Στάνλεϊ Μάθιους

Ο **Σερ Στάνλεϊ Μάθιους** (, 1 Φεβρουαρίου 1915 – 23 Φεβρουαρίου 2000) ήταν Άγγλος ποδοσφαιριστής που αναγνωρίζεται ως ένας από τους μεγαλύτερους όλων των εποχών. Στις εκλογές της IFFHS ψηφίστηκε 11ος καλύτερος ποδοσφαιριστής του 20ού αιώνα. Ήταν ο πρώτος ποδοσφαιριστής που τιμήθηκε με τον τίτλο του «Σερ» και μέχρι τώρα είναι ο μοναδικός που έλαβε αυτήν τη διάκριση ενώ ήταν εν ενεργεία.

Ήταν ο πρώτος στον οποίο απονεμήθηκε η διάκριση της Χρυσής Μπάλας για τον καλύτερο Ευρωπαίο ποδοσφαιριστή της χρονιάς. Επίσης, υπήρξε ο πρώτος που έλαβε το ετήσιο βραβείο της Ένωσης Δημοσιογράφων Ποδοσφαίρου (*Football Writers' Association Footballer of the Year*).

Τον αποκαλούσαν «Μάγο της Ντρίμπλας», διότι ήταν ένας από τους πιο αριστοτεχνικούς ντριμπλέρ στην ποδοσφαιρική ιστορία. Διέθετε εξαιρετική αίσθηση ισορροπίας και άψογο χρονισμό, καθώς και μεγάλη ευελιξία παραμένοντας αδύνατος. Οι ξαφνικές εκρήξεις ταχύτητάς του με τη μπάλα σε αποστάσεις των 20 μέτρων ήταν ένα από τα θαύματα του παιχνιδιού. Φορούσε τη φανέλα με το νούμερο 7, είχε άριστη φυσική κατάσταση και ήταν χορτοφάγος, συνήθεια που απέκτησε κατά τη διάρκεια αποθεραπείας από τραυματισμό του το 1954. Κατόρθωσε να αγωνίζεται σε κορυφαίο επίπεδο ως τα 50 του χρόνια. Είναι ο μεγαλύτερος σε ηλικία παίκτης που αγωνίστηκε στην πρώτη κατηγορία της Αγγλίας και συχνά αναφέρεται ως κορυφαίος Άγγλος ποδοσφαιριστής όλων των εποχών.

## Βιογραφία

### Πρώτα χρόνια
Ο Στάνλεϊ Μάθιους γεννήθηκε την 1η Φεβρουαρίου 1915 στο Χάνκεϊ, στην περιοχή Στόουκ ον Τρεντ και ήταν ο τρίτος από τέσσερις αδελφούς. Ο πατέρας του, Τζακ ήταν τοπικός πυγμάχος και μετέδωσε στο γιο του το αθλητικό ταμπεραμέντο, προτιμώντας όμως το μικρό Στάνλεϊ ως δικό του αθλητικό ακόλουθο. Φοίτησε στο *St Luke's School*  και υπήρξε εξαιρετικός μαθητής, όμως η αγάπη του για το ποδόσφαιρο τον έβρισκε να παίζει ώρες στη γειτονιά του. Από μικρός έδειξε το ποδοσφαιρικό του ταλέντο στη θέση του δεξιού ακραίου επιθετικού και στα 13 του έπαιξε με τη σχολική ομάδα της Αγγλίας εναντίον της Ουαλίας.

### Καριέρα σε συλλόγους
Στις αρχές της δεκαετίας του 1930 ο έφηβος Μάθιους ξεκίνησε την ποδοσφαιρική του καριέρα στην ομάδα της Στόουκ Σίτι. Ο προπονητής της ομάδας, Τομ Μάδερ πείθει τον Τζακ Μάθιους (τον πατέρα του Στάνλεϊ) ώστε να εργαστεί ο πιτσιρικάς ως βοηθός προσωπικού στα γραφεία της ομάδας, δίνοντάς του μία λίρα την εβδομάδα. 

Τη σεζόν 1930–31 έπαιξε για την εφεδρική ομάδα της Στόουκ, κάνοντας τον πρώτο αγώνα του εναντίον της Μπέρνλεϊ. Το 1932 υπέγραψε το πρώτο του επαγγελματικό συμβόλαιο σε ηλικία 17 ετών. Έκανε το ντεμπούτο του στην πρώτη ομάδα εναντίον της Μπέρι στις 19 Μαρτίου 1932 στη νίκη με 1–0. Με την πάροδο του χρόνου εξελίχθηκε στον αδιαφιλονίκητο ηγέτη της Στόουκ μέσα στον αγωνιστικό χώρο. Η ανέλιξη του συνδυάστηκε με την αγωνιστική αναγέννηση της ομάδας, η οποία μπορεί το 1932 να αγωνιζόταν στη δεύτερη κατηγορία, όμως με πυλώνα τον Μάθιους, προβιβάστηκε και εν συνεχεία κατέλαβε την καλύτερη θέση της ιστορίας της στο πρωτάθλημα, δηλαδή την τέταρτη. Ο υγιεινός τρόπος ζωής ήταν αναπόσπαστο μέρος της καριέρας του και από την αρχή της απέδιδε μεγάλη σημασία σε αυτόν. Ο τρόπος παιχνιδιού του τον οδήγησε σε μεγάλη δημοτικότητα και το 1938 όταν ζήτησε μεταγραφή προκάλεσε την παλλαϊκή αντίδραση των οπαδών της Στόουκ Σίτι. Περισσότερα από 3.000 άτομα συγκεντρώθηκαν με πλακάτ διαμαρτυρίας. Τελικά, ο ίδιος υποχώρησε και έμεινε στην ομάδα άλλα δέκα χρόνια ως το 1947. 

Ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος διέκοψε την καριέρα του στην καλύτερη περίοδο αφού ήταν ακόμα 24 ετών. Υπηρέτησε στην αεροπορία κοντά στο Μπλάκπουλ. Την περίοδο του πολέμου αγωνίστηκε ως φιλοξενούμενος σε φιλικά παιχνίδια με διάφορες ομάδες, όπως προκύπτει από σωζόμενα προγράμματα αγώνων. Ήταν οι αγγλικές: Μπλάκπουλ, Κριου Αλεξάντρα, Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, Άρσεναλ, η ουαλική Ρέξαμ και σκοτσέζικες όπως οι Ρέιντζερς Γλασκώβης. Αγωνίστηκε σε 69 παιχνίδια της *Wartime League* και στο Κύπελλο για τη Στόουκ, και επίσης έκανε 87 εμφανίσεις ως φιλοξενούμενος για την Μπλάκπουλ. Επίσης, συμμετείχε σε έναν αγώνα της Μικτής Σκωτίας (*Scots XI*), αν και δεν ήταν Σκωτσέζος.

Μετά τον πόλεμο η Στόουκ σημείωσε ρεκόρ καταλαμβάνοντας την τέταρτη θέση στο πρωτάθλημα, τερματίζοντας μόλις δύο βαθμούς από την πρωταθλήτρια Λίβερπουλ γνωρίζοντας την ήττα από τη Σέφιλντ Γιουνάιτεντ την τελευταία ημέρα της σεζόν. Η συμμετοχή του στα γκολ της ομάδας εκείνη τη χρονιά έφτασε στο 90 % αλλά οι σχέσεις του με τη διοίκηση δεν ήταν ιδιαίτερα καλές. Έτσι, με το τέλος της ίδιας σεζόν (1947), υπέγραψε στην Μπλάκπουλ σε ηλικία 32 ετών έναντι 11.500 λιρών. Το 1948 αναδείχθηκε 
«Ποδοσφαιριστής της Χρονιάς» από την Ένωση Δημοσιογράφων Ποδοσφαίρου. Την επόμενη χρονιά η Μπλάκπουλ αγωνίστηκε στον τελικό του Κυπέλλου Αγγλίας: παρά το γεγονός ότι προηγήθηκε δύο φορές στον αγώνα, η Μπλάκπουλ έχασε με 4–2 από τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, με τον Μάθιους να βοηθάει τον Σταν Μόρτενσεν για το δεύτερο γκολ, με τον οποίο είχαν άριστη συνεργασία. Το 1953 κατέκτησαν το Κύπελλο Αγγλίας νικώντας την Μπόλτον με 4–3, σε έναν τελικό που έμεινε στην ιστορία ως ο «Τελικός του Στάνλεϊ Μάθιους». Σε αυτόν ο Σταν Μόρτενσεν πέτυχε χατ τρικ αλλά οι εκπληκτικές ντρίμπλες του Μάθιους οδήγησαν την Μπλάκπουλ να ανατρέψει το εις βάρος της 1–3 στα τελευταία 30 λεπτά του αγώνα. Το τελευταίο μάλιστα γκολ σημειώθηκε με λίγα δευτερόλεπτα να απομένουν, και ο Μάθιους έφτασε με ατομική προσπάθεια μέσα στη μεγάλη περιοχή, αλλά αντί να επιδιώξει την προσωπική του δόξα, έδωσε πίσω πάσα στον συμπαίκτη του Μπιλ Πέρι, ο οποίος σκόραρε πριν ακουστεί το τελευταίο σφύριγμα. Λαμβάνοντας το μετάλλιο του νικητή από τη Βασίλισσα, ο Μάθιους έκλεισε το μάτι στην τηλεοπτική κάμερα προτού τον σηκώσουν στους ώμους τους οι συμπαίκτες του κρατώντας το Κύπελλο. Η ομάδα επέστρεψε στο Μπλάκπουλ σε μια ευφορική υποδοχή. Στο τρένο της επιστροφής, πολλά πλήθη τον επευφημούσαν σε κάθε σταθμό. Έτσι σε ηλικία 38 ετών κατέκτησε το Κύπελλο για πρώτη και μοναδική φορά στην καριέρα του, αφού είχε ήδη ηττηθεί σε δύο τελικούς το 1948 και το 1951. Στην αυτοβιογραφία του που κυκλοφόρησε το 2000 έγραψε ότι «αργότερα έμαθα ότι σχεδόν ολόκληρο το έθνος ήθελε να κερδίσει η Μπλάκπουλ μόνο και μόνο για να μπορέσω να πάρω το μετάλλιο». Ο αγώνας απέκτησε ιστορική αξία για τη δημοφιλία του αθλήματος στην Αγγλία καθώς περισσότερα από 12 εκατομμύρια τηλεθεατές τον παρακολούθησαν και έμεινε ως εντύπωση ότι το ποδόσφαιρο ήταν το άθλημα του λαού. Στις αρχές του 1954 σε ψηφοφορία ειδικών της ελβετικής αθλητικής εφημερίδας *Sport* της Ζυρίχης συμπεριλήφθηκε στην «καλύτερη ποδοσφαιρική ομάδα όλων των εποχών». Την ίδια χρονιά συμπεριληφθηκε στην καλύτερη ενδεκάδα όλων των εποχών με το όνομα *Selecao Mundial de Futebol de todos tempos* («Παγκόσμια ομάδα ποδοσφαίρου όλων των εποχών») μετά από ψηφοφορία ειδικών από 18 χώρες στην ιταλική εφημερίδα *Tempo*.

thumb| Ο Μάθιους (με τη λευκή εμφάνιση) σε προσπάθειά του το 1957 σε αγώνα στην Ολλανδία Μπλάκπουλ-Σπάρτα
Στα τέλη της δεκαετίας του 1950, ο Μάθιους αντιμετώπισε προβλήματα τραυματισμών και αγωνιζόταν σε περιορισμένο αριθμό αγώνων της ομάδας του. Τη σεζόν 1960–61 αγωνίστηκε σε 29 αγώνες πρωταθλήματος και με το τέλος του, στις αρχές Μαΐου πήγε στον Καναδά για να αγωνιστεί με την ομάδα στην Τορόντο Σίτι για τρεις μήνες. Οι ιθύνοντες της Μπλάκπουλ δεν φάνηκαν πρόθυμοι στην ανανέωση του συμβολαίου του και έτσι το φθινόπωρο του 1961 ξαναγύρισε στην πρώτη του ομάδα, τη Στόουκ Σίτι, αν και ήταν 46 ετών. Η ομάδα είχε πέσει μόλις στη 19η της βαθμολογίας και η επιστροφή του παλιού της παίκτη αναζωπύρωσε το ενδιαφέρον των φιλάθλων που έδειξαν την υποστήριξη τους ήδη από το ντεμπούτο του με 35.974 θεατές να παρακολουθούν τον αγώνα με τη Χάντερσφιλντ έναντι λιγότερων των 9.000 στην προηγούμενη εντός έδρας συνάντηση της ομάδας. Στην πρώτη του χρονιά κατέκτησε τον τίτλο της Β΄ κατηγορίας αλλάζοντας την τύχη της ομάδας. Ταυτόχρονα, ανακηρύχθηκε για δεύτερη φορά στην καριέρα του «Ποδοσφαιριστής της Χρονιάς» στην Αγγλία σε ηλικία 48 ετών. Έμεινε στη Στόουκ ως τις 6 Φεβρουαρίου 1965, που έδωσε το τελευταίο επίσημο  παιχνίδι της σταδιοδρομίας του, σε ηλικία 50 ετών και 5 ημερών. Έγινε έτσι ο μεγαλύτερος σε ηλικία ποδοσφαιριστής που συμμετείχε σε επίσημο αγώνα, ρεκόρ που κράτησε σχεδόν μισό αιώνα. Ήταν η 25η του σεζόν στην πρώτη κατηγορία της Αγγλίας, ρεκόρ που παραμένει ακατάρριπτο. Μάλιστα, τότε επανήλθε από έναν τραυματισμό στο γόνατο που τον είχε αφήσει έξω από τα γήπεδα για ένα σχεδόν χρόνο. Διαμαρτυρόταν πάντα ότι εξαιτίας του γόνατου αναγκάστηκε να σταματήσει τόσο νωρίς λέγοντας: «ίσως η συνταξιοδότησή μου να είναι λίγο πρόωρη».

### Διεθνής καριέρα
Στο πρώτο διεθνές παιχνίδι του το 1934, σκόραρε απέναντι στην Ουαλία σε αγώνα τον οποίο η Αγγλία νίκησε με 4–0. Το 1937 σκόραρε το πρώτο χατ τρικ σε αγώνα της Αγγλίας με αντίπαλο την Τσεχοσλοβακία, παρά το γεγονός ότι οι Άγγλοι είχαν μείνει με 10 παίκτες. Στις 14 Μαΐου 1938 έκανε έναν από τους καλύτερους αγώνες της καριέρας του στο Βερολίνο απέναντι στη Γερμανία μπροστά σε 110.000 θεατές στη νίκη της Αγγλίας με 6–3, σημειώνοντας και ένα γκολ (το έκτο). Ο αγώνας ήταν προγραμματισμένος ως ρεβάνς της φιλικής συνάντησης της προηγούμενης χρονιάς στο Λονδίνο και έμεινε στην ιστορία, καθώς το πολιτικό σκηνικό της εποχής με τη Ναζιστική Γερμανία να έχει προσαρτήσει την Αυστρία δημιούργησε αντιδράσεις στην Αγγλία, ενώ και ο ίδιος ο Μάθιους εξέφρασε μετά τον αγώνα την προσωπική του δυσαρέσκεια για την απόφαση της Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας της Αγγλίας για τη διεξαγωγή του αγώνα και την υποχρέωση του χαιρετισμού με αυτό τον τρόπο. Ήταν πρωταγωνιστής και στον αγώνα της ίδιας χρονιάς της Αγγλίας με τη Μικτή Ευρώπης (νίκη των Άγγλων με 3–0) στην επέτειο των 75 χρόνων της Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας.  Ο Μάθιους στερήθηκε της δυνατότητας να αγωνιστεί σε Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου τη δεκαετία του 1930 καθώς Ομοσπονδία της Αγγλίας δεν ήταν μέλος της FIFA την περίοδο αυτή (είχε διακόψει τη σύνδεσή της το 1928). Στη διοργάνωση του 1938 η Αγγλία κλήθηκε να συμμετάσχει στη θέση της Αυστρίας αλλά αρνήθηκε. 

thumb| Ο Μάθιους (όρθιος στη μέση) με την ολλανδική ερασιτεχνική ομάδα DWV το 1962 ως φιλοξενούμενος σε φιλικό αγώνα.
Παρά το γεγονός ότι ήταν μέλος σε δύο από τις καλύτερες επιθετικές τριάδες στην ιστορία του βρετανικού ποδοσφαίρου και ο ίδιος ο κορυφαίος παίκτης τη δεκαετία του 1940 με τους Τόμι Λότον και Τομ Φίνεϊ και τη δεκαετία του 1950 με τους Φίνεϊ και Μόρτενσεν, διεθνής διάκριση δεν υπήρξε στην καριέρα του. Η ποιότητα του αγγλικού ποδοσφαίρου σε εκείνη την εποχή ήταν ιδιαίτερα υψηλή αλλά οδήγησε σε αλαζονεία και εφησυχασμό που έγινε ο πραγματικός αντίπαλος για την επιτυχία. Ο ίδιος ο Μάθιους δεν είχε τις καλύτερες σχέσεις με το προπονητικό επιτελείο, συχνά ήταν ατομιστής στον αγωνιστικό χώρο, στοιχεία που φαίνεται να επηρέασαν αρνητικά την πορεία του στην εθνική και ίσως όχι μόνο σε αυτή. Μετά το 1950 τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν για την Αγγλία: τελείωσε τον απομονωτισμό της αλλά μπήκε απρόθυμα στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1950, όπου ο Μάθιους συμμετείχε σε ένα μόνο αγώνα, στον οποίο η Αγγλία ηττήθηκε από την Ισπανία με 1–0. Όμως, η ήττα έκπληξη από τις Ηνωμένες Πολιτείες οδήγησε στον απρόσμενο αποκλεισμό. Αγωνίστηκε επίσης στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1954 απέναντι στο Βέλγιο. Ο αγώνας φαινόταν χαμένος για την Αγγλία, όταν ο Μάθιους μετακινήθηκε σε θέση μέσα δεξιά και οδήγησε την ομάδα στην ισοπαλία με 4–4, προκρινόμενη έτσι στη δεύτερη φάση της διοργάνωσης. Στα προημιτελικά με αντίπαλο την πρωταθλήτρια κόσμου Ουρουγουάη (26 Ιουνίου, αποτέλεσμα 2–4) έγινε ο μεγαλύτερος σε ηλικία παίκτης που αγωνίστηκε σε Παγκόσμιο Κύπελλο μέχρι τότε, 39 ετών και 141 ημερών, με το αποτέλεσμα να του στερεί την τελευταία ελπίδα διεθνούς διάκρισης. Σε μία από τις καλύτερες εμφανίσεις της καριέρας του το 1955 ήταν δημιουργός των πέντε γκολ στο 7–2 της Αγγλίας επί της Σκωτίας. Είχε πρωταγωνιστικό ρόλο και στα τέσσερα γκολ της Αγγλίας στην πρώτη αναμέτρηση στην ιστορία με την Βραζιλία στη νίκη με 4–2 στις 9 Μαΐου 1956 στο Λονδίνο. Η συνάντηση ήταν στα πλαίσια ευρωπαϊκής περιοδείας της Βραζιλίας, η οποία διέθετε τον κορυφαίο αριστερό πλάγιο αμυντικό Νίλτον Σάντος. Συνολικά, ο Μάθιους έπαιξε σε 54 επίσημες συναντήσεις με την εθνική ομάδα από το 1934 ως το 1957 και σημείωσε 11 γκολ. Επίσης, στη διάρκεια του πολέμου είχε άλλες 29 ανεπίσημες εμφανίσεις και δύο γκολ. Η διεθνής καριέρα του είναι η πιο μακροχρόνια όλων των εποχών για Άγγλο παίκτη αφού διήρκεσε σχεδόν 23 χρόνια. Στις 15 Μαΐου 1957 αγωνίστηκε για τελευταία φορά σε ηλικία 42 ετών και 102 ημερών. Μέχρι σήμερα είναι ο μεγαλύτερος σε ηλικία διεθνής Άγγλος ποδοσφαιριστής. Από το τελευταίο γκολ στις 6 Οκτωβρίου 1956 με αντίπαλο τη Βόρεια Ιρλανδία ήταν κάτοχος του ρεκόρ του μεγαλύτερου σε ηλικία σκόρερ των ευρωπαϊκών εθνικών ομάδων διατηρώντας το μέχρι το 2024. 

Πολύ πριν από την έκρηξη στον κλάδο των τηλεπικοινωνιών, ο Μάθιους ήταν μια διεθνής διασημότητα.
Συχνά ταξίδευε και συμμετείχε σε αγώνες επίδειξης ή συμμετείχε σε τιμητικές συναντήσεις, καθώς είχε παγκόσμια φήμη: επί παράδειγμα το 1955 στο Σοβέτο της Νότιας Αφρικής την εποχή του απαρτχάιντ ένα μεγάλο πλήθος συγκεντρώθηκε για να τον δει. Επέστρεφε τακτικά κάθε τρίμηνο και το 1975, κανόνισε μια ομάδα νεαρών μαύρων παικτών, γνωστών ως *Stan's Men* από τον δήμο να περιοδεύσει στη Βραζιλία και να συναντήσει τον Πελέ. Οι περισσότεροι από αυτούς δεν είχαν εγκαταλείψει ποτέ την πόλη τους, αλλά ο Μάθιους τους έδωσε την ευκαιρία να προπονηθούν με τις κορυφαίες ομάδες της Βραζιλίας. Το έτος αυτό του απονεμήθηκε η πρώτη Χρυσή Μπάλα στην ιστορία του θεσμού, το ετήσιο βραβείο για τον καλύτερο Ευρωπαίο ποδοσφαιριστή που απένεμε από τότε και ως το 2009 το γαλλικό περιοδικό France Football. Παραμένει ο μεγαλύτερος σε ηλικία παίκτης που τιμήθηκε με το έπαθλο. Εκείνη τη χρονιά ο 41χρονος Μάθιους πρωταγωνίστησε βοήθωντας την Αγγλία να κατακτήσει το Βρετανικό Εσωτερικό Πρωτάθλημα, νικώντας τη Σκωτία, την Ουαλία και την Ιρλανδία, ενώ ήταν δευτεραθλητης με την Μπλάκπουλ. Το 1957 ο Μάθιους ταξίδεψε στην Γκάνα, με την ευκαιρία της ανεξαρτητοποίησης της χώρας, για να συμμετάσχει σε τρία φιλικά παιχνίδια για το σύλλογο της Γκάνας Άκκρα Χαρτς οφ Οουκ με τον πρώτο αγώνα στις 26 Μαΐου μπροστά σε 20.000 θεατές. Τον χαρακτήρισαν ως *soccerhene* (αρχηγός ποδοσφαίρου). Συνάντησε επίσης τον πρώτο πρωθυπουργό της Γκάνας Κβάμε Νκρούμα με στόχο την ανάπτυξη του ποδοσφαίρου της Γκάνας. Η επίσκεψη θεωρείται ότι συνέβαλε σημαντικά στην καλλιέργεια του αθλήματος στη χώρα, η οποία κατέκτησε το πρώτο της Κύπελλο Εθνών Αφρικής έξι χρόνια αργότερα το 1963. Συνολικά, κατά τη διάρκεια της καριέρας του αγωνίστηκε σε 1.263 επίσημους αγώνες, τους περισσότερους στη μέχρι τότε ιστορία του ποδοσφαίρου σημειώνοντας 139 γκολ.

Τον Απρίλιο το 1965 η Στόουκ διοργάνωσε έναν αγώνα προς τιμή του Σερ Στάνλεϊ Μάθιους στο γήπεδό της, το Βικτόρια Γκράουντ, στο οποίο 35.000 φίλαθλοι απόλαυσαν τη Μικτή Ευρώπης να νικά με 6–4, με παίκτες, όπως ο Αλφρέδο Ντι Στέφανο, ο Λεβ Γιασίν, ο Γιόζεφ Μάζοπουστ, ο Φέρεντς Πούσκας, ο Εουσέμπιο, ο Φρανσίσκο Χέντο και ο Ρεϊμόν Κοπά. Στο τέλος του αγώνα ο Μάθιους μεταφέρθηκε στους ώμους των Πούσκας και Γιασίν ανάμεσα στον κόσμο που τον επευφημούσε.

Την 1η Ιανουαρίου 1965 χρίστηκε ιππότης, ο πρώτος ποδοσφαιριστής που πήρε τον τίτλο του «Σερ» για τις υπηρεσίες που προσέφερε στον αθλητισμό. Επίσης, το 1992 η FIFA τον τίμησε με την ανώτατη διάκριση του αθλήματος, το Τάγμα Αξίας.

thumb|Άγαλμα του Μάθιους στη γενέτειρα πόλη του

### Μετά την αποχώρηση
Αφού είχε παίξει σε 700 παιχνίδια πρωταθλήματος, ο Μάθιους έγινε μάνατζερ της Πορτ Βέιλ ΦΚ, τοπική αντίπαλο της Στόουκ Σίτι, από το 1965 ως το 1968 εργαζόμενος χωρίς αμοιβή και επίσημο συμβόλαιο. Η ομάδα είχε μόλις υποβιβαστεί στην τέταρτη κατηγορία και στην πορεία της σεζόν κατηγορήθηκε ότι έδινε στους παίκτες αδήλωτες αμοιβές και εκδιώχθηκε από τη Φούτμπολ Λιγκ. Ο σύλλογος επανήλθε στο τέλος της θητείας του, η εμπειρία όμως που απέκτησε τον οδήγησε να απομακρυνθεί από τα διοικητικά του ποδοσφαίρου  και έτσι έφυγε και εγκαταστάθηκε στη Μάλτα το 1968 με τη δεύτερη σύζυγό του ως παίκτης-προπονητής της τοπικής Χιμπέρνιανς. Αγωνίστηκε στην ομάδα μέχρι την ηλικία των 55 ετών. Στη συνέχεια έπαιξε σε διάφορες τοπικές ομάδες ως τα 60 του. Επίσης, ως  προπονητής των *Stan's Men* θεωρείται ότι εισήγαγε τις αρχές του σύγχρονου ποδοσφαίρου και των σχηματισμών στη Νότια Αφρική. Τέλος, το 1981 αγωνίστηκε σε ένα φιλανθρωπικό παιχνίδι στο *Grangemouth* σε ηλικία 66 ετών. Αργότερα έζησε στον Καναδά πριν επιστρέψει στην περιοχή του Στόουκ στα τέλη της δεκαετίας του 1980.

Στη διάρκεια της καριέρας του ο Μάθιους κέρδισε το σεβασμό, όχι μόνο διότι υπήρξε σπουδαίος ποδοσφαιριστής αλλά και ως τζέντλεμαν. Αξίζει να αναφερθεί ότι ποτέ δεν τιμωρήθηκε σε κανένα επίσημο παιχνίδι της σταδιοδρομίας του. Σε αναγνώριση του ταλέντου και της προσφοράς του από το 2002 έχει τοποθετηθεί στο Hall of Fame του αγγλικού ποδοσφαίρου.

Ο Μάθιους απεβίωσε στις 23 Φεβρουαρίου 2000 σε ηλικία 85 ετών, στο Νιούκασλ. Μετά την κηδεία του, αποτεφρώθηκε. Οι στάχτες του θάφτηκαν κάτω από τον κεντρικό κύκλο του σταδίου  της Στόουκ Σίτι, το Μπριτάνια, το οποίο είχε ανοίξει επίσημα τον Αύγουστο του 1997. Πάνω από 100.000 άτομα ήταν στους δρόμους της πόλης κατά τη διαδικασία. Έξω από το νέο γήπεδο της Στόουκ Σίτι έχει τοποθετηθεί ο ανδριάντας του. Άλλος ένας υπάρχει στη γενέτειρά του, το Hanley. Στη βάση τους αναγράφεται:

«Το όνομά του συμβολίζει την ομορφιά του παιχνιδιού, η φήμη του διαχρονική και διεθνής, το αθλητικό πνεύμα και η κοσμιότητά του αναγνωρισμένα παγκοσμίως. Ένας μαγικός παίκτης από την ανθρωπότητα, για την ανθρωπότητα».

Η 1η Φεβρουαρίου έχει καθιερωθεί ανεπισήμως ως «Ημέρα Σερ Στάνλεϊ Μάθιους». Τη μέρα αυτή ενθαρρύνονται οι εργαζόμενοι σε γραφεία να φορούν ποδοσφαιρικές στολές. Το σύνθημα είναι: «Φόρεσέ τη με υπερηφάνεια για τον Σερ Σταν», ώστε να μαζευτούν χρήματα για το «Ίδρυμα Στάνλεϊ Μάθιους» (*The Stanley Matthews Foundation*), το οποίο προσφέρει ευκαιρίες αθλητικής προώθησης σε μη προνομιούχους νέους της περιφέρειας Στόουκ ον Τρεντ. Το 2007 αποφασίστηκε οι υποστηρικτές της κίνησης αντί να φορούν αθλητικές στολές να φέρουν στα ρούχα τους το νούμερο 7, που φορούσε πάντα ο Μάθιους.

## Στατιστική

### Στατιστικά στοιχεία επίσημων αγώνων
 

Πηγή : RSSSF (2023)

### Στατιστικά στοιχεία διεθνούς σταδιοδρομίας

## Τίτλοι

**Μπλάκπουλ**
* Κύπελλο Αγγλίας: 1953 
* Lancashire Cup: 1954 

**Στόουκ Σίτι**
* Πρωτάθλημα Β΄ κατηγορίας: 1963
 
**Αγγλία**
* Βρετανικό Εσωτερικό Πρωτάθλημα (9): 1935, 1938, 1939, 1947, 1948, 1954, 1955, 1956, 1957

## Ατομικές διακρίσεις
* FWA ποδοσφαιριστής της χρονιάς (2): 1948, 1963
* Χρυσή Μπάλα (*Ballon d'Or*): 1956
* IFFHS: 11ος καλύτερος ποδοσφαιριστής του 20ού αιώνα 
* IFFHS Legends 
* *Football League 100 Legends*: 1998
* Αγγλικό Ποδόσφαιρο Hall of Fame: 2002
* Ομάδα PFA του αιώνα (1907–1976): 2007

## Τιμές
* 50px Τάγμα Αξίας της FIFA (*Ordre du mérite de la FIFA*) : 1992

* 60px CBE Διοικητής εξαιρέτου τάγματος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας (*Commander of the Most Excellent Order of the British Empire*) : 1957

## Δείτε επίσης

* Κατάλογος ποδοσφαιριστών ανδρών με τις περισσότερες επίσημες εμφανίσεις

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 
*  
* Matthews Plays at 50 Φωτογραφικό αφιέρωμα στο Στάνλεϊ Μάθιους 

Κατηγορία:Άγγλοι ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Επιθετικοί ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Αγγλίας 
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1954
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1950
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Μπλάκπουλ ΦΚ
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Στόουκ Σίτι Φ.Κ.
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Πρέμιερ Λιγκ 
Κατηγορία:Άγγλοι ποδοσφαιριστές στο εξωτερικό 
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Πορτ Βέιλ ΦΚ
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ηνωμένου Βασιλείου
Κατηγορία:Άγγλοι αυτοβιογράφοι
Κατηγορία:Νικητές Χρυσής Μπάλας
Κατηγορία:Μέλη του Τάγματος της Αξίας της FIFA