Ιβηροαρμενικός Πόλεμος

Ο **Ιβηροαρμενικός Πόλεμος** είναι ένας πόλεμος μεταξύ των βασιλείων της Ιβηρίας και της Αρμενίας που έλαβε χώρα κατά την περίοδο μεταξύ 35–55 μ.Χ. Ο πόλεμος είναι γνωστός κυρίως μέσω της περιγραφής του στα *[[Χρονικά (Τάκιτου)|Χρονικά]]* του Τάκιτου (περίπου 105–116).

Ο πόλεμος έλαβε χώρα ως μια λεπτή ισορροπία δυνάμεων μεταξύ της Ρωμαϊκής και της Παρθικής Αυτοκρατορίας στην Καυκασία. Η Ρώμη κυβερνιόταν τότε από τον  Κλαύδιο και η Παρθία από τον Βολογέσης Α΄. Δύο Ίβηρες αδελφοί κυβερνούσαν τότε τα βασίλεια της Καυκασίας, ο Φαρεσμάνης Α΄ της Ιβηρίας και ο Μιθριδάτης της Αρμενίας. Και οι δύο εξαρτώνταν από τη ρωμαϊκή υποστήριξη, η οποία είχε εγκαταστήσει τον Μιθριδάτη στον αρμενικό θρόνο το 35 μ.Χ.  Ωστόσο, 15 χρόνια αργότερα, η εμπιστοσύνη μεταξύ των αδελφών είχε υποστεί ρήξη, κάτι το οποίο ο Τάκιτος αποδίδει στις δολοπλοκίες του γιου του Φαρεσμάνη, Ραδάμιστου. 

Φοβούμενος σφετερισμό από τον Ραδάμιστο, ο πατέρας του τον έπεισε να κηρύξει πόλεμο στον θείο του και να διεκδικήσει τον αρμενικό θρόνο για τον εαυτό του. Οι Ίβηρες εισέβαλαν με μεγάλο στρατό, με τον ίδιο να περικυκλώνει και να ξεκινά πολιορκία εναντίον του Μιθριδάτη στο φρούριο Γορνέας (Γκάρνι), το οποίο φρουρούσαν οι Ρωμαίοι υπό τη διοίκηση του Κάλιου Πολλίου, ενός έπαρχου, και του Κασπέριου, ενός εκατόνταρχου. Ο Ραδάμιστος κατέλαβε το φρούριο μετά από επίθεση, ενώ ο Μιθριδάτης εγκατέλειψε το φρούριο για να κάνει ειρήνη με τον Ραδάμιστο. Ο Ραδάμιστος εκτέλεσε στη συνέχεια τον Μιθριδάτη και τους γιους του, παρά την υπόσχεση μη βίας, και έγινε βασιλιάς της Αρμενίας. Για αυτόν τον σφετερισμό, ο Τάκιτος έγραψε: «Ο Ραδάμιστος μπορούσε να διατηρήσει τα παράνομα αποκτήματά του, εφόσον ήταν μισητός και διαβόητος· γιατί αυτό ήταν περισσότερο προς το συμφέρον της Ρώμης παρά να πετύχει με δόξα». 

Αντιμέτωπος με αυτή την αναστάτωση της περιφερειακής ισορροπίας και θεωρώντας το γεγονός άδικο σφετερισμό, ο Βολογέσης Α΄ της Παρθίας εισέβαλε το 52 μ.Χ. για να ανακηρύξει τον αδελφό του Τιριδάτη βασιλιά της Αρμενίας. Οι Ίβηρες δεν επιθυμούσαν να πολεμήσουν και αποσύρθηκαν από ορισμένες αρμενικές πόλεις, συμπεριλαμβανομένων των Αρταξάτων, για να τους καταλάβουν οι Πάρθοι χωρίς αντίσταση. Η σύγκρουση διήρκεσε δύο χρόνια, μέχρι που ο χειμώνας, η πανώλη και η έλλειψη προμηθειών ανάγκασαν τον Τιριδάτη να αποσυρθεί από την Αρμενία, κάτι που επέτρεψε στον Ραδάμιστο να επιστρέψει με τον ενισχυμένο στρατό του και να επαναφέρει την κυριαρχία του. Ωστόσο, τελικά καθαιρέθηκε λόγω της καταπίεσης και της τιμωρίας του πληθυσμού για αυτό που θεώρησε προδοσία, όταν επέτρεψαν στους Πάρθους να εισέλθουν στις πόλεις τους χωρίς αντίσταση. Η αρμενική αριστοκρατία τελικά επαναστάτησε το 55 μ.Χ. και προσπάθησε να συλλάβει τον Ραδάμιστο στο παλάτι του, αλλά αυτός κατάφερε να δραπετεύσει μαζί με τη σύζυγό του τη Ζηνοβία. Όταν ο Τιριδάτης επέστρεψε την ίδια χρονιά, ανακηρύχθηκε βασιλιάς της Αρμενίας.  Ωστόσο, ο παρθικός έλεγχος επί της Αρμενίας ήταν απαράδεκτος για τη Ρώμη και λίγο αργότερα, η διαμάχη κλιμακώθηκε στον Ρωμαιοπαρθικό Πόλεμο του 58-63.

## Παραπομπές


## Πηγές

* 
* Toumanoff, Cyril (1969), Chronology of the early Kings of Iberia, Vol. 25.
* 

## Βιβλιογραφία

* 
*  (στα Αγγλικά).
Κατηγορία:Πόλεμοι της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Κατηγορία:Πόλεμοι της Αρμενίας