Μπρουνέτο Λατίνι

Ο **Μπρουνέτο Λατίνι** () (περ. 1220–1294 ) ήταν Ιταλός ποιητής, πολιτικός, συμβολαιογράφος και συγγραφέας έργων στην ιταλική και παλαιά γαλλική γλώσσα. Ήταν ένας από τους μεγαλύτερους διανοούμενους της εποχής του και υπήρξε δάσκαλος και φίλος του Δάντη. 

Τα έργα του επηρέασαν βαθιά τους νεότερους συγγραφείς. Ο Δάντης, παρόλο που στην *Κόλαση* της *[[Θεία Κωμωδία|Θείας Κωμωδίας]]* τον απεικονίζει ως καταδικασμένο για σοδομία, του απευθύνεται με μεγάλο σεβασμό και ευγνωμοσύνη. 

## Βιογραφικά στοιχεία
Ο Μπρουνέτο Λατίνι γεννήθηκε στη Φλωρεντία το 1220 από οικογένεια ευγενών της Τοσκάνης, γιος του Μπουονακόρσο Λατίνι. Ανήκε στο κόμμα των Γουέλφων. Ήταν συμβολαιογράφος και άνθρωπος με μόρφωση, πολύ σεβαστός από τους συμπολίτες του και φημισμένος για τη ρητορική του ικανότητα. Ιστορικές πηγές και μια σειρά από έγγραφα μαρτυρούν την ενεργό συμμετοχή του στην πολιτική ζωή της Φλωρεντινής Δημοκρατίας. 

Το 1260, απεστάλη στη Σεβίλλη ως πρεσβευτής προς τον Αλφόνσο Ι΄ της Καστίλης για να ζητήσει βοήθεια για τη Φλωρεντία που απειλούνταν από τη Σιένα στα πλαίσια της σύγκρουσης μεταξύ των Γουέλφων και των Γιβελλίνων. Η αποστολή ήταν ανεπιτυχής. Κατά την επιστροφή του από την Ισπανία, πληροφορήθηκε για την ήττα των Γουέλφων της Φλωρεντίας στη μάχη του Μονταπέρτι.  Ως αποτέλεσμα, κατέφυγε στη Γαλλία όπου έζησε από το 1260 έως το 1268 στο Μονπελιέ, το Αράς, το Μπαρ-συρ-Ωμπ και το Παρίσι ασκώντας (όπως και στη Φλωρεντία) το επάγγελμα του συμβολαιογράφου, όπως αποδεικνύεται από έγγραφα που συνέταξε ο ίδιος.

Το 1269, όταν η πολιτική κατάσταση το επέτρεψε, επέστρεψε στην Τοσκάνη και για περίπου είκοσι χρόνια κατείχε διαδοχικά υψηλά αξιώματα. Η επιρροή του έγινε τέτοια που έκτοτε δεν υπάρχει σχεδόν κανένα σημαντικό δημόσιο γεγονός στην ιστορία της Φλωρεντίας στο οποίο δεν συμμετείχε. Το 1273 διορίστηκε Γραμματέας του Συμβουλίου της Δημοκρατίας της Φλωρεντίας. Το 1280, συνέβαλε στην προσωρινή συμφιλίωση μεταξύ των κομμάτων των Γουέλφων και των Γιβελλίνων και το 1284 προήδρευσε της διάσκεψης στην οποία συμφωνήθηκε επίθεση στην Πίζα. Τέλος, το 1287, προήχθη στο αξίωμα του «πρωθυπουργού» ως ένας από τους 12 δικαστές.

Ο χρονικογράφος Τζιοβάνι Βιλλάνι αναφέρει ότι «ήταν ένας σπουδαίος φιλόσοφος και άψογος δεξιοτέχνης της ρητορικής, όχι μόνο ήξερε να μιλάει καλά, αλλά και να γράφει καλά». Ως άνθρωπος με μεγάλη ευγλωττία, εισήγαγε την τέχνη της ρητορικής και τη συστηματική μελέτη της πολιτικής επιστήμης στη δημόσια ζωή της Φλωρεντίας.

Πέθανε το 1294, αφήνοντας πίσω του σύζυγο και τέσσερα παιδιά. Ο τάφος του βρίσκεται στην εκκλησία της Σάντα Μαρία Ματζόρε στη Φλωρεντία, αριστερά από το ιερό βήμα.

## Συγγραφικό έργο
[μικρογραφία|[Εικονογραφημένο χειρόγραφο από το *Βιβλίο Θησαυρών*]]
Ο Μπρουνέτο Λατίνι έγραψε διάφορα έργα σε πεζό και στίχους. Ενώ βρισκόταν αυτοεξόριστος στη Γαλλία, έγραψε στα παλαιά γαλλικά σε πεζογραφία το *Βιβλίο των Θησαυρών* (*Li Livres dou Trésor)*, μια περίληψη των εγκυκλοπαιδικών γνώσεων της εποχής που συγκεντρώνει μεσαιωνικές γνώσεις σχετικά με την ιστορία, τη θεολογία, τις φυσικές επιστήμες, την ηθική και τη ρητορική και θεωρείται ένα είδος πρώτης εγκυκλοπαίδειας που γράφτηκε σε σύγχρονη ευρωπαϊκή γλώσσα και όχι στα λατινικά.    

Την ίδια εποχή στη Γαλλία, έγραψε στα ιταλικά (στην τοσκανική καθομιλουμένη) το αλληγορικό διδακτικό ποίημα *Μικρός θησαυρός* (*Tesoretto)* με επιρροές από τη *[[Μυθιστορία του ρόδου]].* Το ποίημα - με πολλά αυτοβιογραφικά στοιχεία - ακολουθεί τη μεσαιωνική παράδοση της φιλοσοφικής ποίησης, στην οποία ένας αφηγητής αφηγείται ένα ονειρικό όραμα. Στην περιπλάνησή του συναντά τις προσωποποιήσεις της Φύσης και των Αρετών, οι οποίες του εικονογραφούν τη σύνθεση του Κόσμου και τα πρότυπα του αυλικού έρωτα. Το ποίημα είναι ημιτελές και διακόπτεται όταν ο πρωταγωνιστής συναντά τον Πτολεμαίο, ο οποίος του εξηγεί τις βάσεις της αστρονομίας. Το έργο ενέπνευσε τον Δάντη: ο Λατίνι εντάσσεται μέσα στην πορεία του ποιήματος με οδηγό τον Οβίδιο, όπως ακριβώς κάνει ο Δάντης στη *[[Θεία Κωμωδία]]* με οδηγό τον Βιργίλιο και τη Βεατρίκη. 

Έγραψε και άλλα μικρότερα ποιήματα στα ιταλικά στην παράδοση της Τοσκανικής λυρικής ποίησης. Μετέφρασε επίσης στα ιταλικά τα *Ρητορικά* και τρεις *Λόγους* του Κικέρωνα.

## Στη Θεία Κωμωδία
[μικρογραφία|Ο Δάντης και ο Βιργίλιος συναντούν τον Λατίνι στην ''Κόλαση'', εικονογράφηση του [Γκυστάβ Ντορέ, 1866]]
Ο Δάντης, που ήταν μαθητής του Λατίνι, τον εμφανίζει στον 7ο κύκλο της *Κόλασης* (XV, 30–124) της *[[Θεία Κωμωδία|Θείας Κωμωδίας]],* τον κύκλο των βίαιων κατά του Θεού, της φύσης και της τέχνης, μαζί με τους βλάσφημους, τους σοδομίτες και τους τοκογλύφους. Ωστόσο του απευθύνεται με απεριόριστο σεβασμό, τον περιγράφει ως «*μια λάμψη ανάμεσα στους ανθρώπους»* και μιλάει με ευγνωμοσύνη για «*αυτή τη γλυκιά εικόνα, ευγενική και πατρική, / ήσουν για μένα στον κόσμο όταν ώρα με την ώρα / με δίδαξες πώς ο άνθρωπος γίνεται αιώνιος».* 

Μελετητές της *Θείας Κωμωδίας* επισημαίνουν ότι εκτός από την αναφορά του Δάντη, δεν υπάρχει κανένα ιστορικό αρχείο που να υποδηλώνει ότι ο Λατίνι κατηγορήθηκε για σοδομία ή ομοφυλοφιλικές σχέσεις - και μάλιστα ήταν παντρεμένος, είχε τέσσερα παιδιά και φαίνεται να καταδικάζει τη σοδομία στο έργο του. Έτσι υποστηρίχθηκε η άποψη ότι τον τοποθέτησε εκεί λόγω ακαδημαϊκής βλασφημίας και βίας κατά της τέχνης, δηλαδή κατά της καθομιλουμένης γλώσσας (επειδή έγραψε και στα γαλλικά αντί για τα τοσκανικά, τα οποία ο Δάντης υπερασπίστηκε ως λογοτεχνική γλώσσα). Ίσως επίσης τον τοποθετεί εκεί για να υπογραμμίσει ότι ακόμη και ο πιο αξιόλογος άνθρωπος μπορεί να είναι ένοχος για ιδιωτικές αμαρτίες. 

Δεν αποκλείεται η πιθανότητα να ήταν ένοχος για την υποτιθέμενη αμαρτία καθώς πρόσφατα ανακαλύφθηκε μια πιθανή σχέση με τον Φλωρεντινό ποιητή Μπόντι Ντιεταιούτι, η οποία τεκμηριώνεται από ορισμένα ποιήματά τους. Οι δύο συνθέσεις, πιο συγκεκριμένα το *S'eo son quartiere* (του Λατίνι) και το *Amor, quando mi membra* (του Ντιεταιούτι σε απάντηση), φαίνεται να έχουν χαρακτηριστικά ερωτικής αλληλογραφίας, ή τουλάχιστον ενός ισχυρού δεσμού, μεταξύ των δύο ποιητών.

## Δείτε επίσης

* Ιταλική λογοτεχνία του 13ου αιώνα

## Παραπομπές


Κατηγορία:Ιταλοί ποιητές
Κατηγορία:Ιταλοί σγγραφείς
Κατηγορία:Ιταλοί μεταφραστές
Κατηγορία:Ιταλοί του 13ου αιώνα
Κατηγορία:Μεσαιωνικοί ποιητές
Κατηγορία:Μεσαιωνική ιταλική λογοτεχνία