open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Πέδρο Αλμοδόβαρ

Ο **Πέδρο Αλμοδόβαρ Καμπαγιέρο** (, 25 Σεπτεμβρίου 1949 - ) είναι Ισπανός σκηνοθέτης, σεναριογράφος και παραγωγός. Έχει γράψει, σκηνοθετήσει και παραγάγει περίπου 30 ταινίες.

## Βιογραφία
Γεννήθηκε στο Καλθάδα δε Καλατράβα, στην περιοχή του Αλμάγρο στην Ισπανία. Σε ηλικία 8 ετών παρακολούθησε καθολικό σχολείο. Οι εμπειρίες του από το σχολείο αυτό και από τους εκκλησιαστικούς θεσμούς σε συνδυασμό με τη σεξουαλική κακοποίηση που υπέστη, αποτέλεσαν την έμπνευση για την ταινία του *[[Κακή εκπαίδευση]]* (2004). Στα 16 του μετακόμισε στη Μαδρίτη και ασχολήθηκε με διάφορες δουλειές του ποδαριού, αφού λόγω της δικτατορίας του Φράνκο ο ισπανικός κινηματογράφος δεν ήταν ιδιαίτερα ανεπτυγμένος. Στη συνέχεια δούλεψε για 12 χρόνια στον ισπανικό οργανισμό τηλεπικοινωνιών και έτσι κατάφερε να αγοράσει την πρώτη του κάμερα, μια Super 8. Τα χρόνια εκείνα δούλεψε σε θεατρικές ομάδες, ίδρυσε το σατιρικό πανκ-ροκ συγκρότημα Almodovar y McNamara και γύρισε πολλές χιουμοριστικές ταινίες σε super 8, τις οποίες παρουσίαζε σε ιδιωτικές προβολές. Η πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία είναι το *[[Η Πέπι, η Λούσι, η Μπομ και τα άλλα κορίτσια]]* που ολοκληρώθηκε με πολλές δυσκολίες το 1980. Ακολούθησαν πολλές ταινίες, στις οποίες υπογράφει ο ίδιος και το σενάριο, που έφεραν και τη διεθνή αναγνώριση για το σκηνοθέτη.

## Χαρακτηριστικά
* Αγαπημένο του κινηματογραφικό είδος είναι το μελόδραμα, η επιρροή και η εξέλιξη του οποίου είναι εμφανής στο έργο του.
* Η γυναίκα σε όλες της τις εκδοχές είναι ένα από τα βασικά θέματα στις ταινίες του. 
* Μέσα από τις ταινίες του βλέπουμε την εξέλιξη της χώρας του, τη σκοτεινιά της καθολικής δικτατορίας του Φράνκο που κράτησε 40 χρόνια, την πτώση της (1975) και την εξέλιξη της Ισπανίας σε ένα δημοκρατικό κράτος. 
* Χαρακτηριστική είναι επίσης η αισθητική των έντονων χρωμάτων, που χρησιμοποιεί σε πολλές ταινίες του.
* Συνηθίζει να δουλεύει με τις ίδιους ηθοποιούς, τις οποίους βλέπουμε να παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο σε αρκετές ταινίες του. Κάποιες από τις μούσες του είναι η Κάρμεν Μάουρα, η Σεσίλια Ροτ, η Μαρίσα Παρέδες, η Πενέλοπε Κρουθ, η Τσους Λαμπρεάβε και η Ρόσι ντε Πάλμα.
* Η σχέση του με τη μητέρα του επηρέασε σημαντικά τόσο τη ζωή του όσο και τη δημιουργία του. Η μητρική φιγούρα είναι καθοριστική στις περισσότερες ταινίες του.
## Έργα

## Βιβλία στα ελληνικά
### Βιβλία του Αλμοδόβαρ
* (1991) *Φωτιά στα σωθικά*, εκδόσεις Σέλας
* (1993) *Πάττυ Χύμα*, εκδόσεις Σέλας
* (1996) *Το μυστικό μου λουλούδι*, εκδόσεις Λιβάνη

### Βιβλιογραφία
* (1999) *Pedro Almodòvar*, 40ό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, εκδόσεις Καστανιώτη
* (2007) *Συζητώντας με τον Πέδρο Αλμοδόβαρ*, Φρέντερικ Στράους, εκδόσεις Ηλέκτρα
## Παραπομπές


Κατηγορία:Ισπανοί σκηνοθέτες
Κατηγορία:Ισπανοί σεναριογράφοι
Κατηγορία:Ισπανοί παραγωγοί ταινιών
Κατηγορία:ΛΟΑΤ πρόσωπα από την Ισπανία
Κατηγορία:Βραβευμένοι με Χρυσή Σφαίρα
Κατηγορία:Βραβευμένοι με Όσκαρ Καλύτερου Πρωτότυπου Σεναρίου
Κατηγορία:Σκηνοθέτες ταινιών βραβευμένες με Όσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας
Κατηγορία:Βραβευμένοι με BAFTA
Κατηγορία:Βραβευμένοι με Σεζάρ
Κατηγορία:Βραβευμένοι με Γκόγια
Ετέαρχος

Ο **Ετέαρχος** ήταν Βασιλιάς της αρχαίας Κρητικής πόλης Αξού ή Οάξου που άκμασε στις αρχές του 7ου π.Χ. αιώνα.
Κατά τον Ηρόδοτο (IV 154) όταν κάποτε ο Ετέαρχος πίστεψε στις διαβολές της δεύτερης γυναίκας του ότι η ορφανή κόρη του *Φρονίμη*, από το πρώτο του γάμο, ακολουθούσε "βίο έκλυτο" παρέδωσε αυτήν στον έμπορο από τη Θήρα Θεμίστωνα με την υπόσχεση, με όρκο στους θεούς, κατά την επιστροφή του στη Σαντορίνη να την έριχνε από το πλοίο του στη θάλασσα.

Πράγματι ο Θεμίστωνας παρέλαβε τη μικρή πριγκίπισσα αλλά κατά την επιστροφή του δεν ήθελε να τη θανατώσει αλλά ούτε και να παραβεί το θείο όρκο του. Έτσι την έδεσε με ένα σχοινί και την έριξε στη θάλασσα όπου και στη συνέχεια την ανέσυρε πάλι στο πλοίο του. 
Όταν κατέπλευσε στη γενέτειρά του την οδήγησε στον Πολύμνηστο άρχοντα της Θήρας. Εκείνος θαυμάζοντας την ομορφιά της την κράτησε κοντά του και στη συνέχεια την παντρεύτηκε. Απέκτησε μαζί της τον Βάττον ή  Βάττο Α΄, γνωστό από την ιστορία ως οικιστή της Κυρήνης και ως τον πρώτο Έλληνα βασιλιά στην Αφρική, ιδρυτή δυναστείας.

Κατηγορία:Αρχαίοι Κρήτες
Κατηγορία:Ναυτική λαογραφία
Κατηγορία:Σαντορίνη
Κόλπος

Η λέξη **κόλπος** μπορεί να αναφέρεται στα εξής:

* Κόλπος (ανατομία): ο γυναικείος κόλπος, μέρος του γεννητικού συστήματος των γυναικών
* Κόλπος (γεωγραφία): ο γεωγραφικός κόλπος, εσοχή ή διείσδυση της θάλασσας στην ξηρά
* Κόλπος (καρδιολογία): ο κόλπος της καρδιάς
* Κόλπος (ένδυση): αρχαιοελληνικός όρος ένδυσης
Νεμπόισα Ραντμάνοβιτς

Ο **Νεμπόισα Ραντμάνοβιτς** (*Nebojša Radmanović*, 1 Οκτωβρίου 1949) είναι Σερβοβόσνιος πολιτικός.

## Προφίλ
Γεννήθηκε την 1η Οκτωβρίου του 1949 στην Γκρατσάνιτσα της τότε Γιουγκοσλαβίας. Είναι μέλος της Συμμαχίας των Ανεξάρτητων Σοσιαλδημοκρατών, παντρεμένος , με 2 παιδιά. 

## Θητείες στο Προεδρείο
Εξελέγη την 1η Οκτωβρίου 2006 για τετραετή θητεία στο Εναλλασσόμενο Προεδρείο της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης. Ο Ραντμάνοβιτς είναι 4 χρόνια μικρότερος από το Χάρις Σιλάζιτς, το Μουσουλμάνο ομόλογό του στο Προεδρείο, ο οποίος κατά σύμπτωση έχει γενέθλια και αυτός την 1η Οκτωβρίου. Ο Ραντμάνοβιτς ανέλαβε πρώτος στο Προεδρείο στις 6 Νοεμβρίου 2006 και διατηρήθηκε στη θέση αυτή μέχρι τον Ιούλιο του 2007. Τον διαδέχθηκε ο Ζέλικο Κόμσιτς. Στις 6 Νοεμβρίου του 2008 ανέλαβε ξανά την προεδρία, μέχρι τον Ιούλιο του 2009.
Στις εκλογές που διενεργήθηκαν στις 3 Οκτωβρίου 2010 , ο Ραντμάνοβιτς εξελέγη ξανά μέλος του τριμελούς Προεδρείου, ως Σέρβος αντιπρόσωπος, με ποσοστό 48,9%. Ανέλαβε πρώτος πρόεδρος στο νέο συλλογικό Προεδρείο, στις 10 Νοεμβρίου 2010 και μέχρι το 2011.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Σερβοβόσνιοι πολιτικοί
Κατηγορία:Πρόεδροι της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης
Βιρακότσα

Στη μυθολογία των Ίνκας, ο **Κον Τίκι Βιρακότσα**, ή απλά **Βιρακότσα** ή **Ουιρακότσα** (η «Αόρατη Φωτιά, αυτός που γεννιέται από τον αφρό της θάλασσας») , θεωρείται ο δημιουργός του σύμπαντος, του χρόνου και του πολιτισμού κι ένας από τους σημαντικότερους θεούς των Ίνκας. Είχε ένα γιο, τον Ίντι, και μια κόρη, τη Μάμα Κίγια 

Υπάρχει μόνο μία αναπαράσταση του θεού στην «**Πύλη του Ήλιου**», ένα μονόλιθο, όπου αναπαριστάνεται ο θεός σε γλυπτό. Έχει ως στέμμα του τον ήλιο, από τα μάτια του τρέχουν δάκρυα βροχής και κρατά στα χέρια του δύο κόνδορες-ραβδιά. Κατά άλλη ερμηνεία κρατά κεραυνούς (αντιστοίχους με του Δία ή του Όντιν). Στέκεται πάνω σε ένα βάθρο, στο οποίο οδηγούν σκαλοπάτια, και είναι πλαισιωμένος από 6 Αγγέλους.

## Μύθοι
μικρογραφία|Λίμνη Τιτικάκα, Περού.
Σύμφωνα με ένα μύθο, ο Βιρακότσα προκάλεσε ένα μεγάλο κατακλυσμό, που ονομάζεται **Ούνου Πατσακούτι**, γύρω από τη λίμνη Τιτικάκα. Αφανίστηκαν όλοι οι άνθρωποι εκτός από δυο, που επέλεξε αν σώσει: το Μάνκο Κάπακ, γιο του Ίντι ή του ίδιου του Βιρακότσα σε διάφορους μύθους, και τη Μάμα Όκλιο. Αυτοί οι δυο ίδρυσαν τον πολιτισμό των Ίνκας, κουβαλώντας ένα χρυσό ραβδί. Ο μύθος του χρυσού ραβδιού υπάρχει και σε άλλο μύθο, όπου ο Βιρακότσα στέλνει όλα τα παιδιά του στη γη: το χρυσό ραβδί προσγειώνεται στο Κούζκο, που γίνεται η πρωτεύουσα των Ίνκας. 

Σε ορισμένους μύθους, εμφανίζεται σαν σύζυγός του η θεότητα *Μάμα Κότσα*.

Ο θεός είναι γνωστός και με το προσωνύμιο *Κον Τίκι Βιρακότσα*, όπου και ταυτίζεται με τον ομώνυμο θεό του ήλιου της Πολυνησίας. Έτσι πήρε το όνομά του και το πλοίο Κον Τίκι.

Ο **Βιρακότσα** έφτιαξε τον κόσμο με χώμα και ουρανό και τον άφησε στο σκοτάδι. Έφτιαξε τους ανθρώπους-γίγαντες για να κατοικήσουν αυτό τον κόσμο, αλλά δεν έμεινε ευχαριστημένος μαζί τους γιατί ήταν ανυπάκουοι. Τότε, πέτρωσε πολλούς από αυτούς και τους κατέστρεψε με μια μεγάλη πλημμύρα, απ’ την οποία μόνο δύο γλίτωσαν. Έπειτα δημιούργησε μια νέα φυλή ανθρώπων, μικρότερων σε μέγεθος, έφτιαξε τον ήλιο και τη μέρα, τη σελήνη και τα αστέρια.
Σύμφωνα με τον Χουάν ντε Βετάνθος (χρονικογράφος του 16ου αιώνα) **ο μύθος της Δημιουργίας** έλεγε: 

.

Κατηγορία:Μυθολογία Ίνκα
Ζέλικο Κόμσιτς

Ο **Ζέλικο Κόμσιτς** (*Željko Komšić*, 1964-) είναι Βόσνιος δικηγόρος και πολιτικός. Το 2000 εξελέγη δήμαρχος του Νέου Σεράγεβου. Επί δύο χρόνια ήταν επίσης αντιδήμαρχος του Σεράγεβου. Είναι παντρεμένος με την Μουσουλμάνα της Βοσνίας Σαμπίνα, πολιτικό μηχανικό, και έχουν μια κόρη, τη Λάνα.

## Καριέρα
### Πρώτα χρόνια και σπουδές
Γεννήθηκε στις 20 Ιανουαρίου του 1964. Η μητέρα του (Σερβοβόσνια) φονεύτηκε κατά την πολιορκία του Σεράγεβο το 1992. Ο Κόμσιτς έχει πτυχίο Νομικής από το Πανεπιστήμιο του Σαράγεβο. Επίσης σπούδασε στη σχολή Διεθνών Υπηρεσιών του Έντμουντ Γουόλς στο Πανεπιστήμιο Τζώρτζταουν στην Ουάσιγκτον (Washington, D.C.), από όπου απέκτησε τίτλο μπάτσελορ  Στη διάρκεια του πολέμου του 1992-1995, ο Κόμσιτς συντάχθηκε με τους υποστηρικτές της ακεραιότητας της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης (κυρίως Βόσνιοι Μουσουλμάνοι) και παρασημοφορήθηκε για την τόλμη του.

## Προεδρία
Είναι μέλος του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης (SDP) και ένας από τους τρεις αντιπροέδρους του. Εξελέγη ως ο Κροάτης αντιπρόσωπος στην Προεδρία της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, στις εκλογές της 1ης Οκτωβρίου 2006 με τετραετή θητεία. Κέρδισε την κροατική έδρα με 40,8% έναντι 23,1% για τον Ίβο Μίρο Γιόβιτς (Κροατική Δημοκρατική Ένωση) και 17,8% για τον Μπόζο Λιούμπιτς (Κροατική Δημοκρατική Ένωση 1990), χάρη στις ψήφους κυρίως των Βόσνιων Μουσουλμάνων.

Στις 6 Ιουλίου του 2007 ανέλαβε προεδρεύων του τριμελούς σώματος και στη συνέχεια από τις 6 Ιουλίου του 2009 ως τις 6 Μαρτίου 2010.

Στις εκλογές που διενεργήθηκαν στις 3 Οκτωβρίου 2010 , ο Κόμσιτς επανεξελέγη μέλος της τριμελούς κρατικής Προεδρίας, ως αντιπρόσωπος της κροατικής εθνότητας, με ποσοστό 60,6%, πάλι χάρη στις ψήφους κυρίως των Βόσνιων Μουσουλμάνων.

Το 2012 εγκατέλειψε το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SDP) και το 2013 ίδρυσε το Δημοκρατικό Μέτωπο, στο οποίο είναι πρόεδρος.

Υπηρέτησε ξανά ως πρόεδρος της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης από το 2011 ως το 2012 και ως κροατικό μέλος της Προεδρίας της Βοσνίας, από το 2018.

Στις 20 Ιουλίου 2019 ανέλαβε ξανά Επικεφαλής της Προεδρίας της Βοσνίας Ερζεγοβίνης, όπως και στις 20 Ιουλίου 2021 και στις 16 Ιουλίου 2025.

;Βιβλιογραφία
* 

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Επίσημος ιστότοπος της Προεδρίας της Βοσνίας (στα βοσνιακά/κροατικά/σερβικά)
* Επίσημος ιστότοπος του Κόμσιτς (στα βοσνιακά/κροατικά/σερβικά)

## Παραπομπές


Κατηγορία:Πρόεδροι της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης
Κατηγορία:Δικηγόροι
Κατηγορία:Κροατοβόσνιοι
Κατηγορία:Ηγέτες εν ενεργεία
Ζουράμπ Νογκαϊντέλι

Ο **Ζουράμπ Νογαϊντέλι** (*ზურაბ ნოღაიდელი*, 1964-) είναι πολιτικός από τη Γεωργία, πρωθυπουργός της χώρας από το 2005 ως την παραίτησή του, τον Νοέμβριο του 2007.

Γεννήθηκε στο Κομπουλέτι στις 22 Οκτωβρίου 1964 και σπούδασε Φυσικός, ενώ έκανε επίσης σπουδές στη Γεωλογία και στη Γεωγραφία. Η πολιτική του καριέρα ξεκίνησε στο Κόμμα των Οικολόγων. Αργότερα έγινε υπουργός Οικονομικών (2000), αξίωμα στο οποίο επανήλθε το 2004. Στις 11 Φεβρουαρίου 2005 έγινε πρωθυπουργός, έπειτα από τον αδόκητο θάνατο του Ζουράμπ Ζβάνια. Με 175 ψήφους υπέρ και 24 κατά, η Βουλή ενέκρινε στις 17 Φεβρουαρίου 2005 την κυβέρνησή του. Είναι παντρεμένος, με ένα παιδί.
Τον Απρίλιο του 2007 υποβλήθηκε σε εγχείρηση ανοικτής καρδιάς στο Νοσοκομείο του Αγίου Λουκά στο Χιούστον των ΗΠΑ. 

Στις 16 Νοεμβρίου του 2007 ο Νογαϊντέλι παραιτήθηκε για λόγους υγείας και στη θέση του ορίστηκε από τον πρόεδρο Σαακασβίλι ο Λάντο Γκουργκενίτζε. 

## Παραπομπές


Νογαιντέλι
Μάνκο Κάπακ

Ο **Μάνκο Κάπακ** (κέτσουα: *Manqo Qhapaq* "θαυμάσιο εύρημα", *Manku Qhapaq*, ισπ. *Manco Cápac*) στη μυθολογία των Ίνκας, ήταν ο πρώτος βασιλιάς του Κούσκο. Για την προέλευσή του, υπάρχουν διάφοροι μύθοι.

## Η μυθολογία
Ο Μάνκο Κάπακ υπήρξε ως ιστορικό πρόσωπο και επειδή ήταν πολύ σημαντική προσωπικότητα για τον λαό του θεοποιήθηκε και γύρω από το πρόσωπο του αναπτύχθηκε μια ολόκληρη θρησκεία. Οι μύθοι που γράφτηκαν για την καταγωγή του διασώθηκαν από ορισμένους Ισπανούς μοναχούς.
### Ο μύθος σχετικά με τον θεό [[Ίντι]]
Σύμφωνα με αυτο τον μύθο, ο Μάνκο Κάπακ ήταν γιος του θεού ήλιου Ίντι και της Μάμα Κίγια, και αδερφός του Πατσακάμακ, ενώ λατρευόταν ως θεός του ήλιου και της φωτιάς. Ο Μάνκο Κάπακ και τα αδέρφια του στάλθηκαν στη γη με ένα χρυσό ραβδί, που ονομαζόταν *tapac-yauri*. Το ραβδί βυθίστηκε στην περιοχή του Κούσκο, μέχρι την οποία ταξίδεψαν μέσω υπόγειων σπηλαίων κι έχτισαν ναό προς τιμήν του θεού ήλιου και πατέρα τους. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, κάποιο ή κάποια από τα αδέρφια του Μάνκο Κάπακ μεταμορφώθηκε σε Ουάκα.

### Ο μύθος σχετικά με τον θεό [[Βιρακότσα]]
Σε αυτό τον μύθο, ο Μάνκο Κάπακ είναι γιος του Βιρακότσα. Μαζί με τα αδέρφια του ζούσε στο Πακάρι Τάμπου, κοντά στο Κούσκο. Ενώθηκαν μαζί με άλλες φυλές, με τις οποίες ήρθαν σε επαφή στα ταξίδια τους, με σκοπό να κατακτήσουν τις φυλές της Κοιλάδας του Κούσκο. Και σε αυτή την ιστορία υπάρχει ο μύθος του χρυσού ραβδιού. Επίσης, σύμφωνα με κάποιες εκδοχές του μύθου, ο νεαρός Μάνκο Κάπακ πρόδωσε από ζήλεια τους μεγαλύτερους αδερφούς του, τους σκότωσε κι έγινε ο ηγέτης του Κούσκο.

## Η ζωή του
Ο Μάνκο Κάπακ ήταν ο ιδρυτής της δυναστείας των Ουρίν και βασίλευσε στη φυλή των Ίνκας για περίπου σαράντα χρόνια. Αυτός οδήγησε τον λαό του από το Πακάρι Τάμπου στην περιοχή του Κούσκο. Οι λόγοι που ανάγκασαν τους Ίνκας να αναζητήσουν νέα πατρίδα ήταν η έλλειψη εύφορης γης για καλλιέργεια αλλά και οι απειλητικές διαθέσεις των γειτονικών τους λαών. Στο Κούσκο ο Μάνκο Κάπακ καθιέρωσε σύστημα νόμων, ενώ θεωρείται ότι κατάργησε τις ανθρωποθυσίες. Οι Ίνκας, με επικεφαλής τον Μάνκο Κάπακ και με βάση τη νέα τους πατρίδα, άρχισαν να εισχωρούν στις γειτονικές περιοχές για να επεκτείνουν τις αγροτικές εκτάσεις τους. Ο πρώτος ηγεμόνας των Ίνκας παντρεύτηκε την αδερφή του, Μάμα Όκλιο, κι ο γιος του, Σίντσι Ρόκα, έγινε ο επόμενος Σάπα Ίνκα. Πιθανολογείται ότι βασίλεψε μέχρι το 1230 ή το 1250 αρκετοί όμως τοποθετούν τον θάνατο του πολύ νωρίτερα, το 1107. Από τα χρονολογικά στοιχεία δεδομένα που να οριοθετούν τη βασιλεία του δεν έχουν βρεθεί ακόμα.

## Πηγές
* ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΙΝΚΑΣ, Δεληγίαννης Π., τεύχος 147, εκδόσεις ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ, Νοέμβριος 2008
* Εγκυκλοπαίδεια ΠΑΠΥΡΟΥΣ ΛΑΡΟΥΣ ΜΠΡΙΤΑΝΝΙΚΑ, Εκδοτικός Οργανισμός Πάπυρος, Αθήνα, 1996

Κατηγορία:Αυτοκράτορες των Ίνκας
Κατηγορία:Μυθολογία Ίνκα
Κατηγορία:Θεότητες της φωτιάς
Κούσκο

Το **Κούσκο**, επίσης **Κούζκο** (ισπανικά *Cuzco*, Κέτσουα *Qosqo* ή *Qusqu*) ισπανική  προφορά ΔΦΑ: [ˈkusko], είναι μια πόλη στο νοτιοανατολικό Περού. Έχει πληθυσμό 300.000 κατοίκων, ενώ βρίσκεται σε υψόμετρο 3.500 μέτρων. Η πόλη αποτελούσε την αρχαία ιστορική πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας των Ίνκα. Κατά τη βασιλεία του Σάπα Ίνκα Πατσακούτι, η μικρή πόλη-κράτος μεταμορφώθηκε σε μια τεράστια και δυνατή αυτοκρατορία. 

Οι πρώτοι Ισπανοί κατέφτασαν στο Κούσκο στις 15 Νοεμβρίου 1533, ενώ επίσημα ανακαλύφθηκε το 1534 από το Φρανσίσκο Πισάρρο. Πολλά κτίρια που κατασκευάστηκαν μετά την κατάκτηση του Περού έχουν ισπανικές επιρροές, αλλά εμπνέονται και από την αρχιτεκτονική των Ίνκα. Οι Ισπανοί έχτισαν εκκλησίες στη θέση των παλαιών ναών και επαύλεις στη θέση των αρχαίων παλατιών. Κατά τη διάρκεια της αποικιοκρατίας, η πόλη ευημερούσε χάρη στη γεωργία, την κτηνοτροφία, τα μεταλλεία και το εμπόριο με την Ισπανία. 

Ο μεγάλος σεισμός του 1950 στην πόλη του Κούσκο κατέστρεψε το ηγουμενείο και την εκκλησία του Αγίου Δομήνικου, τα οποία είχαν χτιστεί πάνω από τον Ναό του Ήλιου. Ωστόσο, τα κτίρια των Ίνκα άντεξαν το σεισμό, ενώ ήρθαν στην επιφάνεια και κάποια από τα παλαιά τείχη της πόλης. 

Το Κούσκο είναι αδελφοποιημένη πόλη με την Αθήνα.

## Αξιοθέατα
Η αρχική πόλη των Ίνκα καταστράφηκε από τον Φρανσίσκο Πισάρρο το 1535. Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη ερείπια από το Παλάτι, το Ναό του Ήλιου και το Ναό των Παρθένων του Ήλιου. Από τη μετέπειτα περίοδο, από τα πιο σημαντικά κτίρια της πόλης είναι ο καθεδρικός του Αγίου Δομήνικου. Κοντά στο Κούσκο βρίσκεται και η πόλη Μάτσου Πίτσου.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* https://web.archive.org/web/20090303141248/http://www.municusco.gob.pe/web/index.php - Ιστότοπος της κυβέρνησης.

Κατηγορία:Πόλεις του Περού
Κατηγορία:Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς
Κατηγορία:Μυθολογία Ίνκα
Αγγελικούλα

Η **Αγγελική** (*Pittosporum tobira*) ευρύτερα γνωστή με το υποκοριστικό **Αγγελικούλα** είναι φυτό του γένους Πιττόσπορον και της  οικογένειας των Πιττοσποροειδών που στην Ελλάδα καλλιεργείται ως διακοσμητικό και καλλωπιστικό φυτό σε γλάστρες και κήπους.

Είναι θάμνος, πολυετής με ύψος που φτάνει τα 4 μέτρα και τα φύλλα του είναι στιλπνά και δερματώδη . Ωστόσο υπάρχουν και ποικιλίες νάνες.

Οι καρποί είναι σκληροί μικροί και στρογγυλοί πράσινου χρώματος. Τα άνθη ανοίγουν την άνοιξη  και είναι λευκά ή κιτρινωπά με ωραίο άρωμα που θυμίζει αυτό της πορτοκαλιάς.

Είναι ανθεκτικό φυτό και δεν χρειάζεται ιδιαίτερες περιποιήσεις.

Η καταγωγή του φυτού είναι από την Ιαπωνία και την Κίνα.

## Περιγραφή φυτού
Τα φύλλα έχουν υφή δέρματος και είναι άτριχα. Είναι πιο σκούρα και λαμπερά στις άνω επιφάνειες. Η ταξιανθία είναι μια συστάδα αρωματικών λουλουδιών που εμφανίζονται στα άκρα των κλαδιών. Το λουλούδι έχει πέντε λευκά πέταλα το καθένα περίπου ένα εκατοστό μακρύ. Ο καρπός είναι μια τριχωτή, ξύλινη κάψουλα πλάτους περίπου 1 εκατοστού, χωρισμένη σε τρεις θαλάμους. Μέσα υπάρχουν μαύροι σπόροι που βρίσκονται σε ρητινώδη πολτό.

Αυτός ο θάμνος είναι ένα κοινό, ανθεκτικό στην ξηρασία και αρκετά σκληρό φυτό που χρησιμοποιείται στη διαμόρφωση εξωτερικών χώρων. Πολλές ποικιλίες έχουν αναπτυχθεί, συμπεριλαμβανομένων είδη νάνων και της δημοφιλούς «Variegata». Είναι κατάλληλο για συστάδες, μπορντούρες, χωρίσματα εσωτερικού και εξωτερικού χώρου. Οι μίσχοι, τα φύλλα και τα αποξηραμένα φρούτα του χρησιμοποιούνται σε διακοσμητικές συνθέσεις λουλουδιών.

## Ασθένειες και εχθροί
Αν και η Αγγελικούλα είναι ανθεκτικό φυτό σε ασθένειες, σε ορισμένες περιπτώσεις αναπτύσσονται αποικίες αφίδων και κοκκοειδή έντομα που όμως δεν προκαλούν σοβαρές ζημιές στο φυτό.
Τα πιο συνηθισμένα παράσιτα που πλήττουν το φυτό περιλαμβάνουν διάφορες αφίδες, ακάρεα και κικαδελίδες.

## Συγγενή είδη
Τα πιο γνωστά συγγενή είδη είναι:

* *[[Πιττόσπορον το ευγενιοειδές]]* (*Pittosporum eugenioides*) . Νέα Ζηλανδία.
* *[[Πιττόσπορον το λεπτόφυλλον]]* (*Pittosporum tenuifolium*). Νέα Ζηλανδία.
* *[[Πιττόσπορον το κυματόφυλλον]]* (*Pittosporum undulatum*). Αυστραλία.


File:Flowers of pittosporum tobira 001.jpg|Άνθη 
File:Fruits of pittosporum tobira 001.jpg|Καρποί
File:Ώριμοι καρποί Αγγελικής - Πιτόσπορο.jpg|Ώριμοι καρποί με σπόρους


## Δείτε επίσης
*Άκαρι
*Αφίδα

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

*Συλλογή φωτογραφιών
* 
* 

Κατηγορία:Πιττοσποροειδή
Κατηγορία:Χλωρίδα της Ιαπωνίας
Κατηγορία:Χλωρίδα της Κίνας
Κατηγορία:Χλωρίδα της Κορέας
Κατηγορία:Χλωρίδα της Ταϊβάν
Κατηγορία:Καλλωπιστικά φυτά
Τοχαρικές γλώσσες

Οι **Τοχαρικές γλώσσες** αποτέλεσαν μια ομάδα δύο γλωσσών (με τα ως τώρα δεδομένα) ινδοευρωπαϊκής προέλευσης. Η ύπαρξή τους ανακαλύφθηκε πρόσφατα, στις αρχές του 20ου αιώνα, όταν αρχαιολόγοι βρήκαν πινακίδες γραμμένες σε αυτές. Οι γλωσσολόγοι διακρίνουν την ομάδα αυτή σε Τοχαρική Α (ή Ανατολική Τοχαρική) και σε Τοχαρική Β (ή Δυτική Τοχαρική) και πιθανότατα ομιλούντο ήδη είτε αυτές είτε ο κοινός τους πρόγονος από τον δεύτερο αιώνα π.Χ. στην περιοχή της Ανατολικής Τουρκμενίας. Τα πρώτα κείμενα στις γλώσσες αυτές που έχουν σωθεί χρονολογούνται από τον έκτο μ.Χ αιώνα και το περιεχόμενό τους αφορά σε μεγάλο βαθμό μεταφράσεις από τα Σανσκριτικά. Η Τοχαρική γραφή αποτελεί μια εκδοχή γειτονικών βόρειων ινδικών συστημάτων γραφής. Η γλώσσα ομιλούνταν στην κεντρική Ασία στη σημερινή επαρχία Ξινγιάνγκ της Κίνας. Τα Τοχαρικά έπαψαν να μιλιούνται ίσως μετά το 840 μ.Χ, κάτω από την πίεση της μετανάστευσης των Ουιγούρων.
thumb

## Γλωσσικά Χαρακτηριστικά
Τα Τοχαρικά δεν συνδέονται άμεσα με τις γειτονικές ινδοευρωπαϊκές γλώσσες, γεγονός που εγείρει ερωτήματα για την προέλευση των ομιλητών της. Για παράδειγμα, τα Τοχαρικά ανήκουν στις λεγόμενες κέντουμ γλώσσες, οι οποίες παραδοσιακά συνδέονται με τις δυτικές ινδοευρωπαϊκές γλώσσες, εν αντιθέσει με τις σάτεμ γλώσσες, οι οποίες συνδέονται με τις ινδοϊρανικές γλώσσες. Η ανακάλυψη των Τοχαρικών γλωσσών οδήγησε ορισμένους στο να αμφισβητήσουν την ορθότητα αυτής της διάκρισης των ινδοευρωπαϊκών γλωσσών σε σάτεμ και κέντουμ. Ορισμένοι γλωσσολόγοι εντοπίζουν ιδιαίτερες ομοιότητες στην φωνολογική εξέλιξη μεταξύ Ελληνικών και Τοχαρικών (π.χ. ρίζα *likw-, τοχ. lip- ελλ. στον αόριστο β' λιπ-). Ως προς την μορφολογία των ουσιαστικών, τα Τοχαρικά έχουν τα χαρακτηριστικά συγκολλητικών γλωσσών, γεγονός που πιθανότατα οφείλεται στην γειτνίαση με τουρκικές γλώσσες.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Everything you always wanted to know about Tocharian by Mark Dickens

Κατηγορία:Εξαφανισμένες γλώσσες της Ασίας
Κατηγορία:Ινδοευρωπαϊκές γλώσσες
Κατηγορία:Μεσαιωνικές γλώσσες
Σουντόκου

Το **σουντόκου** (Sudoku) (ιαπωνικά: 数独, Χέπμπορν: Suudoku) είναι παζλ που βασίζεται στη λογική. Στόχος είναι να συμπληρωθούν όλα τα κουτάκια στον πίνακα (9x9), ώστε κάθε στήλη, κάθε σειρά και κάθε κουτάκι 3x3 να περιέχουν όλα τα ψηφία από το 1 μέχρι το 9. Μερικά κουτάκια είναι ήδη συμπληρωμένα, ώστε να υπάρχει μόνο μία δυνατή λύση.

Το σουντόκου επινοήθηκε από τον Αμερικανό Χάουαρντ Γκαρνς το 1979 και δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά από την εταιρεία Dell Magazines με το όνομα "***Number Place***". Έγινε δημοφιλές στην Ιαπωνία το 1986, όταν εκδόθηκε από τον οίκο Nikoli και του δόθηκε το όνομα Sudoku. Έγινε μόδα ανά την υφήλιο ξεκινώντας το 2005. 

* Όπως προκύπτει από τον στόχο και τις βασικές αρχές του παιχνιδιού, αντί αριθμών μπορούν να χρησιμοποιηθούν οποιαδήποτε σύμβολα. Έχουν δημιουργηθεί γρίφοι με βάση κινέζικα σύμβολα, κινέζικους αριθμούς ή σύμβολα που αναπαριστούν μερίδες σούσι.

## Χ Sudoku
Το **Χ Σουντόκου** αποτελεί παραλλαγή του γνωστού σουντόκου κατά την οποία ισχύουν όλοι οι κανόνες του σουντόκου με μια αλλαγή. Θα πρέπει και οι 2 διαγώνιοι που σχηματίζονται στο τετράγωνο να περιέχουν όλους τους αριθμούς από το 1 έως το 9.

## Παραπομπές


## Περαιτέρω ανάγνωση
* 
*  Also as UNC/STOR/08/04 .

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* EuroSudoku
* Ελληνική ιστοσελίδα για το σουντόκου   

Κατηγορία:Παζλ λογικής
Μάμα Ζάρα

Στη μυθολογία των Ίνκας, η **Μάμα Ζάρα** ή **Ζαραμάμα** ήταν η θεότητα των σιτηρών. Τη συσχέτιζαν με ανθούς καλαμποκιού που είχαν παράξενο σχήμα, ενώ συχνά χρησιμοποιούσαν τα άνθη αυτά, δημιουργώντας μικρά ομοιώματα της θεάς. 

Η Μάμα Ζάρα σχετίζεται επίσης με τις ιτιές. 

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Encyclopedia Mythica

Κατηγορία:Μυθολογία Ίνκα
Μάμα Όκλιο

Στη μυθολογία των Ίνκας, η **Μάμα Όκλιο** ή **Μάμα Όκγιο** (Κέτσουα: *Mama Ocllo*, ισπ. Mama Ocllo) λατρευόταν σαν μητέρα-θεά και θεά της γονιμότητας. Κατά έναν μύθο, ήταν κόρη του Ίντι και της Μάμα Κίγια, ενώ σε άλλο μύθο είναι κόρη του Βιρακότσα και της Μάμα Κότσα. 

Η Μάμα Όκλο είναι αδερφή και σύζυγος του Μάνκο Κάπακ, με τον οποίο ανακάλυψαν και ίδρυσαν την πόλη του Κούζκο. Έμαθε το γνέσιμο στους Ίνκας. 

Στην γλώσσα Κέτσουα, το όνομά της γράφεται σαν *Mama Uqllu*. 

## Παραπομπές

Κατηγορία:Μυθολογία Ίνκα
Κατηγορία:Θεότητες της χειροτεχνίας
Σφάλμα σφαιρικής εκτροπής

*Αξονικές και παραξονικές ακτίνες,που περνάνε από διαφορετικές ζώνες ενός φακού,εστιάζονται και σε διαφορετικές εστίες.*

thumb|350 px|Σφαλμα αξονικής Σφαιρικής εκτροπής

Το **σφάλμα σφαιρικής εκτροπής** (*spherical aberration*) εμφανίζεται από σφαιρικούς φακούς, κάτοπτρα κατά την απεικόνιση σημείου που βρίσκεται πάνω στον κύριο άξονα, σε πεπερασμένη ή άπειρη απόσταση, όταν το **άνοιγμα του φακού / κατόπτρου** (*lens aperture*) είναι μεγάλο. Η σφαιρική εκτροπή συνίσταται στο ότι το σημείο εστίασης των περιφερειακών (μη αξονικών) ακτίνων της δέσμης, δεν συμπίπτει με το σημείο εστίασης των κεντρικών (αξονικών) ακτίνων, αλλά είναι μετατοπισμένο κατά μήκος του άξονα. Για λόγους πρακτικών εφαρμογών μπορούμε να διακρίνουμε δύο είδη σφαιρικής εκτροπής, την **αξονική σφαιρική εκτροπή** (*longitudinal spherical aberration*), ΑΣΕ (LSA) και την **εγκάρσια σφαιρική εκτροπή** (*transverse spherical aberration*), ΕΣΕ (TSA), οι οποίες είναι αλληλένδετες.

Το ΑΣΕ δίνεται από τη σχέση 

:A\Sigma E=So'-Sh' \,

όπου είναι η απόσταση του ειδώλου των αξονικών ακτίνων και η απόσταση του ειδώλου των περιφερειακών ακτίνων.

Το επίπεδο G που είναι το κάθετο επίπεδο στο οποίο εστιάζουν οι παραξονικές ακτίνες (*paraxial rays*) ονομάζεται επίπεδο Γκάους (*Gaussian surface*). 
Η ΕΣΕ είναι η ακτίνα του κύκλου σύγχυση που παρατηρείται στο επίπεδο αυτό, και δίνεται από τη σχέση

:E\Sigma E=A\Sigma E\cdot \tan\theta \,

Σε απόσταση, περίπου ίση με τα τρία τέταρτα της τιμής του ΑΣΕ από την αξονική εστία Σ΄, ο κύκλος σύγχυσης έχει τη μικρότερη διάμετρο (β) και ονομάζεται **κύκλος ελάχιστης σύγχυσης** (*circle of least confusion*). Η θέση του επιπέδου ελάχιστης σύγχυσης έχει μεγάλη πρακτική σημασία καθώς σε αυτήν θα πρέπει να τοποθετείται το επίπεδο παρατήρησης των ειδώλων.
Η τιμή της διαμέτρου του κύκλου ελάχιστης σύγχυσης δίνεται από τη σχέση 

:\beta=f\cdot \Delta\theta_{blur} \,

όπου 

:\Delta\theta_{blur}=(d_0/f)^3[\frac{n^2-(2n+1)q+(n+2)q^2/n}{32(n-1)^2}]

με **d****0** συμβολίζεται η διάμετρος της δέσμης φωτός, **f** η εστιακή απόσταση, **q** ο συντελεστής σχήματος του φακού και **n** ο δείκτης διάθλασης. Κατά τη σχεδίαση της απόστασης των ακτίνων από τον κύριο άξονα σε συνάρτηση με την αντίστοιχη εστιακή απόσταση (σχ.2), προκύπτει η **καυστική καμπύλη** *(ray intercept curve)* που είναι χαρακτηριστική της σφαιρικής εκτροπής.

## Ελαχιστοποίηση Σφαιρικού Σφάλματος

Όπως μπορούμε να δούμε από τη πιο πάνω σχέση, η σφαιρική εκτροπή ενός φακού εξαρτάται από το συντελεστή σχήματος αυτού, καθώς ο συντελεστής **Δθ****blur** σχετίζεται άμεσα με αυτό. Στο σχήμα 3 που ακολουθεί δίνεται τη μεταβολή της σφαιρικής εκτροπής συναρτήσει του συντελεστή σχήματος, για διάφορους δείκτες διάθλασης.

thumb|350 px|Σφαιρικό σφάλμα συναρτήσει του συντελεστή σχήματος

Από το σχήμα αυτό, φαίνεται ότι η σφαιρική εκτροπή παρουσιάζει ελάχιστο για συγκεκριμένη τιμή του συντελεστή σχήματος των φακών ανάλογα με το δείκτη διάθλασης. 

Φακός ενός στοιχείου ο οποίος παρουσιάζει ελάχιστο σφαιρικό σφάλμα ονομάζεται φακός βέλτιστου σχήματος (best form).

Κατηγορία:Σφάλματα φακών
Σολομών

**Σολομών** (εβρ. ), γιος του Δαβίδ (5ο τέκνο) και της Βηρσαβεέ, 3ος Βασιλιάς του Ισραήλ, ανέβηκε στο θρόνο του Ισραήλ το 972 π.Χ. και βασίλεψε επί 40 χρόνια. Ο δε προφήτης Νάθαν, στον οποίο εμπιστεύθηκε την ανατροφή του ο Δαυίδ, τον ονόμασε Ιεδιδία («Ιδεδί», *[[Ο']]*Rahlfs · «Ιεδδεδί», *[[Ο']]*Brenton · εβρ. *Γεντιτζέ*, που σημαίνει «Αγαπητός του Ιαχβέ»). (Βασ.Β' 12:25)

## Βίος
Ο Σολομών έλαβε επιμελημένη ανατροφή. Όταν ο πρωτότοκος Αβεσσαλώμ επαναστάτησε και φονεύθηκε, ο Δαβίδ κατά το τέλος της βασιλείας του όρισε τον Ιεδιδία διάδοχο ονομάζοντάς τον Σολομώντα (εβρ. *Σ΄λομό*, που σημαίνει «Ειρηνικός»). Ο Σολομών αφού αποκατέστησε γρήγορα την τάξη, την οποία είχε διασαλεύσει η ανταρσία του μεγαλύτερου του αδελφού, οργάνωσε το κράτος του με συγκεντρωτική διοίκηση, απολυταρχικό σύστημα διακυβέρνησης και βασική στρατηγική τη σύναψη συμμαχιών και εμπορικών συμφωνιών. Συνεργαζόμενος με τους Φοίνικες, συγκρότησε μεγάλο εμπορικό στόλο. Είχε εκτεταμένες εμπορικές συναλλαγές με μακρινές χώρες, αποκομίζοντας τεράστια πλούτη. Στη συνέχεια ανέπτυξε ιδιαίτερες σχέσεις με την Αίγυπτο. Παντρεύτηκε μάλιστα την κόρη του Φαραώ. Το όνομά της δεν το μνημονεύει η Βίβλος. Είναι όμως γνωστό ότι πήρε ως προίκα την πόλη Γεζέρ, που είχε καταλάβει ο Φαραώ από τους Χαναναίους.

Η Αγία Γραφή μας λέει οτι κάποτε ο Σολομών είδε σε ενύπνιο τον Γιαχβέ ο οποίος τον ρώτησε τι θα προτιμούσε να του χαρίσει, δόξα πλούτη ή σοφία. Ο Σολομών ζήτησε σοφία. Ο Θεός, ικανοποιημένος για την επιλογή του, του χάρισε και τα τρία, πλούτη από το εμπόριο, δόξα από τους λαούς της εποχής του αλλά και πολλή σοφία. Δείγμα της σοφίας του αποτελεί η απόδοση δικαιοσύνης στην περίφημη δίκη των δύο γυναικών που διεκδικούσαν το ίδιο παιδί. Η απόφασή του να διαμελιστεί το παιδί, είχε ως αποτέλεσμα να αποκαλυφθεί η αληθινή του μητέρα.

## Το έργο
Με τα πλούτη που συγκέντρωσε ο Σολομών εκτέλεσε πλήθος έργων όπως συγκοινωνιακά και καλλωπισμού. Ανήγειρε μεγαλοπρεπή οικοδομήματα, όπως τα εντυπωσιακά ανάκτορα, καθώς και τον περίφημο ναό της Ιερουσαλήμ στον λόφο Μωριά, όπου μετέφερε την Κιβωτό της Διαθήκης. Φρόντισε για την ανοικοδόμηση πολλών πόλεων όπως της πυρποληθείσας Γεζέρ, της Μεγιδδώ αλλά και της Ιερουσαλήμ. Ο Σολομών συμπεριφερόταν σαν ένας αρχαίος ανατολίτης Βασιλιάς. 

Η φήμη του είχε φτάσει στα πέρατα του κόσμου. Είναι περίφημη η επίσκεψη στο παλάτι του της Βασίλισσας της Αραβίας Σαβά με πολύ μεγάλη συνοδεία, κατά την οποία αντάλλαξαν ακριβά δώρα, υφάσματα, πολύτιμες πέτρες, χρυσάφι κι αρώματα.

## Θάνατος
Η βασιλεία του διακόπηκε με τον θάνατό του το 931 π.X. και τον διαδέχθηκε ο γιος του Ροβοάμ. (Βασ. 11,43-44)

Η Αγία Γραφή αναφέρει ότι ο Σολομών διακρινόταν για σοφία, μεγάλη σύνεση και μόρφωση. Σ' αυτόν αποδίδονται 3.000 παραβολές και 5.000 ωδές. Επίσης,του ανήκει η πατρότητα των έργων «*Εκκλησιαστής*», «*Άσμα Ασμάτων*» και «*[[Παροιμίαι (Παλαιά Διαθήκη)|Παροιμίες]]*» που αποτελούν πηγή πληροφοριών για τη ζωή και το έργο του. 

## Πηγές


Κατηγορία:Βασιλείς του αρχαίου Ισραήλ
Κατηγορία:Πρόσωπα της Παλαιάς Διαθήκης
Κατηγορία:Άγιοι της Κυριακής των Προπατόρων
Κατηγορία:Χριστιανοί άγιοι από την Παλαιά Διαθήκη
Κατηγορία:Προφήτες του Ισλάμ
Κατηγορία:Δαβίδ
Κατηγορία:Παιδιά του Δαβίδ
Γιάφα

thumb|right|Γενική άποψη.
Η **Γιάφα**, ή το **Γιαφό** (εβραϊκά: יפו Yafo, αραβικά: يَافَا Yāfā), γνωστή στην αρχαιότητα ως ***Ιόππη***, κατά μία άποψη από τη μυθική σύζυγο του Κηφέα, είναι παραθαλάσσια ιστορική πόλη και αρχαίο λιμάνι του Ισραήλ στην ανατολική Μεσόγειο. Πρόκειται για έναν από τους πιο επικίνδυνους λιμένες της Μεσογείου λόγω των κατάσπαρτων υφάλων και σκοπέλων που βρίσκονται γύρω από αυτόν. Βρίσκεται στα νότια του Τελ Αβίβ. 

Ήταν επίνειο της Ιερουσαλήμ, περίπου 56 χλμ. μακριά. Αναφέρεται τέσσερις φορές στην Εβραϊκή Βίβλο, ως μια από τις πόλεις της φυλής του Δαν, ως πύλη εισόδου για τους κέδρους του Λιβάνου για τον ναό του Σολομώντα (Β' Χρονικών 2:16), ως το μέρος απ' όπου ο προφήτης Ιωνάς απέπλευσε για την Ταρσό (Ιωνάς 1:3) και ως πύλη εισόδου για τους κέδρους του Λιβάνου για τον δεύτερο Ναό των Ιεροσολύμων. Στην Ιόππη ο Απόστολος Πέτρος ανέστησε τη Δορκάδα (Ταβιθά) κι εκεί είδε όραμα για να κατανοήσει πως το Ευαγγέλιο ήταν για όλα τα έθνη και όχι μόνο για τους Ιουδαίους (Πράξεις κεφ. 10, 11).

Υπήρξε επίσης σημαντική πόλη για την αραβική Μέση Ανατολή. Κατά τη διάρκεια των Σταυροφοριών ήταν προπύργιο του Βασιλείου της Ιερουσαλήμ. Η πόλη αποτέλεσε τόπο σφοδρών συγκρούσεων μεταξύ Ισραηλινών και Αράβων στα 1947-1948 και καταλήφθηκε από τη Χαγκάνα αμέσως πριν από την έναρξη του Αραβοϊσραηλινού πολέμου του 1948, οπότε την εγκατέλειψαν οι Άραβες κάτοικοί της. Μετά τον πόλεμο, Εβραίοι έποικοι εγκαταστάθηκαν στην πόλη. Σήμερα αποτελεί τμήμα του δήμου του Τελ Αβίβ.

## Παραπομπές




Κατηγορία:Πόλεις του Ισραήλ
Κατηγορία:Αραβικές χριστιανικές κοινότητες στο Ισραήλ
Κατηγορία:Αρχαίοι εβραϊκοί οικισμοί της Ιουδαίας
Βαμβακίαση

Η **βαμβακίαση** των πεύκων είναι ένα φαινόμενο ασθένειας των δένδρων που οφείλεται στο κοκκοειδές ημίπτερο έντομο *[[Marchalina hellenica]]*. Το έντομο αυτό ζει στα πεύκα, από τα οποία τρέφεται απομυζώντας τους χυμούς του. Κάτω από φυσιολογικές συνθήκες δεν αποτελεί απειλή για τα πεύκα. Οι μελισσοκόμοι όμως της Ελλάδας, εκμεταλλευόμενοι το γεγονός πως από αυτή τη διαδιακασία τα πεύκα βγάζουν στην επιφάνεια του κορμού τους πευκόμελο, έπεισαν το Υπουργείο Γεωργίας να τους επιδοτήσει για να προβούν σε εμβολιασμούς των πεύκων με το συγκεκριμένο έντομο. Το κράτος επέτρεψε αυτή τη διαδικασία καθώς στο ΑΕΠ της Ελλάδας συνέβαλαν σε μεγάλο ποσοστό οι εξαγωγές του μελιού. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να κατακλυστούν τα πεύκα της Ελλάδας (σε μεγάλο ποσοστό στην Αττική) από αυτά τα έντομα τα οποία νέκρωσαν τα πεύκα άμεσα, ή έμμεσα από την προσέλκυση λοιπών κολεοπτέρων.

Μόλις τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει η πολιτεία να ευαισθητοποιείται από την καταστροφή των πεύκων, επιδοτώντας έρευνες με αντικείμενο την αντιμετώπιση του φαινομένου. Αρχικά οι έρευνες προσανατολίζονταν στον ψεκασμό των πεύκων, αλλά κάτι τέτοιο φαίνεται πως είναι επιβλαβές για την χλωρίδα, την πανίδα και τον άνθρωπο. Τώρα οι έρευνες προσανατολίζονται κυρίως σε φυσικούς τρόπους αντιμετώπισης του εντόμου με χρήση των φυσικών εχθρών του (θηρευτές-έντομα και πουλιά).

Τρόπο αντιμετώπισης αποτελεί επίσης και η πλύση των δέντρων με νερό, αλλά κάτι τέτοιο περιορίζεται σε αστικές/εύκολα προσβάσιμες περιοχές.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

*Άρθρο Καθημερινής: Βαμβακίαση Πεύκων

Κατηγορία:Ασθένειες δέντρων
Δέση

Η **Δέση** είναι μια απόμακρη, ορεινή συνοικία στα βορειοανατολικά του δήμου Γέρακα Αττικής και η πρόσβαση σε αυτήν είναι εφικτή από την οδό Πεντέλης στη διασταύρωση της οδού Αγιου Νεκταρίου με την οδό Πίνδου καθώς και μέσω της οδού Θεσπρωτικού στο τέλος της οδού Κλεισθένους λίγο πριν το Μέγαρο της Δουκίσσης Πλακεντίας. 

Επίσης η πρόσβαση στον οικισμό είναι δυνατή και μέσω της οδού Ασπασίας από τον γειτονικό οικισμό της Καλλιθέας.Είναι εκτός σχεδίου πόλεως και παρουσιάζει παρόμοια χαρακτηριστικά με τους οικισμούς Καλλιθέα, Ντράφι, την κοινότητα Ανθούσης, την Καλλιτεχνούπολη, Nέο Βουτζά κ.α. Οι περισσότερες από αυτές τις ορεινές περιοχές αποτελούν "γκρίζες ζώνες" ανάμεσα στον αστικό ιστό και στους ορεινούς όγκους του Πεντελικού. Τα τελευταία χρόνια η πολιτεία επιχειρεί να ξεκαθαρίσει το τοπίο με την αναθεώρηση των σχετικών άρθρων του Συντάγματος, προσπαθώντας να ισορροπήσει ανάμεσα στην αντιμετώπιση περαιτέρω καταπατήσεων και αλλοτρίωσης του πεντελικού τοπίου και στο φόβο γκρεμίσματος ολόκληρων οικισμών που χτίστηκαν από οικοδομικούς συνεταιρισμούς, σε περίπτωση που χαρακτηριστούν τα θεμέλιά τους ως δασική ζώνη. Συγκεκριμένα για την Δέση προβλέπεται η ένταξη της περιοχής στο σχέδιο πόλης σε βάθος χρόνου με συντελεστές δόμησης ίδιους ή μικρότερους με την γειτονική Πεντέλη αφού βέβαια ξεπεραστούν τα προβλήματα με τις καταπατημένες δασικές εκτάσεις.

## Ενδεικτική Βιβλιογραφία

*  Διπλωματικη εργασία EMΠ για τον Λόφο Κουφού και την Δέση

## Όμορες Συνοικίες και Οικισμοί




Βόρεια: Πεντέλη
Βορειοανατολικά: Καλλιθέα


Δυτικά: Λόφος Κουφού 
**Δέση**
Ανατολικά: Ανθούσα
 
Νότια: Γαργηττός
Νότιοανατολικά: Γαργηττός


Κατηγορία:Δήμος Παλλήνης Αττικής
Κατηγορία:Οικισμοί και Περιοχές της Βόρειας Μεσογαίας
Γάτα Τάμπι

Η **γάτα Τάμπυ (**αγγλ**. ''Tabby'')** είναι είδος τριχώματος γάτας. Είναι ραβδωτή και ποικίλει σε σχηματισμούς. Ο κλασικός κηλιδωτός (ή μαρμάρινος) σχηματισμός είναι ο πιο συνηθισμένος. Η τιγρέ Τάμπυ φέρει σειρές από οριζόντιες ραβδώσεις. Οι γάτες Τάμπυ που φέρουν διάσπαρτες κηλίδες στο τρίχωμά τους είναι γνωστές με την ονομασία *Τάμπυ πιτσιλωτές*. Χαρακτηριστικό γνώρισμά τους είναι ένα μεγάλο "Μ" στο μέτωπό τους.

Η παγκόσμια εξέλιξη της γάτας σημαίνει ότι ορισμένοι τύποι Τάμπυ συνδέονται με ορισμένες χώρες. Παραδείγματος χάριν, σπάνια συναντούμε κηλιδωτές γάτες Τάμπυ έξω από την βορειοδυτική Ευρώπη, όπου είναι ο πιο συνηθισμένος τύπος.

## Ιστορία
Οι εξημερωμένες κατοικίδιες γάτες της ράτσας τύπου Τάμπυ θεωρούνται ως απόγονοι της βορειοαφρικανικής αγριόγατας (''Felis lybica lybica''), της ευρωπαϊκής αγριόγατας (''Felis silvestris'') και της ασιατικής αγριόγατας (''Felis lybica ornata''). Η εξημέρωση της πρέπει να συντελέστηκε πριν 3.500 με 4.500 χρόνια, όπως μας πείθουν απεικονίσεις σε αρχαίους παπύρους και περγαμηνές από την αρχαία Αίγυπτο. Αμουλέτες με γάτες δείχνουν πως οι αρχαίοι Αιγύπτιοι λάτρεψαν και θεοποίησαν τις γάτες. Ζωγραφικές παραστάσεις με γάτες, που βρέθηκαν σε τάφους των Θηβών της Αιγύπτου, είναι τα πρώτα ντοκουμέντα για την εξημέρωση της γάτας και χρονολογούνται από την Αίγυπτο του 1668 π.Χ. Γύρω στο 950 π.Χ., μια πόλη στο Δέλτα του ποταμού Νείλου, που λεγόταν Βούβαστις, λάτρεψε μια γατοκέφαλη θεότητα με το όνομα Μπαστ (*Bast*).

Ο ιστορικός Ηρόδοτος, γεννημένος γύρω στο 480 π.Χ., ήταν ο πρώτος που παρατήρησε, ότι οι γάτες της Αιγύπτου είναι τα πιο αξιόπιστα ντοκουμέντα για την πρώιμη ιστορία της γάτας. "*Αν μια γάτα πεθάνει σ' ένα σπιτικό από φυσικό θάνατο, όλοι οι ένοικοι του σπιτιού ξυρίζουν τα [[φρύδια]] τους*", έγραφε. Ανέφερε επίσης πως οι νεκρές γάτες μουμιοποιούνταν και θάβονταν σε νεκροταφεία.

Οι γάτες Τάμπυ θεωρούνται από τις πιο παλιές ράτσες, όπως απεικονίζονται και στις αρχαίες αιγυπτιακές ζωγραφικές. Πιστεύεται ότι οι Φοίνικες και οι Ρωμαίοι, κάνοντας εμπορικά ταξίδια στη Μεσόγειο, εισήγαγαν και τις γάτες τύπου Τάμπυ στην Ευρώπη, αφού τις είχαν στα πλοία τους για την εξολόθρευση του πλήθους βλαβερών αρουραίων και ποντικιών που τρέφονταν με αποθηκευμένα σιτηρά. 

Η λέξη "tabby" (Τάμπυ) φαίνεται πως είναι παράγωγο από μια περιοχή της αρχαίας Βαγδάτης με το όνομα "Attabiah", όπου επεξεργάζονταν μια ποικιλία μεταξιού με διακριτικές ραβδώσεις, που δεν απείχαν πολύ από τα χαρακτηριστικά της σύγχρονης Τάμπυ.

## Πηγές

* Amy Shojai: "The Cat Companion", Friedman Group, New York, 1992.
* Dr. Bruce Fogle: "Know your Cat", Dorling Kindersley Ltd, London, 1991.
* John R. Gilbert: "Cats", Paul Hamlyn, Feltham, Middlesex, England, 1968.
* Stanley Dangerfield and others (collective work): "The Colourful World of Cats", Sundial Books Ltd, London, 1975.

Κατηγορία:Γάτες
Η Μοναχή

**Η Μοναχή** είναι ένα μυθιστόρημα του Ντενί Ντιντερό,την συγγραφή του οποίου άρχισε το 1760.
Η πλοκή του μυθιστορήματος περιπλέκεται γύρω από μια γυναίκα που δραπέτευσε από το μοναστήρι στο οποίο την είχαν κλείσει οι γονείς της.

## Παραπομπές


Μοναχη η
Ζακ ο μοιρολάτρης και ο αφέντης του

**Ζακ ο μοιρολάτρης και ο αφέντης του** είναι ο τίτλος μυθιστορήματος του Ντενί Ντιντερό, του οποίου η συγγραφή εκτείνεται από το 1771 ως τον θάνατο του συγγραφέα. Πρώτη φορά εκδόθηκε στη Γαλλία το 1796.

Αυτό το περίπλοκο μυθιστόρημα υπήρξε αδιαμφισβήτητα το έργο του Ντιντερό με τη μεγαλύτερη κριτική και τον περισσότερο σχολιασμό.

## Ιστορικά
Το βιβλίο γράφτηκε περίπου το 1771. Έγιναν πολλές αλλαγές και προσθήκες μέχρι να φτάσει σε μια σχετικά πλήρη μορφή το 1778. Το πρωτότυπο γαλλικό κείμενο δεν κυκλοφόρησε όσο ζούσε ο Ντιντερό σαν βιβλίο. Κυκλοφόρησε σε 15 συνέχειες, από τον Νοέμβρη του 1778 μέχρι τον Ιούνη του 1780, στο χειρόγραφο περιοδικό *Φιλολογική Αλληλογραφία*. Ακολούθησαν προσθήκες που δημοσιεύτηκαν στο ίδιο περιοδικό μερικές εκ των οποίων δημοσιεύτηκαν τον Ιούλιο του 1780. Τυπώθηκε για πρώτη φορά, μόνο το τμήμα που αναφέρεται στο επεισόδιο της κυρίας ντε λα Πομερέ, στη Γερμανία σε μετάφραση του Σίλερ και αργότερα, το 1792, όλο το έργο σε μετάφραση του Μίλιους. 

Το 1796, δώδεκα χρόνια μετά το θάνατο του συγγραφέα κυκλοφόρησε τυπωμένο και στα γαλλικά. Επομένως δεν υπάρχει τυπωμένο αντίγραφο που να έχει ελεγχθεί από τον συγγραφέα. Σώζονται μερικά χειρόγραφα εκ των οποίων το πιο σημαντικό θεωρείται αυτό του Λένινγκραντ καθώς περιέχει αρκετές διορθώσεις που φαίνονται να έγιναν από τον συγγραφέα και μάλιστα με υποδείξεις για το που πρέπει να μπουν. Το χειρόγραφο αυτό το έστειλε η κόρη του συγγραφέα στην Αικατερίνη Β' όταν πέθανε ο πατέρας της.

## Το μυθιστόρημα
Πρόκειται, φαινομενικά, για μια αφήγηση του συγγραφέα για τη ζωή κυρίως του Ζακ ο οποίος είναι μοιρολάτρης και ταξιδεύει μαζί με το αφεντικό του. Σε διάφορα σημεία παρεμβάλλονται διαρκώς διάφορες φιλολογικές και φιλοσοφικές σκέψεις του Ντιντερό. Παίζει με τους διαλόγους των δύο αλλά και με τον αναγνώστη προβάλλοντάς του διαρκώς εναλλακτική μορφή των καταστάσεων που ζει ο Ζακ.

## Παραπομπές


## Πηγές
* *Ζακ ο μοιρολάτρης και ο αφέντης του*, Ηριδανός, Αθήνα 1984

Κατηγορία:Μυθιστορήματα του Ντενί Ντιντερό
Κατηγορία:Φιλοσοφικά μυθιστορήματα
Ο ανιψιός του Ραμώ

***Ο ανιψιός του Ραμώ ή Η δεύτερη Σάτιρα*** (γαλλ. *Le Neveu de Rameau ou La Satire seconde*) είναι μια φανταστική φιλοσοφική συζήτηση, εμπνευσμένη και γραμμένη από τον Ντενί Ντιντερό, πιθανώς το διάστημα 1761-1774, μεταξύ του "Αυτός" και "Εγώ".

Εκδόθηκε πρώτη φορά το 1805 στη Γερμανία σε μετάφραση Γιόχαν Βόλφγκανκ φον Γκαίτε και η γαλλική έκδοση έγινε το 1821. Η τελική έκδοση που χρησιμοποιείται σήμερα είναι εκείνη του 1891 από τον Ζορζ Μονβάλ, βιβλιοθηκονόμο της Κομεντί Φρανσαίζ, από αντίγραφο που βρήκε σε ένα από τα πολλά βιβλιοπωλεία της Και Βολταίρ (*Quai Voltaire*) στο Παρίσι.

Τα θέματα που κυριαρχούν σε αυτήν την συζήτηση είναι η εκπαίδευση των παιδιών, το χρήμα κτλ.

## Ελληνικές μεταφράσεις

* *Ο ανεψιός του Ραμώ*, μτφ. Ελένη Μπόλλη, εκδ. Στοχαστής, Αθήνα, 1970.
* *Ο ανιψιός του Ραμώ*, μτφ. Σάσα Τσακίρη-Νικητοπούλου, εισ. Luce Rudent, εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα, 2002.
* *Ο ανιψιός του Ραμό*, μτφ. Εύη Βαγγελάτου, εκδ. Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα, 2006.
* *Ο ανιψιός του Ραμώ*, μτφ. Γιώργος Καράμπελας, επιμ. Μαριλίζα Μητσού, εκδ. Αντίποδες, Αθήνα, 2024.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Βιβλιοnet: Ντενί Ντιντερό
* LiFO: «Ο ανιψιός του Ραμώ»: Μια σάτιρα για την αυτογνωσία

Κατηγορία:Ντενί Ντιντερό
Ανιψιος του ραμω
Η Τελευταία Μέρα ενός Κατάδικου

**Η Τελευταία Μέρα ενός Κατάδικου** είναι ένα μυθιστόρημα του Βίκτωρ Ουγκό γραμμένο το 1829, το οποίο αποτελεί μια καταγγελία κατά της θανατικής ποινής.

## Πλοκή
Ένας άντρας καταδικασμένος σε θάνατο καταγράφει τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τους φόβους του, καθώς περιμένει την εκτέλεσή του. Στη διάρκεια του βιβλίου δεν αποκαλύπτει στον αναγνώστη το όνομά του ή το έγκλημά του, εκτός από ένα και μοναδικό υπονοούμενο ότι δολοφόνησε κάποιον.

Ο άντρας αναφέρει στον αναγνώστη όλα όσα κάνει, σκέφτεται και αισθάνεται. Π.χ. περιγράφει το κελί του, αλλά και τον ιερωμένο της φυλακής. Τη μέρα που θα εκτελεστεί βλέπει για τελευταία φορά την τρίχρονη κόρη του. Τον θλίβει το γεγονός ότι αυτή πλέον δεν τον αναγνωρίζει.

## Διασκευές
Ο Stanislas Gros δημιούργησε κόμικ με το ίδιο όνομα.http://www.bedetheque.com/serie-15384-BD-Dernier-jour-d-un-condamne-(Le).html

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
*Τατιάνα Τσαλίκη Μηλιώνη, Η γκιλοτίνα τραυμάτισε τον Ουγκό, Το ΒΗΜΑ, 17/11/2002.
*Το πλήρες κείμενο του μυθιστορήματος στα Γαλλικά, Project Gutenberg.

Τελευταια μερα ενος καταδικου
Κατηγορία:Πολιτικά μυθιστορήματα
Κατηγορία:Θανατική ποινή
Οι Εργάτες της Θάλασσας

***Οι Εργάτες της Θάλασσας*** είναι ένα μυθιστόρημα του Βίκτωρ Ουγκό, που εκδόθηκε το 1866, κατά την διάρκεια της εξορίας του συγγραφέα στο νησί του Guernesey. Πρόκειται για ένα βιβλίο το οποίο υμνεί την τεχνολογική πρόοδο της εποχής. Το μυθιστόρημα αφηγείται τη δημιουργία του πρώτου ατμόπλοιου στη θάλασσα της Μάγχης, στα αφιλόξενα βράχια του νησιού όπου ο συγγραφέας (Βίκτωρ Ουγκό)είναι εξόριστος.

**ΣΥΝΟΨΗ:**Ο ηλικιωμένος πλοιοκτήτης Lethierry έχει στην κατοχή του ένα από τα πρώτα ατμόπλοια της εποχής στο οποίο έχει δώσει το όνομα *Durande*. Το ατμόπλοιο αυτό διασφαλίζει τη μεταφορά ανάμεσα στο Σαιν-Μαλό και το νησί Guernesey. Οι ψαράδες όμως και οι ναυτικοί του νησιού παρακολουθούν με αμφιβολία τον αθέμιτο ανταγωνισμό που έχει προκαλέσει. Ο υποκριτής συνεργάτης του Lethierry και καπετάνιος της *Durande* αποφασίζει να βυθίσει το πλοίο και να φύγει κρυφά στην Αγγλία. Το πλοίο  καταστρέφεται εντελώς, αλλά η μηχανή του έχει μείνει ανέπαφη. Κανένας όμως δεν δέχεται να ανελκύσει τη μηχανή από τα σκοτεινά, αφιλόξενα και φονικά βράχια. Έτσι ο Lethierry ανακοινώνει ότι προσφέρει το χέρι της πανέμορφης ανιψιάς του, της Deruchette, στον γενναίο που θα του φέρει πίσω τη μηχανή του πλοίου. Ένας ψαράς, ο Gilliat, ο οποίος είναι ένας πραγματικός θαλασσόλυκος, προσφέρεται να ανελκύσει τη μηχανή του πλοίου καθώς είναι ήδη ερωτευμένος με την Deruchette. Μετά από συνεχείς και μακρόχρονες δυσκολίες ο «εργάτης της θάλασσας» Gilliat καταφέρνει τελικά να παραδώσει πίσω τη μηχανή του βυθισμένου ατμόπλοιου, αλλά με μεγάλη απογοήτευση ανακαλύπτει ότι η Deruchette είναι ερωτευμένη με το νεαρό πάστορα της περιοχής...

Κανένα έργο του Βίκτορα Ουγκό δεν αντικατοπτρίζει μια τόσο βαθιά θλίψη όσο αυτό. Το μυθιστόρημα μπορεί να ξεκινάει σαν μια ευχάριστη ιστορία αλλά καταλήγει όπως ένας εφιάλτης.

## Υποσημειώσεις


Εργατες της θαλασσας
Ζαφείρι

thumb|right|250px|Διάφορα ζαφείρια
thumb|right|250px|Το ζαφείρι "Αστερίας"

Το **ζαφείρι** (σάπφειρος, αγγλ. Sapphire) είναι ποικιλία του κορουνδίου (οξείδιο του αργιλίου), φυσική ή συνθετική, και ανήκει στους πολύτιμους λίθους. 

Είναι πρωτογενές συστατικό εκρηξιγενών συνήθως πετρωμάτων και εμφανίζεται επίσης σε διάφορους σχιστόλιθους και μεταμορφωμένα πετρώματα. Είναι σκληρό ορυκτό, δεδομένου ότι το κορούνδιο είναι το δεύτερο σκληρότερο ορυκτό μετά το διαμάντι (σκληρότητα 9 στην κλίμακα Mohs). Το χρώμα του ποικίλει ανάλογα με την γωνία υπό την οποία παρατηρείται και οφείλεται σε παρουσία μικρών ποσοτήτων σιδήρου και τιτανίου. Συνήθως είναι από ανοικτό έως σκούρο γαλάζιο και μερικές φορές ιώδες. Πάντως, γνωστές ως ζαφείρια είναι και κάποιες άλλες ποικιλίες κορουνδίου με χρώμα καστανό, πράσινο, γκρίζο, πορτοκαλί, κίτρινο αλλά και άχρωμο. Η τελευταία ποικιλία μοιάζει λίγο με το διαμάντι. Τα κουρούνδια με κόκκινο χρώμα ονομάζονται ρουμπίνια.

Τα ζαφείρια με την ονομασία «**Αλεξανδρίτες**» εμφανίζονται στο φως της ημέρας σαν γαλάζια, ενώ σε τεχνητό φωτισμό έχουν χρώμα ιώδες. Οι γνήσιοι αλεξανδρίτες, ωστόσο, είναι παραλλαγή της χρυσοβηρύλλου.

Τα ζαφείρια με την ονομασία «**Αστερίας**» έχουν μικρά ρινίσματα ρουτιλίου (TiO2) εσωτερικά και μαζί με επιμήκη κοιλώματα δημιουργούν αστεροειδείς λάμψεις, θεωρούνται δε τα πιο εντυπωσιακά και ακριβά.
   
Γενικά, τα ζαφείρια που έχουν την μεγαλύτερη εμπορική αξία είναι αυτά που "παίζουν" με τις αποχρώσεις του γαλάζιου.

Το ζαφείρι υφίσταται κατεργασία ώστε να πάρει μία μορφή όπως του μπριλαντιού και να χρησιμοποιηθεί στην κατασκευή κοσμημάτων. Τα μπριλάντια από ζαφείρι έχουν εκθαμβωτική λάμψη αλλά μικρή φωτεινότητα. Η επεξεργασία και κατεργασία διαφόρων ποικιλιών με διάφορους χρωματισμούς τα μετατρέπει σε πολύτιμους λίθους που έχουν ομοιόμορφη εμφάνιση.

Παρά τη σκληρότητα του, μπορεί να χαραχτεί και να δημιουργηθούν επάνω του σχέδια. Έτσι, συνήθως στην Ανατολή, δημιουργούνται στην επιφάνειά του διάφορες ανάγλυφες παραστάσεις.

Τα μεγαλύτερα κοιτάσματα ζαφειριών απαντούν σε Σρι Λάνκα, Αυστραλία (περιοχή Κουήνσλαντ), Νότια Αφρική, Ινδία, Μαδαγασκάρη, Ταϊλάνδη και Η.Π.Α. (Βόρεια Καρολίνα).

Από το 1900 παράγονται και συνθετικά ζαφείρια που χρησιμοποιούνται στην κατασκευή κοσμημάτων. Τα υλικά από τα οποία τα κατασκευάζουν είναι στέρεα, σκληρά και φωτεινά, με σχήμα σφαίρας ή ράβδου. Είναι πολύ φθηνότερα από τα φυσικά και πιο εύκολα στην κατεργασία. Εκτός από κοσμήματα χρησιμοποιούνται και στην κατασκευή σφραγίδων, βάσεων κοσμημάτων και σε ορισμένα οπτικά όργανα.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 
* 

Κατηγορία:Πολύτιμοι λίθοι
Κατηγορία:Ορυκτά του αργιλίου
Κατηγορία:Διηλεκτρικά
Καταλανική Βικιπαίδεια

Η **Καταλανική Βικιπαίδεια** είναι η έκδοση της Βικιπαίδειας στην καταλανική γλώσσα. Δημιουργήθηκε στις 17 Μαρτίου 2001 και σήμερα (Νοέμβριος 2018) έχει πάνω από 595.000 λήμματα http://ca.wikipedia.org/wiki/Especial:Statistics. Ακόμη είναι μια από τις μεγαλύτερες Βικιπαίδειες ως προς τη μετάφραση λημμάτων.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Η Καταλανική Βικιπαίδεια

Καταλανι
Καταλανικα
Μάμα Πάτσα

Στη μυθολογία των Ίνκας, η **Μάμα Πάτσα** ή **Πατσαμάμα** ήταν δράκαινα θεά της γονιμότητας και σχετιζόταν με τη σπορά και το θερισμό. Προκαλούσε σεισμούς. Σε διάφορους μύθους, σύζυγοί της εμφανίζονται είτε ο θεός του ήλιου Ίντι είτε ο Πάτσα Καμάκ. Οι πιστοί θυσίαζαν λάμα προς τιμήν της. 

Με την έλευση των καθολικών κατακτητών, η Μάμα Πάτσα αντικαταστάθηκε από την Παρθένο Μαρία, με την οποία και ταυτίζεται σε περιοχές της Χιλής, της Βολιβίας και του Περού. 

Κατηγορία:Μυθολογία Ίνκα
Πατσακάμακ

Στη μυθολογία των Ίνκας, ο **Πατσακάμακ** (Κέτσουα *Pacha Kamaq*, ισπ. *Pachacámac*), που σημαίνει *Δημιουργός του Κόσμου*, ήταν θεότητα της γης, που λατρευόταν από ιθαγενείς λαούς του Περού κι αργότερα υιοθετήθηκε και από τους Ίνκας. 

Ο **Πάτσα Κάμακ** πιστεύεται ότι δημιούργησε τον κόσμο, καθώς και τον πρώτο άνδρα και την πρώτη γυναίκα. Ξέχασε, όμως, να τους εφοδιάσει με φαγητό κι ο άνδρας πέθανε. Η γυναίκα καταράστηκε τον Πάτσα Κάμακ, επειδή τους αμέλησε, κι εκείνος την έκανε να μείνει έγκυος. Όταν γέννησε ένα γιο, ο θεός τον σκότωσε και διαμέλισε το πτώμα του, απ' όπου φύτρωσαν τα φρούτα και τα λαχανικά στη φύση. Ο δεύτερος γιος της κατάφερε να ξεφύγει, οπότε ο θεός σκότωσε τη γυναίκα. Ο γιος της, όμως, εκδικήθηκε το θάνατό της, ρίχνοντας τον Πάτσα Κάμακ στη θάλασσα. 

Αργότερα, όταν η θεότητα υιοθετήθηκε από τους Ίνκας, ο Πατσακάμακ λατρευόταν ως γιος του θεού Ίντι και της Μάμα Κίγια, σύζυγος της Μάμα Πάτσα. Μαζί με τα αδέρφια του, Βιρακότσα και Μάνκο Κάπακ, έφεραν τον πολιτισμό στη γη. 

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
*Encyclopedia Mythica

Κατηγορία:Μυθολογία Ίνκα
Σουπάι

Στη μυθολογία των Ίνκας, με την ονομασία **Σουπάι** (ισπ. **Supay**) ή  **Σούπαϊ** ή (ισπ. **Súpay**)είναι γνωστά τα κακά πνεύματα, αλλά και ο θεός του θανάτου. Ο Σουπάι ήταν επίσης άρχοντας του Ούκα Πάτσα, του Κόσμου των Νεκρών.

Με την έλευση του χριστιανισμού, οι ιθαγενείς του Περού και της Βολιβίας αποκαλούν με αυτό το όνομα το Διάβολο.

Κατηγορία:Μυθολογία Ίνκα
Κατηγορία:Θεότητες του θανάτου
Κατηγορία:Θεότητες του Κάτω Κόσμου