Δημοτικό Γήπεδο Νεοχωρακίου.

## Τίτλοι και διακρίσεις
* Κύπελλο ΕΠΣ Βοιωτίας: 1985
* Φιναλίστ: 1981
* Πρωτάθλημα B΄ ΕΠΣ Βοιωτίας: 1980, 2011

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Γ.Α.Σ. Ιωνικός Αστήρ Σωκίων στην Ε.Π.Σ. Βοιωτίας
* Παλαίμαχοι του Γ.Α.Σ. Ιωνικού Αστήρ Σωκίων
* Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟΥ ΙΩΝΙΚΟΥ ΑΣΤΕΡΑ
* Εκατό χρόνια προσφυγιά: Η καρδιά της Σμύρνης και της Πόλης αντηχεί στις προσφυγικές ομάδες
* O προσφυγικός οικισμός των Μικρασιατών της Θήβας

Κατηγορία:Αθλητικοί σύλλογοι Βοιωτίας
Κατηγορία:Ιδρύσεις αθλητικών συλλόγων το 1908
Κατηγορία:Ποδοσφαιρικές ομάδες Ελλάδας
Κατηγορία:Ιδρύσεις ποδοσφαιρικών ομάδων το 1908