Τραμ Αθήνας

Το **Tραμ Αθήνας** είναι το δίκτυο τροχιοδρόμου στην Αθήνα. Αποτελεί ένα επίγειο και ελαφρύ μεταφορικό μέσο σταθερής τροχιάς, όπου στη σύγχρονη μορφή του λειτουργεί από το 2004, ενόψει των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας. Ιδιοκτήτης και διαχειριστής του δικτύου είναι η δημόσια σιδηροδρομική εταιρεία Σταθερές Συγκοινωνίες Μονοπρώσωπη Ανώνυμη Εταιρεία (ΣΤΑ.ΣΥ. Μ.Α.Ε.).

Το δίκτυο διαθέτει δύο γραμμές. Η πρώτη συνδέει το κέντρο της Αθήνας (στάση ''Σύνταγμα'') με την παραλιακή στο ύψος της Μαρίνας Αλίμου (στάση *Πικροδάφνη*) διερχόμενη από τον Νέο Κόσμο, την Νέα Σμύρνη και το Παλαίο Φάληρο. Η δεύτερη ακολουθεί το παραλιακό μέτωπο ξεκινώντας από τον Πειραιά (στάση *Ακτή Ποσειδώνος*) και καταλήγοντας στην Βούλα (στάση *Ασκληπιείο Βούλας*) διερχόμενη από τον Φαληρικό Όρμο, τον Άλιμο, το Ελληνικό και την Γλυφάδα. Οι δύο γραμμές έχουν ανταπόκριση στις στάσεις *Έδεμ* και *Πικροδάφνη*.

## Ιστορικό
μικρογραφία|δεξιά|Συρμός τραμ του 2004 (πρώτης παραλαβής) στην αφετηριακή στάση «Σύνταγμα».

Μετά τη λήξη της πρώτης περιόδου του τραμ Αθήνας το 1977, σοβαρή πρόθεση επαναφοράς των τροχιοδρόμων και προετοιμασίας νέων γραμμών εκδηλώθηκε για πρώτη φορά το 1981 από τον υπουργό Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων Αντώνη Τρίτση. Το Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας του 1983 προέβλεπε, ως συμπληρωματικό στο Μετρό της Αθήνας, δίκτυο τραμ τύπου ελαφριού μετρό, μήκους 19,5 χιλιομέτρων σε Πατήσια, Πατησίων, Αμπελόκηπους, Πανεπιστημίου, Συγγρού, Βουλιαγμένης, Υμηττού, Βασιλίσσης Σοφίας, Αλεξάνδρας και Αρεοπαγίτου, καθώς και σε λεωφόρους όπως η Κηφισίας και η Συγγρού με υπέργειο χαρακτήρα και με πρότυπο το τραμ της Γκρενόμπλ.

Το δίκτυο της νέας γενιάς τροχιοδρόμων της Αθήνας, που τελικά δημιουργήθηκε, ακολούθησε τους σχεδιασμούς της Μελέτης Ανάπτυξης του Μετρό της Αθήνας. Ο σχεδιασμός περιλάμβανε την κατασκευή δύο γραμμών, «**Τ1: Ζάππειο – Φάληρο**» και «**Τ2: Φάληρο – Γλυφάδα**» εν όψει των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 στην Αθήνα. Κατά την κατασκευή των γραμμών και ενώ είχε προγραμματιστεί η αφετηρία να βρίσκεται στο Ζάππειο, ο σχεδιασμός μεταβλήθηκε λόγω της διέλευσης από την Πύλη Αδριανού, που θεωρήθηκε αρχαιολογικός χώρος (λόγω φόβου επιπτώσεων στην Πύλη Αδριανού από τους κραδασμούς των συρμών), με αποτέλεσμα η αφετηρία να μεταφερθεί από το Ζάππειο στο Σύνταγμα.

Το σύγχρονο δίκτυο του τραμ εγκαινιάστηκε στις 19 Ιουλίου 2004. Τρία χρόνια αργότερα, στις 15 Νοεμβρίου 2007, λειτούργησε μία μικρή επέκταση, από το Κολυμβητήριο της Γλυφάδας μέχρι το Ασκληπιείο Νοσοκομείο της Βούλας, με μία νέα στάση με την ονομασία *«Ασκληπιείο Βούλας»*.

Το 2009 πραγματοποιήθηκε ο διαγωνισμός για την κατασκευή της επέκτασης του τραμ από το Φάληρο προς τον Πειραιά, ενώ τα έργα ξεκίνησαν το 2013, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2015. Ωστόσο, προσφυγές κατοίκων στη Δικαιοσύνη λόγω ενστάσεων ότι η επέκταση του τραμ στον Πειραιά θα πυροδοτούσε ακόμα μεγαλύτερη κυκλοφοριακή συμφόρηση, αρχαιολογικά ευρήματα, μια πυρκαγιά σε εγκαταλειμμένο κτήριο και τα έργα ανάπλασης του Φαληρικού Όρμου καθυστέρησαν την παράδοση του έργου. Τελικά, η επέκταση παραδόθηκε σε λειτουργία στις 15 Δεκεμβρίου 2021, εκτός από τον τερματικό σταθμό της Ακτής Ποσειδώνος, οποίος θα παραδοθεί σε μεταγενέστερο χρόνο. Η επαναλειτουργία αυτή συνδυάστηκε με την επίσημη λειτουργία σε όλο το δίκτυο της δεύτερης παραλαβής συρμών τραμ, από την Alstom, χρώματος πορτοκαλί.

Παράλληλα, αναδιοργανώθηκαν και οι γραμμές, με το δίκτυο να αποτελείται πλέον από δύο γραμμές: «**Τ6: Πικροδάφνη – Σύνταγμα**» και «**Τ7: Ασκληπιείο Βούλας – Ακτή Ποσειδώνος**».

Στις 18 Φεβρουαρίου 2026 λειτούργησε η τερματική στάση «Ακτή Ποσειδώνος».

## Γραμμές
Το σύγχρονο δίκτυο τραμ της Αθήνας διαθέτει δύο γραμμές:

## Τροχαίο υλικό

## Μελλοντικές επεκτάσεις

Στο πρόσφατο παρελθόν έχουν μελετηθεί οι εξής επεκτάσεις:

### Μελέτη «[[Ελληνικό Μετρό|Ελληνικό Μετρό Α.Ε.]]»
Περιλαμβάνει τις εξής διαδρομές:

* Δημοτικό Θέατρο/Δημαρχείο (Κέντρο Πειραιά) - Χατζηκυριάκειο/Φρεαττύδα
* 2η Αγίου Κοσμά - Αργυρούπολη επί του Μητροπολιτικού Πόλου Ελληνικού
* Σύνταγμα - Πλατεία Αιγύπτου (Πεδίον του Άρεως)
* Ακτή Ποσειδώνος - Λιμήν Κερατσινίου

### Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθηνών (2014)
Περιλαμβάνεις τις εξής διαδρομές:

* Σύνταγμα - Πλ. Αιγύπτου - Άνω Πατήσια (χρόνος ολοκλήρωσης 4 χρόνια)
* Σταθμός Λαρίσης - Mετρό Αλεξάνδρας - Αμπελόκηποι - Νοσοκομεία Παίδων/Γουδί
* Καμίνια - Κέντρο Πειραιά - Φρεαττύδα/Χατζηκυριάκειο
* Πειραιάς - Κερατσίνι - Πέραμα - Σαλαμίνα
* Ελληνικό - Σταθμός Μετρό Αργυρούπολης.
* Λιμένας Κρουαζιερόπλοιων (Πειραϊκή) - Ακτή Ξαβερίου - Ακτή Κονδύλη - Ηετιώνεια Ακτή - Δραπετσώνα

## Φωτογραφίες


Αρχείο:Athens Syntagma Tram Station 2.jpg|Η στάση «Σύνταγμα» (πριν την ανακαίνιση - φωτογραφία: Δεκέμβριος 2017)
Αρχείο:Tram syngrou-fix.jpg|Η στάση «Φιξ»
Αρχείο:Aigaiou station Athens tram system.jpg|Η στάση «Αιγαίου»
Αρχείο:Athens Tram system Agios Aleksandros stop.jpg|Η στάση «Άγιος Αλέξανδρος»
Αρχείο:Athens Tram system Sailing Center stop.jpg|Η στάση «Κέντρο Ιστιοπλοΐας» στο ύψος του IRC στο Ελληνικό
Αρχείο:Athens Tram rolling stock.JPG|Η στάση «Κασομούλη»: το παλιό τραμ του Περάματος και το νέο
Αρχείο:Venizelou Ave., Nea Smyrni, Athens2.jpg|Γραμμή στη Νέα Σμύρνη
Αρχείο:Athens Tram Peace and Friendship terminal.jpg|Η στάση «Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας»
Αρχείο:Athens Tram system 1st Agiou Kosma stop.jpg|Η στάση «1η Αγίου Κοσμά»
Αρχείο:Athens Tram system 2nd Agiou Kosma stop.jpg|Η στάση «2η Αγίου Κοσμά»
Αρχείο:Alstom Citadis 305 στη τερματική στάση της Βούλας.jpg|Alstom Citadis 305 στη τερματική στάση της Βούλας.
Αρχείο:Alstom Citadis 305 - AnsaldoBreda Sirio.jpg|(αριστερά) Alstom Citadis - Ansaldo Βreda Sirio (δεξιά) στην Πικροδάφνη.
Αρχείο:Tramway Athènes.JPG|Το τραμ της Αθήνας (Συρμός Ansaldo Brenda Sirio)
Αρχείο:Athens tram Syntagma.JPG|Τεματικός σύνταγμα
Αρχείο:Athens tram overhead lines.jpg|Εναέρια καλώδια του τραμ
Αρχείο:Athina tramwaj TA10004.jpg|Τραμ της Αθήνας
Αρχείο:Poseidonos Avenue (July 2022).jpg|Στάση "Τροκαντερό"
Αρχείο:Athens Tram system Agios Aleksandros stop.jpg|Στάση του Αγίου Αλέξανδρου 2004
Αρχείο:Συρμός Sirio στην Αγία Τριάδα.jpg|Συρμός Sirio εισέρχεται στην στάση "Αγία Τριάδα"
Αρχείο:Στάση τραμ Ακτή Ποσειδώνος.jpg|Στάση "Ακτή Ποσειδώνος"



## Παραπομπές


## Βιβλιογραφία
* Σύλλογος Φίλων του Σιδηροδρόμου, *Οι Ελληνικοί Σιδηρόδρομοι: Η διαδρομή τους από το 1869 έως σήμερα*, Αθήνα: Μίλητος, 1997. ISBN 9608460077.
* Νικόλαος Γ. Κοντοσόπουλος - Δανιήλ Αθ. Ορφανουδάκης, Τό Τραμ, χθές και σήμερα, Πειραιάς 2001. ISBN 960-90621-2-1.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Σταθερές Συγκοινωνίες 
* Ολοκληρωμένο δίκτυο τραμ στο Πολεοδομικό Συγκρότημα Αθηνών (ερευνητικό πρόγραμμα από το Εργαστήριο Αστικού Περιβάλλοντος του Ε.Μ.Π.)
* Παλαιά Τροχιοδρομικά Δίκτυα Αθηνών και Πειραιώς έως 1960, σελ.39.