Διακοινοβουλευτική Ένωση

Η **Διακοινοβουλευτική Ένωση** (IPU· γαλλικά: *Union Interparlementaire*, UIP) είναι ένας διεθνής οργανισμός εθνικών κοινοβουλίων. Ο πρωταρχικός της σκοπός είναι η προώθηση της δημοκρατικής διακυβέρνησης, της λογοδοσίας και της συνεργασίας μεταξύ των μελών της. Άλλες πρωτοβουλίες περιλαμβάνουν την προώθηση της ισότητας των φύλων στα νομοθετικά σώματα, την ενδυνάμωση της συμμετοχή των νέων στην πολιτική και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Ο οργανισμός ιδρύθηκε το 1889 ως Διακοινοβουλευτική Διάσκεψη. Ιδρυτές του ήταν οι πολιτικοί Φρεντερίκ Πασί από τη Γαλλία και Ουίλιαμ Ράνταλ Κρέμερ από το Ηνωμένο Βασίλειο, οι οποίοι επεδίωξαν να δημιουργήσουν το πρώτο μόνιμο φόρουμ για πολιτικές πολυμερείς διαπραγματεύσεις. Αρχικά, η ιδιότητα του μέλους της IPU προοριζόταν για μεμονωμένους βουλευτές, αλλά έκτοτε έχει μετασχηματιστεί ώστε να περιλαμβάνει τα νομοθετικά σώματα κυρίαρχων κρατών. Από το 2025 τα εθνικά κοινοβούλια 183 χωρών είναι μέλη της IPU, ενώ 15 είναι συνδεδεμένα μέλη, τα περισσότερα από τα οποία είναι περιφερειακά κοινοβούλια. Ορισμένα από τα κράτη-μέλη του οργανισμού δεν θεωρούνται δημοκρατικά σύμφωνα με διεθνείς δείκτες.

Η IPU διευκολύνει την ανάπτυξη του διεθνούς δικαίου και των θεσμών, ενισχύοντας τα θεμέλια και ενισχύοντας το όραμα για την ειρήνη και το κοινό καλό, συμπεριλαμβανομένου του Μόνιμου Διαιτητικού Δικαστηρίου, της Κοινωνίας των Εθνών και των Ηνωμένων Εθνών. Επίσης, χρηματοδοτεί και συμμετέχει σε διεθνείς διασκέψεις και φόρουμ, και έχει καθεστώς μόνιμου παρατηρητή στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών. Κατά συνέπεια, οκτώ άτομα που συνδέονται με τον οργανισμό είναι κάτοχοι του Βραβείου Νόμπελ Ειρήνης.

## Ιστορία

Ο αρχικός στόχος του οργανισμού ήταν η διαιτησία των συγκρούσεων. Η IPU έπαιξε σημαντικό ρόλο στη δημιουργία του Μόνιμου Διαιτητικού Δικαστηρίου στη Χάγη. Με την πάροδο του χρόνου, η αποστολή της εξελίχθηκε προς την προώθηση της δημοκρατίας και του διακοινοβουλευτικού διαλόγου. Η IPU εργάστηκε για την ίδρυση θεσμών σε διακυβερνητικό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Εθνών, έναν οργανισμό με τον οποίο συνεργάζεται και στον οποίο έχει καθεστώς μόνιμου παρατηρητή.

Η έδρα της ένωσης έχει μεταφερθεί αρκετές φορές από την ίδρυσή της.
Τοποθεσίες:

1892–1911: Βέρνη (Ελβετία)

1911–1914: Βρυξέλλες (Βέλγιο)

1914–1920: Όσλο (Νορβηγία)

1921–σήμερα: Γενεύη (Ελβετία)

Οκτώ ηγετικές προσωπικότητες της IPU έχουν λάβει Βραβεία Νόμπελ Ειρήνης:

1901: Φρεντερίκ Πασί (Γαλλία)

1902: Σαρλ Αλμπέρ Γκομπά (Ελβετία)

1903: Ράνταλ Κρέμερ (Ηνωμένο Βασίλειο)

1908: Φρέντρικ Μπάγερ (Δανία)

1909: Ογκίστ Μπερνάρτ (Βέλγιο)

1913: Ανρί Λα Φοντέν (Βέλγιο)

1921: Κρίστιαν Λάνγκε (Νορβηγία)

1927: Φερντινάν Μπουισόν (Γαλλία)

## Μέλη και οργάνωση

### Μέλη
thumb|right|300px|Χάρτης των κρατών-μελών της IPU

Κατά την ίδρυσή της στις 30 Ιουνίου 1889, η Διακοινοβουλευτική Διάσκεψη είχε οκτώ μέλη: Αυστροουγγαρία, Βέλγιο, Δανία, Γαλλία, Ιταλία, Λιβερία, Ισπανία και Ηνωμένο Βασίλειο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες συμμετείχαν επίσης, αλλά δεν υιοθέτησαν επίσημα τη συνθήκη διαιτησίας.

Η Διακοινοβουλευτική Ένωση έχει σήμερα 183 μέλη.

Περιφερειακές κοινοβουλευτικές συνελεύσεις μπορεί να γίνουν δεκτές από το Διοικητικό Συμβούλιο ως Συνδεδεμένα Μέλη.

Κάθε Κοινοβούλιο που έχει συσταθεί σύμφωνα με τους νόμους ενός κυρίαρχου κράτους του οποίου τον πληθυσμό αντιπροσωπεύει και στο έδαφος του οποίου λειτουργεί, μπορεί να ζητήσει την προσχώρησή του στη Διακοινοβουλευτική Ένωση. Η απόφαση για την εισδοχή ή την επανεισδοχή ενός Κοινοβουλίου λαμβάνεται από το Διοικητικό Συμβούλιο.

Είναι καθήκον των Μελών της IPU να υποβάλλουν τα ψηφίσματα της IPU στο αντίστοιχο Κοινοβούλιό τους, με την καταλληλότερη μορφή· να τα κοινοποιούν στην Κυβέρνηση· να προωθούν την εφαρμογή τους και να ενημερώνουν τη Γραμματεία της IPU, όσο το δυνατόν συχνότερα και πληρέστερα, ιδιαίτερα στις ετήσιες εκθέσεις της, σχετικά με τα μέτρα που ελήφθησαν και τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν.

Σχεδόν όλες οι χώρες έχουν κοινοβούλιο-μέλος της IPU, με την αξιοσημείωτη εξαίρεση των Ηνωμένων Πολιτειών, αν και η 12η (1904), η 23η (1925) και η 42η (1953) διασκέψεις φιλοξενήθηκαν στις ΗΠΑ.

;Συνδεδεμένα Μέλη
Οι συμμετέχουσες κοινοβουλευτικές συνελεύσεις εκτός από τα εθνικά κοινοβούλια είναι οι εξής:

### Όργανα

Τα όργανα της Διακοινοβουλευτικής Ένωσης είναι:

**Συνέλευση (Assembly).** Συνέρχεται δύο φορές το χρόνο και αποτελείται από βουλευτές που ορίζονται ως αντιπρόσωποι από τα Μέλη. Η Συνέλευση επικουρείται στο έργο της από Μόνιμες Επιτροπές, των οποίων ο αριθμός και οι αρμοδιότητες καθορίζονται από το Διοικητικό Συμβούλιο· οι Μόνιμες Επιτροπές συνήθως προετοιμάζουν εκθέσεις και σχέδια ψηφισμάτων για τη Συνέλευση. Κανένας αντιπρόσωπος δεν μπορεί να διαθέτει περισσότερες από δέκα ψήφους.

**Διοικητικό Συμβούλιο (Governing Council)**. Το Διοικητικό Συμβούλιο πραγματοποιεί συνήθως δύο συνόδους το χρόνο. Αποτελείται από τρεις εκπροσώπους από κάθε Μέλος. Η θητεία ενός μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου διαρκεί από τη μία Συνέλευση στην επόμενη και όλα τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου πρέπει να είναι εν ενεργεία μέλη του Κοινοβουλίου. Το Διοικητικό Συμβούλιο εκλέγει τον Πρόεδρο της Διακοινοβουλευτικής Ένωσης για περίοδο τριών ετών. Εκλέγει επίσης τα μέλη της εκτελεστικής επιτροπής και διορίζει τον Γενικό Γραμματέα της Ένωσης.

**Εκτελεστική Επιτροπή (Executive Committee)**. Η εκτελεστική επιτροπή αποτελείται από τον Πρόεδρο της Διακοινοβουλευτικής Ένωσης, 15 μέλη που ανήκουν σε διαφορετικά Κοινοβούλια (εκλέγονται από το Διοικητικό Συμβούλιο· τουλάχιστον 12 εκλέγονται μεταξύ των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου) και την Πρόεδρο της Συντονιστικής Επιτροπής της Συνάντησης Γυναικών Βουλευτών. Οι δεκαπέντε εκλεγμένες έδρες κατανέμονται στις γεωπολιτικές ομάδες. Μόνο βουλευτές από κράτη όπου οι γυναίκες έχουν τόσο το δικαίωμα του εκλέγειν όσο και του εκλέγεσθαι είναι επιλέξιμοι για την εκτελεστική επιτροπή. Η εκτελεστική επιτροπή είναι το διοικητικό όργανο της Διακοινοβουλευτικής Ένωσης. Η τρέχουσα Πρόεδρος είναι η Δρ. Τούλια Άκσον, Πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης της Ενωμένης Δημοκρατίας της Τανζανίας και η δεύτερη γυναίκα που κατέχει τη θέση, η οποία εξελέγη τον Οκτώβριο του 2023.

**Γραμματεία (Secretariat).** Η Γραμματεία αποτελεί το σύνολο του προσωπικού του οργανισμού υπό τη διεύθυνση του Γενικού Γραμματέα, σήμερα του Μαρτίν Τσουνγκόνγκ από το Καμερούν.

Η Ένωση Γενικών Γραμματέων των Κοινοβουλίων είναι ένα συμβουλευτικό όργανο της Διακοινοβουλευτικής Ένωσης.

## Συνελεύσεις
[thumb|[Art Nouveau πλακέτα-μετάλλιο για τη 15η Διακοινοβουλευτική Διάσκεψη του 1908 στο Βερολίνο]]

Η Συνέλευση είναι το κύριο πολιτικό όργανο της IPU μέσω του οποίου τα Κοινοβούλια-Μέλη της IPU υιοθετούν κοινοβουλευτικά ψηφίσματα για παγκόσμια ζητήματα. Διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην αντιμετώπιση των ζητημάτων που απειλούν την ειρήνη, τη δημοκρατία και τη βιώσιμη ανάπτυξη, μεταξύ άλλων μέσω των τεσσάρων θεματικών μόνιμων επιτροπών της. Οι Συνελεύσεις της IPU πραγματοποιούνται δύο φορές το χρόνο είτε στη Γενεύη είτε φιλοξενούνται από Κοινοβούλια-Μέλη.

## Πρόεδροι

## Τροποποιήσεις των Καταστατικών
Οποιαδήποτε πρόταση για τροποποίηση των Καταστατικών υποβάλλεται γραπτώς στη Γραμματεία της Ένωσης τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από τη συνεδρίαση της Συνέλευσης. Η Γραμματεία θα κοινοποιήσει αμέσως όλες αυτές τις προτάσεις στα Μέλη της Ένωσης. Η εξέταση τέτοιων προτεινόμενων τροποποιήσεων τίθεται αυτόματα στην ημερήσια διάταξη της Συνέλευσης.

Οποιεσδήποτε υπο-τροποποιήσεις υποβάλλονται γραπτώς στη Γραμματεία της Ένωσης τουλάχιστον έξι εβδομάδες πριν από τη συνεδρίαση της Συνέλευσης. Η Γραμματεία θα κοινοποιήσει αμέσως όλες αυτές τις υπο-τροποποιήσεις στα Μέλη της Ένωσης.

Αφού ακούσει τη γνώμη του Διοικητικού Συμβουλίου, που εκφράζεται με απλή πλειοψηφία, η Συνέλευση αποφασίζει για τις προτάσεις αυτές με πλειοψηφία δύο τρίτων.

## Η IPU και τα Ηνωμένα Έθνη

Η IPU τίμησε την 50ή επέτειο των Ηνωμένων Εθνών, το 1995, πραγματοποιώντας μια ειδική σύνοδο στην Αίθουσα της Γενικής Συνέλευσης πριν από την έναρξη της συνόδου, όπου σχεδίασαν στενότερη συνεργασία με τα Ηνωμένα Έθνη. Το Ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης που εγκρίθηκε κατά τη διάρκεια αυτής της συνόδου ζήτησε από τον Γενικό Γραμματέα να το θέσει σε εφαρμογή. Μια συμφωνία υπογράφηκε μεταξύ της IPU και του Γενικού Γραμματέα στις 24 Ιουλίου 1996 και στη συνέχεια επικυρώθηκε με Ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης, όπου τα Ηνωμένα Έθνη αναγνωρίζουν την IPU ως τον παγκόσμιο οργανισμό των κοινοβουλίων. Σύμφωνα με αυτό το ψήφισμα, ο Γενικός Γραμματέας υπέβαλε μια έκθεση η οποία σημειώθηκε με ικανοποίηση από τη Γενική Συνέλευση, η οποία ζήτησε περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας και μια άλλη έκθεση. Αυτή η έκθεση περιέγραφε λεπτομερώς τα μέτρα που είχαν ληφθεί, συμπεριλαμβανομένου του ανοίγματος ενός γραφείου συνδέσμου στη Νέα Υόρκη, και τη συνεργασία σε θέματα όπως οι νάρκες ξηράς και η προώθηση της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας. Μετά από μια ολόκληρη πρωινή συζήτηση η Γενική Συνέλευση εξέδωσε ένα ψήφισμα το οποίο απλώς δήλωνε ότι «προσβλέπει στη συνεχή στενή συνεργασία».

Το επόμενο έτος (1999) ο Γενικός Γραμματέας ανέφερε έναν αυξημένο αριθμό τομέων συνεργασίας, το θέμα συζητήθηκε για ένα ολόκληρο απόγευμα (το οποίο διακόπηκε από ενός λεπτού σιγή προς τιμήν του Vazgen Sargsyan, του Πρωθυπουργού της Αρμενίας που είχε μόλις εκείνη τη στιγμή σκοτωθεί από ενόπλους), και εξέδωσε ψήφισμα ζητώντας να επιτραπεί στην IPU να απευθυνθεί απευθείας στη Γενική Συνέλευση της Χιλιετίας.

Μετά από μια άλλη έκθεση, και μια άλλη συζήτηση μισής ημέρας, η Γενική Συνέλευση χαιρέτισε τη διακήρυξη της IPU με τίτλο «Το Κοινοβουλευτικό όραμα για τη διεθνή συνεργασία στην αυγή της τρίτης χιλιετίας» και κάλεσε τον Γενικό Γραμματέα να διερευνήσει νέους και περαιτέρω τρόπους με τους οποίους θα μπορούσε να ενισχυθεί η σχέση.

Στις 19 Νοεμβρίου 2002 παραχωρήθηκε στην IPU καθεστώς παρατηρητή στη Γενική Συνέλευση.

Στο Ψήφισμα *59/19, Συνεργασία μεταξύ των Ηνωμένων Εθνών και της Διακοινοβουλευτικής Ένωσης*, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ λαμβάνει υπόψη τις συστάσεις σχετικά με τη συστηματικότερη ενασχόληση των βουλευτών στο έργο των Ηνωμένων Εθνών.

Η τελική διακήρυξη της Δεύτερης Παγκόσμιας Διάσκεψης των Προέδρων των Κοινοβουλίων, που φιλοξενήθηκε στην έδρα των Ηνωμένων Εθνών, πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2005 και είχε τίτλο *Γεφυρώνοντας το δημοκρατικό χάσμα στις διεθνείς σχέσεις: Ένας ισχυρότερος ρόλος για το κοινοβούλιο*.

Στο Ψήφισμα που υιοθετήθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, *61/6, Συνεργασία μεταξύ των Ηνωμένων Εθνών και της Διακοινοβουλευτικής Ένωσης*, στις 27 Νοεμβρίου 2006, ζητείται η *περαιτέρω ανάπτυξη της ετήσιας κοινοβουλευτικής ακρόασης στα Ηνωμένα Έθνη και άλλων εξειδικευμένων κοινοβουλευτικών συναντήσεων στο πλαίσιο μεγάλων συναντήσεων των Ηνωμένων Εθνών ως κοινών εκδηλώσεων Ηνωμένων Εθνών-Διακοινοβουλευτικής Ένωσης*.

Κάθε χρόνο κατά τη διάρκεια της φθινοπωρινής συνόδου της Γενικής Συνέλευσης, η IPU διοργανώνει μια Κοινοβουλευτική Ακρόαση. Ένα ψήφισμα για τη συνεργασία μεταξύ των Ηνωμένων Εθνών και της IPU επέτρεψε την κυκλοφορία επίσημων εγγράφων της IPU στη Γενική Συνέλευση.

Ο ΟΗΕ και η IPU συνεργάζονται στενά σε διάφορους τομείς, ιδίως την ειρήνη και την ασφάλεια, την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη, το διεθνές δίκαιο, τα ανθρώπινα δικαιώματα, και θέματα δημοκρατίας και φύλου, αλλά η IPU δεν έχει αποκτήσει το καθεστώς επικουρικού οργάνου της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.

### Τέταρτη Παγκόσμια Διάσκεψη των Προέδρων των Κοινοβουλίων
Η τέταρτη παγκόσμια διάσκεψη για την 70ή επέτειο του ΟΗΕ που σηματοδοτήθηκε από τον Ban Ki-Moon ως «UN70» διοργανώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2015 όπου προσκλήθηκαν Πρόεδροι όλων των κοινοβουλίων-μελών της IPU (***Διακοινοβουλευτική Ένωση***) και μη μελών κοινοβουλίων από όλο τον κόσμο. Το θέμα ήταν η ειρήνη, η δημοκρατία και η ανάπτυξη.

### Εκθέσεις, ψηφίσματα και συμφωνίες των Ηνωμένων Εθνών

Ψήφισμα των Ηνωμένων Εθνών: Συνεργασία μεταξύ των Ηνωμένων Εθνών και της Διακοινοβουλευτικής Ένωσης, 27 Νοεμβρίου 2006.

Έκθεση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών: Συνεργασία μεταξύ των Ηνωμένων Εθνών και περιφερειακών και άλλων οργανισμών, 16 Αυγούστου 2006.

Ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών: Συνεργασία μεταξύ των Ηνωμένων Εθνών και της Διακοινοβουλευτικής Ένωσης, 8 Νοεμβρίου 2004.

Έκθεση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών: Συνεργασία μεταξύ των Ηνωμένων Εθνών και της Διακοινοβουλευτικής Ένωσης (βλ. Μέρος 5 του Παραρτήματος), 1 Σεπτεμβρίου 2004.

Ψήφισμα που υιοθετήθηκε από τη Γενική Συνέλευση: Συνεργασία μεταξύ των Ηνωμένων Εθνών και της Διακοινοβουλευτικής Ένωσης, 21 Νοεμβρίου 2002.

Ψήφισμα που υιοθετήθηκε από τη Γενική Συνέλευση: Καθεστώς παρατηρητή για τη Διακοινοβουλευτική Ένωση στη Γενική Συνέλευση, 19 Νοεμβρίου 2002.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 
* Cooperation with the United Nations at official website
* *[https://archive.org/details/ipusterzel The Inter-Parliamentary Union]* (1968)
* *[https://archive.org/details/shorthistoryipu1976 Parliaments Across Frontiers: A Short History of the Inter-Parliamentary Union]* (1976)

Κατηγορία:Διεθνείς οργανισμοί