Τερβουνία

Η **Τερβουνία** ή **Τραβουνία** ή **Τριβουνία** (σερβοκροατικά: Travunija / Травунија, λατινικά: Tribunia) ήταν ένα νοτιοσλαβικό μεσαιωνικό πριγκιπάτο, το οποίο αποτελούσε μέρος της Μεσαιωνικής Σερβίας (850–1371), και αργότερα της Μεσαιωνικής Βοσνίας (1373–1482). Το πριγκιπάτο έγινε κληρονομικό σε μια σειρά από ευγενείς οίκους, συχνά συγγενείς με την κυρίαρχη δυναστεία. Η περιοχή πέρασε υπό Οθωμανική κυριαρχία το 1482. Έδρα της ήταν η πόλη Τρεμπίνιε.

Τον 9ο και 10ο αιώνα, η *[[Ζούπα]]* της Τραβουνίας ανήκε στην ευγενή οικογένεια Μπελόγιεβιτς, η οποία είχε το δικαίωμα να κυβερνά κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Πρίγκιπα Βλάστιμιρ (830–850), της δυναστείας Βλαστιμίροβιτς. Μετά τον θάνατο του Τζεέσθλαβου, του τελευταίου μέλους της δυναστείας, το πριγκιπάτο διαλύθηκε και οι επαρχίες προσαρτήθηκαν στους Βουλγάρους και τους Βυζαντινούς. Το 1034, ο Στέφανος Βόισλαβ (ο ιδρυτής της δυναστείας των Βοϊσλάβλιεβιτς) υποκίνησε μια εξέγερση και αποκήρυξε τη βυζαντινή κυριαρχία, καθιστώντας τον *Πρίγκιπα των Σέρβων*, κυβερνώντας από την έδρα της Διόκλειας. Στις αρχές του 12ου αιώνα, ο Ντέσα της δυναστείας Βουκάνοβιτς κατέκτησε την περιοχή και αυτή παρέμεινε υπό την κυριαρχία της δυναστείας Νεμάνιτς (1166–1371), είτε υπό την κυριαρχία δυναστών είτε στενών συνεργατών (συνήθως στρατιωτικών διοικητών), στους οποίους ανήκε η αξιοσημείωτη ευγενής οικογένεια Βογίνοβιτς. Μετά την ήττα του Νίκολα Αλτομάνοβιτς, κατόχου μιας μεγάλης επαρχίας κατά την πτώση της Σερβικής Αυτοκρατορίας, το 1373, τα κτήματά του μοιράστηκαν μεταξύ του Πρίγκιπα Λάζαρου Χρεμπελιάνοβιτς της Σερβίας, του Τζούρατζ Α΄ Μπάλσιτς της Ζέτα και του Μπάνου Τβρτκο Α΄ Κοτρομάνιτς της Βοσνίας. Το Τρεμπίνιε παρέμεινε υπό το βοσνιακό στέμμα στα χέρια της οικογένειας Παβλόβιτς και από το 1435 υπό την οικογένεια Κόσατσα. Τελικά προσαρτήθηκε το 1481 από τους Οθωμανούς και εντάχθηκε στο Σαντζάκι της Ερζεγοβίνης.

## Ιστορία

### Πρώιμος Μεσαίωνας
αριστερά|μικρογραφία| Σλαβικές ηγεμονίες ~ 814 μ.Χ.
*Τριβούλιουμ* ήταν το αρχικό όνομα αυτού του οικισμού και η ετυμολογία του μπορεί να αναλυθεί ως *tri-bulium*, ή η θέση των «τριών λόφων», από τον αριθμό «τρεις» ( ***trei-** ) και μια ονομασία που προέρχεται από την ινδοευρωπαϊκή ρίζα *b(h)eu- «φουσκώνω, φουσκώνω». 

Οι Σλάβοι εισέβαλαν στα Βαλκάνια κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Ιουστινιανού Α΄ (527–565), όταν τελικά έως και 100.000 Σλάβοι λεηλάτησαν τη Θεσσαλονίκη. Τα Δυτικά Βαλκάνια κατοικήθηκαν από *[[Σκλαβηνοί|τους Σκλαβηνούς]]*, ενώ τα ανατολικά από τους Άντες. Οι Σκλάβηνοι λεηλάτησαν τη Θράκη το 545 και ξανά τον επόμενο χρόνο. Το 551, οι Σλάβοι διέσχισαν τη Νις κατευθυνόμενοι αρχικά προς τη Θεσσαλονίκη, αλλά κατέληξαν στη Δαλματία. Το 577 περίπου 100.000 Σλάβοι εισέρρευσαν στη Θράκη και το Ιλλυρικό λεηλατώντας πόλεις και στη συνέχεια εγκαταστάθηκαν. Ο Καρλομάγνος, βασιλιάς των Φράγκων από το 768 μέχρι τον θάνατό του το 814, επέκτεινε το φραγκικό βασίλειο σε μια αυτοκρατορία, που ενσωμάτωσε μεγάλο μέρος της δυτικής και κεντρικής Ευρώπης. Η Δαλματία, η οποία βρισκόταν νοτιοανατολικά της Φραγκικής αυτοκρατορίας, βρισκόταν στα χέρια των Κροατών και των Σέρβων.  Ο Ράντοσλαβ της Σερβίας ή ο γιος του ήταν ο ηγεμόνας της Σερβίας κατά τη διάρκεια των εξεγέρσεων (819–822) του Λιούντεβιτ εναντίον των Φράγκων. Σύμφωνα με τα Βασιλικά Φραγκικά Χρονικά, το 822, ο Λιουντέβιτ πήγε από την έδρα του στο Σίσακ στους Σέρβους, που έλεγχαν ένα μεγάλο μέρος της Δαλματίας («*ad Sorabos, quae natio magnam Dalmatiae partem obtinere dicitur*»), αλλά ήταν δύσκολο να βρεθούν Σέρβοι σε αυτήν την περιοχή, καθώς οι βυζαντινές πηγές περιορίζονταν στη νότια ακτή, και είναι επίσης πιθανό ότι μεταξύ άλλων φυλών υπήρχε μια φυλή ή μια ομάδα μικρών φυλών Σέρβων. Η αναφορά της «Δαλματίας» το 822 και το 833 ως παλιού γεωγραφικού όρου από τους συγγραφείς των Φραγκικών Χρονικών ήταν *[[Pars pro toto]]* με μια ασαφή αντίληψη για το σε τι πραγματικά αναφερόταν αυτός ο γεωγραφικός όρος. Στα τέλη της δεκαετίας του 870, ιδρύθηκε το Θέμα Δαλματίας με έδρα το Ντουμπρόβνικ. Αυτές οι μικρές πόλεις στην περιοχή (επίσης το Δυρράχιο) δεν εκτείνονταν στην ενδοχώρα και δεν είχαν στρατιωτική ικανότητα, επομένως ο Βασίλειος Α΄ πλήρωσε φόρο «72 χρυσών νομισμάτων» στους πρίγκιπες της Ζαχλουμίας και της Τραβουνίας.  

Το Τρεμπίνιε αναφέρεται για πρώτη φορά στο ''Περί Διοικήσεως της Αυτοκρατορίας'' από τον Κωνσταντίνο Ζ΄ (905–959), όταν περιγράφει τη μετανάστευση και τη γεωγραφία των Σέρβων τον 7ο αιώνα, αλλά η ταυτότητα του πληθυσμού τον 7ο αιώνα παραμένει θέμα αμφισβήτησης, καθώς μάλλον υποδηλώνει σερβική πολιτική και εθνοτική σύνδεση κατά την εποχή του Τζεέσθλαβου τον 10ο αιώνα. Η *Τραβουνία* (Τερβουνία) ήταν επαρχία υποτελής στο Σερβικό Πριγκιπάτο υπό τη δυναστεία Βλαστιμίροβιτς. Ο πρώτος γνωστός κάτοχος αξιώματος ήταν ο κόμης Μπελόγιε, ο οποίος κυβέρνησε υπό τον Πρίγκιπα Βλάστιμιρ (πιθανώς και υπό τον Ράντοσλαβ ή τον Προσηγόη). Στα μέσα του 9ου αιώνα, ο Βλάστιμιρ παντρεύει την κόρη του με τον Κράινα, γιο του Μπελόγιε, και του παραχωρεί την *[[Ζούπα]]* του Τρεμπίνιε για να την κυβερνήσει υπό την επικυριαρχία του. Η ευγενής οικογένεια Μπελόγιεβιτς δικαιούται την κυριαρχία της Τραβουνίας. Ο Φαλιμέρης και ο γιος του, Τζουτζημέρης, συνεχίζουν το αξίωμα υπό το σερβικό στέμμα.

Από το 927 έως το 960, ο Τζεέσθλαβος Κλονιμίροβιτς, ο τελευταίος της δυναστείας Βλαστιμίροβιτς, κατείχε την ανώτατη εξουσία στην Τραβουνία, η οποία εκείνη την εποχή συνόρευε με τη Ζαχλουμία στα δυτικά, την πόλη Ραγούσα ή Ντουμπρόβνικ στα νοτιοδυτικά, τη Διόκλεια στα νότια και *τη Σερβία* (Ρασκία) στα βόρεια. Η ακτογραμμή της εκτεινόταν από το Ντουμπρόβνικ μέχρι τον Κόλπο του Κότορ. Με τον θάνατο του Τζεέσθλαβου, η Σερβία διαλύθηκε και η Διόκλεια απορρόφησε το μεγαλύτερο μέρος της Ρασκίας μαζί με τη Ζαχλουμία και το Τρεμπίνιε. Το Κατεπανίκιον Άρσης ιδρύθηκε κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Ιωάννη Τσιμισκή (969–976). Μια σφραγίδα ενός *[[Στρατηγός (Βυζάντιο)|στρατηγού]]* της Άρσης έχει χρονολογηθεί κατά τη βασιλεία του Τσιμισκή, γεγονός που καθιστά πιθανό ο προκάτοχος του Τσιμισκή, Νικηφόρος Β΄ Φωκάς, να έχαιρε αναγνώρισης στη Ρασκία.

Τη δεκαετία του 990, ο Βούλγαρος Τσάρος Σαμουήλ έκανε υποτελή κράτη το μεγαλύτερο μέρος των Βαλκανίων, συμπεριλαμβανομένων της Διόκλειας και της Ζαχλουμίας. Το 998, ο Σαμουήλ ξεκίνησε μια μεγάλη εκστρατεία εναντίον του Ιωάννη Βλαδίμηρου για να αποτρέψει μια βυζαντινοσερβική συμμαχία. Όταν τα στρατεύματά του έφτασαν στη Διόκλεια, ο Βλαντιμίρ υποχώρησε στα βουνά, ο Σαμουήλ άφησε μέρος του στρατού στους πρόποδες των βουνών και οδήγησε τους υπόλοιπους στρατιώτες να πολιορκήσουν το παράκτιο φρούριο του Ούλτσιν. Σε μια προσπάθεια να αποτρέψει την αιματοχυσία, ζήτησε από τον Ιωάννη Βλαδίμηρο να παραδοθεί, αλλά ο Ιωάννης αρνήθηκε. Ορισμένοι Σέρβοι ευγενείς προσέφεραν τις υπηρεσίες τους στους Βουλγάρους και, όταν έγινε σαφές ότι η περαιτέρω αντίσταση ήταν άκαρπη, οι Σέρβοι παραδόθηκαν. Ο Ιωάννης Βλαδίμηρος εξορίστηκε στα παλάτια του Σαμουήλ στην Πρέσπα. Τα βουλγαρικά στρατεύματα προχώρησαν στη διέλευση της Δαλματίας καταλαμβάνοντας τον έλεγχο του Κότορ και κατευθύνθηκαν προς το Ντουμπρόβνικ. Αν και απέτυχαν να καταλάβουν το Ντουμπρόβνικ, κατέστρεψαν τα γύρω χωριά. Ο βουλγαρικός στρατός επιτέθηκε στη συνέχεια στην Κροατία υποστηρίζοντας τους επαναστάτες πρίγκιπες Κρέσιμιρ Γ΄ και Γκόισλαβ και προχώρησε βορειοδυτικά μέχρι το Σπλιτ, το Τρογκίρ και το Ζαντάρ, στη συνέχεια βορειοανατολικά μέσω της Βοσνίας και της Ρασκίας και επέστρεψε στη Βουλγαρία. 
[μικρογραφία| Συνοριακή περιοχή [Διόκλεια (κράτος)|Διόκλειας και Τραβουνία στον κόλπο του Κότορ και εκκλησίες του 9ου (κόκκινο) και 10ου-11ου αιώνα (λευκό)]]
Η αυγή του 10ου αιώνα έφερε μια βραχύβια βουλγαρική κατοχή μετά την πτώση των εδαφών της Ρασκίας, αλλά ο πρίγκιπας Κάσλαβ αποκατέστησε ένα Πριγκιπάτο της Σερβίας μέχρι το 931 και κυβέρνησε και την Τραβουνία. Η Τραβουνία άκμασε υπό τον μεγαλύτερο Σέρβο ηγεμόνα των αρχών του Μεσαίωνα - τον Άγιο Ιωάννη Βλαδίμηρο της Διόκλειας και της Τραβουνίας στα τέλη του 10ου και στις αρχές του 11ου αιώνα. Με την πονηριά του Ιωάννη Βλαδίμηρου το 1016, η βυζαντινή κυριαρχία αποκαταστάθηκε υπό τον Πρίγκιπα Δραγόμιρ. Ο Δραγόμιρ δολοφονήθηκε στο Κότορ το 1018, γεγονός που οδήγησε σε βυζαντινή στρατιωτική κατοχή. Ο Στέφανος Βόισλαβ ξεσήκωσε μια εξέγερση τη δεκαετία του 1030. Ο πρίγκιπας της Ζαχλουμίας Λιούτοβιντ άσκησε την επιρροή του στην Τραβουνία, παρόλο που ο Στέφανος Βόισλαβ την διεκδικούσε. Αφού προκάλεσε μια συντριπτική ήττα στους Βυζαντινούς στο Μπαρ, ο Βόισλαβ έστειλε 50 αιχμαλώτους Έλληνες για να αποθαρρύνει τον στρατό του Λιούντεβιτ, που περίμενε στο Κλόμπουκ. Ο γιος του Βόισλαβ, Γκόισλαβ, ηγήθηκε των δυνάμεων της Διόκλειας και νίκησε εύκολα τις δυνάμεις του Λιούτοβιντ σκοτώνοντας τον ίδιο με τη βοήθεια δύο σωματοφυλάκων. Η Τραβουνία ενσωματώθηκε πλήρως στη Διόκλεια. 

Όταν ο Γκόισλαβ έγινε ηγεμόνας, εξέλεξε το Τρεμπίνιε ως τη νέα πρωτεύουσα της Σερβίας. Δολοφονήθηκε από τον πρίγκιπα Λιούτοβιντ, ο οποίος ξεσήκωσε επανάσταση το 1047–1050 και ο Μιχαήλ Α΄ Βοϊσλάβλιεβιτς αναγκάστηκε να εκθρονίσει τον Ντόμανετς, γιο του Λιούτοβιντ, και να μεταφέρει την πρωτεύουσα από την Τραβουνία, τοποθετώντας τον αδελφό του, Σάγκανεκ, ως πρίγκιπα της Τραβουνίας. Ο Σάγκανεκ ανατράπηκε το 1055 και χρειάστηκε ο Ράντοσλαβ, ο πιστός αδελφός του Μιχαήλ, για να σκοτώσει τελικά τον Ντόμανετς και να καταλάβει τον έλεγχο της Τραβουνίας. 

Το 1077 ανακηρύχθηκε το Σλαβικό Βασίλειο της Διόκλειας και της Δαλματίας. Του ανήκε ο δρόμος από τη Ραγούσα στην Κωνσταντινούπολη, τον οποίο διέσχισαν το 1096 ο Ραϋμόνδος της Τουλούζης και οι σταυροφόροι του. Με την έλευση του 12ου αιώνα, η Τραβουνία ενσωματώθηκε πλήρως στο ενιαίο σερβικό κράτος. Αργότερα, η δυναστεία των Νεμάνιτς ανέλαβε την εξουσία από το 1166/68. Το 1217 ανακηρύχθηκε το Σερβικό Βασίλειο.

Με τον θάνατο του Στέφαν Βόισλαβ, η εξουσία μοιράστηκε μεταξύ των πέντε γιων. Ο Γκόισλαβ είχε παραλάβει την Τραβουνία (Τρέμπινιε) και κυβέρνησε για λίγο μέχρι που σκοτώθηκε από ντόπιους ευγενείς, οι οποίοι όρισαν τον Ντόμανεκ ως Πρίγκιπα. Ο Μιχαήλ καταδίωξε και επιτέθηκε στον Ντόμανεκ, ο οποίος τράπηκε σε φυγή και στη θέση του ο Σάγκανεκ διορίστηκε κυβερνήτης της Τραβουνίας. Ο Ντόμανεκ επέστρεψε στη συνέχεια και έδιωξε τον Σάγκανεκ. Ο Μιχαήλ προσέφερε το αξίωμα στον Ράντοσλαβ, ο οποίος αρνήθηκε, φοβούμενος μήπως χάσει τη Λούσκα Ζούπα (μελλοντική *Ζέτα*). Ο Ράντοσλαβ ίσως δεν εμπιστευόταν τον αδελφό του, νομίζοντας ότι θα άρπαζε τη Ζέτα, αλλά ο Μιχαήλ φαίνεται να του είχε προσφέρει μια συμφωνία. Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία, θέλοντας να εκμεταλλευτεί τον θάνατο του Στέφαν Βόισλαβ, προετοίμασε μια επίθεση εναντίον της ασταθούς Διόκλειας. Εκείνη την εποχή, οι τέσσερις εναπομείναντες αδελφοί έκαναν ειρήνη και συμμάχησαν. Η συνθήκη που συνήφθη είναι η παλαιότερη στην ιστορία της Σερβίας. 

Μετά τη συμφωνία, ο Ράντοσλαβ επιτέθηκε στο Τρεμπίνιε, σκοτώνοντας τον Ντόμανεκ. Μετά από αυτό το γεγονός, η μητέρα τους, η οποία είχε λειτουργήσει ως σταθερός παράγοντας στις σχέσεις μεταξύ των αδελφών, πέθανε. Ενώ δεν διέτρεχε άμεσο κίνδυνο από εκείνη την πλευρά, ο Μιχαήλ έκρινε ευνοϊκό να ενισχύσει περαιτέρω τους δεσμούς του με το Βυζάντιο γύρω στο 1052 αποκτώντας τον τίτλο του *[[Πρωτοσπαθάριος|πρωτοσπαθάριου]]* συνάπτοντας γάμο επίσης μια ανιψιά του Κωνσταντίνου Θ΄ Μονομάχου. Αυτό θα μπορούσε να υπονοεί κατ' όνομα αναγνώριση της εξουσίας της Κωνσταντινούπολης, αλλά καμία πραγματική παραχώρηση εκ μέρους του. Αντιστοιχούσε στην τότε τρέχουσα ισορροπία δυνάμεων και χάρισε στη γη του περίπου 20 χρόνια ειρήνης και ευημερίας.

### Ύστερος Μεσαίωνας
Με το όνομα *Τριβουνία* ή *Τραβουνία* (η Τρεμπίνια των Ραγουζάνων), ανήκε στη Σερβική Αυτοκρατορία μέχρι το 1355. Το Τρεμπίνιε έγινε μέρος του διευρυμένου μεσαιωνικού βοσνιακού κράτους υπό τον Τβρτκο Α΄ το 1373. Υπάρχει ένας μεσαιωνικός πύργος στην Αστυνομία Γκόρνιε, του οποίου η κατασκευή συχνά αποδίδεται στον Βουκ Μπράνκοβιτς.  Η παλιά Μονή Τβρντος χρονολογείται από τον 15ο αιώνα.

Η περιοχή του Τρεμπίνιε έχει αναδείξει τον Οίκο των Μρνιάβτσεβιτς και κατά καιρούς κυβερνήθηκε από μέλη της σερβικής βασιλικής οικογένειας, όπως η βασίλισσα Ελένη του Ανζού τον 13ο αιώνα. Η Τραβουνία απέκτησε γείτονα το 1326, καθώς οι Βόσνιοι κατέκτησαν τη Ζαχλουμία. Το 1345 ιδρύθηκε η Σερβική Αυτοκρατορία. Μετά την κατάρρευση της Σερβικής Αυτοκρατορίας το 1371, η περιοχή του Τρεμπίνιε κυβερνήθηκε από τον Οίκο των Βογίνοβιτς, τη σερβική δυναστεία από το Χουμ. Με την ήττα του Νίκολα Αλτομάνοβιτς, ο Βόσνιος βασιλιάς Τβρτκο κατέλαβε την περιοχή το 1377  και έκτοτε αποτελεί μέρος της Ερζεγοβίνης.

## Δείτε επίσης

* Καναλίτες
* Παγανία
* Ζαχλουμία
* Διόκλεια

## Παραπομπές

## Πηγές

* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Ćorović, Vladimir, *Istorija srpskog naroda*, Book I, (In Serbian) Electric Book, Rastko
* 
* 
* 
* 
* 
*The early history of the Slavonic settlements in Dalmatia, Croatia, & Serbia (1920)

Κατηγορία:Πρώην κράτη των Βαλκανίων
Κατηγορία:Ιστορία της Δαλματίας
Κατηγορία:Μεσαιωνική ιστορία της Σερβίας
Κατηγορία:Ιστορικές περιοχές