Σιλλουρόκαμπος

Ο **Σιλλουρόκαμπος** είναι τοποθεσία της Προκεραμικής Νεολιθικής Β΄ κοντά στην Παρεκκλησιά, 6 χλμ ανατολικά της Λεμεσού στα νότια της Κύπρου, σε ένα χαμηλό οροπέδιο. Οι ανασκαφές ξεκίνησαν το 1992. Ο οικισμός έχει τέσσερις φάσεις και κατοικήθηκε από τα τέλη της 9ης χιλιετίας έως το δεύτερο μισό της 8ης χιλιετίας.

Η αρχιτεκτονική των φάσεων Α και Β (8200–7500 π.Χ., βαθμονομημένη) χαρακτηρίζεται από κυκλικές κατασκευές από πλέγμα κλαδιών και πηλό, με οπές στύλων λαξευμένες στο βραχώδες υπόστρωμα. Ορισμένα βαθιά λακκοειδή κοιλώματα ενδέχεται να χρησίμευαν ως πηγάδια.

Περίπου 300 λεπίδες ανατολιανού οψιδιανού παραπέμπουν σε εμπορικές σχέσεις με την ηπειρωτική χώρα. Τα δρεπάνια είναι κατασκευασμένα από πολλαπλά εξαρτήματα, ενώ οι αιχμές βλημάτων από διπολικές λεπίδες, που απουσίαζαν στον μεταγενέστερο πολιτισμό της Χοιροκοιτίας, είναι συχνές. Η τοποθεσία περιέχει επίσης πηγάδια και μαντριά βοοειδών. Οι μεσαίες και ύστερες φάσεις (7500 π.Χ.) προσεγγίζουν περισσότερο τον πολιτισμό της Χοιροκοιτίασ με κυκλικές πέτρινες κατοικίες, συγκρίσιμες με αυτές στον Κάστρο. Ο εισαγόμενος οψιδιανός είναι σπάνιος, και τα δρεπάνια είναι κατασκευασμένα από μεμονωμένες ογκώδεις λεπίδες.

Η τοποθεσία είναι σημαντική διότι πιστοποιεί την παρουσία βοοειδών κατά την ακεραμική Νεολιθική περίοδο. Τα βοοειδή εξαφανίστηκαν στην πορεία της 8ης χιλιετίας και δεν επανεισήχθησαν παρά μόνο κατά την κεραμική Νεολιθική. Μόνο τα οστά σκύλου και χοίρου εμφανίζουν μορφολογικά σημεία εξημέρωσης (μείωση μεγέθους), ενώ τα οστά προβάτου, κατσίκας και βοοειδών βρίσκονται εντός του εύρους μεγέθους των άγριων ειδών (μουφλόν, αίγαγρος και άγριος βους, αντίστοιχα). Το σύνολο των οστών παραπέμπει σε σφαγή κοντά στην τοποθεσία, καθιστώντας έτσι πιθανή μια κατάσταση προ-εξημέρωσης. Η αλεπού και το ελάφι της Μεσοποταμίας είναι επίσης παρόντα, αλλά φαίνεται να αποτελούσαν αντικείμενο κυνηγιού. Δεν υπάρχουν οστά της νανόμορφης πανίδας της Ολόκαινου εποχής στον Σιλλουρόκαμπο.

Ο Σιλλουρόκαμπος είναι επίσης η τοποθεσία όπου βρέθηκαν οι παλαιότερες ενδείξεις εξημέρωσης της γάτας από τον άνθρωπο. Οι ιστορικοί θεωρούσαν παλαιότερα την Αίγυπτο ως την αρχαιότερη τοποθεσία εξημέρωσης της γάτας, λόγω των σαφών απεικονίσεων οικόσιτων γατών σε αρχαίες αιγυπτιακές ζωγραφιές περίπου 3.600 ετών. Ωστόσο, το 2004, ανασκάφηκε στον Σιλλουρόκαμπο ένας νεολιθικός τάφος που περιείχε σκελετούς τόσο ενός ανθρώπου όσο και μιας γάτας, τοποθετημένους κοντά ο ένας στον άλλο. Ο τάφος εκτιμάται ότι είναι 9.500 ετών, μετατοπίζοντας σημαντικά προς το παρελθόν την παλαιότερη γνωστή σχέση ανθρώπου-αιλουροειδούς. Το δείγμα γάτας είναι μεγάλο και μοιάζει περισσότερο με την αφρικανική αγριόγατα, παρά με τις σύγχρονες οικόσιτες γάτες.

## Πηγές
*Jean Guilaine/Francois Briois, Parekklisha Shillourokambos: an early Neolithic site in Cyprus. In: S. Swiny (ed.), The earliest prehistory of Cyprus. From Colonization to exploitation American archaeological research institute Monograph Series 2 (Boston American School of oriental research 2001), 37–54.
*Vigne J.-D., Carrère I., Briois F. and Guilaine J., 2011. The Early Process of the Mammal Domestication in the Near East: New Evidence from the Pre-Neolithic and Pre-Pottery Neolithic in Cyprus. Current Anthropology, S52, 4: S255-S271​​​​​​​​​​​​​​​​

## Παραπομπές


Κατηγορία:Αρχαιολογικοί τόποι στην Κύπρο
Κατηγορία:Εγκαταλελειμμένοι οικισμοί στην Κύπρο