Τενεσί

Το **Τενεσί** ή **Τεννεσσί** (), είναι πολιτεία των ΗΠΑ, στο νοτιοανατολικό τμήμα της χώρας. Έχει έκταση 109.153 τ.χλμ., όντας η 36η μεγαλύτερη σε συνολική έκταση πολιτεία, και πληθυσμό 7.227.750 κατοίκους (εκτίμηση 2024), κατατασσόμενο έτσι ως η 15η μεγαλύτερη πολιτεία σε πληθυσμό στη χώρα.

Η πρωτεύουσα της πολιτείας και μεγαλύτερη πόλη του Τενεσί είναι το Νάσβιλ, που έχει πληθυσμό 715.884 (ΜΠ: 2.012.476) κατοίκων. Το Μέμφις είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της πολιτείας, με πληθυσμό 677.269 (ΜΠ: 1.353.140) κατοίκων.

Το Τενεσί, συνορεύει με το Κεντάκι και τη Βιρτζίνια στα βόρεια, τη Βόρεια Καρολίνα στα ανατολικά, την Τζόρτζια, την Αλαμπάμα και το Μισισίπι στα νότια, το Άρκανσο και το Μιζούρι στα δυτικά. Τα Απαλάχια Όρη κυριαρχούν στο ανατολικό τμήμα της πολιτείας, και ο ποταμός Μισσισσιππής αποτελεί το δυτικό όριο της πολιτείας.

## Ιστορία
thumb|300px|left|Χάρτης του Τενεσί.
Η πολιτεία του Τενεσί έχει τις ρίζες της στον σύνδεσμο Ουαταούγκα, μια συνοριακή συμφωνία του 1772 που γενικά θεωρείται ως η πρώτη συνταγματική κυβέρνηση δυτικά από τα Απαλάχια όρη. Το σημερινό Τενεσσί αρχικά ήταν τμήμα της Βόρειας Καρολίνας, και αργότερα τμήμα του Νοτιοδυτικού Εδάφους. Το Τενεσί εισήλθε στην Ένωση ως η 16η πολιτεία την 1 Ιουνίου 1796. Το Τενεσί ήταν η προτελευταία πολιτεία που εγκατέλειψε την Ένωση και εισήλθε στην Ομοσπονδία στην έκρηξη του Εμφυλίου των ΗΠΑ το 1861, και η πρώτη που επανήλθε στην Ένωση στο τέλος του πολέμου.

Το Τενεσί προσέφερε τους περισσότερους στρατιώτες στον Στρατό της Ομοσπονδίας από κάθε άλλη πολιτεία, και τους περισσότερους στρατιώτες για τον στρατό της Ένωσης από κάθε άλλη Νότια πολιτεία. Έχει ζήσει μια από τις χειρότερες φυλετικές διαμάχες της χώρας, από τη δημιουργία της Κου Κλουξ Κλαν στο Πουλάσκι το 1866 μέχρι τη δολοφονία του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ στο Μέμφις το 1968. Τον 20ο αιώνα, το Τενεσί μετέβη από μια αγροτική οικονομία σε μια πιο ποικίλη οικονομία, βοηθούμενη κατά καιρούς από ομοσπονδιακές οντότητες όπως η Αρχή της Κοιλάδας Τενεσί. Στις αρχές της δεκαετίας του 1940, το Όουκ Ριτζ επιλέχθηκε για να φιλοξενήσει τις εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου του προγράμματος Μανχάταν, συνεισφέροντας στην κατασκευή της πρώτης ατομικής βόμβας του κόσμου.

## Μουσική
Το Τενεσί έπαιξε κρίσιμο ρόλο στην ανάπτυξη του ροκ εντ ρολ και της πρώιμης μουσικής μπλουζ. Η οδός Μπιλ στο Μέμφις θεωρείται από πολλούς ο τόπος γέννησης των μπλουζ, με μουσικούς όπως ο Γ. Κ. Χάντυ να παίζουν στα κλαμπ της από το 1909. Το Μέμφις ήταν επίσης έδρα της Sun Records, όπου μουσικοί όπως ο Έλβις Πρίσλεϋ, ο Τζόννυ Κας, ο Καρλ Πέρκινς, ο Τζέρρυ Λη Λιούις, ο Ρόι Όρμπισον, και ο Τσάρλι Ριτς άρχισαν τη δισκογραφική τους καριέρα, και όπου το ροκ εντ ρολ πήρε μορφή τη δεκαετία του 1950. Οι ηχογραφήσεις της εταιρείας RCA Victor στο Μπρίστολ, το 1927, γενικά θεωρούνται ως το σημείο έναρξης της ιστορίας της μουσικής κάντρι, και η άνοδος της δημοτικότητας της μουσικής εκπομπής Grand Ole Opry στη δεκαετία του 1930 συνετέλεσαν στην καθιέρωση του Νάσβιλ ως κέντρου της μουσικής βιομηχανίας της κάντρυ.

## Οικονομία
Οι μεγάλες βιομηχανίες του Τενεσί περιλαμβάνουν τη γεωργία, τις κατασκευές, και τον τουρισμό. Τα πουλερικά, η σόγια, και τα βοοειδή είναι τα κύρια γεωργικά προϊόντα της πολιτείας, ενώ γίνονται και μεγάλες εξαγωγές στα χημικά, στον εξοπλισμό μεταφοράς και στον ηλεκτρικό εξοπλισμό. Το Εθνικό Πάρκο Γκρέιτ Σμόουκυ Μάουντενς, το μεγαλύτερο σε επισκεψιμότητα εθνικό πάρκο του έθνους, εδρεύει στο ανατολικό μέρος της πολιτείας, και ένα τμήμα του Μονοπατιού των Αππαλαχίων χονδρικά ακολουθεί το σύνορο μεταξύ Τενεσί-Βόρειας Καρολίνας. Άλλα μεγάλα τουριστικά αξιοθέατα περιλαμβάνουν την Γκρέισλαντ του Έλβις Πρίσλεϋ και το Ενυδρείο του Τενεσί στην Τσαττανούγκα.

## Γεωγραφία
αριστερά|μικρογραφία|264x264εσ|Οι 95 κομητείες του Τενεσί.
Το Τενεσί συνορεύει με οκτώ πολιτείες: το Κεντάκι και τη Βιρτζίνια στα βόρεια· τη Βόρεια Καρολίνα στα ανατολικά· την Τζόρτζια, την Αλαμπάμα και το Μισισίπι στα νότια· το Άρκανσο και το Μιζούρι στον Ποταμό Μισσισσιππή στα δυτικά. Το Τενεσί είναι ισόπαλο με το Μιζούρι ως η πολιτεία που συνορεύει με τις περισσότερες πολιτείες. Η πολιτεία τριχοτομείται από τον Ποταμό Τενεσί.

Η πολιτεία του Τενεσί, έχει 95 κομητείες. Η μεγαλύτερη σε πληθυσμό κομητεία του Τενεσί, είναι η Κομητεία Σέλμπυ (σε αυτή βρίσκεται το Μέμφις), με 959.990 κατοίκους.

### Οι τρεις διαιρέσεις του Τενεσί

Η πολιτεία, βρίσκεται στο νοτιοανατολικό τμήμα των Ηνωμένων Πολιτειών, και αποτελεί πολιτεία του Νότου. Το Τενεσί, χωρίζεται σε 3 μεγάλες γεωγραφικές περιοχές (The Grand Divisions). Αποτελείται από το Ανατολικό, το Κεντρικό, και το Δυτικό Τενεσί. Οι 3 αυτές γεωγραφικές περιοχές, αναγνωρίζονται νομικά από το πολιτειακό Σύνταγμα του Τενεσί, και εκπροσωπούνται από τα 3 αστέρια στη σημαία της πολιτείας. Οι 3 περιοχές, είναι γεωγραφικά και πολιτισμικά διακριτές.

Η τοπογραφία στο Ανατολικό Τενεσί, χαρακτηρίζεται από την ύπαρξη της οροσειράς των Απαλαχίων. Οι μεγαλύτερες πόλεις του Ανατολικού Τενεσί είναι το Νόξβιλ και η Τσαττανούγκα. Το Κεντρικό Τενεσί, κυριαρχείται από λοφώδεις περιοχές και από εύφορες κοιλάδες. Στο Κεντρικό Τενεσί, βρίσκεται η πρωτεύουσα της πολιτείας, το Νάσβιλ. Τέλος, το Δυτικό Τενεσί, βρίσκεται ανάμεσα στον Ποταμό Τενεσί και στον Ποταμό Μισσισισσιππή. Το Δυτικό Τενεσί, είναι διακριτά χαμηλότερο από τις υπόλοιπες δύο γεωγραφικές περιοχές, και χαρακτηρίζεται γενικότερα από μία επιπεδότητα. Σε αυτή την περιοχή συναντάται πολύ συχνά η καλλιέργεια βαμβακιού. Η μεγαλύτερη πόλη του Δυτικού Τενεσί, είναι το Μέμφις.

### Οι μεγαλύτερες πόλεις του Τενεσί

## Διακυβέρνηση

thumb|250px|right|Το Πολιτειακό Καπιτώλιο του Τενεσί στο Νάσβιλ.
Ο Κυβερνήτης του Τενεσί, φέρει το αξίωμα για μια τετραετή θητεία και μπορεί να υπηρετήσει το πολύ δύο συνεχόμενες θητείες. Ο κυβερνήτης είναι ο μόνος αξιωματούχος που εκλέγεται σε πολιτειακό επίπεδο. Αντίθετα με τις περισσότερες πολιτείες, η πολιτεία δεν εκλέγει τον Αντικυβερνήτη άμεσα· η Γερουσία του Τενεσί εκλέγει τον Πρόεδρο της, ο οποίος χρηματίζει αναπληρωτής κυβερνήτης.

Η Γενική Συνέλευση του Τενεσί, το πολιτειακό νομοθετικό σώμα, αποτελείται από μια 33μελή Γερουσία και την 99μελή Βουλή των Αντιπροσώπων. Οι γερουσιαστές υπηρετούν τετραετείς θητείες, και τα μέλη της Βουλής υπηρετούν διετείς θητείες. Κάθε σώμα εκλέγει τον πρόεδρό του. Ο πρόεδρος της πολιτειακής Γερουσίας επίσης φέρει τον τίτλο του αναπληρωτή κυβερνήτη. Οι συνταγματικοί αξιωματούχοι στον νομοθετικό κλάδο εκλέγονται από μια κοινή συνεδρίαση του νομοθετικού σώματος.

### Πολιτικά

Τα πολιτικά του Τενεσί, όπως των περισσότερων πολιτειών των ΗΠΑ, κυριαρχούνται από το Ρεπουμπλικανικό και το Δημοκρατικό Κόμμα. Εκτός από δύο Ρεπουμπλικανικές σαρώσεις τη δεκαετία του 1920 (το 1920, όταν το Τενεσί οριακά υποστήριξε τον Ουόρρεν Τζ. Χάρντινγκ επί του Κυβερνήτη του Οχάιο Τζέημς Κοξ, και το 1928, όταν πιο αποφασιστικά ψήφισε τον Χέρμπερτ Χούβερ ενάντια στον Κυβερνήτη της Νέας Υόρκης Αλ Σμιθ), η πολιτεία ήταν μέρος του Δημοκρατικού Συμπαγούς Νότου μέχρι τη δεκαετία του 1950, όταν δις ψήφισε τον Ρεπουμπλικανό Ντουάιτ Άιζενχαουερ. Το Τενεσί έχει έκτοτε ψηφίσει Ρεπουμπλικανούς στις περισσότερες προεδρικές εκλογές, αν και τείνει να είναι ελαφρώς πιο μετριοπαθές από τους πεισματικά συντηρητικούς γείτονες του στα νότια.

Ενώ οι Ρεπουμπλικανοί ελέγχουν ελαφρώς περισσότερο από το μισό της πολιτείας, οι Δημοκρατικοί έχουν μετριοπαθή υποστήριξη σε μέρη του αγροτικού Μέσου Τενεσί και του βόρειου Δυτικού Τενεσί και έχουν ισχυρή υποστήριξη στις πόλεις Νάσβιλ και Μέμφις. Η τελευταία περιοχή περιλαμβάνει έναν μεγάλο Αφροαμερικανικό πληθυσμό. Ιστορικά, οι Ρεπουμπλικανοί είχαν τη μεγαλύτερη δύναμή τους στο Ανατολικό Τενεσί πριν τη δεκαετία του '60. Η 1η κογκρεσιακή περιφέρεια του Τενεσί και η 2η κογκρεσιακή περιφέρεια του Τενεσί που βρίσκεται στο Ανατολικό Τενεσί είναι μία από τις λίγες ιστορικά ρεπουμπλικανικές περιφέρειες στον Νότο· η 1η βρίσκεται σε ρεπουμπλικανικά χέρια συνεχώς από το 1881, και η 2η περιφέρεια κρατείται από τους Ρεπουμπλικανούς από το 1873.

Στις προεδρικές εκλογές του 2000, ο αντιπρόεδρος Αλ Γκορ, παλαιότερος Γερουσιαστής του Τενεσί, δεν κατάφερε να εκλεχθεί πρώτος στην Πολιτεία της καταγωγής του. Η υποστήριξη στον Ρεπουμπλικάνο Τζορτζ Μπους αυξήθηκε το 2004 με το ποσοστό της νίκης του στην Πολιτεία να αυξάνεται από το 4% του 2000 σε 14% το 2004.

Το Τενεσί στέλνει εννέα μέλη στη Βουλή των Αντιπροσώπων από τους οποίους οι εφτά είναι Ρεπουμπλικάνοι και οι δύο είναι Δημοκράτες. Ο Υποκυβερνήτης Ρον Ράμσεϋ είναι ο πρώτος Ρεπουμπλικάνος ομιλητής του Τενεσί στη Σύγκλητο σε 140 χρόνια.

## Φωτοθήκη

Αρχείο:Nashville (2).jpg|Άποψη του Νάσβιλ, πρωτεύουσας και μεγαλύτερης πόλης του Τενεσί.
Αρχείο:Memphis skyline from the air.jpg|Άποψη του Μέμφις, δεύτερης μεγαλύτερης πόλης του Τενεσί.
Αρχείο:UT Ayres Hall front.jpg
Αρχείο:Discovery Center from the Northeast.jpg
Αρχείο:Greene-county-bald-mtns-tn1.jpg


## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* 


Κατηγορία:Πολιτείες των ΗΠΑ