Μαρία ΦιτςΆλαν, δούκισσα του Νόρφολκ

Η **Μα ΦιτςΆλαν**, δούκισσα του Νόρφολκ, αγγλ.: *Mary FitzAlan, Duchess of Norfolk* (1540 – 23/25 Αυγούστου 1557) ήταν Αγγλίδα ευγενής και μεταφράστρια τής αγγλικής γλώσσας. Κόρη και μοναδική κληρονόμος τού Ερρίκου ΦιτςΆλαν 12ου κόμη τού Άρουντελ, παντρεύτηκε τον Θωμά Χάουαρντ 4ο δούκα τού Νόρφολκ. Απεβίωσε ως έφηβη λίγο μετά τη γέννηση τού γιου της, τού Καθολικού Αγίου Φιλίππου Χάουαρντ 13ου κόμη τού Άρουντελ, ο οποίος έζησε για να ενώσει τούς ΦιτςΆλαν και τούς Χάουαρντ σε μία δυναστεία, με έδρα το Κάστρο τού Άρουντελ.

## Νεανική ζωή
[μικρογραφία|[Ερρίκος ΦιτςΆλαν, 12ος κόμης του Άρουντελ|Ερρίκος ΦιτςΆλαν 12ος κόμης τού Άρουντελ, πατέρας τής Μαρίας.]]

Η Μαρία γεννήθηκε το 1540, και ήταν το 3ο και τελευταίο από τα παιδιά τού Ερρίκου ΦιτςΆλαν 12ου κόμη τού Άρουντελ, από την 1η του σύζυγο Αικατερίνη Γκρέυ. Τα μεγαλύτερα αδέλφια της ήταν η Ιωάννα γεννημένη το 1537, και ο Ερρίκος λόρδος Μαλτρέιβερς γεννημένος το 1538. Οι γονείς τού πατέρα της ήταν ο Γουλιέλμος ΦιτςΆλαν 11ος κόμης τού Άρουντελ, και η 2η σύζυγός του Άννα Πέρσυ. Οι γονείς τής μητέρας της ήταν ο Θωμάς Γκρέυ 2ος μαρκήσιος τού Ντόρσετ, και η Μαργαρίτα Γουότον. Από την πλευρά τής μητέρας της, η Μαρία ήταν ανιψιά τού Ερρίκου Γκρέυ δούκα τού Σάφολκ και εξαδέλφη τής τής λαίδης Τζέιν Γκρέυ, οι οποίοι εκτελέστηκαν το 1554 μετά την υποτιθέμενη συμμετοχή τους στην Εξέγερση του Γουάιατ, η οποία είχε ως στόχο να αποτρέψει τον γάμο τής βασίλισσας Μαρίας Α΄ με τον Φίλιππο Β΄ τής Ισπανίας.

Ως κορίτσια, τόσο η Μαρία όσο και η αδελφή της Ιωάννα, έλαβαν προσεκτική εκπαίδευση. Έχουν διασωθεί αρκετές από τις μεταφράσεις της από τα ελληνικά στα λατινικά.

Το 1556 ο αδελφός της Ερρίκος λόρδος Μαλτρέιβερς απεβίωσε, καθιστώντας τη Μαρία και την Ιωάννα συγκληρονόμους τής κομητείας τού Άρουντελ .

## Οικογένεια
μικρογραφία|Ο Θωμάς Χάουαρντ 4ος δούκας τού Νόρφολκ, μοναδικός σύζυγος τής Μαρίας.
μικρογραφία|Ο Φίλιππος Χάουαρντ, μοναχογιός τής Μαρίας και τού δούκα τού Νόρφολκ.

Την άνοιξη του 1555, σε ηλικία 15 ετών, παντρεύτηκε τον Θωμά Χάουαρντ 4ο δούκα τού Νόρφολκ.  Ο γάμος κανονίστηκε από τον 3ο δούκα τού Νόρφολκ, παππού τού γαμπρού, το 1553-1554, με στόχο την ένωση των δύο πιο εξεχόντων καθολικών οικογενειών στην Αγγλία. 

Η Μαρία έμεινε έγκυος στα τέλη τού 1556, γεννώντας στο Άρουντελ Χάουαρντ, στο Στραντ τού Λονδίνου, στις 28 Ιουνίου 1557, το μοναχοπαίδι της: 
* Φίλιππος, 13ος κόμης του Άρουντςλ, κόμης τού Σάρεϋ (τίτλος ευγένειας) από το 1557 έως το 1572. Επειδή παρέμεινε πιστός στον Καθολικισμό, φυλακίστηκε στον Πύργο τού Λονδίνου τον Απρίλιο τού 1585, όπου και παρέμεινε μέχρι το τέλος του από φυσικά αίτια τον Οκτώβριο τού 1595. Λίγο μετά το τέλος του ανακηρύχθηκε μάρτυρας των Καθολικών, και αγιοποιήθηκε το 1970 ως ένας από τούς λεγόμενους Σαράντα Μάρτυρες τής Αγγλίας και τής Ουαλίας. Ο τάφος και το ιερό του βρίσκονται στον Καθεδρικό Ναό τού Άρουντελ.

Η δούκισσα αντιμετώπισε σοβαρές επιπλοκές υγείας μετά τη γέννηση τού Φιλίππου, πιθανώς λόγω επιλόχειας λοίμωξης. Δεν ανάρρωσε ποτέ, και απεβίωσε στο Άρουντελ Χάουζ στις 23 ή 25 Αυγούστου 1557, οκτώ εβδομάδες μετά τη γέννηση τού γιου της. Μετά την κηδεία, τάφηκε την 1η Σεπτεμβρίου 1557 στην εκκλησία τού Αγίου Κλήμη τού Δανού στο Λονδίνο.  Δεκαετίες αργότερα, βάσει των διατάξεων τής διαθήκης τού εγγονού της Θωμά Χάουαρντ 14ου κόμη τού Άρουντελ, τα λείψανά της μεταφέρθηκαν στο παρεκκλήσιο ΦιτςΆλαν στο Άρουντελ.

Μετά το τέλος τού πατέρα της το 1580, η κομητεία τού Άρουντελ πέρασε στον γιο τής Μαρίας, Φίλιππο, καθώς όλα τα παιδιά τής θείας του, Ιωάννας, είχαν αποβιώσει πριν από αυτήν, και η Τζέιν είχε αποβιώσει πριν από τον πατέρα της Ερρίκο. 

## Μεταφράστρια
Η Μαίρη Άρουντελ, μητριά τής Μαρίας ΦιτςΆλαν, φημιζόταν παλαιότερα ότι συγκαταλεγόταν στις μορφωμένες γυναίκες τής εποχής της ως η φερόμενη μεταφράστρια του *Ρήσεις και Πράξεις τού Αυτοκράτορα Σεβήρου* και του *Επιλεγμένες Φράσεις των Επτά Σοφών τής Ελλάδας*.  Ωστόσο, σύμφωνα με τον Γκράμιτ, «οι ισχυρισμοί που κάποτε διατυπώθηκαν για τα λογοτεχνικά της επιτεύγματα, αποδείχθηκαν αβάσιμοι. Οι μεταφράσεις κλασικών κειμένων που σώζονται μεταξύ των βασιλικών χειρογράφων στη Βρετανική Βιβλιοθήκη, που κάποτε τής αποδίδονταν, είναι παιδικές ασκήσεις γραμμένες από τη θετή της κόρη Μαρία ΦιτςΆλαν, μετέπειτα δούκισσα τού Νόρφολκ». 

Είναι πλέον γνωστό ότι αυτές οι τέσσερις συλλογές φράσεων από ελληνικές και αγγλικές πηγές (BL, Βασιλικά Χειρόγραφα 12 Ai–iv) μεταφράστηκαν στα λατινικά, όχι από τη Mαρία Άρουντελ, αλλά από τη Mαίρη ΦιτςΆλαν, αργότερα την 1η σύζυγο τού Θωμά Χάουαρντ 4ου δούκα τού Νόρφολκ, και αφιερώθηκαν ως δώρο Πρωτοχρονιάς στον πατέρα της, τον 2ο σύζυγο της Mαρίας Άρουντελ, Ερρίκο ΦιτςΆλαν 12ο κόμη τού Άρουντελ (απεβ. στις 24 Φεβρουαρίου 1580). Σύμφωνα με τον Hodgson-Wright, δύο γράφτηκαν πριν από τον γάμο της Mαρίας ΦιτςΆλαν και δύο αργότερα, με τη μία από τις πρώτες να έχει μεταφραστεί από κοινού με τον θετό αδελφό τής Μαρίας ΦιτςΆλαν, τον σερ Ιωάννη Ράντκλιφ, τον μοναδικό επιζώντα γιο της Mαίρης Άρουντελ από τον 1ο της γάμο με τον Ροβέρτο Ράντκλιφ 1ο κόμη τού Σάσεξ. 

## Πρόγονοι

## Αναφορές

## Πηγές
*  (subscription required)
*  (subscription required)
* Tregellas, Walter Hawken (1885). "Arundell, Mary". In Stephen, Leslie (ed.). Dictionary of National Biography. Vol. 2. London: Smith, Elder & Co.

Κατηγορία:Άγγλοι Ρωμαιοκαθολικοί
Κατηγορία:Οικογένεια ΦιτςΆλαν