Αρχαιοποίηση

[μικρογραφία|Μνημείο του [Αλέξανδρος ο Μέγας|Μεγάλου Αλεξάνδρου (επίσημα «έφιππος πολεμιστής πάνω σε άλογο») στα Σκόπια.]]
Η **αρχαιοποίηση** (), αλλιώς γνωστή ως **αρχαιομακεδονισμός** (), είναι πολιτικός όρος που χρησιμοποιείται κυρίως για να περιγράψει κριτικά τις πολιτικές ταυτότητας που διεξήγαγαν οι εθνικιστικές κυβερνήσεις της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας υπό την ηγεσία του κόμματος VMRO-DPMNE την περίοδο μεταξύ 2006 και 2017. Στον σύγχρονο λόγο, η αρχαιοποίηση αναφέρεται στις ταυτοτικές πολιτικές που βασίζονται στην υπόθεση ότι υπάρχει άμεση σύνδεση μεταξύ των σημερινών Σλαβομακεδόνων και των Αρχαίων Μακεδόνων. Επομένως, η πολιτική της πρώην γιουγκοσλαβικής περιόδου όχι μόνο αγκαλιάζει την αναβίωση της αρχαίας κληρονομιάς των Αρχαίων Μακεδόνων, συμπεριλαμβανομένης της κληρονομιάς του Φιλίππου Β' και του γιου του, Μεγάλου Αλεξάνδρου, αλλά επιδιώκει επίσης να απεικονίσει μια συνεκτική συνέχεια της ιστορίας και της καταγωγής από την αρχαιοελληνική Μακεδονία μέχρι τη σύγχρονη Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας προκειμένου να αποδειχθεί η αδιάλειπτη ύπαρξη των σύγχρονων Σλαβομακεδόνων. Ενώ επικρίθηκε ως ψευδοϊστορική, αυτή η ιδέα παραμένει ευρέως διαδεδομένη στη Βόρεια Μακεδονία παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχουν στοιχεία για την υποτιθέμενη εθνοτική συνέχεια.

## Ορισμός της Αρχαιοποίησης
[μικρογραφία|[Παίονες|Παιονικές φυλές και το αρχαιοελληνικό Βασίλειο της Μακεδονίας. Σχεδόν όλη η επικράτεια της σύγχρονης Βόρειας Μακεδονίας βρίσκεται στην αρχαία Παιονία.]]
Η έκφραση «αρχαιοποίηση» προέρχεται από την ιστορία των τεχνών και περιγράφει «την αναγεννησιακή πρακτική να δίνει σε μια πόλη την εμφάνιση της αρχαίας Ρώμης ή της Ελλάδας μέσω της εισαγωγής δομών οργανωμένων με τον κλασικό τρόπο». Οι κριτικοί χρησιμοποιούν τον όρο «αντικοποίηση» για να αποκαλύψουν «ένα κρατικό πλαίσιο δράσεων όπως οι άμεσες παρεμβάσεις στον δημόσιο χώρο και στη δημόσια σφαίρα της κοινωνίας γενικότερα».

## Η αφήγηση που αναφέρεται ως αρχαιοποίηση
Η αφήγηση που προωθεί το VMRO-DPMNE πηγαίνει πίσω στην αρχαιοελληνική Μακεδονία, συνεχίζεται με προσωπικότητες από τον πρώιμο Χριστιανισμό, διακεκριμένες ιστορικές προσωπικότητες που γεννήθηκαν ή κυβέρνησαν στα Σκόπια ή γύρω από αυτήν και επίσης αγκαλιάζει μια ομάδα αγωνιστών της ελευθερίας που αγωνίστηκαν για την ανεξαρτησία της Βόρειας Μακεδονίας.

Στην αρχαιότητα ο Φίλιππος Β' της Μακεδονίας ήταν ο πρώτος που ένωσε τις ελληνικές πόλεις-κράτη και δημιούργησε τη βάση για την αυτοκρατορία, την οποία αργότερα διεύρυνε ο γιος του, Αλέξανδρος Γ' της Μακεδονίας, γνωστός και ως Μέγας Αλέξανδρος. Η αυτοκρατορία του Αλεξάνδρου θεωρείται σημαντική για τη διάδοση του ελληνικού πολιτισμού, των τεχνών και των επιστημών σε μεγάλο μέρος του Παλαιού Κόσμου. Ο σύγχρονος επιστημονικός λόγος έχει δημιουργήσει αρκετές υποθέσεις για τη θέση των Μακεδόνων στον ελληνικό κόσμο, για το εάν οι Αρχαίοι Μακεδόνες ήταν Έλληνες και εάν η αρχαία Μακεδονική γλώσσα ήταν μια μορφή της ελληνικής γλώσσας ή συγγενική με αυτήν (δηλαδή άλλη ελληνική γλώσσα). Σε μέρη της διαθέσιμης αρχαίας βιβλιογραφίας περιγράφονται ως ελληνική φυλή, σε άλλα οι Αρχαίοι Μακεδόνες θεωρούνταν βάρβαροι από τους Αθηναίους που σταδιακά εξελληνίστηκαν. Αλλά αυτό στο οποίο συμφωνεί η γενική συναίνεση είναι ότι ο Φίλιππος Β' ήταν αυτός που ένωσε τα περισσότερα από τα ελληνικά κράτη και ο γιος του ο Μέγας Αλέξανδρος κατέκτησε μεγάλο μέρος του γνωστού κόσμου, μέχρι την Ινδία.

Στην αφήγηση που έφερε το VMRO-DPMNE, ο Μέγας Αλέξανδρος προφανώς δεν ήταν Έλληνας. Σύμφωνα με αυτήν την εκδοχή της ιστορίας, τα περισσότερα από τα πολιτιστικά επιτεύγματα που θεωρούνται ελληνικής καταγωγής από ιστορικούς και λαϊκούς σε όλο τον κόσμο είναι στην πραγματικότητα Σλαβομακεδονικά επιτεύγματα. Επομένως, κατά την άποψη ορισμένων, το αληθινό όνομα του Ελληνισμού θα ήταν στην πραγματικότητα *«[Σλαβο]Μακεδονισμός»*. Η Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας θα ήταν έτσι ο ιδιοκτήτης αυτής της μεγάλης πολιτιστικής κληρονομιάς, την οποία πάντα αρνιόταν ο κόσμος. Και όπως είπε ο τότε πρωθυπουργός της πΓΔΜ Νίκολα Γκρούεφσκι, μπορεί επιτέλους να παρουσιάσει την αληθινή του ιστορία που έχει αποσιωπηθεί για τόσο καιρό. Η Βόρεια Μακεδονία, από αυτή την άποψη, θεωρείται το λίκνο του ευρωπαϊκού πολιτισμού.

Στη σύγχρονη σλαβομακεδονική αφήγηση, οι σύγχρονοι Σλαβομακεδόνες παραδέχονται ότι μιλούν τη σλαβομακεδονική γλώσσα, μια νότια σλαβική γλώσσα. Είναι η γενική συναίνεση στις ιστορικές επιστήμες ότι οι Σλάβοι μετανάστευσαν στα Βαλκάνια και στη σημερινή Βόρεια Μακεδονία γύρω στον 6ο αιώνα. Από εθνικιστική σλαβομακεδονική σκοπιά, ο σλαβικός λαός αφομοιώθηκε με τον αυτόχθονο πληθυσμό, που ήταν άμεσοι απόγονοι των Αρχαίων Μακεδόνων, και αναμείχθηκαν με άλλες τοπικές ομάδες - αλλά όχι το αντίστροφο. Αντί να ισχυρίζονται αποκλειστικά τη σλαβική καταγωγή, ισχυρίζονται ότι είναι απόγονοι πολλών τοπικών ομάδων, μία από τις οποίες είναι οι Αρχαίοι Μακεδόνες. 

Παρόμοιες συγκρούσεις ή αποκλίνουσες προοπτικές για την αληθινή πορεία της ιστορίας προέκυψαν γύρω από ηρωικές σλαβόφωνες μορφές από τη γεωγραφική περιοχή της Μακεδονίας που πολέμησαν ενάντια στην κυριαρχία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, όπως ο Ντάμε Γκρούεφ και ο Γκότσε Ντέλτσεφ. Ωστόσο, το κατά πόσον αυτές οι προσωπικότητες επιθυμούσαν ή όχι μια ανεξάρτητη Μακεδονία απαλλαγμένη από τη γειτονική κυριαρχία ή μια Μακεδονία κομματί της Βουλγαρίας για να σχηματίσουν μια Μεγάλη Βουλγαρία, εξακολουθεί να αμφισβητείται πολύ μέχρι σήμερα. Ομοίως με την Ελλάδα, η Βουλγαρία και άλλα βαλκανικά κράτη βλέπουν τη Βόρεια Μακεδονία να παρουσιάζει, ως Σλαβομακεδόνες, ήρωες τους οποίους η Ελλάδα και η Βουλγαρία ισχυρίζονται ότι είναι Έλληνες ή Βούλγαροι αντίστοιχα. Στη σύγχρονη σλαβομακεδονική αφήγηση, αυτοί οι άνθρωποι προφανώς πολέμησαν για ένα ανεξάρτητο σλαβομακεδονικό κράτος με «μακεδονικό» έθνος και ταυτότητα που είναι σαφώς διακριτή από τη σλαβική βουλγαρική ταυτότητα. Σε αυτή την αφήγηση υπάρχει ελάχιστος χώρος για τον αντίκτυπο πεντακοσίων και πλέον ετών Οθωμανικής κυριαρχίας και 63 ετών Γιουγκοσλαβικής κυριαρχίας στην περιοχή.

## Παραδείγματα αρχαιοποίησης
Η ανάμνηση του ηρωικού παρελθόντος της Βόρειας Μακεδονίας, που προωθείται έντονα από τους πολιτικούς του VMRO-DPMNE, υποστηρίζεται από ψευδοεπιστήμονες, μέσα ενημέρωσης και προσπάθειες συλλόγων. Ορισμένοι ιστορικοί τονίζουν την προαναφερθείσα ιστορική συνέχεια. αρχαιολόγοι και γλωσσολόγοι παρουσιάζουν ψευδείς αποδείξεις για την ομοιότητα της γλώσσας των αρχαίων Μακεδόνων – μια ελληνική γλώσσα – και της σύγχρονης σλαβομακεδονικής – μιας νοτιοσλαβικής γλώσσας. Οι γενεαλόγοι προσφέρουν την υποτιθέμενη επιστημονική απόδειξη της ομοιότητας του DNA των αρχαίων Μακεδόνων και του DNA των σύγχρονων Σλαβομακεδόνων, ενώ οι  Έλληνες πρέπει να αποδεχτούν ότι δεν μπορεί να μαρτυρηθεί συγγένεια αίματος με τους αρχαίους Μακεδόνες.

Οι εκτενείς πολιτιστικές πολιτικές που περιγράφονται από την «αρχαιοποίηση» δεν περιγράφουν μόνο μια ταυτιστική αφήγηση που προωθείται από το VMRO-DPMNE. Υποστηρίζει επίσης αυτή την αφήγηση με τη μετονομασία σημαντικών δημόσιων χώρων, τη διοργάνωση δημόσιων εκδηλώσεων, αρχιτεκτονικά έργα και παρεμβάσεις στη δημόσια εκπαίδευση. Το πρώην Στάδιο της πόλης μετονομάστηκε σε «Φίλιππος ΙΙ Αρένα». Ο Διεθνής Αερολιμένας των Σκοπίων ονομάστηκε «Μέγας Αλέξανδρος», ακριβώς ως ένας από τους κύριους αυτοκινητόδρομους, ο οποίος αποτελεί μέρος του πανευρωπαϊκού διαδρόμου Nr. 10. Μια κεντρική πλατεία στα Σκόπια φέρει το όνομα «Πλατεία Πέλλας» που πήρε το όνομά της από την Πέλλα, την πρωτεύουσα της αρχαίας Μακεδονίας. Επιπλέον, ίχνη της λεγόμενης αρχαιοποίησης μπορούν να βρεθούν ακόμη και σε σχολικά βιβλία ιστορίας. Η πιο σαφής, η νέα ιστορική πολιτική γίνεται ορατή στο πιο φιλόδοξο επί του παρόντος έργο αστικής ανάπτυξης «Σκόπια 2014». Τα πολυάριθμα αγάλματα που αντιπροσωπεύουν υποτιθέμενους σλαβομακεδόνες ήρωες, η πρόσφατα ανεγερθείσα αψίδα του θριάμβου Porta Makedonija, τα πρόσφατα κατασκευασμένα κτίρια για πολιτιστικούς και κυβερνητικούς σκοπούς σε νεομπαρόκ και νεοκλασική αρχιτεκτονική, οι ανανεωμένες προσόψεις των παλιών σοσιαλιστικών τετραγώνων, οι νέες και οι πρόσφατα επανασχεδιασμένες γέφυρες: Όλα αυτά δίνουν την εντύπωση μιας εκδήλωσης της σλαβομακεδονικής πολιτικής ταυτότητας λαξευμένη στην πέτρα.

Οι φιγούρες που εμφανίζονται στο έργο κυμαίνονται από τον Μέγα Αλέξανδρο, τον Ιουστινιανό Α' (Αυτοκράτορα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας) και χριστιανούς ιεραπόστολους της 1ης χιλιετίας έως επαναστάτες χαρακτήρες του τέλους του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα. Σύμφωνα με τη Valentina Bozinovska, πρόεδρος της κρατικής επιτροπής για τις σχέσεις με τις θρησκευτικές κοινότητες, «[...] το έργο των Σκοπίων 2014 είναι μια δήλωση όλων όσων είχαμε από την αρχαία περίοδο μέχρι σήμερα. Για πρώτη φορά έχουμε την ευκαιρία να δημιουργήσουμε μια απτή εκδήλωση της «μακεδονικής» ταυτότητας. [. . . ] Ο πολιτισμός ουσιαστικά ξεκίνησε εδώ». Το ποσό που κατέβαλλε ο βασικός επενδυτής του έργου του VMRO-DPMNE, κυμαίνεται, ανάλογα με την πηγή, από 80 έως 200 εκατομμύρια ευρώ. Ορισμένοι κριτικοί προβλέπουν ακόμη και ένα συνολικό ποσό έως και 500 εκατομμύρια ευρώ.

Επιπλέον, νέες παραδόσεις (επανα)εφευρίσκονται με τον τρόπο που προστίθενται οι αρχαιομακεδονικές εορτές ή οι υπάρχουσες γιορτές επεκτείνονται με αρχαιομακεδονικά χαρακτηριστικά ή/και νέες τελετές. Ένα άλλο παράδειγμα που ταιριάζει στην αφήγηση της αρχαιότητας βασίζεται σε μια εθνολογική μελέτη στην κοιλάδα Χούνζα του Πακιστάν, που βρίσκεται στο πακιστανικό τμήμα των Ιμαλαΐων. Η μελέτη αποκάλυψε ότι οι άνθρωποι της φυλής Μπουρούσο διατηρούν τον μύθο ότι είναι απόγονοι στρατιωτών του στρατού του Μεγάλου Αλεξάνδρου και επομένως θεωρούν τη Βόρεια Μακεδονία ως πατρίδα τους. Ως αποτέλεσμα, το 2008 αντιπροσωπεία της βασιλικής οικογένειας Χούνζα επισκέφθηκε τη Βόρεια Μακεδονία και τον «υποδέχτηκε σπίτι» ο Πρωθυπουργός, ο Αρχιεπίσκοπος Αχρίδας, ο Δήμαρχος των Σκοπίων και πλήθος που κυμάτιζε σημαίες.

Επιπλέον, ως μέρος μιας κυβερνητικής εκστρατείας, μεταδόθηκαν βίντεο που εμφάνιζαν τον Μέγα Αλέξανδρο ως τον απελευθερωτή του αφρικανικού και ασιατικού λαού, λέγοντας ότι δεν είναι «μακεδονικό» να υποχωρείς. Σε άλλη περίπτωση, η ταινία «Μακεδονική προσευχή» μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση στην ώρα της ώρας. Με σκηνοθεσία μέλους της οργάνωσης της Διασποράς World Macedonian Congress, αυτή η ταινία ισχυρίζεται ότι οι Σλαβομακεδόνες δημιουργήθηκαν από τον Θεό πριν από οποιονδήποτε άλλον και ότι αποτελούν την προέλευση της λευκής φυλής.

Οι αναλύσεις των σχολικών βιβλίων αποκάλυψαν ότι η πρόσφατη πολιτική της ιστορίας έχει επίσης επηρεάσει τη γνώση που διδάσκεται στα σχολεία. Για παράδειγμα, αυτό αποδεικνύεται με τον τρόπο που οριοθετείται η ιδιαιτερότητα των Σλαβομακεδόνων κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα και της ρωμαϊκής εποχής.

## Ίχνη αρχαιοποίησης στο παρελθόν
[αριστερά|μικρογραφία|394x394εσ| Η [Φυλλάδα του Μεγαλέξανδρου μεταφράστηκε στα σλαβομακεδονικά από Έλληνες ακτιβιστές (υπέρμαχοι της Μεγάλης Ιδέας) το 1845 και εκδόθηκε στη Βενετία. Δακτυλογραφήθηκε με ελληνικά γράμματα και υπονοούσε στους ντόπιους σλαβόφωνους ότι ήταν κληρονόμοι των αρχαίων Μακεδόνων και μέρος του ελληνικού κόσμου που είχε ξεχάσει τη μητρική του γλώσσα.]]
[αριστερά|μικρογραφία|378x378εσ| , άρθρο από το 1871 του Πέτκο Σλαβέικοφ που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Μακεδονία στην [Κωνσταντινούπολη. Σε αυτό το άρθρο ο Πέτκο Σλαβέικοφ γράφει: «Πολλές φορές έχουμε ακούσει από τους Μακεδόνες ότι δεν είναι Βούλγαροι, αλλά μάλλον Μακεδόνες, απόγονοι των Αρχαίων Μακεδόνων, και πάντα περιμέναμε να ακούσουμε κάποιες αποδείξεις για αυτό, αλλά ποτέ δεν τις άκουσαμε».]]
[αριστερά|μικρογραφία|250x250εσ| Σελίδα τίτλου του τεύχους 4 Ιουλίου 1870 της [Βουλγαρία|βουλγαρικής εφημερίδας *Makedoniya*. Η εφημερίδα είχε τον τίτλο «Μακεδονία», καθώς το κύριο καθήκον της σύμφωνα με τον ίδιο τον εκδότη της Πέτκο Σλαβέικοφ, ήταν να εκπαιδεύει τους «παραπλανημένους» Έλληνες Μακεδόνες, τους οποίους αποκαλούσε Μακεδονιστές.]]
Η αρχαιοποίηση, όπως παρατηρήθηκε, θεωρείται ως ένα αρκετά καινούργιο φαινόμενο που ανέπτυξε το πλήρες δυναμικό για πολιτική κινητοποίηση τα τελευταία χρόνια, ως ουσιαστικό στοιχείο της πολιτικής ατζέντας του κυβερνώντος κόμματος VMRO-DPMNE. Ωστόσο, προγενέστερα ίχνη αρχαιοποίησης, αν και δεν περιγράφονται ως τέτοια, μπορούν να βρεθούν. Κάποιοι βλέπουν το υπόβαθρο της αρχαιοποίησης από τον 19ο και τις αρχές του 20ου αιώνα μ.Χ. και τον «μύθο της αρχαίας καταγωγής μεταξύ των ορθόδοξων σλάβων στη Μακεδονία, που υιοθετήθηκε εν μέρει λόγω των ελληνικών πολιτιστικών εισροών».

Σε άρθρο του 1871, που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα *Makedoniya* του Πέτκο Σλαβέικοφ, υποστήριξε ότι είχε ακούσει κατά τη δεκαετία του 1860, κάποιοι νέοι Σλάβοι διανοούμενοι από τη Μακεδονία ισχυρίζονταν ότι δεν είναι Βούλγαροι, αλλά μάλλον «Μακεδόνες», απόγονοι των Αρχαίων Μακεδόνων. Ωστόσο, ποτέ δεν προσκόμισαν αποδείξεις που να υποστηρίζουν τις απόψεις τους. Η εφημερίδα είχε τον τίτλο «Μακεδονία», καθώς το κύριο καθήκον της για τον ίδιο τον Σλαβέικοφ, ήταν να εκπαιδεύσει αυτούς τους παραπλανημένους Έλληνες Μακεδόνες, τους οποίους αποκαλούσε Μακεδονιστές. Το 1875 ο Γκεόργκι Πουλέφσκι δημοσίευσε ένα «Λεξικό τριών γλωσσών» όπου αναφέρει ότι η πατρίδα του «μακεδονικού» έθνους είναι η Μακεδονία και ότι η γη είναι πιο διάσημη για τη διακυβέρνηση του μεγάλου βασιλιά Αλέξανδρου. Αυτές οι απόψεις βασίστηκαν στους λανθασμένους ισχυρισμούς ότι οι Αρχαίοι Μακεδόνες ήταν στην πραγματικότητα Πρώιμοι Σλάβοι. Το 1934 ο κομμουνιστής Βασίλ Ιβανόφσκι στο άρθρο του:  επικρίνει τους Έλληνες ότι ισχυρίζονται: «...η φυλή των αρχαίων Μακεδόνων, καθώς και οι ηγέτες αυτής της φυλής - Φίλιππος της Μακεδονίας και του Μεγάλου Αλεξάνδρου - ως αναπόσπαστο μέρος των αρχαίων Ελλήνων».

### Αρχαιομακεδονικές αφηγήσεις
Σημαντικές για την επικύρωση τέτοιων πεποιθήσεων ήταν οι αντιβουλγαρικές απόπειρες από κοσμικούς και θρησκευτικούς ελληνικούς θεσμούς. Μία από αυτές τις ελληνικές προσεγγίσεις ήταν η διάδοση του μύθου της καταγωγής από τον Μέγα Αλέξανδρο και τους Αρχαίους Μακεδόνες. Έλληνες ιερείς και ακαδημαϊκοί προσπάθησαν να πείσουν τον τοπικό ορθόδοξο σλαβόφωνο πληθυσμό ότι ήταν Μακεδόνες, άμεσα συγγενείς με τον Μέγα Αλέξανδρο και, ως εκ τούτου, Έλληνες. Στόχος ήταν να πειστούν αυτοί οι άνθρωποι να απομακρυνθούν από τη σλαβική επιρροή και να αποδεχτούν την εξουσία της κυβέρνησης στην Αθήνα. Στο τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα στη γεωγραφική περιοχή που ονομαζόταν Μακεδονία, η οποία αποτελούσε το τελευταίο τμήμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στη Βαλκανική Χερσόνησο που ήταν ακόμη υπό τουρκοκρατία, εμφανίστηκε σοβαρός αγώνας για την εθνική ένταξη των χριστιανών. Ωστόσο, οι διεκδικήσεις των ήδη ανεξάρτητων κρατών Βουλγαρίας, Ελλάδας και Σερβίας αλληλεπικαλύπτονταν σημαντικά, αφού όλα θα μπορούσαν να αναφέρουν ότι η Μακεδονία ήταν μέρος της αντίστοιχης αυτοκρατορίας τους κατά τον Μεσαίωνα.

Οπουδήποτε κάποιος μπορεί εντοπίσει την προέλευση της αρχαίας μακεδονικής ταυτότητας μεταξύ τμημάτων του ορθόδοξου σλαβόφωνου πληθυσμού: οι εθνικοί μύθοι εμπνευσμένοι από την αρχαιότητα δεν έπαιξαν σημαντικό ρόλο σε κανένα από τα γεγονότα που η βορειομακεδονική ιστοριογραφία θεωρεί ορόσημο του σημερινού βορειομακεδονικού κράτους - και έθνους – πάνω από όλα την εξέγερση του Ίλιντεν και τη Δημοκρατία του Κρουσόβου το 1903. Ο Michael Kubiena δηλώνει ότι την εποχή του Μακεδονικού Αγώνα και των Βαλκανικών Πολέμων, σημαντικό μέρος των τοπικών πληθυσμών ανησυχούσε περισσότερο για την κοινωνική και οικονομική σταθερότητα, παρά να «πεθάνει για εθνικισμούς». «Η εθνότητα ήταν τόσο η συνέπεια όσο και η αιτία αυτής της αναταραχής· η επαναστατική βία παρήγαγε εθνικές συσχετίσεις όσο και από αυτές». Επιπλέον, «στην εικονογραφία και τη λαϊκή μυθολογία δεν υπήρχαν αναφορές στον Μέγα Αλέξανδρο ή την Αρχαία Μακεδονία κατά τα διαστήματα του μεσοπολέμου. Επίσης, απουσίαζαν από το παρτιζανικό κίνημα κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και δεν αναφέρθηκαν στην ανακήρυξη μιας «μακεδονικής» κρατικής υπόστασης το 1944».

Μια αφήγηση που πλησιάζει την έννοια της αρχαίας μακεδονικής εθνικότητας κατά τη δημιουργία ενός σύγχρονου μακεδονικού κράτους, ήταν η ιδέα μιας Ενωμένης Μακεδονίας, η οποία βασίστηκε στην εκτιμώμενη περιοχή της αρχαιοελληνικής  Μακεδονίας υπό την κυριαρχία του Φιλίππου Β'. Οι πρώτοι εθνικοί ποιητές χρησιμοποιούσαν αυτά τα σύνορα για να ορίσουν ένα αντίστοιχο έθνος στα γραπτά τους. Το μανιφέστο της «Αντιφασιστικής Συνέλευσης για την Εθνική Απελευθέρωση της "Μακεδονίας"» αναφερόταν στην «επαίσχυντη διχοτόμηση» της Μακεδονίας κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων και περιείχε την έκκληση προς οι «"Μακεδόνες" υπό τη Βουλγαρία και την Ελλάδα» να λάβουν μέρος στον αντιφασιστικό αγώνα και στον αγώνα για τη «μακεδονική» ενοποίηση. 

Υπό την κυριαρχία του Γιόσιπ Μπροζ Τίτο στη Γιουγκοσλαβία, η Σοσιαλιστική Δημοκρατία της «Μακεδονίας» αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά ως ξεχωριστή εθνική και πολιτική οντότητα. Ωστόσο, ορισμένοι θεωρούν τον λόγο για την αναγνώριση της Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της «Μακεδονίας» από τον Τίτο και την κυβέρνησή του ως μια ρεαλιστική απόφαση, δεδομένου ότι η σλαβομακεδονική εθνική συνείδηση φαινόταν μια αρκετά ισχυρή δύναμη, η καταστολή της οποίας θα μπορούσε να είναι ένα απαιτητικό έργο. Η έννοια της «Ενωμένης Μακεδονίας» θεωρήθηκε επίσης κρίσιμη πηγή για τις επεκτατικές ιδέες του Τίτο. Το ιδανικό ήταν μια μεγαλύτερη Βαλκανική Ομοσπονδία με την ένταξη της Βουλγαρίας και της Ελλάδας. Τα σχέδια αυτά σταμάτησαν όταν οι Έλληνες και οι Γιουγκοσλάβοι κομμουνιστές διασπάστηκαν λόγω της διαφωνίας μεταξύ του Τίτο και του Ιωσήφ Στάλιν.

Σημαντική για τη διαδικασία οικοδόμησης της σλαβομακεδονικής ταυτότητας ήταν η τυποποίηση της σλαβομακεδονικής γλώσσας, καθώς και η έκδοση εθνικής ιστορίας. Για το λόγο αυτό ιδρύθηκε το 1948 με κυβερνητικό διάταγμα το Ινστιτούτο Εθνικής Ιστορίας. Αυτό που ακολούθησε ήταν η διαμόρφωση και η αναμόρφωση των εθνικών μύθων δημιουργίας σε ακαδημαϊκούς κύκλους και ιδρύματα, με αιχμή του δόρατος το Ινστιτούτο Εθνικής Ιστορίας και επηρεασμένο από την αλληλεπίδραση της πολιτικής, των εθνικών συμφερόντων και της ιστοριογραφίας, και η επακόλουθη δημιουργία «"ιστορικών" αριστουργημάτων» προκειμένου να υποστηριχθεί η μοναδικότητα της Μακεδονίας. Σύμφωνα με τον Stefan Troebst, όσον αφορά το θέμα αυτό, η Σοσιαλιστική Δημοκρατία της «Μακεδονίας» θεωρήθηκε ως εξαίρεση μεταξύ των γιουγκοσλαβικών κρατών, καθώς «η ιδεολογία του γιουγκοσλαβισμού που διακηρύχθηκε το 1952 υποτάχθηκε και πάλι σε αυτήν του σλαβομακεδονισμού».

Κατά την γιουγκοσλαβική περίοδο, υπήρχαν αρκετές αφηγήσεις προέλευσης και ο μύθος της αρχαίας Μακεδονικής προέλευσης ενσωματώθηκε στη διαδικασία οικοδόμησης του έθνους. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Vangeli (και την αντίθεση με την άποψη του Troebst), αυτή η αφήγηση υποτάχθηκε στην αφήγηση της Γιουγκοσλαβικής (δηλαδή της Νότιας Σλαβικής) προέλευσης, η οποία έπαιξε κεντρικό ρόλο στη διαδικασία οικοδόμησης του Γιουγκοσλαβικού έθνους του Τίτο. Ωστόσο, οι αναφορές στην αρχαιότητα, για παράδειγμα μέσω επίσημων βιβλίων ιστορίας, θεσμοθετήθηκαν ήδη κατά την γιουγκοσλαβική εποχή. Όπως αναλύει ο Vangeli, η έννοια της αρχαίας μακεδονικής ιστορίας «εξακολουθεί να λαμβάνεται με εφεδρεία και χρησιμοποιείται κυρίως στις διαμάχες με τη βουλγαρική ιστοριογραφία και επίσης ως προστασία από τον εθνικιστικό διάλογο μεταξύ ορισμένων Σλαβομακεδόνων που βασίστηκε στην ιδέα της «επιστροφής της βουλγάρικής συνείδησης» των Σλαβομακεδόνων».

Αν και τα επίσημα θεσμικά όργανα χρησιμοποίησαν τη μνήμη της αρχαιότητας με μετριοπαθή τρόπο, οι αρχαίες μακεδονικές αφηγήσεις ήταν κρίσιμες για τον εθνικισμό μερικών μερών της σλαβομακεδονικής διασποράς. Ο Agnew δηλώνει ότι «η δεκαετία του 1980 είδε την εμφάνιση στην Γιουγκοσλαβική Μακεδονία και στην σλαβομακεδονική διασπορά (ειδικά στην Αυστραλία και τον Καναδά) ενός «Σλαβομακεδονισμού» ή σλαβομακεδονικού εθνικισμού που έβγαλε ακριβώς αντίθετα συμπεράσματα σχετικά με την "εθνικότητα" της αρχαίας Μακεδονίας και του Μεγάλου Αλεξάνδρου από ότι ο ελληνικός εθνικισμός». Υπάρχουν αποδείξεις ότι η οργάνωση που ιδρύθηκε από μέλη της σλαβομακεδονικής διασποράς στην Αυστραλία, τον Καναδά και τις Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποίησε αρχαία μακεδονικά σύμβολα για σκοπούς εκπροσώπησης ήδη πριν από το 1980. Επιπλέον, έχει υποστηριχθεί ότι οι Σλαβομακεδόνες πρόσφυγες που έφυγαν από το ελληνικό διαμέρισμα της Μακεδονίας κατά τη διάρκεια του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου, ήταν καθοριστικοί για την αρχική ανάπτυξη της αρχαιοποίησης, καθώς η αφήγηση της αρχαίας καταγωγής θεωρείται αξιόπιστη μεταξύ των Ελλήνων και των σλαβόφωνων στην Ελλάδα. Μερικά μέλη της σλαβομακεδονικής διασποράς πιστεύουν ακόμη, χωρίς βάση, ότι ορισμένοι σύγχρονοι ιστορικοί, όπως ο Ερνστ Μπαδιαν, ο Πίτερ Γκριν και ο Ευγένιος Μπόρζα, υπερασπίζονται τις θέσεις της πΓΔΜ στο ονοματολογικό ζήτημα με την Ελλάδα.

### Μετά την Ανεξαρτησία του 1992
Όταν η πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας κήρυξε την ανεξαρτησία της το 1991, άνοιξε ξανά το εθνικό ζήτημα, αντιμετωπίζοντας κριτική και άρνηση από διάφορες πλευρές και με διάφορους τρόπους, οι οποίες χρησιμεύσαν ως πηγή έμπνευσης για εθνικιστικές διακηρύξεις και αργότερα αρχαιοποίηση. Ενώ τα περισσότερα κράτη δέχτηκαν το νέο κράτος, ορισμένες χώρες αρνήθηκαν την ανεξαρτησία ενός σλαβομακεδονικού έθνους, την ύπαρξη μιας «μακεδονικής» γλώσσας και την μοναδικότητα μιας σλαβομακεδονικής ταυτότητας. Ακόμα και σήμερα, για παράδειγμα, πολλοί Βούλγαροι, παρόλο που αναγνωρίζουν επίσημα τη Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας, εξακολουθούν να θεωρούν τους Σλαβομακεδόνες ως "πραγματικούς" Βουλγάρους.  Ένα άλλο αμφιλεγόμενο θέμα είναι η αυτοκεφαλία της «Μακεδονικής» Ορθόδοξης Εκκλησίας. Στην Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία, οι περισσότερες εκκλησίες οργανώνονται σε εθνικό επίπεδο. Η ανεξαρτησία μιας Ορθόδοξης εκκλησίας συνδέεται άμεσα με την αναγνώριση ενός έθνους. Ωστόσο, μέχρι σήμερα, η σερβική, βουλγαρική και ελληνική εκκλησία, δεν αναγνωρίζουν την «Μακεδονική» Ορθόδοξη Εκκλησία, η οποία μπορεί να ερμηνευθεί ως αμφισβητήση της ύπαρξης ενός σλαβομακεδονικού έθνους. Οι πιο γνωστές συγκρούσεις με τις γειτονικές χώρες, οι οποίες επηρέαζαν την πολιτική της τότε πΓΔΜ, ήταν η διαμάχη για την σημαία και το όνομα με την Ελλάδα. 

### Διαφορά ονομασίας και σημαίας με την Ελλάδα
Ήδη λίγο μετά την ανεξαρτησία το 1992, τα επίσημα ιδρύματα έδειξαν σταδιακά όλο και περισσότερο το αρχαίο παρελθόν. Η μετα-ανεξαρτησιακή εκδοχή της επίσημης «Ιστορίας του "Μακεδονικού" Λαού» ασχολήθηκε με το θέμα της αρχαίας Μακεδονίας σε 200 σελίδες. Σε σύγκριση με αυτό, η έκδοση από το έτος 1969 χρειαζόταν μόνο 20 σελίδες για να αντιμετωπίσει το ίδιο θέμα.

Την ίδια στιγμή, η σημαία της πΓΔΜ, η πρώτη δημόσια εμφάνιση αυτού που αργότερα ονομάστηκε αρχαιοποίηση, προκάλεσε σοβαρές εντάσεις στην γειτονική  Ελλάδα. Η νέα σημαία της πΓΔΜ απεικονίζει τον Ήλιο της Βεργίνας. Αυτό το σύμβολο, που εμφανίζεται στην αρχαία ελληνική τέχνη της περιόδου μεταξύ του 6ου και του 2ου αιώνα π.Χ. και απεικονίζεται επίσης στή Χρυσή Λάρνακα του Φίλιππου Β ́, που ανακαλύφθηκε τη δεκαετία του 1970, θεωρείται το σύμβολο της δυναστείας των Αργεαδών, της αρχαίας βασιλικής οικογένειας της Μακεδονίας. Ισχυρίζεται από την Ελλάδα ότι αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της πολιτιστικής και ιστορικής κληρονομιάς της. Η διαμάχη αυτή για τη σημαία συνέχισε με την φημισμένη διαμάχη για το όνομα, καθώς η Ελλάδα δεν αποδέχτηκε επίσης το όνομα «Δημοκρατία της "Μακεδονίας"» για τη γειτονική της χώρα, καθώς φοβόταν την παραχάραξη της ελληνικής ιστορίας καθώς και τις εδαφικές αξιώσεις από τη σλαβομακεδονική πλευρά. Επιπλέον, η Ελλάδα απορρίπτει τον όρο "μακεδονική" για την περιγραφή της νότιας σλαβικής γλώσσας που λέγεται στη πΓΔΜ, καθώς και για τον τοπικό πληθυσμό. Λόγω της πολιτικής πίεσης από την ελληνική κυβέρνηση, η οποία τελικά οδήγησε στη σύναψη της προσωρινής συμφωνίας το 1995, η τότε *Δημοκρατία της «Μακεδονίας»* υιοθέτησε προσωρινά το όνομα *πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας* για διεθνή χρήση, αφαιρέθηκε το αστέρι της Βεργίνας από τη σημαία της και διαγράφηκαν όλες οι υποτιθέμενες εδαφικές διεκδικήσεις από το σύνταγμα της. Η πΓΔΜ έπρεπε επίσης να αποφύγει τη χρήση συμβόλων που αποτελούν μέρος της ιστορικής ή πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελλάδας.

Μετά από αυτή τη συμφωνία, οι περισσότερες αφηγήσεις της αρχαίας μακεδονικής καταγωγής αναστάλθηκαν από επίσημα θεσμικά όργανα. Ωστόσο, οι μύθοι της αρχαίας Μακεδονίας δεν εξαφανίστηκαν ποτέ εντελώς σε όλους τους πολιτικούς και ακαδημαϊκούς κύκλους. Ομοίως, το αρχαίο παρελθόν παρέμεινε ουσιαστικό μέρος της σλαβομακεδονικής εθνικής ιστορίας στα βιβλία ιστορίας.

Η διαφορά με την Ελλάδα, η οποία έχει επιλυθεί στη Συμφωνία των Πρεσπών με την οποία η χώρα μετονομάζεται σε *Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονία*ς, δεν είναι μόνο θέμα πολιτικής σύγκρουσης, αλλά μέσω της οικοδόμησης της ιστορίας και των αξιώσεων για κληρονομιά, το θέμα αυτό προωθείται από επιστημονικούς υποστηρικτές για εθνικούς λόγους και από τις δύο πλευρές. Ο Ετιέν Μπαλιμπάρ περιγράφει τη σημασία του ονόματος ενός έθνους για την εθνική του ταυτότητα. Η συνεπεία αμφισβήτησης του ονόματος που επέλεξε η πΓΔΜ  προφανώς προκαλεί απογοήτευση για την κυβέρνηση της και για τμήματα του πληθυσμού της. Αν δεν βρεθεί λύση, η διαμάχη για το όνομα απειλούσε να εμποδίσει περαιτέρω την ένταξη της πΓΔΜ στο ΝΑΤΟ καθώς και την προσχώρησή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Νίκολα Γκρουέφσκι, πρώην πρωθυπουργός της πΓΔΜ και ηγέτης του VMRO-DPMNE, δήλωσε ότι «η κυβέρνησή του και ο λαός δεν είναι πρόθυμοι να ανεχθούν τον "εκβιασμό" από τους Έλληνες γείτονές τους και αντιλαμβάνονται το αίτημά τους για αλλαγή ονόματος ως απειλή για την "Μακεδονική" ταυτότητα». Με αυτόν τον τρόπο, η διαμάχη για το όνομα παίζει κρίσιμο ρόλο στην ενίσχυση των εθνικών διαφωνιών, της καλλιτεχνικής παραγωγής και των σοβαρών εντάσεων μεταξύ των δύο μεγάλων εθνοτικών ομάδων στη πΓΔΜ. Για μερικούς Σλαβομακεδόνες, το όνομα της χώρας έχει μια υπαρξιακή σημασία, καθώς είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το έθνος τους. Για άλλες πληθυσμιακές ομάδες στη πΓΔΜ, το όνομα της χώρας δεν έχει αυτή τη σημασία. Ήταν μάλλον δυσαρεστημένοι που η κυβέρνηση δεν ήταν πρόθυμη να προχωρήσει σε αυτό το ζήτημα, το οποίο θα βελτιώσει την κατάσταση της εξωτερικής πολιτικής της χώρας και, συνεπώς, τις οικονομικές ευκαιρίες της χώρας.

### Προσχώρηση στο ΝΑΤΟ και στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Τον Απρίλιο του 2008, η Ελλάδα απέκλεισε την προσχώρηση της πΓΔΜ στο ΝΑΤΟ με βέτο στη Σύνοδο Κορυφής του Βουκουρεστίου. Στη συνέχεια, το 2009, η ελληνική κυβέρνηση απέτρεψε στην πΓΔΜ να λάβει ημερομηνία από μέρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την έναρξη των συνομιλιών προσχώρησης. Η Προσχώρηση της Βόρειας Μακεδονίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να αναμένει. Έχει υποστηριχθεί ότι από τότε, η αρχαιοποίηση έγινε ένα ευρύτερο φαινόμενο. Όπως ανακοίνωσε ο πρόεδρος της πΓΔΜ Γκιόργκε Ίβανοφ, «η κλασική κίνηση» έχει τις ρίζες της στην «απογοήτευση και την κατάθλιψη που αισθάνθηκε μετά την Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στο Βουκουρέστι».

Σύμφωνα με τον Γκρέουερτ, η πολιτική ελίτ της πΓΔΜ αποσχίστηκε ειρηνικά από την Γιουγκοσλαβία το 1991. Δέκα χρόνια αργότερα, κατάφεραν να επιλύσουν σχετικά ήπια, σε σύγκριση με τον πόλεμο του Κοσσυφοπεδίου, την ένοπλη σύγκρουση με τον αλβανικό Εθνικό Απελευθερωτικό Στρατό. Σε περιφερειακή σύγκριση, τα επιτεύγματα αυτά θεωρούνται ένα μοντέλο βέλτιστων πρακτικών. Έτσι, το 2005 η πΓΔΜ βραβεύτηκε με το καθεστώς υποψήφιας χώρας για την ΕΕ. Αλλά από τότε που η Ελλάδα σταμάτησε την ένταξη της πΓΔΜ στο ΝΑΤΟ παραβιάζοντας το νόμο των εθνών, αφενός, η κυβέρνηση της πΓΔΜ έχει παραδοθεί στον αυταρχικό πειρασμό και έχει δείξει ολοένα και περισσότερο αυταρχικές τάσεις, και από την άλλη πλευρά, η συνείδηση της πλειοψηφίας των Σλαβομακεδόνων έχει επιπλέον διαιωνιστεί. Η ενδεχόμενη μελλοντική ένταξη στην ΕΕ θεωρήθηκε ως ένα σημαντικό βήμα για την οικονομική πρόοδο της πΓΔΜ. Και η προσχώρηση στο ΝΑΤΟ είχε θεωρηθεί ως μια υπόσχεση ότι βίαια περιστατικά όπως η σύγκρουση του 2001 δεν θα επαναληφθούν.

Το γεγονός ότι αποκλείστηκε από αυτούς τους οργανισμούς παρά τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είχαν αναληφθεί, επιβίωσε τελικά την αβεβαιότητα σχετικά με τις οικονομικές και ασφαλιστικές προοπτικές της χώρας. Αυτό έχει ενισχύσει την στάση, ότι, ανεξάρτητα από τις προσπάθειες της κυβέρνησης της πΓΔΜ, η Ελλάδα και άλλοι θα βρίσκουν πάντα τη δυνατότητα να εμποδίσουν την ένταξη της χώρας. «Ο κύριος κινητήρας που οδηγεί στην οικοδόμηση ενός εθνικού κράτους δεν ήταν οι αλβανο-σλαβομακεδονικές σχέσεις, αλλά μάλλον οι εντάσεις με την Ελλάδα για το όνομα της πΓΔΜ, ιδιαίτερα οξεία από το 2008 μετά το ελληνικό βέτο για την ένταξη της πΓΔΜ στο ΝΑΤΟ. Η ευρέως επιδιωκόμενη εκστρατεία αρχαιοποίησης, συμπεριλαμβανομένου του μεγάλου έργου Σκόπια 2014, έχει τονίσει την προώθηση μιας εθνολογικά καθορισμένης ταυτότητας». 

Από την άλλη πλευρά, υποστηρίζεται ότι η Ελλάδα έδειξε έντονες αντιδράσεις στις αρχικές πολιτικές αρχαιοποίησης, όπως η μετονομασία του αερολιμένα των Σκοπίων το 2007, η οποία άλλαξε στη συνέχεια την στάση της Ελλάδας απέναντι στη πΓΔΜ. Στο τέλος, το θέμα του ονόματος και δίπλα του η συμβολική διαμάχη για την αρχαία Μακεδονική κληρονομιά έγινε το τελευταίο εμπόδιο στο αποτυχημένο δρόμο της πΓΔΜ προς τις διαπραγματεύσεις για την πλήρη ένταξη στην ΕΕ.

## Αντίληψη της Αρχαιοποίησης

### Κυβερνητική θέση (VMRO-DPMNE).
Οι αντιλήψεις για την ταυτότητα και την ιστορική πολιτική του VMRO-DPMNE στη πΓΔΜ και σε όλο τον κόσμο διαφέρουν έντονα. Το VMRO-DPMNE παρουσιάζει τις πολιτικές της και την οπτική εκδήλωση τους ως εκπροσώπηση της πραγματικής ιστορίας. Σύμφωνα με αυτή την άποψη, δεν είναι επανεφεύρεση αλλά αντιπροσώπευση της ιστορίας. Η πολιτική της αρχαιοποίησης και το πρόγραμμα Σκόπια 2014 συχνά παρουσιάζονται ως διεξάγοντες και διευκολύνονται από την κυβέρνηση. Αυτό ισχύει για το VMRO-DPMNE, το κορυφαίο κόμμα της κυβέρνησης, το οποίο επιδιώκει να αντιπροσωπεύει τα ζητήματα της σλαβομακεδονικής πλειοψηφίας της χώρας, αλλά όπως επισημαίνει ο Ulf Brunnbauer, ο συνεργάτης συνασπισμού DUI, απορρίπτει αυτές τις πολιτικές.

Οι υποστηρικτές της πολιτικής της κυβέρνησης για την ανάμνηση της αρχαίας Μακεδονικής προέλευσης και την εμφάνισή της στο πρόγραμμα Σκόπια 2014 υποστηρίζουν ότι «προσφέρει καθαρά μια γραμμική χρονολογική επισκόπηση όλων των "μακεδονικών" πραγμάτων».  Από αυτή την άποψη, το 2014 θεωρείται μια ευκαιρία για την ιστορία να μιλήσει ουδέτερα για τον εαυτό της, σαν να μην είναι ιδεολογικά και πολιτικά αμφισβητούμενο η κατανόηση και η παρουσίαση της ιστορίας, αλλά μάλλον προφανής και αντικειμενική. Συνεπώς, αυτή η (επανεκκίνηση) παρουσίαση της ιστορίας δεν επηρεάζεται από τις ιδεολογικές πεποιθήσεις του VMRO-DPMNE. 

Ο όρος *αρχαιοποίηση*, που αποκαλύπτει έναν επαναπροσδιορισμό ενός υποτιθέμενου αρχαίου παρελθόντος, απορρίπτεται από τους υποστηρικτές της κυβέρνησης ως «νεολογισμός σε μια ευρεία "αντιμακεδονική" συνωμοσία» που προσπαθεί να υπονομεύσει την αληθινή ιστορική μεγαλοπρέπεια της «Μακεδονίας».

### Κριτικές απόψεις για την αρχαιοποίηση
Η επαναδιατύπωση της αρχαιότητας από το VMRO-DPMNE, η λεγόμενη αρχαιοποίηση, αντιμετωπίζει έντονη κριτική από διάφορες κατευθύνσεις και για διάφορους λόγους. Η σλαβομακεδονική και διεθνής κοινότητα των πολιτών, οι επιστήμονες, οι πολιτικοί της αντιπολίτευσης και οι γειτονικές χώρες, ιδίως η Ελλάδα και η Βουλγαρία, εκφράζουν την δυσαρέσκεια τους. Πολλές κριτικές αφορούν πολιτικές, νομικές, αισθητικές και οικονομικές πτυχές που αφορούν το "Σκόπια 2014".

#### Υπερεθνικιστική πολιτική
Μεταξύ των κριτών, η αρχαιοποίηση θεωρείται ως μια υπερεθνικιστική πολιτική που χτίζεται γύρω από την εξέχουσα φιγούρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Αυτή η υπερεθνικιστική πολιτική που οδηγείται από την εξουσία επιβάλλεται κυρίως από την πολιτική ελίτ και το VMRO-DPMNE και βασίζεται σε μια διαδικασία επαδιατύπωσης της ιστορίας. Μια τέτοια διαδικασία της εξαιρετικά επιλεκτικής υπερεθνικιστικής ανάγνωσης της ιστορίας, η επιλεκτική ανάμνηση και μη ανάμνηση συγκεκριμένων ζητημάτων θεωρείται απαραίτητη για την υπερεθνικιστική πολιτική κινητοποίηση. 

#### Μύθος της εθνικής συνέχειας και αυτοχθονίας
Συνδεδεμένη με αυτόν τον υπερεθνικιστικό λόγο είναι η οικοδόμηση μιας «μακεδονικής» ταυτότητας. Σύμφωνα με τον Μπρούνμπαουερ, το βορειομακεδονικό κράτος μόλις ξεκινά να ασχολείται με ένα έργο να σχεδιάσει ένα ιστορικό μύθο, το οποίο βασίζεται στις ιδέες της ιστορικής συνέχειας και της αυτόχθονης προέλευσης. Στόχος είναι να "αποδειχθεί" ή να πείσει τους Σλαβομακεδόνες να πιστέψουν στη συνέχεια της Μακεδονικής ιστορίας και στην άμεση καταγωγή των σύγχρονων Σλαβομακεδόνων από τους Αρχαίους Μακεδόνες. Η προσπάθεια δεν είναι τίποτα λιγότερο από το να τραβήξει μια αδιάκοπη γραμμή από το αρχαιοελληνική Μακεδονία μέχρι σήμερα, προκειμένου να τονιστούν τα μεγάλα επιτεύγματα του σλαβομακεδονικού λαού, την κληρονομιά του και την ιδιαιτερότητά του.

Από υπερεθνικιστική σλαβομακεδονική προοπτική, η απεικόνιση ως απόγονοι των Αρχαίων Μακεδόνων έχει το πλεονέκτημα να παρουσιάζει τους Σλαβομακεδόνες ως αυτόχθων λαό. Με αυτόν τον τρόπο, μπορεί να τεκμηριωθεί αξίωση για Μακεδονικό έδαφος. Σύμφωνα με τη Μαργαρέτ ΜακΜίλναν «η ιστορία παρέχει μεγάλο μέρος του καυσίμου για τον εθνικισμό. Δημιουργεί τις συλλογικές μνήμες που βοηθούν στην δημιουργία του έθνους. Η κοινή γιορτή των μεγάλων επιτευγμάτων του έθνους - και η κοινή λύπη για την ήττα του - το διατηρεί και το ενθαρρύνει. Όσο πιο πίσω φτάνει η ιστορία, τόσο πιο σταθερό και ανθεκτικό φαίνεται το έθνος - και τόσο πιο αξιόπιστες είναι οι αξιώσεις του». Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν περιέχουν μόνο εδάφη. Η αρχή του αυτοχθονισμού περιλαμβάνει επίσης το ιστορικό δικαίωμα ενός έθνους να ελέγχει ορισμένα σύμβολα - «όσο μεγαλύτερο το έθνος φαντάζεται, τόσο πιο ισχυρό είναι, έτσι τόσο περισσότερο δικαίωμα έχει να εκδηλώνει την κυριαρχία του».

Στην περίπτωση της Βόρειας Μακεδονίας η κυβέρνηση προσπαθεί να νομιμοποιήσει το δικαίωμά της στο όνομα και την συμβολική πρωτεύουσα της Μακεδονίας μέσω της υποτιθέμενης  σύνδεσης με το αρχαιοελληνικό βασίλειο. Ο μύθος της αυτοχθονίας παρέχει επίσης την ανάγκη να διακρίνονται οι Σλαβομακεδόνες από τους γείτονές τους και τους εθνοτικά διαφορετικούς συμπατριώτες τους, καθώς υποδηλώνει ότι οι πρόγονοι των Σλαβομακεδόνων ζούσαν σε αυτή την περιοχή πριν κατοικηθεί από τους πρόγονους των γειτονικών λαών. Ο Μπαλιμπάρ αναφέρεται στον μύθο των καταγωγής και της εθνικής συνέχειας ως «μια αποτελεσματική ιδεολογική μορφή, στην οποία η φανταστική μοναδικότητα του εθνικού σχηματισμού κατασκευάζεται καθημερινά, μετακινούμενη από το παρόν στην ιστορία». Ωστόσο, αυτό που δεν ικανοποιεί τους Σλαβομακεδόνες είναι το γεγονός ότι σημαντικά στοιχεία του μύθου τους αποτελούν ήδη θεμελιώδη στοιχεία της ερμηνείας της εθνικής ιστορίας από τις γειτονικές χώρες τους. Ως αποτέλεσμα, αντιμετωπίζουν επιθετική άρνηση για τις αξιώσεις τους.

Ένα άλλο σημείο κριτικής κατά της αφήγησης της αρχαιοποίησης και το Σκόπια 2014 στοχεύει στην υποτιθέμενη καθαρά «γραμμική χρονολογική επισκόπηση όλων των "μακεδονικών" πραγμάτων». Η Maja Muhić και ο Aleksandar Takovski θεωρούν αυτό το ισχυρισμό ως ειρωνικό, καθώς σχεδόν δεν μπορούν να βρουν καμία συσχέτιση μεταξύ των εκπροσωπούμενων αριθμών που χρησιμοποιούνται για να αποδείξουν τη συνέχεια της σλαβομακεδονικής εθνικής ταυτότητας.

Το μεταβλητό παρελθόν της περιοχής αποτελεί πρόκληση για την αφήγηση της συνέχεια και λόγο για τις συγκρούσεις των εθνικών ιστορικών αξιώσεων των διαφόρων κρατών των Βαλκανίων. Το νότιο μέρος της σημερινής σύγχρονης περιοχής της Μακεδονίας ανήκε στην αρχαιοελληνική Μακεδονία. Μετά από αυτό, σε διάφορες περιόδους, ο όρος "Μακεδονία" περιλάμβανε διαφορετικές διοικητικές περιοχές της Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Καμία από αυτές τις περιοχές δεν ήταν μόνιμη ή σταθερή. Ήδη στην βυζαντινή εποχή, οι Βυζαντινοί συγγραφείς χρησιμοποίησαν τους όρους "Μακεδονία" και "Μακεδόνες" με διαφορετικούς, μερικές φορές ασαφείς τρόπους. «Η γενικά αποδεκτή γνώση στην σημερινή ιστοριογραφία υποστηρίζει ότι για την Αρχαιότητα, καθώς και για αργότερα στο Βυζάντιο, οι όροι Μακεδονία και Μακεδόνες έχουν περιφερειακό / επαρχιακό / γεωγραφικό νόημα, και σίγουρα όχι εθνικό νόημα».

Αν παραμεληθεί η συζήτηση σχετικά με τους ακριβείς αριθμούς, υπάρχει μια ευρεία συναίνεση ότι κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας η γεωγραφική περιοχή της Μακεδονίας κατοικούνταν από Τούρκους, Αλβανούς, Εβραίους, Βλάχους, Έλληνες, Ρομά και άλλες μικρότερες ομάδες. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα και μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα το σλαβόφωνο κομμάτι του πληθυσμού αναφέρεται πιο συχνά ως Βούλγαροι. Ωστόσο, στις προεθνικιστικές εποχές, όροι όπως "βουλγαρικός" δεν είχαν αυστηρή εθνική σημασία όπως στην σύγχρονη εποχή. Κατά συνέπεια, στην τελευταία φάση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, προήλθαν έντονες μάχες για την εθνική προσχώρηση αυτών των ανθρώπων. Στη συνέχεια, κατά τη στιγμή της διάλυσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, οι Έλληνες, οι Βουλγάροι και οι Σέρβοι προσπάθησαν να συμπεριλάβουν τη Μακεδονία στα κράτη τους.

#### Οι λόγοι και τα κίνητρα της αρχαιοποίησης
Πολλοί μελετητές θεωρούν την προώθηση της λεγόμενης αρχαιοποίησης από το VMRO-DPMNE ως αντίδραση στην στασιμότητα των εξωτερικών υποθέσεων της πΓΔΜ λόγω της ελληνικής αντίθεσης στις προσπάθειες της για ένταξη στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ. Σύμφωνα με αυτή την άποψη, η κυβέρνηση του Γκρουέφσκι έδωσε έτσι προτεραιότητα στην ενοποίηση της εξουσίας σε εθνικό επίπεδο, καθώς και στοχεύει στην προώθηση της διαδικασίας οικοδόμησης του έθνους. Ο Κρίστοφερ Φλούντ περιγράφει τέτοιες διαδικασίες με πιο γενικό τρόπο. Ως εκ τούτου, πολιτικοί μύθοι και μεγάλες αφήγησης, όπως για παράδειγμα η αρχαία Μακεδονική εθνικότητα, εμφανίζονται ως συνέπεια μιας κατάστασης στην οποία μια κοινωνία βίωσε κάποιο είδος τραύματος.  Άλλοι επισημαίνουν ότι η δόξα ενός εθνικού ήρωα όπως ο Μέγας Αλέξανδρος βοηθά στην κατάκτηση της αποκαλούμενης «ηθικής κρίσης του μετακομμουνισμού»: η κατάσταση μιας χώρας που εξακολουθεί να πρέπει να χειριστεί το βάρος μιας σύνθετης και κουραστικής μεταβατικής μετάβασης, φλογερές εθνοτικές εντάσεις, μια αδύναμη οικονομία και χαμηλό βιοτικό επίπεδο. Ο Vangeli, επομένως, συνοψίζει ότι «η αρχαία εμπνευσμένη εθνικιστική ρητορική έχει προκύψει ως μια 'αποπληρωμή για την καθυστέρηση  που προκάλεσε η αποτυχημένη αλλαγή καθεστώτος και η ανεξάρτητη εδραίωση του νέου καθεστώτος». Ωστόσο, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, η αντίθεση της Ελλάδας προωθείται επίσης από την ανάμνηση της αρχαιοελληνικής Μακεδονίας, της αρχαίας ιστορίας και καταγωγής της.

Η αρχαιοποίηση μπορεί να περιγραφεί ως μια πράξη επικοινωνίας που στοχεύει σε δύο κατευθύνσεις: προς τα μέσα καθώς και προς τα έξω. Η μία έχει ως στόχο την εσωτερική διαδικασία οικοδόμησης του έθνους, η άλλη την εκπροσώπηση της Βόρειας Μακεδονίας στον διεθνή τομέα. Χρησιμοποιώντας ονόματα όπως ο Μέγας Αλέξανδρος για τα αεροδρόμια και τις εθνικές της οδούς,  προσπάθησε να κινητοποιήσει το δυναμικό της αρχαιότητας και να κερδίσει την επίδραση παγκοσμίως γνωστών και αναγνωρισμένων ονομάτων. Επιπλέον, η εικόνα της αρχαιότητας χρησιμοποιείται για διαφημίσεις τουρισμού στην διεθνή τηλεόραση. Οι κυβερνητικές εκστρατείες προωθούν τη Βόρεια Μακεδονία ως το *Λίκνο του [[Πολιτισμός|Πολιτισμού]]* ενώ παρουσιάζουν την αρχαιολογία και την αρχαία κληρονομιά της αρχαίας Μακεδονίας. Με τον ίδιο τρόπο, τα μνημεία και τα κτίρια που αποτελούν μέρος του «Σκόπια 2014» πιστεύεται ότι βοηθούν στη βελτίωση της εικόνας του κράτους για τους διεθνείς επισκέπτες και να προσελκύσουν τους τουρίστες σε μακροπρόθεσμη βάση.

## Συνέπειες της αρχαιοποίησης
Οι πολιτικές στη Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας που έχουν ονομαστεί αρχαιοποίηση, δείχνουν, ποια σημασία δίνουν αυτοί που βρίσκονται στην εξουσία στην ιστορία ως πηγή για πολιτική νομιμότητα και κινητοποίηση. Εξωτερικά, η προσπάθεια αναθεώρησης της επίσημης ιστορίας της Βόρειας Μακεδονίας και η εργασία για την εθνική αυτοεκτίμηση των Σλαβομακεδόνων έχει επηρεάσει αρνητικά τη δυναμική της διαφοράς για το όνομα με την Ελλάδα και, ως εκ τούτου, επιδεινώθηκε η διεθνής θέση της χώρας. Ταυτόχρονα, έχει προωθήσει τις διαεθνικές εντάσεις και θέτει σοβαρές προκλήσεις για την αδύναμη πολυπολιτισμική κοινωνία της χώρας. Ωστόσο, όσον αφορά τις εσωτερικές υποθέσεις, η αρχαιοποίηση φαίνεται να έχει εκπληρώσει το σκοπό της. Το VMRO-DPMNE κερδίζει τις εκλογές σε τακτική βάση, οι οποίες, σύμφωνα με τον Brunnbauer, δεν πληρούν πλήρως τα ευρωπαϊκά πρότυπα δικαιοσύνης, αλλά εξακολουθούν να αντιπροσωπεύουν μια εικόνα των πολιτικών προτιμήσεων στη χώρα. Στην έντονη κριτική της αρχαιοποίησης, η κυβέρνηση της πΓΔΜ και οι υποστηρικτές της απάντησαν υπερασπίζοντας τις αυτοτελείς πολιτικές τους και ενισχύοντας περαιτέρω την αρχαιοποίηση.

## Σημειώσεις

## Παραπομπές

Κατηγορία:Σχέσεις Ελλάδας-Βόρειας Μακεδονίας
Κατηγορία:Κοινωνία της Βόρειας Μακεδονίας
Κατηγορία:Πολιτική ταυτότητας
Κατηγορία:Πολιτική της Βόρειας Μακεδονίας
Κατηγορία:Ψευδοϊστορία
Κατηγορία:Προπαγάνδα
Κατηγορία:Προπαγάνδα ανά χώρα
Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις