Θάνος Τράγκας

Ο **Θάνος Τράγκας** (1904 - 1983) ήταν λογοτέχνης, καλλιτέχνης, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας και σκηνοθέτης.

## Προσωπική Ζωή
Γεννήθηκε στην Αθήνα. Ο πατέρας του Νίκος Αναγν. Τράγκας είχε καταγωγή από την Αναβρυτή Λακωνίας. Η μητέρα του Χριστίνα Τράγκα (πατρ. Αν. Ζέρβας) είχε γεννηθεί στην Αθήνα και ήταν μαία (1879-1960). Αδέρφια του ήταν οι Κωνσταντίνος Τράγκας (Βελονοθεραπευτής - Ιατρός, πρωτοπόρος στην Ελλάδα), Ιωάννης Τράγκας (Ιατρός-γυναικολόγος), Γιώργος Ν. Τράγκας, Αντώνης Τράγκας και Αντιγόνη Τράγκα-Φρόντζου γνωστοί δικηγόροι.

Μεγάλωσε στην οδό Θερμοπυλών 50 στο Μεταξουργείο. Σπούδασε στη Νομική Σχολή, στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (Στην γενιά του Βάσου Φαληρέα κρατώντας φιλική σχέση μαζί του). Τέλος ήταν Διπλωματούχος της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Ωδείου (1926-1929). Παντρεύτηκε τη Μαίρη Βογιατζή το 1962, ενώ το 1963 απέκτησαν την κόρη τους Χριστίνα.

## Έργο

### Θέατρο
Θεωρείται από του πρώτους που αναζήτησαν την ταυτότητα του Ελληνικού Θεάτρου, όπως Μαρίκα Κοτοπούλη, Δημήτρης Ροντήρης, Αιμίλιος Βέακης, Κάρολος Κουν. Ως αριστούχος μαθητής της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Ωδείου, με διεύθυνση Μαρίκας Κοτοπούλη και καθηγητές τους Αιμίλιο Βεάκη, Δημήτρη Ροντήρη παίζει στο "Θέατρο Κοτοπούλη":
* (1927), "Εσύ φταις" του Θεόδωρου Συναδινού.
* (1927), "Το φυντανάκι" του Παντελή Χορν.
* (21 Ιουνίου 1927), "Στέλλα Βιολάντη" του Γρηγορίου Ξενόπουλου, Μουσική υπόκρουση: Μανώλης Καλομοίρης, στον ρόλο του 19χρονου Νταντή.
* (1929), «Ερωτόκριτος» του Βιτσέντζου Κορνάρου με την Ελευθέραν Σκηνήν των Μ. Κοτοπούλη, Σπύρου Μελά, Μήτσου Μυράτ. Συμμετέχει στα «Σιμούν», «Τιμπούκ» κ.α.

### Σκηνοθεσίες
* (1939) "Ελένη" του Ευριπίδη με το Λύκειο Παντάνασσα στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά και στο Δημοτικό Θέατρο Σπάρτης.
* (1940) "Ορέστης" του Ευριπίδη  με τα Εκπαιδευτήρια Φωτόπουλου, Θέατρο Ολυμπία. Σύμφωνα με τον Γ. Σιδέρη πρώτη παραγωγή στην σύγχρονη Ελλάδα.
* (1940), "Καραγκιόζης" του Συναδινού, στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, με τους Μίμη Φωτόπουλο, Τάσο Κονταξή κ.α.
* (1947), "Τρωάδες" του Ευριπίδη, με τα Εκπαιδευτήρια Φωτόπουλου στο "Σινεμά Απόλλο".
* (1950), "Τρωάδες" του Ευριπίδη με τα Εκπαιδευτήρια Φωτόπουλου στο "Θέατρο Κεντρικόν", ερμηνεύουν: Αλεξάνδρα Λαδικού, Γεώργιος Μούτσιος κ.ά., o Άγγελος Σικελιανός συγχαίρει συγκίνημένος τον Θάνο Τράγκα: *Αυτή ήταν πράγματι μια παράσταση αρχαίας Ελληνικής Τραγωδίας".
* (1951), "[[Αντιγόνη (Σοφοκλή)|Αντιγόνη]]" και "Ιφιγένεια" , "Λύκειο Καλογραιών" στο Θέατρο ΡΕΞ, με τους [[Τζένη Καρέζη]], [[Ελεάνα Απέργη]], Άννα Ψαρούδα, κ.ά., Σκηνικά: Ιωάννης Σιμ. Σκηνοθεσία-Διδασκαλία Θάνου Τράγκα. Αντίστοιχο δημοσίευμα εφημερίδας. [[Αρχείο:"Αντιγόνη" και "Ιφιγένεια" 1951.jpg|μικρογραφία|"Αντιγόνη" και "Ιφιγένεια" 1951, σκηνοθεσία Θάνου Τράγκα, ερμηνεύει η Τζένη Καρέζη]]
* (1956), "Αιολείς" , με το σχολείο "Κατρανίδη, με τους: [[Μάρθα Καραγιάννη]], Κάθριν Ξανθοπούλου κ.ά.
* (1957), Θέατρο "Διάνα" με την Ανώτατη Σχολή Καλλιτεχνών Ελλάδος, "Καϋμοί της Θάλασσας" του Θάνου Τράγκα με τους: [[Τόλης Βοσκόπουλος|Τόλη Βοσκόπουλο]], Ι. Παπαδάκη κ.α. "Ψυχοσάββατο" του Γρ. Ξενόπουλου με τους Κ. Ξανθοπούλου, Μαίρη Βογιατζή, κ.α. "Στραντιβάριους" του Max Morey, με του Χρ. Δοξαράς, κ.ά.
<center><gallery widths="160px" heights="180px">
Αρχείο:Thanostragastzenikarezi1951.jpg|(1951), "Αντιγόνη" με το "Λύκειο Καλογραιών" για το Θέατρο ΡΕΞ, με την Τζένη Καρέζη σε διδασκαλία Θάνου Τράγκα
Αρχείο:Thanostragasmarthakaragiani.jpg|(1956), "Αιολείς", με το σχολείο "Κατρανίδη, με τους: Μάρθα Καραγιάννη, Κάθριν Ξανθοπούλου κ.α. σε σκηνοθεσία Θάνου Τράγκα

</gallery></center>

=== Δραματική Σχολή Εθνικού Ωδείου ===
* (1958), στο [[Δημοτικό Θέατρο Πειραιά]], "Φλαντρώ" του [[Παντελής Χορν|Παντελή Χόρν]], με τους Γκάρυ Βοσκοπούλου, [[Τόλης Βοσκόπουλος|Τόλη Βοσκόπουλο]], Μαίρη Βογιατζή κ.α.
* (1959), "Το Κουρέλι" του Dario Niccodemi, Θέατρον Κεντρικόν, με τους [[Γιώργος Μούτσιος|Γεώργιο Μούτσιο]], Γκάρυ Βοσκοπούλου, [[Τόλης Βοσκόπουλος|Τόλη Βοσκόπουλο]], κ.α..
* (1960), "Τόπος στα Νιάτα", στο Θέατρο "Ιντεάλ" συμμετέχουν: Μαίρη Βογιατζή, Στέλιος Καπάτος,  Πέτρος Φώσκολος κ.α.
* (1965), [[Δημοτικό Θέατρο Πειραιά]] "Μεγάλη Ανάσταση" του Θάνου Τράγκα, με τους Αντώνη Θησέα, Μαίρη Βογιατζή κ.α.
* (1967), «Στέλλα Βιολάντη» του Γρηγορίου Ξενόπουλου, Δημοτικό Θέατρο Ζωγράφου, ερμήνευσαν Μαίρη Βογιατζή, Αντώνης Θησέας, κ.α.
* (1969), «Γκόλφω» του Σπύρου Περεσιάδη, στο «ΣΙΝΕ ΤΙΤΑΝΙΑ» με την «Αθηναϊκή Σκηνή», ερμηνεύουν: Μαίρη Βογιατζή, Θεόδωρος Κάλβος κ.α.
* (1975), «Ό,τι γράφει δεν ξεγράφει», παραμυθόδραμα του Θάνου Τράγκα, Δημοτικό Θέατρο Πειραιά. ερμηνεύουν: Μαίρη Βογιατζή, Τάσος Κονταξής,  Χριστίνα Τράγκα κ.α.
* (1977), «Ελεύθεροι Σκλάβοι» του Θάνου Τράγκα. Ερμηνεύουν: Μαίρη Βογιατζή, Βαρβάρα Κυρίτση κ.α..
* (1978-79), Περιοδεία με το Εφηβικό Θέατρο Ελλάδας, "Ξημέρωμα της Λευτεριάς - Πετρόμπεης" του Θάνου Τράγκα, με τους Μαίρη Βογιατζή,  Ανδρέα Περιστέρη, Βαρβάρα Κυρίτση, [[Σταμάτης Γαρδέλης|Σταμάτη Γαρδέλη]], Θωμά Παλιούρα κ.α.

=== Διδασκαλία ===
* Ως καθηγητής αναλαμβάνει από το 1930 στην *'Δραματική Σχολή Εθνικού Ωδείου**, η οποία αποκαλείται και ως **Δραματική Σχολή Μαρίκας Κοτοπούλη**, καθότι Διευθύντρια από το 1926 έως το θάνατό της . Έχοντας μαθητές γνωστούς ηθοποιούς όπως η [[Έλλη Λαμπέτη]] κ.α.
* (1936) Καθηγητής Δραματικής του Παιδικού Θεάτρου του "[[Λύκειο των Ελληνίδων|Λυκείου Ελληνίδων]]", όπου διδάσκει και στην [[Μελίνα Μερκούρη]].
* (1937-1980) Δάσκαλος Θεάτρου σε Γυμνάσια και Λύκεια όπως "Εκπαιδευτήρια Φωτόπουλος", "Μπάρδη", "Καλογραιών", "Ράλλειο", "Χιλλ" κ.α.<br /> Διδάσκοντας και εμπνέοντας πολλές μετέπειτα γνωστές ηθοποιούς, όπως η [[Μέλπω Ζαρόκωστα]] , [[Άννα Φόνσου]] κ.α.
* "Σχολή Ελληνικής Θεατρικής Τέχνης και Κινηματογράφου", οδός: Σπ. Τρικούπη 16Β, με τους [[Άγγελος Γριμάνης|Άγγελο Γριμάνη]], [[Γιάννης Σιδέρης|Γιάννη Σιδέρη]], [[Δημήτρης Μπόγρης|Δημήτρη Μπόγρη]], [[Νέστορας Μάτσας|Νέστωρ Μάτσα]], Ιωάννη Σιμ.
* (1958 -1983) Καθηγητής και **Διευθυντής της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Ωδείου**.

=== Κινηματογράφος ===
* (1929), Βωβή ταινία «Ποια απ’ όλες ν’ αγαπήσω (Who’s who «Θεάτρου Κρίτα»).
* (1930), "Όταν ο έρως πληγώνει",, πρωταγωνιστεί μαζί με την Καίτη Παπανικολάου.
* (1946), Ιδρύει την Κινηματογραφική σχολή "ΑΣΤΡΟ ΦΙΛΜ", [[Αρχείο:AstroFilm1946.jpg|μικρογραφία|Λογότυπο της Κινηματογραφικής σχολής "ΑΣΤΡΟ ΦΙΛΜ", 1946, Θάνου Τράγκα]]
* (1965), "Ο τοίχος της φυλακής", σενάριο.
* (1970), "Η Ελλάδα δια μέσου των αιώνων", Σενάριο.
* (1971), "Η ζωή μου στα χέρια σου", ,ηθογραφία, σκηνοθεσία Θάνου Τράγκα[[Αρχείο:Tragas thanos movie 1971.jpg|μικρογραφία|1971 :"Η ζωή μου στα χέρια σου", ,ηθογραφία, Σκηνοθεσία Θάνου Τράγκα.]]

=== Εργογραφία ===
* (1932), "Μετά την βροχή".
* (1935), "Καϋμοί της Θάλασσας", Νησιωτική τραγωδία, μονόπρακτο.
* (1936), "Ανάσταση στον Κάμπο", Βραβείο Καλοκαιρίνειου διαγωνισμού, τρίπρακτη ηθογραφία.
* (1936), "Σου λείπει η γυναίκα", κωμωδία σε τρεις πράξεις.
* (1940), "Τιτάνες", ποίηση (μεταφρασμένο και στα αγγλικά το 1940).
* (1943), "Ολοκαύτωμα", δράμα σε μία πράξη.
* (1943), "Λυρικά", ποίηση.
* (1960), "Σταλακτίτες", ποίηση.
* (1961), "Ιφιγένεια εν Αυλίδι του Ευριπίδη", μετάφραση.
* (1962), "Ό,τι γράφει δεν ξεγράφει", παιδικό παραμυθόδραμα σε τέσσερεις πράξεις.
* (1962), "Το ραβδί του Άι Βασίλη", μονόπρακτη παιδική φάρσα.
* (1963), "Μπαρουτόμυλοι της Δημητσάνας", ιστορικό θέατρο. Οργανισμός Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων, Αθήνα 1971. Τίτλος Έκδοσης: Σχολική Σκηνή, 150 Δοξασμένα Χρόνια. Στα 150 χρόνια από την ελληνική επανάσταση του 1821 το Υπουργείο Παιδείας έδωσε την έγκρισή του και κυκλοφόρησαν από τον Οργανισμό Σχολικών βιβλίων έργα του.
* (1968), "Κρίκοι Ονείρων", ποίηση.
* (1968), "Μεγάλη Ανάσταση", τρίπρακτη ηθογραφία, Βραβείο Καλοκαιρίνειου διαγωνισμού.
* (1969), "Η παρθένα του κάμπου", Δραματική βουκολική ηθογραφία.
* (1969), "Το Μανάτι", τρίπρακτη ηθογραφία, Βραβείο Καλοκαιρίνειου διαγωνισμού.
* (1969), "Ελεύθεροι Σκλάβοι", τρίπρακτη πατριωτική ηθογραφία, Βραβείο Υπουργείου Παιδείας 1970 με τον τίτλο "Το φυλακτό του Γενίτσαρου" και ψευδώνυμο "Αλκαίος". (Επανέκδοση 1971).
* (1970), "Κραυγή στο Χάος", μελοποιημένα ποιήματα, από τον Γεώργιο Βώκο.
* (1971), "Ζαχαρριάς - ο Αετός του Μοριά", πατριωτική ηθογραφία σε τρεις πράξεις και τέσσερις εικόνες.
* (1971), "Όρκος του Ψαριανού - Κανάρης", [[Ιστορικό δράμα]] σε τρεις πράξεις, Βραβείο Υπουργείου Παιδείας.
* (1972), "Εδώ SOS ΓΗ", ποιήματα.
* (1973), "Ο Φράκτης της Λευτεριάς", Ιστορικό δράμα σε τρείς εικόνες.
* (1975), "Ειρήνη Πάσι", σκετς.
* (1976), "Αστραφερά Μηνύματα", ποιήματα.
* (1978), "Μάνη - Πρωτοφλάμπουρο της Λευτεριάς", Ιστορικό δράμα
* (1978), "Ξημέρωμα της Λευτεριά - Πετρόμπεης", Ιστορικό χρονικό του 1821.
* (1978), "Κοκορόφτεροι", κωμωδία από τον πόλεμο του '40.
* (1980), "Πορεία στον Χρόνο", ποιήματα.


=== Ανέκδοτα ===
* "Άγιος Γεώργιος", ορατόριο.
* "Μπλόκο στο χωριό", μονόπρακτο, χρονικό της κατοχής 1942.
* "Ευτυχισμένη πρωτοχρονιά", Δράμα μονόπρακτο σε δύο εικόνες.
* "Ειρήνη", σύγχρονη τραγωδία.
* "Καλό μελέτα κι έρχεται", δράμα μονόπρακτο σε δύο εικόνες.
* "Επιστράτευση". "Δόκτωρ", μονόπρακτο.
* "Παραμονή Χριστουγέννων".
* "Αποθέωση της ανοίξεως", Χορόδραμα.
* "Αφαίρεση", μονόπρακτο.
* "Μάνες Πολεμιστών", μονόπρακτο με δύο εικόνες.
* "Αγαπάτε Αλλήλους", μονόπρακτο.

=== Καλλιτεχνικός Διευθυντής ===
(1948-1952) του Δραματικού Συλλόγου Ευριπίδη με Διευθυντή τον [[Αλέξανδρος Φιλαδελφεύς|Αλέξανδρο Φιλαδελφέα]] (Διευθυντή του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου Αθηνών), μέλη: [[Σπυρίδων Τρικούπης]] (Βουλευτής), Αρ. Προβελέγιος (ποιητής), κ.α.

Δίδαξε στην Σχολή του Εθνικού Ωδείου μέχρι τον θάνατό του, συνέχισε το έργο του η σύζυγός του ηθοποιός, σκηνοθέτης και καθηγήτρια Μαίρη Βογιατζή Τράγκα, διευθύντρια της ομώνυμης Ανώτερης Δραματικής Σχολής. Το έργο των οποίων συνεχίζεται από την κόρη τους Χριστίνα Τράγκα και τα εγγόνια τους Θάνο, Θοδωρή και Ερμή Περιστέρη. 



== Παραπομπές ==
<references />

== Πηγές ==
* «[https://www.tragadramaschool.gr/index.php/directors/thanostragas.html ]» από tragasdramaschool.gr. [https://web.archive.org/web/20170424095011/https://www.tragadramaschool.gr/index.php/directors/thanostragas.html Αρχειοθετήθηκε]  24/4/2018. Ανακτήθηκε 1/3/2018
* "Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας", ISBN 978-960-479-149-1, του Χάρη Τζο Πάτση (και συνεργάτες), Εκδόσεις Πάτση 2017, σελ 420.
* "Ο Δάσκαλός μου... κι εγώ", της Αργυρώς Καρδασοπούλου, Εκδόσεις "Εφηβικό Θέατρο", Αθήνα 1986.
* "Λογοτεχνία και Βιογραφίες" του Μήτσου Κατσίνη, (Εκδόσεις Αρκαδία, 1976), σελ 248, **Θάνος Τράγκας'''.
* "Μεγάλη Ελληνική Ανθολογία Εκλεκτών Σύγχρονων ποιητών", του Μιχάηλ Δημ. Κασίμη, (Αθήναι 1970), σελ. 97.
* "Θέατρο 67", Έκδοση θεάτρου, Μουσικής, Χορού και Κινηματογράφους για το 1967, σελ. 349, Διεύθυνση και Έκδοση: Θ. Κρίτας.
* "Πάπυρος", Εγκυκλοπαιδικόν και Γλωσσικόν Λεξικόν, "Εκδόσεις ΑΘΗΝΑ 1961", Διευθυντής Σύνταξης: Στυλ. Γ. Κορρές, Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, Λήμμα: Τράγκας Θάνος. Δεύτερος Τόμος "Θ-Ω" σελ 8852, και φώτο πάνω αριστερά.

Κατηγορία:Έλληνες σκηνοθέτες
Κατηγορία:Έλληνες ηθοποιοί κινηματογράφου
Κατηγορία:Έλληνες ηθοποιοί θεάτρου
Κατηγορία:Έλληνες λογοτέχνες
Κατηγορία:Νεοέλληνες λογοτέχνες
Κατηγορία:Έλληνες ποιητές
Κατηγορία:Νεοέλληνες ποιητές