Καλεκτασία

Η **καλεκτασία** (επιστημονική-λατινική ονομασία *Calectasia*) είναι γένος μονοκοτυλήδονων φυτών, που ανήκει στην οικογένεια δασυπωγωνοειδή και περιλαμβάνει περίπου 15 είδη, όλα ενδημικά της νότιας και δυτικής Αυστραλίας. Αυτά τα φυτά είναι μικροί θάμνοι με διακλαδιζόμενα στελέχη καλυμμένα με θήκες φύλλων. Τα όμορφα άνθη τους έχουν σχήμα αστερία και χρώμα από μπλε μέχρι μοβ.

## Περιγραφή
[thumb|Εικονογράφηση του είδους
 ''[Calectasia cyanea* το 1841 από το *Βοτανικό περιοδικό του Κέρτις*]]
Οι καλεκτασίες είναι μικροί θάμνοι, που συχνά σχηματίζουν [[Ρίζωμα|ριζώματα]] και έχουν στητά, διακλαδιζόμενα στελέχη με άμισχα φύλλα με μυτερή κορυφή, εναλλασσόμενα ως προς τη διάταξή τους, με μήκος από 5 έως 17 [[Χιλιοστόμετρο|χιλιοστά]] και πλάτος λιγότερο από ένα χιλιοστό. Τα άνθη εκφύονται μεμονωμένα, από ένα στο άκρο κλαδίσκου, και είναι ερμαφρόδιτα (δίκλινα), με τρία [[Σέπαλο|σέπαλα]] και τρία πέταλα παρόμοια και αντιστοιχιζόμενα τα μεν στα δε. Είναι συνενωμένα στη βάση τους, σχηματίζοντας έναν πολύ βραχύ σωλήνα, αλλά απλώνονται επάνω στον μέγιστο βαθμό, δίνοντας στο άνθος ένα σχήμα παρόμοιο με αστερία, και έχουν μια μεταλλική λάμψη. Μια εξάδα από ζωηρούς κίτρινους ή πορτοκαλί [[Στήμονας|στήμονες]] σχηματίζουν έναν σωλήνα στο κέντρο του άνθους.

== Ταξινομική ιστορία ==
Το *Calectasia* ορίσθηκε για πρώτη φορά περιγραφόμενο το [[1810]] από τον Σκωτσέζο ιατρό και βοτανολόγο [[Ρόμπερτ Μπράουν]] στο έργο του *Prodromus Florae Novae Hollandiae et Insulae Van Diemen*, με το *Calectasia cyanea* να είναι το πρώτο είδος που ονομάσθηκε. Η ονομασία του γένους ετυμολογείται από τις αρχαίες ελληνικές λέξεις *καλός* = όμορφος και *έκτασις* = άπλωμα, μια αναφορά στα εκτεινόμενα βαθυγάλαζα πέταλα των λουλουδιών του.

Ο [[Λούντβιχ Πράις]] περιέγραψε το είδος *C. grandiflora* το 1846 και ο [[Ότο Βίλχελμ Ζόντερ]] προσέθεσε το *C. intermedia*  το 1856. Το 2001 οι Barrett και Dixon επισκόπησαν το γένος και προσέθεσαν ακόμα οκτώ νέα είδη, ενώ το 2015 προστέθηκαν τέσσερα επιπλέον είδη.

== Γεωγραφική κατανομή και ενδιαίτημα ==
Τα είδη της καλεκτασίας συναντώνται στο νοτιοδυτικό μέρος της [[Δυτική Αυστραλία|Δυτικής Αυστραλίας]] και στη συνοριακή περιοχή ανάμεσα στη [[Νότια Αυστραλία]] και τη [[Βικτώρια (Αυστραλία)|Βικτώρια]]. Το είδος *C. intermedia* βρίσκεται μόνο στη δεύτερη περιοχή, ενώ τα υπόλοιπα είδη μόνο στη Δυτική Αυστραλία. Ευδοκιμούν σε ποικιλία ενδιαιτημάτων, κάποτε σε εποχικώς βαλτώδεις εκτάσεις, αλλά συνηθέστερα σε λιβάδια, δασικές εκτάσεις και αμμώδη εδάφη.

==Οικολογία==
Υπάρχουν ενδείξεις ότι όλα τα είδη του γένους έχουν ρίζες που μπορούν να συγκρατούν το φυτό στην άμμο και άνθη που [[Επικονίαση|επικονιάζονται]] από μέλισσες. Είναι πιθανό ότι η εμφανισιακή ομοιότητα ανάμεσα στα άνθη της καλεκτασίας και σε εκείνα του είδους [[ορχιδέα]]ς *Thelymitra variegata* αποτελεί ένα παράδειγμα μιμητισμού τύπου Dodson (*Dodsonian mimicry*). Τα είδη *Calectasia grandiflora* και *Thelymitra variegata* συναντώνται συχνά στις ίδιες τοποθεσίες. Συχνό παράσιτο της καλεκτασίας είναι ένα αναρριχητικό φυτό του γένους *Cassytha*.

== Κατάλογος ειδών ==
Σύμφωνα και με την Απογραφή Αυστραλιανών Φυτών (APC) τον Οκτώβριο του 2021 γίνονται αποδεκτά τα εξής 15 [[Είδος (βιολογία)|είδη]] του γένους *Calectasia*:

* *Calectasia browneana*, Keighery, K.W.Dixon & R.L.Barrett – καλεκτασία του Brown
* *Calectasia cyanea*, [[Ρόμπερτ Μπράουν|R.Br.]] – γνωστό και ως «άστρο της Βηθλεέμ»
* *Calectasia demarzii*, R.L.Barrett – καλεκτασία του Demarz
* *Calectasia elegans*, R.L.Barrett – καλεκτασία η κομψή
* *Calectasia gracilis*, Keighery – καλεκτασία η χαρίεσσα
* *Calectasia grandiflora*, [[Λούντβιχ Πράις|L.Preiss]] – καλεκτασία η μεγανθής
* *Calectasia hispida*, R.L.Barrett & K.W.Dixon
* *Calectasia intermedia*, [[Ότο Βίλχελμ Ζόντερ|Sond.]] – καλεκτασία η ενδιάμεσος
* *Calectasia jubilaea*, R.L.Barrett
* *Calectasia keigheryi*, R.L.Barrett & K.W.Dixon – καλεκτασία του Keighery
* *Calectasia narragara*, R.L.Barrett & K.W.Dixon 
* *Calectasia obtusa*, R.L.Barrett & K.W.Dixon – καλεκτασία η αμβλεία
* *Calectasia palustris*, R.L.Barrett & K.W.Dixon – καλεκτασία η ελόβιος
* *Calectasia pignattiana*, K.W.Dixon & R.L.Barrett
* *Calectasia valida'', R.L.Barrett – καλεκτασία η ισχυρά

## Παραπομπές


Καλεκτασια