Όσκαρ Α΄ Ανδρικού Ρόλου

To **Όσκαρ Α΄ Ανδρικού Ρόλου** *([[αγγλικά]]: Academy Award for Best Actor)* είναι ένα από τα βραβεία Όσκαρ που απονέμονται ετησίως από την Αμερικανική Ακαδημία Κινηματογραφικών Τεχνών και Επιστημών. Το βραβείο απονέμεται προς αναγνώριση της εξαιρετικής ερμηνείας ενός ηθοποιού στο χώρο του κινηματογράφου. Μέχρι και το 1976 το βραβείο αποκαλούνταν από την ακαδημία *Βραβείο Αξίας για Ανδρική Ερμηνεία*, αν κι από τη γέννηση του θεσμού το 1929 χρησιμοποιόταν ευρέως ο όρος *Όσκαρ Καλύτερου Ηθοποιού* και κατ' επέκταση *Όσκαρ Α' Ανδρικού Ρόλου*. Οι υποψηφιότητες γι' αυτό το βραβείο καθορίζονται αποκλειστικά από ηθοποιούς που είναι μέλη της Ακαδημίας, ενώ οι νικητές εκλέγονται από όλα τα μέλη της Ακαδημίας.

Το βραβείο Α' Ανδρικού Ρόλου έχει απονεμηθεί 97 φορές, σε 86 διαφορετικές ηθοποιούς. Ο πρώτος νικητής ήταν ο Γερμανός ηθοποιός Εμίλ Γιάνινγκς για τους ρόλους της στις ταινίες *[[Το Λυκόφως της Δόξας]]* (1928) και *Όταν η Σαρξ Υποκύπτει* (1927). Ο πιο πρόσφατος νικητής είναι ο Μάικλ Μπ. Τζόρνταν για τον ρόλο του στο *[[Αμαρτωλοί (ταινία)|Αμαρτωλοί]]* (2025). Ο Ιταλός ηθοποιός Ρομπέρτο Μπενίνι έγινε ο πρώτος ηθοποιός που κέρδισε, σε αυτήν την κατηγορία, για την ερμηνεία του σε μία μη αγγλόφωνη ταινία στο Η ζωή είναι ωραία (1997). Το ρεκόρ για τις περισσότερες νίκες είναι τρεις και το έχει ο Ντάνιελ Ντέι-Λιούις, ενώ δέκα άλλοι ηθοποιοί έχουν κερδίσει το βραβείο δύο φορές. Το ρεκόρ για τις περισσότερες υποψηφιότητες είναι εννέα και το μοιράζονται ο Σπένσερ Τρέισι και ο Λόρενς Ολίβιε. Ο Τζέιμς Ντιν με δύο διαδοχικές υποψηφιότητες, παραμένει ο μόνος ηθοποιός που έχει προταθεί μετά θάνατον για αυτό το βραβείο περισσότερες από μία φορές. Επίσης, ο Πίτερ Φιντς παραμένει ο μόνος νικητής μετά θάνατον για τον ρόλο του στο *[[Το δίκτυο]]* (1976). Στην 5η απονομή, ο Φρέντρικ Μαρτς ήρθε πρώτος με μία παραπάνω ψήφο από τον Γουάλας Μπίρι και σύμφωνα με τους κανόνες που ίσχυαν εκείνη την εποχή, αυτό σήμαινε ότι και οι δύο ηθοποιοί βραβεύθηκαν, στην μοναδική ισοπαλία που έχει υπάρξει μέχρι σήμερα. Ο Πίτερ Ο'Τουλ έχει το ρεκόρ,σε αυτήν την κατηγορία, για τις περισσότερες υποψηφιότητες, 8 στον αριθμό, χωρίς καμία νίκη, ωστόσο το 2003 του απονεμήθηκε ένα Τιμητικό Όσκαρ.

## Νικητές και Υποψήφιοι

### Δεκαετία 1920

### Δεκαετία 1930

### Δεκαετία 1940

### Δεκαετία 1950

### Δεκαετία 1960

### Δεκαετία 1970

### Δεκαετία 1980

### Δεκαετία 1990

### Δεκαετία 2000

### Δεκαετία 2010

### Δεκαετία 2020

## Πολλαπλές νίκες και υποψηφιότητες

Οι παρακάτω ηθοποιοί έλαβαν δύο ή περισσότερα βραβεία Α' Ανδρικού Ρόλου:

Οι παρακάτω ηθοποιοί έλαβαν τρεις ή περισσότερες υποψηφιότητες Α' Ανδρικού Ρόλου:

## Ηλικιακά Ρεκόρ

## Ταινίες με πολλαπλές υποψηφιότητες Α' Ανδρικού Ρόλου
Οι νικητές υποδηλώνονται με *έντονα* γράμματα.
**[[Ναυτική ανταρσία]]* (1935) – Κλαρκ Γκέιμπλ, Τσαρλς Λότον και Φράνσοτ Τόουν
**[[Ο δρόμος της αγάπης]]* (1944) – **[[Μπινγκ Κρόσμπι]]** και Μπάρι Φιτζέραλντ
**[[Όσο υπάρχουν άνθρωποι]]* (1953) – Μοντγκόμερι Κλιφτ και  Μπαρτ Λάνκαστερ
**[[Ο Γίγας]]* (1956) – Τζέιμς Ντιν και Ροκ Χάτσον
**[[Όταν σπάσαμε τις αλυσίδες]]* (1958) – Τόνι Κέρτις και Σίντνεϊ Πουατιέ
**[[Τα απόρρητα της Νυρεμβέργης]]* (1961) – **[[Μαξιμίλιαν Σελλ]]** και Σπένσερ Τρέισι
**[[Μπέκετ (ταινία, 1964)|Μπέκετ]]* (1964) – Ρίτσαρντ Μπάρτον και Πίτερ Ο'Τουλ
**[[Ο Καουμπόι του Μεσονυχτίου]]* (1969) – Ντάστιν Χόφμαν και Τζον Βόιτ
**[[Σλουθ (ταινία, 1972)|Σλουθ]]* (1972) – Μάικλ Κέιν και Λόρενς Ολίβιε
**[[Το δίκτυο]]* (1976) – **[[Πίτερ Φιντς]]** και Γουίλιαμ Χόλντεν
**Ο Αμπιγιέρ* (1983) – Τομ Κόρτνεϊ και Άλμπερτ Φίνεϊ
**[[Αμαντέους]]* (1984) – Φ. Μάρεϊ Έιμπραχαμ και Τομ Χουλς

## Πολλαπλές υποψηφιότητες για τον ίδιο χαρακτήρα
Οι παρακάτω ηθοποιοί έλαβαν υποψηφιότητα για την ερμηνεία τους για τον ίδιο φανταστικό ή μη φανταστικό χαρακτήρα σε διαφορετικές ταινίες (περιλαμβανομένων και παραλλαγών του προτότυπου).

Οι νικητές υποδηλώνονται με *έντονα* γράμαμτα.

* Συρανό ντε Μπερζεράκ από το *[[Συρανό ντε Μπερζεράκ (ταινία, 1950)|Συρανό ντε Μπερζεράκ]]* (**[[Χοσέ Φερρέρ]]**, 1950) και *[[Συρανό ντε Μπερζεράκ (ταινία, 1990)|Συρανό ντε Μπερζεράκ]]* (Ζεράρ Ντεπαρντιέ, 1990)
* Έντι "Γρήγορος Έντι" Φέλσον από το *[[Ο κόσμος είναι δικός μου]]* (Πολ Νιούμαν, 1961) και *[[Το χρώμα του χρήματος]]* (**Πολ Νιούμαν**, 1986)
* Πατέρα Τσακ Ο'Μάλεϊ από το *[[Ο δρόμος της αγάπης]]* (**[[Μπινγκ Κρόσμπι]]**, 1944) και*[[Οι καμπάνες της Αγίας Μαρίας]]* (Μπινγκ Κρόσμπι, 1945)
* Τζο Πέντελτον από το *Ο Αόρατος Κύριος Τζόρνταν* (Ρόμπερτ Μοντγκόμερι, 1941) και *[[Ας περιμένει ο παράδεισος]]* (Γουόρεν Μπίτι, 1978)
* Βασιλιάς Ερρίκος Β' από το *[[Μπέκετ (ταινία, 1964)|Μπέκετ]]* (Πίτερ Ο'Τουλ, 1964) και *Το Λιοντάρι του Χειμώνα* (Πίτερ Ο'Τουλ, 1968)
* Βασιλιάς Ερρίκος Ε' από το *[[Ερρίκος ο 5ος (ταινία)|Ερρίκος ο 5ος]]* (Λόρενς Ολίβιε, 1946) και*Ερρίκος ο 5ος* (Κένεθ Μπράνα, 1989)
* Βασιλιάς Ερρίκος Η' από το *[[Ερρίκος Η΄ (ταινία 1933)|Ερρίκος Η']]* (**[[Τσαρλς Λότον]]**, 1933) και *Η Άννα των Χιλίων Ημερών* (Ρίτσαρντ Μπάρτον, 1969)
* Κος Τσίπινγκ από το *[[Αντίο, ωραία νιάτα]]* (**[[Ρόμπερτ Ντόνατ]]**, 1939) και *Αντίο, Κύριε Τσιπς* (Πίτερ Ο'Τουλ, 1969)
* Νόρμαν Μέιν από το *Ένα Αστέρι Γεννιέται* (Φρέντρικ Μαρτς, 1937) και *Ένα Αστέρι Γεννιέται* (Τζέιμς Μέισον, 1954)
** Τζάκσον "Τζακ" Μέιν από το *[[Ένα αστέρι γεννιέται (ταινία, 2018)|Ένα Αστέρι Γεννιέται]]* (Μπράντλεϊ Κούπερ, 2018)
* Αβραάμ Λίνκολν από το *Ο Δημοκράτης* (Ρέιμοντ Μάσεϊ, 1940) και *[[Λίνκολν (ταινία, 2012)|Λίνκολν]]* (**[[Ντάνιελ Ντέι-Λιούις]]**, 2012)
* Ρίτσαρντ Νίξον από το *[[Nixon (ταινία)|Νίξον]]* (Άντονι Χόπκινς, 1995) και *[[Frost/Nixon: Η αναμέτρηση]]* (Φρανκ Λαντζέλα, 2008)
* Καθηγητής Χένρι Χίγκινς από το *[[Πυγμαλίων (ταινία)|Πυγμαλίων]]* (Λέσλι Χάουαρντ, 1938) και*[[Ωραία μου Κυρία (ταινία, 1964)|Ωραία μου Κυρία]]* (**[[Ρεξ Χάρισον]]**, 1964)
* Ρούστερ Κόγκμπερν από το *Αληθινό Θράσος* (**[[Τζον Γουέιν]]**, 1969) και *[[Αληθινό θράσος (ταινία, 2010)|Αληθινό Θράσος]]* (Τζεφ Μπρίτζες, 2010)
* Βίνσεντ βαν Γκογκ από το *[[Η ζωή ενός ανθρώπου]]* (Κέρκ Ντάγκλας, 1956) και *Στην Πύλη της Αιωνιότητας* (Γουίλεμ Νταφόε, 2018)

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Oscars.org (επίσημη ιστοσελίδα της Ακαδημίας)
* Oscar.com (επίσημη ιστοσελίδα προώθησης των βραβείων)
* The Academy Awards Database  (επίσημη ιστοσελίδα)

Κατηγορία:Βραβεία Όσκαρ
Κατηγορία:Βραβευμένοι με Όσκαρ Α' Ανδρικού Ρόλου