Τριανδρία (αρχαία Ρώμη)

Στη Ρωμαϊκή Δημοκρατία, ***' ή ***' ήταν επιτροπές τριών ανδρών, που διορίστηκαν για συγκεκριμένα καθήκοντα. Υπήρχαν πολλά καθήκοντα που μπορούσαν να δημιουργηθούν για να διεκπεραιώσουν επιτροπές, όπως η απονομή δικαιοσύνης, η κοπή νομισμάτων, η υποστήριξη θρησκευτικών καθηκόντων ή η εύρεση αποικιών.

Συνηθέστερα, όταν οι ιστορικοί αναφέρονται σε ρωμαϊκή «Τριανδρία», εννοούν δύο πολιτικές συμμαχίες κατά τη διάρκεια της κρίσης της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας. Η άτυπη Πρώτη Τριανδρία του Ιουλίου Καίσαρα, του Πομπήιου Μάγνου και του Μάρκου Λικίνιου Κράσσου ήταν μια χαλαρή πολιτική συμμαχία, που οργανώθηκε το 60 ή το 59 π.Χ. Δεν είχαν επίσημη ιδιότητα ή λειτουργία ως πραγματική Τριανδρία, και ο όρος χρησιμοποιείται ως καταχρηστικά.

Η Δεύτερη Τριανδρία ή  του Οκταβιανού (αργότερα Αυγούστου), του Μάρκου Αντώνιου και του Μάρκου Αιμίλιου Λέπιδου σχηματίστηκε το 43 π.Χ. από το πέρασμα της *lex Titia*. Δημιουργήθηκε για πενταετή θητεία, και ανανεώθηκε για άλλα πέντε χρόνια: διήρκεσε επίσημα μέχρι την τελευταία ημέρα του 33 π.Χ. ή πιθανώς στο 27 π.Χ.

## ''Triumviri capitales''
Οι *επικεφαλής της τριανδρίας* (triumviri capitales) επέβλεπαν τις φυλακές και τις εκτελέσεις, μαζί με άλλες λειτουργίες, που -όπως σημειώνει ο Άντριου Λίντοτ- δείχνουν ότι ήταν «ένα μείγμα αστυνομικών επιθεωρητών και ειρηνοδικών».  Οι capitales ιδρύθηκαν για πρώτη φορά γύρω στο 290 με 287 π.Χ.  Την επίβλεψή τους είχε ο *[[Πραίτορας|πραίτορας του άστεως]]* (praetor urbanus). Αυτo;i oi *triumviri*, ή οι *tresviri nocturni* (ονομάζονται έτσι επειδή ήταν στους δρόμους τη νύχτα), μπορεί επίσης να είχαν αναλάβει κάποια ευθύνη για τον έλεγχο πυρκαγιών. 

Έκαναν έναν γύρο τη νύχτα για να διατηρήσουν την τάξη, και μεταξύ άλλων βοηθούσαν τους αγορανόμους (aediles) στο κάψιμο απαγορευμένων βιβλίων. Είναι πιθανό ότι τους είχε αναθέσει ο πραίτορας τη διευθέτηση ορισμένων αστικών διαδικασιών ημι-ποινικού χαρακτήρα, στις οποίες ιδιώτες ενεργούσαν ως εισαγγελείς. Έπρεπε να μαζέψουν και τα  (καταθέσεις που κατασχέθηκαν από τον ηττημένο διάδικο με την αγωγή) και εξέταζε την ένσταση εξαίρεσης, που προέβαλαν εκείνοι που είχαν αρνηθεί να ενεργήσουν ως ένορκοι. Ο αριθμός τους αυξήθηκε σε τέσσερις, αλλά ο Αύγουστος τον επανέφερε σε τρεις. Στους αυτοκρατορικούς χρόνους οι περισσότερες από τις λειτουργίες τους πέρασαν στα χέρια των Άγρυπνων(Vigiles). 

## ''Triumviri monetalis''
Η *Τριανδρία για τη νομισματοκοπεία* επέβλεπε την κοπή ρωμαϊκών νομισμάτων. Ο αριθμός τους αυξήθηκε από τον Ιούλιο Καίσαρα σε τέσσερις, αλλά και πάλι μειώθηκε από τον Αύγουστο. Καθώς ενεργούσαν για τη Σύγκλητο, δημιούργησαν μόνο χάλκινα χρήματα υπό την Αυτοκρατορία, ενώ τα χρυσά και αργυρά νομίσματα ήταν υπό τον αποκλειστικό έλεγχο του Αυτοκράτορα. 

## ''Tresviri epulones''
Η Τριανδρία των εορταστών, ήταν ένα ιερατικό σώμα, που βοηθούσε σε δημόσια συμπόσια. Ο αριθμός τους στη συνέχεια αυξήθηκε σε *επτά άνδρες εορταστές* (septemviri epulones)., και από τον Καίσαρα σε δέκα άνδρες, αν και συνέχισαν να ονομάζονται septemviri, ένα όνομα που χρησιμοποιείτο ακόμη στα τέλη του 4ου αι. Δημιουργήθηκαν για πρώτη φορά το 196 π.Χ. για να επιτηρήσουν την εορτή των *συμποσίων του Διός* (epulum Jovis) στο Καπιτώλιο, αλλά οι υπηρεσίες τους ζητήθηκαν επίσης με την ευκαιρία των θριάμβων, των αυτοκρατορικών γενεθλίων, της αφιέρωσης ναών, των αγώνων/παιχνιδιών που έδιναν ιδιώτες κ.λπ.Ο αριθμός τους αργότερα αυξήθηκε σε επτά.

## Άλλοι ''triumviri''
Επιτροπές τριών ανδρών διορίζονταν επίσης για σκοπούς όπως η *ίδρυση αποικιών* (triumviri coloniae deducendae) ή η διανομή γης.  *Οι Triumviri mensarii* υπηρετούσαν ως δημόσιοι *τραπεζίτες*.  Το πλήρες φάσμα των οικονομικών τους λειτουργιών το 216 π.Χ., όταν η επιτροπή περιλάμβανε δύο άνδρες υπατικού βαθμού, αποτέλεσε αντικείμενο συζήτησης. 

## Αναφορές

Κατηγορία:Αρχαίοι Ρωμαϊκοί τίτλοι