Περί σφαίρας και κυλίνδρου

Το ***Περί σφαίρας και κυλίνδρου*** είναι μια πραγματεία του Αρχιμήδη σε δύο βιβλία που χρονολογείται στο 225 π.Χ. Σε αυτή την πραγματεία, ήταν ο πρώτος που περιέγραψε τον τρόπο υπολογισμού του όγκου και του  εμβαδού της επιφάνειας μιας σφαίρας καθώς και τους αντίστοιχους τύπους για έναν κύλινδρο. 

## Περιεχόμενα

Οι κυριότεροι τύποι που προκύπτουν στην πραγματεία *Περί σφαίρας και κυλίνδρου* είναι αυτοί που αναφέρθηκαν παραπάνω: η επιφάνεια της σφαίρας, ο όγκος της περιεχόμενης σφαίρας, η επιφάνεια και ο όγκος του κυλίνδρου. 

Έστω r η ακτίνα της σφαίρας και του κυλίνδρου και h το ύψος του κυλίνδρου, με την προϋπόθεση ότι ο κύλινδρος είναι ορθός κύλινδρος - η πλευρά είναι κάθετη και στα δύο καπάκια. Στο έργο του, ο Αρχιμήδης έδειξε ότι η επιφάνεια ενός κυλίνδρου είναι ίση με: 

:A_C = 2 \pi r^2 + 2 \pi r h = 2 \pi r ( r + h ).\,

και ότι ο όγκος του ίδιου είναι:

:V_C = \pi r^2 h. \,

Στη σφαίρα, έδειξε ότι το εμβαδόν της επιφάνειας είναι τετραπλάσιο του εμβαδού του μεγάλου κύκλου της. Σε σύγχρονους όρους, αυτό σημαίνει ότι το εμβαδόν της επιφάνειας είναι ίσο με:

:A_S = 4\pi r^2.\,

Το αποτέλεσμα για τον όγκο της περιεχόμενης σφαίρας ανέφερε ότι είναι τα δύο τρίτα του όγκου ενός περιγεγραμμένου d κυλίνδρου, που σημαίνει ότι ο όγκος είναι

:V_S = \frac{4}{3}\pi r^3.

Όταν ο εγγεγραμμένος κύλινδρος είναι στενός και έχει ύψος  h = 2r, έτσι ώστε η σφαίρα να αγγίζει τον κύλινδρο στο πάνω και στο κάτω μέρος, έδειξε ότι τόσο ο όγκος όσο και η επιφάνεια της σφαίρας ήταν τα δύο τρίτα του όγκου και της επιφάνειας του κυλίνδρου. Αυτό σημαίνει ότι το εμβαδόν της σφαίρας είναι ίσο με το εμβαδόν του κυλίνδρου μείον τα καπάκια του. Αυτό το αποτέλεσμα θα οδηγούσε τελικά στην κυλινδρική προβολή ίσων εμβαδών του Λαμπέρ, έναν τρόπο χαρτογράφησης του κόσμου που αναπαριστά με ακρίβεια τα εμβαδά. Ο Αρχιμήδης ήταν ιδιαίτερα υπερήφανος για το τελευταίο αυτό αποτέλεσμα (καθώς φέρεται να ήταν γραμμένο στην επιτύμβια στήλη του που ανακάλυψε ο Κικέρων), και έτσι ζήτησε να αναγραφεί στον τάφο του το σκίτσο μιας σφαίρας εγγεγραμμένης σε κύλινδρο. Αργότερα, ο Ρωμαίος φιλόσοφος Μάρκος Τύλλιος Κικέρων ανακάλυψε τον τάφο, ο οποίος είχε κατακλυστεί από τη γύρω βλάστηση.

Το επιχείρημα που χρησιμοποίησε ο Αρχιμήδης για να αποδείξει τον τύπο για τον όγκο μιας σφαίρας ήταν αρκετά σύνθετο στη γεωμετρία του, και πολλά σύγχρονα εγχειρίδια παρουσιάζουν μια απλουστευμένη εκδοχή του χρησιμοποιώντας την έννοια του ορίου, η οποία δεν υπήρχε την εποχή του Αρχιμήδη. Ο Αρχιμήδης χρησιμοποίησε ένα εγγεγραμμένο ημιπολύγωνο σε ένα ημικύκλιο, στη συνέχεια περιστρέφοντας και τα δύο για να δημιουργήσει ένα συνονθύλευμα από αποστήματα σε μια σφαίρα, του οποίου στη συνέχεια προσδιόρισε τον όγκο .

Φαίνεται ότι αυτή δεν είναι η αρχική μέθοδος που χρησιμοποίησε ο Αρχιμήδης για να εξάγει αυτό το αποτέλεσμα, αλλά το καλύτερο τυπικό επιχείρημα που είχε στη διάθεσή του από την ελληνική μαθηματική παράδοση. Η αρχική του μέθοδος πιθανότατα περιελάμβανε μια έξυπνη χρήση μοχλών. Ένα παλίμψηστο που κλάπηκε από την Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία στις αρχές του 20ου αιώνα, το οποίο επανεμφανίστηκε σε δημοπρασία το 1998, περιείχε πολλά έργα του Αρχιμήδη, μεταξύ των οποίων και τη Μέθοδο των Μηχανικών Θεωρημάτων, στην οποία περιγράφει μια μέθοδο για τον προσδιορισμό των όγκων που περιλαμβάνει ζυγαριές, κέντρα μάζας και απειροελάχιστα τεμάχια.

## Δημοσιεύσεις

*
*
*

## Δείτε επίσης

* Σφαίρα
* Κύλινδρος
* Όγκος
* Εμβαδόν

## Περαιτέρω ανάγνωση

### Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Περί σφαίρας και κυλίνδρου σε νεοελληνική μετάφραση.
*  Περί σφαίρας και κυλίνδρου σε αγγλική μετάφραση.

### Ξενόγλωσσα άρθρα
* 
* 

## Παραπομπές


Κατηγορία:Ευκλείδεια Γεωμετρία 
Κατηγορία:Κλασική γεωμετρία 
Κατηγορία:Περιστροφή 
Κατηγορία:Μαθηματικά θεωρήματα 
Κατηγορία:Γεωμετρικά σχήματα 
Κατηγορία:Επιφάνειες 
Κατηγορία:Στοιχειώδης γεωμετρία