Χένρι Τζένκινς

Ο **Χένρι Τζένκινς** (Henry Jenkins ΙΙΙ, γενν. 4 Ιουνίου 1958) είναι Αμερικανός μελετητής των μέσων ενημέρωσης και καθηγητής Επικοινωνίας, Δημοσιογραφίας και Κινηματογραφικών Τεχνών, καθηγητής στις σχολές Κινηματογράφου και Επικοινωνίας-Δημοσιογραφίας στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνια.

Ο Jenkins έχει συμμετάσχει στη συγγραφή πάνω από δώδεκα βιβλίων που αφορούν θέματα, όπως η διαμεσικότητα, η κουλτούρα των φανς, η συμμετοχικότητα και η σύγκλιση των μέσων επικοινωνίας, μεταξύ αυτών και το βιβλίο *Η Σύγκλιση των Μέσων* (2006).

Πέρα από τη χώρα καταγωγής του, τις Ηνωμένες Πολιτείες, και τον ευρύτερο αγγλόφωνο κόσμο, η επιρροή του έργου του Τζένκινς πάνω σε ακαδημαϊκούς και επαγγελματίες των μέσων επικοινωνίας (π.χ. στην Ευρώπη, τη Βραζιλία  και την Ινδία) είναι σημαντική, και ειδικά των έργων του πάνω στην αφήγηση και τη συμμετοχική κουλτούρα.

## Εκπαίδευση και προσωπική ζωή
Ο Jenkins αποφοίτησε από το Georgia State University με πτυχίο στις Πολιτικές Επιστήμες και τη Δημοσιογραφία. Στη συνέχεια απέκτησε το μεταπτυχιακό του στις Σπουδές Επικοινωνίας από το Πανεπιστήμιο της Αϊόβα και το διδακτορικό του στις Τέχνες Επικοινωνίας από το Πανεπιστήμιο του Wisconsin–Madison. Η διδακτορική διατριβή του Jenkins, *"What Made Pistachio Nuts?": Anarchistic comedy and the vaudeville aesthetic* επιτηρήθηκε από τους David Bordwell και John Fiske. Αυτός και η σύζυγός του, η Σίνθια Τζένκινς, ήταν οικοδεσπότες του κοιτώνα Senior House στο MIT πριν φύγουν από το MIT για το Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας τον Μάιο του 2009. Έχουν έναν γιο, τον Henry Jenkins IV.

## Ερευνητικά πεδία
Το ακαδημαϊκό έργο του Τζένκινς έχει καλύψει ποικίλους ερευνητικούς τομείς, οι οποίοι μπορούν να κατηγοριοποιηθούν ως εξής:

### Συγκριτικά μέσα
Η υποτροφία του Jenkins στις σπουδές μέσων έχει επικεντρωθεί σε πολλές συγκεκριμένες μορφές μέσων –θέατρο βοντβίλ, δημοφιλής κινηματογράφος, τηλεόραση, κόμικ και βιντεοπαιχνίδια– καθώς και σε ένα αισθητικό και στρατηγικό παράδειγμα, αυτό της διαμεσικότητας (transmedia), το οποίο είναι ένα πλαίσιο για το σχεδιασμό και την επικοινωνία ιστοριών σε πολλές διαφορετικές μορφές μέσων.

Γενικά, το ενδιαφέρον του Τζένκινς για τα μέσα ενημέρωσης έχει επικεντρωθεί στις μορφές της λαϊκής κουλτούρας. Το 1999 ο Τζένκινς ίδρυσε το μεταπτυχιακό πρόγραμμα Comparative Media Studies στο MIT ως ένα διεπιστημονικό και εφαρμοσμένο μάθημα ανθρωπιστικών επιστημών που είχε ως στόχο «να ενσωματώσει τη μελέτη των σύγχρονων μέσων (κινηματογράφος, τηλεόραση, ψηφιακά συστήματα) με μια ευρεία ιστορική κατανόηση παλαιότερων μορφών ανθρώπινης έκφρασης. ... και στοχεύει επίσης σε μια συγκριτική σύνθεση που ανταποκρίνεται στη χαρακτηριστική αναδυόμενη κουλτούρα των μέσων ενημέρωσης του 21ου αιώνα."  Το ίδιο ήθος μπορεί να βρεθεί στην έρευνα του Jenkins για τις διάφορες μορφές μέσων.

#### Βοντβίλ και λαϊκός κινηματογράφος
Το ενδιαφέρον του Τζένκινς για το θέατρο βοντβίλ και τον λαϊκό κινηματογράφο ήταν το πρώτο επίκεντρο της ερευνητικής του καριέρας. Η διδακτορική διατριβή του στο Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν διερεύνησε πώς οι κωμικές παραστάσεις των αμερικάνικων βοντβίλ επηρέασαν την κωμωδία σε ταινίες ήχου της δεκαετίας του 1930, όπως αυτές των Αδελφών Μαρξ, του WC Fields και του Έντι Κάντορ. Η διατριβή αυτή αποτέλεσε τη βάση του βιβλίου που εξέδωσε το 1992, *What Made Pistachio Nuts?: Early Sound Comedy and the Vaudeville Aesthetic*.

Ένα βασικό επιχείρημα της έρευνας του Τζένκινς αφορούσε στο γεγονός ότι το βοντβίλ έδινε μεγάλη έμφαση στη βιρτουόζικη ερμηνεία και στη συναισθηματική επίδραση που έρχεται σε έντονη αντίθεση με την εστίαση του κλασικού κινηματογράφου του Χόλιγουντ στα κίνητρα των χαρακτήρων και στην αφήγηση. Η προσέγγιση του Τζένκινς εμπνεύστηκε εν μέρει από πολιτιστικούς σχολιαστές που πίστευαν ότι ο πρώιμος κινηματογράφος αντιμετωπίστηκε άδικα από σκεπτικιστές σχολιαστές της εποχής του, επειδή ήταν ένα νέο ανερχόμενο μέσο λαϊκής κουλτούρας. Επηρεάστηκε επίσης από μελετητές της αισθητικής του κινηματογράφου όπως ο David Bordwell. Αυτή η προσέγγιση αργότερα θα βοηθήσει στη διαμόρφωση της επιστημονικής εκτίμησης του Τζένκινς για τα βιντεοπαιχνίδια ως ενός ανερχόμενου μέσου της δημοφιλούς κουλτούρας, προσελκύοντας πολλή κριτική.

#### Σπουδές κόμικς
Ο Τζένκινς, από καιρό λάτρης των κόμικς, είναι επίσης μελετητής του μέσου,το οποίο συνεχίζει να είναι ένα από τα βασικά θέματα του ακαδημαϊκού του ενδιαφέροντος. Το ενδιαφέρον του Τζένκινς για τα κόμικς κυμαίνεται από κόμικς υπερήρωων ως τα εναλλακτικά κόμικς. Οι ακαδημαϊκές του δημοσιεύσεις περιλαμβάνουν εργασίες για κόμικς των Brian Michael Bendis, David W. Mack, Art Spiegelman, Basil Wolverton, Dean Motter, μεταξύ άλλων.

Τον Δεκέμβριο του 2015, αναφέρθηκε από τη *Microsoft Research New England's Social Media Collective* (όπου ο Jenkins ήταν επισκέπτης μελετητής εκείνη την εποχή) ότι ο Jenkins εργαζόταν πάνω σε ένα νέο βιβλίο όπου επικεντρωνόταν στα κόμικς.

#### Μελέτες βιντεοπαιχνιδιών
Η έρευνα του Τζένκινς στα βιντεοπαιχνίδια επηρεάστηκε από το προηγούμενο ενδιαφέρον του για τις συζητήσεις γύρω από τις αναδυόμενες μορφές μέσων μαζικής ενημέρωσης λαϊκής κουλτούρας καθώς και από το παράλληλο ενδιαφέρον του για την παιδική κουλτούρα. Αναφερόμενος στο *Seven Lively Arts* του Gilbert Seldes (1924) που υποστήριζε τα αισθητικά πλεονεκτήματα της δημοφιλούς τέχνης σε αντιδιαστολή με τους κριτικούς υποστηρικτές της υψηλής τέχνης που απέρριπταν τη δημοφιλή τέχνη, ο Τζένκινς ονόμασε τα βιντεοπαιχνίδια «η νέα ζωηρή τέχνη» () και υποστήριξε ότι ήταν ένα κρίσιμο μέσο για την αυξανόμενη άνοδο της ψηφιακής διαδραστικής κουλτούρας.

Ο Τζένκινς φέρνει μια ουμανιστική διεπιστημονική προοπτική, βασιζόμενη, για παράδειγμα, στις πολιτιστικές και λογοτεχνικές σπουδές. Παραδείγματα θεμάτων βιντεοπαιχνιδιών για τα οποία έχει γράψει εκτενώς περιλαμβάνουν την σχέση του φύλου με τους χώρους των βιντεοπαιχνιδιών και τις εμπειρίες παιχνιδιού, τα αποτελέσματα της διαδραστικότητας στη μάθηση και την ανάπτυξη εκπαιδευτικών βιντεοπαιχνιδιών (αυτό το έργο οδήγησε στη δημιουργία της πρωτοβουλίας *Microsoft Games-To-Teach* στο MIT Comparative Media Studies το 2001, που το 2003 σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν μετατράπηκε στην πρωτοβουλία Education Arcade ) και το σχεδιασμό βιντεοπαιχνιδιών ως κλάδο της αφηγηματολογίας.

##### Συζήτηση για τη βία στα βιντεοπαιχνίδια
Ο ρόλος του Jenkins στη συζήτηση για τη βία στα βιντεοπαιχνίδια έχει προσελκύσει την προσοχή του κοινού. Υπήρξε υπέρμαχος μιας προσέγγισης πολιτισμικών σπουδών για την κατανόηση των απεικονίσεων βίας στα μέσα ενημέρωσης, υποστηρίζοντας ότι «Δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα όπως η βία στα μέσα ενημέρωσης - τουλάχιστον όχι με τον τρόπο που έχουμε συνηθίσει να μιλάμε γι 'αυτό - ως κάτι που μπορεί εύκολα να αναγνωριστεί, να καταμετρηθεί και να μελετηθεί στο εργαστήριο. Η βία στα μέσα ενημέρωσης δεν είναι κάτι που υπάρχει έξω από ένα συγκεκριμένο πολιτιστικό και κοινωνικό πλαίσιο». Ο Τζένκινς έχει κάνει έκκληση για μια πολιτισμικά εστιασμένη παιδαγωγική απάντηση σε τέτοιου είδους ζητήματα.

Οι απόψεις του Τζένκινς που απορρίπτουν θεωρίες (όπως το επιχείρημα του Jack Thompson) ότι τα βιντεοπαιχνίδια που απεικονίζουν τη βία προκαλούν βίαιη συμπεριφορά στον πραγματικό κόσμο έχουν επίσης περιγραφεί σε mainstream εκδόσεις για τα βιντεοπαιχνίδια, όπως τα περιοδικά *Next Generation*, *Electronic Gaming Monthly* και *Game Informer*.

#### Transmedia
Μία από τις πιο γνωστές έννοιες που καθιέρωσε ο Τζένκινς ήταν διαμεσική αφήγηση, όρος που επινόησε το 2003 και ο οποίος απέκτησε επιρροή όχι μόνο στον ακαδημαϊκό χώρο, αλλά και στις τέχνες των μέσων, στους κύκλους διαφήμισης/μάρκετινγκ, αλλά και παραπέρα.

Ο Τζένκινς έχει ορίσει την διαμεσική αφήγηση ως εξής:Η διαμεσική αφήγηση αντιπροσωπεύει μια διαδικασία κατά την οποία αναπόσπαστα στοιχεία μιας μυθοπλασίας διασκορπίζονται συστηματικά σε πολλαπλά κανάλια παράδοσης με σκοπό τη δημιουργία μιας ενοποιημένης και συντονισμένης εμπειρίας ψυχαγωγίας. Ιδανικά, κάθε μέσο έχει τη δική του μοναδική συμβολή στο ξετύλιγμα της ιστορίας.Η διαμεσική αφήγηση, γράφει ο Jenkins, είναι «η τέχνη της δημιουργίας ενς πλαστού κόσμου», «η διαδικασία σχεδιασμού ενός φανταστικού σύμπαντος που έχει τη δύναμη να συντηρήσει την ανάπτυξη ενός franchise, ένα σύμπαν που είναι αρκετά λεπτομερές για να επιτρέψει την ανάδυση πολλών διαφορετικών ιστοριών, αλλά αρκετά συνεκτικό ώστε κάθε ιστορία να μοιάζει να συνδέεται με τις άλλες" και σημαντικό είναι αυτές οι διαφορετικές ιστορίες ή αυτά τα θραύσματα μιας ενιαίας ιστορίας να μπορούν να διαδοθούν μέσα από πολλές διαφορετικές μιντιακές πλατφόρμες, ενθαρρύνοντας τους καταναλωτές της εμπειρίας της ιστορίας να εξερευνήσουν ένα ευρύτερο οικοσύστημα μέσων προκειμένου να συγκροτήσουν μια πληρέστερη και βαθύτερη κατανόηση της αφήγησης.

Βασιζόμενος στις μελέτες του για τους θαυμαστές των μέσων ενημέρωσης και τη συμμετοχική κουλτούρα, ο Jenkins τόνισε ότι οι στρατηγικές διαμεσικής αφήγησης είναι κατάλληλες για την αξιοποίηση της συλλογικής νοημοσύνης των χρηστών των μέσων. Ο Τζένκινς τόνισε επίσης ότι η διαμεσικότητα δεν είναι ένα νέο φαινόμενο –παραδείγματα που ανάγονται στην αρχαιότητα μπορούν να βρεθούν, για παράδειγμα, στη θρησκεία– αλλά οι δυνατότητες των νέων ψηφιακών και διαδικτυακών τεχνολογιών για τη συμμετοχική και συλλογική δέσμευση του κοινού μέσα από πολλές διαφορετικές μιντιακές πλατφόρμες έχουν κάνει την προσέγγιση πιο ισχυρή και επίκαιρη.

Ο Τζένκινς τονίζει επίσης ότι η διαμεσική αφήγηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την πρόκληση δημοσιότητας για ένα franchise. Στο εμβληματικό βιβλίο Convergence Culture υποστηρίζει ότι οι ταινίες, τα κόμικς και τα βιντεοπαιχνίδια της φρανσίζας The Matrix είναι παράδειγμα αυτού του φαινομένου.

Οι αρχές της διαμεσικής αφήγησης έχουν επίσης εφαρμοστεί σε άλλους τομείς, συμπεριλαμβανομένης της διαμεσικής εκπαίδευσης και του διαμεσικού branding. Τέτοιες πρωτοβουλίες έχουν, για παράδειγμα, υλοποιηθεί υπό την ηγεσία του Τζένκινς στο USC Annenberg Innovation Lab.

### Συμμετοχική κουλτούρα
Η συμμετοχική κουλτούρα ήταν ένα περιεκτικό μέλημα μεγάλου μέρους του επιστημονικού έργου του Jenkins, το οποίο επικεντρώθηκε στην ανάπτυξη αρχών της θεωρίας και της πρακτικής των μέσων, οι οποίες παρουσιάζουν τους χρήστες των μέσων ως ενεργούς και δημιουργικούς συμμετέχοντες και όχι απλώς ως απλοϊκούς και παθητικούς αποδέκτες και καταναλωτές περιεχομένου. Αυτή η συμμετοχική δέσμευση θεωρείται ολοένα και πιο σημαντική, δεδομένων των ενισχυμένων δυνατοτήτων διαδραστικής και δικτυωμένης επικοινωνίας που προσφέρουν οι ψηφιακές τεχνολογίες και οι τεχνολογίες του Διαδικτύου.

Ο Jenkins έχει περιγράψει τα δημιουργικά κοινωνικά φαινόμενα που προκύπτουν στα πλαίσια της συμμετοχικής κουλτούρας και θεωρείται ένας από τους κυριότερους ακαδημαϊκούς που ειδικεύονται σε αυτό το θέμα. Ο Jenkins έχει επισημάνει ως σημαντική επιρροή στα έργα του το έργο του μελετητή των μέσων ενημέρωσης John Fiske, ιδιαίτερα στον συγκεκριμένο τομέα της συμμετοχικής κουλτούρας.

Ο Τζένκινς έχει ορίσει τη συμμετοχική κουλτούρα ως μία κουλτούρα...1. Με σχετικά χαμηλή δυσκολία στην καλλιτεχνική έκφραση και τη συμμετοχή του κοινού

 2. Με ισχυρή στήριξη της δημιουργίας και κοινοποίησης δημιουργιών με άλλους χρήστες

 3. Με κάποιο είδος άτυπης καθοδήγησης, όπου ό,τι είναι γνωστό από τους πιο έμπειρους μεταβιβάζεται στους αρχάριους

 4. Όπου τα μέλη πιστεύουν ότι οι συνεισφορές τους έχουν σημασία

 5. Όπου τα μέλη αισθάνονται κάποιο βαθμό κοινωνικής σύνδεσης μεταξύ τους (τουλάχιστον τους ενδιαφέρει τι σκέφτονται οι άλλοι άνθρωποι για αυτό που έχουν δημιουργήσει). Δεν πρέπει κάθε μέλος να συνεισφέρει, αλλά όλοι πρέπει να πιστεύουν ότι είναι ελεύθεροι να συνεισφέρουν όταν είναι έτοιμοι και ότι ό,τι συνεισφέρει θα εκτιμηθεί δεόντως.Ο Τζένκινς έχει επίσης επισημάνει αυτές τις βασικές μορφές συμμετοχικής κουλτούρας:*Συνεργασίες* — επίσημες και ανεπίσημες συμμετοχές σε διαδικτυακές κοινότητες επικεντρωμένες σε διάφορες μορφές μέσων (όπως το Facebook, τα φόρα, το metagaming, τις φυλές παιχνιδιών ή το MySpace).

 *Εκφράσεις* — παραγωγή νέων δημιουργικών μορφών (όπως ψηφιακό sampling, skinning και modding, δημιουργία βίντεο από θαυμαστές, συγγραφή fan-fiction, zines, mash-ups).

 *Συνεργατική επίλυση προβλημάτων* — συνεργασία σε ομάδες, επίσημες και ανεπίσημες, για την ολοκλήρωση εργασιών και την ανάπτυξη νέων γνώσεων (όπως μέσω της Wikipedia, gaming εναλλακτικής πραγματικότητας, spoiling).

 *Κυκλοφορίες* — Διαμόρφωση της ροής των μέσων (όπως podcasting, blogging).Επιπρόσθετα, ο Τζένκινς και οι συνεργάτες του έχουν εντοπίσει μια σειρά από δεξιότητες γραμματισμού στα μέσα που απαιτούνται από τα μέλη για να είναι αποτελεσματικά σε αυτές τις μορφές συμμετοχικής κουλτούρας (δείτε την ενότητα New Media Literacies παρακάτω).

#### Μελέτες θαυμαστών
Το έργο του Τζένκινς για την κουλτούρα των θαυμαστών (fans) προέρχεται από τα επιστημονικά του ενδιαφέροντα για τη δημοφιλή κουλτούρα και τα μέσα ενημέρωσης καθώς και από τον προβληματισμό σχετικά με τις δικές του εμπειρίες ως θαυμαστής των μέσων ενημέρωσης. Αυτό διαμόρφωσε επίσης το ενδιαφέρον και την κατανόησή του για τη συμμετοχική κουλτούρα.

Ο Τζένκινς έχει περιγράψει τον εαυτό του ως "aca-fan", ένας όρος που κέρδισε για πρώτη φορά έδαφος στις αρχές της δεκαετίας του 1990 και τον οποίο πιστεύεται ότι ο ίδιος βοήθησε να διαδοθεί ευρύτερα (μαζί με την έννοια του "fan-academic" που είχε προτείνει το 2002 ο Matt Hills στο έργο του *Fan Cultures*). Ο όρος αυτός χρησιμοποιείται για να περιγράψει έναν ακαδημαϊκό που συνειδητά ταυτίζεται και γράφει ως θαυμαστής. Το βιβλίο του Jenkins *Textual Poachers: Television Fans and Participatory Culture*, του 1992, θεωρείται ως ένα θεμελιώδες έργο για την κουλτούρα των θαυμαστών που συνέβαλε στην καθιέρωση της νομιμότητάς του ως σοβαρού θέματος για ακαδημαϊκή έρευνα, όχι μόνο στις τηλεοπτικές σπουδές αλλά και σε άλλα επιστημονικά πεδία. Η έρευνα του Jenkins στο *Textual Poachers* έδειξε πώς οι θαυμαστές κατασκευάζουν τη δική τους κουλτούρα οικειοποιώντας και αναμειγνύοντας περιεχόμενο από τη μαζική κουλτούρα. Μέσω αυτής της «λαθροθηρίας» (poaching), οι θαυμαστές δύνανται να πραγματοποιήσουν δημιουργικές πολιτιστικές δραστηριότητες όπως η επανεξέταση της προσωπικής ταυτότητας (και συγκεκριμένα θεμάτων όπως το κοινωνικό φύλο και η σεξουαλικότητα). Αυτό το επιτυγχάνουν γράφοντας ιστορίες που μετατοπίζουν την εστίαση στους δευτερεύοντες χαρακτήρες ενός «αφηγηματικού κόσμου», παράγοντας περιεχόμενο που επεκτείνει τα χρονοδιαγράμματα ενός «αφηγηματικού κόσμου» ή συμπληρώνοντας σκηνές που λείπουν από τις επίσημες αφηγήσεις του «αφηγηματικού κόσμου» προκειμένου να ικανοποιήσουν καλύτερα την κοινότητα των θαυμαστών.

#### Ο γραμματισμός στα νέα μέσα
Βασιζόμενος στο έργο του για τη συμμετοχική κουλτούρα, ο Jenkins βοήθησε να ηγηθεί του εγχειρήματος New Media Literacies (NML), μέρος μιας 5ετούς ερευνητικής πρωτοβουλίας 50 εκατομμυρίων δολαρίων για την ψηφιακή μάθηση που χρηματοδοτήθηκε από το Ίδρυμα MacArthur που το ανακοίνωσε το 2006. Ο στόχος του NML ήταν να αναπτύξει εκπαιδευτικό υλικό σχεδιασμένο για να βοηθήσει στην προετοιμασία των νέων να συμμετάσχουν ουσιαστικά στο περιβάλλον των νέων μέσων. Όπως εξήγησε ο Jenkins: «Το εννοιολογικό πλαίσιο του NML περιλαμβάνει την κατανόηση των προκλήσεων, τον γραμματισμό στα νέα μέσα επικοινωνίας και τις συμμετοχικές μορφές. Αυτό το πλαίσιο καθοδηγεί τον τρόπο σκέψης σχετικά με το πώς να παρέχουμε σε ενήλικες και νέους την ευκαιρία να αναπτύξουν τις δεξιότητες, τις γνώσεις, το ηθικό πλαίσιο και την αυτοπεποίθηση που απαιτούνται για να συμμετέχουν πλήρως στις πολιτισμικές αλλαγές που λαμβάνουν χώρα ως απάντηση στην εισροή νέων τεχνολογιών μέσων, και να διερευνήσει τους μετασχηματισμούς και τις δυνατότητες που παρέχουν αυτές οι τεχνολογίες για την αναμόρφωση της εκπαίδευσης". Ο Jenkins εισάγει μια σειρά από κοινωνικές δεξιότητες και πολιτιστικές ικανότητες που είναι θεμελιώδεις για ουσιαστική συμμετοχή σε μια συμμετοχική κουλτούρα. Οι τομείς γραμματισμού στους οποίους δόθηκαν συγκεκριμένοι ορισμοί από αυτό το έργο (όπως αναφέρονται εδώ) περιλαμβάνουν: οικειοποίηση της γνώσης, συλλογική νοημοσύνη, κατανεμημένη γνώση, κρίση, διαπραγμάτευση, δικτύωση, απόδοση, προσομοίωση, πλοήγηση μέσω μέσων, χάσμα συμμετοχής, το πρόβλημα της διαφάνειας και το πρόβλημα της ηθικής.

#### Κουλτούρα της σύγκλισης
Από την εργασία του πάνω στις μελέτες θαυμαστών, που οδήγησε στο βιβλίο του *Textual Poachers* το 1992, η έρευνα του Τζένκινς σε διάφορα θέματα μπορεί να γίνει κατανοητή ως μια συνέχεια με ένα συνολικό θέμα. Αυτό το ερευνητικό θέμα πραγματεύεται τον τρόπο με τον οποίο ομάδες και κοινότητες στη συμμετοχική κουλτούρα της εποχής των διαδικτυακών και ψηφιακών μέσων ασκούν τη δική τους αντιπροσωπευτική δράση. Αυτή η δράση ασκείται με την αξιοποίηση και τον συνδυασμό πολλών διαφορετικών πηγών και καναλιών μέσων ενημέρωσης, τόσο με επίσημα εγκεκριμένους όσο και με μη εγκεκριμένους τρόπους. Όταν οι θαυμαστές ή οι χρήστες εργάζονται ως κοινότητες για να αξιοποιήσουν τη συνδυασμένη τους εμπειρία, δημιουργείται μια διαδικασία συλλογικής νοημοσύνης. Ένα από τα βασικά επιχειρήματα του Τζένκινς είναι ότι δεδομένων αυτών των πολιτιστικών φαινομένων, η σύγκλιση των μέσων ενημέρωσης γίνεται καλύτερα κατανοητή τόσο από τους μελετητές όσο και από τους επαγγελματίες των μέσων ενημέρωσης ως πολιτιστική διαδικασία και όχι ως τεχνολογική εξέλιξη. Το βασικό έργο στην ανάπτυξη αυτού του επιχειρήματος από τον Jenkins ήταν το βιβλίο *Convergence Culture: Where Old and New Media Collide* του 2006. Όπως περιγράφεται σε αυτό το βιβλίο, η κουλτούρα της σύγκλισης προκύπτει από το τοπίο των μέσων μετάδοσης της ψηφιακής εποχής, όπου το κοινό κατακερματίζεται από τον πολλαπλασιασμό των καναλιών και των πλατφορμών, ενώ οι χρήστες των μέσων ενημέρωσης έχουν μεγαλύτερη δύναμη από ποτέ να συμμετέχουν και να συνεργάζονται – σε διάφορα κανάλια και πλατφόρμες – στη δημιουργία και διάδοση περιεχομένου μέσω της πρόσβασής τους σε διαδικτυακά δίκτυα και την ψηφιακή διαδραστικότητα.

Για να βοηθήσει στην εφαρμογή των γνώσεων του υποδείγματος της κουλτούρας της σύγκλισης στη βιομηχανία, ο Τζένκινς ίδρυσε την ερευνητική πρωτοβουλία Convergence Culture Consortium  το 2005  όταν ήταν διευθυντής του προγράμματος Comparative Media Studies στο MIT.. Ξεκινώντας το 2006, η πρωτοβουλία αυτή ξεκίνησε το ετήσιο συνέδριο Futures of Entertainment στο MIT για ένα ακαδημαϊκό και βιομηχανικό κοινό. Το 2010 ξεκίνησε ένα αδελφό ετήσιο συνέδριο υβριδικής ακαδημίας-βιομηχανίας, το Transmedia Hollywood (μετονομάστηκε Transforming Hollywood το 2014) που φιλοξενήθηκε από το USC και το UCLA.

#### Εξαπλώσιμα μέσα
Βασιζόμενος στη δουλειά του για την κουλτούρα σύγκλισης καθώς και ως άμεσο αποτέλεσμα των συνομιλιών μεταξύ βιομηχανίας και ακαδημαϊκού κόσμου που προωθούνται από την Convergence Culture Consortium, ο Jenkins ανέπτυξε την έννοια των εξαπλώσιμων μέσων, των μέσων που μπορούν να εξαπλωθούν, η οποία διαφέρει από τις θεωρίες πίσω από τα μιμίδια και τα viral πολυμέσα. (Αυτό οδήγησε στο βιβλίο του το 2013 *Spreadable Media: Creating Meaning and Value in a Networked Culture*, το οποίο συνέγραψε μαζί με τους Sam Ford και Joshua Green). Η ιδέα των viral μέσων και των μιμιδίων χρησιμοποιεί μεταφορές που αφήνουν ελάχιστο χώρο για τη σκόπιμη αντιπροσωπεία, ενώ η ιδέα του Jenkins για τη δυνατότητα εξάπλωσης εστιάζει στην ενεργή αντιπροσωπεία του απλού χρήστη μέσων κατά την κοινοποίηση, τη διανομή, τη δημιουργία ή/και την αναμίξη περιεχομένου πολυμέσων. Αυτή η εστίαση στον ενεργό χρήστη των μέσων γίνεται κατανοητή μέσω αυτής της έννοιας ως ολοένα και πιο σημαντική στα τοπία των μέσων ενημέρωσης της διαδικτυακής/ψηφιακής εποχής όπου η συμμετοχική κουλτούρα είναι πιο σημαντική από ποτέ και όπου η κυριαρχία της διανομής περιεχομένου πολυμέσων μεγάλης κλίμακας ελέγχεται αυστηρά από εταιρικούς ή κυβερνητικούς ιδιοκτήτες υπονομεύτηκε από την άνοδο της κυκλοφορίας στη βάση. Η ιδέα της δυνατότητας εξάπλωσης έρχεται επίσης σε αντίθεση με την ιδέα της «κολλητικότητας» στη στρατηγική των μέσων, η οποία απαιτεί συγκέντρωση και διατήρηση της προσοχής σε συγκεκριμένους ιστότοπους ή άλλα κανάλια μέσων. χρησιμοποιώντας επίσημα και άτυπα δίκτυα, που δεν είναι πάντα εγκεκριμένα.

#### Συμμετοχική πολιτική
Ο Τζένκινς ηγείται των πρωτοβουλιών Civic Paths και Media, Activism & Participatory Politics (MAPP) στο USC Annenberg από το 2009 - έργο που υποστηρίζεται εν μέρει από μια πρωτοβουλία του Ιδρύματος MacArthur Digital Media & Learning για τη Νεολαία και τη Συμμετοχική Πολιτική. Το επίκεντρο αυτών των σχετικών πρωτοβουλιών είναι η μελέτη καινοτόμων διαδικτυακών και ψηφιακών πρακτικών μέσων σε κινήματα πολιτών και ακτιβισμού που προέρχονται από τη νεολαία, και βασίζεται στην προηγούμενη δουλειά του Jenkins για τις κουλτούρες των θαυμαστών, τις διαδικτυακές κοινότητες και τη συμμετοχική κουλτούρα. Το 2016 κυκλοφόρησε το *By Any Any Media Necessary: The New Youth Activism*, ένα βιβλίο που συνυπογράφει ο Jenkins και βασίζεται στο έργο των Civic Paths και MAPP.

### Παιδική κουλτούρα
Ένα επίκεντρο της προηγούμενης ακαδημαϊκής σταδιοδρομίας του Τζένκινς ήταν η παιδική κουλτούρα, την οποία έχει ορίσει ως "δημοφιλής κουλτούρα που παράγεται για, από, ή/και για παιδιά... η κεντρική αρένα μέσω της οποίας χτίζουμε τις φαντασιώσεις μας για το μέλλον και ένα πεδίο μάχης μέσω που αγωνιζόμαστε να εκφράσουμε ανταγωνιστικές ιδεολογικές ατζέντες». Τα βασικά θέματα στην έρευνα για τον παιδικό πολιτισμό του Jenkins περιλαμβάνουν τα παιδιά ως καταναλωτές μέσων, τις μελέτες βιντεοπαιχνιδιών, την ιστορία της ανατροφής των παιδιών, την πολιτιστική κατασκευή της παιδικής αθωότητας και τις συζητήσεις για τη βία στα μέσα ενημέρωσης.

## Κριτικές
Η αντίληψη του Τζένκινς για τη σύγκλιση των μέσων, και ειδικότερα για την κουλτούρα σύγκλισης, έχει εμπνεύσει πολλές επιστημονικές συζητήσεις.

Το 2011, ένα ειδικό τεύχος του ακαδημαϊκού περιοδικού Cultural Studies αφιερώθηκε στην κριτική συζήτηση της ιδας του Jenkins περί της κουλτούρας της σύγκλισης. Ο τόμος, με τίτλο «Rethinking "Convergence/Culture"», τον οποίο επιμελήθηκαν οι James Hay και Nick Couldry, παρουσιάζει μερικές από τις βασικές επιστημονικές κριτικές του έργου του Jenkins για την κουλτούρα σύγκλισης. Οι κριτικές αυτές αφορούν την υπερβολική έμφαση στη συμμετοχική δυνατότητα των χρηστών, μια υποεκτίμηση της εγγενώς εταιρικής λογικής της σύγκλισης, ανεπαρκή εξέταση του ευρύτερου τοπίου των μέσων ενημέρωσης, με την αντίστοιχη δυναμική ισχύος του, στο οποίο ο χρήστης εμπλέκεται με σύγκλιση και μια υπερβολικά αισιόδοξη άποψη για τη δημοκρατική συμβολή της σύγκλισης.

Ο Jenkins δημοσίευσε μια λεπτομερή απάντηση σε ένα τεύχος του 2014 του ίδιου περιοδικού, (που επίσης δημοσιεύτηκε στο διαδίκτυο από το περιοδικό το 2013) — με τίτλο «Rethinking "Rethinking Convergence/Culture"» — αντικρούοντας τις κριτικές που διατυπώνονται στο ειδικό τεύχος και διευκρινίζοντας πτυχές της δουλειάς του.

### Περιορισμένη αντιπροσώπευση χρηστών και εταιρικοποίηση
Μια εξέχουσα κριτική στο ειδικό τεύχος *Cultural Studies* που επικρίνει την περιγραφή του Jenkins για την κουλτούρα σύγκλισης είναι ότι υπερεκτιμά τη δύναμη του χρήστη σε ένα περιβάλλον μιντιακής σύγκλισης. Ο Jenkins υποστηρίζει ότι η σύγκλιση αντιπροσωπεύει μια θεμελιώδη αλλαγή στη σχέση μεταξύ παραγωγών και καταναλωτών περιεχομένου. Με τη μετάβαση από τους υποτιθέμενους παθητικούς σε ενεργητικούς καταναλωτές, ο ρόλος και η αντιπροσώπευση των καταναλωτών στα μέσα επαναπροσδιορίστηκαν, με έμφαση στην ικανότητά τους να ασχολούνται με το περιεχόμενο των μέσων υπό δικούς τους όρους. Η ικανότητα αυτού του «νεωστί ενδυναμωμένου κοινού» (η νεωτερικότητα και η ουσία αυτής της ενδυνάμωσης αμφισβητείται από ορισμένους κριτικούς) να μεταβαίνει στο περιεχόμενο με το οποίο θέλει το ίδιο να ασχοληθεί ήταν κεντρική στον ισχυρισμό του Τζένκινς ότι η σύγκλιση αναδιαμορφώνει την πολιτιστική λογική των μέσων, προκαλώντας την άνοδο σε αυτό που ονόμασε «συμμετοχική κουλτούρα».  Η συμμετοχική κουλτούρα προκύπτει από την αντικατάσταση του υποτιθέμενου παθητικού καταναλωτή μέσων με έναν νέο ενεργό χρήστη μέσων σε μια διαδικτυακή σφαίρα, που δεν διέπεται πλέον από τη μονόδρομη δυναμική των παραδοσιακών μέσων μαζικής ενημέρωσης αλλά από την αμφίδρομη δυναμική της διαδραστικότητας. Αυτοί οι κριτικοί ερμήνευσαν τον λογαριασμό του Jenkins ως μια τεχνο-αισιόδοξη αντίληψη για την αντιπροσωπεία αυτών των χρηστών και ως εκ τούτου την είδαν ως εξαιρετικά αμφιλεγόμενη. Ο απολογισμός του Jenkins για τη δυναμική των παραδοσιακών μέσων μαζικής ενημέρωσης και την επακόλουθη παθητικότητα του κοινού επικρίνεται ως απλοϊκή επειδή υπερτονίζει τις αρετές της διαδραστικότητας, χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές δομές εξουσίας στις οποίες υπάρχουν οι χρήστες. Στην απάντησή του το 2014, ο Jenkins απέρριψε τον χαρακτηρισμό αυτών των κριτικών για το έργο του ως τεχνοαισιόδοξο ή τεχνο-ντετερμινιστικό, τονίζοντας ότι τα αποτελέσματα της τρέχουσας κοινωνικής και τεχνολογικής αλλαγής δεν έχουν ακόμη καθοριστεί. Υποστήριξε επίσης ότι οι επικριτές του συγχέουν τη διαδραστικότητα (προγραμματισμένη εκ των προτέρων στην τεχνολογία) και τη συμμετοχή (που προκύπτει από κοινωνικούς και πολιτιστικούς παράγοντες). Ο Τζένκινς απάντησε επίσης ότι υπήρξε σημαντικό επίπεδο αναγνώρισης του ευρύτερου πλαισίου των δομών εξουσίας εκτός σύνδεσης καθ' όλη τη διάρκεια της υποτροφίας του.

Το επιχείρημα του Nico Carpentier στο ειδικό τεύχος του περιοδικού *Cultural Studies* ήταν ότι αυτό που ο Jenkins θεωρεί ως «σύγχυση αλληλεπίδρασης και συμμετοχής» είναι παραπλανητικό: οι ευκαιρίες για αλληλεπίδραση μπορεί να είναι αυξημένες, αλλά το ομαδοποιημένο και εταιρικό περιβάλλον των μέσων ενημέρωσης που η σύγκλιση έχει διευκολύνει και έχει προκύψει, περιορίζει την ικανότητα των χρηστών να συμμετέχουν πραγματικά στην παραγωγή ή στη συμπαραγωγή περιεχομένου, λόγω της λογικής εμπορικού κέρδους των συστημάτων πολυμέσων. Αυτό είναι σύμφωνο με τα παραδοσιακά επιχειρηματικά μοντέλα μέσων ενημέρωσης, τα οποία αναζητούσαν ένα στατικό, εύκολα μετρήσιμο κοινό για να διαφημιστούν. Το 2012–2013, ο Carpentier και ο Jenkins είχαν έναν εκτεταμένο διάλογο που διευκρίνισε ότι οι απόψεις τους είχαν, στην πραγματικότητα, πολύ κοινό έδαφος, οδηγώντας στη συγγραφή ενός άρθρου σε περιοδικό σχετικά με τις διακρίσεις μεταξύ συμμετοχής και αλληλεπίδρασης και τον τρόπο που συνδέονται οι δύο έννοιες με εξουσία.

Ο Mark Andrejevic άσκησε επίσης κριτική στον Jenkins στο ειδικό τεύχος του 2011 του ίδιου περιοδικού, τονίζοντας ότι η διαδραστικότητα μπορεί να θεωρηθεί ως η παροχή λεπτομερών πληροφοριών για το χρήστη προς εκμετάλλευση από τους επαγγελματίες του μάρκετινγκ στην συναισθηματική οικονομία, στις οποίες οι ίδιοι οι χρήστες υποβάλλονται πρόθυμα. Και σύμφωνα με την κριτική της Ginette Verstraete στο έργο του Jenkins στο ίδιο τεύχος, τα εργαλεία της σύγκλισης των μέσων είναι άρρηκτα εταιρικά ως προς τον σκοπό και τη λειτουργία τους· ακόμη και η δημιουργία εναλλακτικών νοημάτων μέσω της συνδημιουργίας περιέχεται αναγκαστικά σε ένα εμπορικό σύστημα όπου «πρωταρχικός στόχος είναι η παραγωγή κεφαλαίου και ισχύος μέσω της περίθλασης». Έτσι, η αντιπροσώπευση των χρηστών, με τον τρόπο που αυτή ενεργοποιείται από τη σύγκλιση των μέσων, είναι πάντα εκ των προτέρων περιορισμένη.

Αυτή η κριτική της κουλτούρας σύγκλισης ως διευκόλυνσης της άρσης των δικαιωμάτων του χρήστη, υιοθετείται από τον Jack Bratich, ο οποίος υποστηρίζει ότι, αντί να διευκολύνει αναγκαστικά και εγγενώς τη δημοκρατία (όπως ερμηνεύεται η θέση του Jenkins από τον Bratich), η σύγκλιση μπορεί να επιτύχει το αντίθετο. Αυτή η έμφαση στη σύγκλιση που περιορίζει τις ικανότητες όσων ασχολούνται με αυτήν δίνεται επίσης από τη Sarah Banet-Weiser σε σχέση με την εμπορευματοποίηση της δημιουργικότητας. Υποστηρίζει ότι καθώς η σύγκλιση είναι «ένα κρίσιμο στοιχείο για τη λογική του καπιταλισμού», ο εκδημοκρατισμός της δημιουργικής ικανότητας που έχει επιτραπεί από τη σύγκλιση των μέσων ενημέρωσης, μέσω πλατφορμών όπως το YouTube, εξυπηρετεί έναν εμπορικό σκοπό. Σε αυτόν τον λογαριασμό, οι χρήστες γίνονται εργαζόμενοι και η συντριπτική πλειονότητα των δημιουργικών αποτελεσμάτων με δυνατότητα σύγκλισης, λόγω των πλατφορμών με γνώμονα το κέρδος στις οποίες λαμβάνει χώρα, μπορεί να θεωρηθεί ως υποπροϊόν της επιταγής του κέρδους. Σε αντίθεση με τις προοπτικές των Bratich και Banet-Weiser, στην απάντηση του ο Jenkins, στο ειδικό κριτικό τεύχος του 2014, έγραψε ότι «αυτές οι νέες πλατφόρμες και πρακτικές δυνητικά επιτρέπουν μορφές συλλογικής δράσης που είναι δύσκολο να ξεκινήσουν και να διατηρηθούν σε ένα μοντέλο εκπομπής, ωστόσο οι πλατφόρμες και οι πρακτικές δεν εγγυώνται κάποιο συγκεκριμένο αποτέλεσμα, δεν ενσταλάζουν απαραίτητα δημοκρατικές αξίες ή αναπτύσσουν κοινά ηθικά πρότυπα, δεν σέβονται και εκτιμούν απαραίτητα τη διαφορετικότητα, δεν παρέχουν απαραίτητα βασικούς εκπαιδευτικούς πόρους και δεν διασφαλίζουν ότι κάποιος θα ακούει όταν οι ομάδες μιλούν ανοιχτά για τις αδικίες που συναντούν». Η θέση του Jenkins είναι ότι έχει επιχειρηματολογήσει με συνέπεια - συμπεριλαμβανομένου του βιβλίου του *Η Κουλτούρα της Σύγκλισης* που εκδόθηκε το 2006 - ενάντια σε τυχόν εγγενή αποτελέσματα της σύγκλισης.

### Περιορισμένη εστίαση
Η Catherine Driscoll, η Melissa Gregg, η Laurie Ouellette και η Julie Wilson αναφέρονται στο έργο του Jenkins στο ειδικό τεύχος του 2011 ως μέρος της αμφισβήτησής τους για το ευρύτερο πλαίσιο της υποτροφίας σύγκλισης των μέσων ενημέρωσης. Υποστηρίζουν ότι η πρόθυμη υποταγή του χρήστη στα εταιρικά συμφέροντα που τροφοδοτούν τη σύγκλιση των μέσων ενημέρωσης χαρακτηρίζεται επίσης ως η λογική της σύγκλισης, η οποία, σε μεγάλο βαθμό, βασίζεται στη λογική του καπιταλισμού, αν και σε διαδικτυακό περιβάλλον, διαιωνίζοντας τη συνεχιζόμενη εκμετάλλευση των γυναικών μέσω της αναπαραγωγής της «δωρεάν» εργασίας που ενσωματώνεται στις κοινωνικές προσδοκίες των γυναικών. Οι Richard Maxwell και Toby Miller, στο ίδιο τεύχος, αναφέρονται επίσης στο έργο του Jenkins για να ασκήσουν κριτική στην ευρύτερη επιχειρηματολογία περί της σύγκλισης των μέσων, υποστηρίζοντας ότι η λογική της σύγκλισης είναι μια λογική αδιάκοπης ανάπτυξης και καινοτομίας που αναπόφευκτα προτιμά τα εμπορικά από τα ατομικά συμφέροντα. (Στην απάντηση του το 2014, ο Jenkins αντιτείνει ότι καθ' όλη τη διάρκεια της υποτροφίας του έδωσε έμφαση στη συλλογική δράση και όχι στην ατομική υπηρεσία  ). Επιπλέον, οι Maxwell & Miller υποστηρίζουν ότι οι επικρατούσες συζητήσεις για τη σύγκλιση έχουν εστιάσει στο μικροεπίπεδο της τεχνολογικής προόδου παρά στο μακροεπίπεδο της αχαλίνωτης οικονομικής εκμετάλλευσης, μέσω εννοιών όπως το «playbour» (= εργασία που παρέχεται ελεύθερα από τους χρήστες καθώς αλληλεπιδρούν με τον διαδικτυακό κόσμο) με αποτέλεσμα μια κυρίαρχη εστίαση στον Παγκόσμιο Βορρά, που αγνοεί τις συχνά αποκρουστικές υλικές συνθήκες των εργαζομένων στον Παγκόσμιο Νότο, που τροφοδοτούν τη συνεχιζόμενη εξάπλωση του ψηφιακού καπιταλισμού.

### Συμβολή στη δημοκρατία
Στη συνεισφορά του στο ειδικό τεύχος του *Cultural Studies* που κριτικάρει το έργο του Jenkins για τη σύγκλιση, ο Graeme Turner υποστήριξε την ανάγκη να είμαστε επιφυλακτικοί απέναντι σε οποιαδήποτε απροκάλυπτα αισιόδοξη αναφορά των επιπτώσεων της κουλτούρας σύγκλισης. Αν και, όπως υποστηρίζει, δεν μπορεί να υπάρξει καμία άρνηση γαι το γεγονός ότι η ιδέα της σύγκλισης έχει «την καρδιά της στη σωστή θέση», αναζητώντας την «ενδυνάμωση του ατόμου ... τις δυνατότητες εκδημοκρατισμού των νέων μέσων και ... [την επιθυμία να] επιτύχει κάτι πιο κοινωνικά χρήσιμο από την εμπορική επιτυχία», δεν υπάρχουν εγγυήσεις ότι κάτι από αυτά είναι εφικτό. Στην απάντησή του το 2014 σε μια τέτοια κριτική, ο Jenkins αναγνώρισε ότι «οι εμπειρίες μου στην παρέμβαση έχουν μετριάσει τον πληθωρισμό που μερικά άτομα έχουν εντοπίσει στο έργο μου *Η Κουλτούρα της Σύγκλισης* με μια βαθύτερη κατανόηση του πόσο δύσκολο θα είναι να πραγματοποιηθεί η αλλαγή. . . . έχω επίσης αναπτύξει μια βαθύτερη εκτίμηση για όλες τις συστημικές και διαρθρωτικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε όσον αφορά την αλλαγή του τρόπου λειτουργίας των καθιερωμένων θεσμών, όλη την παρωχημένη και εδραιωμένη σκέψη που καθιστούν δύσκολη την επίτευξη ακόμη και της πιο λογικής μεταρρύθμισης των καθιερωμένων πρακτικών..." 

### «Περισσότερο συμμετοχική κουλτούρα»
Στην απάντηση το 2014 στο ειδικό τεύχος του 2011, ο Jenkins αντιτάχθηκε σε επιχειρήματα όπως τα παραπάνω του Turner δηλώνοντας ότι, ενώ μπορεί να μην γνωρίζουμε ακόμη την πλήρη έκταση του αντίκτυπου της σύγκλισης, «καλύτερα να παραμείνουμε ανοιχτοί σε νέες δυνατότητες και αναδυόμενα μοντέλα». . Ωστόσο, ο Jenkins συμφώνησε επίσης ότι η αρχική του αντίληψη για τη συμμετοχική κουλτούρα θα μπορούσε να είναι υπερβολικά αισιόδοξη για τις δυνατότητες σύγκλισης. Πρότεινε επίσης την αναθεωρημένη έκφραση της «περισσότερης συμμετοχικής κουλτούρας», η οποία αναγνωρίζει τη ριζική δυνατότητα της σύγκλισης χωρίς να την χαρακτηρίζει απαισιόδοξα ως εργαλείο «καταναλωτικού καπιταλισμού [που] θα περιέχει πάντα πλήρως όλες τις μορφές αντίστασης στη βάση (grassroot)». Μια τέτοια απαισιοδοξία, από αυτή την άποψη, θα επαναλάμβανε το ντετερμινιστικό λάθος του υπερβολικά αισιόδοξου απολογισμού. Όπως έγραψε ο Jenkins στην απάντησή του το 2014: «Σήμερα, είναι πολύ πιο πιθανό να μιλήσω για μια ώθηση προς μια πιο συμμετοχική κουλτούρα, αναγνωρίζοντας πόσοι άνθρωποι εξακολουθούν να αποκλείονται ακόμη και από τις πιο ελάχιστες ευκαιρίες για συμμετοχή στη δικτυωμένη κουλτούρα, και αναγνωρίζοντας ότι η νέες grassroot τακτικές αντιμετωπίζουν μια σειρά από εταιρικές στρατηγικές που επιδιώκουν να συγκρατήσουν και να εμπορευματοποιήσουν τη λαϊκή επιθυμία για συμμετοχή. Κατά συνέπεια, οι ελίτ εξακολουθούν να ασκούν ισχυρότερη επιρροή στη λήψη πολιτικών αποφάσεων από ό,τι τα δίκτυα βάσης, ακόμα κι αν βλέπουμε νέους τρόπους για να διεκδικήσουμε εναλλακτικές προοπτικές στη διαδικασία λήψης αποφάσεων.» 

## Παραπομπές


Κατηγορία:Αμερικανοί επιστήμονες
Κατηγορία:Πολιτισμικές σπουδές
Κατηγορία:Σπουδές των Μέσων