Μη ξυλώδη δασικά προϊόντα

μικρογραφία|right|150px|Συλλογή ''Tendu patta'' (φύλλων) σε δάσος της Ινδίας. Τα φύλλα αυτά του είδους ''Diospyros melanoxylon'' συλλέγονται και αποξηραίνονται για την οικιακή παρασκευή τσιγάρων.
**Μη ξυλώδη δασικά προϊόντα** (αγγλ.:*non-timber forest products*) είναι τα ποικίλα δασικά προϊόντα, πλην του ξύλου.

Είναι φυσικά προϊόντα που προέρχονται από τα δασικά οικοσυστήματα και μπορεί να αποτελούν: τρόφιμα, ουσίες, υλικά ή βασικές πρώτες ύλες που συγκομίζονται από δάση εκτός της ξυλείας. Η συγκομιδή κυμαίνεται από την ελεύθερη συλλογή έως τη συστηματική. Συνήθως περιλαμβάνουν θηράματα (βλ. κυνήγι), γουνοφόρα, κάρυα ή βαλανίδια, σπόρους, μούρα, ελαιορητίνες, μανιτάρια, χυμούς, φύλλα, φαρμακευτικά φυτά, τύρφη, ιστοί, φελλός, προσανάματα, ψάρια (βλ. ψάρεμα), έντομα, μπαχαρικά και χορτονομή.

Οι διαφορετικές έννοιες περιλαμβάνουν μη ξυλώδη δασικά προϊόντα (γνωστά ως *ΜΞΔΠ*), προϊόντα άγριας δασοκομίας, δευτερεύοντα δασικά προϊόντα, ειδικά, δευτερεύοντα, ή εναλλακτικά δασικά προϊόντα.
μικρογραφία|δεξιά|200px|Αποξηραμένα λουλούδια ''Mahua'' - η συλλογή σε υποτροπικά δάση του είδους ''Madhuca longifolia'' γίνεται είτε για τροφή είτε για φαρμακευτικό σκοπό (βλ. σιρόπι).
Για τα ελληνικά δάση, τα κυριότερα μη ξυλώδη δασικά προϊόντα είναι τα *θηράματα* από την ελεγχόμενη θήρα, το *ρετσίνι* από την ρητίνευση των πεύκων, και τα μανιτάρια.

## Χρήσεις
Η συγκομιδή των μη ξυλωδών δασικών προϊόντων (ΜΞΔΠ) παραμένει διαδεδομένη σε όλο τον κόσμο. Άνθρωποι από ένα ευρύ φάσμα κοινωνικοοικονομικών, γεωγραφικών και πολιτισμικών πλαισίων συλλέγουν ΜΞΔΠ για ποικίλους σκοπούς, όπως η οικιακή επιβίωση, η διατήρηση πολιτιστικών και οικογενειακών παραδόσεων, η πνευματική πληρότητα, η σωματική και συναισθηματική ευεξία, η θέρμανση και το μαγείρεμα στο σπίτι, η διατροφή των οικόσιτων ζώων, η ιθαγενής ιατρική και θεραπεία, η επιστημονική μάθηση και το εισόδημα. Άλλοι όροι συνώνυμοι της συγκομιδής περιλαμβάνουν τη φυσική συλλογή, τη συγκομιδή, τη συλλογή και την αναζήτηση τροφής. Τα ΜΞΔΠ χρησιμεύουν επίσης ως πρώτες ύλες για βιομηχανίες που σχετίζονται με μεγάλους προμηθευτές φυλλωμάτων για διακόσμηση και φαρμακευτικές εταιρείες έως μικροεπιχειρήσεις που επικεντρώνονται σε μια ευρεία ποικιλία δραστηριοτήτων (όπως η κατασκευή καλαθιών, η ξυλογλυπτική και η συγκομιδή και επεξεργασία διαφόρων φαρμακευτικών φυτών).

Περισσότερα από 28.000 είδη φυτών καταγράφονται σήμερα ως φαρμακευτικά, και πολλά από αυτά βρίσκονται σε δασικά οικοσυστήματα. Οι επισκέψεις σε δασικά περιβάλλοντα μπορούν να έχουν θετικές επιδράσεις στη σωματική και ψυχική υγεία των ανθρώπων, και πολλοί άνθρωποι διατηρούν μια βαθιά πνευματική σχέση με τα δάση (δηλ. τη φύση).

## Οικονομική σπουδαιότητα
Η εκτίμηση της συνεισφοράς των μη ξυλωδών δασικών προϊόντων (ΜΞΔΠ) στις εθνικές ή τοπικές οικονομίες δύσκολα υπολογίζεται σήμερα, καθώς απουσιάζουν εκτενείς και συστηματικές μέθοδοι παρακολούθησης της συνολικής αξίας των εκατοντάδων προϊόντων που συνθέτουν τις διάφορες βιομηχανίες ΜΞΔΠ. Μια εξαίρεση αποτελεί η βιομηχανία σιροπιού του σφενδάμου, η οποία μόνο στις ΗΠΑ το 2002 απέδωσε προϊόντα αξίας 38,3 εκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ. Στα εύκρατα δάση, όπως στις ΗΠΑ, τα άγρια βρώσιμα μανιτάρια όπως το *matsutake*, τα φαρμακευτικά φυτά όπως το *ginseng* και τα φυλλώματα για άνθηση όπως το *salal* και η φτέρη *sword* αποτελούν βιομηχανίες πολλών εκατομμυρίων δολαρίων. Άλλα προϊόντα με καταγεγραμμένα εμπορικά δεδομένα περιλαμβάνουν τους βραζιλιάνικους ξηρούς καρπούς, το μπαμπού, το μέλι, τα κάστανα και το αραβικό κόμμι, μεταξύ πολλών άλλων. Παρόλο που αυτά τα υψηλής αξίας φυσικά προϊόντα προσελκύουν τη μεγαλύτερη προσοχή, μια ποικιλία ΜΞΔΠ απαντάται στα περισσότερα δάση του κόσμου, πολλά από τα οποία παραμένουν μη εμφανή στις επίσημες στατιστικές.

Στα τροπικά δάση, για παράδειγμα, τα ΜΞΔΠ μπορούν να αποτελέσουν σημαντική πηγή εισοδήματος που συμπληρώνει τη γεωργία ή άλλες δραστηριότητες. Μια ανάλυση αξίας στο Αμαζόνιο του Περού έδειξε ότι η εκμετάλλευση ΜΞΔΠ μπορούσε να αποφέρει υψηλότερα καθαρά έσοδα ανά εκτάριο από ό,τι η υλοτομία της ίδιας περιοχής, διατηρώντας παράλληλα κρίσιμες οικολογικές υπηρεσίες. Οι οικονομικές, πολιτισμικές και οικολογικές τους αξίες, όταν εξετάζονται συνολικά, καθιστούν τη διαχείριση των ΜΞΔΠ σημαντικό στοιχείο της αειφόρου διαχείρισης των δασών και της διατήρησης της βιολογικής ποικιλότητας και επίσης της πολιτισμικής ποικιλομορφίας.

## Περαιτέρω έρευνα
Η έρευνα για τα μη ξυλώδη δασικά προϊόντα έχει εστιάσει σε τρεις βασικές προσεγγίσεις: τα ΜΞΔΠ ως εμπορεύματα με έμφαση στα αγροτικά εισοδήματα και τις αγορές, ως έκφραση της παραδοσιακής γνώσης ή ως επιλογή διαβίωσης για την κάλυψη των αναγκών των αγροτικών νοικοκυριών, και τέλος, ως βασικό στοιχείο της αειφόρου διαχείρισης των δασών και των στρατηγικών διατήρησης. Οι προσεγγίσεις αυτές προβάλουν τα δασικά προϊόντα ως πολύτιμα εμπορεύματα και σημαντικά εργαλεία που μπορούν να προωθήσουν τη διατήρηση των δασών. Σε ορισμένα πλαίσια, η συλλογή και χρήση των ΜΞΔΠ μπορεί να λειτουργήσει ως μηχανισμός για την ανακούφιση της φτώχειας και την τοπική ανάπτυξη.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Κατηγορία:Βιώσιμη γεωργία
Κατηγορία:Δασικά προϊόντα