Μάρκος Αιμίλιος Σκαύρος (ύπατος το 115 π.Χ.)

Ο **Μάρκος Αιμίλιος Σκαύρος**, λατινικά: *Marcus Aemilius Scaurus* ( – π. 89 π.Χ.) ήταν Ρωμαίος πολιτικός, που υπηρέτησε ως ύπατος το 115 π.Χ.  Ήταν επίσης ένας μακροχρόνιος *[[princeps Senatus|πρώτος της Συγκλήτου]]*, που κατείχε τη θέση από το 115   ως το τέλος του, στα τέλη του 89 ή στις αρχές του 88 π.Χ., και ως τέτοιος εθεωρείτο ευρέως από τους πιο πολύτιμους και με επιρροή πολιτικούς της ύστερης Ρωμαϊκής Δημοκρατίας.

Μετά την υπατεία του, ο Σκαύρος έγραψε το *[[De vita sua]]*, το οποίο ήταν πιθανώς η πρώτη αυτοβιογραφία στη ρωμαϊκή ιστορία. 

## Καταγωγή
Ο Σκαύρος γεννήθηκε πιθανώς το 161 π.Χ.  στο διάσημο γένος των Αιμιλίων, ένα από τα πιο επιτυχή γένη πατρικίων της Δημοκρατίας. Ωστόσο, παρά το πατρικιακό τους καθεστώς, ο κλάδος των Αιμιλίων Σκαύρων δεν είχαν την εξέχουσα θέση των άλλων κλάδων του γένους. Κανένας πρόγονος του Σκαύρου δεν είναι γνωστό ότι ήταν αξιωματούχος, αν και μπορεί να καταγόταν από τους Aιμιλίους Βαρβούλους, οι οποίοι μετρούσαν αρκετούς υπάτους μεταξύ 317 και 230. Ο πατέρας του Σκαύρου, ονόματι επίσης Mάρκος, λέγεται ότι ήταν έμπορος κάρβουνου.  Ο Σκαύρος έγραψε στην αυτοβιογραφία του, ότι κληρονόμησε μόνο από τον πατέρα του κτήματα αξίας 35.000 σηστέρτιων και έξι σκλάβους, και ότι δεν ήταν σίγουρος αν έπρεπε να ασχοληθεί με τον τραπεζικό τομέα ή την πολιτική.  Ο Κικέρων σχολίασε ότι ο Σκαύρος ήταν τόσο πτωχός, που η άνοδός του θα ήταν «ενός *[[novus homo|νέου ανθρώπου]]*» (novus homo)

## Σταδιοδρομία

### Πρώιμη σταδιοδρομία
Λίγα είναι γνωστά για την πρώιμη σταδιοδρομία του Σκαύρου. Ο Σκαύρος υπηρέτησε ως κοινός στρατιωτικός στην Ισπανία, όπου η Δημοκρατία διεξήγαγε αρκετούς μακροχρόνιους και αβέβαιους πολέμους. Ο Ρόναλντ Σάυμ πρότεινε, ότι θα μπορούσε να ήταν ένας από τους πολλούς φιλόδοξους νέους, που κατατάχθηκαν στον στρατό τον οποίο διοικούσε επιτυχώς ο Σκιπίων Αιμιλιανός εναντίον της Νουμαντίας, όπως ο Γάιος Μάριος, ο Πόπλιος Ρουτίλιος Ρούφος και ο Γάιος Μέμιος: όλοι μεταγενέστεροι αντίπαλοι του Σκάουρου.   Ίσως η διακεκριμένη υπηρεσία του στην Ισπανία, έπεισε τον Σκαύρο να ασχοληθεί με την πολιτική.

Ο Σκαύρος βρέθηκε και πάλι να υπηρετεί στη Σαρδηνία στο επιτελείο του Λεύκιου Αυρήλιου Ορέστη, υπάτου και ανθυπάτου στη Σαρδηνία μεταξύ 126 και 124. Μάλλον εκείνη την εποχή έγινε εχθρός του Γάιου Γράκχου, ο οποίος ήταν *[[quaestro|ταμίας]]* (quaestor) του Ορέστη σε όλη την εκστρατεία. Ο Σκαύρος μπορεί να ήταν μεταξύ εκείνων στο επιτελείο του Ορέστη, που προσβλήθηκαν από τις επιτυχίες του Γράκχου στην απόκτηση προμηθειών από τους ιθαγενείς της Σαρδηνίας, καθώς και σιτηρών από τον βασιλιά των Νουμιδών Mικίψα. Το 124 ο Σκαύρος πιθανότατα κατήγγειλε τον Γράκχο ενώπιον των τιμητών, ότι είχε εγκαταλείψει νωρίς τη θέση του, για να θέσει υποψηφιότητα για τις τριβουνικές εκλογές για το 123. 

Το 123 π.Χ. εισήχθη στον σύλλογο των οιωνοσκόπων.  Στη συνέχεια υπηρέτησε ως αγορανόμος καθέδρας (curule aedile), υπεύθυνος για τους δημόσιους αγώνες το 122 π.Χ.,  και στη συνέχεια εξελέγη πραίτωρ είτε το 120, είτε το 119 π.Χ. (αν και ο Μπέιτς προτιμά το 119 π.Χ., όπως και ο Μπρώτον στο *Αξιωματούχοι της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας*).   Το 119 ο Σκαύρος αντιτάχθηκε στον προτεινόμενο νόμο για την εκλογική μεταρρύθμιση του Γάιου Μάριου, ο οποίος θα δυσκόλευε τους προστάτες να επηρεάσουν την ψηφοφορία στη *Συνέλευση* (Comitia).  Εκείνο το έτος αντιτάχθηκε επίσης στη διεκδίκηση του Νουμιδικού θρόνου του Iουγούρθα. 

### Στο αξίωμα του υπάτου
Ο Σκαύρος ήταν υποψήφιος για την εκλογή του υπάτου το 116 π.Χ., αλλά ηττήθηκε από τον Κόιντο Φάβιο Μάξιμο Εβούρνου. Σημείωσε επιτυχία τον επόμενο χρόνο, με την αριστοκρατική υποστήριξη ως πολιτικός συντηρητικός,  και έγινε ύπατος για το 115 π.Χ. με τον Μάρκο Καικίλιο Μέτελλο.  Ένας από τους αντιπάλους του, ο Πόπλιος Ρουτίλιος Ρούφος, άσκησε δίωξη στον Σκαύρο για *ambitus* (εκλογική διαφθορά). Ο Σκαύρος απάντησε καταγγέλοντας τον Ρούφο για την ίδια κατηγορία: και οι δύο αθωώθηκαν.   Πέρασε έναν περιληπτικό νόμο, προσπαθώντας να εξαλείψει ορισμένα αριστοκρατικά πιάτα και άλλες δαπάνες για συμπόσια. Ψήφισε επίσης νόμο για την ψήφο των απελεύθερων, για τον οποίο λίγα είναι γνωστά.   Διεξήγαγε επίσης μία επιτυχημένη εκστρατεία εναντίον φυλών στη Γαλατία και τη Λιγουρία. Γι' αυτό ψηφίστηκε να του επιτραπεί θρίαμβος.  «Το πιο σημαντικό γεγονός της υπατείας τού Σκαύρου ήταν ο δημόσιος ευτελισμός του πραίτορα Π. Δέκιου Σουβούλωνα» στο οποίο ο Σκαύρος έσκισε τα ενδύματα του Δέκιου, έσπασε την καθέδρα του, και απαγόρευσε την προσαγωγή υποθέσεων ενώπιόν του,  προφανώς επειδή ο Δέκιος αρνήθηκε να σηκωθεί στην παρουσία του υπάτου.  Αυτή ήταν πιθανότατα μία πολιτική κίνηση: ο Δέκιος είχε ασκήσει προηγουμένως δίωξη στον σύμμαχο του Σκαύρου, τον Οπίμιο. 

Την ίδια χρονιά, ο Σκαύρος προτάθηκε, είτε από τον Λεύκιο Καικίλιο Μέτελλο Διαδηματικό είτε από τον Λεύκιο Μέτελλο Δαλματικό,   και επιβεβαιώθηκε ως *πρώτος της Συγκλήτου (princeps senatus)* από τη Σύγκλητο,  ένα αξίωμα που κράτησε μέχρι το τέλος του. Αυτή ήταν η κορυφαία τιμή κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, και συνήθως πήγαινε στον πιο πρεσβύτερο πατρίκο. Για να το λάβει ο σχετικά νεαρός Σκαύρος θεωρήθηκε επομένως πραξικόπημα. Εκείνη την εποχή, ο Σκαύρος νυμφεύτηκε τη Μετέλλα, την κόρη του Μέτελλου Δελματικού. 

Μετά την υπατεία του, ο Σκαύρος μπορεί να ήταν στο δικαστήριο ως ένας από τους αρχιερείς (pontifex) κατά τη διάρκεια της δίκης των Εστιάδων Παρθένων το 114 π.Χ.  Κατηγορήθηκε επίσης από έναν Μάρκο Βρούτο για εκβιασμό, αλλά αθωώθηκε και «κατέβηκε με άθικτη την *εξουσία* (auctoritas) του».  

### Ο Πόλεμος κατά του Ιουγούρθα
Πριν από τον πόλεμο του Ιουγούρθα (112–106 π.Χ.), στάλθηκε ως απεσταλμένος στη Νουμιδία με αίτημα του Γιουγούρθα να σταματήσει τις εχθροπραξίες εναντίον του βασιλιά των Νουμιδών Αδέρβαλος .   Τα στοιχεία υποστηρίζουν ότι ο Σκαύρος «δεν ήταν καλά διατεθειμένος προς τον Ιουγούρθα ή τις δολοπλοκίες του».  Όταν ο Ιουγούρθας αρνήθηκε τις απαιτήσεις, κηρύχθηκε πόλεμος και ο ύπατος Λεύκιος Καλπούρνιος Βέστια στάλθηκε στην Αφρική.

Ο Σκαύρος υπηρέτησε ως ένας από τους *[[Λεγάτος (Αρχαία Ρώμη)|απεσταλμένους]]* (legati) του Βέστια κατά τον πρώτο χρόνο του πολέμου (112 π.Χ.).    Σύμφωνα με τον ιστορικό Σαλούστιο –του οποίου η αφήγηση είναι πολύ εχθρική προς τον Σκαύρο– τόσο ο Μπέστια, όσο και ο Σκαύρος δέχτηκαν δωροδοκίες από τον Ιουγούρθα, για να τερματίσουν νωρίς τον πόλεμο.  Ο Μπέιτς υποστηρίζει ότι ο Βέστια και ο Σκαύρος πιθανότατα παραχώρησαν στον Ιουγούρθα ανακωχή, με αντάλλαγμα τις αποζημιώσεις και μία διπλωματική διευθέτηση, μία επιλογή που αντικατοπτρίζει τη ρωμαϊκή στρατιωτική αδυναμία, μετά την ήττα στη μάχη της Noρεία το 113 π.Χ. 

Όταν η διευθέτηση έγινε γνωστός στη Ρώμη, ο τριβούνος Γάιος Μαμίλιος Λιμετάνος ξεκίνησε «μία γενική επίθεση κατά των ευγενών» το 109 π.Χ.   Ο Μαμίλιος ψήφισε νόμο για τη δημιουργία ενός ειδικού δικαστηρίου, της επιτροπής Mαμίλιου, για να εξετάσει τις κατηγορίες για δωροδοκία. Σύμφωνα με τον Σαλούστιο, ο Σκαύρος όχι μόνο απέφυγε τη δίωξη, αλλά κατάφερε ακόμη και να εκλεγεί ως ένας από τους τρεις δικαστές (*quaesitores*) για τη δίκη.  Μερικοί μελετητές πιστεύουν ότι ο Σαλούστιος μπέρδεψε τον Σκαύρο με το παρόμοιο όνομα Μάρκος Αυρήλιος Σκαύρος.  Ωστόσο ο Μπέιτς υποστηρίζει, ότι «δεν χρειάζεται να αμφισβητήσουμε τον διορισμό του Σκαύρου» και ότι ο Σκαύρος μας μπορεί να έχει εκλεγεί λόγω της αντίθεσής του, που είχε εκφράσει προηγουμένως στον Ιουγούρθα. 

### Λογοκρισία και «πατήρ της Συγκλήτου»
Το 109 π.Χ. ο Σκαύρος εξελέγη τιμητής (censor) με συνάδελφο τον Μάρκο Λίβιο Δρούσο τον Πρεσβύτερο. Ωστόσο όταν ο Δρούσος απεβίωσε ξαφνικά κατά τη διάρκεια τού έτους τής θητείας τους, ο Σκαύρος αναγκάστηκε -παρά τη θέλησή του- να παραιτηθεί από την τιμητεία του, υποχωρώντας από τη θέση μόνο όταν οι τριβούνοι διέταξαν να τον σύρουν στη φυλακή. 

Το 104 π.Χ. ο Σκαύρος έγινε υπεύθυνος για την προμήθεια σιτηρών (*cura annonae)* της Ρώμης. Ο διορισμός του έγινε με έξοδα του Λεύκιου Απουλήιου Σατουρνίνου, την εποχή που ήταν *ταμίας* (quaestor).  Ο Κικέρων κρίνει ότι η απώλεια της προμήθειας σιτηρών ήταν η σπίθα, που οδήγησε τον Σατουρνίνο προς τους *Λαϊκούς* (Populares), αλλά μπορεί επίσης να ήταν μία επίθεση, πιθανώς για να κλέψει τα εύσημα,  «σε έναν ήδη διακηρυγμένο *Λαϊκό,* παρά ένα πρώτο βήμα για την πρόκληση πολιτικής μεταστροφής [του Σατουρνίνου]».  Οι πολιτικές απόψεις του Σκαύρου –ειδικά για τα τέσσερα βασικά ζητήματα της εποχής: (1) μεταρρύθμιση της γης, (2) δικαστική μεταρρύθμιση, (3) υπηκοότητα για τους Ιταλούς, και (4) ζητήματα εσχάτης προδοσίας (*maiestas)*– δεν είναι γνωστές. Οι περισσότεροι μελετητές τον τοποθετούν μεταξύ των συντηρητικών, με λίγα περαιτέρω σχόλια.  Είναι πιθανό ότι ο Σκαύρος υποστήριξε τη μεταρρύθμιση της γης, ή τουλάχιστον τις προτάσεις των Γράκχων για την επιβολή ορίων στη χρήση της δημόσιας γης (*ager publicus*), αλλά αντιτάχθηκε στις μεθόδους των Λαϊκών, και όχι σε θέματα πολιτικής.  Οι απόψεις του για την εσχάτη προδοσία είναι πιο σαφείς, υποστηρίζοντας προτάσεις όπως η επιτροπή Mαμίλιου για δίωξη προδοτικών συμπεριφορών, αλλά και αντίθετη σε αδιάκριτες διώξεις.  Ο Μπέιτς εικάζει ότι ο Σκαύρος συνέβαλε στη σκληρότητα  των ποινών της επιτροπής Mαμίλιου, αλλά παραδέχεται ότι δεν υπάρχουν άμεσες αποδείξεις γι' αυτό. 

Το 104 π.Χ. αφότου ο Γναίος Δομίτιος Aηνόβαρβος –ένας από τους τριβούνους των πληβείων– δεν συμμετείχε στον σύλλογο των οιωνοσκόπων, μήνυσε τον Σκαύρο. Ωστόσο «η αίσθηση τιμής του [Aηνόβαρβου] τον έκανε να μην θέλει να χρησιμοποιήσει τα στοιχεία, που προσφέρθηκε να παράσχει ένας από τους σκλάβους του Σκαύρου» και η δίκη κατέληξε σε αθώωση. Σε απάντηση ο Δομίτιος ψήφισε ένα νομοσχέδιο, που έδινε την εξουσία να διορίζει ιερείς στη φυλετική Συνέλευση. 

Το επόμενο έτος, το 103, άρχισε να δείχνει δημόσια τη διαφθορά και το κοντόφθαλμο της συγκλητικής ελίτ: ξεκίνησε με την επανεκλογή του Γάιου Μάριου στην τρίτη υπατεία του, σε μία περίοδο με «την πιο πτωχή επίδειξη στρατιωτικής ανδρείας στη Σύγκλητο».  Ο Σκαύρος ηγήθηκε της αντιπολίτευσης κατά του *Λαϊκού* τριβούνου Γάιου Νορβανού, που στοχοποίησε τον Κόιντο Σερουίλιο Καιπίωνα (ύπατο 106 π.Χ.) μετά την άρνηση του Καιπίωνα ως ανθυπάτου να συνεργαστεί με τον τότε ύπατο Γναίο Μάλλιο Μάξιμο, που οδήγησε στην καταστροφική ήττα στη Μάχη του Aράους το 105 π.Χ. Μετά την ψήφιση νόμου με αποτέλεσμα την αποβολή του Καιπίωνα από τη Σύγκλητο,  ο Νορβανός άσκησε επιτυχή δίωξη στον Καιπίωνα ενώπιον της λαϊκής συνέλευσης  για την κλοπή του Χρυσού της Tολόσας,  που είχε εξαφανιστεί μυστηριωδώς, καθώς αποστέλλονταν στη Ρώμη.  Δεδομένου ότι η υπεράσπιση του Καιπίωνα ήταν ένας αδύναμος ισχυρισμός κακής τύχης, το αποτέλεσμα της δίκης δεν ήταν πολύ αμφίβολο.  Δίπλα στον τριβούνο Tίτο Δίδιο και τον Λεύκιο Αυρήλιο Κόττα, ο Σκαύρος προσπάθησε να ασκήσει βέτο στη διαδικασία,  αλλά απωθήθηκε μέσω βίας: ο Σκαύρος χτυπήθηκε ακόμη και στο κεφάλι από μία πέτρα.  Οι λόγοι του Σκαύρου για να εναντιωθεί στη δίωξη του Καιπίωνα, πιθανότατα δεν είχαν να κάνουν με την αρχή της δίωξης των αριστοκρατών –ο Σκαύρος συμμετείχε στην επιτροπή Mαμίλιου που το είχε κάνει προηγουμένως– αλλά μάλλον με τη χρήση των λαϊκών συνελεύσεων για να διαταράξουν την εξουσία (*auctoritas)* της Συγκλήτου.  Ο Noρβανός τελικά δικάστηκε γύρω στο 95 π.Χ. γι' αυτή την πράξη βίας.  

Ο Σκαύρος ενεπλάκη σε μία ανεπιτυχή δίωξη του Γάιου Μέμιου και του Γάιου Φλάβιου Φιμβρία. Ενθάρρυνε επίσης τους πρεσβευτές του Μιθραδάτη ΣΤ΄ να μηνύσουν τον Σατουρνίνο με την κεφαλαιώδη κατηγορία της παραβίασης του διπλωματικού τους απαραβίαστου. Και οι δύο διώξεις ήταν ανεπιτυχείς.  Το 102 ο Σκαύρος διορίστηκε εκ νέου πρώτος της Συγκλήτου (*princeps senatus)*, ίσως ως χειρονομία για την υποστήριξη της σκληρής γραμμής του κατά του Σατουρνίνου, ή πιθανώς ως αυτονόητο (δεν υπάρχουν αρχεία που να μην επαναδιορίστηκε πρώτος της Συκλήτου κατά τη διάρκεια της ζωής του). 

Το 100 π.Χ., κατά τη διάρκεια της ακμής της βίας που επέφερε ο Σατουρνίνος και ο Γάιος Σερουίλιος Γλαυκίας, ο Σκαύρος κίνησε τη λεγόμενη τελεσίδικη απόφαση της Συγκλήτου (*senatus consultum ultimum),* που θα οδηγούσε τόσο στον θάνατο του Σατουρνίνου όσο και του Γλαυκία.    Ενώ "είναι δυνατό... να υπερτονιστεί αυτό το γεγονός,... πιθανότατα ανατέθηκε στον πρώτο της Συγκλήτου να ξεκινήσει δράση σε θέματα τέτοιας σημασίας", ο Σκαύρος φαινόταν επίσης να "έθρεψε μία ιδιαίτερα έντονη προσωπική αντιπάθεια προς τον Σατουρνίνο".  

### Η δεκαετία 90 π.Χ.
Ο Σκαύρος μπορεί να συμμετείχε σε μία αποστολή στα ανατολικά (*legatio Asiatica*), η οποία έλαβε χώρα κάποια περίοδο μεταξύ 96 και 98 π.Χ.  Ωστόσο δεν είναι σαφές εάν συμμετείχε σε ταξίδια, ή απλώς υποστήριξε την αποστολή.  Η αποστολή πιθανότατα περιελάμβανε τον Γάιο Μάριο –που ταξίδευε με το πρόσχημα της εκπλήρωσης ενός όρκου στη *μεγάλη μητέρα* (magna mater)– αλλά πιο πιθανό να ερευνήσει τις εκστρατείες του Μιθριδάτη ΣΤ΄ στην Καππαδοκία, χωρίς να προκαλέσει υποψίες.  Μετά την αποστολή, η Σύγκλητος έστειλε τον Kόιντο Μούκιο Σκαιβόλα Ποντίφικα και τον Πόπλιο Ρουτίλιο Ρούφο στην Ασία, σε μία επιτυχημένη διοίκηση της επαρχίας.   Λίγα χρόνια αργότερα, το 92 π.Χ., ο Λεύκιος Κορνήλιος Σύλλας επίσης στάλθηκε ανατολικά ως ιδιοκτήτης στην Κιλικία, όπου αντιτέθηκε στην προέλαση του Μιθριδάτη ΣΤ΄ στην Καππαδοκία.  

Ο Σκαύρος υποστήριξε τη δίωξη του Noρβανού για τη χρήση βίας στη δίκη του Καιπίωνα, καταθέτοντας ως κύριος μάρτυρας της κατηγορίας.  Υποστήριξε επίσης τη *lex Licinia Mucia*, μία νομοθεσία για τη διερεύνηση των Ιταλών που σφετερίζονταν τα προνόμια των Ρωμαίων πολιτών,  πιθανότατα σε μία κίνηση για να στηρίξει τη θέση της Συγκλήτου στο κράτος. 

Το 92 π.Χ. ο Σκαύρος πιθανότατα συμμετείχε στην υπεράσπιση του Πόπλιου Ρουτίλιου Ρούφου, του οποίου η έντιμη διακυβέρνηση κατά τη διάρκεια τού χρόνου του ως διαδόχου στην επαρχία της Ασίας είχε προκαλέσει την έχθρα της τάξης των ιππέων (equites). Καταδικάστηκε, παρόλο που η αθωότητά του ήταν ευρέως γνωστή.  Μετά τη δίκη του Ρούφου, ο Σκαύρος διώχθηκε ο ίδιος από τον Κόιντο Σερουίλιο Καιπίωνα τον Νεότερο για εκβιασμό (*repetundis*), συγκεκριμένα για λήψη χρημάτων, που είχαν εκβιαστεί από κάποιον άλλο.  Ο Σκαύρος επέτυχε κατά κάποιο τρόπο να φέρει τον Καιπίωνα τον Νεότερο σε δίκη πρώτα σε μία αντεπίθεση, και οι δύο άνδρες αθωώθηκαν. 

Αυτή η υπόθεση ώθησε τον Σκαύρο να υποστηρίξει τις νομικές μεταρρυθμίσεις του M΄ρκου Λίβιου Δρούσου –εκλεγμένου τριβούνου των πληβείων το 91 π.Χ.  –για να διευρυνθεί η Σύγκλητος προσθέτοντας περίπου 300 *ιππείς* και να μεταφερθούν οι ομάδες των ενόρκων του δικαστηρίου πίσω από τους ιππείς στη Σύγκλητο.  Ο Σκαύρος ήταν ένας από τους κύριους συμβούλους του Δρούσου.  Μαζί με τον Λεύκιο Λικίνιο Κράσσο, ο Σκαύρος ήταν ο κύριος συντηρητικός πρωταθλητής του Δρούσου, και βοήθησε να περάσει το εκτεταμένο νομοθετικό του πρόγραμμα. Ωστόσο, μετά τον ξαφνικό θάνατο του Κράσσου τον Σεπτέμβριο του 91 π.Χ., ο Δρούσος έχασε γρήγορα την υποστήριξή του στη Σύγκλητο, και ο ύπατος Λεύκιος Μάρκιος Φίλιππος επέτυχε να καταργήσει τους νόμους του Δρούσου για τις θρησκευτικές τεχνικές λεπτομέρειες.

Είναι πιθανό ότι ο Σκαύρος υποστήριξε τις προτάσεις του Δρούσου να δικαιώσει τους Ιταλούς, και ήταν συμπαθητικός προς τους *συμμάχους* (socii). Οι ιστορικοί διαφωνούν ως προς τις θέσεις του Σκαύρου για τους συμμάχους: Ο   υποστηρίζει, ότι υποστήριξε το ιταλικό νομοσχέδιο του Δρούσου, ενώ ο   υποστηρίζει ότι ο Σκαύρος υποστήριξε το πρόγραμμα του Δρούσου με εξαίρεση την ιταλική υπηκοότητα, και ότι δεν θα είχε αλλάξει τόσο εύκολα από την προηγούμενη αντίθεσή του στην ιταλική υπηκοότητα στο παρελθόν. Μετά τη δολοφονία του Δρούσου και το ξεκίνημα του Συμμαχικού Πολέμου, ο Σκαύρος διώχθηκε το 90 π.Χ. από τον τριβούνο Κόιντο Βάριο Σεβήρο.  Ο Βάριος κάλεσε τον Σκαύρο σε δίκη ενώπιον του λαού.  Ο Σκαύρος, ο οποίος σε αυτό το σημείο ήταν ηλικιωμένος, με ποδάγρα (ουρική αρθρίτιδα) και αναπηρία, απάντησε στον *κατήγορο* (accisator):
 :Ο [Κόιντος] Βάριος ο Ισπανικός λέει ότι ο Mάρκος Σκαύρος, ο πρώτος της Συγκλήτου (princeps senatus), έχει καλέσει τους συμμάχους στα όπλα. Ο Mάρκος Σκαύρος, ο πρώτος της Συγκλήτου, αρνείται την κατηγορία, και δεν υπάρχει μάρτυρας. Ποιον από εμάς, *πολίτες* (quirites), είναι κατάλληλο να πιστέψουμε;

Οι κατηγορίες απορρίφθηκαν αμέσως μετά τη βοή του λαού.   Ο Bάριος πιθανώς άσκησε τις κατηγορίες εναντίον τού Σκαύρου ως μέρος "μίας επίθεσης στο πιο διακεκριμένο μέλος της παράταξης Mέτελλου... μία καταδίκη θα ήταν ένα ακρωτηριαστικό πλήγμα για την παράταξη του Μέτελλου". 

Ο Καιπίων ο Νεότερος κατηγόρησε επίσης τον Σκαύρο ενώπιον του δικαστηρίου.  Δεν είναι γνωστό εάν οι κατηγορίες αποσύρθηκαν, απορρίφθηκαν ή απλώς καταργήθηκαν.  Ο Καιπίων σκοτώθηκε σε μάχη στις αρχές του 90 π.Χ., και ο Σκαύρος απεβίωσε ως το 88 π.Χ., όταν η σύζυγός του Καικιλία Μετέλλα παντρεύτηκε τον Λ. Κ. Σύλλα. Η ακριβής ημερομηνία τού τέλους είναι άγνωστη, αλλά επειδή ο Σκαύρος διορίστηκε εκ νέου πρώτος της Συγκλήτου (*princeps senatus)* το 89 π.Χ. και η ιεροσύνη του είχε διάδοχο το 88 π.Χ., μπορεί να περιοριστεί με σχετική ακρίβεια μεταξύ των μέσων Νοεμβρίου 89 π.Χ. και του Φεβρουαρίου 88 π.Χ. 

## Υστεροφημία
Το κύρος του Σκαύρου ξεπέρασε τον θάνατό του και έμεινε στη μνήμη από τις επόμενες γενιές των Ρωμαίων ως μία προσωπικότητα μεγάλης σημασίας. Ιδιαίτερα ο Κικέρων ήταν ένθερμος θαυμαστής, και κάποτε σχολίασε ότι «σχεδόν ολόκληρος ο κόσμος κυβερνιόταν από το νεύμα του» (*cuius nutu prope terrarum orbis regebatur*).  Ο αρχαίος ιστορικός Βαλέριος Μάξιμος συμπεριέλαβε τον Σκαύρο στον κατάλογο των αυστηρών πατέρων του, σημειώνοντας συγκεκριμένα την αντίδραση του Σκαύρου στη φυγή τού γιου του από τη μάχη ενάντια στους Κίμβριους, όπου η αποδοκιμασία του για τις ενέργειες τού γιου του οδήγησε τον γιο του να αυτοκτονήσει. 

Ωστόσο, οι κρίσεις για τον Σκαύρο δεν ήταν πάντα θετικές. Το πιο αξιοσημείωτο είναι ότι ο ιστορικός Σαλούστιος απεικονίζει τον Σκαύρο στο *Bellum Jugurthinum* ως έναν αδίστακτο και άπληστο πολιτικό. Ο Σαλούστιος ισχυρίζεται, ότι ο Σκαύρος δεχόταν δωροδοκίες από τον βασιλιά Ιουγούρθα των Νουμιδών, και τον αποκαλεί «ευγενή γεμάτο ενέργεια, φατριαστή, άπληστο για εξουσία, φήμη και πλούτη, αλλά έξυπνο στην απόκρυψη των ελαττωμάτων του» (*homo nobilis impiger factiosus, avidus potentiae ce honoris divitia call*). 

Ο Σκαύρος ήταν το τελευταίο άτομο που διεκδίκησε το αξίωμα του *princeps senatus* ως την κύρια πηγή τού κύρους του. Μετά το τέλος του, η αναταραχή των εμφυλίων πολέμων του Κίννα και του Σύλλα θα βύθιζε το κύρος και την εξουσία κάτω από τη δύναμη του στρατού. 

## Οικογένεια
Με την πρώτη του σύζυγο, το όνομα της οποίας είναι άγνωστο, ο Σκαύρος είχε έναν γιο. Οι μόνες λεπτομέρειες που σώζονται για τον γιο είναι, ότι κατείχε τον βαθμό του λεγάτου και αυτοκτόνησε, αφού νικήθηκε στη μάχη.  Η δεύτερη σύζυγος του Σκαύρου ήταωρν η Καικίλια Μετέλλα, κόρη του Λεύκιου Καικίλιου Μέτελλου Δελματικού , η οποία ήταν αργότερα η τέταρτη σύζυγος του Λεύκιου Κορνήλιου Σύλλα.  Από αυτόν τον γάμο, ο Σκαύρος απέκτησε δύο παιδιά:

* Αιμιλία, η δεύτερη σύζυγος του Πομπήιου Μάγνου,
* Mάρκος Αιμίλιος Σκαύρος, πραίτωρ το 56 π.Χ. 

## Υποσημειώσεις

## Αναφορές


; Σύγχρονες πηγές
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
 
; Αρχαίες πηγές
* Sallust (1921) [1st century BC]. Bellum Iugurthinum. Translated by Rolfe, John C. Loeb Classical Library.
* Valerius Maximus (2004). Memorable deeds and sayings: one thousand tales from ancient Rome. Translated by Walker, Henry. Indianapolis: Hackett. ISBN 0-87220-675-0. OCLC 53231884.

Κατηγορία:Ρωμαίοι πολιτικοί
Κατηγορία:Ρωμαίοι ύπατοι του 2ου αιώνα π.Χ.