Ρήξη σπληνός

μικρογραφία|Η θέση του σπλήνα στο ανθρώπινο σώμα.
[μικρογραφία|Τραυματική ρήξη σπληνός σε [αξονική τομογραφία, στεφανιαία ανακατασκευή. ]]
Η **ρήξη σπληνός** είναι μια σοβαρή ιατρική κατάσταση όπου προκαλείται ρήξη της κάψας του σπλήνα, ενός οργάνου στην άνω αριστερή κοιλιακή χώρα, που μπορεί να οδηγήσει σε εσωτερική αιμορραγία. Μπορεί να προκληθεί από τραύμα, όπως τροχαίο ατύχημα ή αθλητικό τραυματισμό, ή μπορεί να εμφανιστεί αυθόρμητα λόγω υποκείμενων παθήσεων όπως η μονοπυρήνωση ή ορισμένες αιματολογικές διαταραχές. Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν πόνο στην αριστερή άνω κοιλιακή χώρα, πόνο στον αριστερό ώμο, ζάλη και σημάδια χαμηλής αρτηριακής πίεσης. Πρόκειται για μια ιατρική κατάσταση έκτακτης ανάγκης που απαιτεί άμεση διάγνωση και θεραπεία, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει χειρουργική επέμβαση για την αποκατάσταση ή την αφαίρεση του σπλήνα.

## Αίτια
Η ρήξη σπληνος προκαλείται συχνότερα από τραύμα στην κοιλιά, όπως από τροχαίο ατύχημα, αθλητικό τραυματισμό ή πτώση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ένας διευρυμένος σπλήνας λόγω λοίμωξης ή άλλων ιατρικών παθήσεων μπορεί να υποστεί αυθόρμητη ρήξη, χωρίς σοβαρό τραυματισμό.

### Τραυματικά αίτια

* Αμβλύ κοιλιακό τραύμα: Αυτή είναι η πιο συχνή αιτία και μπορεί να προκληθεί από τροχαία ατυχήματα, αθλητικούς τραυματισμούς (ειδικά αθλήματα επαφής όπως το ποδόσφαιρο και το χόκεϊ), πτώσεις και σωματικές συγκρούσεις.
* Διεισδυτικοί τραυματισμοί: Αν και λιγότερο συνηθισμένοι, οι τραυματισμοί από μαχαίρι ή πυροβολισμούς μπορούν επίσης να προκαλέσουν ρήξη του σπλήνα.
* Τραυματισμός από ζώνη ασφαλείας: Στα παιδιά, η θέση της ζώνης ασφαλείας σε ένα τροχαίο ατύχημα μπορεί να συγκεντρώσει δύναμη στον σπλήνα και να προκαλέσει ρήξη.
* Πτώσεις από ύψος: Οι πτώσεις μπορούν να προκαλέσουν σημαντικό κοιλιακό τραύμα, οδηγώντας σε ρήξη σπλήνα.
* Ατυχήματα με μοτοσικλέτα: Αυτή είναι μια συχνή αιτία ρήξης του σπλήνα, ειδικά στους εφήβους.

### Μη τραυματικά (αυθόρμητα) αίτια

* Λοιμώξεις: Ασθένειες όπως η μονοπυρήνωση, η ελονοσία και άλλες λοιμώξεις μπορούν να προκαλέσουν πρήξιμο και ευθραυστότητα του σπλήνα. 
* Αιματολογικές διαταραχές: Ασθένειες όπως το λέμφωμα, η λευχαιμία, η δρεπανοκυτταρική αναιμία και άλλες αιματολογικές διαταραχές μπορούν να οδηγήσουν σε διόγκωση του σπλήνα και αυξημένο κίνδυνο ρήξης. 
* Φλεγμονώδεις ασθένειες: Η παγκρεατίτιδα και άλλες φλεγμονώδεις καταστάσεις μπορούν επίσης να αποδυναμώσουν τον σπλήνα. 
* Ορισμένοι καρκίνοι: Ορισμένοι καρκίνοι, όπως το λέμφωμα και η λευχαιμία, μπορούν να επηρεάσουν άμεσα τον σπλήνα, προκαλώντας διόγκωσή του και μεγαλύτερη επιρρέπεια σε ρήξη. 
* Ιατρικές επεμβάσεις: Σε σπάνιες περιπτώσεις, η ρήξη του σπλήνα μπορεί να συμβεί μετά από ορισμένες ιατρικές επεμβάσεις όπως η κολονοσκόπηση.

## Διάγνωση
Η ρήξη του σπλήνα συνήθως διαγιγνώσκεται μέσω ενός συνδυασμού κλινικής εξέτασης, απεικονιστικών εξετάσεων και μερικές φορές αιματολογικών εξετάσεων. Σε επείγουσες καταστάσεις, μια εστιασμένη αξιολόγηση με υπερηχογράφημα για τη θεραπεία τραύματος (FAST) είναι συχνά το πρώτο βήμα για την ανίχνευση εσωτερικής αιμορραγίας. Εάν ο ασθενής έχει σταθερές τις ζωτικές του λειτουργίες, η αξονική τομογραφία χρησιμοποιείται συχνά για την αξιολόγηση της κατάστασης του σπλήνα και της έκτασης οποιουδήποτε τραυματισμού.

Οι εξετάσεις αίματος μπορούν να βοηθήσουν στην αξιολόγηση παραγόντων όπως ο αριθμός των αιμοπεταλίων και η πήξη του αίματος, καθώς και στον έλεγχο σημείων εσωτερικής αιμορραγίας.

Ο υπέρηχος FAST χρησιμοποιείται συνήθως σε επείγοντα περιστατικά για την ταχεία αξιολόγηση της παρουσίας υγρού στην κοιλιά, η οποία θα μπορούσε να υποδηλώνει ρήξη σπλήνα. Εάν ο ασθενής έχει σταθερές τις ζωτικές του λειτουργίες, η αξονική τομογραφία μπορεί να παρέχει λεπτομερείς εικόνες του σπλήνα και των γύρω δομών, επιτρέποντας μια πιο ακριβή διάγνωση και αξιολόγηση της βλάβης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως όταν ένας ασθενής έχει πέτρες στα νεφρά ή αλλεργία σε σκιαγραφικά, η μαγνητική τομογραφία μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εναλλακτική λύση στην αξονική τομογραφία για την απεικόνιση του σπλήνα. Τέλος, μπορεί να εξεταστεί η χρήση της διαγνωστικής περιτοναϊκής πλύσης (DPL). Αυτή η διαδικασία περιλαμβάνει την εισαγωγή βελόνας ή καθετήρα στην κοιλιακή κοιλότητα για την εξαγωγή υγρού, το οποίο μπορεί να εξεταστεί για την παρουσία αίματος.

Η σοβαρότητα μιας βλάβης του σπλήνα συχνά αξιολογείται με βάση τα ευρήματα της αξονικής τομογραφίας. Οι ασθενείς με ρήξη σπλήνα μπορεί να είναι είτε αιμοδυναμικά σταθεροί (με φυσιολογικά ή σχεδόν φυσιολογικά ζωτικά σημεία) είτε ασταθείς (με σημεία σοκ και χαμηλή αρτηριακή πίεση). Η διαγνωστική προσέγγιση μπορεί να ποικίλλει ανάλογα με τη σταθερότητα της κατάστασης του ασθενούς.

## Αντιμετώπιση
Η θεραπεία για ρήξη σπλήνα εξαρτάται από τη σοβαρότητα του τραυματισμού. Οι ήπιες περιπτώσεις μπορεί να επουλωθούν με παρακολούθηση και υποστηρικτική φροντίδα, ενώ οι σοβαρές ρήξεις απαιτούν χειρουργική επέμβαση για να σταματήσει η αιμορραγία. Η ρήξη του σπλήνα είναι μια σοβαρή ιατρική κατάσταση που απαιτεί άμεση φροντίδα.

### Μη χειρουργική (συντηρητική) αντιμετώπιση

* Παρακολούθηση: Οι ασθενείς με σταθερά τα ζωτικά τους σημεία και χωρίς σημάδια συνεχιζόμενης αιμορραγίας μπορούν να παρακολουθούνται στενά στο νοσοκομείο.
* Μεταγγίσεις αίματος: Εάν η απώλεια αίματος είναι σημαντική, μπορεί να χρειαστούν μεταγγίσεις για την αναπλήρωση του χαμένου όγκου αίματος.
* Συνεχείς εξετάσεις: Συχνές κοιλιακές εξετάσεις και πιθανώς αξονική τομογραφία χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση της επούλωσης και την ανίχνευση τυχόν σημείων επιδείνωσης.

### Χειρουργική αντιμετώπιση

* Σπληνορραφή: Περιλαμβάνει την επιδιόρθωση του σπλήνα για να σταματήσει η αιμορραγία. 
* Σπληνεκτομή: Σε σοβαρές περιπτώσεις ή εάν η επιδιόρθωση δεν είναι δυνατή, ο σπλήνας μπορεί να χρειαστεί να αφαιρεθεί.
* Εμβολισμός σπλήνα: Αυτή η διαδικασία περιλαμβάνει την απόφραξη των αιμοφόρων αγγείων που τροφοδοτούν τον σπλήνα για τον έλεγχο της αιμορραγίας.

Η μερική σπληνεκτομή είναι προτιμότερη, όποτε είναι δυνατόν, λόγω των ανοσολογικών λειτουργιών του σπλήνα. Εάν αφαιρεθεί ο σπλήνας, οι ασθενείς μπορεί να χρειαστεί να λάβουν αντιβιοτικά για την πρόληψη λοιμώξεων και θα πρέπει να εμβολιαστούν. Οι τακτικοί έλεγχοι είναι απαραίτητοι για την παρακολούθηση τυχόν επιπλοκών.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Λεμφικό σύστημα