Κατάλογος Ρωμαίων υπάτων

Αυτός είναι ένας κατάλογος υπάτων, που είναι γνωστό ότι κατείχαν καθήκοντα από την αρχή της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας έως την τελευταία χρήση του τίτλου στους Αυτοκρατορικούς χρόνους, μαζί με εκείνους τους αξιωματούχους της Δημοκρατίας που διορίστηκαν στη θέση των υπάτων, ή που αντικατέστησαν την υπατική εξουσία για περιορισμένο χρονικό διάστημα.

## Υπόβαθρο

### Ύπατοι της Δημοκρατίας
Από την ίδρυση της Δημοκρατίας μέχρι την εποχή του Αυγούστου, οι ύπατοι ήταν οι ηγετικοί αξιωματούχοι του ρωμαϊκού κράτους. Παραδοσιακά, διορίζονταν ταυτόχρονα δύο για θητεία ενός έτους, έτσι ώστε η εκτελεστική εξουσία του κράτους να μην ανατίθεται σε ένα μόνο άτομο, όπως ήταν υπό τους βασιλείς. Καθώς άλλες αρχαίες κοινωνίες χρονολογούσαν ιστορικά γεγονότα σύμφωνα με τη βασιλεία των ηγεμόνων τους, στη Ρώμη έγινε σύνηθες να χρονολογούνται γεγονότα με τα ονόματα των εν ενεργεία υπάτων όταν συνέβησαν τα γεγονότα, αντί (για παράδειγμα) μετρώντας τον αριθμό των ετών από την ίδρυση της πόλης (ab urbe condita), αν και αυτή η μέθοδος μπορούσε επίσης να χρησιμοποιηθεί. Εάν ένας ύπατος απεβίωνε κατά τη διάρκεια τού έτους της θητείας του, εκλεγόταν άλλος για να τον αντικαταστήσει. Αν και *η αυτοκρατορική εξουσία του* (imperium) ήταν η ίδια με τού προκατόχου του, ονομαζόταν *αντικαταστάτης ύπατος* (*consul suffectus)*, για να τον διακρίνουν από τον *τακτικό ύπατο* (consul ordinaris), τον οποίο αντικατέστησε. Aλλά οι επώνυμοι αξιωματούχοι για κάθε έτος ήταν κανονικά οι *τακτικοί ύπατοι*.

Λόγω αυτής της μεθόδου χρονολόγησης γεγονότων, ήταν σημαντικό να τηρούνται αρχεία των επώνυμων αξιωματούχων κάθε έτους. Πολλοί τέτοιοι κατάλογοι έχουν διασωθεί, είτε με τη μορφή μνημειακών επιγραφών, που αναφέρονται συμβατικά ως *πίνακες* *εορτών* (fasti), είτε έμμεσα από τους αρχαίους ιστορικούς, οι οποίοι είχαν πρόσβαση σε λινά ρολά, που κατέγραφαν τα ονόματα των αξιωματούχων. Αν και αυτοί οι κατάλογοι αφορούν ολόκληρη την περίοδο της Δημοκρατίας και τους περισσότερους Αυτοκρατορικούς χρόνους, υπάρχουν αποκλίσεις, λόγω κενών και διαφωνιών μεταξύ διαφορετικών πηγών. Πολλές από αυτές αναμφίβολα προέκυψαν ως λάθη αντιγραφής, ειδικά εκείνες που αφορούσαν την αντικατάσταση ενός οικείου ονόματος από ένα λιγότερο κοινό. Άλλες αποκλίσεις μπορεί να αντιπροσωπεύουν μεταγενέστερες προσπάθειες επεξεργασίας των καταλόγων, προκειμένου να εξηγηθούν ελλείψεις στην καταγραφή, να συμβιβαστούν αντικρουόμενες παραδόσεις, ή να αποδοθούν συγκεκριμένες ενέργειες ή γεγονότα στην εποχή ενός συγκεκριμένου ατόμου. 

### Συμπεριλαμβάνονται και άλλοι αξιωματούχοι
Περιστασιακά, η εξουσία των υπάτων μπορούσε εκτάκτως να αντικατασταθεί προσωρινά από τον διορισμό ενός δικτάτορα, ο οποίος κατείχε μεγαλύτερη *αυτοκρατορική εξουσία* από αυτή των υπάτων. Κατά παράδοση, αυτοί οι δικτάτορες άφηναν το αξίωμά τους με την ολοκλήρωση τού καθήκοντος για το οποίο είχαν οριστεί, ή μετά από μέγιστη περίοδο έξι μηνών, και δεν συνέχιζαν να ασκούν τα καθήκοντά τους περισσότερο από το έτος, για το οποίο είχε εκλεγεί ο υποψήφιος ύπατος. Ωστόσο, σε τέσσερα χρόνια στο τέλος του 4ου αι. π.Χ., λέγεται ότι δικτάτορες συνέχισαν να ασκούν τα καθήκοντά τους το έτος μετά την υποψηφιότητά τους, στη θέση των υπάτων. Οι σύγχρονοι μελετητές είναι δύσπιστοι γι' αυτά τα χρόνια, διότι η παράταση αυτή μπορεί να οφείλεται σε μεταγενέστερη επεξεργασία των καταλόγων των αξιωματούχων, προκειμένου να καλυφθεί ένα κενό.  Όλοι οι γνωστοί δικτάτορες έχουν συμπεριληφθεί σε αυτόν τον πίνακα.

Κατά την περίοδο της Δημοκρατίας καταγράφονται άλλοι δύο τύποι αξιωματούχων. Το έτος 451 π.Χ. ένα διοικητικό συμβούλιο *δέκα ανδρών*, γνωστό ως decemviri ή decemvirs, διορίστηκε στη θέση των υπάτων για να συντάξει τους πίνακες του ρωμαϊκού δικαίου, καθιερώνοντας κατά μία έννοια το ρωμαϊκό σύνταγμα. Σύμφωνα με την παράδοση, διορίστηκε ένας δεύτερος σύλλογος (collegium) δέκα ανδρών για τον επόμενο χρόνο, και αυτοί συνέχισαν να ασκούν παράνομα τα καθήκοντά τους μέχρι το 449, έως ότου ανατράπηκαν από μία λαϊκή εξέγερση, και η υπατεία αποκαταστάθηκε.

Μεταξύ των διαφωνιών που δεν κατάφεραν να επιλύσουν οι *δέκα άνδρες* ήταν η σχέση μεταξύ των πατρικίων, της κληρονομικής αριστοκρατίας της Ρώμης, και των πληβείων, ή κοινών πολιτών. Αν και έχει υποστηριχθεί ότι ορισμένοι από τους υπάτους πριν από τους *δέκα άνδρες* μπορεί να ήταν πληβείοι, το αξίωμα έληξε οριστικά γι' αυτούς το δεύτερο μισό του 5ου αι. π.Χ. Για να αποφευχθεί η ανοικτή εχθρότητα μεταξύ των δύο τάξεων, ιδρύθηκε το αξίωμα του στρατιωτικού τριβούνου με υπατική εξουσία (tribuni militum consulari potestate), ή «υπατικού τριβούνου». Έτσι στη θέση των πατρικίων υπάτων, ο λαός μπορούσε να εκλέξει έναν αριθμό στρατιωτικών τριβούνων, οι οποίοι μπορεί να ήταν πατρίκιοι είτε πληβείοι.

Σύμφωνα με τον Λίβιο, αυτός ο συμβιβασμός ίσχυε μέχρι το 376 π.Χ., όταν δύο από τις τριβούνους των πληβείων, ο Γάιος Λικίνιος Κάλβος Στόλο και ο Λεύκιος Σέξτιος Λατερανός, εμπόδισαν την εκλογή οποιουδήποτε αξιωματούχου για το επόμενο έτος, εκτός εάν η Σύγκλητος συμφωνούσε να θέσει νόμο ενώπιον του λαού, επιτρέποντας την υπατεία και στους πληβείους και κάνοντας άλλες σημαντικές μεταρρυθμίσεις. Η Σύγκλητος αρνήθηκε αρχικά, και οι τριβούνοι συνέχισαν να εμποδίζουν την εκλογή αξιωματούχων για αρκετά χρόνια, έως ότου η Σύγκλητος συνθηκολόγησε, και ψηφίστηκε η *lex Licinia Sextia*, νομοθεσία που οδήγησε στην εκλογή του πρώτου υπάτου των πληβείων το 367.  Άλλες αναφορές αυτού του γεγονότος είναι ασυνεπείς, και η τρέχουσα επιστημονική άποψη είναι ότι η διάρκεια της περιόδου χωρίς αξιωματούχους μπορεί να ήταν υπερβολική, ή ακόμη και να επινοήθηκε, για να καλύψει ένα κενό στο αρχείο. Ωστόσο η ρωμαϊκή παράδοση υποστηρίζει ομόφωνα ότι ο Λικίνιος και ο Σέξτιος μπόρεσαν να επιτρέψουν την υπατεία στους πληβείους. 

### Η υπατεία στους αυτοκρατορικούς χρόνους
Στους Αυτοκρατορικούς χρόνους η υπατεία έγινε το ανώτερο διοικητικό αξίωμα υπό τους Αυτοκράτορες, οι οποίοι συχνά αναλάμβαναν οι ίδιοι τον τίτλο του υπάτου και διόριζαν τους άλλους υπάτους κατά βούληση. Η υπατεία απονεμόταν συχνά ως πολιτική εύνοια, ή ως ανταμοιβή για πιστή υπηρεσία. Επειδή μπορούσαν να υπάρχουν μόνο δύο ύπατοι ταυτόχρονα, οι αυτοκράτορες διόριζαν συχνά διάφορα σύνολα *αντικαταστατ*ώ*ν* (suffectus) κατά τη διάρκεια ενός έτους. H κατοχή της υπατείας για έναν ολόκληρο χρόνο έγινε ιδιαίτερη τιμή. Καθώς το αξίωμα έχασε μεγάλο μέρος της εκτελεστικής του εξουσίας, και αυξήθηκε ο αριθμός των υπάτων που διορίστηκαν για σύντομες και συχνά ακανόνιστες περιόδους, οι σωζόμενοι κατάλογοι από την εποχή της Αυτοκρατορίας είναι συχνά ελλιπείς, και έχουν ανακατασκευαστεί από πολλές πηγές, όχι πάντα με μεγάλη βεβαιότητα. Σε πολλές περιπτώσεις αναφέρεται ότι ένα συγκεκριμένο άτομο ήταν ύπατος, αλλά το ακριβές έτος δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια.

Ως θεσμός, η υπατεία επέζησε της παραίτησης του τελευταίου αυτοκράτορα της Δύσης, και για ένα διάστημα συνέχισαν να διορίζονται ύπατοι, ο ένας εκπροσωπούσε την Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και ο άλλος τη Δυτική, ακόμη και όταν η Δυτική διαλύθηκε ως πολιτική οντότητα. Οι τελευταίοι διορισμένοι ύπατοι αντιπροσώπευαν μόνο την Ανατολική Αυτοκρατορία, ώσπου τελικά ο τίτλος έγινε δικαιοδοσία μόνο του Αυτοκράτορα, ο οποίος θα μπορούσε ή όχι να τον αναλάβει κατά την ανάληψη των καθηκόντων του.

### Χρονολόγηση
Για την πρώιμη Δημοκρατία, αυτό το άρθρο τηρεί τη χρονολόγηση του Βάρρωνα, που καθιέρωσε ο ιστορικός Mάρκος Τερέντιος Βάρρων, ο οποίος υπολόγισε ότι η Ρώμη ιδρύθηκε το 753 π.Χ. (η ίδρυση της πόλης εορταζόταν παραδοσιακά στα Παλίλια, μία εορτή που γινόταν στις 21 Απριλίου). Αυτό γίνεται το έτος 1 *από κτίσεως Ρώμης* ή ΑΚΡ (*[[ab urbe condita]]* ή AUC). Η Δημοκρατία ιδρύθηκε το 245 ΑΚΡ, δηλ. το 509 π.Χ. Αν και άλλοι αρχαίοι ιστορικοί έδωσαν διαφορετικό έτος (και η σύγχρονη επιστήμη γνωρίζει ότι ο Βάρρων είχε λαθέψει στους υπολογισμούς του τουλάχιστον για μερικά χρόνια)  η χρονολογία του Βάρρωνα ήταν η πιο ευρέως αποδεκτή στην αρχαιότητα, σε επίσημη χρήση για διάφορους σκοπούς τουλάχιστον από τη βασιλεία του Κλαύδιου.  Η χρήση της από τον Κενσορίνο την έφερε στην προσοχή του Γιόζεφ Σκάλιγκερ (16ος αι.), ο οποίος βοήθησε στη διάδοσή της στη σύγχρονη εποχή.

Για τους αυτοκρατορικούς χρόνους, οι ημερομηνίες των *τακτικών υπάτων* (consules ordinarii) είναι πολύ πιο σίγουρες από αυτές των *αντικαταστατών* (sufffecti), οι οποίοι δεν καταγράφηκαν με την ίδια προσοχή, όπως οι επώνυμοι αξιωματούχοι. Η ταυτοποίηση και η χρονολόγησή τους είναι πολύ πιο αμφιλεγόμενη, και παρά τις προσπάθειες γενεών μελετητών, παραμένουν κενά στην κάλυψη. Οι γνωστοί αντικαταστάτες *suffecti* ύπατοι παρουσιάζονται με τις γνωστές (ή ανακατασκευασμένες) ημερομηνίες θητείας τους, οι οποίες κανονικά κυμαίνονταν από δύο έως έξι μήνες, αν και ένας ύπατος, ο Ρόσιος Ρέγουλος, είναι γνωστό ότι κράτησε τους πελέκεις (fasces) για μία ημέρα, την 31η Οκτωβρίου 69 μ.Χ.  Σε περίπτωση που κανένας ύπατος δεν είναι γνωστός ή συνάγεται για ένα μέρος του έτους, τα ονόματά τους παραλείπονται για ευκολία. Εάν ένας ύπατος μπορεί να κατονομαστεί, αλλά ο συνάδελφός του είναι άγνωστος, ο ανώνυμος συνάδελφος αναφέρεται ως *άγνωστος* (ignotus).

### ''Ύπατος πρώτος'' και ''ύπατος δεύτερος''
Ο ύπατος που κατονομαζόταν πρώτος στους καταλόγους, αναγνωρίζεται ως , ενώ ο άλλος ονομαζόταν . Η εξουσία των δύο υπάτων ήταν ισότιμη, και τα καθήκοντά τους μοιράζονταν εναλλάξ. Υπάρχουν ενδείξεις, ότι κατά τη διάρκεια της ύστερης Δημοκρατία, ο ύπατος που είχε εκλεγεί με τις περισσότερες ψήφους, γινόταν *ύπατος πρώτος*, και ο ύπατος που εξελέγη πρώτος, μπορεί επίσης να ήταν αυτός μέσα στο έτος, που κρατούσε τις δέσμες πελέκεων (fasces) (δηλ. είχε προτεραιότητα), αλλά τα στοιχεία δεν είναι πειστικά.   Η σειρά των υπάτων στην πρώιμη Δημοκρατία διαφέρει στις σωζόμενες πηγές σε λιγότερο από τις μισές περιπτώσεις.  Η Λίλι Ρος Τέιλορ υποστηρίζει, ότι ο Αυτοκράτορας Αύγουστος παραποίησε μερικά από τα αρχεία, για να δώσει εξέχουσα θέση σε πολλές οικογένειες, και ότι η σειρά των υπάτων του ιστορικού Λίβιου είναι η πιο αξιόπιστη.    Ο Ντράμοντ διαφωνεί: υποστηρίζει ότι ο Λίβιος άλλαξε τη σωστή σειρά κατά καιρούς για λογοτεχνικούς σκοπούς, και ότι οι ασυμφωνίες στις πηγές είναι πιθανότατα απλώς αποτέλεσμα αμέλειας.  Αν και υπάρχει πιθανώς μία «σωστή» σειρά για όλους τους υπάτους της Δημοκρατίας, ή τουλάχιστον μία υποκείμενη παράδοση που την αναφέρει, καμία σωζόμενη πηγή δεν φαίνεται να είναι πιο αξιόπιστη από μία άλλη σε σημαντικό βαθμό.  

Όταν ο Αυτοκράτορας ανέλαβε την υπατεία, ήταν βέβαια *ύπατος πρώτος*. Αυτή η διάκριση συνεχίστηκε μέχρι τον 4ο αι. μ.Χ., όταν η Αυτοκρατορία χωρίστηκε σε Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και Δυτική: ο ύπατος που διορίζονταν από την Αυλή στη Δυτική, που μερικές φορές βρισκόταν στη Ρώμη, προσδιοριζόταν συνήθως ως «ύπατος της Δύσης», ενώ αυτός που διορίζονταν από την Αυλή στην Ανατολική Αυτοκρατορία, συνήθως στην Κωνσταντινούπολη, ως «ύπατος της Ανατολής». Οι ονομασίες αυτές χρησιμοποιήθηκαν μέχρι το τέλος της υπατείας τον 6ο αι. 

### Άλλοι κατάλογοι υπάτων
Για τον κατάλογο υπάτων, των οποίων το έτος θητείας είναι αβέβαιο ή εντελώς άγνωστο (συνήθως *αντικαταστατών* [sufffecti], αν και ορισμένοι από τους *τακτικούς* [ordinarii] στην αποσχισθείσα Γαλατική αυτοκρατορία στερούνται επίσης ημερομηνιών ), δείτε τον Κατάλογο των αχρονολόγητων Ρωμαίων υπάτων. Για τα άτομα που εξελέγησαν ύπατοι, αλλά δεν ανέλαβαν ποτέ το αξίωμα λόγω θανάτου, ονείδους ή οποιουδήποτε άλλου λόγου, ανατρέξτε στον Κατάλογο των Ρωμαίων υπάτων διορισμένων.

## Συμβάσεις

### Λατινικοί όροι

* , *imp*. = κυριολεκτικά "αυτός που έχει δική του εξουσία", αρχικά ένας τιμητικός τίτλος που απονέμετο σε έναν στρατηγό από τους στρατιώτες του, ο όρος αργότερα έγινε μέρος της προσφώνησης των Αυτοκρατόρων και η λέξη "Αυτοκράτορας" προέρχεται από αυτόν.
* , *suff*. = αντικαταστάτης: ένας αναπληρωτής που εκλέγεται ή διορίζεται στη θέση ενός αξιωματούχου που απεβίωσε ή παραιτήθηκε. Οι πληροφορίες δεν είναι διαθέσιμες για όλες τις υπατείες, και ορισμένοι ενδέχεται να μην αναφέρονται.
*  = άγνωστος. Οι ύπατοι που μπορούσαν να διοριστούν για κάποιο έτος, τουλάχιστον προσωρινά, περιλαμβάνονται σε αυτόν τον πίνακα. Εάν κανένας ύπατος για κάποιο έτος δεν είναι γνωστός, το έτος παραλείπεται εντελώς. Εάν ο ένας είναι γνωστός και ο άλλος όχι, ο άγνωστος συνάδελφος αναφέρεται ως ignotus..
*  = άνευ συναδέλφου. Σε λίγες περιπτώσεις πριν από τη διάλυση της Δυτικής Αυτοκρατορίας, διορίζονταν μόνο ένας ύπατος.
*  = μετά από την (προηγούμενη) υπατεία. Χρησιμοποιείται για κενά, όταν δεν ορίστηκαν ύπατοι για μία περίοδο μετά το τέλος προηγούμενης υπατικής θητείας ή τουλάχιστον δεν είναι γνωστό ότι έχει οριστεί κάποιος.
*  = μεταξύ άλλων.

### Ονόματα (praenomina) και οι συντομογραφίες τους

### Χρωματισμοί

* υπατικοί τριβούνοι
* δέκα άνδρες
* Δικτάτορες
* Αυτοκράτορας που υπηρετεί ως ύπατος
* διάδοχος του Αυτοκράτορα, που υπηρετεί ως ύπατος

## Έκτος αι. π.Χ. (509–501)
Εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά, τα ονόματα και οι ημερομηνίες των υπάτων μεταξύ 509 και 31 π.Χ. έχουν ληφθεί από το έργο *Αξιωματούχοι της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας του* Tόμας Μπρώτον.  

## Πέμπτος αι. π.Χ. (500–401)

## Τέταρτος αι. π.Χ. (400–301)

## Τρίτος αι. π.Χ. (300–201)

## Δεύτερος αι. π.Χ. (200–101)

## Πρώτος αι. π.Χ. (100–1)

## Πρώτος αι. (1–100)

## Δεύτερος αι. (101–200)

## Τρίτος αι. (201–300)
Εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά, τα ονόματα και οι ημερομηνίες των υπάτων μετά το 284 προέρχονται από το έργο Ύπατοι της Ύστερης Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας του Ρότζερ Σ. Μπέιγκναλ. Δείτε επίσης τον κατάλογο των υπάτων στο έργο *Πρόσωπα της Ύστερης Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας*.

## Τέταρτος αι. (301–395)

## Μέχρι την πτώση της Δυτικής Αυτοκρατορίας (396–480)
Το 395 η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία χωρίστηκε οριστικά σε Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και Δυτική. Οι χωριστές Αυλές διόριζαν συχνά έναν ύπατο το καθένα, κάτι που μερικές φορές οδηγούσε στο να μην αναγνωρίζεται ο ένας ύπατος από τον άλλο. Η σειρά των ονομάτων διέφερε επίσης κατά καιρούς ανάλογα με τις πηγές, με τον ύπατο της Δύσης να εμφανίζεται ως *ύπατος δεύτερος* στις ανατολικές πηγές, ενώ αναφέρεται ως *ύπατος πρώτος* στις δυτικές πηγές, και αντίστροφα. Ύπατοι της Δύσης συνέχισαν να διορίζονται μετά την πτώση της Δύσης το 476.

## Μετά την πτώση της Δύσης (481–541)

## Ρωμαίοι ύπατοι μόνο στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία στην Κωνσταντινούπολη (541–887)
Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Ιουστινιανού Α' (527–565), η θέση του υπάτου άλλαξε με δύο σημαντικούς τρόπους. Από το 535 δεν υπήρχε πλέον Ρωμαίος ύπατος που επιλέγεται στη Δύση. Το 541 καταργήθηκε το ξεχωριστό αξίωμα του Ρωμαίου υπάτου. Όταν χρησιμοποιήθηκε στη συνέχεια, το αξίωμα χρησιμοποιήθηκε ως μέρος του αυτοκρατορικού τίτλου. Το αξίωμα τελικά καταργήθηκε ως μέρος των μεταρρυθμίσεων των Βασιλικών νομοθετημάτων του Λέοντος ΣΤ' του Σοφού το 887. Η ύστερη αρχαία πρακτική της απονομής επίτιμων υπατειών εξελίχθηκε τελικά στη βυζαντινή αυλική διάκριση του *υπάτου* (η ελληνική μετάφραση του λατινικού *consul*), η οποία επιβίωσε μέχρι τον 12ο αι.

* 566: Ιουστίνος Β΄ 
* 568: Ιουστίνος Β΄ 2η φορά
* 579: Τιβέριος Β΄
* 584: Μαυρίκιος 
* 602: Μαυρίκιος 2η φορά 
* 603: Φωκάς
* 608: Ηράκλειος πατήρ & Ηράκλειος 
* 611: Ηράκλειος 2η φορά
* 632: Κωνσταντίνος Γ΄ 
* 639: Ηρακλεωνάς
* 642: Κώνστας Β΄
* 668: Κωνσταντίνος Δ΄
* 686: Ιουστινιανός Β΄ 
* 699: Τιβέριος Γ΄
* 711: Φιλιππικός Βαρδάνης 
* 714: Αναστάσιος Β΄
* 716: Θεοδόσιος Γ΄
* 718: Λέων Γ΄
* 742: Κωνσταντίνος Ε΄
* 742: Αρτάβασδος
* 776: Λέων Δ΄
* 780: Κωνσταντίνος ΣΤ΄ 
* 803: Νικηφόρος Α΄
* 812: Μιχαήλ Α΄
* 814: Λέων Ε΄
* 821: Μιχαήλ Β΄
* 830: Θεόφιλος
* 843: Μιχαήλ Γ΄
* 867: Βασίλειος Α΄
* 887: Λέων ΣΤ΄

## Υποσημειώσεις

## Κύρια βιβλιογραφία
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
**Appendix: Fasti Consulares (260-400), Vol. 1, pp.&nbsp;1041–1045.
**Appendix: Fasti Consulares (395-527), Vol. 2, pp.&nbsp;1242–1245.
**Appendix: Fasti Consulares (527-541), Vol. 3, p.&nbsp;1457.

## Δευτερεύουσα βιβλιογραφία
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Πρωτογενείς πηγές

* Κατάλογος των Ρωμαίων προξένων (483 π.Χ. έως 13 μ.Χ.) των *Fasti Capitolini*
* Κατάλογος των Ρωμαίων προξένων (509 π.Χ. έως το 354 μ.Χ.) στο *[[Χρονογραφία του 354|Χρονογράφημα του 354]]*
* Κατάλογος των Ρωμαίων προξένων (509 π.Χ. έως το 468 μ.Χ.) στο *Fasti* του Υδάτιου
*  στο *Χρονικό* του Κασσιόδωρου, μετά τον Βικτώριο και τον Πρόσπερο .
* Κατάλογος των Ρωμαίων προξένων (μ.Χ. 222 έως 630 μ.Χ.) στο *Fasti Heracliani* του Στεφάνου της Αλεξάνδρειας.

Κατηγορία:Ρωμαίοι ύπατοι