Ζαν Μαρέ

μικρογραφία|Ο Μαρέ με τη Βιβιάν Ρομάνς (1942)
Ο **Ζαν-Αλφρέντ Βιλέν-Μαρέ** (Γαλλικά: Jean-Alfred Villain-Marais, 11 Δεκεμβρίου 1913 – 8 Νοεμβρίου 1998), γνωστός επαγγελματικά ως **Ζαν Μαρέ,** ήταν Γάλλος ηθοποιός, σκηνοθέτης, ζωγράφος, γλύπτης, συγγραφέας και φωτογράφος. Έπαιξε σε περισσότερες από 100 ταινίες και ήταν εραστής, μούσα και ο φίλος του καταξιωμένου σκηνοθέτη Ζαν Κοκτό. Το 1996 τιμήθηκε με παράσημο της Λεγεώνας της Τιμής για την προσφορά του στον γαλλικό κινηματογράφο.

## Τα πρώτα χρόνια
Με καταγωγή από το Χερβούργο της Γαλλίας, ο Μαρέ ήταν γιος του Αλφρέντ Εμανουέλ Βιτόρ Πολ Βιλέν-Μαρέ, κτηνιάτρου, και της συζύγου του, Αλίν Μαρί Λουίζ Βασόρ. Έχοντας χάσει πρόσφατα τη δίχρονη κόρη της, Μαντλέν, η Αλίν απογοητεύτηκε πολύ όταν γέννησε ένα αγόρι. Τελικά, τον αποδέχτηκε, αλλά μέχρι ο Ζαν να γίνει έξι-επτά χρονών, η μητέρα του τον μεγάλωνε σαν να ήταν κορίτσι, τον έντυνε κοριτσίστικα και του έδινε κούκλες για να παίξει. Ενίοτε, η Αλίν έλειπε μυστηριωδώς από το σπίτι. Στα δεκαοχτώ του, ο Μαρέ συνειδητοποίησε ότι η μητέρα του ήταν κλεπτομανής και ότι είχε φυλακιστεί αρκετούς μήνες ή και χρόνια στη ζωή της.

## Καριέρα

### Οι πρώτες ταινίες
Ο πρώτος ρόλος του Μαρέ δεν αποτυπώθηκε στους τίτλους της ταινίας *Dans les rues* (1933), μετά από τον οποίο έπαιξε στο *Étienne* (1933). Ο σκηνοθέτης Μαρσέλ Λ'Ερμπιέ τον έβαλε να παίξει στο *Γεράκι* (1933) με Σαρλ Μπουαγιέ. Έπαιξε επίσης στο *El escándalo* (1934), στην *Ευτυχία* (1934) πάλι με τον Μπουαγιέ, στον *Τυχοδιώκτη* (1934), στο *Νέοι άνθρωποι* (1934) και *Νύχτες φωτιάς* (1937).

Ο Μαρσέλ Καρνέ έδωσε στον Μαρέ έναν μικρό ρόλο στο *Drôle de drame* (1937), ενώ έπαιξε και στις ταινίες *Κατάχρησις εμπιστοσύνης* (1937) του Ανρί Ντεκουάν, *Ο πατριώτης* (1938), μια βιογραφική ταινία για τον Παύλο Α΄ της Ρωσίας και *Ανεβαίνοντας στα Ηλύσια* (1938) σε σκηνοθεσία Σασά Γκιτρί.

### Ζαν Κοκτό
Αυτοί ήταν μικροί ρόλοι. Ο Μαρέ εμφανίστηκε και στη σκηνή. Πήρε μέρος σε μια θεατρική παράσταση του *[[Οιδίπους Τύραννος|Οιδίποδα]]* το 1937, όπου τον είδε ο Ζαν Κοκτό. Ο Μαρέ εντυπωσίασε τον Κοκτό, ο οποίος επέλεξε τον ηθοποιό για το έργο του *Οι ιππότες της στρογγυλής τραπέζης*.

Ο Μαρέ εμφανίστηκε επίσης στο έργο του Κοκτό *Οι τρομεροί γονείς* (1938), που υποτίθεται ότι βασίστηκε στην οικογενειακή ζωή του Μαρέ, μια παράσταση που γνώρισε μεγάλη επιτυχία.

Ο Μαρέ πήρε μεγαλύτερους κινηματογραφικούς ρόλους στις ταινίες *Μεταξύ τριών ενόχων* (1941) σε σκηνοθεσία του Ζαν ντε Μπαροντσέλι και *Le lit à colonnes* (1942) σε σκηνοθεσία του Ρολάν Τουάλ.

Στη σκηνή εμφανίστηκε στο *La Machine à ecrire* (1941) του Κοκτό και σκηνοθέτησε και σχεδίασε τον *[[Βρεταννικός (Ρακίνας)|Βρεταννικό]]* του Ρακίνα (1941). Έπαιξε για λίγο στην Κομεντί Φρανσέζ και μετά άφησε την υποκριτική για ένα διάστημα για να πολεμήσει στην Αλσατία με τις Ελεύθερες Γαλλικές Δυνάμεις, κερδίζοντας παράσημο.

### Πρωταγωνιστής
Η πρώτη ταινία του Μαρέ ως πρωταγωνιστή ήταν οι *Αιώνιοι ερασταί* (1943), μια διασκευή του Τριστάνου και της Ιζόλδης που διαδραματίζεται στη Γαλλία της δεκαετίας του 1940, σε σενάριο του Ζαν Κοκτό. Η ταινία ήταν δημοφιλής και τον έκανε διάσημο.

Ο Μαρέ ήταν ο πρωταγωνιστής στο *Λιμάνι του ολέθρου* (1943) με τη Σιμόν Ρενάν σε σκηνοθεσία Κριστιάν-Ζακ.

Ο Κριστιάν-Ζακ σκηνοθέτησε τον Μαρέ και στην *Carmen* (1944) με τη Βιβιάν Ρομάνς. Αυτή ήταν μια από τις πιο δημοφιλείς ταινίες στη Γαλλία όταν κυκλοφόρησε.

### ''Η πεντάμορφη και το τέρας'' και ο Ζαν Κοκτό
Ο Μαρέ έγινε σταρ στην ταινία *Η πεντάμορφη και το τέρας* (1946), σε σενάριο και σκηνοθεσία του Ζαν Κοκτό.

Έπαιξε επίσης στη δημοφιλή επανάληψη του θεατρικού έργου του Κοκτό *Οι τρομεροί γονείς* το 1938.

Οι επόμενες ταινίες του Μαρέ ήταν το *Les chouans* (1947), μια ιστορική περιπέτειαα σε σκηνοθεσία του Ανρί Καλέφ με βάση ένα μυθιστόρημα του Ονορέ ντε Μπαλζάκ και το *Ruy Blas* (1948) με την Ντανιέλ Νταριέ, με βάση ένα έργο του Βίκτωρος Ουγκό και σενάριο του Κοκτό, σε σκηνοθεσία του Πιερ Μπιγιόν.

Η δεύτερη ταινία του Μαρέ με τον Κοκτό ως σκηνοθέτη ήταν ο *Δικέφαλος αετός* (1948). Γύρισε το *Aux yeux du souvenir* (1948) με τη Μισέλ Μοργκάν για τον σκηνοθέτη Ζαν Ντελανουά, μια μεγάλη εμπορική επιτυχία, και μετά *Τα τρομερά παιδιά* (1949) για τον Κοκτό ξανά.

Ο Μαρέ ξανασυνεργάστηκε με τον Ντελανουά στο *Μυστικό του [[Μάγιερλινγκ (ταινία)|Μάγιερλινγκ]]* (1949) με θέμα το ομώνυμο περιστατικό. Γύρισε την ταινία *[[Ορφέας και Ευρυδίκη (ταινία)|Ορφέας και Ευρυδίκη]]* (1950) με τον Κοκτό, ένα έργο το οποίο σύντομα θεωρήθηκε κλασικό.

### Μετά τον Κοκτό
Ο Μαρέ και η Μισέλ Μοργκάν έπαιξαν στον *Γυάλινο πύργο* (1950) σε σκηνοθεσία Ρενέ Κλεμάν. Ο Μαρέ γύρισε δύο ταινίες με τον Ιβ Αλεγκρέ: τα *Les miracles n'ont lieu qu'une fois* (1951) με την Αλίντα Βάλι και την *Πέτσινη μάσκα* (1952).

Ο Μαρέ έπαιξε στις ταινίες *L'appel du destin* (1953) του Ζορζ Λακόμπ, *Les amants de minuit* (1953) του Ροζέ Ρισμπέ, *Η φωνή της σιωπής* (1953), μια ιταλική ταινία του Γκέοργκ Βίλχελμ Παμπστ, *Η κολασμένη του παρθεναγωγείου* (1953) και *Τα καπρίτσια της Ζιλιέτας* (1953) του Μαρκ Αλεγκρέ με τους Νταντί Ρομπέν και Ζαν Μορό, *Boum sur Paris* (1953) και *Le Guérisseur* (1954).

Αργότερα, ο Μαρέ πρωταγωνίστησε σε μια εκδοχή του *Κόμη Μοντεχρήστου* (1954) που ήταν εξαιρετικά δημοφιλής. Επίσης, έπαιξε στα *Αν μιλούσαν οι Βερσαλλίες* (1954), *Ναπολέων* (1955), *[[Αν μιλούσε το Παρίσι]]* (1956), *Κορίτσια με μέλλον* (1955) μαζί με τη νεαρή Μπριζίτ Μπαρντό, το οποίο ήταν εμπορική αποτυχία, *Η αγάπη της τσιγγάνας* (1956) του Ρομπέρ Νταρέν και *Toute la ville accuse* (1956).

Μέσα στην ίδια δεκαετία, ο Μαρέ γίρισε το *Η Έλενα και οι άνδρες της* (1956) με την Ίνγκριντ Μπέργκμαν και Μελ Φερέρ για τον Ζαν Ρενουάρ. Ακολούθησαν οι ταινίες *Τυφών στο Ναγκασάκι* (1957), *S.O.S. Noronha* (1957), *[[Λευκές Νύχτες (ταινία, 1957)|Λευκές νύχτες]]* (1957) του Λουκίνο Βισκόντι με τους Μαρία Σελ και Μαρτσέλο Μαστρογιάννι, *Amour de poche* (1958), *Ο ιππότης με το ματωμένο σπαθ* (1958), *Chaque jour a son secret* (1958) και *La vie à deux* (1958).

### Ταινίες μονομαχίας
Ο Μαρέ πρωταγωνίστησε στην ταινία μονομαχίας *Ο καμπούρης των Παρισίων* (1959), στο πλευρό του Μπουρβίλ που ήταν τεράστια επιτυχία ξεκίνησε ένα νέο στάδιο της καριέρας του. Ξανασυνεργάστηκε με τον Κοκτό για στη *Διαθήκη του Ορφέα* (1960). Έπαιξε τον ρόλο του Λαζάρ Καρνό στην ταινία *Ο Ναπολέων στο Αούστερλιτς* (1960) και στη συνέχεια έπαιξε ξανά με τον Μπουρβίλ σε μία ακόμα ταινία μονομαχίας, την *Αιχμάλωτο του πύργου* (1960). 
μικρογραφία|198x198εσ|Ο Μαρέ στην ταινία ''Η πεντάμορφη και το τέρας'' (1946)
Γύρισε την *Πονεμένη πριγκίπισσα* (1961) του Ντελανουά με τη Μαρινά Βλαντί σε σενάριο του Κοκτό και επανήλθε στις μονομαχίες με τις ταινες *Καπετάν-Φρακάς, ο προστάτης των αδυνάτων* (1961) και *Το θαύμα των λύκων* (1961).

Ο Μαρέ ερμήνευσε έναν δεύτερο ρόλο στο *Napoléon II, l'aiglon* (1962) και μετά γύρισε κάποιες ταινίες στην Ιταλία: *Il ratto delle sabine* (1962) με τον Ρότζερ Μουρ και *Πόντιος Πιλάτος* (1962), όπου ο Μαρέ έπαιξε τον ομώνυμο ρόλο μαζί με τον Μπέιζιλ Ράθμποουν.

Στη συνέχεια, έπαιξε στα *Μυστήρια των Παρισίων* (1962) και στο *Le masque de fer* (1962).

### Ταινίες κατασκοπείας και ''Φαντομάς''
Η επιτυχία των ταινιών Τζέιμς Μποντ οδήγησε τον Μαρέ σε μια ταινία κατασκοπείας με τίτλο *Σλανισλάς, ο μυστηριώδης κατάσκοπος* (1963). Έπαιξε στην κωμωδία *Patate* (1964) και στη συνέχεια έκανε τεράστια εισπρακτική επιτυχία με τον *[[Ο Φαντομάς|Φαντομά]]* (1964).

Το 1963, ήταν μέλος της κριτικής επιτροπής στο 3ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Μόσχας.

Ο Μαρέ έπαιξε επίσης στις ταινίες *Ο τζέντλεμαν της Σιέρα Λεόνε* (1965) σε σκηνοθεσία Κριστιάν-Ζακ, *Πυρ ομαδόν στον Στανισλάς* (1965), του Ζορζ Λαμπάν, *Το τρένο της Κολάσεως* (1965), μια κατασκοπευτική ταινία και στη συνέχεια *του Φαντομά* με τίτλο *[[Η Επιστροφή του Φαντομά|Η επιστροφή του Φαντομά]]* (1965).

Στη συνέχεια, έπαιξε τον Σάιμον Τέμπλαρ στο *Ο Άγιος στήνει παγίδα* (1966) και έναν Γάλλο στρατηγό στο *Επτά άνδρες και μια κοκότα* (1967), σε σκηνοθεσία Μπερνάρ Μπορντερί. *[[Ο Φαντομάς εναντίον Σκότλαντ Γιαρντ]]* (1967) ήταν το τρίτο και τελευταίο έργο της σειράς Φαντομάς.
[μικρογραφία|Ο Μαρέ ως [Πόντιος Πιλάτος στην ομότιτλη ταινία (1962)]]
Στα τέλη της δεκαετίας του 1960, ο Μαρέ εμφανίστηκε στις ταινίες *Έγκλημα του εξπρές της Μαδρίτης* (1969) *Renaud et Armide* (1969), βασισμένο σε θεατρικό έργο του Κοκτό, και *Le jouet Criminel* (1969), μια ταινία μικρού μήκους.

### Δεκαετία του 1970
Μετά το 1970, ο Μαρέ προτίμησε να επικεντρωθεί στο θέατρο και οι κινηματογραφικές του ερμηνείες λιγόστεψαν.

Τα κινηματογραφικά του έργα ήταν *La Provocation* (1970), *Αυτός ο υπέροχος, παλιός, καλός κόσμος* (1970) με την Κατρίν Ντενέβ σε σκηνοθεσία Ζακ Ντεμί και *Robert Macaire* (1971), μια ταινία για τη γαλλική τηλεόραση.

Έπαιξε επίσης στις μίνι σειρές *Karatekas and co* (1973) και *[[Αλεσσάντρο Καλιόστρο|Joseph Balsamo]]* (1973) και γύρισε τις τηλεταινίες *Vaincre à Olympie* (1977) και *Les Parents terbles* (1980), βασισμένες στο έργο του Κοκτό.

Σκηνοθέτησε τις θεατρικές παραστάσεις *Le bel indifférent* (1975) και *Οι τρομεροί γονείς*, με το οποίο πήγε και στο Λονδίνο το 1978.

### Τα τελευταία χρόνια της καριέρας του
Το μεταγενέστερο έργο του Μαρέ περιελάμβανε τα *Emmenez-moi au théâtre*, *Parking* (1985) σε σκηνοθεσία Ζακ Ντεμί, *Lien de parenté* (1986), *Les enfants du naufrageur* (1992); *Dis Papa, raconte-moi là-bas* (1993), *Οι άθλιοι* (1995) σε σκηνοθεσία του Κλοντ Λελούς και *Κλεμμένη ομορφιά* (1996), σε σκηνοθεσία του Μπερνάρντο Μπερτολούτσι.

Ο Μαρέ έπαιζε στο θέατρο μέχρι τα 80 του, δουλεύοντας και ως γλύπτης. Το γλυπτό του *Le passe muraille* μπορεί να το δει κανείς στη συνοικία της Μονμάρτρης του Παρισιού.

Το 1985, ήταν επικεφαλής της κριτικής επιτροπής στο 35ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου. Συμμετείχε στο ντοκιμαντέρ *Screening at the Majestic* του 1995, το οποίο περιλαμβάνεται στην κυκλοφορία DVD (2003) της αποκατεστημένης κόπιας του *Η πεντάμορφη και το τέρας*.

## Προσωπική ζωή
Ο Μαρέ ήταν εραστής, μούσα και μακροχρόνιος φίλος του Ζαν Κοκτό από το 1937 έως το 1947. Μετά τον θάνατο του Κοκτό, ο Μαρέ έγραψε τα απομνημονεύματα του Κοκτό με τίτλο *L'Inconcevable Jean Cocteau*, αποδίδοντας τη συγγραφή και στους δυο τους. Έγραψε επίσης μια αυτοβιογραφία με τίτλος *Histoires de ma vie*, που δημοσιεύτηκε το 1975. Από το 1948 έως το 1959, σύντροφός του ήταν ο Αμερικανός χορευτής Τζορτζ Ράιχ. Φημολογείται ότι ήταν ένας από τους εραστές του Ουμβέρτου Β' της Ιταλίας.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1960, ο Μαρέ υιοθέτησε έναν νεαρό, τον Σερζ Αγιάλα, ο οποίος πήρε τελικά το όνομα Σερζ Βιλέν-Μαρέ. Αυτός ο υιοθετημένος γιος, ο οποίος έγινε τραγουδιστής και ηθοποιός, αυτοκτόνησε το 2012 σε ηλικία 69 ετών μετά από δικαστική διαμάχη κληρονομικών καθώς και κρίσεις μοναξιάς και κατάθλιψης.

### Θάνατος
Ο Μαρέ πέθανε από καρδιαγγειακή νόσο στις Κάννες του Αλπ-Μαριτίμ το 1998. Βρίσκεται θαμμένος στο νεκροταφείο του χωριού, κοντά στην Αντίμπ.

## Στη λαϊκή κουλτούρα
Ο χαρακτήρας Τραγικομίξ, στο τεύχος *Ο Αστερίξ λεγεωνάριος* του 1967 του κόμικς *[[Αστερίξ]]* έχει χαρακτηριστικά βασισμένα στον Ζαν Μαρέ.

Η ιστορία της ζωής του Μαρέ έγινε η έμπνευση για την ταινία του Φρανσουά Τρυφό *Το τελευταίο μετρό* (1980).

Το 1983, μια φωτογραφία του Μαρέ από την ταινία του 1950 *Ορφέας και Ευρυδίκη* του Ζαν Κοκτό εμφανίστηκε στο εξώφυλλο του δίσκου *This Charming Man* των Smiths.

## Φιλμογραφία

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 
* 

Κατηγορία:Γάλλοι ηθοποιοί κινηματογράφου
Κατηγορία:Γάλλοι ηθοποιοί θεάτρου
Κατηγορία:Γάλλοι γλύπτες