Μπότο Στράους

Ο **Μπότο Στράους** () (γεννημένος στις 2 Δεκεμβρίου 1944) είναι Γερμανός θεατρικός συγγραφέας, μυθιστοριογράφος και δοκιμιογράφος. Τα περισσότερα έργα του επεξεργάζονται την ανθρώπινη μοναξιά και την αδυναμία επικοινωνίας.
## Βιογραφικά στοιχεία
Ο Μπότο Στράους γεννήθηκε το 1944 στο Νάουμπουργκ και είναι γιος του χημικού, φαρμακοποιού και δημοσιογράφου Έντουαρντ Στράους, ο οποίος διέφυγε με την οικογένειά του από τη ΛΔΓ το 1950 και εγκαταστάθηκε στη Δυτική Γερμανία. Σπούδασε γερμανική φιλολογία, ιστορία του θεάτρου και κοινωνιολογία στην Κολωνία και το Μόναχο για αρκετά εξάμηνα αλλά εγκατέλειψε τις σπουδές του χωρίς να αποφοιτήσει. Μεταξύ 1967 και 1970 εργάστηκε σαν κριτικός στο περιοδικό *Theater heute* (*Το θέατρο σήμερα)*. Μέχρι το 1975 εργάστηκε σαν θεατρικός συγγραφέας, βοηθός του Πέτερ Στάιν, σε θέατρο στην περιοχή Κρόιτσμπεργκ του Βερολίνου. Στη συνέχεια, ασχολήθηκε ανεξάρτητα με τη συγγραφή.

Ζει στο Βερολίνο και στην κοντινή περιοχή Ούκερμαρκ και εργάζεται σαν κριτικός θεάτρου και συγγραφέας.  Έχει έναν γιο που γεννήθηκε το 1988 από τη σχέση του με τη ραδιοφωνική συγγραφέα Μανουέλα Ράιχαρτ.  

Ο Μπότο Στράους σπάνια δίνει συνεντεύξεις και δεν εμφανίζεται στην τηλεόραση. Είναι μέλος του Κέντρου PEN Γερμανίας.   

## Λογοτεχνικό έργο
Αρχικά μετέφρασε και διασκεύασε για το θέατρο κλασικά έργα των Σαίξπηρ, Μολιέρου, Κλάιστ, Λαμπίς, Ίψεν, Σνίτσλερ και Γκόρκι. Άρχισε να γράφει δικά του μυθιστορήματα και θεατρικά έργα στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Η περίοδος συνεργασίας και εκπαίδευσης κοντά στον θεατρικό σκηνοθέτη Πέτερ Στάιν από το 1970 έως το 1975 ήταν καθοριστική για αυτόν. Μαζί συνεργάστηκαν στη συγγραφή και σκηνοθεσία ιστορικών θεατρικών έργων στην ανεξάρτητη θεατρική ομάδα Schaubühne στο Δυτικό Βερολίνο, ένα φυτώριο ιδεών όπου καλλιτέχνες όπως ο Μπρούνο Γκαντς, η Άνγκελα Βίνκλερ και η Έντιθ Κλέβερ αυτοδιαχειρίζονταν τη θεατρική τους ομάδα που έγινε μια από τις κορυφαίες θεατρικές σκηνές στη Γερμανία. 

Στα έργα του Μπότο Στράους αντικατοπτρίζεται η απαισιόδοξη εικόνα του ατόμου ως απομονωμένου όντος. Κεντρικά θέματα είναι η μοναξιά, η απομόνωση, η ανωνυμία του ανθρώπου στη σύγχρονη κοινωνία της ευημερίας, οι προβληματικές σχέσεις μεταξύ των δύο φύλων και καταστάσεις αδυναμίας επικοινωνίας. Οι χαρακτήρες του είναι συχνά θύματα των διαψευσμένων ελπίδων τους που η απελπισία τους οδηγεί μόνο σε μια δυστυχισμένη διαύγεια. Τα μυθιστορήματά του, στα οποία απομακρύνεται από τους παραδοσιακούς αφηγηματικούς κώδικες και ανατρέπει τον χώρο και τον χρόνο, έχουν συχνά διασκευαστεί για το θέατρο. Τα έργα του έχουν εκδοθεί σε πολλές γλώσσες και ανεβαίνουν από σημαντικούς σκηνοθέτες σε διάφορες σκηνές σε όλο τον κόσμο.

Στο θεωρητικό του έργο, είναι εμφανής η επιρροή του Νίτσε, του Χάιντεγκερ και του Αντόρνο.   

## Βραβεία
 
* 1974: Βραβείο Δραματουργών του Ανόβερου
* 1977: Βραβείο Μνήμης Σίλερ
* 1981: Μεγάλο Βραβείο Λογοτεχνίας της Βαυαρικής Ακαδημίας Καλών Τεχνών
* 1982: Βραβείο δραματουργών Mülheim
* 1987: Βραβείο Ζαν Πολ
* 1989: Βραβείο Γκέοργκ Μπύχνερ
* 1993: Βραβείο Θεάτρου Βερολίνου
* 2001: Βραβείο Λέσινγκ της Ελεύθερης και Χανσεατικής Πόλης του Αμβούργου
* 2007: Βραβείο Μνήμης Σίλερ 

## Έργα (επιλογή)
 
### Θεατρικά έργα

* 1972: *Die Hypochonder* (*Οι Υποχόνδριοι*)
* 1974: *Bekannte Gesichter, gemischte Gefühle* ( *Γνωστά πρόσωπα, μπερδεμένα συναισθήματα* )
* 1977: *Trilogie des Wiedersehens* (*Η* *τριλογία της επανένωσης*)
* 1978: *Groß und klein* (*Μεγάλο και* *μικρό*)
* 1983: *Der Park* (*Το πάρκο*, βασισμένο στην κωμωδία του Σαίξπηρ *[[Όνειρο Θερινής Νυκτός]]* )
* 1986: *Die Fremdenführerin* (*Η ξεναγός*)
* 1987: *Molières Misanthrop* (*Μισάνθρωπος του Μολιέρου,* μετάφραση και διασκευή του έργου *[[Ο Μισάνθρωπος (Μολιέρος)|Ο Μισάνθρωπος]]* του Μολιέρου)
* 1988*: Besucher* (*Επισκέπτες*)
* 1988: *Sieben Türen* (*Οι επτά πύλες*)
* 1989: *Die Zeit und das Zimmer* (*Ο χρόνος και το δωμάτιο*)
* 1991:*Schlusschor* (*Τελική χορωδία*)
* 1991: *Angelas Kleider* (*Τα ρούχα της Άγγελα*)
* 1993: *Das Gleichgewicht* (*Η ισορροπία*)
* 1996: *Ithaka* (*Ιθάκη*)
* 1998: *Der Kuss des Vergessens* (*Το φιλί της λήθης*)
* 1998: *Die Ähnlichen* (*Οι παρόμοιοι*)
* 1998: *Jeffers-Akt I und II* (*Τζέφερς-Πράξη Ι και ΙΙ*)
* 2001: *Der Narr und seine Frau heute abend in Pancomedia* (*Ο τρελός και η γυναίκα του απόψε στην Πανκομέντια*)
* 2002: *Unerwartete Rückkehr* (*Απροσδόκητη επιστροφή*)
* 2005: *Schändung* (*Βεβήλωση*, βασισμένο στο θεατρικό έργο του Σαίξπηρ *[[Τίτος Ανδρόνικος]]*)
* 2005: *Die eine und die andere* (*Το* *ένα και το άλλο* )
* 2005: *Nach der Liebe beginnt ihre Geschichte* (*Μετά την αγάπη αρχίζει η ιστορία της*)
* 2009: *Leichtes Spiel* (*Ελαφρύ έργο*)
* 2011: *Das blinde Geschehen* (*Το τυφλό συμβάν*)

### Μυθιστορήματα - διηγήματα

* 1975: *Marlenes Schwester* (*Η αδελφή της* *Μαρλένε*)
* 1977: *Die Widmung* (*Η αφιέρωση*)
* 1980: *Rumor* (*Φήμες*)
* 1981: *Paare, Passanten* (*Ζευγάρια, περαστικοί*)
* 1984: *Der junge Mann* (*Ο νεαρός άνδρας*)
* 1985: *Diese Erinnerung an einen, der nur einen Tag zu Gast war* (*Αυτή η ανάμνηση κάποιου που ήταν φιλοξενούμενος μόνο για μια μέρα*)
* 1987: *Niemand anderes* (*Κανένας άλλος*)
* 1989: *Kongress. Die Kette der Demütigungen* (*Συνέδριο. Η* *αλυσίδα των ταπεινώσεων*)
* 1989: *Über Liebe* (*Σχετικά με τον έρωτα*)
* 1992: *Beginnlosigkeit* *(Η απαρχή*)
* 1994: *Wohnen, Dämmern, Lügen* (*Ζώντας, Λυκόφως, Ψέματα*)
* 1997: *Die Fehler des Kopisten* (*Τα λάθη του αντιγραφέα*)
* 2000: *Das Partikular* (*Το ιδιαίτερο*)
* 2003: *Die Nacht mit Alice, als Julia ums Haus schlich* (*Η νύχτα με την Άλις, όταν η Τζούλια τριγυρνούσε κρυφά στο σπίτι*)
* 2004: *Der Untenstehende auf Zehenspitzen* (*Αυτός που* *στέκεται στις μύτες των ποδιών*)
* 2006: *Mikado* 
* 2012: *Sie/Er* (*Αυτός/Αυτή*)
* 2013: *Lichter des Toren. Der Idiot und seine Zeit* (*Τα φώτα του τρελού: Ο ηλίθιος και η εποχή του*)
* 2021: *Nicht mehr. Mehr nicht: Chiffren für sie* *(Τίποτα περισσότερο. Τίποτα περισσότερο: Κρυπτογραφημένα αντίγραφα ασφαλείας)*
* 2024: *Das Schattengetuschel* (*Ο* *ψίθυρος των σκιών)*

### Δοκίμια

* 1987: *Versuch, ästhetische und politische Ereignisse zusammenzudenken* (*Προσπάθεια συνδυασμού αισθητικών και πολιτικών γεγονότων: κείμενα για το θέατρο 1967 – 1986)*
* 1989: *Fragmente der Undeutlichkeit.* Ein Dialog und eine poetologische Meditation zu Robinson Jeffers (*Θραύσματα αδιακρισίας: Ένας διάλογος και ένας ποιητικός στοχασμός για τον Ρόμπινσον Τζέφερς*) 

## Μεταφράσεις στα ελληνικά

* *Η αφιέρωση*, μτφ. Δήμος Βαρθολομαίος, εκδ. Αλεξάνδρεια, 2021 
* *Κανένας άλλος*, μτφ. Λευτέρης Αναγνώστου, εκδ. Ελληνικές Εκδόσεις 1991
* *Θεωρία της απειλής*, μτφ. Αλέξανδρος Κυπριώτης, εκδ. Ίνδικτος, 2001

## Παραπομπές


Κατηγορία:Γερμανοί θεατρικοί συγγραφείς
Κατηγορία:Γερμανοί μυθιστοριογράφοι
Κατηγορία:Γερμανοί διηγηματογράφοι
Κατηγορία:Γερμανοί δοκιμιογράφοι