Φραντσέσκο Μαρία Α΄ ντελλα Ρόβερε

[thumb|250px|Προσωπογραφία του Francesco Maria della Rovere λίγο πριν το θάνατό του σε ηλικία 48 ετών, από τον [Τιτσιάνο, στην Πινακοθήκη Ουφίτσι.]]

Ο **Φραντσέσκο Μαρία Α΄ ντέλλα Ρόβερε** (ιταλ.: *Francesco Maria I della Rovere*, Σενιγκάλια, 25 Μαρτίου 1490 – Πέζαρο, 20 Οκτωβρίου 1538) από τον Οικογένεια ντελλα Ρόβερε ήταν Ιταλός διοικητής μισθοφορικού στρατού και δούκας του Ουρμπίνο.

## Βιογραφία
Ήταν γιος του Τζοβάνι κυρίου της Σενιγκάλλια και της Τζοβάνα ντα Μοντεφέλτρο, κόρης του Φεντερίκο Γ΄ δούκα του Ουρμπίνο. Ο Φραντσέσκο έλαβε μία παιδεία σύμφωνα με τα πρότυπα του ουμανισμού από τον Λουντοβίκο Οντάζιο.

Ο θείος του Γκουιντομπάλντο Α΄ ντα Μοντεφέλτρο που δεν είχε παιδιά, τον είχε μαζί του στην Αυλή του Ουρμπίνο και το 1504 τον έχρισε διάδοχό του, αφού τον είχε πρώτα υιοθετήσει. Το 1502 ο Οικογένεια ντελλα Ρόβερε έχασε την κυριαρχία της Σενιγκάλλια, η οποία καταλήφθηκε από τον Καίσαρα Βοργία, που εκείνη την εποχή επικρατούσε στο Μάρκε.

Όταν το 1508, με το τέλος του Γκουιντομπάλντο Α΄, εξαλείφθηκε ο Οίκος των Μοντεφέλτρο, ο Φραντσέσκο-Μαρία έγινε δούκας του Ουρμπίνο. Ακόμη, λόγω της στήριξης που είχε από το θείο του Τζουλιάνο ντελλα Ρόβερε (που από το 1503 είχε εκλεχτεί πάπας με το όνομα Ιούλιος Β΄), κατάφερε να ξαναπάρει την εξουσία στη Σανιγκάλλια.

Το 1509 ο Φραντσέσκο-Μαρία έγινε, με τη βοήθεια του Ιούλιου Β΄, Γενικός Διοικητής (capitano generale) των Παπικών Κρατών, θέση που προηγουμένως είχε ο πατέρας του, και που αργότερα του επέτρεψε να ξεχωρίσει στις μάχες εναντίον της Φερράρα και της Βενετίας.

Το 1512, μετά το τέλος του Κονστάντσο Β΄ Σφόρτσα, το Πέζαρο έγινε επίσης μέρος του δουκάτου του Φραντσέσκο. Όταν όμως απεβίωσε ο θείος του Ιούλιος Β΄ και ανέβηκε στον παπικό θρόνο ο Πάπας Λέων Ι΄, ο Φραντσέσκο-Μαρία δεν βρισκόταν πια σε πλεονεκτική θέση. Το 1516 θα χάσει το δουκάτο και ο νέος πάπας, μέλος της οικογένειας των Μεδίκων, θα χρίσει δούκα του Ουρμπίνο τον ανιψιό του Λορέντσο των Μεδίκων, ο οποίος ήταν ήδη ηγεμόνας της Φλωρεντίας, ενώ ο Φραντσέσκο θα καταφέρει να επιστρέψει ως δούκας μόνο το 1521, μετά το τέλος του Λέοντα Ι΄.

[thumb|200px|left|Ο Φραντσέσκο-Μαρία ντελλα Ρόβερε ζωγραφισμένος από τον [Ραφαήλ.]]

Ο ντελλα Ρόβερε ήταν επικεφαλής του στρατού της Δημοκρατίας της Βενετίας στους πολέμους στη Λομβαρδία μεταξύ 1523 και 1525, μα με τον νέο πάπα από την οικογένεια των Μεδίκων, Κλήμη Η΄, ο οίκος των ντελλα Ρόβερε ξαναμπήκε στο περιθώριο. Σύμφωνα με κάποιους ιστορικούς, ήταν η στάση του Φραντσέσκο-Μαρία μία από τις αιτίες, που προκάλεσαν την επιδρομή των στρατευμάτων του αυτοκράτορα Καρόλου Ε΄ της Γερμανίας, τα οποία προσπάθησε να εμποδίσει, χωρίς όμως επιτυχία, ο Τζοβάννι ντέλλε Μπάντε Νέρε. Η εισβολή των στρατευμάτων αυτών στην Ιταλία θα έχει αποτέλεσμα τη λεηλασία της Ρώμης το 1527.

Απεβίωσε στο Πέζαρο στις 20 Οκτωβρίου 1538 και τον διαδέχθηκε ο γιος του Γκουιντομπάλντο Β΄.

## Προσωπογραφίες
Στην Πινακοθήκη Ουφίτσι φυλάσσονται δύο προσωπογραφίες του Φραντσέσκο-Μαρία ντελλα Ρόβερε. Η πρώτη, φιλοτεχνημένη από τον Ραφαήλ, τον αναπαριστά σε ηλικία 14 ετών (π. 1504). Η δεύτερη είναι έργο του επίσης σημαντικού ζωγράφου Τιτσιάνο και προβάλλει τις στρατιωτικές αρετές του δούκα, αφού απεικονίζεται φορώντας πανοπλία. Ο πίνακας αυτός παραγγέλθηκε στον Τιτσιάνο το 1532, αλλά ολοκληρώθηκε μόνο το 1538.

Μία ακόμη διάσημη προσωπογραφία του ως ιππότη φιλοτεχνήθηκε το 1510 από το Βενετό ζωγράφο Βιττόρε Καρπάτσο.

## Οικογένεια
Νυμφεύτηκε το 1509 την Ελεονώρα Γκοντζάγκα, κόρη του Φραγκίσκου Β΄ δούκα της Μάντοβας και είχε τέκνα:
* Γκουιντομπάλντο Β΄ 1514-1574, δούκας του Ουρμπίνο.
* Ιππολύτη 1525-1561, παντρεύτηκε τον Αντώνιο των Τραστάμαρα, δούκα του Μοντάλτο (γιο του Φερδινάνδου δούκα του Μοντάλτο).
* Ελισαβέτα 1529-1561, παντρεύτηκε τον Αλμπέρικο Α΄ Τσύμπο-Μαλασπίνα μαρκήσιο της Μάσα.
* Ιουλία Φέλτρια 1531-1563, παντρεύτηκε τον Αλφόνσο των Έστε κύριο του Μοντέκιο.
* Τζούλιο 1533-1598, καρδινάλιος.
* Φεντερίκο, Τζιοβάννα, Τζιοβάννι, Κατερίνα, Μπεατρίτσε, Φραντσέσκο, Μαρία, Βιολάντε, απεβίωσαν το πολύ 3 ετών.

## Παραπομπές σε πηγές


Κατηγορία:Οικογένεια ντελλα Ρόβερε
Κατηγορία:Ιταλοί ευγενείς
Κατηγορία:Κοντοτιέροι
Κατηγορία:Δούκες του Ουρμπίνο