Μοχτάρ Νταχαρί

Ο **Μοχντ Μοχτάρ μπιν Νταχαρί** (μαλαϊκά: *Mohd Mokhtar bin Dahari*, 13 Νοεμβρίου 1953 – 11 Ιουλίου 1991) ήταν Μαλαισιανός ποδοσφαιριστής, ο οποίος αγωνιζόταν ως επιθετικός. Ένας από τους καλύτερους Ασιάτες επιθετικούς όλων των εποχών, θεωρείται ως ο καλύτερος ποδοσφαιριστής στην ιστορία του αθλήματος της Μαλαισίας, ειδικά για τη Σελάνγκορ ΦΚ στην οποία αγωνίστηκε το μεγαλύτερο μέρος της καριέρας του. Ήταν παραγωγικός επιθετικός και είχε την προσωνυμία «Σούπερμοκ (*Supermokh*)» λόγω των δεξιοτήτων και της δύναμής του.

Σημείωσε 89 γκολ σε 142 διεθνείς αγώνες για την Εθνική Μαλαισίας και βοήθησε την ομάδα να φτάσει στην υψηλότερη κατάταξη που είχε ποτέ στην αξιολόγηση Elo, τη θέση 61 το 1977. Ο Μοχτάρ είναι ο πρώτος σκόρερ όλων των εποχών για την Εθνική Μαλαισίας.

Στις 29 Ιουνίου 2021, η FIFA τον αναγνώρισε ως τον τρίτο σκόρερ όλων των εποχών σε διεθνές επίπεδο, με συνολικά 89 γκολ, πίσω μόνο από τους Αλί Νταεΐ και Κριστιάνο Ρονάλντο.

## Πρώιμη ζωή
Γεννήθηκε στις 13 Νοεμβρίου 1953 στο Σεταπάκ του Σελάνγκορ (σήμερα στην Κουάλα Λουμπούρ). Ο πατέρας του εργαζόταν ως οδηγός φορτηγού αλλά δεν κέρδιζε πολλά για να συντηρήσει την οικογένειά του. Η οικογένειά του μετακόμισε στο Καμπούνγκ Παντάν στην Κουάλα Λουμπούρ όταν ο Μοχτάρ ήταν 11 ετών. Όταν μετακόμισε, παρακολούθησε το γυμνάσιο στο Ινστιτούτο Βικτόρια της πόλης και άρχισε να δείχνει ενδιαφέρον πολύ νωρίς ανέπτυξε όρεξη για διαφορετικά αθλήματα:αντιπτέριση (μπάντμιντον), χόκεϊ επί χόρτου και σεπάκ τακράου, αθλήματα διαδεδομένα στη χώρα, αλλά το ταλέντο του για το ποδόσφαιρο ήταν αυτό που τον κράτησε στη συνέχεια κοντά στο άθλημα. Έπαιξε για το σχολείο του και στα 16 του εντάχθηκε στην ομάδα της ιδιαίτερης πατρίδας του, τη Σελάνγκορ ΦΚ.

## Σταδιοδρομία

### Σε συλλόγους
Ο Μοχτάρ έπαιξε για πρώτη φορά για τη Σελάνγκορ στο Μπέρνλι Καπ, το οποίο κέρδισε. Αργότερα του ζητήθηκε να παίζει τακτικά για τον σύλλογο όπου έγινε ο πρώτος σκόρερ στην πρώτη του σεζόν με την ομάδα. Βοήθησε τον σύλλογο να κερδίσει πολλά τουρνουά, κυρίως το Κύπελλο Μαλαισίας με 10 τίτλους και σκοράροντας συνολικά 177 γκολ σε 377 αγώνες. Έπαιξε επίσης για τις Κελάμπ Σουλτάν Σουλαϊμάν, ΠΚΝΣ, Ταλάσκο και Κουόν Γινγκ Μπανκ. Για να αποδείξει την πίστη του στην ομάδα, φέρεται να είπε: «Ζω και πεθαίνω για τη Σελάνγκορ».

### Εθνική ομάδα
Σε ηλικία μόλις 19 ετών έπαιξε για πρώτη φορά με την Εθνική Μαλαισίας σε διεθνή αγώνα, με το πρώτο του παιχνίδι με αντίπαλο την Εθνική Σρι Λάνκα 5 Ιουνίου 1972 σημειώνοντας και το πρώτο του γκολ στη νίκη με 3-0. Βοήθησε τη Μαλαισία να κερδίσει το χάλκινο στους Ασιατικούς Αγώνες του 1974 και δύο χρυσά μετάλλια στους Αγώνες Νοτιοανατολικής Ασίας το 1977 και το 1979, αντίστοιχα. Σημείωσε μάλιστα τα δύο νικητήρια γκολ στη νίκη με 2-0 της Ομάδας Επίλεκτων Μαλαισίας εναντίον της Άρσεναλ σε φιλικό παιχνίδι το 1975 που οδήγησε σε φήμες για ενδιαφέρον των αγγλικών κορυφαίων συλλόγων για αυτόν. Μετά το παιχνίδι, είχε προσφορά από τη Ρεάλ Μαδρίτης, αλλά την αρνήθηκε λόγω της αγάπης του προς τη χώρα του και την ιδιαίτερη πατρίδα του, το Σελάνγκορ.

Ο Μοχτάρ ήταν διάσημος για την ταχύτητά του και την ακρίβειά του και οι ιαχές για τον *Supermokh* από τα πλήθη ήταν συνηθισμένες, με πολλούς από τη νεότερη γενιά να τον λατρεύουν και με κάποιους να προσπαθούν να μιμηθούν τις κινήσεις του στο γήπεδο. Ο Μοχτάρ σημείωσε κάποτε ένα γκολ για τη Μαλαισία από το κέντρο του γηπέδου κερδίζοντας τον Τζο Κόριγκαν με ένα εκπληκτικό σουτ στην ισοπαλία με 1-1 με αντίπαλο την Αγγλία Β το 1978, ντριμπλάροντας τη μισή αντίπαλη ομάδα, που είχε προπονητή τον Μπόμπι Ρόμπσον.

Κατά τη διάρκεια της διεθνούς σταδιοδρομίας του, ο Μοχτάρ σημείωσε συνολικά 125 γκολ σε 167 εμφανίσεις για την Εθνική Μαλαισίας (συμπεριλαμβανομένων αγώνων που έπαιξε εναντίον συλλόγων, εθνικών ομάδων «Β» και ομάδων επιλογής). Εναντίον των εθνικών ομάδων «Α» άλλων εθνών, σημείωσε 89 γκολ σε 142 εμφανίσεις.

### Προπονητική σταδιοδρομία
Αφού ο Μοχτάρ άρχισε να αντιμετωπίζει προβλήματα τραυματισμών, έγινε τοπικός προπονητής για να βοηθήσει τη νεότερη γενιά να γίνουν καλύτεροι ποδοσφαιριστές. Ένας από τους εκπαιδευόμενους του ήταν ο νεαρός Ρσάν Τιράν, μελλοντικός Συνιδρυτής και Διευθύνων Σύμβουλος της Leaderonomics, ο οποίος μιλά τακτικά για τις εμπειρίες του παίζοντας υπό τον Μοχτάρ. Ο Μοχτάρ ζήτησε από τον πρώην συνεργάτη του στη Σελάνγκορ ΦΚ, Ρεντουάν Αμπντουλάχ, να γράψει ένα βιβλίο για τη ζωή και την καριέρα του. Ο Μοχτάρ ήταν επίσης προπονητής στη Σελάνγκορ ΦΚ κατά καιρούς. Μετά την αποχώρηση του ως ποδοσφαιριστής, έγινε παίκτης-προπονητής για την Κουόν Γινγκ Μπανκ.

Ο Μοχτάρ αποχώρησε από την ενεργό δράση τον Μάιο του 1986 μετά την κατάκτηση του Κυπέλλου Μαλαισίας με τη Σελάνγκορ ΦΚ. Μετά την τελετή απονομής, ο Μοχτάρ πήγε στον πρόεδρο του συλλόγου και του έδωσε τη φανέλα με το νούμερο 10, λέγοντάς του να αφήσει τον σύλλογο να κρατήσει τη φανέλα. Επανήλθε στη δράση τον Ιανουάριο του 1987 για να παίξει μια ακόμη σεζόν για τη Σελάνγκορ ΦΚ.

## Ζωή εκτός γηπέδων
Ο Μοχτάρ εργαζόταν για την Κρατική Αναπτυξιακή Εταιρεία Σελάνγκορ (*PKNS*) το απόγευμα και έπαιζε ποδόσφαιρο το βράδυ. Ως τραπεζικός, κέρδισε λίγα κατά τη διάρκεια του χρόνου του με την PKNS. Αργότερα παράτησε την PKNS και εργάστηκε για την Κουόν Γινγκ Μπανκ για να αποκτήσει καλύτερες προοπτικές. Παντρεύτηκε στις 24 Φεβρουαρίου 1979 την Τενγκού Ζαρινά Τενγκού Ιμπραχίμ και έγινε πατέρας τριών παιδιών.

Ο Μοχτάρ άρχισε να έχει προβλήματα στον λαιμό και πήγε στο νοσοκομείο για να μάθει ποιο ήταν το πρόβλημα. Οι γιατροί διέγνωσαν ότι πάσχει από αμυοτροφική πλευρική σκλήρυνση (ΑΠΣ) με την ανακάλυψη να ανακοινώνεται μόνο σε αυτόν και τη σύζυγό του. Στη συνέχεια πήγε στο Λονδίνο με τη σύζυγό του σε μια προσπάθεια να θεραπευτεί. Μετά από τρία χρόνια μάχης με την ασθένεια και την επιδείνωση της κατάστασής του, απεβίωσε στο Ιατρικό Κέντρο Σουμπάνγκ Τζαγιά στις 11 Ιουλίου 1991. Το σώμα του ετάφη στο μουσουλμανικό νεκροταφείο Ταμάν Κεραμάτ Περμαΐ στο Ταμάν Κεραμάτ του Σελάνγκορ. Το ταξίδι της ζωής του και η πραγματική αιτία του θανάτου του αποκαλύφθηκαν μόνο για πρώτη φορά σε ένα ντοκιμαντέρ με τίτλο «*The Untold Truth About Supermokh*» στο National Geographic στις 30 Αυγούστου 2010, περίπου 19 χρόνια μετά τον θάνατό του.

## Φιλμογραφία

## Κληρονομιά
Πολλά μέρη και τιμητικές διακρίσεις έλαβαν το όνομά του, όπως:

* Η Κοινοτική Πλατεία Μοχτάρ Νταχαρί *(Dataran Komuniti Mokhtar Dahari*), μια κοινοτική αίθουσα που βρίσκεται στο Καμπούνγκ Παντάν, ονομάστηκε έτσι προς τιμήν του, καθώς ο Μοχτάρ έμενε εκεί παίζοντας περιστασιακά ποδόσφαιρο.
* Υπάρχει ένα γήπεδο σάλας που ονομάζεται *Gelanggang Mokhtar Dahari* *(*Γήπεδο Σάλας Μοχτάρ Νταχαρί) που βρίσκεται στο Συγκρότημα Σάλας Πουτρατζαγιά στην Πουτρατζαγιά.
* Υπάρχει μια εθνική ακαδημία ποδοσφαίρου που πήρε το όνομά του, η Εθνική Ακαδημία Ποδοσφαίρου Μοχτάρ Νταχαρί (*Akademi Bola Sepak Negara Mokhtar Dahari*) που βρίσκεται στο Γκαμπάνγκ, που ιδρύθηκε στις 10 Απριλίου 2014.
* Ο αυτοκινητόδρομος Σα Αλούμ Μπατού Αράνγκ που συνδέει το Σα Αλάμ και το Πουντσάκ Αλάμ μετονομάστηκε σε Αυτοκινητόδρομος Μοχτάρ Νταχαρί το 2014.
* Το 2014, η Google εόρτασε τα 61α γενέθλιά του. Υπάρχει επίσης μια θεατρική βιτρίνα της ποδοσφαιρικής του καριέρας στην Ιστανά Μπουνταγιά που ονομάζεται «Super Mokh», που τον υποδύεται ο Μαλαισιανός ηθοποιός Awie.

## Τίτλοι και διακρίσεις

### Με συλλόγους

; Σελάνγκορ ΦΚ

* Πρωτάθλημα Μαλαισίας: 1984

* Κύπελλο Μαλαισίας (10): 1972, 1973, 1975, 1976, 1978, 1979, 1981, 1982, 1984, 1986

* Φιλανθρωπικό Κύπελλο (Κύπελλο Σουλτάν Χατζί Αχμάντ Σαχ) (2): 1985, 1987

### Εθνική ομάδα

* Τουρνουά Μερντέκα (4): 1973, 1974, 1976, 1979

* Αγώνες Νοτιοανατολικής Ασίας (2) : 1977, 1979
::Φιναλίστ: 1981

* Ασιατικοί Αγώνες

:: **Χάλκινο μετάλλιο:** 1974

### Ατομικές

* Εθνικό Βραβείο Αθλητή 1976
* Century Club της Ασιατικής Συνομοσπονδίας Ποδοσφαίρου 1999
* IFFHS Καλύτερος Μαλαισιανός Ποδοσφαιριστής του 20ού αιώνα (1901-2000)
* World Soccer: Καλύτερος Ασιάτης Επιθετικός 1976

### Ρεκόρ

* Πρώτος σκόρερ όλων των εποχών της Σελάνγκορ ΦΚ: 177 γκολ

* Πρώτος σκόρερ όλων των εποχών της Εθνικής Μαλαισίας: 89 γκολ

* Πρώτος σκόρερ όλων των εποχών των εθνικών ομάδων της Νοτιοανατολικής Ασίας: 89 γκολ

* Πρώτος σκόρερ όλων των εποχών των εθνικών ομάδων της Ασίας του Ειρηνικού: 89 γκολ

### Τάγματα

* :
**  Μέλος του Τάγματος του Υπερασπιστή του Βασιλείου (AMN) (1977)
*  Παχάνγκ:
**  Ιππότης Σύντροφος του Τάγματος του Στέμματος του Παχάνγκ (DIMP) - **Dato**' (2000)
*  Σελάνγκορ:
**  Ιππότης Σύντροφος του Τάγματος του Σουλτάνου Σαλαχουντίν Αμπντούλ Αζίζ Σαχ (DSSA) - **Dato**' (2016)

## Δείτε επίσης
* Κατάλογος κορυφαίων διεθνών σκόρερ ποδοσφαίρου ανδρών ανά χώρα
* Κατάλογος ποδοσφαιριστών με 50 ή περισσότερα διεθνή γκολ

## Παραπομπές


## Βιβλιογραφία
* *Mokhtar Dahari Wira Bolasepak Negara*. Ζαμπίντι Ισμαήλ. (στα μαλαϊκά). Dewan Bahasa dan Pustaka (1999).ISBN&nbsp;
* *Mokhtar Dahari: Legenda Bola Sepak Μαλαισία*. Zinnitulniza Abdul Kadir. (στα μαλαϊκά). Ινστιτούτο Μετάφρασης & Βιβλίων της Μαλαισίας (2013).ISBN&nbsp;

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 
*  
* Βιογραφία στο Selangor FC.com (μαλαϊκά)

 
Κατηγορία:Μαλαισιανοί ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Επιθετικοί ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Μαλαισίας
Κατηγορία:FIFA Century Club
Κατηγορία:Αθλητές στους Ασιατικούς Αγώνες 1974
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Ασιατικού Κυπέλλου Εθνών 1976
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σελανγκόρ ΦΚ
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Πρωταθλήματος Μαλαισίας
Κατηγορία:Μέλη του Τάγματος του Υπερασπιστή του Βασιλείου