Βαλεντίνα Γκριζοντούμποβα

Η **Βαλεντίνα Στεπάνοβνα Γκριζοντούμποβα** (, · 10 Μαΐου (27 Απριλίου με το Παλαιό ημερολόγιο) 1909 - 28 Απριλίου 1993) ήταν μία από τις πρώτες Σοβιετικές πιλότους στην οποία απονεμήθηκε η ύψιστη τιμητική διάκριση της Ηρωίδες της Σοβιετικής Ένωσης καθώς και η μόνη γυναίκα που έλαβε επίσης και τον τίτλο της Ηρωίδας της Σοσιαλιστικής Εργασίας.

## Βίος
Η Γκριζοντούμποβα γεννήθηκε στο Χάρκοβο και ήταν κόρη του πρωτοπόρου σχεδιαστή αεροσκαφών Στεπάν Βασίλιεβιτς Γκριζοντούμποφ. Σε ηλικία δεκατεσσάρων ετών πέταξε μόνη της με ανεμόπτερο. Έπαιζε πιάνο και αποφοίτησε τόσο από ωδείο όσο και από το Τεχνικό Ινστιτούτο στο Χάρκοβο. Επίσης μιλούσε αρκετές ξένες γλώσσες. Το 1929 αποφοίτησε από τη Αερολέσχη της οργάνωσης ΟΣΟΑΒΙΑΧΙΜ στην Πένζα. Επίσης εκπαιδεύτηκε στη Αεροπορική Σχολή στο Χάρκοβο.

Το 1933 αποφοίτησε από τη Προκεχωρημένη Αεροπορική Σχολή στην Τούλα. Ανέλαβε εκπαιδεύτρια άλλων πιλότων, πολλοί εκ των οποίων έγιναν αργότερα Ήρωες της Σοβιετικής Ένωσης. Στα 1934-1938 πετούσε με το προπαγανδιστικό σμήνος που είχε ονομαστεί προς τιμήν του συγγραφέα Μαξίμ Γκόρκι. Πέταξε με πολλούς τύπους αεροσκαφών και έθεσε επτά παγκόσμια ρεκόρ, συμπεριλαμβανομένων αυτού του μεγαλύτερου ύψους πτήσης στο οποίο έφθασε γυναίκα πιλότος με διθέσιο υδροπλάνο (15 Οκτωβρίου 1937), τριών ρεκόρ ταχύτητας και ενός ρεκόρ απόστασης μαζί με τη Μαρίνα Ρασκόβα.

Μεταξύ 24ης και 25ης Σεπτεμβρίου 1938 ήταν κυβερνήτης αεροσκάφους ANT-37 που πραγματοποίησε πτήση συνολικού μήκους 5910 χιλιομέτρων, θέτοντας ένα ακόμη ρεκόρ για γυναικείο πλήρωμα καθώς πλοηγός της ήταν η Μαρίνα Ρασκόβα και συγκυβερνήτρια η Πολίνα Οσιπένκο. Όταν τέθηκε το ιστορικό αυτό ρεκόρ η Γκριζοντούμποβα είχε ήδη πέντε χιλιάδες ώρες πτήσης. Στις 2 Νοεμβρίου 1938, αμέσως μετά στις τρεις προαναφερθείσες απονεμήθηκε ο τίτλος της Ηρωίδας της Σοβιετικής Ένωσης.

### Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος
Τον Μάρτιο του 1942, ενώ μαινόταν ο Μεγάλος Πατριωτικός Πόλεμος, κατετάγη στον Κόκκινο Στρατό. Τον Μάιο ανέλαβε τη διοίκηση του 101ου Αεροπορικού Συντάγματος Μακράς Ακτίνας Δράσης το οποίο στελεχόνονταν από τριακόσιους περίπου ιπτάμενους και προσωπικό υποστήριξης. Η μονάδα αυτή ήταν εξοπλισμένη με μεταγωγικά αεροσκάφη Lisunov Li-2 και οι πιλότοι της προέρχονταν από την πολιτική αεροπορία.

Το 101ο Σύνταγμα πραγματοποίησε αποστολές βομβαρδισμού, υποστήριξης των παρτιζάνων και ανεφοδιασμού του πολιορκούμενου Λένινγκραντ. Επίσης μετείχε στον βομβαρδισμό των γερμανικών δυνάμεων που διέσπασαν το Νοτιοδυτικό Μέτωπο και το Μέτωπο του Μπριάνσκ, απειλώντας το Μπριάνσκ. Σχεδόν κάθε νύχτα ηγούνταν η ίδια στις επιχειρήσεις που αναλάμβανε το Σύνταγμά της, το οποίο αντιμετώπισε την ισχυρότατη γερμανική αντιαεροπορική άμυνα και τα νυκτερινά μαχητικά της *[[Luftwaffe]]* στις περιοχές του Κουρσκ, του Αριόλ και του Λγκοφ.

Τον Σεπτέμβριο του 1942 το 101ο Σύνταγμα τέθηκε υπό της εντολές της Κεντρικής Διοίκησης για τις δυνάμεις των παρτιζάνων. Πραγματοποίησε περισσότερες από 1850 αποστολές προς υποστήριξη των παρτιζάνων και παρέδωσε περίπου 1500 τόνους οπλισμού και πυρομαχικών και εκατοντάδες τόνους άλλου εξοπλισμού συμπεριλαμβανομένων ασυρμάτων, φωτογραφικών μηχανών και έντυπου υλικού. Το 101ο μετέφερε πίσω στις σοβιετικές γραμμές περίπου 2500 τραυματίες παρτιζάνους καθώς και αρκετά ορφανά παιδιά. Η πολύ κακή κατάσταση των τροχοδρόμων όπου προσγειώνονταν καθώς και η δράση της γερμανικής αεροπορίας ήταν μόνιμες απειλές για τα σοβιετικά μεταγωγικά και τα πληρώματά τους. Τον Μάρτιο του 1943, με πρωτοβουλία της Γκριζοντούμποβα, οι παρτιζάνοι προετοίμασαν στη δεξιά όχθη του Δνείπερου τροχόδρομο στον οποίο μπορούσαν να παραμείνουν έως και δώδεκα αεροσκάφη ακόμη και κατά τη διάρκεια της ημέρας. Τον Ιούνιο του 1944 η Γκριζοντούμποβα ανακλήθηκε στη Μόσχα, έχοντας λάβει μέρος σε διακόσιες περίπου πολεμικές αποστολές. Δύο μήνες αργότερα απονεμήθηκε στο 101ο Σύνταγμα το Τάγμα του Κόκκινου Λάβαρου και λίγο αργότερα έγινε επίλεκτη μονάδα «της Φρουράς».

## Μεταπολεμική περίοδος
Τη δεκαετία του 1940 ήταν η μόνη γυναίκα που μετείχε στην «Έκτακτη Κρατική Επιτροπή για τη Διαπίστωση και Διερεύνηση Εγκλημάτων που Διαπράχθηκαν από τους Γερμανοφασίστες Εισβολείς και τους Συνεργούς τους» (), στην οποία είχε ανατεθεί να διερευνήσει τα εγκλήματα πολέμου των Ναζί στη Σοβιετική Ένωση και να αξιώσει αποζημιώσεις. Επίσης βοήθησε τη μελλοντική κοσμοναύτη Σβετλάνα Σαβίτσκαγια να γίνει πιλότος δοκιμών.

## Τιμητικές διακρίσεις
* Ηρωίδα της Σοβιετικής Ένωσης (2 Νοεμβρίου 1938)
* Ηρωίδα της Σοσιαλιστικής Εργασίας (6 Ιανουαρίου 1986)
* Τάγμα του Λένιν (δύο φορές, στις 2 Νοεμβρίου 1938 και στις 6 Ιανουαρίου 1986)
* Τάγμα της Οκτωβριανής Επανάστασης (26 Απριλίου 1971)
* Τάγμα του Πατριωτικού Πολέμου 1ης Τάξης (12 Μαρτίου 1943)
* Τάγμα του Κόκκινου Λάβαρου της Εργασίας (25 Δεκεμβρίου 1936)
* Τάγμα του Ερυθρού Αστέρα (19 Δεκεμβρίου 1937)

Πηγή: 

## Παραπομπές


## Βιβλιογραφία
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Sorokina, M. A. "People and Procedures: Toward a History of the Investigation of Nazi Crimes in the USSR," *[[Kritika (journal)|Kritika]]: Explorations in Russian and Eurasian History*, Volume 6, Issue 4, (2005) 797-831.
* S. P. Korolev. Encyclopedia of life and creativity" - edited by C. A. Lopota, RSC Energia. S. P. Korolev, 2014 

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Κατηγορία:Σοβιετικοί πιλότοι
Κατηγορία:Ήρωες της Σοβιετικής Ένωσης