Αμαντού Χαμά

Ο **Χαμά Αμαντού** (*Hama Amadou*, 1950 – 23 Οκτωβρίου 2024)  ήταν πολιτικός από τον Νίγηρα. Διετέλεσε πρωθυπουργός τις περίοδους 1995-96 και 2000-07. Υπήρξε επίσης Γενικός Γραμματέας του Εθνικού Κινήματος για την Ανάπτυξη της Κοινωνίας (MNSD-Nassara) από το 1991 ως το 2001 και πρόεδρος του MNSD-Nassara από το 2001 ως το 2009.

## Πρώτα χρόνια
Γεννήθηκε το 1950. Προέρχεται από τη φυλή *Kurtey*, που είναι υποομάδα των Φουλά και μεγάλωσε στην περιοχή Τιγιαμπερί, στην κοιλάδα του ποταμού Νίγηρα, βόρεια της Νιαμέι.

Από το 1983 ως το 1985 , επί προεδρίας Σεϊνί Κουντσέ, ήταν γενικός διευθυντής της Ραδιοφωνίας και Τηλεόρασης του Νίγηρα (ORTN) και το 1985 έγινε διευθυντής του υπουργικού συμβουλίου. Μετά το θάνατο του Κουντσέ  ο Αμαντού διορίστηκε Υπουργός Πληροφοριών από τον διάδοχό του, Αλί Σαϊμπού, στις 15 Ιουλίου του 1988. Υπηρέτησε στο αξίωμα αυτό ως τις 20 Δεκεμβρίου του 1989.

## Τρίτη δημοκρατία
Στο συνέδριο του MNSD που διεξήχθη τον Νοέμβριο του 1991, ο Αμαντού εξελέγη γενικός γραμματέας με τον Μαμαντού Ταντζά να εκλέγεται στην προεδρία του MNSD.

Έπειτα από την διεξαγωγή βουλευτικών εκλογών τον Φεβρουάριο του 1993 ο Αμαντού εξελέγη βουλευτής με το MNSD στην Νιαμέι

Τον Ιανουάριο του 1995, ο συνασπισμός της αντιπολίτευσης, [κυρίως το MNSD και το Κόμμα του Νίγηρα για Δημοκρατία και Σοσιαλισμό (PNDS)], κέρδισαν την πλειοψηφία των εδρών στο κοινοβουλιο, με αποτέλεσμα να γίνει συγκατοίκηση ανάμεσα στην κυβέρνηση του Αμαντού και στον πρόεδρο Μαχαμάν Ουσμάν. Αρχικά ο Ούσμανε επέλεξε για πρωθυπουργό τον Αμαντού Σισέ, τελικά όμως διόρισε στην πρωθυπουργία τον Χαμά Αμαντού στις 21 Φεβρουαρίου του 1995. Οι Αμαντού και Ούσμανε ήρθαν σε ρήξη και το πολιτικό σύστημα παρέλυσε εξαιτίας της. Μέσα στο 1995 ο Αμαντού επεχείρησε να αναλάβει προεδρικό ρόλο αναφορικά με το υπουργικό συμβούλιο.

## Χούντα
Στις 27 Ιανουαρίου του 1996 κατέλαβε την εξουσία με στρατιωτικό πραξικόπημα ο Ιμπραχίμ Μπαρέ Μαϊνασαρά, ανατρέποντας τον πρόεδρο Ούσμανε και τον πρωθυπουργό Αμαντού. Αμφότεροι τέθηκαν σε περιορισμό κατ' οίκον επί πολλούς μήνες.

Στις 2 Ιανουαρίου του 1998 ο Αμαντού συνελήφθη με την κατηγορία ότι σκόπευε να δολοφονήσει τον Μαϊνασαρά. Απελευθερώθηκε αφού κατέβαλε εγγύηση στις 8 Ιανουαρίου του 1998, αλλά του απαγγέλθηκαν κατηγορίες ότι είχε σχηματίσει παραστρατιωτική οργάνωση. Ο Αμαντού αρνήθηκε τις κατηγορίες και τόνισε ότι η σύλληψη του ήταν μέσο για τον αποπροσανατολισμό του λαού.

## Τέταρτη δημοκρατία
Ο Μαϊνασαρά δολοφονήθηκε σε πραξικόπημα το 1999 και στα τέλη του ιδίου χρόνου έγιναν νέες εκλογές. Ο Μαμαντού Ταντζά κέρδισε τις προεδρικές εκλογές με το MNSD, το οποίο κέρδισε τον μεγαλύτερο αριθμό εδρών στις βουλευτικές εκλογές του Νοεμβρίου. Το κόμμα αυτό σύναψε συμφωνία με το κόμμα του Ούσμανε (Δημοκρατική και Σοσιαλιστική Σύμβαση ή CDS). Στις εκλογές του 1999 ο Αμαντού εξελέγη ξανά βουλευτής, ωστόσο εγκατέλειψε την έδρα του όταν διορίστηκε πρωθυπουργός στις 3 Ιανουαρίου του 2000. Μιλώντας στη Βουλή, ο Αμαντού ανέφερε ότι η κατάσταση στον Νίγηρα ήταν καταστροφική από οικονομικής άποψης, και ζήτησε από τους βουλευτές προσωρινά να μην λαμβάνουν βουλευτική αποζημίωση.

Ως πρόεδρος του Νίγηρα, ο Ταντζά έπρεπε να παραιτηθεί από την αρχηγία του MNSD. Ο Αμιντού Σεκού ανέλαβε προσωρινά την προεδρία του κόμματος μέχρι την εκλογή του Αμαντού στην προεδρία του MNSD στις 21 Δεκεμβρίου του 2001.

Κατά την προεκλογική του εκστρατεία για τις δημοτικές εκλογές του Ιουλίου του 2004, το ελικόπτερο στο οποίο επέβαινε ο Αμαντού συνετρίβη στις 14 Ιουλίου στην Μαγκαρία, στα ανατολικά του Νίγηρα. Ο Αμαντού σώθηκε από το ατύχημα. Αρνήθηκε την βοήθεια σε τρόφιμα από τα Ηνωμένα Έθνη το 2005,δηλώνοντας ότι η συγκομιδή ήταν αρκετή και ότι η βοήθεια εκείνη αποτελούσε επίθεση προς την αξιοπρέπεια του Νίγηρα.

### Πρόταση μομφής 2007
Η κυβέρνηση του Αμαντού ηττήθηκε σε πρόταση μομφής στις 31 Μαΐου του 2007, με 62 επί συνόλου 113 βουλευτών να τάσσονται υπέρ της πρότασης. Η ψηφοφορία κρίθηκε απαραίτητη έπειτα από καταγγελίες εναντίον του Αμαντού για διαφθορά και διασπάθιση δημόσιου χρήματος, που προοριζόταν για την εκπαίδευση. Παρά την υποστήριξη από βουλευτές του MNSD deputies, δυο άλλα κόμματα, συμπεριλαμβανομένου του CDS, εντάχθηκαν στο Κόμμα του Νίγηρα για τη Δημοκρατία και το Σοσιαλισμό (PNDS) με σκοπό να συμπληρωθεί πλειοψηφία εναντίον της κυβέρνησης. Λίγο αργότερα ο Αμαντού υπέβαλε την παραίτηση της κυβέρνησής του. 
Μετά την πρόταση μομφής, ο πρόεδρος Ταντζά είχε την επιλογή να διορίσει νέο πρωθυπουργό ή να προκηρύξει εκλογές. Στις 3 Ιουνίου διορίστηκε πρωθυπουργός ο Σεϊνί Ουμαρού, ο  οποίος είχε υπηρετήσει στην κυβέρνηση του Αμαντού ως υπουργός

## Κατηγορίες για διαφθορά και παραίτηση από την ηγεσία του MNSD
Η αστυνομία ξεκίνησε έρευνα το 2008 εναντίον του Αμαντού για την υπόθεση υπεξαίρεσης 100 εκατομμυρίων CFA (152.500 ευρώ) εξωτερικής βοήθειας την περίοδο από το 2000 ως το 2006. Ο πρόεδρος Ταντζά κάλεσε σε έκτακτη συνεδρίαση το Κοινοβούλιο στις 14 Ιουνίου του 2008 για την διερεύνηση της υπόθεσης. Παρά το γεγονός ότι οι δύο άνδρες ήταν στενοί πολιτικοί σύμμαχοι, με τον Αμαντού να προαλείφεται για διάδοχος  του Ταντζά με την πάροδο του χρόνου οι μεταξύ τους σχέσεις επιδεινώθηκαν. Ο Αμαντού δημοσίως ισχυρίστηκε ότι οι κατηγορίες ήταν πολιτική συνωμοσία από μέρη του δικού του κόμματος.

Συστάθηκε 14μελής ειδική επιτροπή για την διερεύνηση των κατηγοριών και έπειτα από συζήτηση που διήρκεσε περισσότερες από 24 ώρες, η Εθνοσυνέλευση ψήφισε με 72 υπέρ έναντι 28 κατά να άρει την βουλευτική ασυλία του Αμαντού και ανέθεσε την υπόθεση στο Ανώτατο Δικαστήριο του Νίγηρα. Στις 26 Ιουνίου του 2008 ο Αμαντού συνελήφθη και οδηγήθηκε στις πολιτικές φυλακές του Κουτουκατέ, στα βόρεια της Νιαμέι.  Στις αρχές Αυγούστου του 2008 μέρη του κόμματός του πρότειναν την αποπομπή του Αμαντού από την προεδρία, Ο πρώην πρωθυπουργός κατηγόρησε τον πρόεδρο και την κυβέρνηση ότι είχαν επινοήσει τις κατηγορίες εναντίον του για να τον εμποδίσουν από το να κατέλθει ως υποψήφιος στις προεδρικές εκλογές του Δεκεμβρίου του 2009.

Χιλιάδες υποστηρικτές του Αμαντού πραγματοποίησαν πορεία διαμαρτυρίας στην Νιαμέι ζητώντας την αποφυλάκιση του πολιτικού στις 19 Οκτωβρίου του 2008. Μία ακόμη πορεία υπέρ του Αμαντού απαγορεύτηκε από τις αρχές προτού γίνει στις 26 Οκτωβρίου.

Παρά την υποστήριξη από μερίδα του κόμματος, ο Αμαντού καθαιρέθηκε από την ηγεσία του MNSD. Στις 21 Φεβρουαρίου του 2009 σε ειδική συνεδρίαση του MNSD-Nassara εξελέγη ο Ουμαρού ως πρόεδρος του MNSD.

### Ασθένεια
Στις αρχές Μαρτίου του 2009 ο Αμαντού μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο της Νιαμέι από τις φυλακές στης Κουτουκαλέ και νοσηλεύτηκε για άγνωστη ασθένεια. Έπειτα από τρεις εβδομάδες επέστρεψε στη φυλακή παρά τις διαδηλώσεις διαμαρτυρίας από υποστηρικτές του στη Νιαμέι.

### Δίκη , αποφυλάκιση και επιστροφή στην πολιτική
Ο Αμαντού επρόκειτο να δικαστεί από το Ανώτατο Δικαστήριο, το οποίο απαρτίζεται από 7 εν ενεργεία βουλευτές. Στις 24 Απριλίου του 2009 και έπειτα από 10 μήνες εγκλεισμού στη φυλακή, ο Αμαντού αποφυλακίστηκε για λόγους υγείας. Ωστόσο, η δίκη του με την κατηγορία της υπεξαίρεσης θα διεξαγόταν κανονικά. Στις 30 Ιουλίου του 2009 οι αρχές του Νίγηρα εξέδωσαν ένταλμα συλλήψεώς του.

Επέστρεψε στην πολιτική και διεκδίκησε το προεδρικό αξίωμα στις προεδρικές εκλογές που έγιναν τον Ιανουάριο του 2011. Ωστόσο, στον πρώτο γύρο περιορίστηκε στο 19,8% των ψήφων με συνέπεια τον αποκλεισμό του από τον β΄ γύρο.

### Θάνατος
Απεβίωσε στις 23 Οκτωβρίου 2024 στο Νιαμέι, σε ηλικία 74 ετών.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* "Free Hama Amadou".

Χαμα Αμαντου