Ορθοαιθυλανιλίνη

Η **ο-αιθυλανιλίνη** ή **2-αιθυλοβενζεναμίνη** ή **o-αιθυλαμινοβενζόλιο**  ή **ο-αιθυλοβενζεναμίνη** είναι ένα παράγωγο της ανιλίνης.

## Παραγωγή

### Από o-θυλοφαινυλαλογονίδιο

#### Μέθοδος Hoffmann

Με επίδραση αμμωνίας σε o-αιθυλοφαινυλαλογονίδιο:


\mathrm{o-CH_3CH_2C_6H_4X + 2NH_3 \xrightarrow{} o-CH_3CH_2C_6H_4NH_2 + NH_4X}
 

* Μειονόκτημα της μεθόδου είναι ότι συμπαράγονται δι(ο-αιθυλοφαινυλ)αμίνη και τρι(ο-αιθυλοφαινυλ)αμίνη ακόμη και αλογονούχο τετρα(ο-αιθυλοφαινυλ)αμμώνιο.

#### Με επίδραση νατραμίδιου σε ο-αιθυλοφαινυλαλογονίδιο

Με επίδραση διαλύματος νατραμίδιου σε ο-αιθυλοφαινυλαλογονίδιο:

\mathrm{o-CH_3CH_2C_6H_4X + NaNH_2 \xrightarrow{} o-CH_3CH_2C_6H_4NH_2 + NaX}


#### Με αντιδραστήρια Grignard

Μέσω οργανομαγνησιακών ενώσεων και χλωραμίνης:


\mathrm{o-CH_3CH_2C_6H_4X + Mg \xrightarrow o-CH_3CH_2C_6H_4MgX \xrightarrow{+NH_2Cl} o-CH_3CH_2C_6H_4NH_2 + MgXCl \downarrow}
 


### Αναγωγή o-αιθυλονιτροβενζολίου

Με αναγωγή ο-αιθυλονιτροβενζόλιου:


\mathrm{o-CH_3CH_2C_6H_4NO_2 + 3H_2 \xrightarrow[600^oC]{Ni} o-CH_3CH_2C_6H_4NH_2 + 2H_2O} 
ή
 \mathrm{o-CH_3CH_2C_6H_4NO_2 + 3Fe + 6HCl \xrightarrow{} o-CH_3CH_2C_6H_4NH_2 + 3FeCl_2 + 2H_2O}


### Αποικοδόμηση ο-αιθυλοβενζαμιδίου

Με αποικοδόμηαη ο-αιθυλοβενζαμίδιου κατά Hofmann:


\mathrm{o-CH_3CH_2C_6H_4CONH_2 + Br_2 + 4KOH \xrightarrow{} o-CH_3CH_2C_6H_4NH_2 + K_2CO_3 + 2KBr + 2H_2O}
 


## Χημική συμπεριφορά και παράγωγα

### Οξεοβασική συμπεριφορά

1. Συμπεριφορά βάσης - Παράγει άλατα με οξέα.:


\mathrm{o-CH_3CH_2C_6H_4NH_2 + H_2O {\overrightarrow\longleftarrow} o-CH_3CH_2C_6H_4NH_3^+ + OH^-}
 \mathrm{o-CH_3CH_2C_6H_4NH_2 + HCl \xrightarrow{} o-CH_3CH_2C_6H_4NH_3^+Cl^-}
 


2. Συμπεριφορά οξέος - Παράγει άλατα με ισχυρές βάσεις:


\mathrm{o-CH_3CH_2C_6H_4NH_2 {\overrightarrow\longleftarrow} o-CH_3CH_2C_6H_4NH^- + H^+}
 \mathrm{o-CH_3CH_2C_6H_4NH_2 + KOH \xrightarrow{} o-CH_3CH_2C_6H_4NH^-K^+ + H_2O}
 


### Επίδραση νιτρώδους οξέος

* Το νιτρώδες οξύ είναι σχετικά ασταθές και γι' αυτό παράγεται συνήθως επί τόπου (*«in citu»*) με την παρακάτω αντίδραση:


\mathrm{NaNO_2 + HCl \xrightarrow{5^oC} HNO_2 + NaCl}
 


1. Παραγωγή ο-αιθυλοδιαζωβενζολοχλωρίδιου:


\mathrm{o-CH_3CH_2C_6H_4NH_2 + HNO_2 + HCl \xrightarrow{5^oC} [o-CH_3CH_2C_6H_4N^+ \equiv N] Cl^- + 2H_2O}
 


2. Απαμίνωση - μετατροπή σε ο-αιθυλοφαινόλη:


\mathrm{o-CH_3CH_2C_6H_4NH_2 + HNO_2 \xrightarrow[H^+, H_2O]{\triangle} o-CH_3CH_2C_6H_4OH + H_2O + N_2 \uparrow} 
 


3. Απαμίνωση - μετατροπή σε αλκυλο(ο-αιθυλοφαινυλ)αιθέρα:


\mathrm{o-CH_3CH_2C_6H_4NH_2 + HNO_2 + ROH \xrightarrow[H^+]{\triangle} o-CH_3CH_2C_6H_4OR + 2H_2O + N_2 \uparrow} 
 


4. Απαμίνωση - μετατροπή σε ο-αιθυλιωδοβενζόλιο:


\mathrm{o-CH_3CH_2C_6H_4NH_2 + HNO_2 +KI \xrightarrow{\triangle} o-CH_3CH_2C_6H_4I + H_2O + KOH + N_2 \uparrow} 
 


5. Απαμίνωση - μετατροπή σε ο-αιθυλαλοβενζόλιο:


\mathrm{o-CH_3CH_2C_6H_4NH_2 + HNO_2 + CuX \xrightarrow[H^+]{\triangle} o-CH_3CH_2C_6H_4X + H_2O + CuOH \downarrow + N_2 \uparrow}
 

* όπου X εδώ χλώριο ή βρώμιο.

6. Απαμίνωση - μετατροπή σε ο-αιθυλοφθοροβενζόλιο:


\mathrm{o-CH_3CH_2C_6H_4NH_2 + HNO_2 + HBF_4 \xrightarrow{\triangle} o-CH_3CH_2C_6H_4F + 2H_2O + BF_3 + N_2 \uparrow} 
 


7. Απαμίνωση - μετατροπή σε ο-αιθυλονιτροβενζόλιο:


\mathrm{o-CH_3CH_2C_6H_4NH_2 + HNO_2 + NaNO_2 \xrightarrow[HBF_4]{\triangle} o-CH_3CH_2C_6H_4NO_2 + H_2O + NaOH + N_2 \uparrow} 
 


8. Απαμίνωση - μετατροπή σε ο-αιθυλοθειοφαινόλη:


\mathrm{o-CH_3CH_2C_6H_4NH_2 + HNO_2 + KSH \xrightarrow{\triangle} o-CH_3CH_2C_6H_4SH + H_2O + KOH + N_2 \uparrow} 
 


9. Απαμίνωση - μετατροπή σε ο-αιθυλοβενζονιτρίλιο:


\mathrm{2o-CH_3CH_2C_6H_4NH_2 + 2HNO_2 + Cu(CN)_2 \xrightarrow{\triangle} o-CH_3CH_2C_6H_4CN + 2H_2O + Cu(OH)_2 \downarrow + 2N_2 \uparrow} 
 


10. Απαμίνωση - μετατροπή σε ο-αιθυλοφαινυλαρύλιο:


\mathrm{o-CH_3CH_2C_6H_4NH_2 + HNO_2 + A_rH \xrightarrow[Cu^+]{\triangle} o-CH_3CH_2C_6H_4A_r + 2H_2O + 2N_2 \uparrow} 
 


### Αλκυλίωση αμινομάδας

Με αλκυλαλογονίδια.:


\mathrm{o-CH_3CH_2C_6H_4NH_2 + RX \xrightarrow{} o-CH_3CH_2C_6H_4NHR + HX} 

* Η αντίδραση γίνεται ευκολότερα με αλκυλοϊωδίδια.

### Ακυλίωση αμινομάδας

1. Με ακυλαλογονίδια.:


\mathrm{o-CH_3CH_2C_6H_4NH_2 + RCOX \xrightarrow{} o-CH_3CH_2C_6H_4NHCOR + HX}
 


2. Με ανυδρίτες καρβονικών οξέων:


\mathrm{o-CH_3CH_2C_6H_4NH_2 + (RCO)_2O \xrightarrow{} o-CH_3CH_2C_6H_4NHCOR + RCOOH}
 


3. Με εστέρες:


\mathrm{o-CH_3CH_2C_6H_4NH_2 + RCOOR \acute{} \xrightarrow{} o-CH_3CH_2C_6H_4NHCOR + R \acute{} OH}
 


### Με άλλα ηλεκτρονιόφιλα αντιδραστήρια

1. Με καρβονυλικές ενώσεις δίνει βάσεις του Shiff:


\mathrm{o-CH_3CH_2C_6H_4NH_2 + RCHO \xrightarrow{} o-CH_3CH_2C_6H_4N=CHR + H_2O}
 


2. Με φωσγένιο δίνει δι(ο-μεθυλοφαινυλ)ουρία:


\mathrm{2o-CH_3CH_2C_6H_4NH_2 + COCl_2 \xrightarrow{} o-CH_3CH_2C_6H_4NHCONH(o-C_6H_4CH_2CH_3) + 2HCl}
 


3. Με ισοκυανικό εστέρα:


\mathrm{o-CH_3CH_2C_6H_4NH_2 + RNCO \xrightarrow{} o-CH_3CH_2C_6H_4NHCONHR}
 


4. Με ισοκυανικό θειεστέρα:


\mathrm{o-CH_3CH_2C_6H_4NH_2 + RNCS \xrightarrow{} o-CH_3CH_2C_6H_4NHCSNHR}
 


### Πυρηνόφλες υποκαταστάσεις

1. Ισονιτριλική αντίδραση::


\mathrm{o-CH_3CH_2C_6H_4NH_2 + CHCl_3 + 3KOH \xrightarrow{} o-CH_3CH_2C_6H_4N^+ \equiv C^- + 3KCl + 3H_2O}
 


2. Αντίδραση Hinsberg:


\mathrm{o-CH_3CH_2C_6H_4NH_2 + PhSO_2Cl \xrightarrow{-HCl} o-CH_3CH_2C_6H_4SO_2NHPh  \xrightarrow{+NaOH} Na^+[o-CH_3CH_2C_6H_4SO_2N(o-C_6H_4CH_2CH_3)]^- + H_2O}
 


### Αντιδράσεις του αρωματικού δακτυλίου

* Η παρουσία της αμινομάδας ενεργοποιεί τον βενζολικό δακτύλιο, οπότε οι αντίστοιχες αντιδράσεις γίνονται ταχύτερα σε σχέση με το τολουόλιο και παράγονται συχνά και πολυπαράγωγα της ο-τολουϊδίνης. Ορισμένα όμως αντιδραστήρια προσβάλλουν πρώτα την αμινομάδα. Σ' αυτήν την περίπτωση χρειάζεται «προστασία» της, συνήθως με οξικό ανυδρίτη. Η παρουσία της ακετυλομάδας όμως απενεργοπποιεί κάπως το σύστημα, οπότε ελαχιστοποιείται η παραγωγή πολυπαραγώγων και παρεμποδίζεται στερεοχημικά την παραγωγή ο-παραγώγων της ο-τολουϊδίνης. Τέλος με παρουσία οξέων σχηματίζεται πρωτονιώνεται η αμινομάδα και απενεργοποιείται ο αρωματικός δακτύλιος, με αποτέλεσμα να σχηματίζονται κυρίως μ-παράγωγα της ο-τολουϊδίνης.

1. Με νίτρωση παράγει:
:α. 2-αιθυλο-4-νιτροβενζεναμίνη με προστασία:


\mathrm{o-CH_3CH_2C_6H_4NH_2 + (CH_3CO)_2O \xrightarrow{} o-CH_3CH_2C_6H_4NHCOCH_3 + CH_3COOH}  
 \mathrm{o-CH_3CH_2C_6H_4NHCOCH_3 + HNO_3  \xrightarrow{\pi.H_2SO_4} H_2O + 2-CH_3CH_2-4-O_2NC_6H_3NHCOCH_3}  
 \mathrm{2-CH_3CH_2-4-O_2NC_6H_3NHCOCH_3 + NaOH  \xrightarrow{\triangle} CH_3COONa + 2-CH_3CH_2-4-O_2NC_6H_3NH_2} 

:β. 2-αιθυλο-3-νιτροβενζεναμίνη χωρίς προστασία.

\mathrm{o-CH_3CH_2C_6H_4NH_2NH_2 + HNO_3 \xrightarrow{\pi.H_2SO_4} H_2O + 2-CH_3CH_2-3-O_2NC_6H_3NH_2}  


## Σημειώσεις και αναφορές


## Πηγές

# Γ. Βάρβογλη, Ν. Αλεξάνδρου, *Οργανική Χημεία*, Αθήνα 1972
# Α. Βάρβογλη, «Χημεία Οργανικών Ενώσεων», παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 1991
# SCHAUM'S OUTLINE SERIES, ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ, Μτφ. Α. Βάρβογλη, 1999
# Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982

Κατηγορία:Αρωματικές αμίνες
Κατηγορία:C8