Αλχημεία

[right|thumb|250px|[Κορνέλις Μπέχα, *Ο αλχημιστής* (1663). Μουσείο Γκέτι.]]

Η **αλχημεία** (από την αραβική λέξη: *al-kīmiyā*) ήταν εξερευνητική τεχνουργία και πρακτική, αποκρυφιστική και συχνά απαγορευμένη, που εφαρμόστηκε κατά τους αρχαίους χρόνους αλλά και τον Μεσαίωνα. Οι αλχημιστές επεδίωκαν την ανακάλυψη της φιλοσοφικής λίθου, μιας μυθικής ουσίας, μέσω της οποίας θεωρούσαν ότι θα πετύχαιναν τους δύο βασικούς τους σκοπούς: την μετατροπή των μη πολύτιμων μετάλλων σε χρυσό και την παρασκευή του ελιξήριου της ζωής που θα εξασφάλιζε την αθανασία. Στην τεχνουργία αυτή, διέπρεψαν αρχικά οι αλχημιστές της ελληνιστικής περιόδου και στη συνέχεια, γύρω στον Μεσαίωνα, οι Άραβες αλχημιστές.

## Γενικά
Η αλχημεία συνδυάζει τη φιλοσοφική θεώρηση και συγκεκριμένη πρακτική μέθοδο με στόχο την κατάκτηση της απόλυτης σοφίας και της αθανασίας. Οι αλχημιστές αποσκοπούσαν σε προσωπική βελτίωση και δημιουργία διάφορων υλικών με ασυνήθιστες ιδιότητες. Η πρακτική μέθοδος των αλχημιστών εξελίχθηκε στη βάση της σύγχρονης χημείας, καθώς δημιούργησαν τεχνικές ανάλυσης, ταυτοποίησης και διαχωρισμού ουσιών. Επίσης, πολλά γυάλινα σκεύη που χρησιμοποιούνται ακόμη και σήμερα στα χημικά εργαστήρια ήταν δημιουργήματα των αλχημιστών.

Η αλχημεία άνθησε στον Μεσαίωνα. Λέγεται ότι έχει καταγωγή από την αρχαία Περσική Αυτοκρατορία. Αλχημιστές υπήρχαν στη Μεσοποταμία (τμήμα του σημερινού Ιράκ), στην Αίγυπτο, στην Περσία (σημερινό Ιράν), στην Ινδία, στη Κίνα, στην Ιαπωνία, στην Κορέα, στην αρχαία Ελλάδα, στην αρχαία Ρώμη.

Είναι πιθανή η συνεισφορά των αλχημιστών στις σύγχρονες “χημικές” πρακτικές: ανάλυση και καθαρισμός μεταλλευμάτων, επεξεργασία μετάλλων, τεχνικές διαχωρισμού όπως η απόσταξη, παρασκευή μελανιών, βαφών, χρωμάτων, καλλυντικών, κεραμικών, υαλικών, αποσταγμάτων, εκχυλισμάτων και πολλά άλλα. Οι αλχημιστές ανακάλυψαν το υδατικό διάλυμα οινοπνεύματος (ή αλλιώς “νερό της ζωής”, “aqua vitae”), το χημικό στοιχείο φωσφόρο (P), πολλά οξέα που χρησιμοποιούνται μέχρι σήμερα και πολλά άλλα.

## Όρος

Η λέξη "αλχημεία" έχει πιθανή καταγωγή από τους Άραβες (Al-kimia), από τους Αιγύπτιους (χυμεία και χεμ), ενώ άλλοι θεωρούν ότι μπορεί να έχει προέλθει από τους Κινέζους ή και τον Αριστοτέλη (για την άλλη-χημεία λοιπόν έχουμε: αλχημεία 

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* ''Η Χημεία ως ασυνέχεια της Αλχημείας. Η επιστημολογική παράδοση του Bachelard για τη συγκρότηση της επιστήμης της χημείας (πρώτο μέρος)*, Κριτική - Επιστήμη & Εκπαίδευση, τ/χ.2 (2005), σελ. 82-97, Ευθύμιος Μπόκαρης

== Βιβλιογραφία ==
=== Μεταφρασμένη ===
* [[Άλισον Κόουντερτ]], *Αλχημεία: Η φιλοσοφική λίθος* (1980)
* [[Γιόχαν Φάουστ]], *Η μαγεία της φιλοσοφίας – Η φιλοσοφία της μαγείας*
* [[Θεοδόσης Πελεγρίνης]], *Μάγοι της φιλοσοφίας* (1997)
* [[Καρλ Γκούσταβ Γιουνγκ|Καρλ Γιουνγκ]], *Ροζάριουμ φιλοσοφόρουμ* (1550)

=== Ξενόγλωσση ===
*Gordon L., Robin (2013). *Searching for the Soror Mystica: The lives and science of women alchemists.* University Press of America. 
*Ray, Meredith K. (2015). *Daughters of Alchemy. Women and scientific culture in early modern Italy.* Harvard University Press. 
*Long, Kathleen P. (2010). *Gender and Scientific Discourse In Early Modern Culture*. Ashgate. 
*C. G. JUNG, *Psychology and Alchemy*, 2nd rev. ed., 1980. 
*F. S. Taylor, *“A Survey of Greek Alchemy”, The Journal of Hellenic Studies*, vol. 50:109-139, 1930. 
*Arthur Edward Waite, *The Secret Tradition in Alchemy: Its Development and Records*, 1926, (1969). 
*E. J. Holmyard, *Alchemy*, 1957 (1968). 
*C. A. Burland, *The Arts of the Alchemists*, 1967. ASIN: B0000CNMAQ
*Herbert Silberer, *Problems of Mysticism and its Symbolism*, 1917, 1971, (Germany 1914). 
*L. C. de Morais, *Alchimia seu Archimagisterium Solis in V libris (Alquimia o Arquimagistério Solar)'', Rio de Janeiro, 2013