Χρυσά Βατόμουρα

Τα **Χρυσά Σμέουρα** (πρωτότυπος τίτλος:*Golden Raspberry Awards*, ή *Razzie Awards* εν συντομία) είναι σατιρικά βραβεία. Είναι τα αντιβραβεία των Όσκαρ, τα οποία «βραβεύουν» τις χειρότερες ταινίες της χρονιάς. Ο θεσμός αυτός δημιουργήθηκε από τον Τζων Ουίλσον. Ο θεσμός αυτός διεξάγεται συνήθως την  παραμονή της απονομής των βραβείων Όσκαρ. Η πρώτη τελετή έγινε στις 31 Μαρτίου 1981, στην κατοικία του Ουίλσον στο Λος Άντζελες, με στόχο να «βραβεύσει» τις χειρότερες ταινίες του έτους 1980.

## Διάταξη των Razzie Αwards
Η τελετή διεξάγεται συνήθως μια ημέρα πριν την απονομή των βραβείων Όσκαρ.

Συνήθως, οι περισσότεροι νικητές δεν παρευρίσκονται στην τελετή απονομής αυτών των βραβείων. Μερικά αξιομνημόνευτα άτομα τα οποία έχουν παρευρεθεί σε τελετές απονομής αυτών των βραβείων ήταν η Χάλι Μπέρι και η Σάντρα Μπούλοκ.
Ο όρος «**'» (βατόμουρο) χρησιμοποιείται με την ασεβή του έννοια, όπως στη φράση «[[blowing a raspberry|βγάζω τη γλώσσα μου κάνοντας έναν περιφρονητικό ήχο]]». Το αγαλματίδιο αποτελείται από ένα βατόμουρο σε μέγεθος μπάλας του γκολφ, τοποθετημένο πάνω σε μια μπομπίνα φιλμ [[Super 8mm film|Super 8 mm]], η οποία εδράζεται πάνω σε έναν πυρήνα φιλμ 35 χιλιοστών, τυλιγμένο με αυτοκόλλητο χαρτί ραφιών με όψη καφέ ξύλου — όλο αυτό στηρίζεται σε ένα καπάκι βάζου βαμμένο με χρυσό σπρέι. Το Ίδρυμα Χρυσών Βατόμουρων έχει ισχυριστεί ότι το βραβείο «ενθαρρύνει γνωστούς σκηνοθέτες και κορυφαίους ερμηνευτές να αποδέχονται τις αποτυχίες τους».

Η [[1α Χρυσά Βατόμουρα|πρώτη τελετή απονομής των Χρυσών Βατόμουρων]] πραγματοποιήθηκε στις 31 Μαρτίου 1981, στην κόγχη του σαλονιού του Τζον Γουίλσον στο Χόλιγουντ, για να τιμήσει τις θεωρούμενες ως χειρότερες ταινίες της [[1980 στον κινηματογράφο|κινηματογραφικής σεζόν του 1980]]. Ο [[Σιλβέστερ Σταλόνε]] κατέχει τα περισσότερα Βατόμουρα, με συνολικά 12.

== Ιστορία ==

Ο Αμερικανός [[Δημόσιες σχέσεις|υπεύθυνος δημοσίων σχέσεων]] [[Τζον Γουίλσον (ιδρυτής των Βατόμουρων)|Τζον Γουίλσον]] πήγε να δει μια διπλή προβολή των ταινιών ''[[Can't Stop the Music]]'' και ''[[Xanadu (ταινία)|Xanadu]]'' με εισιτήριο 99 σεντς και σκέφτηκε κατά τη διάρκεια της επιστροφής στο σπίτι του ότι αυτές οι ταινίες άξιζαν βραβεία για τη χαμηλή τους ποιότητα. Στη συνέχεια, άρχισε να σκέφτεται όλες τις άλλες ταινίες που τον απογοήτευσαν το 1980, δεδομένου μάλιστα ότι είχε παρακολουθήσει εκατοντάδες παραγωγές στη δουλειά του, φτιάχνοντας τρέιλερ. Την επόμενη χρονιά, κατά τη διάρκεια ενός [[Ρεφενές|πάρτι-ρεφενέ]] που διοργάνωσε στο σπίτι του στο Χόλιγουντ τη νύχτα της [[53α Βραβεία Όσκαρ|53ης απονομής των Βραβείων Όσκαρ]], ο Γουίλσον μοίρασε ψηφοδέλτια σχετικά με τα χειρότερα του κινηματογράφου στους παρευρισκόμενους και κάλεσε τους φίλους του να κάνουν τυχαίες παρουσιάσεις βραβείων στο σαλόνι του. Ο Γουίλσον στάθηκε σε ένα [[αναλόγιο]] φτιαγμένο από χαρτόνι φορώντας ένα κακόγουστο σμόκιν, με μια μπάλα από αφρολέξ στερεωμένη σε ένα κοντάρι σκούπας ως ψεύτικο μικρόφωνο, και ανακήρυξε το ''Can't Stop the Music'' ως τον πρώτο [[Χρυσό Βατόμουρο Χειρότερης Ταινίας|νικητή του Χρυσού Βατόμουρου για τη Χειρότερη Ταινία]]. Η αυτοσχέδια τελετή σημείωσε επιτυχία και την επόμενη εβδομάδα ένα δελτίο τύπου για την εκδήλωσή του δημοσιεύτηκε από μερικές τοπικές εφημερίδες, συμπεριλαμβανομένης μιας αναφοράς στην εφημερίδα ''[[Los Angeles Daily News]]'' με τον τίτλο: «Πάρτε αυτούς τους φακέλους, παρακαλώ».Περίπου τρεις δωδεκάδες άτομα παραβρέθηκαν στα [[1α Χρυσά Βατόμουρα]]. Τα [[2α Χρυσά Βατόμουρα]] είχαν διπλάσια προσέλευση και η [[3α Χρυσά Βατόμουρα|3η τελετή απονομής]] διπλασίασε ξανά αυτόν τον αριθμό. Μέχρι την τελετή των [[4α Χρυσά Βατόμουρα]], το [[CNN]] και δύο μεγάλα ειδησεογραφικά πρακτορεία κάλυψαν την εκδήλωση. Ο Γουίλσον συνειδητοποίησε ότι προγραμματίζοντας τα Χρυσά Βατόμουρα πριν από τα βραβεία Όσκαρ, η τελετή θα είχε μεγαλύτερη δημοσιογραφική κάλυψη: «Τελικά καταλάβαμε ότι δεν μπορούσες να ανταγωνιστείς τα Όσκαρ τη νύχτα της απονομής τους, αλλά αν πήγαινες την προηγούμενη νύχτα, όταν ο Τύπος από όλο τον κόσμο είναι εδώ και ψάχνει κάτι να κάνει, θα μπορούσε κάλλιστα να καθιερωθεί», δήλωσε στο ''[[BBC News]]''.

Το 2022, δημιουργήθηκε μια ειδική κατηγορία βραβείου, «Χειρότερη Ερμηνεία του Μπρους Γουίλις σε Ταινία του 2021», αφού ο [[Μπρους Γουίλις]] πρωταγωνίστησε σε μια σειρά από χαμηλού προϋπολογισμού ταινίες που έλαβαν κακές κριτικές. Στις 30 Μαρτίου του ίδιου έτους, η οικογένεια του Γουίλις ανακοίνωσε ότι είχε διαγνωστεί με [[αφασία]]. Στη συνέχεια, τα Χρυσά Βατόμουρα απέσυραν την κατηγορία αυτή, δηλώνοντας ότι ήταν ακατάλληλο να απονεμηθεί Χρυσό Βατόμουρο σε κάποιον του οποίου η ερμηνεία επηρεάστηκε από μια ιατρική κατάσταση. Παράλληλα, τα Βραβεία απέσυραν αναδρομικά την υποψηφιότητα Χειρότερης Ηθοποιού του 1980 για τη [[Σέλεϊ Ντιβάλ]] στην ταινία ''[[Η Λάμψη (ταινία)|Η Λάμψη]]'', δηλώνοντας: «Έκτοτε ανακαλύψαμε ότι η ερμηνεία της Ντιβάλ επηρεάστηκε από τη μεταχείριση που είχε από τον [[Στάνλεϊ Κούμπρικ]] καθ' όλη τη διάρκεια της παραγωγής». Το 2023, μετά από αντιδράσεις για την υποψηφιότητα της 12χρονης [[Ryan Kiera Armstrong|Ράιαν Κίρα Άρμστρονγκ]] για το βραβείο Χειρότερης Ηθοποιού, τα Χρυσά Βατόμουρα ακύρωσαν την υποψηφιότητα και ανακοίνωσαν ότι άτομα κάτω των 18 ετών δεν θα είναι πλέον υποψήφια. Τα ίδια τα Βατόμουρα κέρδισαν αργότερα στην κατηγορία για αυτό το σφάλμα τους.

== Μορφή ==
Τα μέλη του Οργανισμού των Χρυσών Βατόμουρων πληρώνουν συνδρομή μέλους και αριθμούν 650 άτομα από 19 χώρες. Οι τελετές προγραμματίζονται γενικά έτσι ώστε τόσο οι υποψηφιότητες όσο και τα βραβεία να αποκαλύπτονται την προηγούμενη ημέρα από τα βραβεία Όσκαρ, με δύο μόνο εξαιρέσεις: στα [[32α Χρυσά Βατόμουρα]] οι υποψήφιοι ανακοινώθηκαν την προηγούμενη ημέρα από τις υποψηφιότητες των Όσκαρ, αλλά η τελετή πραγματοποιήθηκε την 1η Απριλίου, και στα ορόσημα [[40α Χρυσά Βατόμουρα]], οι τελετές των οποίων ακυρώθηκαν λόγω της [[Πανδημία COVID-19|πανδημίας COVID-19]], με τους νικητές να αποκαλύπτονται στο διαδίκτυο.

== Παραλήπτες που έχουν αποδεχτεί το βραβείο τους ==


Ο [[Πολ Βερχόφεν]] ήταν το πρώτο άτομο που παρευρέθηκε στην τελετή το 1996 για να παραλάβει το βραβείο του στην κατηγορία Χειρότερου Σκηνοθέτη για την ταινία ''[[Showgirls]]''. Άλλοι παραλήπτες που έχουν αποδεχτεί το Χρυσό Βατόμουρο περιλαμβάνουν τον [[Μπιλ Κόσμπι]], ο οποίος έγινε ο πρώτος που αποδέχτηκε ένα βραβείο Razzie, το οποίο όμως του παρουσιάστηκε στην εκπομπή ''[[The Late Show (talk show του 1986)|The Late Show]]'' το 1988 για τη δουλειά του στην ταινία ''[[Leonard Part 6]]'' (Χειρότερη Ταινία/Χειρότερο Σενάριο/Χειρότερος Ηθοποιός), τον [[Τομ Γκριν]] (Χειρότερος Ηθοποιός/Χειρότερος Σκηνοθέτης), τη [[Χάλι Μπέρι]] και τη [[Σάντρα Μπούλοκ]] (Χειρότερη Ηθοποιός), τους [[Michael Ferris|Μάικλ Φέρις]] και [[J. David Shapiro|Τζ. Ντ. Σαπίρο]] (Χειρότερο Σενάριο), τον [[Άλαν Μένκεν]] (Χειρότερο Πρωτότυπο Τραγούδι), τον [[Dinesh D'Souza|Ντινές Ντ' Σούζα]] (Χειρότερος Σκηνοθέτης) και τους παραγωγούς της ταινίας ''[[Πενήντα Αποχρώσεις του Γκρι (ταινία)|Πενήντα Αποχρώσεις του Γκρι]]'', [[Dana Brunetti|Ντάνα Μπρουνέτι]] και [[Michael De Luca|Μάικλ Ντε Λούκα]].

== Διεκδικητές για το χειρότερο και το καλύτερο ==
Αρκετά άτομα ή/και ταινίες έχουν λάβει υποψηφιότητες Razzie ενώ ταυτόχρονα έλαβαν υποψηφιότητες για βραβεία και άλλες πολιτιστικές τιμές από διαφορετικούς οργανισμούς, μερικές φορές για το ίδιο έργο ή ρόλο.

=== Razzie και Όσκαρ ===
Τρία άτομα έχουν κερδίσει τόσο ένα Razzie όσο και ένα Όσκαρ το ίδιο Σαββατοκύριακο: ο συνθέτης [[Άλαν Μένκεν]] το 1993, ο σεναριογράφος [[Brian Helgeland|Μπράιαν Χέλγκελαντ]] το 1997 και η ηθοποιός [[Σάντρα Μπούλοκ]] το 2010, αν και και οι τρεις κέρδισαν για διαφορετικές ταινίες (για παράδειγμα, ο Χέλγκελαντ κέρδισε ένα Razzie για το ''[[The Postman (ταινία)|The Postman]]'' και ένα Όσκαρ για το ''[[Λος Άντζελες: Εμπιστευτικό (ταινία)|Λος Άντζελες: Εμπιστευτικό]]''). Τρεις ηθοποιοί έχουν λάβει υποψηφιότητες για Όσκαρ και Razzie για τον ίδιο ρόλο: ο [[James Coco|Τζέιμς Κόκο]] (''[[Only When I Laugh (ταινία)|Only When I Laugh]]''), η [[Amy Irving|Έιμι Ίρβινγκ]] (''[[Yentl (ταινία)|Yentl]]'') και η [[Γκλεν Κλόουζ]] (''[[Το Τραγούδι του Χιλμπίλη (ταινία)|Το Τραγούδι του Χιλμπίλη]]'').

Δεκαεννέα υποψήφιες ταινίες για Χειρότερη Ταινία έχουν προταθεί για Όσκαρ (με μόνο τέσσερις από αυτές να «κερδίζουν» το Razzie Χειρότερης Ταινίας), με το ''[[Περλ Χάρμπορ (ταινία)|Περλ Χάρμπορ]]'' να είναι η μόνη ταινία το 2002 που κέρδισε σε οποιαδήποτε κατηγορία Όσκαρ, συγκεκριμένα το [[Βραβείο Όσκαρ Καλύτερου Μοντάζ Ήχου|Όσκαρ Καλύτερου Μοντάζ Ήχου]].

Η ταινία της [[Walt Disney Pictures|Disney]] ''[[Η Παναγία των Παρισίων (ταινία, 1996)|Η Παναγία των Παρισίων]]'' έγινε η πρώτη και μέχρι στιγμής η μόνη ταινία κινουμένων σχεδίων που προτάθηκε τόσο για Όσκαρ όσο και για Razzie. Η ταινία προτάθηκε για τη Χειρότερη Γραμμένη Ταινία με Εισπράξεις άνω των 100 Εκατομμυρίων Δολαρίων στη 17η τελετή, αλλά προτάθηκε επίσης για το [[Βραβείο Όσκαρ Καλύτερης Πρωτότυπης Μουσικής|Όσκαρ Καλύτερης Πρωτότυπης Μουσικής σε Μιούζικαλ ή Κωμωδία]] στα [[69α Βραβεία Όσκαρ]].

Το ''[[Blonde (ταινία 2022)|Blonde]]'' έγινε η πρώτη ταινία με κατάταξη NC-17 που προτάθηκε για Όσκαρ και Razzie. Η ταινία προτάθηκε για τα περισσότερα Razzie με οκτώ υποψηφιότητες στην 43η τελετή: κερδίζοντας μόνο δύο (συμπεριλαμβανομένης της Χειρότερης Ταινίας και του Χειρότερου Σεναρίου), ενώ η πρωταγωνίστρια της ταινίας [[Άνα ντε Άρμας]] ήταν υποψήφια για το [[Βραβείο Όσκαρ Καλύτερου Α' Γυναικείου Ρόλου]] στα [[95α Βραβεία Όσκαρ]].

Μέχρι το 2024, 77 ταινίες έχουν προταθεί τόσο για Όσκαρ όσο και για Razzie. Μόνο μία ταινία, το ''[[Wall Street (ταινία 1987)|Wall Street]]'', έχει κερδίσει και τα δύο βραβεία, με τον [[Μάικλ Ντάγκλας]] να κερδίζει το [[Βραβείο Όσκαρ Καλύτερου Α' Ανδρικού Ρόλου]] και την [[Ντάριλ Χάνα]] να κερδίζει το [[Χρυσό Βατόμουρο Χειρότερου Β' Γυναικείου Ρόλου]].

=== Razzie και Tony ===
Η ταινία ''[[Newsies]]'' προτάθηκε για Χειρότερη Ταινία στην τελετή του 1993 και ο [[Άλαν Μένκεν]] κέρδισε το Χειρότερο Πρωτότυπο Τραγούδι για το "High Times, Hard Times". [[Newsies (μιούζικαλ)|Η θεατρική μεταφορά του 2011]], η οποία δεν περιλάμβανε το "High Times, Hard Times", προτάθηκε για [[Βραβεία Τόνι|Βραβείο Tony]] [[Βραβείο Tony Καλύτερου Μιούζικαλ|Καλύτερου Μιούζικαλ]] και ο Μένκεν κέρδισε το [[Βραβείο Tony Καλύτερης Πρωτότυπης Μουσικής|Βραβείο Tony Καλύτερης Πρωτότυπης Μουσικής]].

==Κατηγορίες των Χρυσών Βατόμουρων ==
*[[Χρυσό Βατόμουρο Χειρότερου Α΄ Ανδρικού Ρόλου]]: από 1980 ως και σήμερα
*[[Χρυσό Βατόμουρο Χειρότερου Α΄ Γυναικείου Ρόλου]] :από 1980 ως και σήμερα
*[[Χρυσό Βατόμουρο Χειρότερου Β΄ Ανδρικού Ρόλου]] :από 1980 ως και σήμερα
*[[Χρυσό Βατόμουρο Χειρότερου Β΄ Γυναικείου Ρόλου]] :από 1980 ως και σήμερα
*[[Χρυσό Βατόμουρο Χειρότερου Συνολικού Καστ ή Ζευγαριού]] :από 1994 ως και σήμερα
*[[Χρυσό Βατόμουρο Χειρότερου Σεναρίου]] :από 1980 ως και σήμερα
*[[Χρυσό Βατόμουρο Χειρότερου Σκηνοθέτη]] :από 1980 ως και σήμερα
*[[Χρυσό Βατόμουρο Χειρότερης Ταινίας]] :από 1980 ως και σήμερα
*[[Χρυσό Βατόμουρο Χειρότερου Prequel, Remake, Rip-off ή Sequel|Βραβείο Χρυσό Βατόμουρο για το Χειρότερο Prequel, Remake, Rip-off or Sequel]]:από 1994 ως και σήμερα, εκτός 1996 και 1999
*[[Βραβείο Μεταμέλειας των Βατόμουρων|Βραβείο Μεταμέλειας (Razzie Redeemer Award)]]: 2014 έως σήμερα, εκτός από το 2021

**Κατηργημένα'''
*Χειρότερο Πρωτότυπο Τραγούδι: 1980 έως 1999, 2002
*Χειρότερος Πρωτοεμφανιζόμενος: 1981 έως 1998, εκτός από το 1989
*Χειρότερη Μουσική Επένδυση: 1981 έως 1985
*Χειρότερα Οπτικά Εφέ: 1986 έως 1987
*Χειρότερο Κινηματογραφικό Ζευγάρι: 1994 έως 2009, 2011 έως 2012
*Χειρότερο Κινηματογραφικό Ζευγάρι / Χειρότερο Συνολικό Καστ: 2010
*Χειρότερο Συνολικό Καστ: 2011 έως 2012

## Παραπομπές


## Πηγές

* Επίσημος ιστότοπος 


Κατηγορία:Κινηματογραφικά βραβεία στις Ηνωμένες Πολιτείες
Κατηγορία:Ειρωνικά και Χιουμοριστικά βραβεία