Επίσκοπος Επιδαύρου Νικόδημος

Ο **Επίσκοπος Επιδαύρου Νικόδημος** (κατά κόσμον *Νικόλαος Φαρμάκης*, Μελβούρνη, 15 Οκτωβρίου 1971) είναι Έλληνας θεολόγος και ιεράρχης, βοηθός επίσκοπος της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών και Γενικός Διευθυντής της Εκκλησιαστικής Κεντρικής Υπηρεσίας Οικονομικών της Εκκλησίας της Ελλάδος.

## Βιογραφικά στοιχεία
Ο κατά κόσμον Νικόλαος Φαρμάκης γεννήθηκε στις 15 Οκτωβρίου 1971 στη Μελβούρνη Αυστραλίας, από γονείς μετανάστες με καταγωγή από το Μεσολόγγι και τη Ρόδο. Τις γυμνασιακές σπουδές του, τις ολοκλήρωσε στο Γυμνάσιο Ματαράγκας Αιτωλοακαρνανίας. Φοίτησε στο Εκκλησιαστικό Λύκειο Αθηνών, από όπου αποφοίτησε το 1989.

Σπούδασε θεολογία στο Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας και Θρησκειολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, από όπου αποφοίτησε το 1999. Συνέχισε με μεταπτυχιακές σπουδές στην Εκκλησιαστική Ιστορία και στο Κανονικό Δίκαιο από το Τμήμα Θεολογίας του ιδίου Πανεπιστημίου. Έχει αναγορευτεί Διδάκτωρ Θεολογίας, με αντικείμενο της διατριβής τη Θρησκειολογία και πιο συγκεκριμένα με θέμα *«Χριστιανισμός και Θρησκείες στη θεολογία του Raymond Panikkar»*, υπό την επίβλεψη του Επισκόπου Αβύδου Κυρίλλου.

Εντάχθηκε ως δόκιμος μοναχός στην Ιερά Συνοδική και Σταυροπηγιακή Μονή Παναγίας Χρυσοπηγής Πολυδενδρίου Αττικής το καλοκαίρι το 1987 και εκάρη μοναχός τον Δεκέμβριο του 1990, όπου και εγκαταβιώνει έως και σήμερα. Στις 23 Ιανουαρίου 1999, χειροτονήθηκε διάκονος από τον Μητροπολίτη Πειραιώς Καλλίνικο. Επτά ημέρες αργότερα, χειροτονήθηκε πρεσβύτερος και χειροθετήθηκε αρχιμανδρίτης από τον ίδιο αρχιερέα. Υπηρέτησε ως εφημέριος στην Ιερά Μητρόπολη Πειραιώς και στην Ιερά Μητρόπολη Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως. Το 2010, μετατέθηκε στην Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών ως εφημέριος και ακολούθως ιερατικός προϊστάμενος του Ιερού Ναού Αγίου Αθανασίου Θησείου.

Το 2014, ανέλαβε καθήκοντα γραμματέα της Συνοδικής Επιτροπής Κοινωνικής Πρόνοιας και Ευποιίας της Εκκλησίας της Ελλάδος. Τον Αύγουστο του 2019, διορίστηκε ως Γενικός Διευθυντής της Εκκλησιαστικής Κεντρικής Υπηρεσίας Οικονομικών της Εκκλησίας της Ελλάδος, μετά από σχετική απόφαση της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου. Η θητεία του, ως Γενικός Διευθυντής της ΕΚΥΟ, έχει ανανεωθεί τρεις φορές από τη Διαρκή Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος. Το 2019, μετά τον διορισμό του στη θέση του Γενικού Διευθυντή της ΕΚΥΟ, ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος του ανέθεσε και την επιτροπεία της Συνοδικής Ιεράς Μονής «Ἁξιον Εστί - Εμμαούς» Βαρνάβα Αττικής, η οποία από το 2022 λειτουργεί υπό νέα ηγουμένη.

Στις 9 Οκτωβρίου 2025, εξελέγη από την Ιεραρχία της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος Επίσκοπος Επιδαύρου, βοηθός της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών. Χειροτονήθηκε στον επισκοπικό βαθμό δέκα ημέρες αργότερα στον Μητροπολιτικό Ναό Αθηνών, από τον Μητροπολίτη Ύδρας, Σπετσών και Αιγίνης Εφραίμ συμπαραστατούμενου από πλειάδα αρχιερέων. Στις 19 Δεκεμβρίου του ιδίου έτους, έδωσε τη νενομισμένη διαβεβαίωση ως βοηθός επίσκοπος της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, ενώπιον του Αρχιεπισκόπου Αθηνών Ιερωνύμου.

## Κοινωνική δραστηριότητα
Δραστηριοποιήθηκε έντοντα στη Ραμάλα της Παλαιστίνης, υπηρετώντας ως μέλος και ως αντιπρόεδρος στο διοικητικό συμβούλιο του Ελληνικού Πολιτιστικού Κέντρου “Μακεδονία” (από το 1997 έως το 2005), ως συνιδρυτής του Palestine Avenir Foundation το 2001, ως ιδρυτής του Εθνικού Κέντρου Νόσων του Αίματος “Ιπποκράτης”, ως σύμβουλος για θέματα υγείας του Προέδρου της Παλαιστίνης Γιάσερ Αραφάτ.

Το 2004 και για ένα έτος, διετέλεσε αντιπρόεδρος στο διοικητικό συμβούλιο της Εταιρίας Προστασίας Ανηλίκων και πρόεδρος της Στέγης Ανηλίκων Αθηνών του Υπουργείου Δικαιοσύνης και ιδρυτής - πρόεδρος του Macedonia Development Organisation.

Το 2010, του ανατέθηκαν καθήκοντα διευθυντή και αντιπροέδρου του διοικητικού συμβουλίου του Ιδρύματος Περιθάλψεως Ατόμων με νοητική υστέρηση ή με σύνδρομο Down της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών «Μαρία Κόκκορη». 

Από το 2012 έως το 2016, διετέλεσε μέλος του διοικητικού συμβουλίου και επόπτης σύμβουλος στο Ζάννειο Ίδρυμα Παιδικής Προστασίας και Αγωγής.

Από το 2015, διατελεί γενικός γραμματέας του νεοσύστατου Ιδρύματος - Γραμματείας Καταπολέμησης Ανθρωπιστικής Κρίσης της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών. Από το 2016, είναι μέλος της Εθνικής Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας του Υπουργείου Εργασίας, ως εκπρόσωπος της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Στα τέλη του 2021, η Εκκλησίας της Ελλάδος σύστησε την εταιρεία Σχιστό ΑΕ, προκειμένου να αξιοποιήσει μεγάλη έκταση 3.000 στρεμμάτων στην περιοχή Σχιστού-Σκαραμαγκά, για το έργο «The Green Σχιστό», επένδυση της τάξεως των 700-800 εκατομμυρίων ευρώ. Στις 14 Σεπτεμβρίου 2022, υπογράφηκε σύμφωνο συνεργασίας μεταξύ της Εκκλησιαστικής Κεντρικής Υπηρεσίας Οικονομικών και του ΤΑΙΠΕΔ, για τη μελέτη αξιοποίησης του Κτήματος Σχιστού Σκαραμαγκά.

Το 2023, αξιοποίησε κτήριο της Αρχιεπισκοπής, το ανακαίνισε με βάση τις προδιαγραφές για κέντρο διημέρευσης για ΑμεΑ και αδειοδότησε και λειτούργησε το πρώτο Κέντρο Διημέρευσης - Ημερήσιας Φροντίδας Ατόμων με Αναπηρία (ΚΔΗΦ-ΑμεΑ) «Νικόδημος Γραικός». 

## Συγγραφικό έργο

* “Γεώργιος-Γεννάδιος Σχολάριος, διάλογος με το Ισλάμ” Ιστορική μελέτη σελ. 60 (Βιβλιοθήκη Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών)
* “Γεώργιος-Γεννάδιος Σχολάριος, διάλογος με τους Ιουδαίους” Ιστορική μελέτη σελ. 53 (Βιβλιοθήκη Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών)
* “Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, το ζήτημα της συχνής Θείας Κοινωνίας ” Ιστορικοκανονική μελέτη σελ. 65 (Βιβλιοθήκη Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών)
* “Λειτουργική Εμπειρία και Ασκητική Πνευματικότητα στους Ιερούς Κανόνες της συνόδου της Γάγγρας” Ιστορικοκανονική μελέτη σελ. 62 (Βιβλιοθήκη Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών)
* “Ιωάννης ο Ευαγγελιστής”, περιοδικό Εφημέριος, τεύχος 6, Ιούνιος 2004
* Συμμετοχή στην παλαιογραφική μελέτη, ανάγνωση και σχολιασμός του Κώδικα Ζητείας αριθμ. 491 της Ιεράς Μονής Δοχειαρίου υπό Ομ. Καθ. Δημητρίου Γόνη, (Βιβλιοθήκη Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών) (υπό έκδοση)
* Ψηφιοποίηση παλαιτύπου υπό τον τίτλο: ‘‘ΚΕΚΡΑΓΑΡΙΟΝ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ ΚΑΙ ΙΕΡΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ, ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΙΠΠΩΝΟΣ, ΗΤΟΙ ΒΙΒΛΙΑ ΤΕΣΣΑΡΑ ΥΠΟ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΠΕΝΤΑΠΟΛΕΩΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΥ, ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΕΥΓΕΝΙΟΥ ΤΟΥ ΒΟΥΛΓΑΡΕΩΣ, ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ 1910. Εδωρήθη στην βιβλιοθήκη της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών
* Έκδοση μεταπτυχιακής μελέτης υπό τον τίτλο “Σχέσεις Επισκόπου και Ιερών Μονών κατά τη Βακτηρία Αρχιερέων, έργον Ιακώβου Ιερομονάχου 1645” Μελέτη στην Γενική Εκκλησιαστική Ιστορία και το Κανονικό Δίκαιο, για την απόκτηση Μεταπτυχιακού τίτλου (Master), σελίδες 423, εκδόσεις «Παρρησία».
* Ψηφιοποίηση του χειρογράφου ΙΕΕΕ 301 της βιβλιοθήκης της Παλαιάς Βουλής, με τίτλο: ‘‘Βακτηρία Αρχιερέων, έργον Ιακώβου Ιερομονάχου 1645”, εδωρήθη στις βιβλιοθήκες της Παλαιάς Βουλής και της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.
* Έκδοση διδακτορικής διατριβής υπό τον τίτλο «Χριστιανισμός και Θρησκείες στη θεολογία του Raymond Panikkar», εκδόσεις «Χρυσοπηγή», 2016.

## Παραπομπές

Επιδαύρου Νικόδημος
Επιδαύρου Νικόδημος
Κατηγορία:Απόφοιτοι της Θεολογικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών