Αμυντικός μηχανισμός

Οι **αμυντικοί μηχανισμοί,** σύμφωνα με την Ψυχαναλυτική θεωρία του Σίγκμουντ Φρόυντ**,** είναι αυτόματες πράξεις ή τεχνικές που εκτελούνται ασυνείδητα για την αντιμετώπιση στρεσογόνων καταστάσεων και ερεθισμάτων που δεν μπορούμε να διαχειριστούμε ψυχολογικά. Πιο συγκεκριμένα είναι η μέθοδος με την οποία το Εγώ διευθετεί τις συγκρούσεις που δημιουργούνται μεταξύ των ενορμήσεων του Εκείνο και των αξιών του Υπερεγώ.

## Κυριότεροι μηχανισμοί
Οι κυριότεροι αμυντικοί μηχανισμοί είναι:
***[[Αντιδραστικός σχηματισμός]]**: το άτομο υιοθετεί ιδέες και συμπεριφορές που είναι αντίθετες προς τις ασυνείδητες μη αποδεκτές ενορμήσεις του.

***[[Απώθηση (ψυχολογία)|Απώθηση]]**: απομάκρυνση από τη συνείδηση αναπαραστάσεων που συνδέονται με μια ενόρμηση, όταν η ικανοποίηση αυτής μπορεί να προκαλεί δυσαρέσκεια.

***[[Άρνηση]]**: το άτομο αρνείται ένα δυσάρεστο ή ανεπιθύμητο κομμάτι της πραγματικότητας του.

***[[Ακύρωση (ψυχολογία)|Ακύρωση]]**: το άτομο υιοθετώντας μια συμπεριφορά ή σκέψη, προσπαθεί να διορθώσει το "κακό" που θεωρεί ότι έχει προκαλέσει μέσω των σεξουαλικών ή επιθετικών του ενορμήσεων.
***[[Εκλογίκευση]]**: το άτομο προσπαθεί να δώσει στον εαυτό του ή και στους άλλος ερμηνείες που φαίνονται λογικές και ηθικά αποδεκτές για μη αποδεκτή συμπεριφορά ή επιθυμίες.
***[[Μόνωση (ψυχολογία)|Μόνωση]]**: η απομάκρυνση μιας ιδέας ή πράξης από το συναίσθημα που τη συνοδεύει.

***[[Μετουσίωση (ψυχολογία)|Μετουσίωση]]**: η λιβιδινική ενέργεια ή η επιθετική ενόρμηση χρησιμοποιούνται για την επίτευξη κοινωνικά αποδεκτών στόχων, με αποτέλεσμα ισχυρή ικανοποίηση.

***[[Παλινδρόμηση (ψυχολογία)|Παλινδρόμηση]]**: επιστροφή σε ένα πρώιμο λιβιδινικό στάδιο καθώς και στις σχέσεις με προηγούμενα αντικείμενα.
***[[Μετάθεση (ψυχολογία)|Μετάθεση]]**: η έκφραση των συναισθημάτων για ένα πρόσωπο ή στοιχείο του χαρακτήρα, επάνω σε κάποιο άλλο άτομο, αντικείμενο, ζώο ή μέρος του σώματος.
***[[Πρόβλεψη (ψυχολογία)|Πρόβλεψη]]**: προετοιμασία για ένα μελλοντικό επώδυνο γεγονός με στόχο τη μείωση του άγχους.
***[[Προβολή (ψυχολογία)|Προβολή]]**: το άτομο απομακρύνει από τον εαυτό του και αποδίδει σε κάποιο άλλο πρόσωπο επιθυμίες, ιδιότητες ή συναισθήματα τα οποία είτε αγνοεί είτε αρνείται για τον εαυτό του.
***[[Χιούμορ]]**: επιτρέπει στο άτομο να εκφράσει ιδέες και καταστάσεις που προκαλούν άγχος.

## Κατηγοριοποίηση
Σύμφωνα με τον George Eman Valliant (1977- "Adaptation to Life") οι αμυντικοί μηχανισμοί του Εγώ μπορούν να κατηγοριοποιηθούν ανάλογα με το ψυχαναλυτικό αναπτυξιακό στάδιο ως εξής :
* Πρώτο επίπεδο: παθολογικές άμυνες (π.χ. παραληρητική προβολή)
* Δεύτερο επίπεδο: ανώριμες άμυνες (π.χ. προβολή, παθητική επιθετικότητα)
* Τρίτο επίπεδο: νευρωτικές άμυνες (π.χ. μόνωση, υποκατάσταση)
* Τέταρτο επίπεδο: ώριμες άμυνες (π.χ. χιούμορ, μετουσίωση)

Στο Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο των Ψυχικών Διαταραχών (DSM-IV, 1994) συμπεριλαμβάνεται ένας δοκιμαστικός διαγνωστικός άξονας για τους μηχανισμούς άμυνας, που βασίζεται αρκετά στην ιεραρχική θεώρηση του Valliant.
## Παραπομπές
 
## Βιβλιογραφία
* Σίγκμουντ Φρόυντ, Εισαγωγή στην Ψυχανάλυση, ISBN 978-960-469-754-0
* Γρηγόρης Ποταμιάνος & Συνεργάτες, Θεωρίες Προσωπικότητας και Κλινική Πρακτική, ISBN 978-960-344-399-5

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 


Κατηγορία:Ψυχαναλυτική ορολογία