Περσική γλώσσα

Η **Περσική γλώσσα**, γνωστή και ως **Φαρσί**, είναι ινδοευρωπαϊκή γλώσσα που ομιλείται στο Ιράν, το Αφγανιστάν, το Τατζικιστάν, την Αρμενία, την Τουρκία, το Ιράκ, το Πακιστάν, τη Συρία, το Ουζμπεκιστάν, την Κιργιζία, σε όμορες χώρες και αλλού. Αποτελεί γόνο της Αρχαία Περσικής γλώσσας και είναι τμήμα του ιρανικού κλάδου της ινδοϊρανικής γλωσσικής οικογένειας. Η γλώσσα καλείται Φαρσί στο Ιράν, το είδος που ομιλείται στο Αφγανιστάν καλείται Νταρί, ενώ στο Τατζικιστάν, το Ουζμπεκιστάν και την κεντρική Ασία το είδος της περσικής γλώσσας που ομιλείται καλείται Τατζίκ.

Πριν τον βρετανικό αποικισμό, η Περσική χρησιμοποιούνταν ευρέως ως δεύτερη γλώσσα στην Ινδική υποήπειρο. Κυριάρχησε ως γλώσσα πολιτισμού και εκπαίδευσης σε αρκετές ισλαμικές αυλές στην υποήπειρο κατά τη διάρκεια του μεσαίωνα και έγινε η επίσημη γλώσσα υπό τη διακυβέρνηση των Μουγκάλ αυτοκρατόρων. Το 1832 η βρετανική αποικιοκρατική δύναμη άρχισε να χρησιμοποιεί την Αγγλική αντί της παραδοσιακής Περσικής. Μαρτυρία για την εκτεταμένη χρήση της στη περιοχή αποτελεί η επίδρασή της στα Χίντι, τα Μπενγκάλι και τα Ουρντού, όπως και το γεγονός ότι παραμένει δημοφιλής στην περιοχή η περσική λογοτεχνία. Η Περσική και οι διάλεκτοί της αποτελούν επίσημες γλώσσες στο Ιράν, το Αφγανιστάν και το Τατζικιστάν. Σύμφωνα με το Βιβλίο της CIA, υπάρχουν 71 εκατομμύρια γηγενείς ομιλητές της Περσικής στο Ιράν, το Αφγανιστάν, το Τατζικιστάν και το Ουζμπεκιστάν και ο ίδιος αριθμός ανθρώπων που μπορούν να μιλήσουν την Περσική σε όλον τον κόσμο. Ανήκει στις Ινδοευρωπαϊκές γλώσσες τύπου με σειρά των όρων της πρότασης υποκείμενο–αντικείμενο–ρήμα. Έγινε αίτηση στην UNESCO να επιλέξει την Περσική ως μία από τις γλώσσες της το 2006.

## Ιστορία

Η Περσική ως μέλος της οικογένειας των Ινδοευρωπαϊκών γλωσσών ανήκει στον Ινδοϊρανικό κλάδο των σάτεμ γλωσσών. Οι ακαδημαϊκοί πιστεύουν ότι ο υποκλάδος των Ιρανικών αναπτύχθηκε βάσει της παρακάτω χρονολογικής σειράς: Αρχαία Ιρανική (Αβέστα και Αρχαία Περσική) → Μέση Ιρανική (Παχλαβί Μέση περσική γλώσσα και αρκετές άλλες γλώσσες) → Σύγχρονη Ιρανική (Περσική, Παστού γλώσσα, Κουρδική, και αρκετές άλλες γλώσσες), περ. 900 έως σήμερα.

Η Αρχαία Περσική, η κύρια γλώσσα που απαντάται στις επιγραφές των Αχαιμενιδών, δε θα πρέπει να συγχέεται με την μη-Ινδοευρωπαϊκή Ελαμιτική (βλ επιγραφή του Μπεχιστούν). Σε αυτή την περίοδο η μορφολογία απλοποιήθηκε από το περίπλοκο κλιτικό σύστημα των ρημάτων και των ουσιαστικών της αρχαίας Περσικής στην σχεδόν πλήρως κανονικοποιημένη μορφολογία και αυστηρή σύνταξη της σύγχρονης Περσικής, με έναν τρόπο που συχνά παραλληλίζεται με την ανάπτυξη της Αγγλικής. Επιπροσθέτως, εισήχθησαν πολλές λέξεις από γειτονικές γλώσσες, ανάμεσα στις οποίες περιλαμβάνονται η Αραμαϊκή και η Ελληνική σε αρχαιότερες περιόδους, αργότερα η Αραβική και σε μικρότερο βαθμό η Τουρκική. Σε πιο πρόσφατες περιόδους εισήχθησαν στη γλώσσα δάνειες λέξεις κυρίως από τη Γαλλική και την Αγγλική.

Η ίδια η γλώσσα αναπτύχθηκε στο πέρασμα των αιώνων. Εξαιτίας της τεχνολογικής ανάπτυξης νέες λέξεις και εκφράσεις δημιουργήθηκαν και εισήχθησαν στην Περσική, όπως και σε κάθε άλλη γλώσσα. Στην Τεχεράνη η Ακαδημία της Περσικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας είναι ένα κέντρο που αξιολογεί τις νέες λέξεις και διαμορφώνει τις περσικές αντίστοιχες. Στο Αφγανιστάν, η Ακαδημία Επιστημών του Αφγανιστάν διαμορφώνει και αξιολογεί αναλόγως για την Περσική γλώσσα στο Αφγανιστάν.

Εκτός από το καθεστώς επίσημης γλώσσας στο Αφγανιστάν, το Ιράν και -πρόσφατα- στο Τατζικιστάν- η Περσική επί μακρόν θεωρείτο η μόνη ή η επίσημη γλώσσα η κατάλληλη και για τους σκοπούς του Ισλάμ στο Πακιστάν σύμφωνα με το Κίνημα για τη Γλώσσα του Πακιστάν ως ενοποιητική δύναμη του Ισλαμικού ομοσπονδιακού συστήματος σε σχέση με τους δυτικούς γείτονές του σε ιστορική, γεωγραφική και πολιτισμική βάση. Αυτός είναι και ο λόγος που τα Ούρντου, μια μορφή της ινδουστανικής γλώσσας με πάρα πολλά δάνεια από τα περσικά και τα αραβικά, υιοθετήθηκε ως εθνική γλώσσα του Πακιστάν. Η περσική γλώσσα έχει αποτελέσει συχνά την κρατική γλώσσα των μουσουλμανικών κρατών στην ινδική υποήπειρο.

## Ζητήματα ορολογίας

Ο όρος *Περσικά*, είναι ο ευρύτερα χρησιμοποιούμενος και προέρχεται από τον Λατινικό **Persianus* Ντιν Νταμπίρε]]* (κυριολεκτικά: θρησκευτική γραφή).

==== Προσθήκες====
Εξαιτίας του γεγονότος ότι υπάρχουν φθόγγοι που δεν υφίστανται στην [[Αραβική γλώσσα|Αραβική]] λόγω διαφορετικών γλωσσικών οικογενειών, στην περσική εκδοχή του έχουν προστεθεί τέσσερα γράμματα. Ορισμένοι αποκαλούν το τροποποιημένο αλφάβητο *Περσοαραβικό*. Τα τέσσερα επιπρόσθετα γράμματα είναι:



==== Διαφοροποιήσεις ====
Πολλές περσικές λέξεις με αραβική ρίζα προφέρονται διαφορετικά από την αρχική αραβική λέξη. Το *Άλεφ με κάτω χάμζα* (&nbsp;إ&nbsp;) αλλάζει πάντα σε *άλεφ* (&nbsp;ا&nbsp;). Το *τεχ μαρμπούτα* (&nbsp;ة&nbsp;) συνήθως, αλλά όχι πάντα, αλλάζει σε *τεχ* (&nbsp;ت&nbsp;) ή *χεχ* (&nbsp;ه&nbsp;), ενώ λέξεις που χρησιμοποιούν διαφορετικά [[χάμζα]] συλλαβίζονται με ένα άλλο είδος χάμζα (έτσι το مسؤول γίνεται مسئول).

Τα διαφορετικά ως προς το σχήμα γράμματα είναι:



Τα διακριτικά σημεία που χρησιμοποιούνται στην αραβική γραφή, *χαρακάτ*, χρησιμοποιούνται και στην Περσική, αν και ορισμένα από αυτά έχουν διαφορετική προφορά. Για παράδειγμα το αραβικό *Ντάμμα'' προφέρεται /u/, ενώ το περσικό προφέρεται /o/.

Η περσική εκδοχή, επίσης, προσθέτει ένα ψευδοδιάστημα στην αραβική γραφή, που ονομάζεται Zero-width non-joiner (ZWNJ) στην προτυποποίηση Unicode. Λειτουργεί ως διάστημα που ξεχωρίζει δύο συνδεόμενα γράμματα, αλλά δεν έχει οπτικό εύρος.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* AriaDic Farsi / Αγγλικό λεξικό με προφορά 
* New Persian Project: Persian
* UCLA Language Materials Project: Persian
* FarsiNet - Πληροφορίες για την προέλευση της Φαρσί γλώσσας, της Περσικής κ.λπ 
* Περσο-αγγλικό και Αγγλο-περσικό Λεξικό
* Easypersian.com
* Ένωση Περσών Γλωσσολόγων 

Κατηγορία:Κλασικές γλώσσες

Κατηγορία:Γλώσσες του Αζερμπαϊτζάν
Κατηγορία:Γλώσσες του Αφγανιστάν
Κατηγορία:Γλώσσες του Ιράκ
Κατηγορία:Γλώσσες του Ιράν
Κατηγορία:Γλώσσες του Μπαχρέιν
Κατηγορία:Γλώσσες του Ουζμπεκιστάν
Κατηγορία:Γλώσσες της Ρωσίας
Κατηγορία:Γλώσσες του Τατζικιστάν
Κατηγορία:Γλώσσες της Τουρκίας
Κατηγορία:Ιρανικές γλώσσες