Εντουάρντ Ουσπένσκι

Ο **Εντουάρντ Νικολάγιεβιτς Ουσπένσκι** (, 22 Δεκεμβρίου 193714 Αυγούστου 2018) ήταν Σοβιετικός και Ρώσος ποιητής και συγγγραφέας άνω των 70 βιβλίων, που έγραψε πολλές ιστορίες για παιδιά και εφήβους, θεατρικά έργα, σενάρια, ενώ παρουσίασε και τηλεοπτική εκπομπή. Έργα του έχουν μεταφρασθεί σε 25 γλώσσες και γνώρισαν περί τις 60 μεταφορές σε ταινίες κινούμενων σχεδίων. Μεταξύ των πολύ γνωστών πλασμάτων και προσώπων που δημιούργησε η φαντασία του Ουσπένσκι είναι η Τσεμπουράσκα και ο φίλος του κροκόδειλος Γκένα, ο θείος Φέντια και οι ντετέκτιβ αδελφοί Κολόμπκι. 

## Βιογραφικά στοιχεία
Ο Ουσπένσκι γεννήθηκε στην πόλη Γιεγκόριεφσκ στην Περιφέρεια (Όμπλαστ) της Μόσχας. Ο πατέρας του Νικολάι Μ. Ουσπένσκι καταγόταν από το Γιελέτς και ήταν μακρινός συγγενής του Τίχον Χρένικοφ. Η μητέρα του συγγραφέα, η Ναταλία Αλεκσέγιεβνα το γένος Ντζουρόβα, ήταν μηχανικός από το Βίσνι Βολοτσιόκ με Πολωνούς προγόνους από την πλευρά του πατέρα της.

Το 1941, με την είσοδο της χώρας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η οικογένεια εγκαταστάθηκε στη Σιβηρία, όπου πέρασαν δύο χρόνια. Επιστρέφοντας στη Μόσχα, ο Εντουάρντ πήγε σχολείο και σπούδασε μηχανικός. Από τότε όμως βιοποριζόταν γράφοντας και παράγοντας ταινίες κινούμενων σχεδίων.

Εκτός από αυτά ο Ουσπένσκι ήταν επί χρόνια μια μορφή στο ραδιόφωνο και την τηλεόραση. Συγκαταλέγεται μεταξύ των δημιουργών της πιο μακροχρόνιας παιδικής ρωσόφωνης τηλεοπτικής εκπομπής, της *[[Καληνύχτα μικροί!]]*, αλλά και του δημοφιλούς ραδιοφωνικού προγράμματος *Ραδιονταντά*, που δημιουργήθηκε με τον σκοπό να ενσωματώνει τραγούδια και αστείους διαλόγους ως οργανικά στοιχεία ενός εκπαιδευτικού προγράμματος, που εξηγούσε έννοιες της γραμματικής, των μαθηματικών, επιστημονικών θεμάτων, και που δίδασκε την ευγενική συμπεριφορά στα παιδιά.

Από το 1991 μέχρι το 2016 ο Ουσπένσκι παρουσίαζε τη μουσική εκπομπή και εκπομπή λόγου σε ραδιόφωνο και τηλεόραση *Τα πλοία κάποτε έμπαιναν στο λιμάνι μας*, όπου θυμόταν με τους καλεσμένους του λαϊκά και λαογραφικά στοιχεία, που συμπεριελάμβανε παλαιά ρωσικά τραγούδια. Τα τραγούδια ερμήνευαν τόσο επαγγελματίες όσο και ερασιτέχνες τραγουδιστές, πολιτικούς, ηθοποιούς και άλλους.

Το 1997 ο Ουσπένσκι τιμήθηκε με το Βραβείο για τις υπηρεσίες στην πατρική γη Δ΄ τάξεως.

Ο συγγραφέας απεβίωσε σε ηλικία ογδόντα ετών στο εξοχικό του κοντά στη Μόσχα, από καρκίνο του στομάχου, που είχε πρωτοδιαγνωσθεί μια δεκαετία νωρίτερα και τότε είχε αντιμετωπισθεί επιτυχώς με χημειοθεραπεία

## Από το έργο του
### Ο θείος Φέντια
Το πρώτο βιβλίο του Ουσπένσκι με τον θείο Φιοντόρ ή Φέντια, το *Ο θείος Φέντια, ο σκύλος του και η γάτα του* (Дядя Фёдор, пёс и кот), εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1974. Ο βασικός ήρωας του τίτλου είναι στην πραγματικότητα ένα εξάχρονο αγοράκι, που επονομάζεται έτσι επειδή εμφανίζεται ως άνθρωπος σοβαρά σκεπτόμενος, αυτοδύναμος και υπεύθυνος. Μετά την άρνηση των γονέων του να τον αφήσουν να κρατήσει τη Ματρόσκιν, μια γάτα που μιλάει, ο Φιοντόρ εγκαταλείπει το σπιτικό του. Μαζί και με τον σκύλο του Σαρίκ, στήνει ένα σπιτικό στην επαρχία, σε ένα χωριό ονόματι Προστοκβάσινο (Простоквашино, από τη ρωσική λέξη простоквашa = βουτυρόγαλα). Ανακαλύπτει έναν θησαυρό, με τον οποίο αγοράζει ένα τρακτέρ που λειτουργεί με σούπα και πατάτες για καύσιμο, καθώς και έναν «φορητό ήλιο» για να τους ζεσταίνει τον χειμώνα. Το βιβλίο μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο με την επιτυχημένη ταινία κινούμενων σχεδίων *Τρεις από το Προστοκβάσινο* (και τις δύο ταινίες-συνέχειές της). Ο Ουσπένσκι συνέχισε με άλλα βιβλία για τον θείο Φέντια, που δεν σημείωσαν όμως την ίδια επιτυχία.

### Επιλεγμένα βιβλία
* *Ο κροκόδειλος Γκένα και οι φίλοι του* (1966)
* *Ο θείος Φέντια, ο σκύλος του και η γάτα του* (1974) αγγλική μετάφραση
* *Τα ανθρωπάκια της εγγύησης* (1975)

### Επιλεγμένα σενάρια
* *Γκένα ο κροκόδειλος* (Крокодил Гена, 1969)
* *[[Χαρούμενο καρουζέλ]]* (Весёлая карусель): No. 1 (1969), No. 3 (1971), No. 19 (1988)
* ''Τσεμπουράσκα'' (Чебурашка, 1971)
* ''Σαποκλιάκ'' (Шапокляк, 1974)
* *Τρεις από το Προστοκβάσινο* (Трое из Простоквашино, 1978)
* *Ο θείος Άου* (1979)
* *Διακοπές στο Προστοκβάσινο* (1980)
* *Το κοράκι από πλαστελίνη* (Пластилиновая ворона, 1981)
* *[[Σε άγνωστα μονοπάτια]]* (Там, на неведомых дорожках..., 1982)
* *[[Ο Τσεμπουράσκα πηγαίνει στο σχολείο]]* (Чебурашка идёт в школу, 1983)
* *Χειμώνας στο Προστοκβάσινο* (1984)
* *Για τη Βέρα και την Ανφίσα* (1986)
* *[[Διερεύνηση: Αδελφοί Κολομπκί]]* (Следствие ведут Колобки, 1986-1987)
* *Τσεμπουράσκα* (2013)

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Επίσημος ιστότοπος (στη ρωσική γλώσσα)

Κατηγορία:Συγγραφείς παιδικής και νεανικής λογοτεχνίας
Κατηγορία:Ρώσοι συγγραφείς
Κατηγορία:Σοβιετικοί συγγραφείς
Κατηγορία:Ρώσοι θεατρικοί συγγραφείς
Κατηγορία:Σεναριογράφοι
Κατηγορία:Ρώσοι ποιητές
Κατηγορία:Ρώσοι πολωνικής καταγωγής