Λιβονιανοί

Οι **Λιβονιανοί** ή **Λιβόνιοι** ή **Λίβοι** είναι ένας βαλτοφιννικός λαός, που κατάγεται από τη βόρεια και βορειοδυτική Λετονία. Οι Λιβονιανοί ιστορικά μιλούσαν τη λιβονική, μια ουραλική γλώσσα που σχετίζεται στενά με την εσθονική και τη φινλανδική. Πιστεύεται ότι το τελευταίο άτομο που έμαθε και μίλησε τη λιβονική ως μητρική γλώσσα, η Γκριζέλντα Κριστίνα, πέθανε το 2013, καθιστώντας τη λιβονική γλώσσα εξαφανισμένη. Το 2020, ωστόσο, αναφέρθηκε ότι το νεογέννητο Κούλντι Μέντνε είχε γίνει το μόνο ζωντανό άτομο που μιλά τη λιβονική ως πρώτη τους γλώσσα. Το 2010, υπήρχαν περίπου 30 άτομα που την είχαν μάθει ως δεύτερη γλώσσα.

Ιστορικοί, κοινωνικοί και οικονομικοί παράγοντες, μαζί με έναν εθνοτικά διασκορπισμένο πληθυσμό, είχαν ως αποτέλεσμα την παρακμή της λιβονικής ταυτότητας, με μια μικρή μόνο ομάδα να επιβιώνει τον 21ο αιώνα. Το 2011, στη Λετονία υπήρχαν 250 άτομα, που χαρακτηρίζονταν λιβονικής εθνότητας. 

## Ιστορία

### Προϊστορία
Η ακριβής ημερομηνία μετανάστευσης των Λιβονιανών στην περιοχή έχει αμφισβητηθεί. «Οι Λιβονιανοί ισχυρίζονται ότι κατοικούν στη σημερινή τους πατρίδα για πάνω από 5.000 χρόνια». «Οι φιννικές φυλές ωθήθηκαν στις παράκτιες περιοχές από τις μεταναστεύσεις των Σλάβων του έκτου και του έβδομου αιώνα μ.Χ». 

### Μεσαίωνας
[αριστερά|μικρογραφία|275x275εσ| [Βαλτικοί|Βαλτικές φυλές το 1200 - οι Λιβονιανοί κατοικούσαν στην περιοχή βόρεια των Βαλτών, βόρεια του ποταμού Νταουγκάβα και γύρω από το ακρωτήριο Κόλκα στην Κουρλάνδη.]]
Ιστορικά, οι Λιβονιανοί ζούσαν σε δύο ξεχωριστές περιοχές της Λετονίας: μια ομάδα στη Λιβονία και μια άλλη στη βόρεια ακτή της Κουρλάνδης. Οι τελευταίοι αναφέρονται ως Κουρονιανοί, μαζί με τους Βαλτικούς, που ζούσαν εκεί. Οι Λιβονιανοί αυτοαποκαλούνταν ως *ρανταλιστές* «παράκτιοι κάτοικοι» και συντηρούνταν κυρίως από την αλιεία, αλλά και τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Δεδομένου ότι έλεγχαν μια σημαντική εμπορική οδό, τον ποταμό Νταουγκάβα (λιβονικά: *Vēna*), ο πολιτισμός τους αναπτύχθηκε σε μεγάλο βαθμό μέσω του εμπορίου με τους κατοίκους της νήσου Γκότλαντ, τους Ρώσους και τους Φινλανδούς και, από τα τέλη της πρώτης χιλιετίας μ.Χ., με τους Γερμανούς, τους Σουηδούς και τους Δανούς.

Ωστόσο, μαζί με τους εμπόρους ήρθαν ιεραπόστολοι από τη Δυτική Ευρώπη, που ήθελαν να προσηλυτίσουν τους ειδωλολάτρες Λιβονιανούς στον Χριστιανισμό. Ένας από τους πρώτους ήταν ο Δανός αρχιεπίσκοπος Αβεσαλώμ, ο οποίος υποτίθεται ότι έχτισε μια εκκλησία στο χωριό της Λιβονίας σήμερα γνωστό ως Κόλκα. Τον 12ο αιώνα, οι Γερμανοί εισέβαλαν στη Λιβονία και δημιούργησαν μια βάση στο *Uexküll*, γνωστό σήμερα ως Ίκσκιλε. Ο Αρχιεπίσκοπος Χάρτβιγκ Β' προσηλύτισε μερικούς Λιβονιανούς στη γύρω περιοχή, συμπεριλαμβανομένου του τοπικού αρχηγού Κάουπο της Τουράιντα, ο οποίος αργότερα συμμάχησε με τους Γερμανούς. 

Μετά τον θάνατο του Μάινχαρντ, ενός Γερμανού που ήταν ο πρώτος Επίσκοπος της Λιβονίας, το 1196, τη θέση του πήρε ο Μπέρθολντ του Ανόβερου. Ο Μπέρθολντ προσπάθησε να προσηλυτίσει τους Λιβονιανούς με τη βία, εξαπολύοντας δύο επιδρομές στη Λιβονία. Η πρώτη έγινε το 1196, αλλά αναγκάστηκε να υποχωρήσει στη Γερμανία μετά από ενέδρα κοντά στο Σάλασπιλς. Προσπάθησε ξανά το 1198, αλλά αυτή τη φορά σκοτώθηκε από τον Λιβόνιο στρατιώτη Ίμαουτ.

Τον Μπέρθολντ ακολούθησε ο Αλβέρτος της Ρίγας, ο οποίος ανάγκασε τους Λιβονιανούς ηγέτες στις εκβολές του ποταμού Νταουγκάβα να του δώσουν γη για να χτίσει έναν χριστιανικό οικισμό. Η κατασκευή ξεκίνησε το 1201. Από αυτόν τον οικισμό αναπτύχθηκε η πόλη της Ρίγας.

Όταν αυτό δεν ώθησε αμέσως τους Λιβόνιους, τους Εσθονούς και τους λαούς της Βαλτικής στην ενδοχώρα να προσηλυτιστούν, σχηματίστηκε ένα ιπποτικό τάγμα, οι Ιππότες του Ξίφους, που αποτελούνταν κυρίως από Γερμανούς, για να φέρουν τη σωτηρία στους ειδωλολάτρες με τη βία. Σε μια εκστρατεία που ήταν μέρος των πολέμων γνωστή ως Λιβονιανή Σταυροφορία, αυτοί οι ιππότες νίκησαν, υπέταξαν και προσηλύτισαν. Το 1208, ο Πάπας Ιννοκέντιος Γ' δήλωσε ότι όλοι οι Λιβονιανοί είχαν προσηλυτιστεί στον Χριστιανισμό. Στη συνέχεια υποχρεώθηκαν να ενταχθούν στους Ιππότες του Ξίφους ως πεζικό κατά τη διάρκεια των πολέμων κατά των Εσθονών και των λετονικών φυλών, που συνεχίστηκαν μέχρι το 1217.

Κατά τη διάρκεια της Λιβονικής Σταυροφορίας, η κάποτε ευημερούσα Λιβονία καταστράφηκε και ολόκληρες περιοχές ερημώθηκαν σχεδόν πλήρως. Αυτό το κενό καλύφθηκε από λετονικές φυλές – Κουρονιανούς, Σεμιγάλλους, Λατγάλιους και Σελονιανούς – που άρχισαν να μετακινούνται στην περιοχή γύρω στο 1220 και συνέχισαν να το κάνουν για τουλάχιστον τριάντα χρόνια. Εγκαταστάθηκαν ως επί το πλείστον στην κοιλάδα Νταουγκάβα, έτσι ώστε οι Λιβόνιοι της Λιβονίας στα ανατολικά να αποκοπούν από αυτούς που ζούσαν στη χερσόνησο της Κουρονίας στα δυτικά.

Λόγω της ήττας τους στη μάχη του Σιαουλάι οι Ιππότες του Ξίφους έπρεπε τελικά να αναζητήσουν υποστήριξη στο πολύ πιο ισχυρό Τευτονικό Τάγμα, το οποίο μέχρι τότε ήταν ενεργό κυρίως στην Πολωνία και τη Λιθουανία. Έχοντας αναδιοργανωθεί ως υποδιαίρεση του Τευτονικού Τάγματος και μετονομαζόμενοι σε Λιβονικό Τάγμα το 1237, οι πρώην Ιππότες του Ξίφους κυρίευσαν τελικά τους Κουρονιανούς το 1267 και στη συνέχεια τους Σεμιγάλλους το 1290. Από τότε το μεγαλύτερο μέρος της Λετονίας παρέμεινε υπό τον γερμανικό έλεγχο μέχρι τον 16ο αιώνα, με την πόλη της Ρίγας και πολλές άλλες πόλεις να υπάρχουν ως ανεξάρτητες επισκοπές υπό την κυριαρχία της Γερμανίας και το Λιβονικό Τάγμα να κυβερνά την υπόλοιπη γη.

### Υπό ξένες δυνάμεις (1558-1795)
Στα μέσα του 16ου αιώνα, το Λιβονικό Τάγμα και οι ανεξάρτητες επισκοπές ήταν σε αναταραχή λόγω της αυξανόμενης επιρροής της Προτεσταντικής Μεταρρύθμισης. Βλέποντας μια πιθανότητα στην προκύπτουσα στρατιωτική αδυναμία του Τάγματος, ο Τσάρος Ιβάν ο Τρομερός της Ρωσίας εισέβαλε στη Λιβονία το 1558 αναζητώντας πρόσβαση στη Βαλτική Θάλασσα. Ωστόσο, η Σουηδία και η Πολωνο-Λιθουανική Κοινοπολιτεία μπήκαν στον πόλεμο ως σύμμαχοι του Λιβονικού Τάγματος, με αποτέλεσμα σχεδόν ένα τέταρτο του αιώνα πολέμου. Το αποτέλεσμα αυτού του Λιβονικού Πολέμου (1558–1582) ήταν η ρωσική ήττα, αλλά και η διάλυση του Λιβονικού Τάγματος. Η Λιβονία και η νοτιοανατολική Λετονία διεκδικήθηκαν από την Πολωνο-Λιθουανική Κοινοπολιτεία, ενώ η Κουρονία έγινε ανεξάρτητο δουκάτο (Κουρλάνδη), με τον Γκότχαρντ Κέττλερ, τον τελευταίο Μέγα Μάγιστρο του Λιβονικού Τάγματος, ως πρώτο δούκα.

Μετά από δέκα μόνο χρόνια ειρήνης, μια νέα σειρά πολέμων μεταξύ της Πολωνο-Λιθουανικής Κοινοπολιτείας και της Σουηδίας, η οποία είχε διεκδικήσει την Εσθονία μετά τον πόλεμο της Λιβονίας, κατέστρεψε τη Λιβονία από το 1592. Τελικά, οι Σουηδοί ήταν νικητές. Το 1629, θα μπορούσαν επιτέλους να αποκαλέσουν τη Λιβονία και την πόλη της Ρίγας δική τους. Υπό τους Σουηδούς βασιλείς του 17ου αιώνα , Γκουσταύο Β' Αδόλφο και Κάρολο ΙΑ', εισήχθη η γενική στοιχειώδης εκπαίδευση, η Βίβλος μεταφράστηκε στα εσθονικά και στα λετονικά και ιδρύθηκε ένα πανεπιστήμιο στο Τάρτου στη νότια Εσθονία.

Αν και η Σουηδία κράτησε σε απόσταση τους Πολωνούς και τους Δανούς, αυτό δεν μπορούσε να ειπωθεί για τους Ρώσους. Στον Μεγάλο Βόρειο Πόλεμο (1700–1721), ο Τσάρος Πέτρος ο Μέγας κατέστρεψε ολοσχερώς τις αξιώσεις της Σουηδίας ότι ήταν περιφερειακή υπερδύναμη. Στη Συνθήκη του Νύσταντ του 1721, η Εσθονία και η Λιβονία, που είχαν καταστραφεί ξανά ολοσχερώς μετά από περισσότερα από είκοσι χρόνια πολέμου, διεκδικήθηκαν από τη Ρωσία. Η Κουρονία συνέχισε να κυβερνάται από τους δούκες της για άλλα τρία τέταρτα του αιώνα, αλλά το 1795, αυτή η περιοχή έγινε επίσης ρωσική κτήση ως μέρος του Τρίτου Διαμελισμού της Πολωνίας.

### Αφομοίωση και απομόνωση (1795-1914)
αριστερά|μικρογραφία|230x230εσ| ''Lōja'', λιβονικό αλιευτικό σκάφος
Εν μέρει λόγω της επαναλαμβανόμενης καταστροφής του πολέμου και της συνακόλουθης ανάμειξης προσφύγων, οι Λιβονιανοί της Λιβονίας τελικά αφομοιώθηκαν πλήρως από τους Λετονούς. Το τελευταίο απομεινάρι αυτού του άλλοτε ζωντανού έθνους αποτελούνταν από πολλές οικογένειες, που ζούσαν κατά μήκος του ποταμού Σαλάκα (λιβονικά: *Salatsi*), αλλά στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, η λιβονική γλώσσα και ο πολιτισμός εξαφανίστηκαν εντελώς από την περιοχή που είναι γνωστή μέχρι σήμερα ως Λιβονία. Ο τελευταίος γνωστός ομιλητής της ανατολικής λιβονικής διαλέκτου πέθανε το 1864, αν και σύμφωνα με ορισμένες αναφορές, υπήρχαν ακόμη μερικοί άνθρωποι στις αρχές του 20ού αιώνα στην πολωνική περιοχή. Στη λετονική διάλεκτο που ομιλείται στη Λιβονία, έχει διασωθεί μεγάλος αριθμός λιβονικών δανεικών λέξεων και άλλα ίχνη της λιβονικής μπορούν να βρεθούν σε πολλά γεωγραφικά τοπωνύμια στην περιοχή.

Στην Κουρονία, η γλώσσα και ο πολιτισμός της Λιβονίας δέχθηκαν επίσης μεγάλη πίεση, αλλά εδώ διατήρησε ένα τελευταίο στήριγμα στο πιο απόμακρο άκρο της Χερσονήσου. Αρκετοί παράγοντες διασφάλισαν ότι σε αυτήν την περιοχή, γνωστή ως *Līvõd rānda*, την ακτή της Λιβονίας, ο λετονικός πολιτισμός ήταν πολύ αδύναμος για να αφομοιώσει τους Λιβονιανούς. Πρώτον, η κοινωνία των Λιβονιανών που ζούσαν σε αυτήν την περιοχή ήταν αποκλειστικά προσανατολισμένη στη θάλασσα και βασιζόταν στην αλιεία, ενώ αυτή των Λετονών στο εσωτερικό ήταν αποκλειστικά προσανατολισμένη στη γη και κυρίως γεωργική. Αυτό σήμαινε ότι δεν υπήρχε μεγάλη αλληλεπίδραση μεταξύ των δύο ομάδων. Επίσης, η ακτή της Λιβονίας χωρίστηκε από το εσωτερικό της Κουρονίας από πυκνά δάση και αδιάβατους ελώδεις εκτάσεις, γεγονός που καθιστούσε ακόμη λιγότερο πιθανή την τακτική αλληλεπίδραση. Οι κάτοικοι της ακτής της Λιβονίας είχαν πολύ στενότερους δεσμούς με τους κατοίκους του εσθονικού νησιού Σάαρεμαα, απέναντι από τον κόλπο της Ρίγας στα βόρεια. Στα απομονωμένα ψαροχώρια τους, αυτοί οι Λιβονιανοί έμειναν απομονωμένοι για αιώνες. Μόλις τον 20ό αιώνα ο έξω κόσμος παρενέβη στην ήσυχη ύπαρξή τους.

Στις αρχές του 20ού αιώνα πολλοί ντόπιοι Λιβόνιοι προσηλυτίστηκαν στη ρωσική ορθόδοξη πίστη. Μια νέα ρωσική ορθόδοξη εκκλησία χτίστηκε στην Κόλκα μαζί με ένα γυμνάσιο κοντά και ένα ναυτικό σχολείο στο Μάζιρμπε. Πολλοί απόφοιτοι στα μετέπειτα χρόνια έγιναν καπετάνιοι πρώτα στη Ρωσική Αυτοκρατορία και αργότερα στην ανεξάρτητη Λετονία.

### Α' Παγκόσμιος Πόλεμος
Το 1914, η Ρωσία εισήλθε στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο επιτιθέμενη στους Γερμανούς και τους Αυστριακούς από τα ανατολικά, αλλά σύντομα απωθήθηκε σε μια σειρά από καταστροφικές γερμανικές νίκες, οι οποίες τελικά άφησαν σχεδόν ολόκληρη την περιοχή της Βαλτικής στα χέρια των Γερμανών. Η ακτή της Λιβονίας καταλήφθηκε από τους Γερμανούς το 1915. Κατά την προσέγγισή τους, πολλοί κάτοικοι της Λιβονίας εγκατέλειψαν τα σπίτια τους. Οι κύριοι προορισμοί τους ήταν η Εσθονία και τα εσωτερικά μέρη της Λετονίας. Οι υπόλοιποι άνθρωποι εκδιώχθηκαν από τα σπίτια τους από τους Γερμανούς και έπρεπε να περιμένουν μέχρι το 1919 προτού τους επιτραπεί να επιστρέψουν.

Η ρωσική ήττα και η επακόλουθη παραίτηση του Τσάρου Νικολάου Β' άνοιξε την πόρτα στον Βλαντιμίρ Λένιν και τους κομμουνιστές να πάρουν την εξουσία στη Ρωσία οδηγώντας στην εγκαθίδρυση της σοβιετικής κυβέρνησης στη Ρωσία το 1917. Η Συνθήκη του Μπρεστ-Λιτόφσκ τον επόμενο χρόνο τερμάτισε τον πόλεμο μεταξύ της Γερμανίας και της Σοβιετικής Ρωσίας και άφησε την περιοχή της Βαλτικής σταθερά στα γερμανικά χέρια. Ωστόσο, μετά τη γερμανική συνθηκολόγηση το 1919, οι λαοί της Βαλτικής ξεσηκώθηκαν και ίδρυσαν τις ανεξάρτητες δημοκρατίες της Εσθονίας, της Λετονίας και της Λιθουανίας.

### Τα χρόνια του Μεσοπολέμου
μικρογραφία| Πλακέτες στο Κέντρο Λιβονιανής Κοινότητας στο Μάζιρμπε
Η ακτή της Λιβονίας έγινε μέρος της ανεξάρτητης Λετονίας. Οι ενέργειες της λετονικής κυβέρνησης κατά τα χρόνια του Μεσοπολέμου για την υποστήριξη της λιβονικής μειονότητας θεωρήθηκαν ανύπαρκτες ή ανύπαρκτες, με τους ισχυρισμούς ότι η λετονική κυβέρνηση δεν έβλεπε το θέμα του λιβονικού πολιτισμού τόσο σημαντικό. Ωστόσο, η γλώσσα και ο πολιτισμός της Λιβονίας γνώρισαν μια αναβίωση μεταξύ των δύο Παγκοσμίων Πολέμων (ξεκινώντας από τη θητεία του Λετονού προέδρου Γιάνις Τσάκστε έως τη θητεία του τελευταίου προέδρου του Μεσοπολέμου Κάρλις Ούλμανις). Η πιο ξεκάθαρη έκφραση αυτής της αναγέννησης ήταν η ίδρυση στις 2 Απριλίου 1923 της Λιβονικής Εταιρείας (λιβονικά: Līvõd Īt, λετονικά: Līvu savienība), που θεωρούσε ότι ήταν εκπρόσωπος του λιβονικού λαού. Επίσης, ιδρύθηκε μια λιβονόφωνη χορωδία και πραγματοποιήθηκαν φεστιβάλ λιβονικού τραγουδιού σε ολόκληρη τη Λιβονική Ακτή. Επιπλέον, υιοθετήθηκε μια σημαία της Λιβονίας, με τα χρώματα πράσινο (για τα δάση), λευκό (για τις παραλίες) και μπλε (για τη θάλασσα) και ένα τμήμα παρόμοιο με τη σημαία της Λετονίας (τρεις οριζόντιες ράβδους με τη μέση σε μισό πλάτος από τις εξωτερικές).

Το 1923, η κυβέρνηση της Λετονίας απαγόρευσε τον σχηματισμό μιας εθνοτικής λιβονικής ενορίας εντός της Λουθηρανικής Εκκλησίας. Ενέκρινε την εισαγωγή της λιβονικής γλώσσας ως προαιρετικού μαθήματος στα δημοτικά σχολεία των χωριών της Λιβονικής Ακτής την ίδια χρονιά. Στη δεκαετία του '30, κυκλοφόρησε το πρώτο αναγνωστικό της λιβονικής γλώσσας, ποιητικές συλλογές αρκετών Λιβόνιων συγγραφέων και ένα μηνιαίο περιοδικό στη λιβονική γλώσσα, που ονομαζόταν «*Līvli»*. Επίσης, έγινε επαφή με συγγενείς λαούς όπως οι Εσθονοί και οι Φινλανδοί, υποκινούμενη από τη φινλανδική προώθηση στενότερων δεσμών με τους συγγενείς Φινλανδούς της Βαλτικής. Το 1939, ιδρύθηκε το Κέντρο Λιβονιανής Κοινότητας στο Μάζιρμπε με επιδοτήσεις από τις κυβερνήσεις της Εσθονίας και της Φινλανδίας.

Αυτή η πολιτιστική αναβίωση των χρόνων του Μεσοπολέμου χρησίμευσε για να δώσει στον λαό της Λιβονίας για πρώτη φορά μια ξεκάθαρη συνείδηση της εθνικής του ταυτότητας. Πριν, αναφέρονταν πάντα ως *rāndalist* ("παράκτιοι κατοίκοι") ή *kalāmīed* ("ψαράδες"). Από τις δεκαετίες του '20 και του '30, όμως, άρχισαν να αυτοαποκαλούνται *līvõd*, *līvnikad* ή *līvlist* («Λιβονιανοί»).

### Β' Παγκόσμιος Πόλεμος
Το 1940, η Λετονία, όπως και η Εσθονία και η Λιθουανία, καταλήφθηκαν από τη Σοβιετική Ένωση. Αυτή η κατοχή και η επακόλουθη γερμανική εισβολή του 1941 τερμάτισαν κάθε πρόοδο που είχαν κάνει οι Λιβονιανοί τα προηγούμενα είκοσι χρόνια. Όλες οι πολιτιστικές εκφράσεις ήταν απαγορευμένες και, όπως πριν από είκοσι χρόνια, οι κάτοικοι της Λιβονικής Ακτής εκδιώχθηκαν από τα σπίτια τους. Οι περισσότεροι από αυτούς πέρασαν τα χρόνια του πολέμου στη Ρίγα ή στη δυτική Λετονία, αλλά κάποιοι διέφυγαν στη Βαλτική Θάλασσα στο Γκότλαντ. Η Χερσόνησος της Κουρονίας ήταν μια από τις περιοχές όπου οι Γερμανοί άντεξαν μέχρι τη γενική συνθηκολόγηση της 9ης Μαΐου 1945, πράγμα που σήμαινε ότι συχνά δεν έμεινε ούτε ένα σπίτι όρθιο όταν οι Λιβονιανοί επέστρεψαν στα σπίτια τους μετά τον πόλεμο.

### Καταστολή από τη Σοβιετική Ένωση
Στη σοβιετική εποχή, οι Λιβονιανοί χτυπήθηκαν σκληρά από κατασταλτικά μέτρα από τη Μόσχα. Πρώτον, δεν τους επιτρεπόταν να πλεύσουν αρκετά μακριά από την ακτή για να συνεχίσουν την αλιεία τους. Όπως οι Εσθονοί, οι Λετονοί και οι Λιθουανοί, μεγάλος αριθμός από αυτούς εκτοπίστηκαν στη Σιβηρία μεταξύ 1945 και 1952, με σαφή κορύφωση το 1949, όταν η γεωργία κολεκτιβοποιήθηκε στα κράτη της Βαλτικής. Επίσης, το 1955 κατασκευάστηκε μια σοβιετική στρατιωτική βάση στη μέση της ακτής της Λιβονίας. Για να επιτευχθεί αυτό, ορισμένοι Λιβονιανοί μεταφέρθηκαν αναγκαστικά σε χωριά μακρύτερα από την ακτή. Στη συνέχεια, τα δυτικά χωριά της ακτής της Λιβονίας έπρεπε να εκκενωθούν σχεδόν πλήρως όταν η Σοβιετική Ένωση έκανε τη Βαλτική ακτή της (τα δυτικά της σύνορα) μια «κλειστή συνοριακή περιοχή» του Σιδηρού Παραπετάσματος, όπου κανείς δεν επιτρεπόταν να ζήσει.

Η λιβονική κουλτούρα καταπιέστηκε κατά τη σοβιετική περίοδο. Για παράδειγμα, η Λιβονική Ένωση απαγορεύτηκε και το Κέντρο Λιβονικής Κοινότητας απαλλοτριώθηκε και δόθηκε σε άλλους. Εντός της Λετονικής Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας, οι Λιβονιανοί δεν αναγνωρίζονταν ως ξεχωριστή εθνοτική ομάδα.

### Σύγχρονη κατάσταση
Μόλις στις αρχές της δεκαετίας του '70 επετράπη στους Λιβονιανούς τραγουδιστές να ιδρύσουν μια χορωδία με το όνομα "Līvlist" στην πόλη Βέντσπιλς της δυτικής Λετονίας. Τη δεκαετία του '80, οι πολιτικές γκλάσνοστ και περεστρόικα του Σοβιετικού πρωθυπουργού Μιχαήλ Γκορμπατσόφ άνοιξαν το Σιδηρούν Παραπέτασμα, φέρνοντας την αλλαγή. Το 1986 ιδρύθηκε η Λιβονιανή Πολιτιστική Ένωση. Αργότερα μετονομάστηκε σε Λιβονική Ένωση (Λιβονικά: *Līvõd Īt* ).

Μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991, η Λετονία έγινε ξανά ανεξάρτητη χώρα. Σε αυτό το νέο έθνος, οι Λιβονιανοί αναγνωρίστηκαν τελικά ως ιθαγενής εθνική μειονότητα, της οποίας η γλώσσα και ο πολιτισμός πρέπει να προστατευθούν και να προωθηθούν. Όλα τα δικαιώματα και οι περιουσίες, που τους είχαν αφαιρεθεί κατά τη σοβιετική εποχή, τους επιστράφηκαν. Για παράδειγμα, το παλιό Κέμτρο Λιβονικής Κοινότητας επιστράφηκε και μετατράπηκε σε ιστορικό μουσείο. Επίσης, η λιβονική γλώσσα επανεισήχθη στα δημοτικά σχολεία της Ρίγας, του Στάισελε, του Βέντσπιλς, του Ντουντάγκα και της Κόλκα. Ο πρώτος ερευνητικός φορέας αφιερωμένος στις λιβονικές μελέτες, το Λιβονικό Ινστιτούτο στο Πανεπιστήμιο της Λετονίας, ιδρύθηκε το 2018. 

Επιπλέον, στις 4 Φεβρουαρίου 1992, η κυβέρνηση της Λετονίας δημιούργησε μια πολιτιστική ιστορική προστατευόμενη περιοχή που ονομαζόταν *Līvõd rānda* – η ακτή της Λιβονίας – η οποία περιελάμβανε και τα δώδεκα χωριά της Λιβονίας: Λούζνα (Lūž), Μικέλτορνις (Pizā), Λιελίρμπε (Īra), Γιάουνκιεμς (Ūžkilā), Σίκραγκς (Sīkrõg), Μάζιρμπε (Irē), Κόσραγκς (Kuoštrõg), Πίτραγκς (Pitrõg), Σάουναγκς (Sǟnag), Βάιντε (Vaid), Κόλκα (Kūolka) και Μέλνσιλς (Mustānum). Η κυβέρνηση της Λετονίας αποθαρρύνει την εγκατάσταση εθνικών Λετονών και άλλων μη Λιβονιανών κατοίκων σε αυτήν την περιοχή και απαγορεύει τις αλλαγές σε ιστορικές τοποθεσίες χωριών. Επίσης, απαγορεύεται σε οποιονδήποτε να ανοίξει ξενοδοχείο, εστιατόριο ή άλλο δημόσιο ίδρυμα, που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την κουλτούρα της Λιβονίας ή να προσελκύσει ξένους στην περιοχή. 

Σήμερα, πολλοί Λετονοί ισχυρίζονται ότι έχουν κάποια λιβονική καταγωγή. Ωστόσο, υπάρχουν μόνο 176 άτομα στη Λετονία, που αυτοπροσδιορίζονται ως Λιβονιανοί. Σύμφωνα με στοιχεία του 1995, η λιβονική γλώσσα ομιλούνταν από 30 άτομα, εκ των οποίων μόνο οι εννέα ήταν φυσικοί ομιλητές. Ένα άρθρο, που δημοσιεύθηκε από το Ίδρυμα για τις Απειλούμενες Γλώσσες το 2007, ανέφερε ότι υπήρχαν μόνο 182 εγγεγραμμένοι Λιβονιανοί και μόνο έξι φυσικοί ομιλητές. «Ο τελευταίος Λιβονιανός», που είχε μάθει τη λιβονική γλώσσα ως μέρος μιας αδιάσπαστης αλυσίδας λιβονικών γενεών, ήταν ο Βίκτορς Μπέρθολντς (γεννημένος το 1921). Κηδεύτηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2009 στο χωριό Κόλκα της Λιβονίας στην Κουρλάνδη.

Ο Λιβονιανός Ντέιβις Σταλτς εξελέγη στο λετονικό κοινοβούλιο Σάιμα στις λετονικές κοινοβουλευτικές εκλογές του 2011.  Το 2018, αφού επανεξελέγη, η Γιανίνα Κουρσίτε-Πάκουλε έδωσε τον όρκο της στα λιβονικά προτού της ζητηθεί να τον επαναλάβει στα λετονικά, κάτι που έκανε στη λιβονική διάλεκτο των λετονικών. Το 2018, το Λιβονικό Ινστιτούτο στο Πανεπιστήμιο της Λετονίας (λιβονικά: Lețmō Iļīzskūol Līvõd institūt) ιδρύθηκε για την προώθηση της έρευνας και της ευαισθητοποίησης για τη γλώσσα. Διευθύνεται από τον γλωσσολόγο και ακτιβιστή Βαλτς Ερνστρέιτς.

Το 2020, αναφέρθηκε ότι το νεογέννητο Κούλντι Μέντνε είχε γίνει το μόνο ζωντανό άτομο, που μιλά τη λιβονική ως πρώτη γλώσσα. Οι γονείς της είναι οι ακτιβιστές της Λιβονικής αναγέννησης της γλώσσας Γιάνις Μέντνις και Ρενάτε Μέντνε. Τον Οκτώβριο του 2022 δημοσίευσαν *το Kūldaläpš.* *Zeltabērns* («Χρυσό παιδί»), ένα βιβλίο στα λιβονικά και λετονικά για παιδιά και γονείς, με σχέδια για επόμενα βιβλία και μια ηχητική έκδοση. Η λιβονική γλώσσα αναβιώνει, με περίπου 210 άτομα να έχουν κάποια γνώση της γλώσσας σε επίπεδο Α1 ή Α2 από το 2011. 

Το 2023 ανακηρύχθηκε Έτος Λιβονικής Κληρονομιάς από το Λιβονικό Ινστιτούτο του Πανεπιστημίου της Λετονίας σε συνεργασία με την Εθνική Επιτροπή της Λετονίας της UNESCO και το Εθνικό Πολιτιστικό Κέντρο της Λετονίας. Πραγματοποιήθηκαν διάφορες εκδηλώσεις από ιδιώτες και φορείς. Το 2023, η πρώτη από τις 171 εγκεκριμένες οδικές πινακίδες στη Λετονία με λετονικό και λιβονικό κείμενο τοποθετήθηκε στα σύνορα του δήμου Τάλσι. Κατά τη διάρκεια του Φεστιβάλ Τραγουδιού και Χορού της Λετονίας 2023, για πρώτη φορά στην ιστορία της διοργάνωσης, παρουσιάστηκε ένα τραγούδι με λιβονικούς στίχους.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Livones.lv 
* Εικονική Λιβονία
* Το κόκκινο βιβλίο των λαών
* Museovirasto: Φωτογραφίες λιβονικών χωριών στην περιοχή Kurzeme 1902–1927

Κατηγορία:Φίννοι της Βαλτικής
Κατηγορία:Λιβονιανοί
Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις