Παύλος Βοιωτίας

Ο ** Παύλος** (ή το Παύλο) είναι χωριό  του Δήμου Ορχομενού του νομού Βοιωτίας. Βρίσκεται, βορειοδυτικά του Ορχομενού, σε ένα μικρό λεκανοπέδιο ανάμεσα σε λόφους. Ο πληθυσμός του χωριού, σύμφωνα με την απογραφή 2021, είναι 932 κάτοικοι οι οποίοι ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία, την κτηνοτροφία και την αμπελουργία. Βορειότερα του χωριού βρισκόταν η αρχαία βοιωτική πόλη Ύηττος και δυτικότερα η Ασπληδόνα. 

## Υποδομές και καθημερινή ζωή
Το Παύλο διαθέτει δημοτικό σχολείο, νηπιαγωγείο, λαογραφικό μουσείο, δημοτική βιβλιοθήκη, γήπεδο ποδοσφαίρου, μίνι μάρκετ, καφέ, ταβέρνες, κουρείο, φαρμακεία και ενεργούς συλλόγους, όπως ο Πολιτιστικός Σύλλογος Παύλου "Υηττός", ο Σύλλογος Γυναικών Παύλου και ο Σύλλογος Γονέων & Κηδεμόνων.

Στην καρδιά του χωριού βρίσκονται δύο πλατείες: η παλιά, παραδοσιακή πλατεία με καφέ και ταβέρνες, και η νέα, σύγχρονη πλατεία με υπαίθρια όργανα γυμναστικής, θεατράκι και αναστηλωμένο λιθόκτιστο οικιακό συγκρότημα του 19ου αιώνα.

## Ιστορία
Η περιοχή κατοικείται αδιάλειπτα από τη Λίθινη Εποχή. Πάντοτε υπήρξε δορυφόρος της αρχαίας πόλης Υηττού. Η ονομασία «Παύλο» προέρχεται από τον Αρβανίτη ιδρυτή του οικισμού τον 14ο αιώνα, Παύλο Μουζάκη. Ο αδελφός του Παύλο Μαρτίνος Μουζάκης ίδρυσε το Μαρτίνο Φθιώτιδας.

Υπήρξε έδρα κοινότητας στο διάστημα 1912-1998, ενώ στη συνέχεια εντάχθηκε στον δήμο Ορχομενού οπού παραμένει έως σήμερα.

## Δημογραφία
Ο πληθυσμός του παραμένει σχεδόν σταθερός παρουσιάζοντας μικρές διακυμάνσεις.

Πορεία του πληθυσμού τις τελευταίες δεκαετίες

## Μνημεία και αξιοθέατα
### Θρησκευτικά μνημεία
* Ο Ιερός Ναός του Αγίου Ιωάννου (14ος αιώνας), με αγιογραφίες και θολωτή οροφή.
* Ο Ναός του Αγίου Αθανασίου (1892), σε βυζαντινό ρυθμό.
* Ο Ναός του Αγίου Νικολάου, στη θέση αρχαίου ναού του Ασκληπιού, με εντοιχισμένη μαρμάρινη στήλη.
* Ο Ναός του Αγίου Μάρκου, από την εποχή της Ενετοκρατίας, με νοτιοανατολικό προσανατολισμό.
* Οι Ναοί των Αγίων Γεωργίου και Βασιλείου, με αρχαία δομικά υλικά.
* Ο Ναός του Οσίου Δαυίδ, μέσα σε φυσικό τοπίο ιδανικό για περίπατο.
* Η Παναγία της Βαριάς, στην είσοδο του χωριού, και η Παναγία στο Ράδι (14ος αι.), με τοιχογραφίες του 1721.

### Άλλα αξιοθέατα
* Το παλαιό δημοτικό σχολείο (1911), με σχέδια του Δ. Καλλία, κτισμένο με χρήματα του Ανδρέα Συγγρού και προσωπική εργασία των κατοίκων.
* Το Λαογραφικό Μουσείο Παύλου, με εκθέματα από την καθημερινή ζωή και πλούσιο φωτογραφικό υλικό.
* Παραδοσιακά οικοδομήματα από φαιά πέτρα, χτισμένα από τεχνίτες της Κοζάνης.

## Αρχαιολογικός Χώρος Υηττού
Σε απόσταση 3 χλμ. βόρεια του Παύλου βρίσκεται ο αρχαιολογικός χώρος της Υηττού, ο οποίος κατοικήθηκε από την αρχαιότητα έως και τον 18ο αιώνα. Σύμφωνα με τον Ησίοδο, ιδρυτής ήταν ο άρχοντας Υηττός. Η πόλη διέθετε ακρόπολη, τείχη, ναούς (Ηρακλή, Δία, Ασκληπιό, Διόνυσο), αγορά, κρήνες και δεξαμενές.

Κατά τη ρωμαϊκή περίοδο γνώρισε άνθηση και υπήρξε έδρα επισκόπου στους πρώτους βυζαντινούς χρόνους.

## Παλαιόκαστρο
Στα βόρεια του χωριού, στον λόφο του Παλαιοκάστρου, υπήρχε αρχαίο κάστρο, φρυκτωρία και ναός. Η θέα από το σημείο είναι πανοραμική.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Ακρόπολη αρχαίας Υηττού στο https://www.youtube.com/

## Πηγές
* Άγγελος Φ. Ζάντζας – *Ορχομένια-Υηττία-Παύλο Βοιωτίας με τη σκαπάνη του λόγου* (Μύθος – Ιστορία – Έθιμα)

## Παραπομπές


Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Βοιωτίας
Κατηγορία:Δήμος Ορχομενού
Κατηγορία:Αρβανιτοχώρια της Βοιωτίας