Ανεπτυγμένη χώρα

[thumb|450px|



<br />'''Πηγή: [Διεθνές Νομισματικό Ταμείο** και **Ηνωμένα Έθνη** (έτος 2022).]]
Ο όρος **ανεπτυγμένη χώρα** ή **εξελιγμένη χώρα** χρησιμοποιείται για να κατηγοριοποιήσει τις χώρες με ανεπτυγμένη οικονομία στις οποίες ο τριτογενής και ο τεταρτογενής τομέας βιομηχανίας επικρατούν.

Αυτό το επίπεδο της οικονομικής ανάπτυξης συνήθως μεταφράζεται σε υψηλό κατά κεφαλήν εισόδημα και υψηλό Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης (ΔΑΑ). Χώρες με υψηλό [[Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν]] ανά κεφαλή συνήθως ταιριάζουν με την παραπάνω περιγραφή. Τόσο η [[Ελλάδα]], όσο και η [[Κύπρος]], θεωρούνται ανεπτυγμένες χώρες.

== Συνώνυμα ==

Σύγχρονοι όροι των συνώνυμων ανεπτυγμένη/προηγμένη χώρα περιλαμβάνουν **προηγμένες βιομηχανικές χώρες**, **πιο ανεπτυγμένες χώρες** (MDC) **περισσότερο ανεπτυγμένες οικονομικά χώρες** (MEDC), και **προηγμένη χωρά** ή **μετά - βιομηχανική χωρά**. Ο όρος βιομηχανοποιημένη χωρά μπορεί να είναι κάπως φιλόδοξος καθώς η αποβιομηχάνιση είναι μια συνεχής διαδικασία που είναι δύσκολο να προσδιοριστεί. Ο όρος **περισσότερο ανεπτυγμένες οικονομικά χώρες** χρησιμοποιείται από τους σύγχρονους γεωγράφους για να περιγράψει την κατάσταση των χωρών που θεωρούνται: περισσότερο ανεπτυγμένες οικονομικά. Η πρώτη βιομηχανοποιημένη χώρα ήταν η [[Αγγλία]], ακολουθούμενη από τη [[Γερμανία]], τη [[Γαλλία]], το υπόλοιπο του Ηνωμένου Βασιλείου και από άλλες χώρες της [[Δυτική Ευρώπη|Δυτικής Ευρώπης]].

== Προσδιορισμός ==
Αναπτυγμένες χώρες είναι οι εξής χώρες, οι λεγόμενες που ανήκουν στον Δυτικό κόσμο:
* Στη [[Βόρεια Αμερική]]: μονάχα ο [[Καναδάς]] και οι [[Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής]], επειδή έχουν βιομηχανία, ισχυρό τραπεζικό σύστημα, τουρισμό, Δημοκρατία και Ελευθερίες στα Ανθρώπινα διακιώματα ήδη από την δεκαετία του 1950, και υψηλούς μισθούς.
* Στην [[Ευρώπη]]: η [[Δυτική Ευρώπη|Δυτική]] και [[Κεντρική Ευρώπη]] ([[Αυστρία]], [[Βέλγιο]], [[Γαλλία]], [[Γερμανία]], [[Ελβετία]], [[Ηνωμένο Βασίλειο]], [[Ιταλία]], [[Ισπανία]], [[Λουξεμβούργο]], [[Μάλτα]], [[Ολλανδία]] και [[Πορτογαλία]]) η [[Βόρεια Ευρώπη]] ([[Δανία]], [[Ισλανδία]], [[Νορβηγία]], [[Σουηδία]] και [[Φινλανδία]]), οι [[Βαλτικά κράτη|Βαλτικές χώρες]] ([[Εσθονία]], [[Λετονία]] και [[Λιθουανία]]), η [[Ελλάδα]], η [[Κύπρος]], επειδή επίσης έχουν βιομηχανία, ισχυρό τραπεζικό σύστημα, τουρισμό, Δημοκρατία και Ελευθερίες στα Ανθρώπινα διακιώματα ήδη από την δεκαετία του 1950, και υψηλούς μισθούς. Τα τελευταία χρόνια στην λίστα κατατάσσονται και πολλές χώρες από την [[Ανατολική Ευρώπη]] που παλαιότερα κατάτασονταν στις αναπτυσόμενες χώρες λόγω Σοσιαλισμού και τα τελευταία χρόνια έχουν κάνει οικονομικά άλματα και μεταρρυθμίσεις στην οικονομία τους και στα Ανθρώπινα Δικαιώματα ([[Βουλγαρία]], [[Κροατία]], [[Μαυροβούνιο]], [[Ουγγαρία]], [[Πολωνία]], [[Ρουμανία]], [[Σλοβακία]], [[Σλοβενία]] και [[Τσεχία]])
* Στην [[Ασία]], ανεπτυγμένες χώρες είναι μονάχα η [[Ιαπωνία]], το [[Ισραήλ]], η [[Νότια Κορέα]] και η [[Σιγκαπούρη]], επειδή επίσης έχουν βιομηχανία ισχυρό τραπεζικό σύστημα, τουρισμό, Δημοκρατία και Ελευθερίες στα Ανθρώπινα διακιώματα ήδη από την δεκαετία του 1950, και υψηλούς μισθούς. Ωστόσο αυτές οι χώρες μπορεί να θεωρηθούν σε ορισμένες περιπτώσεις και ως Αναπτυσόμενες χώρες, επειδή η Ιαπωνία διατηρεί ακόμα την [[Θανατική ποινή]] σε ορισμένες περιπτώσεις, το Ισραήλ επειδή δεν έχει καθορίσει ακόμα σύνορα, αλλά και λόγω της χρόνιας σύγκρουσης του με το [[Κράτος της Παλαιστίνης]], η Νότια Κορέα λόγω της πολιτικής της κόντρας που κρατάει από το 1953 με την [[Βόρεια Κορέα]] για την διεκδίκηση [[Κορεατική Χερσόνησος|ολόκληρης της Κορέας]] και η Σιγκαπούρη λόγω του υπερβολικού πλυθυσμού της και την μερικώς έλλειψη Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Ορισμένες φορές στις Αναπτυγμένες χώρες της Ασίας κατατάσσεται και η [[Τουρκία]], λόγω του αναπτυγμένου τουρισμού της.
* Περιοχές της [[Κίνα]]ς όπως το [[Μακάου]] το [[Χονγκ Κονγκ]], και η [[Ταϊβάν]], μπορούν επίσης να θεωρηθούν ως  «ανεπτυγμένες χώρες» (το οποίο δεν συμβαδίζει φυσικά καθόλου με την πραγματικότητα). Το Χονγκ Κονγκ θεωρείται εδώ και καιρό αναπτυγμένο από το [[Διεθνές Νομισματικό Ταμείο]] (**ΔΝΤ**, IMF). Παρόλο που το Χονγκ Κονγκ ανήκει πλέον στην [[Κίνα]] (μια [[Αναπτυσσόμενες χώρες|αναπτυσσόμενη χώρα]]), αυτά τα δύο θεωρούνται διεθνώς ως ξεχωριστές οικονομικές υπάρξεις.
* Στη [[Ωκεανία]]: μονάχα η [[Αυστραλία]] και η [[Νέα Ζηλανδία]], επειδή έχουν επίσης βιομηχανία, ισχυρό τραπεζικό σύστημα, τουρισμό, Δημοκρατία και Ελευθερίες στα Ανθρώπινα διακιώματα ήδη από την δεκαετία του 1950, και υψηλούς μισθούς.
* Τέλος Στη [[Αφρική]]: ορισμένες φορές η [[Αίγυπτος]], η [[Τυνησία]] και η [[Νότια Αφρική]], επειδή έχουν κάνει οικονομικά άλματα και μεταρρυθμίσεις στην οικονομία τους και στα Ανθρώπινα Δικαιώματα (κατάργηση του [[Απαρτχάιντ]] και φυλετικών διακρίσεων, [[Αναγνώριση του Κράτους του Ισραήλ]], αναπτύσσονται Τουριστικά κ.α), καθώς και η [[Λιβερία]] κυρίως λόγω της αναπτυγμένης ναυτιλίας της.

== Χώρες με υψηλό εισόδημα ==
[[Αρχείο:World Bank income groups.png|thumb|right|400px|
]]

**Χώρες με υψηλό εισόδημα** θεωρούνται από την Παγκόσμια Τράπεζα ως χώρες με [[Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν]] κατά κεφαλήν από το ύψος των $11.116 και άνω. Σύμφωνα με τα [[Ηνωμένα Έθνη]], χώρες με υψηλό εισόδημα θεωρούνται και μερικές [[αναπτυσσόμενες χώρες]], συνεπώς μια χώρα με υψηλό εισόδημα μπορεί να χαρακτηριστεί ως **ανεπτυγμένη** ή **αναπτυσσόμενη**.

Όταν χρησιμοποιείται το [[Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν]] κατά κεφαλήν για να προσδιορίσει μια χώρα ως αναπτυγμένη κάποιος πρέπει να λαμβάνει υπόψιν του τον τρόπο με τον οποίον κάποιες χώρες κατάφεραν να αποκτήσουν υψηλό [[Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν]] μέσω φυσικών πόρων, χωρίς να αναπτύξουν τη βιομηχανική οικονομία που απαιτείται για να θεωρηθεί μια χώρα **ανεπτυγμένη**.

Παρά το υψηλό [[Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν]] οι χώρες τις Μέσης Ανατολής δεν θεωρούνται ανεπτυγμένες αλλά αναπτυσσόμενες, διότι οι οικονομίες τους βασίζονται κυρίως στην εξαγωγή και την παραγωγή [[Πετρέλαιο|πετρελαίου]].

== Δείκτης Ανθρώπινης Ανάπτυξης ==
[[Αρχείο:UN Human Development Report 2007 (2).svg|thumb|right|400px|
]]


Ο [[Δείκτης Ανθρώπινης Ανάπτυξης]] του ΟΗΕ είναι ένα στατιστικό μέτρο που εκτιμά την ανθρώπινη ανάπτυξη μιας χώρας. Παρόλο που υπάρχει μεγάλος συσχετισμός μεταξύ του να έχει μια χώρα υψηλό δείκτη ανθρώπινης ανάπτυξης και με το να έχει μια ευημερούσα οικονομία, ο ΟΗΕ λέει πως ο [[Δείκτης Ανθρώπινης Ανάπτυξης]] έχει να κάνει με πολύ περισσότερα από το εισόδημα και την παραγωγικότητα. Από το 1980 η [[Νορβηγία]] (2001-2007), ή [[Ιαπωνία]] (1991 & 1993), ο [[Καναδάς]] (1985, 1992, 1994-2000) η [[Ελβετία]] (1980) και η [[Ισλανδία]] (2007) έχουν συνολικά τον μεγαλύτερο δείκτη ανθρώπινης ανάπτυξης. Χώρες με συνολικούς πόντους πάνω από 0.800 θεωρούνται υψηλών προδιαγραφών για ανθρώπινη ανάπτυξη. Η κορυφαίες 30 χώρες έχουν συνολικούς πόντους που κυμαίνονται από 0.885 στη [[Τσεχία]] μέχρι 0.965 στη [[Νορβηγία]].

Όλες οι χώρες που χαρακτηρίζονται από το [[Διεθνές Νομισματικό Ταμείο]] (ΔΝΤ) ή τη CIA ως αναπτυγμένες (από το 2007) έχουν δείκτη ανθρώπινης ανάπτυξης μεγαλύτερο του 0.9 (από το 2004). Όλες οι χώρες που έχουν δείκτη ανθρώπινης ανάπτυξης πάνω από 0.9 (από το 2004) επίσης χαρακτηρίζονται από το [[Διεθνές Νομισματικό Ταμείο|ΔΝΤ]] και τη CIA ως αναπτυγμένες. Συνεπώς όλες οι αναπτυγμένες οικονομίες χαρακτηρίζονται από δείκτη ανθρώπινης ανάπτυξης μεγαλύτερο από 0,9.

== Λίστα εύπορων χωρών ==

Παρόλο που δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο κριτήριο βάση του οποίου μια χώρα μπορεί να θεωρηθεί ανεπτυγμένη, διάφοροι οργανισμοί έχουν δημιουργήσει διάφορες κατηγορίες για τις οικονομικά πιο εύπορες χώρες. Το [[Διεθνές Νομισματικό Ταμείο]] αναγνωρίζει 31 ``ανεπτυγμένες οικονομίες`` ενώ η CIA αναγνωρίζει 34 ανεπτυγμένες οικονομίες. Η Παγκόσμια Τράπεζα αναγνωρίζει 60 χώρες με υψηλό εισόδημα που χαρακτηρίζονται ως ανεπτυγμένες ή αναπτυσσόμενες από τον ΟΗΕ.

=== Λίστα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου με ανεπτυγμένες οικονομίες ===
[[Αρχείο:IMF advanced economies 2008.svg|thumb|right|300px|]] 
Σύμφωνα με το [[Διεθνές Νομισματικό Ταμείο]] οι παρακάτω 40 χώρες θεωρούνται ως **ανεπτυγμένες οικονομίες'''

### Έρευνα πάνω στην ποιότητα ζωής
Η παρακάτω λίστα αναφέρεται στις κορυφαίες 30 χώρες με την καλύτερη ποιότητα ζωής (σε σειρά κατάταξης):



 Νορβηγία
 Ελβετία
 Λουξεμβούργο
 Σουηδία
 Αυστραλία
 Ιρλανδία




 Ισλανδία
 Ιταλία
 Δανία
 Ισπανία
 Σιγκαπούρη
 Φινλανδία




 Ηνωμένες Πολιτείες
 Καναδάς
 Νέα Ζηλανδία
 Κάτω Χώρες
 Ιαπωνία
 Χονγκ Κονγκ




 Πορτογαλία
 Αυστρία
 Ταϊβάν
 Κύπρος
 Ελλάδα
 Βέλγιο




 Γαλλία
 Γερμανία
 Σλοβενία
 Μάλτα
 Ηνωμένο Βασίλειο
 Νότια Κορέα


## Δείτε επίσης
* Δείκτης Ανθρώπινης Ανάπτυξης
* Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν
* Διεθνές Νομισματικό Ταμείο

## Αναφορές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* World Bank  (high-income economies)
* The World Factbook  (developed countries)
* United Nations Statistics Division  (definition)
* United Nations Statistics Division  (developed regions)
* IMF (advanced economies)
* The Economist (quality of life survey)

Κατηγορία:Ανθρωπογεωγραφία
Κατηγορία:Οικονομική γεωγραφία
Κατηγορία:Κατάλογοι ανά χώρα
Κατηγορία:Διεθνής ανάπτυξη