Χοσέ Λεάντρο Αντράντε

Ο **Χοσέ Λεάντρο Αντράντε** (ισπανικά: *José Leandro Andrade*, 22 Νοεμβρίου 1901 – 5 Οκτωβρίου 1957) ήταν Ουρουγουανός ποδοσφαιριστής που αγωνιζόταν συνήθως ως πλάγιος μέσος. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1920 ήταν βασικό μέλος της πρώτης μεγάλης ομάδας του παγκοσμίου ποδοσφαίρου, της Εθνικής ομάδας της χώρας του και θεωρούταν ως ένας από τους κορυφαίους του κόσμου. Στις εκλογές της IFFHS ψηφίστηκε 29ος καλύτερος ποδοσφαιριστής του 20ού αιώνα.

Το ποδοσφαιρικό του ταλέντο ήταν πλούσιο, με την καταξίωση να έρχεται σε σπάνια μικρό χρονικό διάστημα με την ευκαιρία των Ολυμπιακών Αγώνων του 1924 στο Παρίσι, όπου εκλέχθηκε καλύτερος παίκτης της διοργάνωσης. Θαυμάστηκε για την απόδοσή του, αλλά η γοητεία που άσκησε με τα πολύπλευρα ταλέντα του ξεπέρασε κατά πολύ τα όρια των γηπέδων. Ονομάστηκε «μαύρο θαύμα» (*La Merveille Noir*, *maravilla negra*) από το γαλλικό τύπο, με τη διαφορά στο χρώμα του δέρματός του να αποτελεί σημείο ιστορικής αναφοράς. Κατέκτησε όλους τους διεθνείς τίτλους που διεκδίκησε, ενώ σε επίπεδο συλλόγων η παρουσία του στις Νασιονάλ και Πενιαρόλ υπήρξε η πιο αξιομνημόνευτη, χωρίς όμως να συνοδεύεται από αντίστοιχες επιτυχίες. Το τέλος της ποδοσφαιρικής του σταδιοδρομίας τον έθεσε στο περιθώριο, με αποτέλεσμα να πέσει σε κατάθλιψη και αλκοολισμό, καταλήγοντας να πεθάνει πρόωρα, σε ηλικία σχεδόν 56 ετών.

## Βιογραφία
### Πρώτα χρόνια
Γεννήθηκε στο Σάλτο το 1901 από μητέρα από την Αργεντινή. Ο Χοσέ Ιγνάσιο Αντράντε, που πιστεύεται ότι ήταν ο πατέρας του, καταγράφηκε στο πιστοποιητικό γέννησής του ως μάρτυρας. Ο πρεσβύτερος Αντράντε, ο οποίος ήταν 98 ετών κατά τη γέννηση του Χοσέ Λεάντρο, ήταν ειδικός στην αφρικανική μαγεία και πιστεύεται ότι ήταν Αφρικανός σκλάβος που είχε δραπετεύσει από τη Βραζιλία. Μεγάλωσε  μαζί με την αδερφή του και τα δύο αδέρφια του.

Σε μικρή ηλικία ο Αντράντε μετακόμισε στο Μοντεβιδέο όπου έζησε με μια θεία του. Την εποχή εκείνη η γειτονιά Παλέρμο ήταν προπύργιο απογόνων σκλάβων της Ουρουγουάης, σε μια χώρα με μικρό μαύρο πληθυσμό. Σύμφωνα με την παράδοση, δεν έλαβε καμία εκπαίδευση ή σχολική φοίτηση με την αυστηρή έννοια. Πριν από την καθιέρωση του επαγγελματικού ποδοσφαίρου στην Ουρουγουάη, εργάστηκε σε διάφορες δουλειές. Δούλεψε ως μουσικός του καρναβαλιού παίζοντας ντραμς, βιολί και ντέφι. Σε διάφορες στιγμές της ζωής του εργάστηκε επίσης ως πωλητής εφημερίδων και γυαλιστής παπουτσιών. Ως έφηβος εντάχθηκε στην Πενιαρόλ ντελ Σουρ (*Peñarol del Sur*), στη *National League*. Το 1918 εντάχθηκε στην Πενιαρόλ αλλά γρήγορα  έφυγε λέγοντας ότι δεν θα επιστρέψει ποτέ.

### Καριέρα σε συλλόγους
Στις αρχές της δεκαετίας του 1920 ο Αντράντε αγωνίστηκε στην Μπέλα Βίστα, έχοντας ως συμπαίκτη το Χοσέ Ναζάτσι, όπου συμμετείχε σε 71 αγώνες και σημείωσε 7 γκολ. Μετακόμισε το 1924 στη Νασιονάλ, κάνοντας το ντεμπούτο του στην ευρωπαϊκή περιοδεία της ομάδας το 1925, καθώς εκείνη τη χρονιά και το 1926 δεν υπήρχε πρωτάθλημα στην Ουρουγουάη λόγω διαφορών σχετικά με την οργάνωση του ποδοσφαίρου. Κατέκτησε τέσσερις τίτλους πρωταθλήματος Ουρουγουάης και τρία εθνικά Κύπελλα.

Η περιοδεία σε εννέα ευρωπαϊκές χώρες με την ομάδα της Νασιονάλ το 1925 προσέλκυσε συνολικά τουλάχιστον 800.000 θεατές σε εννέα χώρες και διήρκησε 159 ημέρες. Ο Αντράντε συμμετείχε σε 12 από τους 38 αγώνες, όταν ένας γιατρός στις Βρυξέλλες του είπε ότι είχε προσβληθεί από σύφιλη και εξαφανίστηκε στο Παρίσι όταν έμαθε το νέο. Δεν επέστρεψε στο Μοντεβιδέο παρά μόνο δύο μήνες αργότερα και σύμφωνα με τις αναφορές είχε χάσει βάρος και στη συνέχεια υποβλήθηκε σε θεραπεία. Δεν έχασε όμως καμία από τις ικανότητές του και συνέχισε να εξασφαλίζει διεθνείς τίτλους για την Ουρουγουάη. Η υγεία του επιδεινώθηκε και υπάρχει η άποψη ότι η τύφλωση και η επιδείνωση της υγείας του προκλήθηκε από τη σύφιλη.

Το 1927 ο Αντράντε συμμετείχε στην επιτυχημένη περιοδεία της Νασιονάλ στην Κεντρική και Βόρεια Αμερική, με εμφανίσεις που προκάλεσαν θαυμασμό. Εντυπωσίασε τον νεαρό παίκτη της τζαζ Λούις Άρμστρονγκ, ο οποίος τον αναζήτησε όταν επισκέφθηκε το Μοντεβιδέο το 1957 και απογοητεύτηκε όταν έμαθε ότι ο Αντράντε, είχε πεθάνει ίδια χρονιά. Ήταν ο πρώτος μαύρος ξένος παίκτης που αγωνίστηκε στη χώρα. Η Νασιονάλ εξακολουθεί να θεωρείται ως η μεγαλύτερη ομάδα που έχει περιοδεύσει ποτέ στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ακολούθησαν αγώνες στο Μεξικό, την Κούβα και τις Αντίλλες. Ο Αντράντε μετακόμισε στην αντίπαλο Πενιαρόλ το 1930, όπου συμμετείχε σε 88 αγώνες τα επόμενα χρόνια. Είχε εκπαιδευτεί ως έφηβος με την ομάδα αλλά δεν έγινε δεκτός λόγω του χρώματός του (η Νασιονάλ ήταν η πρώτη μεγάλη ομάδα της Νότιας Αμερικής που δέχθηκε να συμπεριλάβει μαύρους παίκτες στη σύνθεσή της). Από τα μέσα της δεκαετίας του 1930 αγωνίστηκε για μικρά χρονικά διαστήματα σε ομάδες στην Αργεντινή, συμπεριλαμβανομένης της Ατλάντα και της Ταλέρες, χωρίς όμως επιτυχία. Είχε επίσης μια σύντομη θητεία με τους Γουόντερερς στην Ουρουγουάη. 

thumb|Σε φωτογραφία του 1927.

Αγωνιζόταν ως δεξιός πλάγιος μέσος στο τότε σύστημα 2–3–5, κινούμενος και στα δύο μισά του γηπέδου και θεωρείται ως ένας από τους καλύτερους στη θέση του όλων των εποχών. Όσοι τον έβλεπαν να αγωνίζεται μαγεύονταν με την αβίαστη κομψότητα των κινήσεων του με τη ικανότητα να κινείται έξυπνα να αποτελεί χαρακτηριστικό του τρόπου παιχνιδιού του. Η συμμετοχή του στο γήπεδο ήταν σαφής: ανάκτηση της μπάλας από την αντίπαλη ομάδα και προώθηση της στην επιθετική πεντάδα, χωρίς σχεδόν να μπει στην αντίπαλη περιοχή, δημιουργώντας έτσι την επιθετική πρωτοβουλία. Ήταν ψηλός και γρήγορος που πάντα προτιμούσε το άμεσο παιχνίδι χωρίς σωματική επαφή, ενώ ήταν πάντα μπροστά στη σκέψη της κατανόησης των χώρων. Δυναμικός, ευέλικτος και εξαιρετικά τεχνικός, μπόρεσε να κυριαρχήσει στο γήπεδο χωρίς τη φυσική κατάσταση πολλών από τους συμπαίκτες του, καθώς δεν διακρίνονταν για την εργατικότητά του έξω από αυτό. Έξυπνος και έντιμος παίκτης, δεν πανηγύριζε ποτέ τα γκολ του.

### Διεθνής καριέρα
Ο Αντράντε αγωνίστηκε με τη θρυλική ομάδα της εθνικής Ουρουγουάης, της πρώτης μεγάλης εθνικής ομάδας στην ιστορία και από τις καλύτερες όλων των εποχών, μαζί με τους Χοσέ Ναζάτσι, Έκτορ Σκαρόνε, Άνχελ Ρομάνο, Πέδρο Πετρόνε και Πέντρο Σέα, κέρδισε δύο συνεχόμενα χρυσά Ολυμπιακά μετάλλια το 1924 και το 1928. Και στις δύο διοργανώσεις που αναγνωρίστηκαν από την FIFA ως ισάξιες Παγκοσμίων Κυπέλλων πραγματοποίησε εντυπωσιακές εμφανίσεις και κέρδισε το θαυμασμό των Ευρωπαίων. Έκανε το ντεμπούτο του στις 24 Ιουνίου 1923 με αντίπαλο την Αργεντινή σε αγώνα για το Κύπελλο Λίπτον. Στο Νοτιοαμερικανικό Πρωτάθλημα (τώρα γνωστό ως Κόπα Αμέρικα) ήταν βασικό μέλος των ομάδων που κέρδισαν τους τίτλους το 1923 και το 1926 (το 1924 ήταν τιτλούχος αλλά με τυπική παρουσία), ενώ το 1926 ψηφίστηκε καλύτερος παίκτης της διοργάνωσης.
	
Κέρδισε το πρώτο του Ολυμπιακό χρυσό μετάλλιο στο τουρνουά ποδοσφαίρου του στο Παρίσι. Ήταν ο πρώτος μαύρος διεθνής ποδοσφαιριστής που αγωνίστηκε στο τουρνουά ποδοσφαίρου των Ολυμπιακών Αγώνων. Πηγαίνοντας στους Αγώνες, η ομάδα της Ουρουγουάης αποτελούνταν από παίκτες εργατικής τάξης, που έβλεπαν το ποδόσφαιρο ως χόμπι που αγαπούσαν παρά ως πηγή εισοδήματος και η αποστολή χρειάστηκε την προσωπική οικονομική στήριξη του προέδρου της Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου της Ουρουγουάης Ατίλιο Ναράνσιο για να ανταπεξέλθει στα έξοδα. Πριν την άφιξη της ομάδας στο Παρίσι, προηγήθηκε σειρά εννέα φιλικών αγώνων στην Ισπανία (η πρώτη φορά που σύλλογος ή εθνική ομάδα της Νότιας Αμερικής αγωνίστηκε στην Ευρώπη) με την Ουρουγουάη να σημειώνει ισάριθμες νίκες και τον Αντράντε να εντυπωσιάζει. Η ισπανική εφημερίδα *Mundo Deportivo* έχρισε την ομάδα ως φαβορί για τους επερχόμενους αγώνες. Στην υπόλοιπη Ευρώπη, η έλλειψη πληροφοριών οδήγησε σε μεγάλη περιέργεια για τη νεανική ομάδα που έφτασε από τη Νότια Αμερική. Την παραμονή του ντεμπούτου, η Γιουγκοσλαβία, ο πρώτος αντίπαλος έστειλε δύο παρατηρητές για να παρακολουθήσουν την προπόνηση της «σελέστε». Ο προπονητής της Ουρουγουάης το αντιλήφθηκε. Ένα νεύμα ήταν αρκετό και οι παίκτες του ξεκινούν μια φάρσα που ήταν έξοχη: αρχίζουν να πέφτουν πάνω από την μπάλα, προσποιούμενοι ότι ήταν ανίκανοι, εν ολίγοις, δείχνοντας αφελείς. Οι παρατηρητές έφυγαν, παρηγορημένοι από αυτό που έχουν δει: δεν γνώριζαν ότι στην πραγματικότητα αυτή ήταν μια εξαιρετική ομάδα που τελικά τους συνέτριψε με 7–0 σε ένα αγώνα που ο Αντράντε ήταν στους διακριθέντες παρέχοντας τέσσερις ασίστ.

Ο αγώνας με τις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν ο καλύτερος του Αντράντε σημειώνοντας το πρώτο γκολ, το μοναδικό στη διεθνή του σταδιοδρομία, στη νίκη με 3–0. Στον προημιτελικό με αντίπαλο τη Γαλλία και ενώ το αποτέλεσμα ήταν 2–1, οι αποδοκιμασίες που δέχθηκε μετά από ένα σκληρό φάουλ που έκανε, αποτέλεσαν κίνητρο για να ανεβάσει την απόδοσή του και να οδηγήσει στη νίκη με 5–1, διαλύοντας και τις φήμες περί συμφωνίας επικράτησης της Ουρουγουάης με ένα γκολ διαφορά. Ο ρεπόρτερ *Ernest Bühlmann* έγραψε: «Ο Αντράντε παίζει υπέροχο ποδόσφαιρο, δεν τα παρατάει ποτέ. Ακόμη και όταν είναι στο έδαφος, βρίσκει πάντα τρόπους να δίνει την μπάλα στους συμπαίκτες του». 

Ο τρόπος παιχνιδιού των Ουρουγουανών περιείχε ευρηματικότητα, τακτικές χαμηλού ρυθμού και συχνές προσποιήσεις, που αντιπαρατέθηκαν στη στερεότυπη δύναμη των Ευρωπαίων, στοιχεία που φάνηκαν ακόμα και καλλιτεχνικά κερδίζοντας το θαυμασμό φιλάθλων. Η ομάδα έφερε επανάσταση στο ποδόσφαιρο και κυριάρχησε στο παιχνίδι στα υψηλότερα επίπεδά του. Το «έντεχνο ποδόσφαιρο», η τακτική τους επανάσταση και οι καινοτομίες θέσης που επέδειξαν, κατέπληξαν το ευρωπαϊκό κοινό και τους εκπροσώπους του ειδικού τύπου. Η πρακτική των πολλών και κοντινών πασών με την έμφαση στην επίθεση, όπως παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην Ολυμπιάδα του 1924, θα μπορούσε να ειπωθεί ότι διαμόρφωσε αυτό που θεωρείται σήμερα ως ισπανικό και γαλλικό στυλ παιχνιδιού. Ο Εδουάρδο Γκαλεάνο περιέγραψε την πορεία προς τον τίτλο με τα εξής λόγια: «Παιχνίδι με το παιχνίδι το πλήθος έτρεξε για να δει εκείνους τους άντρες, γλιστερούς σαν σκίουρους, που έπαιζαν σκάκι με μια μπάλα». Μετά από εξαιρετικές εμφανίσεις (που έκαναν τον Γκαμπριέλ Ανό - *Gabriel Hanot*,  μετέπειτα εκδότη της L'Équipe, να γράψει ότι οι παίκτες της Ουρουγουάης ήταν σαν αγγλικά καθαρόαιμα δίπλα σε άλογα φάρμας συγκρίνοντας με τους Ευρωπαίους) η Ουρουγουάη νίκησε εύκολα στον τελικό την Ελβετία (3–0) και μόνο η Ολλανδία τη δυσκόλεψε στον ημιτελικό, όπου χρειάστηκε η διαδικασία των πέναλτι.

Τα προσωνύμια *The Black Marvel* («Το Μαύρο Θαύμα») και *The Black Pearl* («Το Μαύρο Μαργαριτάρι»), το τελευταίο μάλιστα όνομα χρησιμοποιήθηκε αργότερα για τον Πελέ, δόθηκαν στον Αντράντε στην πρώτη διοργάνωση του Παρισιού, όπου διέπρεψε όχι μόνο στους αγωνιστικούς χώρους αλλά και στην έντονη νυχτερινή ζωή της πόλης σε βαθμό που απομακρύνθηκε από το άθλημα για μήνες. Έγινε ο αγαπημένος του γυναικείου φύλου στους υψηλότερους κύκλους της παρισινής κοινωνίας, σε μια εποχή που οι μαύροι ποδοσφαιριστές δεν ήταν ακόμη γνωστοί στην Ευρώπη και ο Αντράντε είχε επίσης πολύ ταλέντο να επιδείξει χάρη στις ικανότητές του στο τάγκο και όχι μόνο. Ο Γκαλεάνο τον περιέγραψε ως «περιπλανώμενο μποέμ, βασιλιά των καμπαρέ». Ο τρόπος ζωής και η ταπεινή καταγωγή του δημιούργησαν επίσης θρύλους σε αυτή την περίοδο της ζωής του. Η σημαντική συμβολή όμως στην επιτυχία της Ουρουγουάης, που εκφράστηκε ακόμα και με τα υψηλά έσοδα των αγώνων της εθνικής του ομάδας, είναι αναμφισβήτητη. Ήταν η πρώτη επικράτηση σε παγκόσμιο επίπεδο εθνικής ομάδας της Νότιας Αμερικής επί των ευρωπαϊκών, αποδεικνύοντας την υπεροχή του τρόπου παιχνιδιού της έναντι του ευρωπαϊκού. Η CONMEBOL καθιέρωσε την ημερομηνία του τελικού (9η Ιουνίου) ως «Ημέρα ποδοσφαίρου Νότιας Αμερικής». Ο Αντράντε ψηφίστηκε ως ο καλύτερος παίκτης της διοργάνωσης και συμπεριλήφθηκε στην ιδανική ενδεκάδα.

Η υποδοχή ηρώων που επεφύλαξε η Ουρουγουάη στους Ολυμπιονίκες του Παρισιού δεν τον συμπεριέλαβε: είχε μείνει στην Ευρώπη. Και η ειδική υποδοχή στη γειτονιά του μαύρου πληθυσμού του Μοντεβίδεο έμεινε χωρίς το είδωλό της. Δεν ήταν η μόνη φορά που κινήθηκε εκτός του πλαισίου της ομάδας με τον απόμακρο συχνά χαρακτήρα του να έχει αντίκτυπο στο λαϊκό έρεισμα στη χώρα του. 

thumb|280px|Ο Ολυμπιακός γύρος της εθνικής ομάδας της Ουρουγουάης μετά τον τελικό των Ολυμπιακών Αγώνες του 1924. Ο Αντράντε ήταν ο μόνος μαύρος παίκτης της ομάδας.

Παρά το γεγονός ότι η νομοθεσία της Ουρουγουάης ήταν ίσως η πιο προηγμένη στη Νότια Αμερική, ο Αντράντε αντιμετώπισε προβλήματα ρατσισμού, τόσο στη χώρα του, όσο και σε άλλες χώρες της Νότιας Αμερικής. Σε αντίδραση στη νίκη των Ολυμπιακών του 1924, η ομάδα της Ουρουγουάης προσκλήθηκε σε μια σειρά δύο αγώνων από την Αργεντινή, η οποία ήθελε να αποδείξει ότι ήταν η καλύτερη στον κόσμο, καθώς δεν είχε αγωνιστεί στη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων του 1920. Στο δεύτερο αγώνα στο Μπουένος Άιρες (2 Οκτωβρίου 1924), η ένταση των φιλάθλων ήταν τόσο μεγάλη που χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά ένας συρμάτινος φράχτης για να χωρίσει τις κερκίδες από το γήπεδο, ο οποίος ονομάστηκε «Ολυμπιακός συρμάτινος φράχτης». Ο Αντράντε αντιμετώπισε τις πέτρες από το πλήθος της Αργεντινής με αφορμή ένα σκληρό φάουλ που έκανε, στο οποίο όλη η ομάδα της Ουρουγουάης απάντησε ρίχνοντας τις πέτρες πίσω. Στην εκτεταμένη συμπλοκή ο Σκαρόνε συνελήφθη γιατί κλώτσησε έναν αξιωματικό και η Ουρουγουάη αρνήθηκε να παίξει το υπόλοιπο του αγώνα, ο οποίος επαναλήφθηκε μία εβδομάδα αργότερα με νίκη των γηπεδούχων.	

Το 1928 κέρδισε το δεύτερο Ολυμπιακό χρυσό μετάλλιο στους Αγώνες του 1928 στο Άμστερνταμ. Αν και η σημασία της παρουσίας του στην ομάδα δεν ήταν τόσο μεγάλη όσο ήταν σε προηγούμενες διοργανώσεις, η δημοτικότητά του δεν είχε μειωθεί. Στον δεύτερο αγώνα με αντίπαλο την Ολλανδία να τραυματίστηκε (όπως και ο Σκαρόνε) και έτσι δεν αγωνίστηκε στον για τον προημιτελικό με αντίπαλο τη Γερμανία, όμως η Ουρουγουάη ήταν ιδιαίτερα δυνατή για να ανταπεξέλθει στην αναμέτρηση με νίκη με 4–1. Στον ημιτελικό αγώνα απέναντι στην Ιταλία, η Ουρουγουάη βρέθηκαν πίσω στο σκορ μετά από μόλις εννέα λεπτά, με τον Αντράντε να σώζει πάνω στη γραμμή τον διπλασιασμό του αποτελέσματος δύο λεπτά αργότερα. Οι μαρτυρίες της εποχής αναφέρουν ότι είχε μια ειδικότητα: ένα είδος ψαλιδιού μεγάλης πλαστικότητας για να αναχαιτίζει τη μπάλα στο έδαφος χάρη στη μεγάλη επιμονή του. Στη διάρκεια αυτού του παιχνιδιού, συγκρούστηκε με τον αντίπαλο τερματοφύλακα, τραυματίζοντας σοβαρά το ένα μάτι. Αργότερα επιδεινώθηκε σε σημείο που έμεινε με πολύ περιορισμένη ορατότητα σε αυτό το μάτι. Με πολύ καλές εμφανίσεις συμπεριλήφθηκε στην καλύτερη ομάδα της διοργάνωσης.

Η παρουσία του στις παγκόσμιες διοργανώσεις της Ευρώπης ήταν αυτή που τον καταξίωσε: κατά τη γνώμη του *Hans Ulrich Gumbrecht*, ενός από τους πιο σεβαστούς ακαδημαϊκούς που έχουν γράψει βιβλία για τον αθλητισμό, ο Αντράντε ήταν «υπεύθυνος περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον στο πρώτο τρίτο του 20ού αιώνα για τη θέση του ποδοσφαίρου στον χάρτη του διεθνούς αθλητισμού». Κέρδισε μάλιστα μεταγενέστερα το χαρακτηρισμό «Πελέ της δεκαετίας του 1920» από ορισμένους ιστορικούς, λόγω του μεγέθους της ειδωλολατρίας που προκάλεσε. Όμως, δεν ήταν ο σημαντικότερος παίκτης της Ουρουγουάης σε αυτά τα χρόνια, με τον Σκαρόνε να έχει τα πρωτεία. 

thumb|Η εθνική Ουρουγουάης στο Πρωτάθλημα Νότιας Αμερικής το 1926. Ο Αντράντε ήταν ο μόνος μαύρος παίκτης της ομάδας.

Παρά το ότι είχε αρχίσει να σημειώνει πτώση στην απόδοσή του, κατάφερε να είναι ένας από τους καλύτερους παίκτες της Ουρουγουάης και κατέκτησε το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1930 και εξακολουθώντας να είναι ο μόνος μαύρος παίκτης της ομάδας. Στο τέλος της διοργάνωσης επιλέχθηκε στην καλύτερη ενδεκάδα και ψηφίστηκε τρίτος καλύτερος παίκτης της διοργάνωσης. 
Ο ημιτελικός με τη Γιουγκοσλαβία ήταν το καλύτερο παιχνίδι του στη διοργάνωση παρέχοντας τρεις ασίστ στην άνετη νίκη με 6–1. Ο τελικός ήταν ο τελευταίος αγώνας με την εθνική του ομάδα, στον οποίο τουλάχιστον μια φορά έκοψε τη μπάλα στη γραμμή του τέρματος από αντίπαλη προσπάθεια και ενώ το αποτέλεσμα ήταν 3–2 υπέρ της Ουρουγουάης. Παρ' αυτά η απόδοσή του στον τελικό ήταν κακή.

Στους 34 αγώνες της διεθνούς καριέρας του, η Ουρουγουάη γνώρισε την ήττα μόνο τρεις φορές. Είναι ένας από τους έξι μόνο παίκτες της Ουρουγουάης που κατάφεραν να κατακτήσουν και τους τρεις παγκόσμιους τίτλους. Μαζί με τον Ναζάτσι και τον Σέα είναι οι τρεις παίκτες της Ουρουγουάης που συμπεριλήφθηκαν στην καλύτερη ενδεκάδα και των τριών διοργανώσεων. Με τρεις παγκόσμιους τίτλους και ισάριθμους ηπειρωτικούς είναι ο τέταρτος πιο επιτυχημένος διεθνώς ποδοσφαιριστής στην ιστορία μετά τους συμπαίκτες του Σκαρόνε, Ναζάτσι και Ρομάνο που έχουν από επτά.

### Μετά το ποδόσφαιρο
Η πορεία του Αντράντε μετά άρχισε να χάνεται, με τη ζωή του να οδεύει προς το χειρότερο. Μετά την αποχώρησή του από την ενεργό δράση, προσπάθειες από πρώην φίλους να οργανώσουν παιχνίδια προς τιμήν του για να τον ενισχύσουν οικονομικά δεν βρήκαν ανταπόκριση, ενώ οι συμπαίκτες του δυσκολεύτηκαν να παραμείνουν σε επαφή μαζί του, το αλαζονικό πρόσωπο του χαρακτήρα του τον έκανε μη δημοφιλή. Ένας αποτυχημένος γάμος και κατάθλιψη προστέθηκαν στα προβλήματά του. Επέστρεψε στο Παρίσι και έγινε επαγγελματίας χορευτής αλλά αυτό δεν κράτησε για πολύ. Το 1939 του δόθηκε θέση στην Εταιρεία Ηλεκτρικού Ρεύματος (UTE), θέση που διατήρησε χωρίς συνέπεια μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1950.

Ήταν προσκεκλημένος στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1950, όταν η Ουρουγουάη κατέκτησε τον τίτλο. Ο ανιψιός του Βίκτορ Ροντρίγκεζ, μέλος της εθνικής ομάδας του 1950, είχε υιοθετήσει το Αντράντε ως το δεύτερο επώνυμό του προς τιμήν του Αντράντε. Το 1956 ο Γερμανός δημοσιογράφος, Φριτς Χακ, έψαξε το Μοντεβιδέο για τον Αντράντε για έξι ημέρες και τον βρήκε να ζει σε άθλιες συνθήκες στο υπόγειο ενός διαμερίσματος. Ο παλιός θρύλος ήταν πολύ μεθυσμένος για να καταλάβει τις ερωτήσεις του δημοσιογράφου. Μέσα σε έναν χρόνο, ο Αντράντε πέθανε πάμπτωχος και αλκοολικός, σε άσυλο στο Μοντεβιδέο σε ηλικία σχεδόν 56 ετών από εγκεφαλικό επεισόδιο. Το μόνο που του είχε απομείνει ήταν τα τρία παγκόσμια μετάλλιά του. 

Στις αρχές του 1954, σε ψηφοφορία ειδικών της ελβετικής αθλητικής εφημερίδας *Sport* της Ζυρίχης, συμπεριλήφθηκε στην «καλύτερη ποδοσφαιρική ομάδα όλων των εποχών». Την ίδια χρονιά συμπεριληφθηκε στην καλύτερη ενδεκάδα όλων των εποχών με το όνομα *Selecao Mundial de Futebol de todos tempos* («Παγκόσμια ομάδα ποδοσφαίρου όλων των εποχών») μετά από ψηφοφορία ειδικών από 18 χώρες στην ιταλική εφημερίδα *Tempo*. Ο ιστορικός πρόεδρος της FIFA Ζυλ Ριμέ δήλωσε τότε ότι ο Αντράντε και ο Ματίας Ζίντελαρ ήταν οι δύο καλύτεροι παίκτες που είχε δει.

Το 1994, ο Αντράντε επιλέχθηκε από το περιοδικό France Football στη 10η θέση των καλύτερων παικτών στην ιστορία του Παγκοσμίου  Κύπελλου.
Μια πλάκα τοποθετήθηκε στο  στάδιο Σεντενάριο προς τιμήν των επιτευγμάτων του.

## Στατιστικά στοιχεία διεθνούς σταδιοδρομίας

## Τίτλοι
**Νασιονάλ**
* Πρωτάθλημα Ουρουγουάης: 1924  
**Πενιαρόλ**
* Πρωτάθλημα Ουρουγουάης (2): 1932, 1935 
**Ουρουγουάη**
* Ολυμπιακοί αγώνες Χρυσό μετάλλιο (2): 1924, 1928
* Παγκόσμιο Κύπελλο: 1930
* Πρωτάθλημα Νότιας Αμερικής (3): 1923, 1924, 1926

## Ατομικές διακρίσεις
* Κόπα Αμέρικα καλύτερος παίκτης: 1926
* Καλύτερη ομάδα Ολυμπιακού τουρνουά (2): 1924, 1928 
* Ολυμπιακοί Αγώνες καλύτερος παίκτης: 1924
* Παγκόσμιο Κύπελλο: Χάλκινη μπάλα 1930
* Παγκόσμιο Κύπελλο: καλύτερη ομάδα 1930
* France Football Παγκόσμιο Κύπελλο Top-100 1930–1990: 10ος
* IFFHS: 29ος καλύτερος ποδοσφαιριστής του 20ού αιώνα

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 
*   

 

Αντράντε
Κατηγορία:Μέσοι ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Αμυντικοί ποδοσφαιριστές 
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ουρουγουάης
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ολυμπιακής ομάδας Ουρουγουάης
Κατηγορία:Ουρουγουανοί Ολυμπιονίκες
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1924
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1928
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1930
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Κλουμπ Νασιονάλ ντε Φούτμπολ
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Κλουμπ Ατλέτικο Πενιαρόλ
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Κλουμπ Ατλέτικο Ατλάντα
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Μοντεβιδέο Γουόντερερς ΦΚ 
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Πριμέρα Ντιβιζιόν Ουρουγουάης 
Κατηγορία:Ολυμπιονίκες του ποδοσφαίρου
Κατηγορία:Παίκτες νικητές Παγκοσμίου Κυπέλλου ποδοσφαίρου FIFA
Κατηγορία:Παίκτες νικητές Κόπα Αμέρικα