Ελισάβετ Φεοντόροβνα (Ελισάβετ της Έσσης-Ντάρμστατ)

Η **Ελισάβετ** (γερμ. *Elisabeth von Hessen-Darmstadt*, ρωσ. *Елизавета Фëдоровна Романова*) του Οίκου της Έσσης-Ντάρμστατ ήταν πριγκίπισσα της Έσσης και παρά τω Ρήνω και με το γάμο της έγινεμεγάλη δούκισσα της Ρωσίας με το όνομα ***Ελισάβετ Φεοντόροβνα***.Το 1981 ανακηρύχθηκε από την Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία ως *Αγία Μάρτυς Ελισάβετ Φεοντόροβνα*.

## Βιογραφία

### Πρώτα χρόνια
Η *Ελισάβετ Αλεξάνδρα Λουίζα Αλίκη* γεννήθηκε την 1η Νοεμβρίου 1864 στο Μπεσσούνγκεν της Έσσης. Ήταν το δεύτερο παιδί και η δεύτερη κόρη του Λουδοβίκου Δ΄ της Έσσης και παρά τω Ρήνω και της Αλίκης του Ηνωμένου Βασιλείου. Ήταν εγγονή της Βικτωρίας του Ηνωμένου Βασιλείου και μακρινή θεία του Φιλίππου, Δούκα του Εδιμβούργου, συζύγου της Ελισάβετ Β΄ του Ηνωμένου Βασιλείου. Έλαβε το όνομά της προς τιμήν δύο Ελισάβετ: της Αγίας Ελισάβετ της Ουγγαρίας (προγόνου του Οίκου της Έσσης) και της εκ πατρός γιαγιάς της, Ελισάβετ της Πρωσίας. Ήταν γνωστή στην οικογένειά της ως *Έλλα*.  

Παρά το γεγονός ότι καταγόταν από παλιούς βασιλικούς οίκους, η οικογένειά της ζούσε με σχετική λιτότητα. Το περιβάλλον της διαμορφώθηκε από την αγγλική καταγωγή της μητέρας της και η πρώτη της γλώσσα ήταν τα αγγλικά, τα οποία τα παιδιά μιλούσαν με τη μητέρα τους, ενώ επικοινωνούσαν με τον πατέρα τους στα γερμανικά. Τα παιδικά της χρόνια σημαδεύτηκαν από τις απώλειες του αιμοφιλικού αδελφού της, Φρειδερίκου, από πτώση (1873) και της αδελφής της, Μαρίας, και της μητέρας της από διφθερίτιδα (1878). Η ίδια είχε σταλεί στη γιαγιά της, πριγκίπισσα Ελισάβετ, και γλίτωσε από τη μόλυνση.

### Ενηλικίωση και πιθανοί μνηστήρες
Η νεαρή Ελισάβετ θεωρήθηκε εξαιρετικά όμορφη από τους ιστορικούς και συγχρόνους της, Είχε πολλούς θαυμαστές, μεταξύ των οποίων ο εξάδελφός της Γουλιέλμος, Διάδοχος της Πρωσίας (ο οποίος τη ζήτησε ανεπιτυχώς σε γάμο), ο Φρειδερίκος, Διάδοχος της Βάδης, και ο Κωνσταντίνος Κωνσταντίνοβιτς της Ρωσίας. Ως μέλος της δουκικής Αυλής της Έσσης και εγγονή της βασίλισσας Βικτωρίας, ήταν επιθυμητή νύφη για πολλούς βασιλικούς οίκους.

Τελικά, η Ελισάβετ παντρεύτηκε μέλος της ρωσικής αυτοκρατορικής οικογένειας. Η αυτοκράτειρα Μαρία Αλεξάνδροβνα, σύζυγος του Αλεξάνδρου Β΄ της Ρωσίας, ήταν μέλος του Οίκου της Έσσης και συχνή επισκέπτρια στην Έσση, συνήθως συνοδευόμενη από τους δύο νεότερους γιους της, Σέργιο και Παύλο. Αρχικά, η Ελισάβετ και ο Σέργιος δεν έκαναν εντύπωση ο ένας στον άλλο, αλλά δέθηκαν με την κοινή τους απώλεια μετά το θάνατο των γονιών του Σεργίου, το ενδιαφέρον τους για τις τέχνες και τη θρησκευτικότητά τους. Αρραβωνιάστηκαν επισήμως το 1884 παρά τις αντιρρήσεις της βασίλισσας Βικτωρίας για ένα γάμο με Ρώσο πρίγκιπα.

### Γάμος και ζωή στη Ρωσία
Η Ελισάβετ και ο Μέγας Δούκας Σέργιος Αλεξάνδροβιτς παντρεύτηκαν στις 15 Ιουνίου 1883 στο Παρεκκλήσι των Χειμερινών Ανακτόρων στην Αγία Πετρούπολη. Στο γάμο της, η μικρότερη αδελφή της, Αλίκη, γνώρισε τον μέλλοντα σύζυγό της και ανιψιό του Σεργίου, Νικόλαο Αλεξάνδροβιτς (μετέπειτα ''Νικόλαο Β΄ της Ρωσίας''). Η Ελισάβετ είχε πολύ σημαντικό ρόλο στο γάμο της Αλίκης με τον τσάρεβιτς Νικόλαο, καθώς και στην προτροπή της αδελφής της να ασπαστεί την Ορθοδοξία, όπως έκανε και η ίδια το 1891, οπότε και έλαβε το ρωσικό όνομα *Ελισάβετ Φεοντόροβνα*.

Έγινε γνωστή στη ρωσική κοινωνία για την ομορφιά και τα φιλανθρωπικά της έργα προς τους φτωχούς. Αρχικά, έμενε με το σύζυγό της στο Παλάτι Μπελοσέλσκυ-Μπελοζέρσκυ στην Αγία Πετρούπολη, αλλά το 1892 μετακόμισαν στο Κρεμλίνο στη Μόσχα, αφότου εκείνος ορίστηκε κυβερνήτης της Μόσχας από τον αδελφό του, Αλέξανδρο Γ΄ της Ρωσίας, και περνούσαν τα καλοκαίρια στο Ιλυίνσκογιε, κληροδότημα από τη μητέρα του Σεργίου. 

Το ζευγάρι δεν απέκτησε παιδιά, αλλά υιοθέτησε τα ανίψια του Σεργίου, Δημήτριο Πάβλοβιτς και Μαρία Πάβλοβνα, που ήταν ορφανά από μητέρα και των οποίων ο πατέρας είχε εξοριστεί από την Αυλή λόγω της σχέσης του με μια παντρεμένη γυναίκα κατώτερης τάξης. Μάλιστα, στη διαθήκη του ο Σέργιος άφησε όλη την περιουσία του στα δύο παιδιά μετά από το θάνατο του ιδίου και της γυναίκας του. Όμως, και τα δύο παιδιά μισούσαν τους θείους τους, καθώς πίστευαν ότι τα αποξένωσαν από τον πατέρα τους. Η Μαρία Πάβλοβνα αναγνώρισε κάποια πατρικά αισθήματα του θείου της, αλλά ισχυριζόταν ότι η Ελισάβετ αγνοούσε εκείνη και τον αδελφό της και μισούσε την παρουσία τους και την αγάπη του Σεργίου προς αυτούς. Αντίθετα, ο πρίγκιπας Φελίξ Φελίξοβιτς Γιουσούποφ, γιος της φίλης της, Ζινάιντα Νικολάγιεβνα Γιουσούποβα, θεωρούσε την Ελισάβετ δεύτερη μητέρα του και ανέφερε στα απομνημονεύματά του ότι του είχε παρασταθεί στις δυσκολότερες στιγμές της ζωής του. 

### Δολοφονία του συζύγου της
Όταν ένα μέλος του Σοσιαλιστικού Επαναστατικού Κόμματος δολοφόνησε το σύζυγό της με βόμβα το 1905, η Ελισάβετ συνετρίβη και πίστεψε ότι ο θάνατός του ήταν τιμωρία λόγω της βίαιης εξορίας 20.000 Εβραίων της Μόσχας που είχε διατάξει ο Σέργιος λίγα χρόνια νωρίτερα. Συγχώρησε δημοσίως τον δολοφόνο, Ιβάν Καλυάγυεφ, και αγωνίστηκε χωρίς επιτυχία για να του αποδοθεί χάρη. Στη συνέχεια εγκατέλειψε την αυτοκρατορική Αυλή και έγινε μοναχή, αφού είχε προηγουμένως ιδρύσει το Μοναστήρι Μάρφο-Μαριίνσκυ (= *Αγίων Μάρθας και [[Μαρία της Βηθανίας|Μαρίας]]*) πουλώντας τα κοσμήματά της. Σκοπός του μοναστηριού ήταν η βοήθεια προς τους φτωχούς και ανήμπορους πολίτες της Μόσχας.

### Ρωσική Επανάσταση
Το 1916 συνάντησε την αδελφή της, πλέον αυτοκράτειρα Αλεξάνδρα, για τελευταία φορά και, σύμφωνα με τους ιστορικούς, της εξέφρασε τη μεγάλη της ανησυχία για την επιρροή του Γκριγκόρι Ρασπούτιν στην αυτοκρατορική οικογένεια και την ικέτευσε να ακούσει τις προειδοποιήσεις της ίδιας και της ευρύτερης οικογένειας Ρομανώφ. Έχει διατυπωθεί η άποψη ότι η Ελισάβετ γνώριζε την επικείμενη απόπειρα δολοφονίας του Ρασπούτιν από τον πρίγκιπα Γιουσούποφ και τον προγονό της, Δημήτριο Πάβλοβιτς, καθώς είχε στείλει τηλεγραφήματα στο Δημήτριο και τη μητέρα του Γιουσούποφ, Ζινάιντα, τη νύχτα του φόνου γνωρίζοντας το σχέδιό τους και πιστεύοντας ότι ήταν θέλημα Θεού. 

Το 1917 ο αυτοκράτορας Νικόλαος παραιτήθηκε και η οικογένειά του βρέθηκε υπό κράτηση στο Τσάρσκογιε Σελό, έπειτα στο Τομπόλσκ και τέλος στο Γεκατερινμπούργκ.

### Θάνατος
Το Μάιο του 1918 η Ελισάβετ συνελήφθη από την Τσεκά υπό τις διαταγές του Λένιν μαζί με άλλα επτά άτομα: τους μεγάλους δούκες Σέργιο Μιχαήλοβιτς, Ιωάννη Κωνσταντίνοβιτς, Κωνσταντίνο Κωνσταντίνοβιτς και Ιγκόρ Κωνσταντίνοβιτς, τον πρίγκιπα Βλαδίμηρο Πάβλοβιτς Πάλεϋ, τον Φυόντορ Ρεμέζ (γραμματέα του συζύγου της) και την αδελφή Βαρβάρα Αλεξέγιεβνα Γιακόβλεβα, μοναχή στο μοναστήρι της Ελισάβετ. Εξορίστηκαν στο Περμ και στις 20 Μαΐου μεταφέρθηκαν στο σχολείο Ναπόλναγια στο Αλαπάγεφσκ. Την 17η Ιουλίου οι φύλακες του Κόκκινου Στρατού τους ανακοίνωσαν ότι θα μεταφέρονταν και το βράδυ οι φύλακες αντικαταστάθηκαν από άνδρες της Τσεκά. Μετέφεραν τους φυλακισμένους σε ένα εγκαταλελειμμένο ορυχείο, τους έσπρωξαν μέσα και τους δολοφόνησαν πετώντας τους χειροβομβίδες και προκαλώντας φωτιά στη χαράδρα. Αργότερα, οι υπεύθυνοι δήλωσαν ότι οι κρατούμενοι είχε δεχθεί επίθεση στο σχολείο από άγνωστη συμμορία.

Η Ελισάβετ πέθανε σε ηλικία 53 ετών, μία ημέρα μετά την εκτέλεση της αδελφής της και της οικογένειάς της. Οι σοροί βρέθηκαν τον Οκτώβριο του 1918 από το Λευκό Στρατό και ενταφιάστηκαν στο Ρωσικό Νεκροταφείο του Πεκίνου. Τελικά, οι σοροί της Ελισάβετ και της αδελφής Βαρβάρα ενταφιάστηκαν στην Εκκλησία της Μαρίας Μαγδαληνής στη Γεθσημανή της Ιερουσαλήμ το 1921.

### Αγιοποίηση
Αγιοκατατάχθηκε το 1981 από τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία εκτός Ρωσίας και το 1992 από το Πατριαρχείο της Μόσχας με το όνομα *Αγία Μάρτυς Ελισάβετ Φεοντόροβνα*. Η μνήμη της τιμάται τρεις φορές: την Ημέρα των Νεομαρτύρων και Ομολογητών της Ρωσικής Εκκλησίας (7 Φεβρουαρίου), την επέτειο του μαρτυρίου της (18 Ιουλίου) και την επέτειο της ανεύρεσης των λειψάνων της από το ορυχείο (11 Οκτωβρίου).

## Πρόγονοι

## Παραπομπές


Κατηγορία:Οίκος Ρομάνοφ
Κατηγορία:Άγιοι της Ορθόδοξης Εκκλησίας
Κατηγορία:Ρώσοι ευγενείς
Κατηγορία:Οίκος της Έσσης
Κατηγορία:Πριγκίπισσες της Έσσης
Κατηγορία:Μεγάλες Δούκισσες της Ρωσίας