Armstrong Whitworth Siskin

Το **Armstrong Whitworth Siskin** ήταν ένα μονοθέσιο μονοκινητήριο διπλάνο μαχητικό που ανέπτυξε η βρετανική εταιρεία Armstrong Whitworth Aircraft. Ήταν επίσης το πρώτο μαχητικό της RAF εξ ολοκλήρου μεταλλικής κατασκευής, καθώς και ένας από τους πρώτους τύπους μαχητικών που εντάχθηκαν σε υπηρεσία μετά το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Η ανάπτυξη του Siskin σχετίζεται σε μεγάλο βαθμό με την Προδιαγραφή Τύπου Ι της RAF καθώς βάσει αυτής υιοθετήθηκε μεταξύ άλλων ο αστεροειδής κινητήρας ABC Dragonfly. Το πρωτότυπο πέταξε για πρώτη φορά τον Μάιο του 1919 και επέδειξε θετικά χαρακτηριστικά παρά τη χαμηλή απόδοση του Dragonfly. Το επόμενο έτος ο κινητήρας αυτός αντικαταστάθηκε από τον κατά πολύ ισχυρότερο Armstrong Siddeley Jaguar και η πρώτη πτήση με το νέο προωστικό σύστημα έλαβε χώρα στις 20 Μαρτίου 1921. Προκειμένου να καλυφθεί η Προδιαγραφή 14/22 του Υπουργείου Αεροπορίας, ακολούθησε ριζικός επανασχεδιασμός του αεροσκάφους που μετατράπηκε τότε σε ολομεταλλικής κατασκευής και υπό αυτή του τη μορφή παραγγέλθηκε από την αεροπορία.

Τον Μάιο του 1924 παραδόθηκαν τα πρώτα Siskin III στη RAF και συγκεκριμένα στη No. 41 Μοίρα, την πρώτη από τις έντεκα συνολικά που εξοπλίστηκαν με τον τύπο. Τα Siskin παρέμειναν σε υπηρεσία με τη RAF για περισσότερα από οκτώ χρόνια, για να αντικατασταθούν εν τέλει από Bristol Bulldog. Εκτός από τη RAF και άλλες αεροπορικές δυνάμεις εξέτασαν ή και εξοπλίστηκαν με Siskin. Μεταξύ αυτών ήταν και η Βασιλική Καναδική Αεροπορία (Royal Canadian Air Force, RCAF) που παρέλαβε τα Siskin της στα τέλη της δεκαετίας του 1920 και τα διατήρησε σε υπηρεσία μέχρι τα πρώτα στάδια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Αρκετά Siskin συμμετείχαν επίσης σε αεροπορικούς αγώνες.

## Σχεδιασμός και ανάπτυξη

Το Siskin ήταν εξέλιξη του Siddeley-Deasy S.R.2 Siskin, σχεδίου του σμήναρχου F. M. Green. Βασικό κίνητρο για την ανάπτυξη του αεροσκάφους ήταν η έκδοση από το Υπουργείο Αεροπορίας προδιαγραφής που περιέγραφε νέο μονοθέσιο μαχητικό το οποίο θα προωθούνταν από τον αστεροειδή κινητήρα ABC Dragonfly. Ο Dragonfly αποδείχθηκε όμως ανεπαρκής καθώς δεν κατάφερε να επιτύχει τις αναμενόμενες επιδόσεις. Το SR.2 Siskin ήταν ένα μονοθέσιο διπλάνο με πτέρυγες άνισου εκπετάσματος κατασκευασμένο από ξύλο με υφασμάτινη επικάλυψη. Ελάχιστη προσοχή δόθηκε σε προφανείς τρόπους μείωσης της αεροδυναμικής αντίστασης. Ο οπλισμός αποτελούνταν από ζεύγος πολυβόλων Vickers.

Το Siskin πραγματοποίησε την πρώτη του πτήση τον Μάιο του 1919,  εξοπλισμένο με τον προβλεπόμενο κινητήρα Dragonfly που απέδιδε μόλις  αντί των αναμενόμενων . Παρά τις αρχικές υποσχέσεις, ο Dragonfly αποδείχθηκε καταστροφικός καθώς παρείχε ανεπαρκή ισχύ, ήταν αναξιόπιστος και επιρρεπής σε υπερθέρμανση, ενώ οι υπερβολικοί κραδασμοί οδηγούσαν σε αστοχίες του στροφαλοφόρου άξονα έπειτα από μόλις λίγες ώρες χρήσης. Παρά τα προβλήματα με τον κινητήρα, το Siskin είχε εν γένει καλά πτητικά χαρακτηριστικά: ήταν ευσταθές, εύκολο στον χειρσιμό και οι επιδόσεις του μπορούσαν να ξεπεράσουν εκείνες των άμεσων ανταγωνιστών για την προμήθεια νέου μαχητικού από τη RAF.

### Επανασχεδιασμός
Το 1919 η Siddeley-Deasy συγχωνεύθηκε με την Armstrong Whitworth για να σχηματιστεί η Armstrong Whitworth Aircraft. Η Siddeley-Deasy είχε κληρονομήσει τον σχεδιασμό του δεκατετρακύλινδρου αστερουειδούς κινητήρα RAF 8 και τον σχεδιαστή του Sam D. Heron. Το 1920 ο κινητήρας αυτός, πλέον ονομαζόμενος «Jaguar», ήταν αρκετά ώριμος ώστε να μπορεί να αντικαταστήσει τον Dragonfly. Ένα πρωτότυπο Siskin με κινητήρα Jaguar πραγματοποίησε πτήση στις 20 Μαρτίου 1921. Οι αξιωματούχοι του Υπουργείου Αεροπορίας εντυπωσιάστηκαν, αλλά παρότρυναν την Armstrong Whitworth να συνεχίσει την ανάπτυξη του αεροσκάφους καθώς μόνο ένας εξ ολοκλήρου μεταλλικής κατασκευής αεροσκάφος θα ήταν αποδεκτός από τη RAF.

Το 1922 εκδόθηκε η Προδιαγραφή 14/22 για ένα εξ ολοκλήρου μεταλλικής κατασκευής, μονοθέσιο, υψηλών επιδόσεων αεροσκάφος μαχητικό. Ανάμεσα στις προτάσεις που υποβλήθηκαν ήταν και το Siskin, ένα υπόδειγμα του οποίου παραγγέλθηκε για αξιολόγηση. Εκτός από την αλλαγή του κινητήρα, ο σμήναρχος Green το επανασχεδίασε με εξ ολοκλήρου μεταλλική δομή, και σε αυτή του τη μορφή ονομάστηκε «Siskin III». Ο συγκεκριμένος τύπος σήμανε την αρχή της μετάβασης της βρετανικής πολεμικής αεροπορίας στα αεροσκάφη ολομεταλλικής κατασκευής.

## Παραγωγή
Στις 13 Οκτωβρίου 1922 υπογράφηκε αρχικό συμβόλαιο για τρία αεροσκάφη παραγωγής και στις 26 Ιανουαρίου 1923 ακολούθησε συμπληρωματική παραγγελία για ακόμη έξι στην οποία περιλαμβάνονταν και ένα διθέσιο. Το Siskin III πραγματοποίησε την πρώτη του πτήση στις 7 Μαΐου 1923. Ακολούθησε εκτεταμένη αξιολόγηση, κατά τη διάρκεια της οποίας αποφασίστηκε η τροποποίηση των πτερυγίων κλίσης προκειμένου να αποτραπεί το ενδεχόμενο εμπλοκής τους, όπως συνέβη σε μία δοκιμαστικής πτήσης. Λίγο αργότερα, η Armstrong Whitworth ξεκίνησε την παραγωγή αεροσκαφών, τα πρώτα εκ των οποίων παραδόθηκαν στη RAF τον Ιανουάριο του 1924. 

Η Armstrong Whitworth επεδίωξε επίσης να εξάγει Siskin σε άλλες χώρες. Οι πωλήσεις του συγκεκριμένου τύπου ήταν για ένα διάστημα για την συνολική πορεία της εταιρείας. Η Ρουμανία παρήγγειλε 65 αεροσκάφη αλλά ακύρωσε την παραγγελία έπειτα από θανατηφόρο στις 18 Φεβρουαρίου 1925, εν μέσω των δοκιμών αποδοχής, όταν ένας Ρουμάνος πιλότος σκοτώθηκε σε συντριβή κατά την απογείωση. Η ακύρωση της παραγγελίας ενδέχεται να σχετίζεται και με πολιτικές πιέσεις εκ μέρους της Γαλλίας.

Το Siskin IIIA παραγγέλθηκε το 1926 και ήταν η κύρια έκδοση παραγωγής καθώς και το πρώτο αεροσκάφος με εξ ολοκλήρου μεταλλικό σκελετό που προμηθεύτηκε σε μεγάλους αριθμούς η RAF. Η παραλλαγή αυτή επρόκειτο αρχικά να κινείται από τον Jaguar IV, αλλά τελικά εξοπλίστηκε με τον υπερτροφοδοτούμενο κινητήρα Jaguar IVA. Ο υπερσυμπιεστής είχε αμελητέα επίδραση στις επιδόσεις κάτω από τα 3000 m, αλλά βελτίωσε σημαντικά την ταχύτητα και τον ρυθμό ανόδου πάνω από αυτό το ύψος. 

Τα πρώτα αεροσκάφη παραγωγής κατασκευάστηκαν από την Armstrong Whitworth αλλά εξαιτίας της παράλληλης κατασκευής του Atlas, μέρος της παραγωγής των Siskin IIIA ανατέθηκε υπεργολαβικά στις εταιρείες Blackburn, Bristol, Gloster και Vickers.

## Επιχειρησιακή ιστορία

### Ηνωμένο Βασίλειο
Τα πρώτα Siskin III παραδόθηκαν στη Νο. 41 Μοίρα τον Μάιο του 1924. Ακολούθησε η Νο. 111 Μοίρα η οποία έγινε η πρώτη μοίρα μαχητικών υψηλού ύψους της RAF. Στα 1925-1931 τα Siskin λάμβαναν συχνά μέρος σε αεροπορικές επιδείξεις της RAF. Εντός του Σεπτεμβρίου του 1926 ξεκίνησαν οι παραδόσεις των βελτιωμένων Siskin IIIA, με πρώτη μονάδα την προαναφερθείσα Νο. 111 Μοίρα. Εν τέλει εξοπλίστηκαν με Siskin έντεκα μοίρες της RAF.

Το 1931 ήταν πλέον εμφανές πως ο τύπος είχε ξεπεραστεί από τις τεχνολογικές εξελίξεις και έτσι εξετάστηκε η ανακατασκευή των υπάρχοντων αεροσκαφών ή η αντικατάστασή τους από πιο σύγχρονο μαχητικό. Εν τέλει προτιμήθηκε η δεύτερη επιλογή και μέχρι τον Οκτώβριο του 1932 τα τελευταία Siskin είχαν αποσυρθεί από τις τάξεις της RAF ενώ στη θέση τους εντάχθηκαν σε υπηρεσία τα Bristol Bulldog.

### Σουηδία
Το δεύτερο Siskin II πωλήθηκε στη Βασιλική Σουηδική Αεροπορία το 1925. Για ένα διάστημα στη θέση των τροχών του συγκεκριμένου αεροσκάφους μπήκαν δοκιμαστικά πέδιλα σκι.

### Καναδάς

Στα 1926-1939 ο Καναδάς διατήρησε σε υπηρεσία αριθμό μαχητικών Siskin. Το 1926 το βρετανικό Υπουργείο Αεροπορίας απέστειλε ένα ζεύγος Siskin III για να αξιολογηθούν από τη Βασιλική Καναδική Αεροπορία υπό χειμερινές συνθήκες. Το Siskin θεωρούνταν σύγχρονος τύπος κατά τον χρόνο απόκτησής του από την Καναδική Αεροπορία, η οποία επέλεξε να προμηθευτεί την έκδοση IIIA. Η καναδική προμήθεια περιλάμβανε αεροσκάφη νέας κατασκευής και μεταχειρισμένα Siskin από τα αποθέματα της RAF.

Τα Siskin εξόπλισαν την «Fighter Flight» που μετονομάστηκε το 1937 σε Νο. 1 Μοίρα (Μαχητικών). Οι Καναδοί χρησιμοποιούνταν συχνά τα Siskin τους σε αεροπορικές επιδείξεις και σε περιοδείες μεγάλων αποστάσεων σε όλη τη Βόρεια Αμερική. Η Νο. 1 Μοίρα παρέμεινε εξοπλισμένη με τα αεροσκάφη αυτά όταν ξέσπασε ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, αλλά σύντομα τα αντικατέστησε με τα σαφώς ανώτερα μονοπλάνα Hawker Hurricane. Όπως συνέβη και με τη RAF, το 1929 συγκροτήθηκε στο Οντάριο ομάδα αεροπορικών επιδείξεων αποτελούμενη από τρία Siskin — η πρώτη επίσημη ομάδα επιδείξεων πτήσης της Καναδικής Αεροπορίας.

### Αεροπορικοί αγώνες
Αρκετά υποδείγματα του τύπου έλαβαν μέρος σε αεροπορικούς αγώνες, συχνά επικρατώντας σε αυτούς. Ένα από τα Siskin που συμμετείχαν στο King's Cup του 1924 πέτυχε τον ταχύτερο χρόνο διαδρομής, παρά το γεγονός ότι τερμάτισε τέταρτο. Στο King's Cup του 1925 ένα Siskin V έλαβε την πρώτη θέση έχοντας πετύχει ταχύτητα μεγαλύτερη των 243 km/h.

## Εκδόσεις
; Siddeley Deasy S.R.2 Siskin
: Τρία πρωτότυπα με κινητήρα Dragonfly.

; Siskin II
: Έκδοση με άτρακτο κατασκευασμένη από ατσάλινες δοκούς με υφασμάτινη αποκάλυψη. Κατασκευάστηκαν δύο αεροσκάφη, ένα διθέσιο και ένα μονοθέσιο.

; Siskin III
: Έκδοση παραγωγής, ολομεταλλικής κατασκευής. Κατασκευάστηκαν 64 μονάδες για τη RAF.

; Siskin IIIA
: Κύρια έκδοση παραγωγής. Κατασκευάστηκαν 340 μονάδες για τη RAF και οκτώ για την RCAF.

; Siskin IIIB
: Πρωτότυπο με καλύτερο κινητήρα. Κατασκευάστηκε ένα αεροσκάφος μέσω μετατροπής υπάρχοντος Siskin IIIA.

; Siskin IIIDC
: Διθέσιο με διπλά χειριστήρια. Κατασκευάστηκαν 53 μονάδες και μετατράπηκαν ακόμα 32 υπάρχοντα Siskin III.

; Siskin IV
: Αγωνιστικό αεροσκάφος. Μονάχα ένα ολοκληρώθηκε.

; Siskin V
: Έκδοση για τη Ρουμανική Αεροπορία. Ολοκληρώθηκαν τουλάχιστον δέκα αεροσκάφη -από παραγγελία 65 συνολικά- πριν αυτή ακυρωθεί. Δύο από αυτά χρησιμοποιήθηκαν σε αγώνες.

## Χρήστες

### Στρατιωτικοί χρήστες
; Εσθονία
* Η Εσθονική Πολεμική Αεροπορία είχε δύο Siskin IIIDCs μεταξύ 1930 και 1940.

; Ηνωμένο Βασίλειο
* RAF

; Καναδάς
* Βασιλική Καναδική Αεροπορία (Royal Canadian Air Force, RCAF)

; Σουηδία
* Βασιλική Σουηδική Αεροπορία

### Πολιτικοί χρήστες
; Ηνωμένο Βασίλειο
* Air Service Training

## Δείτε επίσης

; Συγκρίσιμα αεροσκάφη
* Gloster Gamecock
* Gloster Grebe
* Hawker Woodcock

## Παραπομπές


## Βιβλιογραφία
* Angelucci, Enzo. *World Encyclopedia of Military Aircraft*. London: Jane's Publishing, 1981. 
* Dempsey, Daniel V. *A Tradition of Excellence: Canada's Airshow Team Heritage*. Victoria, BC: High Flight Enterprises, 2002. 
* Donald, David (ed.). *The Encyclopedia of World Aircraft*. London: Aerospace Publishing, 1997. 
* Gerdessen, F. "Estonian Air Power 1918 – 1945". *[[Air Enthusiast]]*, No. 18, April – July 1982. pp. 61–76. 
* Gunston, Bill. *World Encyclopaedia of Aero Engines*. Book Club Associates, 1986
* Jackson, A.J. *British Civil Aircraft since 1919, Volume 1*. London: Putnam, 2nd Edition, 1973. 
* Lumsden, Alec. "On Silver Wings — Part 5". *[[Aeroplane Monthly]]*, February 1991, Vol 19 No 2, Issue 214. pp.&nbsp;72–78. ISSN 0143-7240
* Mason, Francis K. *The British Fighter Since 1912*. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press, 1992. 
* Meekcoms, K J and Morgan, E B. *The British Aircraft Specification File.* Tonbridge, Kent, UK: Air-Britain, 1994. 
* Milberry, Larry. *Aviation in Canada*. Toronto: McGraw-Hill Ryerson Limited, 1979. 
* Milberry, Larry. *60 Years: The RCAF and CF Air Command 1924–1984*. Toronto: Canav Books, 1984. 
* 
* Tapper, Oliver. *Armstrong Whitworth Aircraft since 1913*. London:Putnam, 1988. .
* Thetford, Owen. "On Silver Wings — Part 6". *Aeroplane Monthly*, March 1991, Vol 19 No 3, Issue 215, pp.&nbsp;138–144. London: IPC. ISSN  0143-7240.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Siskin
Κατηγορία:Μαχητικά αεροσκάφη
Κατηγορία:Αγωνιστικά αεροσκάφη
Κατηγορία:Αεροσκάφη του Μεσοπολέμου
Κατηγορία:Εμβολοκινητήρια στρατιωτικά αεροσκάφη