Κατάλογος Κάστρων Νομού Μεσσηνίας

Ο παρακάτω κατάλογος των κάστρων, των φρουρίων και των λοιπών οχυρωματικών μνημείων του Νομού Μεσσηνίας, είναι ταξινομημένος κατά ουσιαστική αλφαβητική σειρά (χωρίς δηλαδή τα προθέματα ακρόπολη, κάστρο, καστέλι, πύργος, μπούρτζι κλπ).
Σημαντικό ρόλο στην ανεύρεση, ανασκαφή, ανάδειξη, κήρυξη ως ιστορικά διατηρητέων και τη συντήρηση των οχυρωματικών μνημείων του νομού εκτελούν οι εξής υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού: ΛΗ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων (ΛΗ’ ΕΠΚΑ), που έχει έδρα την Καλαμάτα και αρμοδιότητα που εκτείνεται στο Νομό Μεσσηνίας, η 26η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων (26η ΕΒΑ), που έχει έδρα την Καλαμάτα και αρμοδιότητα που εκτείνεται στο Νομό Μεσσηνίας και η Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Πελοποννήσου (ΥΝΜΤΕ Πελοποννήσου), που έχει έδρα την Τρίπολη και είναι αρμόδια για τους Νομούς Μεσσηνίας, Κορινθίας, Αργολίδας, Αρκαδίας και Λακωνίας.



## Α
* Ακρόπολη Αβίας Μεσσηνίας & Αρχαία Αβία ή Αρχαία Γερήνια Μεσσηνίας ή Αρχαία Γερήνια Λακωνικής, ή Αρχαία Ιρή (ομηρική πόλη), πόλη του Κοινού των Ελευθερολακώνων,  Αβία Μεσσηνίας, Μάνη (δες επίσης:  Μικρή Μαντίνεια Μεσσηνίας και Μεγάλη Μαντίνεια Μεσσηνίας)
* Ναός Αγίων Αποστόλων Καλαμάτας, Ιστορικό κέντρο επανάστασης του 1821. Δοξολογία ελευθερωτών της Καλαμάτας στις 23 Μαρτίου 1821. Σύμβολο της Καλαμάτας, 
* Κουλές Αγίου Γεωργίου Βασιλιτσίου, Άγιος Γεώργιος Βασιλιτσίου Μεσσηνίας
* Ανδρομονάστηρο ή Μονή Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Μεσσηνίας & Πύργος του Ανδρομονάστηρου, θέση Πετράλωνα, το καθολικό περικλείεται από οχυρωματικό περίβολο & υπάρχει τετράπλευρος τριώροφος πύργος στη νότια πλευρά,  5 χιλιόμετρα από την Αρχαία Μεσσήνη
* Κάστρο της Ανδρούσας, , Ανδρούσα Μεσσηνίας
* Ακρόπολη Αίπειας & Αρχαία Αίπεια, Αίπεια Μεσσηνίας (δες και Ακρόπολη Θουρίας & Αρχαία Θουρία)
* Μέγαρα των Ακοβίτικων, ποταμός Άρις, πρωτοελλαδικά διοικητικά κέντρα, Ακοβίτικα Μεσσηνίας
* Ακρόπολη Αλαγονίας & Αρχαία Αλαγονία, πόλη του Κοινού των Ελευθερολακώνων,  τέως Δήμος Αλαγονίας & χωριό Κέντρο Μεσσηνίας ή Κέντρον (πρώην Γαϊτσές) του τέως Δήμου Αβίας,  Μάνη
* Ακρόπολη Αλιάτρου & Αρχαίος Αλίατρος, Φιλιατρά Μεσσηνίας
* Ακρόπολη Αμφείας & Αρχαία Άμφεια, Δεσύλλας Μεσσηνίας
* Ακρόπολη Ανθείας  ή Ακρόπολη Αιπείας ή Ακρόπολη Αμφείας ή Ακρόπολη Θουρίας & Άνθεια Θουρίας ή Άνθεια Μεσσηνίας, ,  Άνθεια Μεσσηνίας (δες Ακρόπολη Θουρίας & Αρχαία Θουρία και επίσης Βαλανείο Αρχαίας Θουρίας, θέση " Λουτρά ", Άνθεια Μεσσηνίας)
* Ακρόπολη Αρήνης ή Ακρόπολη Εράνης & Αρχαία Αρήνη ή Αρχαία Εράνα, Αγία Κυριακή Μεσσηνίας & Φιλιατρά Μεσσηνίας
* Οικία Αγά Αρναούτογλου, επί της πλατείας Υπαπαντής, διοικητικό κέντρο επί τουρκοκρατίας, Αγάς Αρναούτογλου, Καλαμάτα
* Κάστρο της Αρκαδιάς ή Κάστρο της Κυπαρισσίας ή Κάστρο των Γιγάντων & Ακρόπολη Κυπαρισσίεντας Αρχαία Κυπαρισσίεντα, , Κυπαρισσία
* Καστροπολιτεία Αρκαδιάς ή Καστροπολιτεία Κυπαρισσίας ή Άνω Πόλη Κυπαρισσίας, Κυπαρισσία
* Ακρόπολη Αυλώνα & Αυλών, περιοχή Βουνάκι, Αγιαννάκης Μεσσηνίας, Αυλώνας Μεσσηνίας
* Κάστρο του Αχλαδοχωρίου  ή Παληόπυργας του Αχλαδοχωρίου ή Κάστρο των Κόσμενων ή Κάστρο της Κόσμινας & Καστροπολιτεία Κόσμινας, Αχλαδοχώρι Μεσσηνίας, Δήμος Μεσσήνης

## Β
* Καστρομονάστηρο της Βαϊδενίτσας & Μονή Βαϊδενίτσας, το μοναστήρι περιβάλλεται από τείχη και ενισχύεται από πολεμικό πύργο στη δυτική πλευρά, περιοχή της Σαϊδόνας, Μάνη
* Καστρομονάστηρο Βελανιδιάς ή Μονή Βελανιδιάς, ορμητήριο του Παπαφλέσσα στα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης, 5 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Καλαμάτας
* Πύργος του Βεντήρη ή Πύργος της Χώρας Γαϊτσών, Χώρα Γαϊτσών Μεσσηνίας, Μάνη
* Τείχος της Βέργας ή Ταμπούρι της Βέργας, θέση Αλμυρός, Κάτω Βέργα Μεσσηνίας, Κάτω Σέλιτσα, Καλαμάτα, Μάνη
## Γ
* Οχύρωμα στον Κάναλο Γαργαλιάνων, θέση: Κάναλος, αρχαίος οικισμός, Γαργαλιάνοι Μεσσηνίας
* Οχύρωμα στον Μέγα Κάμπο Γαργαλιάνων, θέση: Μέγας Κάμπος, αρχαίος οικισμός, Γαργαλιάνοι Μεσσηνίας
* Κάστρο του Γαρδικιού Μεσσηνίας ή Κάστρο της Ωριάς ή Παλιόκαστρο Γαρδικίου ή Κάστρο Κόκκαλα, σε λόφο πάνω από το χωριό Κατσαρός Μεσσηνίας, , Μερόπη Μεσσηνίας
* Πύργος της Μονής Γαρδικίου & Μονή Γαρδικίου ή Μονή Αμφείας ή Μονή Άμφειας, μεταξύ Θουρίας και Άμφειας ή  Αμφείας (πρώην Γαρδικίου)
* Πύργος της Γαρμπελιάς ή Πύργος του Κουμουνδούρου, ή Κάστρο του Κουμουντουράκη ή Πύργος του Κουμουντουράκη, θέση Γαρμπελιά, ο πύργος του πρωθυπουργού Αλέξανδρου Κουμουνδούρου, Κάμπος Αβίας Μεσσηνίας, Μάνη
* Ακρόπολη Γερήνιας Μεσσηνίας ή Ακρόπολη Γερήνιας Λακωνικής & Αρχαία Γερήνια Μεσσηνίας ή Αρχαία Γερήνια Λακωνικής ή Αρχαία Αβία ή Αρχαία Ιρή (ομηρική πόλη), πόλη του Κοινού των Ελευθερολακώνων,  Κάμπος Αβίας Μεσσηνίας, Μάνη (δες επίσης  Μικρή Μαντίνεια Μεσσηνίας και Μεγάλη Μαντίνεια Μεσσηνίας)
* Καστρόσπιτο του Γιαννούκου, Τοπική Κοινότητα Κέντρου, Ανατολικό Μεσσηνίας, Μάνη
* Οικία Γκρίτζαλη στο Άνω Ψάρι, θέση: στο συγκρότημα των Γκριτζαλαίων, οικία, στρατηγείο, του αγωνιστή του ’21 Γιαννάκη Γκρίτζαλη, Ψάρι Μεσσηνίας
* Πύργος του Γουδέλη ή Πύργος της Αράχωβας Μεσσηνίας,  Αράχωβα Καρυοβουνίου, Αράχωβα Μεσσηνίας, Μάνη
## Δ
* Πύργος του Δερεζέα, Θαλάμες Μεσσηνίας, Μάνη
* Βάρδια των Δημητρέων, στρατιωτικό παρατηρητήριο με αμυντικό χαρακτήρα, σε λόφο κοντά στην, Καρδαμύλη Μεσσηνίας, Μάνη
* Έπαυλη του Διαλισκαρίου, θέση Διαλισκάρι Μεσσηνίας, διοικητικό κέντρο, περίοδος αρχαϊκή & ρωμαϊκή, Μαραθόπολη Μεσσηνίας
* Πύργος Διοδίων Μεσσηνίας, Διόδια Μεσσηνίας, πρώην Δήμος Αριστομένους, Δήμος Μεσσήνης
* Πύργος του Δουράκη ή Πύργος του Ντουράκη ή Πύργος του καπετάν Κωνσταντή Ντουράκη, , Καστάνια Μεσσηνίας, Μάνη

## Ε
* Πύργος του Εξωχωρίου ή Πύργος Νότας Νικολοπούλου - Φασέα, Εξωχώρι Μεσσηνίας
## Ζ
* , , νοτιοδυτικά της θέσης Γαρμπελιά, Κάμπος Αβίας Μεσσηνίας, (δες και Ναός Ζωοδόχου Πηγής Ζαρνάτας εντός του κάστρου).

## Θ
* Ακρόπολη Θαλαμών Μεσσηνίας ή Ακρόπολη Θαλαμών Λακωνικής & Αρχαίες Θαλάμαι Μεσσηνίας ή Αρχαίες Θαλάμαι Λακωνικής Λακωνικής, πόλη του Κοινού των Ελευθερολακώνων, ο αρχαιολογικός χώρος εκτείνεται στους οικισμούς Θαλάμαι, Πλάτανος και Σωματιανά Μάνη, Δήμος Δυτικής Μάνης (δες και Νομική Λακωνικής Νομίτσι Μεσσηνίας)
* Ακρόπολη Θουρίας & Αρχαία Θουρία, 10 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Καλαμάτας, στη δεξιά πλευρά του δρόμου Καλαμάτας -Τρίπολης, βόρεια  (σε απόσταση 2,5 χιλιομέτρων) της σημερινής κωμόπολης Θουρίας, Ελληνικά Ανθείας, (δες και Μπενάκειο Αρχαιολογικό Μουσείο Καλαμάτας).
* Ακρόπολη Ιθώμης, Οχυρό της Ιθώμης Κάστρο του Βουλκάνου - Ιθώμη & Αρχαία Μεσσήνη, Μαυρομμάτι Ιθώμης, (δες Μουσείο Αρχαίας Μεσσήνης και Ιερό του Διός Ιθωμάτα).

## Ι
* Οχύρωμα της Ίκλαινας & Αρχαία Πύλος, Ίκλαινα Μεσσηνίας
* Φρούριο της Ίκλαινας, Ίκλαινα Μεσσηνίας
* Ακρόπολη Ιρής & Αρχαία Ιρή (ομηρική πόλη) ή Αρχαία Γερήνια Μεσσηνίας ή Αρχαία Γερήνια Λακωνικής ή Αρχαία Αβία, πόλη του Κοινού των Ελευθερολακώνων,  Κάμπος Αβίας Μεσσηνίας, Μάνη (δες επίσης  Μικρή Μαντίνεια Μεσσηνίας και Μεγάλη Μαντίνεια Μεσσηνίας)
## Κ
* Ακρόπολη Κακαλετρίου Μεσσηνίας, Τείχη Κακαλετρίου Μεσσηνίας (άγνωστη ονομασία πόλης) & Τείχη στο Ξεροβούνι του Στάσιμου Μεσσηνίας, Κακαλέτρι Τριφυλίας
* Κάστρο της Καλαμάτας ή Κάστρο των Καλαμών, , Καλαμάτα (δες και: Ναός Παναγίας Καλομάτας, στον προμαχώνα και Ναός Αγίου Δημητρίου Κάστρου, κάτω από το βορειοδυτικό προμαχώνα του Κάστρου).
* Καστροπολιτεία Καλαμάτας, σε διάφορα σημεία της πόλης, Καλαμάτα
* Νοσοκομείο του Αγώνα Καλαμάτας, Καλαμάτα
* Στρογγυλός Πύργος Καλαμάτας, θέση επί των οδών Ευαγγελιστρίας και Χρυσοστόμου Σμύρνης. Καλαμάτα
* Διοικητήριο Καλαμάτας, Καλαμάτα
* Κτίριο Λόχου 9ου Συντάγματος Πεζικού, Καλαμάτα
* Ακρόπολη Καλαμών ή Ακρόπολη Ελαιοχωρίου, & Καλάμαι, θέση λόφος Αγίων ταξιαρχών  Ελαιοχώρι & Περιβολάκια, Καλαμάτα
* Πύργος του Καπετανάκη ή Πύργος των Καπετανάκηδων ή Κάστρο Πετροβούνι ή Κάστρο του Πετροβουνίου, Χαραυγή Σωτηριανίκων Μεσσηνίας (Τρικότσοβα) Αβίας, , Μικρή Μαντίνεια Μεσσηνίας, Χαραυγή Σωτηριανίκων Μεσσηνίας, Μάνη
* Πύργος του Καπιτσίνου ή Πολεμόπυργος του Καπιτσινού, , Λαγκάδα Δυτικής Μάνης, Μάνη
* Καστρομονάστηρο Καράβελη ή Καστρομονάστηρο Στριτιτσίου  & Μονή Καράβελη ή Μονή Στριτιτσίου, θέση: εκτός ορίων του οικισμού Πετροβούνι ή Γούρνιτσα, Καρδαμύλη Μεσσηνίας, Μάνη
* Τείχη της Πάνω Καρδαμύλης & Ναός Αγίου Σπυρίδωνα Καρδαμύλης, Καρδαμύλη Μεσσηνίας, Μάνη
* Ακρόπολη Καρδαμύλης & Αρχαία Καρδαμύλη, σε διάφορες θέσεις, Καρδαμύλη Μεσσηνίας Μάνη
* Πύργος του Κιτρινιάρη & Πύργος Κιτρινιάρη-Ξανθέα ή Πύργος του Ξανθέα, θέση: Φαράγγι του Φονέα,  ορεινός δρόμος μεταξύ Εξωχωρίου και Σαϊδόνας, , Μάνη
* Ακρόπολη Καρποφόρας & Καρποφόρα Μεσσηνίας, (άγνωστη ονομασία αρχαίας πόλης, συνδεδεμένης με το Βασίλειο της Αρχαίας Πύλου), θέσεις Νιχώρια & Καρποφόρα, μυκηναϊκός οικισμός, Νιχώρια Μεσσηνίας, Καρποφόρα Μεσσηνίας, Ριζόμυλοι Μεσσηνίας, (δες και Μπενάκειο Αρχαιολογικό Μουσείο Καλαμάτας).
* Πύργος του Κετσέα ή Πύργος των Κάτω Δολών, αγωνιστής του ’21  Γρηγόριος Κετσέας, Τοπική κοινότητα Δολών Μεσσηνίας, Κάτω Δολοί Μεσσηνίας, Μάνη (δες και: Ναός Αγίου Νικολάου Κάτω Δολών)
* Κτιριακό συγκρότημα Κετσέα, επαναστατικό κέντρο οικογένειας Κετσέα, Τοπική κοινότητα Δολών Μεσσηνίας, Κάτω Δολοί Μεσσηνίας, Μάνη
* Ακρόπολη Κορώνης ή Ακρόπολη Αίπειων & Κορώνη ή Αίπεια (άρθρο: τα) ή Αιπεία Β’ (άρθρο: η) ή Κορώνεια, Πεταλίδι Μεσσηνίας & Κορώνη, (δες και Μπενάκειο Αρχαιολογικό Μουσείο Καλαμάτας).
* Κάστρο της Κορώνης & Ακρόπολη Ασίνης Μεσσηνίας, Αρχαία Ασίνη Μεσσηνίας, , Κορώνη
* Καστροπολιτεία Κορώνης, σε διάφορα σημεία της πόλης, Κορώνη Μεσσηνίας
* Οχύρωμα της Κουκουνάρας Μεσσηνίας, 15 χιλιόμετρα βορειοδυρικά της Πύλου, οικισμός Μεσσοελαδικής εποχής, μια από τις κύριες πόλεις του βασιλείου της Πύλου κατά τους Μυκηναϊκούς Χρόνους, Κουκουνάρα Μεσσηνίας
* Κάστρο της Κρέπενης, θέση λόφος του Αγίου Δημητρίου, Κάτω Μέλπεια Μεσσηνίας
* Πυργόσπιτο του Κωστόπουλου, Καρδαμύλη Μεσσηνίας, Μάνη

## Λ
* Πύργος της Λαγκάδας Δυτικής Μάνης ή Πύργος της Οικονομέα, Λαγκάδα Δυτικής Μάνης, Μάνη
* Ακρόπολη Λεύκτρου Μεσσηνίας ή Ακρόπολη Λεύκτρων Μεσσηνίας & Λεύκτρον ή Λεύκτρα Μεσσηνίας και Λεύκτρον ή Λεύκτρα Λακωνικής, θέση νότια της Καρδαμύλης, σήμερα Στούπα Μεσσηνίας & Λεύκτρο Μεσσηνίας, Μάνη
* Κάστρο του Λεύκτρου  ή Κάστρο Μπωφόρ (γαλλικά: Βeaufort = Ωραιόκαστρο) ή Κάστρο της Γιστέρνας, , Στούπα Μεσσηνίας & Λεύκτρο Μεσσηνίας, Μάνη
* Πυργόσπιτο του Λυμπερέα, Καρδαμύλη Μεσσηνίας, Μάνη
## Μ
* Ακρόπολη Μάλθης ή Ακρόπολη Δωρίου & Μάλθη ή Αρχαίο Δώριον Μεσσηνίας, λόφος Μάλθης, στο βόρειο άκρο του λόφου Ραμοβούνι,  Βασιλικό Μεσσηνίας, (δες Αρχαιολογικό Μουσείο Μεσσηνίας και Μπενάκειο Αρχαιολογικό Μουσείο Καλαμάτας).
* Ταμπούρια Μανιακίου Μεσσηνίας, οχύρωμα της Μάχης στο Μανιάκι, τόπος ηρωϊκού θανάτου του Παπαφλέσσα, Μανιάκι Μεσσηνίας
* Πύργος του Μαυρίκου ή Πύργος της Μάλτας Μεσσηνίας, Μάλτα Σταυροπηγίου
* Ακρόπολη Μεθώνης Μεσσηνίας ή Ακρόπολη Μοθώνης Μεσσηνίας ή Ακρόπολη Πηδάσσου & Μοθώνη ή Μεθώνη ή Πήδασσος, θέση μπροστά από το Κάστρο της Μεθώνης, Μεθώνη
* Κάστρο της Μεθώνης & Ακρόπολη Πηδάσσου, Αρχαία Πήδασσος ή Αρχαία Μοθώνη, , Μεθώνη
* Μπούρτζι (Μεθώνης), Μεθώνη
* Οχύρωμα του Όρμου της Μεθώνης Μεσσηνίας,  βυθισμένος μεσοελλαδικός οικισμός, Μεθώνη Μεσσηνίας
* Πυργόσπιτο του Μελέα, Θαλάμαι Μεσσηνίας ή Θαλάμες Μεσσηνίας, Μάνη
* Φρούριο Μελέ Οχύρωμα Μονής Μελέ & Μονή Μελέ ή Μονή Αγίου Ιωάννη Μελέ, Αρτεμισία Μεσσηνίας
* Οχύρωμα της Πάνω Μέλπειας Μεσσηνίας, θέση ύψωμα Πετρούλα, στον Άγιο Ηλία, κλασσικός & ελληνιστικός οικισμός, Πάνω Μέλπεια
* Οχύρωμα της Κάτω Μέλπειας Μεσσηνίας, θέση Κρέπενη, κλασσικός & ελληνιστικός οικισμός, Κάτω Μέλπεια
* Ακρόπολη Μεσσήνης & Αρχαία Μεσσήνη, στο Μαυρομμάτι Ιθώμης, (δες Μουσείο Αρχαίας Μεσσήνης και Αρχαίο Θέατρο Μεσσήνης).
* Κάστρο του Μίλα, κοντά στο συνοικισμό Κάστρο Μεσσηνίας, , Μίλα Μεσσηνίας
* Γουλάς των Μιχαλιτσιάνων ή Πύργος των Μιχαλιτσιάνων, Λαγκάδα Δυτικής Μάνης, Μάνη 
* Ανάκτορο της Μουριατάδας, λόφος "Ελληνικό", διοικητικό κέντρο, Τοπική Κοινότητα Μουριατάδας, Κυπαρισσία Μεσσηνίας
* Πύργος του Μούρτζινου ή Πύργος των Μούρτζινων ή Πύργος Μούρτζινου-Τρουπάκη, , παλιά Καρδαμύλη Μεσσηνίας, Μάνη, (δες και Μουσείο Πύργου Μούρτζινων,)
* Πύργος του Μπενάκη ή Πύργος των Μπενάκηδων & Ναός Μικρών Ταξιαρχών ή Μικροί Ταξιάρχες Καλαμάτας ή Ταξιαρχάκι, ο πύργος κατεστράφη μετά τα Ορλωφικά, το εκκλησάκι κοντά στη σημερινή πλατεία Μαυρομιχάλη, Καλαμάτα
* Οχύρωμα στο Μυρσινοχώρι Μεσσηνίας, μυκηναϊκός οικισμός, Μυρσινοχώρι Μεσσηνίας

## Ν
* Κάστρο Ναυαρίνου Α’ ή Παλαιόκαστρο Ναυαρίνου & Ακρόπολη Αρχαίας Πύλου , Βοϊδοκοιλιά & Γιάλοβα Μεσσηνίας (δες και Κάστρο του Ναυαρίνου)
* Κάστρο Ναυαρίνου Β’ ή Νιόκαστρο Ναυαρίνου, , ή Κάστρο της Πύλου, Πύλος, (δες και Κάστρο του Ναυαρίνου, Υδραγωγείο Νιόκαστρου Πύλου & Ναός Μεταμόρφωσης Σωτήρος Πύλου).
* Ανάκτορο του Νέστορα & Αρχαία Πύλος, διοικητικό κέντρο μυκηναϊκής περιόδου, Άνω Εγκλιανός, ανάμεσα στο Κορυφάσιο και την Χώρα, (δες επίσης Αρχαιολογικό Μουσείο Χώρας. Για την Αρχαία Πύλο δες και σε διάφορες ακόμα περιοχές:Άνω Εγκλιανός, Κορυφάσιο Μεσσηνίας, Χώρα Μεσσηνίας,  Πετροχώρι Μεσσηνίας, Ρωμανός Μεσσηνίας, Τραγάνα Μεσσηνίας, Ίκλαινα Μεσσηνίας, Πύλος Μεσσηνίας, Πύλα Μεσσηνίας, Γιάλοβα Μεσσηνίας & περιοχή της Βοϊδοκοιλιάς)
* Νομική Λακωνικής διοικητικό & εξουσιαστικό κέντρο που εξυπηρετούσε την πόλη του Κοινού των Ελευθερολακώνων  Αρχαίες Θαλάμαι Μεσσηνίας ή Αρχαίες Θαλάμαι Λακωνικής, Νομίτσι Μεσσηνίας
## Π
* Πύργος Πατριαρχέα στο Προάστιο, Προάστιο Μεσσηνίας, Μάνη
* Πύργος Πατριαρχέα στο Προσήλιο, Προσήλιο Μεσσηνίας, Μάνη
* Οικία Πατριαρχέα (Καταραχέα), Καρδαμύλη Μεσσηνίας, Μάνη
* Πυργόσπιτο Πατριαρχέα, Καρδαμύλη Μεσσηνίας, Μάνη
* Κάστρο του Πέρα, εγκαταλελειμμένο χωριό Πέρα, , Πανυπέρι, Αγία Σωτήρα & Καστάνια Μεσσηνίας
* Ακρόπολη Περιστεριάς Μεσσηνίας, Μέγαρο της Περιστεριάς Μεσσηνίας & Οχύρωμα της Περιστεριάς Μεσσηνίας, λόφος της Περιστεριάς, μυκηναϊκή Ακρόπολη, μυκηναϊκός οικισμός, Περιστεριά Μεσηνίας, 1-1,5 χιλιόμετρο βόρεια από το χωριό Μύρο Μεσσηνίας, κοντά στην Κυπαρισσία Μεσσηνίας
* Πυργόσπιτο του Πετρέα, Επάνω Καρδαμύλη Μεσσηνίας, Μάνη
* Κάστρο του Πηδήματος, , Πήδημα Μεσσηνίας
* Ακρόπολη Πολίχνης Μεσσηνίας & Πολίχνη, θέση Στυλάρι, Κοπανάκι Μεσσηνίας
* Πύργος του Πουλοπάτη, Τοπική Κοινότητα Αρτεμισίας, Καλαμάτα
* Ακρόπολη Πύλου ή Ακρόπολη Νηληίου & Πύλος Μεσσηνίας ή Νηλήιον, διερευνάται σε διάφορα σημεία της ευρύτερης περιοχής της Πυλίας:α) Περιοχή από βόρειο βραχίονα όρμου Βοϊδοκοιλιάς έως και βραχώδη όγκο Κορυφασίου, βόρεια της Σφακτηρίας, β) αρχαιολογικός χώρος στο Διβάρι της Βοϊδοκοιλιάς, γ) ύψωμα "Κούκουρας" βόρεια του υψώματος του Προφήτη Ηλία, δ) σε διάφορες θέσεις νοτιοδυτικά του Κορυφάσιο, (θέση Πόρτες, και θέση Χαρατσάρι, περίοδος Χαλκοκρατίας,) (δες και: Παλαιόκαστρο Ναυαρίνου, Ανάκτορο του Νέστορα, Τάφος του Θρασυμήδη, Σπήλαιο του Νέστορα, Ιερό της Αθηνάς Κορυφασίας)
* Φρυκτωρία της Πύλου ή Φρυκτωρία στο όρος Άγιος Νικόλαος Μεσσηνίας, θέση: στο όρος Άγιος Νικόλαος, βόρεια απόληξη, Πύλος
* Πυργόσπιτο της Πυρένης, Θαλάμες Μεσσηνίας, Μάνη
## Σ
* Καστρομονάστηρο του Σαμουήλ, Πύργος της Μονής Σαμουήλ Σαϊδόνας & Μονή Σαμουήλ Σαϊδόνας ή Σαμοήλι, ορεινός δρόμος μεταξύ Εξωχωρίου και Σαϊδόνας, , Μάνη
* Κάστρο του Σαφλαούρου ή Παλαιόκαστρο του Λαντζουνάτου ή Κάστρο του Λαντζουνάτου, , Λαντζουνάτο Μεσσηνίας
* Κάστρο του Σιδηροκάστρου Μεσσηνίας ή Παλαιόκαστρο του Σιδηροκάστρου Μεσσηνίας, (κατεστραμμένο κάστρο), Σιδηρόκαστρο Μεσσηνίας
* Κάστρο του Σπιταλίου, , Σπιτάλι Μεσσηνίας
* Οχύρωμα του Στομίου Φιλιατρών Μεσσηνίας, οικισμός πρώιμης εποχής Χαλκού, Στόμιο Μεσσηνίας, Φιλιατρά Μεσσηνίας
## Τ
* Οχύρωμα Ναού των Ταξιαρχών Πολίχνης Μεσσηνίας & Ναός Ταξιαρχών Πολίχνης Μεσσηνίας, Πολίχνη Μεσσηνίας
* Πύργος του Τζάνε, (μετατροπή πύργου σε κτίριο) Αθανάσιος Τζάνες, Καλαμάτα
* Οχύρωμα της Τραγάνας, μυκηναϊκός οικισμός, Τραγάνα Μεσσηνίας
* Οχύρωμα στα Τσουκαλαίικα Μεσσηνίας, θέση: λόφος Κάστρο, Τσουκαλαίικα Μεσσηνίας
## Φ
* Ακρόπολη Φαρών ή Ακρόπολη Φαρρών & Φαραί (άλλες ονομασίες: αρχ. Φαρραί, Φηραί, Φεραί, Φηρή, δημ. Φαρές), Καλαμάτα (δειτε και: Φάρις & Καλάμαι) 
* Οχυρώματα των Φιλιατρών Μεσσηνίας, στις θέσεις " Άγιος Χριστόφορος" και "Καστράκι", μυκηναϊκός οικισμός, Φιλιατρά Μεσσηνίας
* Πυργόσπιτο του Φουντέα, Καρδαμύλη Μεσσηνίας, Μάνη

## Χ
* Οχύρωμα του Χαλκιά Μεσσηνίας μυκηναϊκος οικισμός, Χαλκιάς Μεσσηνίας, (δες και Αρχαιολογικό Μουσείο Μεσσηνίας).
* Πυργόσπιτο του Χουσέα, Προάστιο Μεσσηνίας, Μάνη
* Πύργος του Χριστέα ή Πύργος του Χρηστέα ή Πύργος του καπετάν Χριστέα, , Άγιος Δημήτριος Αγίου Νικολάου Μεσσηνίας, Μάνη
## Ψ
* Ακρόπολη Ψαρίου Μεσσηνίας ή Ακρόπολη Μετσικίου Μεσσηνίας, Χώρα Μεσσηνίας
* Οχύρωμα του Ψαριού Μεσσηνίας (άγνωστη ονομασία μυκηναϊκής πόλης-οικισμού), ύψωμα “Μετσίκι”, μυκηναϊκος οικισμός, Ψάρι Τριφυλίας, (δες και Αρχαιολογικό Μουσείο Μεσσηνίας).

* Οχυρό της Μερόπης Μεσσηνίας, νησίδα Μερόπη, Καρδαμύλη Μεσσηνίας, Μάνη (δες και: Ναός Αγίου Νικολάου Καρδαμύλης ή Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Καρδαμύλης)

* Οχύρωμα στο Μεγάλο Νησακούλι & Ναυάγια στην Λίμνη του Παπά της Μεθώνης Μεσσηνίας, θέση "Λίμνη του Παπά", μέχρι τον ορμίσκο Πυργάκι. Η περιοχή "Λίμνη του Παπά" εκτείνεται στα Δημοτικά Διαμερίσματα Καινούργιου Χωρίου και Μεθώνης. θαλάσσια περιοχή “Λίμνη του Παπά”, τρεις νησίδες Νησακούλια,  κοντά στην Μεθώνη Μεσσηνίας, (δες και: Φρυκτωρία Ακρωτηρίου Πυργάκι)
* Φρυκτωρία Ακρωτηρίου Πυργάκι, θέση: Ακρωτήριο “Πυργάκι”, κοντά στην Μεθώνη Μεσσηνίας,
* Ακρόπολη Πρώτης Μεσσηνίας,  (κατεστραμμένη-διασώζονται ερείπια), προ-κλασσική & μυκηναϊκή περίοδος, νήσος Πρώτη Μεσσηνίας
* Φρούριο της Σφακτηρίας, κατεστραμμένο φρούριο, κατά τους Ομηρικούς χρόνους ή και παλαιότερα οι Πύλιοι (που συμμετείχαν στον Τρωικό πόλεμο υπό τον Νέστορα) οχύρωσαν το βόρειο άκρο της Σφακτηρίας, 
* Οχύρωμα της Σφακτηρίας, στρατόπεδο Σπαρτιατών κατά τη διάρκεια των Πελοποννησιακών Πολέμων, Σφακτηρία

## Δείτε επίσης
Αρχαία Μεσσηνία - Τριφυλία - Κατάλογος βασιλέων της Μεσσηνίας - Κατάλογος πόλεων της Αρχαίας Μεσσηνίας - Η περιήγηση του Παυσανία στην Αρχαία Μεσσηνία

## Αναφορές


Κατηγορία:Κατάλογοι που αφορούν την Ελλάδα

Μεσσην