open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Αθηνά Χαλκίοικος

Η **Αθηνά Χαλκίοικος** ήταν η πολιούχος θεά της αρχαίας Σπάρτης. Ο ναός της Αθηνάς Χαλκίοικου ήταν ένα από τα σημαντικότερα ιερά της Σπάρτης και λειτούργησε από τον 8ο αιώνα π.Χ. μέχρι τον 2ο αι. μ.Χ.. Οι ανασκαφές έφεραν λίγα, και κυρίως ασήμαντα ευρήματα στο φως της ημέρας, επειδή ο ναός είχε ήδη συληθεί στο παρελθόν.
  
## Ετυμολογία
Το λεξικό Σουίδα επεξηγεί το όνομα με την ύπαρξη χάλκινου οίκου, ή λόγω της ανθεκτικότητας του ναού. Λέει επίσης, ότι πιθανόν να ιδρύθηκε από Χαλκίδες πρόσφυγες από την Εύβοια. Ο Ησύχιος την αποκαλεί «χαλκηδάνη» και το ναό «χαλκίναο». Ο Ευριπίδης αποκαλεί τη θεά «χαλκόπυλο». Πιθανόν το όνομα να μην είναι το αρχικό, αφού ο Θουκυδίδης στην επιγραφή Δαιμόνων που χρονολογείται το 430 π.Χ. αποκαλεί την Αθηνά «Πολιούχο». Αργότερα ίσως λόγω της χάλκινης διακόσμησης ή επένδυσης του ναού, ονομάστηκε «Χαλκίοικος».

## Περιγραφή
Σύμφωνα με τον Παυσανία, ο ναός της είχε ιδρυθεί από τον Τυνδαρέα και τους γιους του, παρέμεινε όμως ημιτελής μέχρι που ο Σπαρτιάτης αρχιτέκτονας, χαλκουργός και ποιητής Γιτιάδας, περί τα μέσα του 6ου αιώνα π.Χ., επένδυσε τον ναό εξ ολοκλήρου με χάλκινα ή μπρούτζινα ανάγλυφα μυθολογικού περιεχομένου. Επίσης έπλασε ένα χάλκινο ή ξύλινο χαλκένδυτο άγαλμα της θεάς και έγραψε ύμνο προς τιμή της. 

Ο Παυσανίας μνημονεύει το ναό σε συνδυασμό με τρίποδες και αγάλματα που στήθηκαν. Τα στοιχεία όμως που δίνει, περιέχουν αναχρονισμούς και σύμφωνα με σύγχρονους ιστορικούς ερμηνεύονται μόνο κατόπιν διορθώσεων. Οι αρχαιολογικές έρευνες αποκάλυψαν δύο επίπεδα των ερειπίων, ένα της πρώιμης γεωμετρικής εποχής, και ένα δεύτερο, της κλασικής εποχής. Τα ευρήματα επίσης συμπεριλαμβάνουν πολλά χάλκινα καρφιά και χάλκινες πλάκες, οι οποίες πιθανόν κάλυπταν μέρη του ναού, όχι όμως ολόκληρο το ναό. 

Ο Πολύβιος αναφέρει ότι εδώ πραγματοποιούνταν ετήσια τελετή, κατά την οποία οπλισμένοι νέοι έκαναν πομπή και οι έφοροι έκαναν θυσία. Πιθανόν η τελετή αυτή να ήταν τα «Αθάναια», τα οποία είναι γνωστά από επιγραφές. 

Ο ναός βρίσκονταν στο υψηλότερο σημείο της περιοχής, στην ακρόπολη βόρεια της πόλης της Σπάρτης. Ο ναός αυτός ήταν απαραβίαστος και παρείχε άσυλο σε όποιον κατέφευγε εκεί. Επώνυμοι άνδρες που έκαναν χρήση του ασύλου ήταν ο νομοθέτης Λυκούργος, ο Άγις Δ΄, ο νικητής της μάχης των Πλαταιών Παυσανίας (το 470 π.Χ.) και ο Λεωνίδας Β΄ (το 242 π.Χ.), όταν έπεσαν σε δυσμένεια και καταδιώχτηκαν από τους συμπολίτες τους. Μάλιστα ο Παυσανίας βρήκε φρικτό θάνατο, καθώς -όπως μαρτυρεί ο Θουκυδίδης- οι έφοροι της πόλης έχτισαν την πόρτα του ιερού και τον άφησαν χωρίς νερό και τροφή. 

## Πηγές
* Otto Jessen: Chalkioikos. In: Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). Band III,2, Stuttgart 1899, Sp. 2077.
* Hermann Steuding: Chalkioikos. In: Wilhelm Heinrich Roscher (Hrsg.): Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. Band 1,1, Leipzig 1886, Sp. 869.
* 
* 

Κατηγορία:Ιστορία της Σπάρτης
Φράγκο Γαλλικής Ισημερινής Αφρικής

Το **φράγκο** ήταν το νόμισμα της Γαλλική Ισημερινής Αφρικής και  κυκλοφορούσε στα εδάφη αυτά παράλληλα με το γαλλικό φράγκο. Τα πρώτα χαρτονομίσματα  εκδόθηκαν το 1917 και 25 χρόνια μετά, το 1942, κυκλοφόρησαν τα πρώτα κέρματα. Συνέχισε να χρησιμοποιείται ακόμα και μετά την υιοθέτηση του φράγκου CFA το 1945 το οποίο το αντικατέστησε. Υποδιαιρούταν σε 100 σαντίμ (centimes).

## Κέρματα
Το 1942 τέθηκαν στην κυκλοφορία  ορειχάλκινα κέρματα των  50 σαντίμ και του 1 φράγκου, Το 1943 ακολούθησε νέα χάλκινη αυτή τη φορά έκδοση των 50 σαντίμ και του 1 φράγκου.

## Χαρτονομίσματα
Η κυβέρνηση της Γαλλικής Ισημερινής Αφρικής εξέδωσε χαρτονομίσματα έκτακτης ανάγκης με ονομαστικές αξίες του 1 και των 2 φράγκων το 1917 και ακολούθησε μια προσωρινή έκδοση των 25 φράγκου το 1925 από επιτυπωμένα χαρτονομίσματα της  Γαλλικής Δυτικής Αφρικής. Το 1940 εκδόθηκαν και πάλι χαρτονομίσματα έκτακτης ανάγκης από την τοπική κυβέρνηση με αξίες των 1000 και 5000 φράγκων. Το 1941 οι Ελεύθερες Γαλλικές Δυνάμεις εξέδωσαν χαρτονομίσματα  των 5, 10, 20, 25, 100 και 1000 φράγκων. Το 1944 το Κεντρικό Ταμείο της Υπερπόντιας Γαλλίας (γαλ.:Caisse Centrale de la France d'Outre-Mer ) ανέλαβε την έκδοση χαρτονομισμάτων το οποίο προχώρησε στην έκδοση των  5, 10, 20, 100 και 1000 φράγκων τα οποία συνέχισαν να κυκλοφορούν ως CFA φράγκα και μετά το 1945.

## Πηγές
* Krause, Chester L. and Clifford Mishler (1991). Standard Catalog of World Coins: 1801–1991 (18th ed. ed.). Krause Publications. ISBN 0873411501.
* Pick, Albert (1994). Standard Catalog of World Paper Money: General Issues. Colin R. Bruce II and Neil Shafer (editors) (7th ed.). Krause Publications. ISBN 0-87341-207-9.

Κατηγορία:Ιστορικά νομίσματα
Κατηγορία:Ιστορία του Καμερούν
Κατηγορία:Τσαντ
Κατηγορία:Γκαμπόν
Κατηγορία:Δημοκρατία του Κονγκό
Σκήψις

Η **Σκήψις** ήταν  πόλη Τρωική της Μυσίας, εκεί που σήμερα βρίσκεται το χωριό Kurşuntepe, κοντά στην πόλη Bayramiç της Τουρκίας. Το αξιοσημείωτο είναι ότι εκεί φιλοξενήθηκε η βιβλιοθήκη του Αριστοτέλους, προτού μετακινηθεί στην Αλεξάνδρεια και στην Πέργαμο. Η πόλη υπήρξε σε δύο φάσεις, δηλαδή κτίστηκε πρώτα η Παλαίσκηψις και αργότερα η Σκήψις και οι δύο στο όρος Ίδη. 

Η Παλαίσκηψις θεωρήθηκε -κατά την γηγενή μυσιακή παράδοση- ως πρωτεύουσα των κτήσεων του Αινείου και βρισκόταν στις πηγές του Αισήπου ποταμού στο όρος Ίδη. Ο ερευνητής William Vaux το 1877 σημείωσε ένα γειτονικό χωριό που έφερε την ονομασία Eski Skisepje (στα τουρκικά σημαίνει Παλαιά Σκήψις). Ο δόκτωρ Andreas David Mordtmann που ανακάλυψε τον αρχαίο οικισμό, βοηθήθηκε από τον δόκτωρα Archibald Ross Colquhoun, από μια αναφορά του William Vaux: 

Η μεταγενέστερη Σκήψις κτίστησε σε απόσταση 6 σταδίων από την παλαιά πόλη, κάτω στους πρόποδες του όρουςΊδη. Στην νέα αυτή πόλη ανακαλύφθηκαν τα έργα του Αριστοτέλους και Θεοφράστου, κατά την εποχή του Απελλικώνος (1ος αιώνας π.Χ.). Ο μαθητής των δύο πρώτων Νηλεύς, μετέφερε τα συγγράμματα των διδασκάλων του από την Αθήνα στην πατρίδα του την Σκήψιν. Αργότερα οι διάδοχοι και αγράμματοι συγγενείς του Νηλέως, έκλεισαν τα συγγράμματα σε μια αποθήκη και τα άφησαν να σαπίσουν. Τριακόσια περίπου χρόνια μετά, ένας πλούσιος και συλλέκτης βιβλίων από την Ιωνική Τέω, ονόματι Απελλικών, ανακάλυψε τα χειρόγραφα και αφού τα αγόρασε, τα επέστρεψε στον τόπο συγγραφής τους την Αθήνα. 

Αρκετές φορές στην ιστορία, οι Σκήψιοι αναγκάζονταν να μεταναστεύσουν για διαφόρους λόγους. Όταν μάλιστα οι πολίτες των γειτονικών πόλεων αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν στην Τροία, οι Σκήψιοι οδηγήθηκαν στον επαναπατρισμό. Η πόλη εκκενώθηκε για πολλοστή φορά, την στιγμή που οι γείτονες πόλεις αναγκάζονταν να στέλνουν τους κατοίκους τους στην τρωϊκή Αλεξάνδρεια. 

Μια παράδοση θέλει τον άγιο Κορνήλιο τον εκατόνταρχο, έναν Ρωμαίο που προσηλυτίστηκε στον Χριστιανισμό μέσω του Αποστόλου Πέτρου, να είναι ο πρώτος επίσκοπος της Σκήψεως.

## Παραπομπές

## Πηγές
*Ξενοφών, Ελληνικά, βιβλίο Γ, Ι

Κατηγορία:Αρχαίες πόλεις της Μυσίας
Κατηγορία:Επαρχία του Τσανάκκαλε
Χειριστήριο

thumb|Ένα χειριστήριο της δεκαετίας του 1980.
**Χειριστήριο** (αγγλικά: *Joystick*) ονομάζεται μια συσκευή εισόδου που αποτελείται από έναν μοχλό που περιστρέφεται σε μια βάση. Τα χειριστήρια χρησιμοποιούνται συχνά στα βιντεοπαιχνίδια, και συνήθως έχουν ένα ή περισσότερα πλήκτρα τα οποία μπορούν να αναγνωριστούν από τον υπολογιστή. Μια δημοφιλής παραλλαγή των χειριστηρίων που χρησιμοποιούνται στις σύγχρονες κονσόλες βιντεοπαιχνιδιών είναι ο αναλογικός μοχλός.

Το χειριστήριο έχει τον κύριο έλεγχο πτήσης στο πιλοτήριο πολλών αεροσκαφών, κυρίως γρήγορων στρατιωτικών αεροσκαφών. Ένα χειριστήριο μπορεί να χρησιμοποιείται επίσης για τον έλεγχο μηχανημάτων, όπως οι γερανοί, τα φορτηγά, τα υποβρύχια οχήματα, τα πλοία και τα αυτοκίνητα.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 
* 

Κατηγορία:Αλληλεπίδραση Ανθρώπου-Υπολογιστή
Κατηγορία:Περιφερειακά υπολογιστών
Web camera

thumb|Μία τυπική web camera χαμηλού κόστους

Η **κάμερα web** είναι βιντεοκάμερα που τροφοδοτεί ή ρέει την εικόνα της σε πραγματικό χρόνο προς ή μέσω ενός υπολογιστή, συχνά μέσω θύρας USB, Ethernet ή μέσω ασύρματη δικτύωσης (Wi-Fi).

Η πιο δημοφιλής χρήση τους είναι η καταγραφή βίντεο, επιτρέποντας τους υπολογιστές να λειτουργήσουν ως εικονοτηλέφωνα. Αυτή η χρήση ως βιντεοκάμερα για το Ίντερνετ (World Wide Web) έδωσε στην κάμερα το όνομά της. Άλλη δημοφιλής χρήση είναι η επιτήρηση, η χρήση δηλαδή σε εφαρμογές ασφάλειας.

Η web camera έχει συνηθώς χαμηλό κόστος παραγωγής και μπορεί να ενσωματωθεί ακόμα και σε φορητούς υπολογιστές. Είναι ωστόσο και πιθανή αιτία κενών ασφάλειας, αφού κάποιες κάμερες μπορούν να ενεργοποιηθούν εξ αποστάσεως με τη χρήση spyware.

Ακόμη, οι κάμερες web περιλαμβάνουν συνήθως έναν φακό, έναν αισθητήρα εικόνας, υποστήριξη ηλεκτρονικών ειδών και μπορεί επίσης να περιλαμβάνουν ένα ή ακόμα και δύο μικρόφωνα για ήχο.

## Χαρακτηριστικά
Οι κάμερες είναι γνωστές για χαμηλό κόστος κατασκευής και για την προσαρμοστικότητα.

## Τεχνολογία
### Οπτική
Διατίθενται διάφοροι φακοί, με τον πιο κοινό στις κάμερες διαδικτύου καταναλωτικού επιπέδου να είναι ο πλαστικός φακός, ο οποίος μπορεί να χειροκίνητα να πλησιάσει και να απομακρύνει για την εστίαση της κάμερας. Διατίθενται επίσης φακοί με σταθερή εστίαση που δεν ρυθμίζονται. Επειδή το βάθος πεδίου των συστημάτων κάμερας είναι μεγαλύτερο για μικρότερα μεγέθη εικόνας και για φακούς με μεγαλύτερο αριθμό διαφράγματος (μικρότερη διαφάνεια), τα συστήματα που χρησιμοποιούνται στις κάμερες διαδικτύου έχουν αρκετά μεγάλο βάθος πεδίου, επομένως η χρήση φακού με σταθερή εστίαση δεν επηρεάζει ιδιαίτερα την ευκρίνεια της εικόνας. 

Στις περισσότερες μοντέλα χρησιμοποιείται μια απλή απεστιασμένη οπτική (σταθερή εστίαση που καθορίζεται στο εργοστάσιο για κανονική απόσταση από την οθόνη στην οποία είναι προσαρτημένη μέχρι τον χρήστη) ή χειροκίνητη εστίαση.

### Αισθητήρας εικόνας
Οι αισθητήρες εικόνας μπορεί να είναι CMOS ή CCD, με τους πρώτους να κυριαρχούν στις φθηνές κάμερες, αλλά οι κάμερες με αισθητήρες CCD δεν υπερέχουν αναγκαστικά έναντι των καμερών που βασίζονται σε CMOS στον οικονομικό τομέα. Οι περισσότερες καταναλωτικές κάμερες διαδικτύου είναι ικανές να τραβούν βίντεο με ανάλυση VGA με ρυθμό 30 καρέ ανά δευτερόλεπτο. Πολλές νέες συσκευές μπορούν να τραβούν βίντεο σε ανάλυση αρκετών μεγαπίξελ και ορισμένες μπορούν να λειτουργούν με υψηλή συχνότητα καρέ. Οι περισσότεροι αισθητήρες εικόνας κατασκευάζονται από τις εταιρείες Omnivision ή Sony.

### Εσωτερικό λογισμικό
Επειδή το φίλτρο Bayer είναι ιδιόκτητο, κάθε κάμερα διαδικτύου περιέχει ενσωματωμένη επεξεργασία εικόνας, ξεχωριστή από τη συμπίεση. Τα ψηφιακά ρεύματα βίντεο αποτελούν τεράστιους όγκους δεδομένων, καθιστώντας δύσκολη τη μεταφορά (από τον αισθητήρα εικόνας, όπου τα δεδομένα δημιουργούνται συνεχώς) και την αποθήκευσή τους. Οι περισσότερες, αν όχι όλες, φθηνές κάμερες διαδικτύου διαθέτουν ενσωματωμένο ASIC για τη συμπίεση του βίντεο σε πραγματικό χρόνο.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

## Παραπομπές


Κατηγορία:Αλληλεπίδραση Ανθρώπου-Υπολογιστή
Κατηγορία:Συσκευές
Κατηγορία:Περιφερειακά υπολογιστών
Γυναικεία κεφαλή σφίγγας (Μπρούκλιν 56.85)

Η **γυναικεία κεφαλή σφίγγας** που φιλοξενείται στο μουσείο του Μπρούκλιν με τον αριθμό καταλόγου 56.85 είναι ένα από τα πιο θαυμάσια έργα αρχαίας αιγυπτιακής γλυπτικής τέχνης. Βρέθηκε για αιώνες, από την Ρωμαϊκή εποχή μέχρι σήμερα σε διάφορες ιδιωτικές συλλογές. 
## Περιγραφή
Είναι κατασκευασμένο από πράσινο σχιστόλιθο. Αναγνωρίζουμε το κεφάλι μιας νέας γυναίκας. Φοράει μακρυά περούκα, ενώ στο κούτελο διακρίνεται η φυσική κόμη. Στην χωρίστρα φοράει τον αυτοκρατορικό ουραίο, ένδειγμα της βασιλικής εξουσίας. Τα φρύδια είναι ανάγλυφα επεξεργασμένα. Τα αυτιά είναι σχετικά μεγάλα. Ο λαιμός είναι ελαφρά προτεταμένος. Η επιφάνεια του γλυπτού είναι εντελώς λεία. Η μύτη έχει αποκοπεί και έχει χαθεί, όπως επίσης και οι οφθαλμοί, οι οποίοι ήταν ένθετοι. Στα μάτια, στα χείλη και στο πηγούνι διακρίνουμε ορισμένα σημάδια επισκευής από τους αρχαίους χρόνους.

## Ιστορική τοποθέτηση
Η κεφαλή είναι έργο της εποχής του Αμενεμχέτ Β' (περ. 1914 - 1879/76 π.Χ.). Περιγράφτηκε για πρώτη φορά από τον Γιόχαν Βίνκελμανν, ο οποίος περιεργάστηκε το καλλιτέχνημα στην Βίλα Αλμπάνι στην Ρώμη. Στην συνέχεια το άγαλμα αγοράστηκε από τον Σκώτσέζο ζωγράφο Γκάβιν Χάμιλτον, ο οποίος το μεταπούλησε με αντίτιμο 30 λιρών Αγγλίας στον Γουίλιαμ Πέττυ. Το άγαλμα μεταπωλήθηκε άλλες δυο-τρεις φορές και τελικά αγοράστηκε από το Μουσείο του Μπρούκλιν το 1956.

## Παραπομπές

## Πηγές

* Biri Fay: *The Louvre Sphinx and Royal Sculpture from the Reign of Amenemhat II*. Verlag Philipp von Zabern, Mainz 1996 ISBN 3-8053-1760-3, S. 28-30, Tafeln 55-57

Κατηγορία:Αρχαία αιγυπτιακή τέχνη
Θύμβρα Τρωάδος

Η **Θύμβρα** (ή Θύμβρη), ήταν αρχαία ελληνική πόλη της Τρωάδος, στα νοτιοανατολικά της Τροίας και ακριβώς νότια της Πέτρας.  

Λόγω της πόλεως, η δεύτερη από τις έξι πύλες της Τροίας ονομάστηκε Θυμβρία. Η πόλη απείχε περίπου 5 μίλια από την Τροία, στην πεδιάδα της Θύμβρης (σημερινό τοπωνύμιο Τιμπρέκ-Ντερέ), κοντά στην συμβολή του Θυμβρίου (σημ. Κεμέρ) με τον Σκάμανδρο ποταμό. Βρισκόταν κοντά στον λόφο Καλλικολώνη του Θυμβρίου πεδίου.  

Σύμφωνα με τον Στράβωνα, εκεί στην πόλη βρισκόταν το ιερό του Απόλλωνος Θυμβραίου, ενώ ο ίδιος υπολογίζει την απόσταση από την πόλη του Ιλίου (που ξανακτίστηκε επί των ερειπίων της ομηρικής Τροίας, αιώνες αργότερα) έως τον ναό σε 50 στάδια. Εκεί μάλιστα ο Αχιλλεύς σκότωσε τον νεαρό Τρωίλοπάνω στον βωμό του Απόλλωνος, από τον οποίο έπαιρνε το χάρισμα της προφητείας η αδερφή του Έκτορος, Κασσάνδρα. Στον ναό πάλι πιστεύεται ότι διαδραματίστηκε ο θάνατος του Λαοκόωντος και των υιών του από ένα τεράστιο φίδι.  

Σύμφωνα με την εκδοχή του Δίκτυος από την Κρήτη, ο Αχιλλεύς δολοφονήθηκε εκεί από ενέδρα του Πάριδος-Αλεξάνδρου, όταν επιχείρησε να ζητήσει σε γάμο την κόρη του Πριάμου, Πολυξένη, σε αντάλλαγμα να αποστατήσει από τους Τρώες.  

Η Θύμβρα επέζησε ίσαμε τον 4ο αιώνα π.Χ. Από αρχαιολογικές ανασκαφές η πόλη τοποθετείται μεταξύ των χωριών Ακτσάκιοϊ και Χανάι Τεπέ. 

## Παραπομπές

Κατηγορία:Αρχαίες πόλεις της Τρωάδας
Πίτερ Τζάκσον

Ο **Πίτερ Ρόμπερτ Τζάκσον** (αγγλ.:*Peter Robert Jackson*), (γενν. 31 Οκτωβρίου 1961) είναι Νεοζηλανδός σκηνοθέτης, παραγωγός και σεναριογράφος γνωστός από τις κινηματογραφικές τριλογίες *[[Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών (σειρά ταινιών)|Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών]]* και *[[Χόμπιτ (σειρά ταινιών)|Το Χόμπιτ]]* , όπου και οι δυο τριλογίες είναι βασισμένες στα ομώνυμα βιβλία του Τζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν. Είναι επίσης γνωστός απο την ταινία *[[Ουράνια Πλάσματα]]* του 1994, και από την ταινία *[[Κινγκ Κονγκ (ταινία, 2005)|Κινγκ Κονγκ]]* του 2005, καθώς και ως ο παραγωγός του *[[District 9]]*. Έχει κερδίσει τρία Όσκαρ στην καριέρα του, συμπεριλαμβανομένου του βραβείου Καλύτερης Σκηνοθεσίας το 2003, καθώς και άλλα βραβεία στην καριέρα του όπως μια Χρυσή Σφαίρα και τρια βραβεία BAFTA.

## Φιλμογραφία

### Ως σκηνοθέτης
Από την ταινία *Τα Ουράνια Πλάσματα* του 1994 και μετά, οι ταινίες του Πίτερ Τζάκσον γνώρισαν επιτυχία στην ετήσια περίοδο των βραβείων, κερδίζοντας πολλές υποψηφιότητες και κερδίζοντας πολλά βραβεία. *Ο Κυνηγός Φαντασμάτων* ήταν η μόνη φανταστική σκηνοθετημένη προσπάθειά του από το 1994 να μην προταθεί για κανένα βραβείο Όσκαρ. Η τριλογία του *[[Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών (σειρά ταινιών)|Άρχοντα των Δαχτυλιδιών]]* είναι μία από τις πιο επιτυχημένες τριλογίες όλων των εποχών όσον αφορά τα βραβεία, κερδίζοντας περισσότερα βραβεία Όσκαρ από ότι ο σκηνοθέτης της τριλογίας *Ο Νονός*, ο Φράνσις Φορντ Κόπολα, με την ταινία Η Επιστροφή του Βασιλιά του 2003 να κερδίζει και στις 11 κατηγορίες για τις οποίες ήταν υποψήφια, συμπεριλαμβανομένης της Καλύτερης Ταινίας, Καλύτερης Σκηνοθεσίας και Καλύτερου Διασκευασμένου Σεναρίου. Οι ταινίες του Τζάκσον έχουν πάει εξαιρετικά καλά στις τεχνικές κατηγορίες καθώς και στις κύριες κατηγορίες. Και οι τρεις ταινίες του Άρχοντα των Δαχτυλιδιών καθώς και ο Κινγκ Κονγκ κέρδισαν το Όσκαρ για τα καλύτερα οπτικά εφέ στις αντίστοιχες χρονιές τους. Συνολικά, οι σκηνοθετημένες προσπάθειες του Τζάκσον ήταν οι ταινίες με τις περισσότερες βραβεύσεις σε τρεις ξεχωριστές τελετές Όσκαρ, την 74η, την 76η και την 78η.

## Σημειώσεις

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Ο 

Τζάκσον
Κατηγορία:Νεοζηλανδοί παραγωγοί ταινιών
Κατηγορία:Νεοζηλανδοί σεναριογράφοι
Κατηγορία:Βραβευμένοι με Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Σκηνοθεσίας
Κατηγορία:Βραβευμένοι με BAFTA
Κατηγορία:Βραβευμένοι με Όσκαρ Καλύτερου Διασκευασμένου Σεναρίου
Κατηγορία:Βραβευμένοι με Όσκαρ Καλύτερης Σκηνοθεσίας
Κατηγορία:Παραγωγοί που κέρδισαν Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας
Αλεξάντερ Κάλντερ

**Ο Αλεξάντερ Κάλντερ** (*Alexander Calder*, 22 Ιουλίου 1898 – 11 Νοεμβρίου 1976) ήταν Αμερικανός γλύπτης και καλλιτέχνης, διάσημος για τα κινούμενα τρισδιάστατα γλυπτά του. Ανάμεσα στα έργα του ήταν πίνακες, λιθογραφίες, παιχνίδια, κοσμήματα, οικιακά είδη και μεγάλα γλυπτά εξωτερικού χώρου - μνημειακή αρχιτεκτονική. Άρχισε να ασχολείται με την τέχνη το 1923 και δημιουργούσε μέχρι και τα τελευταία χρόνια του.Πρωτοπόρος των κινούμενων γλυπτών (mobiles), ο Αλεξάντερ Κάλντερ (1898-1976), ο οποίος ήταν μηχανικός πριν ασχοληθεί με τη γλυπτική, χρησιμοποίησε φύλλα μετάλλου, κομμένα σε απλά σχήματα, ένα σύστημα αλυσιδωτών τροχών που κινούνται ακόμα και με το απαλό φύσημα του αέρα.

Ο Κάλντερ έγινε ευρέως γνωστός για αυτά τα «κινητά» γλυπτά με τα οποία άρχισε να ασχολείται μετά το 1930, όταν αποφάσισε να χρησιμοποιήσει το στοιχείο της κίνησης στις συρμάτινες δημιουργίες του.
Το έργο του "Πλαστικές μορφές σε κίνηση" πήρε το 1952 το μεγάλο βραβείο της Μπιεννάλλε Βενετίας. 
Στα έργα της έκθεσης συμπεριλαμβάνονται το «Black Window», το οποίο μεταφέρθηκε από το Ινστιτούτο Αρχιτεκτόνων της Βραζιλίας στο Σάο Πάολο όπου το είχε δωρίσει ο γλύπτης αλλά και τα εντυπωσιακά πορτρέτα από σύρμα των φίλων και συναδέλφων του, ανάμεσα στα οποία ξεχωρίζουν αυτά του Χουάν Μιρό, του Φερνάν Λεζέ αλλά και της σταρ της εποχής Ζοζεφίν Μπέικερ.

thumb|250px|left|Γλυπτό του Αλεξάντερ Κάλντερ

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Κατηγορία:Αμερικανοί γλύπτες
Σινάι

Τα **σινάι** (ιαπωνικά: 竹刀) είναι ομοιώματα του ιαπωνικού ξίφους, που αποτελούνται από λωρίδες μπαμπού, συγκολλημένες μεταξύ τους, ώστε να είναι σχετικά ελαφρύ αλλά και να μειώνονται οι κίνδυνοι από τα χτυπήματα στο ανθρώπινο σώμα. 

Τα σινάι χρησιμοποιούνται κυρίως στο αγωνιστικό κομμάτι της τέχνης του Κέντο.

Κατηγορία:Ιαπωνικές πολεμικές τέχνες
Δεν έχω ξεχάσει το περσινό καλοκαίρι

Το ***Δεν έχω ξεχάσει το περσινό καλοκαίρι *** (αγγλικά: *I Still Know What You Did Last Summer*) είναι αμερικανική-Μεξικάνικο ταινία τρόμου παραγωγής 1998 και αποτελεί συνέχεια της ταινίας *[[Ξέρω τι κάνατε πέρυσι το καλοκαίρι]]* (I Know What You Did Last Summer, 1997). Το σενάριο έγραψε ο Τρέι Κάλαγουεϊ και είναι βασισμένο στους χαρακτήρες που δημιουργήθηκαν αρχικά για το μυθιστόρημα της Λόις Ντάνκαν. Οι Τζένιφερ Λαβ Χιούιτ και Φρέντι Πρινζ Τζούνιορ επιστρέφουν στους ρόλους τους από την πρώτη ταινία ενώ στο καστ προστίθενται οι Μπράντι και Μεκί Φάιφερ. Επίσης συμμετέχουν σε δευτερεύοντες ρόλους οι Τζέφρεϊ Κομπς, Τζένιφερ Εσποζίτο και Τζακ Μπλακ.

Στις 15 Αυγούστου, 2006, η Columbia Pictures κυκλοφόρησε το *[[Πάντα θα ξέρω τι κάνατε πέρσι το καλοκαίρι]]* (I'll Always Know What You Did Last Summer), το οποίο κυκλοφόρησε απευθείας στο βίντεο, ενώ δεν συμμετείχε κανένας από τους συντελεστές ή ηθοποιούς των δύο πρώτων ταινιών. Η ταινία κυκλοφόρησε σε Blu-Ray στις 14 Ιουλίου 2009.

## Υπόθεση
Η Τζούλι Τζέιμς (Τζένιφερ Λαβ Χιουιτ) δεν έχει ξεχάσει τα φρικτά γεγονότα του περσινού καλοκαιριού, ούτε τους φίλους της που δολοφονήθηκαν από τον μυστηριώδη άνδρα με το γάτζο. Όταν η καλύτερή της φίλη, Κάρλα Γουίλσον (Μπράντι) κερδίζει ένα ταξίδι για τέσσερεις με προορισμό τις εξωτικές Μπαχάμες, η Τζούλi αρχίζει να πιστεύει πως η τύχη της αλλάζει. Αυτό που θα ζήσει όμως είναι ακόμα ένα καλοκαίρι τρόμου καθώς ο εφιάλτης που την καταδιώκει... αρνείται να πεθάνει. 

## Ηθοποιοί και Χαρακτήρες
* Τζένιφερ Λαβ Χιούιτ στο ρόλο της *Τζούλι*
* Φρέντι Πρινζ Τζούνιορ στο ρόλο του *Ρέι*
* Μπράντι στο ρόλο της *Κάρλα*
* Μεκί Φάιφερ στο ρόλο του *Ταϊρέλ*
* Μάθιου Σετλ στο ρόλο του *Γουίλ Μπένσον*
* Τζένιφερ Εσποζίτο στο ρόλο της *Νάνσι*
* Μιουζ Γουάτσον στο ρόλο του *Μπεν*
* Μπιλ Κομπς στο ρόλο του *Έστες*
* Τζέφρεϊ Κομπς στο ρόλο του *Κύριου Μπρουκς*

## Παραγωγή
Ενώ η ταινία διαδραματίζεται στις Μπαχάμες, στην πραγματικότητα γυρίστηκε στο El Tecuani Costalagree Marina Resort, στo Τζαλίσκο του Μεξικό, στο Λος Άντζελες της Καλιφόρνια και στα στούντιο της Sony Pictures στο Κάλβερ Σίτι της Καλιφόρνια.

## Box office
Με προϋπολογισμό 24 εκατομμύρια δολάρια, το *Δεν Έχω Ξεχάσει το Περσινό Καλοκαίρι* άνοιξε στη 2η θέση με $16,5 εκατομμύρια σε 2.443 αίθουσες το πρώτο σαββατοκύριακό του. Έπεσε στην πέμπτη θέση την επόμενη εβδομάδα. Συνολικά η ταινία απέφερε $40.002.112 στις Ηνωμένες Πολιτείες ενώ παγκοσμίως συγκέντρωσε $84,000,000.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
*

Κατηγορία:Αμερικανικές ταινίες της δεκαετίας 1990
Κατηγορία:Μεξικάνικες ταινίες
Κατηγορία:Ταινίες του 1998
Κατηγορία:Ταινίες παραγωγής Columbia Pictures
Κατηγορία:Αμερικανικές θρίλερ ταινίες
Κατηγορία:Αγγλόφωνες ταινίες
Κατηγορία:Αμερικανικές ταινίες τρόμου
Κατηγορία:Ταινίες που αφορούν την εκδίκηση
Κατηγορία:Ταινίες τοποθετημένες σε ξενοδοχεία
Κατηγορία:Αμερικανικές θρίλερ ταινίες τρόμου
Κατηγορία:Ταινίες τρόμου σλάσερ
Κατηγορία:Ταινίες σίκουελ
Κατηγορία:Ταινίες τρόμου
Πέτρος Μώραλης

Ο **Πέτρος Μώραλης** (Σιδηρόκαστρο Σερρών, 1936 - Αθήνα, 19 Απριλίου 1992) ήταν Έλληνας καθηγητής και πολιτικός, στενός φίλος και συνεργάτης του Ανδρέα Παπανδρέου και συνιδρυτικό μέλος του ΠΑΣΟΚ. 

## Βιογραφικά στοιχεία

Γεννήθηκε το 1936 στο Σιδηρόκαστρο Σερρών. Ακολούθησε σπουδές στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Εργάστηκε ως καθηγητής φιλολογίας και ασχολήθηκε με την πολιτική αμέσως μετά τη Μεταπολίτευση. Το 1977 εξελέγη μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ και τα επόμενα χρόνια εξελέγη και στο Εκτελεστικό Γραφείο.

Στις κυβερνήσεις του Ανδρέα Παπανδρέου διετέλεσε εξωκοινοβουλευτικός υφυπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων (1981-1986) και εξωκοινοβουλευτικός υφυπουργός Εργασίας (1987-1989). Το 1989-1990 ανέλαβε γενικός γραμματέας του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας στην οικουμενική κυβέρνηση Ξενοφώντα Ζολώτα.

Εξελέγη βουλευτής Σερρών με το ΠΑΣΟΚ στις εκλογές του 1989.

Πέθανε από ανίατη ασθένεια το 1992.

Γιος του είναι ο Γιάννης Μώραλης, δήμαρχος Πειραιά και Α' αντιπρόεδρος της ΠΑΕ Ολυμπιακός.

## Πηγές
*Χρονικό 1992, εκδ. 4ΕΨΙΛΟΝ, 1993, σελ. 51.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με το ΠΑΣΟΚ
Κατηγορία:Έλληνες υφυπουργοί Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων
Κατηγορία:Βουλευτές Σερρών
Κατηγορία:Έλληνες υφυπουργοί Εργασίας
Αποικοδομητής

**Αποικοδομητής** ονομάζεται κάθε ετερότροφος οργανισμός που τρέφεται με ουσίες νεκρών οργανισμών ή τμημάτων τους.Βιβλίο Βιολογίας Α' γυμνασίουΣελίδες 21 ως 41 
Είναι βακτήρια, μύκητες και πρωτόζωα που τρέφονται με «νεκρή» οργανική ύλη την οποία μετατρέπουν σε ανόργανη. Η «νεκρή» οργανική ύλη μπορεί να αποτελεί τμήματα φυτών (π.χ. πεσμένα φύλλα, κλαδιά, κορμοί δέντρων) ή ζώων (π.χ. τρίχες). Μπορεί να είναι άχρηστα προϊόντα των οργανισμών (π.χ. περιττώματα) ή άχρηστες ουσίες του μεταβολισμού τους (εκκρίσεις π.χ. ιδρώτας, ούρα). Έτσι μπορούμε να αντιληφθούμε πόσο σημαντική είναι η τροφοδότηση των οικοσυστημάτων με ενέργεια, κύρια πηγή της οποίας είναι ο Ήλιος. Η ενέργεια εισέρχεται διαμέσου των παραγωγών, με τη φωτοσύνθεση, και «διανέμεται» στους υπόλοιπους οργανισμούς του οικοσυστήματος, μέσα από τις τροφικές σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ τους. Η πορεία αυτή χαρακτηρίζεται ως ροή ενέργειας. Δηλαδή η ροή της ενέργειας είναι η πορεία της ενέργειας μέσα στο οικοσύστημα.
 

## Δείτε επίσης
* Καταναλωτής

## Παραπομπές


## Πηγές
* Αναστάσιος Γ., Γκούβρα Μ., Καμπούρη Α. Βιολογία Γ' Γυμνασίου, ΟΕΔΒ, 2009

Κατηγορία:Μικροβιολογία
Ψευδοπόδια

**Ψευδοπόδια** είναι οι παροδικές προεκβολές του κυτταροπλάσματος οι οποίες δημιουργούνται στα ευκαρυωτικά κύτταρα με αμοιβοειδή μορφολογία. Παρατηρούνται σε συνομοταξίες αμοιβοειδών πρωτοζώων (βλέπε πιο κάτω), για να εξυπηρετούν την κίνηση και τη σύλληψη ουσιών, και στα φαγοκύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος των σπονδυλωτών μεταζώων.
## Μορφολογία στα πρωτόζωα
Σύμφωνα με την εμφάνισή τους τα ψευδοπόδια μπορούν να διαχωριστούν στις ακόλουθες κατηγορίες:

*Τα **λοβοπόδια** τα οποία παρατηρούνται στα Αμοιβόζωα (Amoebozoa).
*Τα **νηματοπόδια** τα οποία παρατηρούνται στα Κερκόζωα (Cercozoa) και Νηματαστέρια (Filasterea).
*Τα δικτυοπόδια τα οποία παρατηρούνται στα Τρηματοφόρα (Foraminifera).
*Τα αξονοπόδια ή ακτινοπόδια τα οποία παρατηρούνται στα Ακτινόζωα (Radiozoa ή Radiolaria) και Ηλιόζωα (Heliozoa).

## Παραπομπές


Κατηγορία:Μικροβιολογία
Κατηγορία:Κυτταρολογία
Στερφογάλαρο

Ως **στερφογάλαρο** ονομάζεται είδος παραδοσιακού σπιτιού της Ηπείρου (ή από Ηπειρώτες τεχνίτες σε άλλα μέρη της Ελλάδας), χτισμένου συνηθέστερα σε πλαγιά, μέρος του οποίου ήταν υπόγειο ή ισόγειο και χρησιμοποιούταν για το σταβλισμό των ζώων και μέρος του υπέργειο με χρήση κατοικίας. Τα σπίτια αυτά ήταν συνήθως φτιαγμένα από πέτρα και η στέγη τους στηρίζονταν σε κορμούς δένδρων. Το είδος αυτό του σπιτιού ήταν μεγαλύτερο από το απλοϊκό χαμόσπιτο και απλούστερο από το μονόσπιτο που εκτεινόταν σε δυο ορόφους μόνο για κατοικία. Τέτοια σπίτια χτίζονταν μέχρι και τα πρώτα 30-40 χρόνια του 20ου αιώνα.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* 

Κατηγορία:Αρχιτεκτονική στην Ελλάδα
Κατηγορία:Κτίρια και κατασκευές στην Ήπειρο
Πρίαπος Μυσίας

Η **Πρίαπος** ήταν αρχαία ελληνική πόλη της Μυσίας, στη Μικρά Ασία. Βρισκόταν στις εκβολές του Γρανικού ποταμού και τοποθετείτο μεταξύ Παρίου και Κυζίκου. Το όνομα της πόλεως σχετίζεται με τον Πρίαπο της ελληνικής μυθολογίας Πρόκειται για τη σημερινή Karabiga της Τουρκίας, στην περιοχή της θάλασσας του Μαρμαρά (Προποντίς). 

## Ιστορία
Ο Πρίαπος καταλήφθηκε από τον Μέγα Αλέξανδρο το 334 π.Χ., ο οποίος άφησε τον Πανήγορο και έναν αδιευκρίνιστο αριθμό στρατιωτών να διατηρήσουν τον έλεγχο της πόλης.

## Πηγές

* Mogens Herman Hansen, Thomas Heine Nielsen, *An inventory of archaic and classical poleis*, Oxford University Press, 2004, σελ. 975

Κατηγορία:Αρχαίες πόλεις της Μυσίας
Τριχοειδή αγγεία

Τα **τριχοειδή αγγεία** έχουν λεπτά τοιχώματα που επιτρέπουν την ανταλλαγή ουσιών μεταξύ αίματος και κυττάρων.
Τα τριχοειδή αγγεία είναι τα μικρότερα αιμοφόρα αγγεία του σώματος που συνδέουν τις μικρότερες αρτηρίες με τις μικρότερες φλέβες. Αυτά τα σκάφη αναφέρονται συχνά ως μικροκυκλοφορία. Τα τριχοειδή είναι πολύ λεπτά, με διάμετρο περίπου 5 μικρομέτρων και αποτελούνται από δύο μόνο στρώματα κυττάρων: ένα εσωτερικό στρώμα ενδοθηλιακών κυττάρων και ένα εξωτερικό στρώμα επιθηλιακών κυττάρων. Είναι τόσο μικρά ώστε τα ερυθρά αιμοσφαίρια πρέπει να ρέουν μέσω αυτών ενός αρχείου. Εάν όλα τα τριχοειδή αγγεία του ανθρώπινου σώματος είχαν παραταχθεί σε ένα αρχείο, η γραμμή θα εκτείνεται σε 100.000 μίλια. Εκτιμάται ότι υπάρχουν 40 δισεκατομμύρια τριχοειδή στο μέσο ανθρώπινο σώμα. Περιβάλλει αυτό το στρώμα των κυττάρων είναι κάτι που ονομάζεται βασική μεμβράνη, ένα στρώμα πρωτεΐνης που περιβάλλει το τριχοειδές.

Τα τριχοειδή αγγεία μπορούν να θεωρηθούν ως το κεντρικό τμήμα της κυκλοφορίας. Το αίμα αφήνει την καρδιά μέσω της αορτής και των πνευμονικών αρτηριών που ταξιδεύουν προς το υπόλοιπο σώμα και στους πνεύμονες αντίστοιχα. Αυτές οι μεγάλες αρτηρίες γίνονται μικρότερα αρτηρίδια και τελικά στενεύουν για να σχηματίσουν το τριχοειδές κρεβάτι. Από τα τριχοειδή αγγεία, το αίμα ρέει στα μικρότερα φλεβίδια και έπειτα σε φλέβες, ρέοντας πίσω στην καρδιά. Τα τριχοειδή αγγεία είναι υπεύθυνα για τη διευκόλυνση της μεταφοράς και της ανταλλαγής αερίων, υγρών και θρεπτικών συστατικών στο σώμα. Στους πνεύμονες, το οξυγόνο διαχέεται από τις κυψελίδες σε τριχοειδή αγγεία που συνδέονται με την αιμοσφαιρίνη και μεταφέρονται σε όλο το σώμα. Το διοξείδιο του άνθρακα (από το αποξυγονωμένο αίμα) ρέει στη συνέχεια από τα τριχοειδή αγγεία πίσω στις κυψελίδες που πρόκειται να εκπνεούν στο περιβάλλον. Παρομοίως, τα υγρά και τα θρεπτικά συστατικά διαχέονται μέσα από τα επιλεκτικά διαπερατά τριχοειδή αγγεία στους ιστούς του σώματος και τα απορριπτόμενα προϊόντα παραλαμβάνονται στα τριχοειδή αγγεία που μεταφέρονται μέσω των φλεβών στα νεφρά και το ήπαρ όπου επεξεργάζονται και εξαλείφονται από το σώμα.

Έχουν τα λεπτότερα τοιχώματα από όλα τα άλλα αγγεία και είναι τα αγγεία με τη μικρότερη διάμετρο.

Δεν έχουν βαλβίδες, συνδέουν τα αρτηρίδια με τα φλεβίδια και γίνεται η ανταλλαγή ουσιών μεταξύ αίματος και ιστών.  

## Δείτε επίσης
*Αρτηρία
*Φλέβα

## Παραπομπές


Κατηγορία:Αγγειολογία
Λεωνίδας της Ηπείρου

Ο **Λεωνίδας της [[Αρχαία Ήπειρος|Ηπείρου]]** ήταν συγγενής της Ολυμπιάδας, μητέρας του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ανέλαβε το 349 π.Χ. την ευθύνη της ανατροφής και εκπαίδευσης του νεαρού Αλέξανδρου.

## Εκπαίδευση του Αλέξανδρου
Ο Λεωνίδας ήταν αυστηρός και ασκητικός χαρακτήρας και δίδαξε τον Αλέξανδρο να ζει σε συνθήκες αυταπάρνησης.  Έτσι, έψαχνε τα μπαούλα στα οποία φύλαγε ο μαθητής του τα ρούχα και τα στρωσίδια του, ώστε να εξετάσει αν η Ολυμπιάδα είχε τοποθετήσει κάτι που θα προσέφερε και την παραμικρή πολυτέλεια στο γιο της. Κάτω από την επίβλεψή του ο Αλέξανδρος διδάχτηκε αριθμητική, γεωμετρία, μουσική, ενώ ασχολήθηκε και ιδιαίτερα με την ιππασία. Είναι μάλιστα πιθανό, κατά την περίοδο αυτή να δάμασε τον Βουκεφάλα. Ο Λεωνίδας είχε δύο μάγειρες για τον Αλέξανδρο. Ο ένας τον υπέβαλλε συχνά σε νυχτερινή πορεία για να θέλει πρόγευμα, ενώ ο δεύτερος του έδινε λίγο πρόγευμα για να τον κάνει να θέλει γεύμα.

Σε μια περίπτωση, όταν ο Αλέξανδρος έριχνε μεγάλες ποσότητες λιβανιού στη φωτιά κατά τη διάρκεια μιας θυσίας, ο Λεωνίδας είπε: «Να είσαι πιο φειδωλός με αυτό, μέχρι να έχεις κατακτήσει τη χώρα όπου φύεται». Αργότερα, ο Αλέξανδρος του έστειλε από την Ασία λιβάνι και μύρο, βάρους 600 ταλάντων.

## Πηγές
* Βαγγέλης Δρακόπουλος, Γεωργία Ευθυμίου: *Επίτομο Λεξικό της Ελληνικής Ιστορίας*, Αρχαία Ελλάδα/Μέρος 3ο, Δημοσιογραφικός Όμιλος Λαμπράκη
* William Smith, *[http://quod.lib.umich.edu/m/moa/acl3129.0002.001/762?page=root;rgn=full+text;size=100;view=image;q1=Leonidas Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology]*, Τόμος 2ος, 1849.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Αρχαίοι Ηπειρώτες
Κολορατούρα

Ο μουσικός όρος **κολορατούρα** προέρχεται από το λατινικό ρήμα *colorare* που σημαίνει χρωματίζω· από την ίδια ρίζα προέρχεται και το *color*, το φθογγόσημο αξίας ενός ογδόου στη λατινική ορολογία της μουσικής. Στην παγκόσμια μουσική ορολογία χρησιμοποιείται στη φωνητική μουσική και αναφέρεται στο περίτεχνο τραγούδι, ιδιαιτέρως στα πλαίσια της όπερας του 18ου και 19ου αιώνων. Με τον όρο κολορατούρα αναφερόμαστε συνηθέστερα σε γρήγορες κλιμακες, τρίλιες και παρόμοια δεξιοτεχνικά περάσματα, που απαντώνται τόσο στην όπερα, όσο και στο ορατόριο, ληντ κλπ. 

[μικρογραφία|500px|κέντρο|Παράδειγμα κολορατούρας στη φωνή της σοπράνο, από την τελική [καντέντσα στο Βαλς της Οφηλίας (Πράξη Δ΄) της όπερας *Άμλετ* του Αμπρουάζ Τομά. Η άνω γραμμή αποτελεί πιο δύσκολη και διανθισμένη παραλλαγή της δεύτερης γραμμής]]

Η λέξη κολορατούρα συχνά αποτελεί και επιθετικό προσδιορισμό ενός τύπου φωνής (π.χ. σοπράνο κολορατούρα), όπου ο εκτελεστής καλείται να εκτελέσει ως επί το πλείστον δεξιοτεχνικά περάσματα. Θεωρητικά, μπορούμε να αναφερθούμε σε "τενόρο κολορατούρα", "κοντράλτο κολορατούρα" κλπ, ωστόσο συνήθως αναφερόμαστε στη σοπράνο. Ειδικά για τη φωνή της σοπράνο (υψίφωνος), εκτός της ικανότητας να εκτελεί δεξιοτεχνικά περάσματα, έχει και την ικανότητα να εκτείνεται περίπου μία οκτάβα πάνω από τη συνήθη έκταση μιας κανονικής υψιφώνου (τυπικά, ντο 4 - φα 6). Επιπλέον, μια σοπράνο κολορατούρα διακρίνεται στην ελαφριά (ή λυρική) και τη δραματική κολορατούρα, ανάλογα με τον οπερατικό ρόλο που καλείται να ερμηνεύσει. Ένας γνωστός ρόλος δραματικής κολορατούρας είναι και η Βασίλισσα της Νύχτας (*Königin der Nacht*) στην όπερα Μαγικός Αυλός του Μότσαρτ. Έναν ακόμη τύπο σοπράνο κολορατούρα αποτελεί και η *σοπράνο sfogato* (ή και *σοπράνο assoluta*), της οποίας η έκταση υπερβαίνει το φα 6.

Η κολορατούρα ως τεχνική απαντάται σε πολλά έργα του κλασικού ρεπερτορίου, κυρίως δε σε όπερες και άλλα φωνητικά έργα των Βιβάλντι, Χαίντελ, Μότσαρτ, Ροσσίνι και Ντονιτσέτι.

## Δείτε επίσης
* Φαχ

Κατηγορία:Όπερα
Κατηγορία:Φωνητική
Κατηγορία:Τύποι φωνών στην όπερα
Ωμπέν-Λουί Μιλέν ντε Γκρανμαιζόν

Ο **Ωμπέν-Λουί Μιλέν ντε Γκρανμαιζόν** (γαλλ. *Aubin-Louis Millin de Grandmaison*) (1759-1818) υπήρξε Γάλλος αρχαιοδίφης, φυσιοδίφης, και λόγιος εκδότης εφημερίδας και συγγραφέας επιστημονικών βιβλίων. Διετέλεσε διευθυντής του γαλλικού νομισματικού και αρχαιολογικού μουσείου *Cabinet des médailles*.

## Βιογραφία
Γεννήθηκε στο Παρίσι στις 19 Ιουλίου 1759. Κατά την διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης φυλακίστηκε το 1792 λόγω της συνεχούς εκστρατείας του ενάντια των Ιακωβίνων μέσω της εφημερίδας *Chronique de Paris* της οποίας ήταν εκδότης. Μετά από ένα χρόνο αποφυλακίστηκε και ακολούθησε την πολιτική παράταξη των Θερμιδοριάνων. Δίδαξε αρχαιολογία στην βασιλική βιβλιοθήκη και επανίδρυσε την Εθνική Βιβλιοθήκη, ενώ διετέλεσε και καθηγητής των φυσικών επιστημών, και για ένα χρόνο πρόεδρος του Κονσερβατόριου της Εθνικής Βιβλιοθήκης.  Μαζί με τους Pierre Marie Auguste Broussonet (1761–1807) και Louis Augustin Guillaume Bosc (1759–1828) ίδρυσε την πρώτη Λινναϊκή Εταιρεία. Δημοσίευσε πολλά βιβλία περί της αρχαίας ελληνικής αγγειογραφίας, ευρετήρια έργων τέχνης και άλλα σημαντικά έργα. Απεβίωσε στις 14 Αυγούστου 1818 στην γενέτειρά του.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Γάλλοι λόγιοι
Κατηγορία:Φυσιοδίφες
Απόλλων του Στράνγκφορντ

Ο **Απόλλων του Στράνγκφορντ** είναι αριστουργηματικό έργο τέχνης.
## Ιστορικό της ανεύρεσης
Ο τόπος ανεύρεσής του δεν είναι γνωστός, λέγεται όμως ότι βρέθηκε στην Ανάφη των Κυκλάδων. Ονομάζεται έτσι από τον πρώην ιδιοκτήτη του, Πέρσυ Σμιθ, 6ο Υποκόμη του Στράνγκφορντ (*Percy Smythe, 6th Viscount Strangford*), ο οποίος εκτός των άλλων είχε διατελέσει πρέσβης στην Οθωμανική Αυτοκρατορία το 1820. Φιλοξενείται σήμερα στο Βρετανικό Μουσείο με αριθμό καταλόγου GR 1864.2-20.1 (Sculpture B 475).
## Περιγραφή
Διατηρείται σε πολύ καλή κατάσταση με λίγες φθορές στο πρόσωπο, ενώ λείπουν τα χέρια από τις μασχάλες, και τα πόδια από τα γόνατα. Ο κούρος ύψους ενός μέτρου παριστάνει έναν έφηβο που κάνει με το αριστερό πόδι ένα βήμα μπροστά. Η έκφραση του προσώπου είναι σοβαρή, με έναν αμυδρό υπαινιγμό του χαρακτηριστικού «αρχαϊκού μειδιάματος». Η κοντή κόμη είναι εξαιρετικά περιποιημένη και στεφανώνει με μπούκλες το όμορφο κεφάλι. Η απόδοση των μυών του σώματος είναι ανατομικά σωστή και χαρακτηρίζει καλλιτεχνικά την άριστη σωματική αγωγή αριστοκρατικού εφήβου.
## Ιστορική τοποθέτηση
Το άγαλμα είναι έργο των αρχών του 5ου αι. π.Χ. Από καλλιτεχνική άποψη δείχνει την ραγδαία εξέλιξη του αρχαίου ρυθμού, ως προς την στάση των χεριών που δεν είναι πλέον κάθετα παράλληλα στο σώμα, αλλά ελεύθερα, σε στάση φυσική και ίσως να κρατούσαν αντικείμενα. Το βάρος του σώματος δεν στηρίζεται εξίσου και στα δύο πόδια, αλλά πέφτει κυρίως στο δεξί πόδι, ελευθερώνοντας το αριστερό σε μια φυσική κίνηση που δίνει χάρη σε όλο το σώμα. 
## Πηγές

* Παρουσίαση του Κούρου από το Βρετανικό Μουσείο
* άλλη μια παρουσίαση του Κούρου από το Βρετανικό Μουσείο
* 

Κατηγορία:Αρχαϊκή τέχνη
Κατηγορία:Κούροι
Κατηγορία:Ελληνικά και Ρωμαϊκά εκθέματα στο Βρετανικό Μουσείο
Κατηγορία:Αρχαιολογικά ευρήματα στην Ανάφη
Στρανγκφορντ
Συνάρθρωση

Η **συνάρθρωση** είναι τρόπος σύνδεσης των σκελετικών οστών, που δεν επιτρέπει καμία κίνηση (π.χ. λεκάνη) ή επιτρέπει πολύ περιορισμένες κινήσεις (π.χ. σπονδυλική στήλη). Οι συναρθρώσεις στην πλειονότητά τους είναι ινώδεις, δηλ. συνίστανται από πυκνό συνδετικό ιστό αποτελούμενο κυρίως από κολλαγόνο. Οι ραφές των κρανιακών οστών και οι γομφώσεις είναι τύποι συνάρθρωσης.

## Μορφές
Οι συναρθρώσεις μπορούν να διακριθούν στις εξής μορφές:
* Γόμφωση: Είναι ο τρόπος σύνδεσης των οδόντων με τα οστά των γνάθων. Σε αυτό τον τρόπο σύνδεσης το ποσοστό των σχετικών κινήσεων είναι, κανονικά, εξαιρετικά περιορισμένο.
* Συνοστέωση: Τα δύο οστά είναι αρχικά χωρισμένα, με την πάροδο του χρόνου, όμως, συγχωνεύονται μέχρι του σημείου να γίνουν, τελικά, ένα ενιαίο οστό.
* Συγχόνδρωση: Πρόκειται για οστά τα οποία συνδέονται με ιδιαίτερα πυκνό υαλώδη χόνδρο, όπως συμβαίνει στην πλάκα επίφυσης.
* Ραφή: είναι ινώδης άρθρωση, η οποία δημιουργείται από λεπτό στρώμα πυκνού ινώδους συνδετικού ιστού, που ενώνει τα οστά του κρανίου.
* Συνδέσμωση: Πρόκειται για μεσόστεο σύνδεσμο, όπως συμβαίνει στην κατώτερη κνημοπερονιαία άρθρωση.

## Δείτε επίσης

* Διάρθρωση

## Παραπομπές


Κατηγορία:Αρθρώσεις
Ύπερος

Ο ***ύπερος*** υπάρχει στο θηλυκό και στο τέλειο άνθος. Ο ύπερος αποτελείται από το στίγμα, τον στύλο και την ωοθήκη. Στην ωοθήκη βρίσκονται οι σπερματικές βλάστες, οι οποίες περιέχουν τα ωάρια, τους θηλυκούς γαμέτες του φυτού.

## Παραπομπές



Κατηγορία:Μορφολογία φυτών
Στήμονας

Οι **στήμονες** υπάρχουν στα αρσενικά και τέλεια άνθη. Οι στήμονες αποτελούνται από το νήμα και τους ανθήρες. Στους ανθήρες βρίσκονται οι γυρεόκοκκοι, που περιέχουν τους αρσενικούς γαμέτες του φυτού.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Κατηγορία:Ανατομία φυτών
Άσσος (αποσαφήνιση)

Με το όνομα **Άσσος** αναφέρονται τα παρακάτω τοπωνύμια:

* Άσσος, αρχαία πόλη στην περιοχή της Τρωάδας, γνωστή και από τον Αριστοτέλη
* Άσος ή Άσσος Κεφαλονιάς, χωριό της Κεφαλονιάς
* Άσσος Κορινθίας, κωμόπολη του νομού Κορινθίας
* Άσσος Πρέβεζας, χωριό του νομού Πρέβεζας

Επίσης:
* Κάτω Άσσος Κορινθίας, χωριό του νομού Κορινθίας

Κατηγορία:Αποσαφηνίσεις ελληνικών τοπωνυμίων
Βικτόρια ντελς Άνχελς

Η **Βικτόρια ντελς Άγγελς**, επίσης **Βικτόρια ντε λος Άνχελες** (καταλανικά: *Victòria dels Àngels*, ισπανική γλώσσα: *Victoria de los Ángeles López García*, 1 Νοεμβρίου 1923 - 15 Ιανουαρίου 2005) ήταν Ισπανίδα οπερατική λυρική σοπράνο και σολίστ, η καριέρα της οποίας ξεκίνησε μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και κορυφώθηκε στα χρόνια από τα μέσα της δεκαετίας του 1950 έως τα μέσα της δεκαετίας του 1960. Ανήκε σε μια γενιά υψιφώνων γεννημένων κατά το μεσοπόλεμο (Μαρία Κάλλας, Τζόαν Σάδερλαντ κ.ά.) που συντέλεσαν τα μέγιστα στην αναβίωση του μπελ κάντο στις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες.

## Βιογραφία
Γεννημένη στη Βαρκελώνη την 1η Νοεμβρίου 1923, αποφοίτησε από το ωδείο σε ηλικία μόλις 18 ετών. Την ίδια χρονιά (1941), στο θέατρο Λισέου, έκανε την παρθενική της εμφάνιση στην όπερα ως Μιμή στην *[[Μποέμ (όπερα)|Μποέμ]]*.

Στο Λισέου επέστρεψε το 1945 και αφού είχαν μεσολαβήσει περαιτέρω σπουδές, για να κάνει το ντεμπούτο της ως επαγγελματίας, στο ρόλο της Κόμισσας Ροζίνας στους *[[Οι Γάμοι του Φίγκαρο|Γάμους του Φίγκαρο]]*. Ακολούθησε η πρώτη θέση στο φημισμένο *Διεθνή Διαγωνισμό της [[Γενεύη]]ς* (1947) και η ανάδειξή της σε πριμαντόνα παγκοσμίου βεληνεκούς κατά τη δεκαετία του '50, όταν εμφανίστηκε στις μεγαλύτερες λυρικές σκηνές, όπως το Κόβεντ Γκάρντεν του Λονδίνου, η Σκάλα του Μιλάνου, η Μητροπολιτική Όπερα της Υόρκης, η Κρατική όπερα της Βιέννης. Παράλληλα ανέπτυξε έντονη δισκογραφική δραστηριότητα, ηχογραφώντας μεγάλο αριθμό από πλήρεις όπερες - κάποιες από αυτές παραπάνω από μία φορά. Σημειωτέον πως, αν και τυπολογικά κατατασσόταν στις *λυρικές υψιφώνους*, η φωνή της διέθετε αρκετό βάρος και ένταση για να αναλάβει πιο δραματικούς ρόλους. Διόλου τυχαία, ο πιο αναγνωρίσιμος ίσως ρόλος της είναι αυτός της Κάρμεν, γραμμένος για μεσόφωνο.

Το 1961, αφού εμφανίστηκε για πρώτη φορά στο Φεστιβάλ του Μπαϊρόιτ, αποφάσισε να ρίξει μεγαλύτερο βάρος στις συναυλίες, εμφανιζόμενη στο εξής μόνο αραιά σε όπερες. Τα ρεσιτάλ της, στα οποία τραγουδούσε από άριες και λιντ μέχρι σύγχρονα ισπανικά, ιταλικά και γαλλικά τραγούδια, ήταν εξαιρετικά δημοφιλή και συνεχίστηκαν έως τη δεκαετία του '90. Εμφανίστηκε μάλιστα στην τελετή λήξης των Ολυμπιακών της Βαρκελώνης (1992), όπου συνόδευσε τη σβέση της ολυμπιακής φλόγας με ένα παραδοσιακό τραγούδι της Καταλωνίας.

Στις 31 Δεκεμβρίου 2004 εισήχθη σε νοσοκομείο της γενέτειράς της με βρογχίτιδα. Απεβίωσε λίγες εβδομάδες αργότερα, στις 15 Ιανουαρίου 2005, από καρδιακή προσβολή. Είχε παντρευθεί μία φορά, τον Ενρίκε Μαγκρίνια το 1948, και είχαν αποκτήσει δύο γιους.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Victoria de los Angeles  - περ. Opera News, vol. 69, no. 10 (April 2005)
* Επίσημος ιστοχώρος του Ιδρύματος Βικτόρια ντε λος Άνχελες

Κατηγορία:Υψίφωνοι
Κατηγορία:Ισπανοί τραγουδιστές όπερας
Άντονυ Τσαρλς Χάρρις

Ο **Άντονυ Τσαρλς Χάρρις** (αγγλ. *Anthony Charles Harris*) (1790 - 1869) υπήρξε Βρετανός επιχειρηματίας και συλλέκτης αρχαιολογικών έργων τέχνης.

## Βιογραφικά στοιχεία
Γεννήθηκε το 1790 στην Μεγάλη Βρετανία. Έγινε διευθυντής του εμπορικού οίκου Harris & Co., το οποίο λειτουργούσε μαζί με τον αδερφό του. Προμήθευε τον βρετανικό στρατό. Είχε εγκατασταθεί στην Αλεξάνδρεια, όπου έζησε περίπου τρεις δεκαετίες. Γοητεύτηκε από την ομορφιά των αρχαίων Αιγυπτιακών μνημείων, τα οποία περιηγήθηκε πολλές φορές, και έμαθε να διαβάζει ιερογλυφικά. Έγραψε μάλιστα και ένα βιβλίο στο οποίο αναλύει συγκεκριμένα ιερογλυφικά, τα οποία πρώτος αυτός ερμηνεύει ως προσωποποίηση των εκάστοτε τοπικών διοικήσεων της αρχαίας Αιγύπτου. Απεβίωσε τον Νοέμβριο του 1869 στην Αλεξάνδρεια, όπου και κηδεύτηκε στο νεκροταφείο των καθολικών.

## Αρχαιολογική συλλογή
Ο Χάρρις συγκέντρωσε σημαντική συλλογή παπύρων και αρχαιολογικών έργων τέχνης. Το όνομά του είναι συνδεδεμένο με τον Μεγάλο Πάπυρο του Χάρρις, με τον Πάπυρο Ομήρου του Χάρρις και με άλλα. Δια της μεσολάβησης του Άουγουστ Άιζενλορ, η συλλογή του πωλήθηκε από την Σελίμα Χάρρις το 1872 στο Βρετανικό Μουσείο.

## Δημοσιεύσεις
* A. C. Harris: ''Hieroglyphical standards representing places in Egypt: supposed to be its nomes and toparchies''. Verlag George Barcley, London 1851 online

## Παραπομπές


## Πηγές
* Dr. August. Eisenlohr: Der große Papyrus Harris. Ein wichtiger Beitrag zur ägyptischen Geschichte, ein 3600 Jahr altes Zeugnis für die mosaische Religionsstiftung enthaltend. Vortrag gehalten im philosophisch-historischen Verein zu Heidelberg. Verlag Hinrich’sche Buchhandlung, Leipzig 1872
* Herbert D. Schaedel: Listen des großen Papyrus Harris. Ihre wirtschaftliche und politische Ausdeutung . A: Einleitung. B: Die Bedeutung und Wertung der Listen. C: Zweck des Papyrus und historische Folgerungen. 1936. Neuauflage. Verlag: Augustin Glückstadt, 1986. ISBN 978-3-87030-035-7
* Martin Bommas: Die Heidelberger Fragmente des Magischen Papyrus Harris. Verlag: Universitätsverlag Winter GmbH Heidelberg , 1998. ISBN 978-3-8253-0585-7

Κατηγορία:Βρετανοί συλλέκτες έργων τέχνης
Κατηγορία:Βρετανοί επιχειρηματίες
Νικόλα Πιοβάνι

Ο **Νικόλα Πιοβάνι** (ιταλ. *Nicola Piovani*, 26 Μαΐου 1946) είναι Ιταλός μουσικοσυνθέτης, πιανίστας και διευθυντής ορχήστρας. Είναι ευρύτερα γνωστός από τη μουσική του για πολλές κινηματογραφικές ταινίες και θεατρικά έργα. Το 1998 του απονεμήθηκε το βραβείο Όσκαρ καλύτερης μουσικής για την ταινία *La Vita è bella* του Ρομπέρτο Μπενίνι, που προβλήθηκε στην Ελλάδα με τον τίτλο *[[Η ζωή είναι ωραία]]*.

Ο Πιοβάνι σπούδασε μουσική στο Πανεπιστήμιο Σαπιέντσα Ρώμης και το 1967 έλαβε δίπλωμα πιάνου από το Ωδείο Βέρντι στο Μιλάνο. Τα επόμενα χρόνια μελέτησε ενορχήστρωση και συνεργάστηκε εκτενώς με τον Μάνο Χατζιδάκι.

Από τις δημοφιλέστερες συνεργασίες του αποτέλεσε αυτή με τον σκηνοθέτη Φεντερίκο Φελλίνι για τις ταινίες *L' Intervista*, *Ginger e Fred* και *La voce della luna* (*Η φωνή του φεγγαριού*). Αργότερα τίμησε τον μεγάλο σκηνοθέτη γράφοντας ένα μπαλέτο με τίτλο "Balletto Fellini".

Το 2000 η μουσική του για την ταινία *Η ζωή είναι ωραία* προτάθηκε για βραβείο Γκράμυ, το οποίο τελικώς κέρδισε ο συνθέτης Ράντυ Νιούμαν. Στις 21 Μαϊου 2008, στα πλαίσια του Φεστιβάλ των Καννών, τιμήθηκε για τη συνεργασία του με σημαντικούς Γάλλους σκηνοθέτες, λαμβάνοντας από το γαλλικό υπουργείο πολιτισμού τον τίτλο του Ιππότη του Τάγματος Τεχνών και Γραμμάτων (*Cavalier de l' Ordre des Arts et des Lettres*).

Εκτός από μουσική για ταινίες και το θέατρο, ο Πιοβάνι έχει γράψει συναυλιακή και συμφωνική μουσική. Μερικοί τίτλοι περιλαμβάνουν τους εξής: *La cantata del Fiore* (1988), *La cantata del Buffo* (1990), *Il signor Novecento* (1992), *Canti di scena* (1993), *Romanzo musicale* (1998), *lo stabat mater La Pietà* (1999), *La cantata dei cent’anni* (2006) (όλα σε στίχους του Vincenzo Cerami). Έχει ακόμη μελοποιήσει Όμηρο, Σείκιλο, Λόρδο Βύρωνα, Σεφέρη καθώς και Αϊνστάιν.

Μέχρι στιγμής ο Πιοβάνι έχει γράψει μουσική για πάνω από 130 ταινίες, συμπεριλαμβανομένης και της ταινίας του Περικλή Χούρσογλου *Ο κύριος με τα γκρι*. Ο ίδιος λέει πως «η κάθε ταινία έχει τη δική της προσωπικότητα. Πρέπει να παραμερίζεις τις φιλοδοξίες σου όταν συνθέτεις ένα σάουνττρακ και να ταυτίζεσαι με την ταινία».

Εδώ και χρόνια φημολογείται πως το όνομα Νικόλα Πιοβάνι αποτελεί ψευδώνυμο του φημισμένου μουσικοσυνθέτη Έννιο Μορρικόνε· ο ίδιος ο Πιοβάνι πάντως, διαψεύδοντάς το, το διασκεδάζει.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* http://www.nicolapiovani.it/
* http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=140608
* http://www.tovima.gr/relatedarticles/article/?aid=116415
* http://www.koinotopia.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=155%3A-kaos-nicola-piovani&catid=9%3A2009-10-18-21-10-41&Itemid=10&lang=el

Κατηγορία:Ιταλοί πιανίστες
Κατηγορία:Κλασικοί συνθέτες του 20ού αιώνα
Κατηγορία:Βραβευμένοι με Όσκαρ Καλύτερης Πρωτότυπης Μουσικής
Κατηγορία:Ιταλοί συνθέτες μουσικής ταινιών
Κατηγορία:Ιππότες του Τάγματος των Τεχνών και των Γραμμάτων
Πολιτισμός Γιανγκσάο

220px|right|thumb|Η περιοχή του Πολιτισμού Γιανγκσάο.
Ο **πολιτισμός Γιανγκσάο** (Κινέζικα: 仰韶文化 Pinyin: Yǎngsháo Wenhua) ήταν ένας νεολιθικός πολιτισμός που αναπτύχθηκε κατά μήκος του κεντρικού Κίτρινου Ποταμού στην Κίνα. Χρονολογείται μεταξύ του 5000 π.Χ. και του 3000 π.Χ. Πήρε το όνομά του από το χωριό Γιανγκσάο, όπου ανακαλύφθηκαν τα πρώτα δείγματα αυτού του πολιτισμού το 1921, από τον Σουηδό αρχαιολόγο Γιόχαν Γκούναρ Άντερσον (1874-1960). Ο πολιτισμός άνθισε κυρίως στις επαρχίες Χενάν, Σενσί και Σανσί.
  
Οι άνθρωποι του πολιτισμού Γιανγκσάο ασχολούνταν κυρίως με την γεωργία.  Κύριο γεωργικό προϊόν ήταν το κεχρί, ενώ ακολουθούσαν το σιτάρι και το ρύζι, χωρίς όμως να είναι ακριβές το κατά πόσο η καλλιέργεια όλων αυτών ήταν σε μικρή ή σε πιο εντατική κλίμακας. Διατηρούσαν οικόσιτα ζώα, αλλά ένα μεγάλο μέρος των αποθεμάτων κρέατος προερχόταν από το κυνήγι και το ψάρεμα. Δεν είναι ξεκάθαρο αν η κοινωνία τους ήταν μητριαρχική ή πατριαρχική ή αν βρισκόταν σε ένα στάδιο μετάβασης από μητριαρχική σε πατριαρχική.  

170px|left|thumb|Πύλινο αγγείο (Μπάνπο, Σενσί, μεταξύ 5000πΧ-4000πΧ).
Τα εργαλεία τους ήταν κυρίως λίθινα, γυαλισμένα και εξειδικευμένα. Τα αγγεία τους ήταν διακοσμημένα με γεωμετρικά σχέδια και ψημένα σε 1500 °C. Σημαντικός αριθμός από κεραμικά σκεύη που προέρχονται από τον πολιτισμό Γιανγκσάο έχουν ως κύριο υλικό την κίτρινη ασβεστώδη λάσπη που παράγεται στις περιοχές του Κίτρινου Ποταμού. Σε πιο ανεπτυγμένα στάδια του πολιτισμού, παρατηρούνται πίθοι για δημητριακά με πλούσια γραπτή διακόσμηση σε κόκκινο και μαύρο χρώμα με σπείρες, ρόμβους και άλλα γεωμετρικά σχέδια, καθώς επίσης και πρόσωπα ανθρώπων και ζώα. Το φάσμα των σχημάτων των αγγείων είναι μικρό. Σε αντίθεση με τον μετέπειτα πολιτισμό Λονγκσάν, στον πολιτισμό Γιανγκσάο δεν χρησιμοποίησαν τροχούς αγγειοπλαστικής. Ο πολιτισμός Γιανγκσάο χωρίζεται σε 5 επιμέρους φάσεις, ανάλογα με τις αλλαγές στο κεραμικό στυλ. Αναφέρεται επίσης ως πολιτισμός της *"Γραπτής Κεραμεικής"*.  

Οι ταφές τους ήταν κατά βάση απλές. Ανασκαφές, αποκάλυψαν παιδικές ταφές σε γραπτή κεραμεική. Ιδιαίτερο ενδιαφέρoν παρουσιάζουν και οι ταφές κάποιων σαμάνων, στις οποίες φανερώνονται κάποιες από τις θρησκευτικές πεποιθήσεις της εποχής.

## Παραπομπές


## Σχετική βιβλιογραφία
* Chang, K.C. *Archaeology of Ancient China*. Yale University Press, New Haven, 1983.
* Liu, Li. *The Chinese Neolithic: Trajectories to Early States*, ISBN 0-521-81184-8
* Underhill, Anne P. *Craft Production and Social Change in Northern China*, 2002. ISBN 0-306-46771-2.

Γιανγκσαο
Κατηγορία:Ιστορία της Κίνας
Κατηγορία:Πρώην κράτη της Ασίας
Επαμεινώνδας Μαυρομμάτης

Ο **Επαμεινώνδας Μαυρομμάτης** (1846 - 1928) ήταν Έλληνας πολιτικός και διπλωμάτης. Από τις 22 Φεβρουαρίου ως τις 6 Οκτωβρίου 1910 ήταν υπουργός Εσωτερικών.

## Η ζωή του
Γεννήθηκε στην Αθήνα και ήταν γιος του Ιωάννη Μαυρομμάτη, γόνου της γνωστής οικογένειας Μαυρομμάτη. Σπούδασε νομικά και εισήλθε στο διπλωματικό σώμα διατελώντας πρόξενος στην Κωνσταντινούπολη. Παραιτήθηκε από το διπλωματικό σώμα για να πολιτευθεί. Εξελέγη βουλευτής Βόνιτσας - Ξηρομέρου για πρώτη φορά το 1892 και επανεκλεγόταν μέχρι το 1910. Στην κυβέρνηση Δραγούμη διετέλεσε υπουργός Εσωτερικών.

## Πηγές
* Εγκυκλοπαίδεια "Νέα Δομή", εκδοτικός οργανισμός Τεγόπουλου-Μανιατέα, Αθήνα 1996, τόμος 21, σελ. 230

## Παραπομπές


Κατηγορία:Βουλευτές Βονίτσας και Ξηρομέρου
Κατηγορία:Έλληνες υπουργοί Εσωτερικών
Ε