Sagittario (τορπιλοβόλο, 1936)

Το ***Sagittario*** ήταν τορπιλοβόλο κλάσης *[[Τορπιλοβόλο κλάσης Spica|Spica]]* που ναυπηγήθηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1930 για το Ιταλικό Βασιλικό Ναυτικό (Regia Marina). Κατά τη διάρκεια της Μάχης της Μεσογείου, στο πλαίσιο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, έλαβε μέρος σε αρκετές αποστολές συνοδείας νηοπομπών, η πιο αξιοσημείωτη από τις οποίες είναι γνωστή ως «Νηοπομπή Sagittario» και έλαβε χώρα ενώ μαινόταν η Μάχη της Κρήτης. Ο κυβερνήτης του *Sagittario*, Giuseppe Cigala Fulgosi, τιμήθηκε για δράση του πλοίου το Χρυσό Μετάλλιο Στρατιωτικής Αξίας. Το *Sagittario* παρέμεινε σε υπηρεσία μετά το τέλος του πολέμου με το Ιταλικό Ναυτικό (Marina Militare) και το 1949 ταξινομήθηκε ως κορβέτα. Η πορεία του ολοκληρώθηκε το 1964 οπότε και διαλύθηκε για σκραπ.

## Περιγραφή

Το *Sagittario* ναυπηγήθηκε στα τέλη της μεσοπολεμικής περιόδου στις εγκαταστάσεις της Cantieri Navali Quarnero (CNQ) στην πόλη Φιούμε. Ήταν ένα από τα σκάφη της υποομάδας (υποκλάσης) *Perseo* της κλάσης *Spica*. Οι εργασίες ξεκίνησαν στις 14&nbsp;Νοεμβρίου 1935, καθελκύστηκε στις 21&nbsp;Ιουνίου 1936 και εντάχθηκε σε υπηρεσία στις 8&nbsp;Οκτωβρίου 1936. Διέθετε τρία πυροβόλα των 100&nbsp;mm καθώς και τέσσερις τορπιλοσωλήνες των 450&nbsp;mm. Επίσης διέθετε τον απαραίτητο εξοπλισμό για την πόντιση ναρκών και βομβών βυθού. Στην αρχική του διαμόρφωση, το *Sagittatio* είχε επίσης οκτώ πολυβόλα Breda των 13,2&nbsp;mm. Τα όπλα αυτά αντικαταστάθηκαν από ισάριθμα πυροβόλα των 20&nbsp;mm το 1941.

Όλα τα σκάφη της κλάσης *Spica* έφεραν τα ονόματα αστερισμών: «*Sagittario*» είναι το όνομα του αστερισμού του Τοξότη στα ιταλικά.

## Επιχειρησιακή ιστορία
Λίγους μήνες έπειτα από την ένταξή του σε υπηρεσία και ενώ είχε ξεσπάσει πλέον ο Ισπανικός Εμφύλιος Πόλεμος, το * Sagittario* συμμετείχε στον αποκλεισμό της κεντρικής Μεσογείου που επέβαλλε το Ιταλικό Ναυτικό προκειμένου να εμποδίσει τα σοβιετικά και τα ισπανικά πλοία που διέρχονταν από την περιοχή προκειμένου να φτάσουν σε ισπανικά λιμάνια για να ανεφοδιάσουν τις δυνάμεις των Δημοκρατικών.

### Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος
Στις 10&nbsp;Ιουνίου 1940, όταν η Ιταλία κήρυξε τον πόλεμο στους Συμμάχους, το *Sagittario* ανήκε στη 10η Μοίρα Τορπιλοβόλων με έδρα τη Λα Σπέτσια. Τη νύχτα της 26ης Νοεμβρίου 1940 ήταν σε περιπολία στον Πορθμό της Σικελίας όταν εντόπισε τον βρετανικό Στόλο της Μεσογείου ο οποίος υποστήριζε την Επιχείρηση Collar. Ο εντοπισμός του βρετανικού στόλου οδήγησε στην εμπλοκή που έμεινε γνωστή ως ναυμαχία του Σπαρτιβέντο.

Τη νύχτα της 7ης&nbsp;Ιανουαρίου 1941 το *Sagittario* πόντισε από κοινού με άλλα τορπιλοβόλα και αντιτορπιλικά δύο ναρκοπέδια βόρεια του ακρωτηρίου Μπον. Στις 30&nbsp;Μαρτίου, μαζί με τα αδελφά πλοία *Circe* και *Alcione* και δύο τορπιλακάτους MAS, συνόδευσε το γερμανικό φορτηγό πλοίο *Ruhr* το οποίο όμως τορπιλίστηκε από το βρετανικό υποβρύχιο *[[HMS Utmost|Utmost]]* ενώ το ρυμουλκούσε το ιταλικό αντιτορπιλικό *[[Dardo (αντιτορπιλικό, 1930)|Dardo]]*.

#### Μάχη της Κρήτης

Στις 21&nbsp;Μαΐου 1941, στο πλαίσιο της Μάχης της Κρήτης, το *Sagittario* ανέλαβε τη συνοδεία 22 ελληνικών καΐκιών που μετέφεραν τμήματα του 85ου Ορεινού Συντάγματος της 5ης γερμανικής Ορεινής Μεραρχίας από τη Μήλο προς το Ηράκλειο προς υποστήριξη των Γερμανών αλεξιπτωτιστών στην Κρήτη. Το προηγούμενο βράδυ μια ανάλογη προσπάθεια μεταφοράς γερμανικών δυνάμεων στο Μάλεμε ματαιώθηκε καθώς υπέστη σοβαρές απώλειες εξαιτίας της δράσης των βρετανικών καταδρομικών της Δύναμης D. Οι εξελίξεις αυτές οδήγησαν στην απόφαση να ανακληθεί ο σχηματισμός που συνόδευε το *Sagittario*, όμως η εντολή έφθασε όταν τα πλοία είχαν αποπλεύσει και βρίσκονταν σε απόσταση περίπου  από τη Μήλο.

Στην ευρύτερη περιοχή βρίσκονταν και δεύτερη μοίρα βρετανικών καταδρομικών, η Δύναμη C. Ο σχηματισμός αυτός αποτελούνταν από τρία καταδρομικά και τέσσερα αντιτορπιλικά υπό τον υποναύαρχο Edward Leigh Stuart King και αποστολή του ήταν να εντοπίσει και να παρεμποδίσει τη μεταφορά γερμανικών στρατευμάτων στην Κρήτη. Η Δύναμη C εντόπισε το *Sagittario* στις 10:00. Ο Κινγκ αποφάσισε να εμπλακεί όμως το *Sagittario* εξαπέλυσε προπέτασμα καπνού, εξαπέλυσε τις τορπίλες του και αντάλλαξε πυρά με τα βρετανικά πολεμικά προσπαθώντας να τα απομακρύνει από τα καΐκια που μετέφεραν τα γερμανικά στρατεύματα. Εν τέλει ο Κινγκ αντιλήφθηκε πως ο μεγάλος σχηματισμός των καϊκιών βρίσκονταν στην περιοχή μία ολόκληρη ώρα έπειτα από την αρχική εμπλοκή με το *Sagittatio*. Τελικά η γερμανοϊταλική δύναμη κατάφερε να διαφύγει αλώβητη, όμως σε στρατηγικό επίπεδο το Βασιλικό Ναυτικό είχε επιτύχει να ματαιώσει τη μεταφορά στρατευμάτων του Άξονα στη Κρήτη δια θαλάσσης.

Ο Κινγκ, γνωρίζοντας πως τα πλοία του είχαν εξαντλήσει σχεδόν τα αποθέματα πυρομαχικών για τα αντιαεροπορικά τους και θεωρώντας πως είχε επιτύχει τον κύριο στόχο του, διέταξε τη Δύναμη C να αποσυρθεί. Καθώς κατευθυνόταν νότια, τα καταδρομικά *[[HMS Naiad (93)|Naiad]]* και *[[HMS Carlisle (D67)|Carlisle]]* υπέστησαν σοβαρές ζημιές εξαιτίας της δράσης της γερμανικής αεροπορίας. Ο ναύαρχος Κάννινγκαμ επέκρινε τον Κινγκ για τον τρόπο που χειρίστηκε την κατάσταση, λέγοντας πως το ασφαλέστερο μέρος κατά τη διάρκεια της αεροπορικής επίθεσης ήταν ανάμεσα στη μοίρα των γερμανικών καϊκιών.

Ο κυβερνήτης του *Sagittatio*, Cigala-Fulgos, έλαβε το Χρυσό Μετάλλιο Στρατιωτικής Αξίας για τις ενέργειές του στην εμπλοκή αυτή.

#### 1942–1943
Στις πρώτες πρωινές ώρες της 8ης&nbsp;Φεβρουαρίου 1942, το βρετανικό υποβρύχιο *[[HMS Proteus (N29)|Proteus]]* επιχείρησε ανεπιτυχώς να τορπιλίσει το *Sagittario* στα ανοικτά της Λευκάδας. Το *Sagittario* αντεπιτέθηκε και προσπάθησε να εμβολίσει το *Proteus*. Το *Proteus* κατάφερε με τους ελιγμούς του να αποφύγει τον εμβολισμό και εν τέλει να διαφύγει, όμως τα δύο σκάφη συγκρούστηκαν και από τη σύγκρουσή αυτή προκλήθηκαν ζημιές στην πλώρη του *Sagittario*.

Μεταξύ της 11ης και της 17ης Αυγούστου, το *Sagittario* συνόδευσε δύο νηοπομπές, η πρώτη αποτελούνταν από τα ιταλικά φορτηγά πλοία *Sibilla* και *Albachiara* που απέπλευσαν από τη Βεγγάζη με προορισμό το Τομπρούκ και η δεύτερη από το γερμανικό εμπορικό πλοίο *Menes* που απέπλευσε από το Τομπρούκ με προορισμό τον Πειραιά. Και οι δύο νηοπομπές κατάφεραν να αποφύγουν τις επιθέσεις του βρετανικού υποβρυχίου *[[HMS Taku (N38)|Taku]]*.

Στις 19&nbsp;Οκτωβρίου το *Sagittario* διέσωσε ναυαγούς από το ιταλικό αντιτορπιλικό *[[Giovanni da Verrazzano (αντιτορπιλικό)|Giovanni da Verrazzano]]* που τορπιλίστηκε και βυθίστηκε από το βρετανικό υποβρύχιο *[[HMS Unbending|Unbending]]* και στις 30 Νοεμβρίου ήταν ένα από τα πλοία συνοδείας της νηοπομπής *Veloce*, που είχε προορισμό τη Λιβύη. Στις 2&nbsp;Δεκεμβρίου η νηοπομπή δέχθηκε επίθεση από βομβαρδιστικά Fairey Albacore προερχόμενα από τη Μάλτα. Κατάφεραν να τορπιλίσουν και να βυθίσουν το φορτηγό πλοίο *Veloce*. Το τορπιλοβόλο *Lupo*,βυθίστηκε από τη Βρετανική Δύναμη K ενώ διέσωζε επιζώντες, ενώ το *Chisone*, το άλλο εμπορικό  πλοίο της νηοπομπής, έφτασε στην Τρίπολη την επομένη μαζί με τα πλοία συνοδείας του.

Στις 26&nbsp;Απριλίου 1943 το *Sagittario* συνόδευε το ιταλικό φορτηγό πλοίο *Teramo* (πρώην *Marie-Therese Le Borgne*) καθώς κατευθύνονταν προς τη Μπιζέρτα. Τα δύο πλοία δέχτηκαν επίθεση από βρετανικές τορπιλακάτους. Το *Sagittario* κατάφερε να αποκρούσει την επίθεση, χάρη και στην αρωγή των γερμανικών μαχητικών που παρείχαν αεροπορική κάλυψη. Μάλιστα το ιταλικό αντιτορπιλικό κατάφερε να προκαλέσει με τα πυρά του μία από τις αντίπαλες τορπιλακάτους, που τυλίχθηκε στις φλόγες και εν τέλει βυθίστηκε. Ο επικεφαλής της βρετανικής δύναμης, Στιούαρτ Γκουλντ, καθώς και έξι ακόμα εκ των επιτιθεμένων έχασαν τη ζωή τους. Εν τέλει το *Teramo* δεν κατάφερε να φθάσει στη Μπιζέρτα καθώς επλήγη αργότερα από αεροπορική επίθεση και εγκαταλείφθηκε. Το *Sagittario* κατέρριψε ένα βομβαρδιστικό B-24 και διέσωσε ναυαγούς.

Στις 8&nbsp;Σεπτεμβρίου, ημέρα της Ανακωχή του Κασίμπιλε, το *Sagittario* βρισκόταν στην Πούλα, από όπου συνόδευσε το θωρηκτό *[[Giulio Cesare (θωρηκτό)|Giulio Cesare]]* προς τον Τάραντα για να συναντήσει τις Συμμαχικές δυνάμεις. Καθώς συνόδευε το *Cesare*, ενεπλάκη και απέκρουσε ένα γερμανικό υποβρύχιο το οποίο προσπάθησε να τορπιλίσει το θωρηκτό. Αργότερα τον ίδιο μήνα μετέφερε ιταλικά στρατεύματα από την Κέρκυρα πίσω στην Ιταλία.

## Μεταπολεμική περίοδος
Το 1949 *Sagittario* επαναταξινομήθηκε ως κορβέτα. Οι τορπιλοσωλήνες καθώς και ένα πυροβόλο των 100&nbsp;mm αφαιρέθηκαν και στη θέση τους τοποθετήθηκαν έξι πυροβόλα των 40&nbsp;mm καθώς και ένας ανθυποβρυχιακός εκτοξευτής βομβών βυθού «Hedgehog». Έπειτα από την ένταξη της Ιταλίας στο NATO το *Sagittario* έλαβε το αναγνωριστικό **F557**.

Παροπλίσηκε την 1η&nbsp;Οκτωβρίου 1964 και στη συνέχεια διαλύθηκε για σκραπ.

## Παραπομπές


## Βιβλιογραφία
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Κατηγορία:Τορπιλοβόλα κλάσης Spica
Κατηγορία:Ιταλικά τορπιλοβόλα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου