Βάλτερ Σάλες

Ο **Βάλτερ Μορέιρα Σάλες Τζούνιορ** ή **Βάλτερ Σάλες** (Πορτογαλικά: Walter Salles, 12 Απριλίου 1956 - ) είναι Βραζιλιάνος σκηνοθέτης. Σημαντική φυσιογνωμία του Resume Cinema στη Βραζιλία, ο Σάλες θεωρείται ευρέως από τους σπουδαιότερους σκηνοθέτες του βραζιλιάνικου κινηματογράφου.    Οι διακρίσεις του περιλαμβάνουν ένα Όσκαρ Καλύτερης Διεθνούς Ταινίας, τρία βραβεία Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών, τρία βραβεία Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας, δύο Βραβεία Βρετανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου, μία Χρυσή Άρκτο και μία Χρυσή Σφαίρα.

Ο Σάλες έγινε διεθνώς γνωστός για την ταινία του *Κεντρικός σταθµός* (1998), η οποία κέρδισε δύο υποψηφιότητες για Όσκαρ (Καλύτερης Διεθνούς Ταινίας) και (Α΄ Γυναικείου Ρόλου για τη Φερνάντα Μοντενέγκρο), κερδίζοντας Χρυσή Σφαίρα και BAFTA Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας, καθώς και Χρυσή Άρκτο στο 48ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου. Τα επόμενα έργα του περιλαμβάνουν τις ταινίες *Η βεντέτα* (2001), *[[Ημερολόγια μοτοσικλέτας]]* (2004), *Στοιχειωμένο νερό* (2005) και *Στο δρόμο* (2012). Στα 97α Βραβεία Όσκαρ, η ταινία του *[[Είμαι Ακόμη Εδώ (ταινία)|Είμαι ακόμη εδώ]]* (2024), η οποία δέχτηκε διθυραμβικές κριτικές, έλαβε μια σπάνια διπλή υποψηφιότητα για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας και Καλύτερης Διεθνούς Ταινίας. 

Με περιουσία που αποτιμάται σε 4,5 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ (24,26 δισεκατομμύρια ρεάλ Βραζιλίας), ο Σάλες είναι ο τρίτος πλουσιότερος σκηνοθέτης στον κόσμο.  

## Τα πρώτα χρόνια
Ο Βάλτερ Μορέιρα Σάλες Τζούνιορ γεννήθηκε στις 12 Απριλίου 1956 στο Ρίο ντε Τζανέιρο.  Έζησε στη Γαλλία και στις Ηνωμένες Πολιτείες σε όλη τη νεότητά του, ακολουθώντας τον διπλωμάτη πατέρα του, Βάλτερ Μορέιρα Σάλες.   Σε ηλικία 15 ετών, ο Σάλες επέστρεψε στη Βραζιλία, η οποία τότε βρισκόταν υπό τη δικτατορία του Εμίλιο Γκαραστάζου Μέντιτσι. 

Ο Σάλες φοίτησε στη Σχολή Κινηματογραφικών Τεχνών του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνιας. 

## Καριέρα
Ο Σάλες αρχικά απέκτησε εμπειρία στον κινηματογράφο μέσω μη μυθοπλαστικών ντοκιμαντέρ. Εργάστηκε 10 χρόνια σε ντοκιμαντέρ, προτού στραφεί σε μυθοπλαστικές ταινίες. 

Η πρώτη αξιοσημείωτη ταινία του ήταν η *Ξένη γη*, η οποία κυκλοφόρησε στη Βραζιλία το 1995. Σε τοπικό επίπεδο, η ταινία έτυχε ευρείας αναγνώρισης από τους κριτικούς κινηματογράφου και σημείωσε μικρή εισπρακτική επιτυχία, ενώ επιλέχθηκε από πάνω από 40 κινηματογραφικά φεστιβάλ παγκοσμίως. Το 1998, κυκλοφόρησε ο *Κεντρικός σταθµός*, μια ταινία η οποία σημείωσε ευρεία διεθνή αναγνώριση λαμβάνοντας δύο υποψηφιότητες για Όσκαρ: Α' Γυναικείου Ρόλου (Φερνάντα Μοντενέγκρο) και Καλύτερης Διεθνούς Ταινίας. Ο Σάλες κέρδισε Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας, γεγονός που τον έκανε τον πρώτο Βραζιλιάνο που κερδίζει Χρυσή Σφαίρα.

Το 2001, *Η βεντέτα*, βασισμένη σε μυθιστόρημα του Αλβανού συγγραφέα Ισμαήλ Κανταρέ, με πρωταγωνιστή τον Ροντρίγκο Σαντόρο, ήταν υποψήφια για Καλύτερη Ξενόγλωσση Ταινία στις Χρυσές Σφαίρες.  Ο Σάλες είπε: «...υπήρχε ένα βιβλίο που μου άγγιξε σε σημείο που δεν μπορούσα να το ξεχάσω. Και αυτό ήταν το *Ρημαγμένος Απρίλης* του Ισμαήλ Κανταρέ. Το βιβλίο μού το έδωσε ο μικρότερος αδερφός μου, ο οποίος είπε: "Αν σε ξέρω καλά, αυτό θα σε αγγίξει". ... Αυτό που πραγματικά με εντυπωσίασε ήταν η αντίθεση μεταξύ της αταβιστικής βίας που περιγράφεται στο βιβλίο και της πιθανότητας αυτή η βία να υπερνικηθεί από την ανακάλυψη της ποίησης και της λογοτεχνίας και τελικά από την αδελφική αγάπη». 

Το 2003, ο Σάλες ψηφίστηκε ως ένας από τους 40 καλύτερους σκηνοθέτες στον κόσμο από την εφημερίδα *[[The Guardian]]*.  Η μεγαλύτερη διεθνής επιτυχία του ήταν τα *[[Ημερολόγια μοτοσικλέτας]]*, μια ταινία του 2004 με θέμα τη ζωή του νεαρού Ερνέστο Γκεβάρα, ο οποίος αργότερα έγινε γνωστός ως Τσε Γκεβάρα. Ήταν η πρώτη απόπειρα του Σάλες ως σκηνοθέτη ταινίας σε γλώσσα διαφορετική από τη μητρική του πορτογαλική (ισπανική, στην προκειμένη περίπτωση) και γρήγορα έγινε εισπρακτική επιτυχία στη Λατινική Αμερική και την Ευρώπη. Κέρδισε το Βραβείο της Οικουμενικής Επιτροπής και το Βραβείο François Chalais στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών το 2004.  
αριστερά|μικρογραφία|Ο Σάλες το 2005
Το 2005, ο Σάλες κυκλοφόρησε την πρώτη του ταινία στο Χόλιγουντ, με τίτλο *Στοιχειωμένο νερό*, μια νέα εκδοχή της ομώνυμης ιαπωνικής ταινίας του 2002. Συνέβαλε επίσης στην παραγωγή της αργεντίνικης ταινίας *Αδελφές*, η οποία σημείωσε μεγάλη επιτυχία. Το 2006, ο Σάλες έγραψε και σκηνοθέτησε ένα απόσπασμα της γαλλικής ταινίας *[[Παρίσι, σ' αγαπώ]]* με την Ντανιέλα Τόμας. Η ταινία είναι μια συλλογή από 18 μικρότερα αποσπάσματα που γυρίστηκαν από 21 διαφορετικούς σκηνοθέτες και διαδραματίζονται σε διαφορετικά διαμερίσματα του Παρισιού. Το τμήμα του Σάλες ονομάζεται *Loin du 16 <sup>e</sup>* και διαδραματίζεται στο 16ο διαμέρισμα του Παρισιού. Το 2007, ο Σάλες συμμετείχε σε ένα παρόμοιο πρότζεκτ με τίτλο *Chacun son cinéma* στο πλαίσιο της 60ής επετείου του Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών. Γύρισε ένα τρίλεπτο απόσπασμα με τίτλο *A 8.944 de Cannes*. 

Το 2008, ο Σάλες έγραψε και σκηνοθέτησε την ταινία *Οριακή γραμμή*, επίσης με την Τόμας.  Είναι μια ιστορία τεσσάρων αδελφών μιας φτωχής οικογένειας που πρέπει να παλέψουν για να ακολουθήσουν τα όνειρά τους. Ήταν υποψήφιος για Χρυσό Φοίνικα και η Σάντρα Κορβελόνι κέρδισε βραβείο Καλύτερης Ηθοποιού για τον ρόλο της σε αυτήν την ταινία στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών το 2008. Το 2012, ο Σάλες κυκλοφόρησε την κινηματογραφική μεταφορά του σεναρίου του Ζοζέ Ριβέρα με βάση το βιβλίο *[[Στο δρόμο]]* του Τζακ Κέρουακ, με τον Φράνσις Φορντ Κόπολα στην παραγωγή. Η ταινία ήταν υποψήφια για Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών το 2012.  
[μικρογραφία|Ο Σάλες και η Φερνάντα Τόρες προωθούν την ταινία ''[Είμαι Ακόμη Εδώ (ταινία)|Είμαι ακόμη εδώ* στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου BFI του Λονδίνου το 2024]]
Το 2024, 12 χρόνια μετά την τελευταία μεγάλου μήκους ταινία του, ο Σάλες κυκλοφόρησε την ταινία *Είμαι ακόμη εδώ*, βασισμένη στο ομότιτλο βιβλίο του Μαρτσέλο Ρούμπενς Παΐβα. Η ταινία ασχολείται με τη σύλληψη και την εξαφάνιση του Ρούμπενς Παΐβα, πατέρα του Μαρτσέλο, το 1971, στη διάρκεια της [[Στρατιωτική δικτατορία στη Βραζιλία|στρατιωτικής δικτατορίας στη Βραζιλία]].   Η ταινία ήταν υποψήφια για [[Χρυσός Λέοντας|Χρυσό Λέοντα]] στο 81ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας και [[Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας]] στα [[Χρυσές Σφαίρες του 2024|82α Βραβεία]], όπου κέρδισε το βραβείο Καλύτερης Ηθοποιού σε Δράμα για τη Φερνάντα Τόρες, καθιστώντας την την πρώτη Βραζιλιάνα ηθοποιό που κέρδισε Χρυσή Σφαίρα για την ερμηνεία της.   Για την ταινία *Είμαι ακόμα εδώ*, στα [[Βραβεία Αμερικανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου 2024|97α Βραβεία Όσκαρ]], ο Σάλες παρέλαβε το [[Όσκαρ διεθνούς ταινίας μεγάλου μήκους|Όσκαρ Καλύτερης Διεθνούς Ταινίας Μεγάλου Μήκους]] για λογαριασμό της [[Βραζιλία|Βραζιλίας]].

== Προσωπική ζωή, απόψεις και πεποιθήσεις ==
Τον Δεκέμβριο του 2023, μαζί με 50 ακόμη σκηνοθέτες, ο Σάλες υπέγραψε μια ανοιχτή επιστολή που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα *Libération* απαιτώντας κατάπαυση του πυρός και τερματισμό των δολοφονιών αμάχων εν μέσω της [[Πόλεμος της Γάζας|ισραηλινής εισβολής στη Λωρίδα της Γάζας το 2023]], καθώς και τη δημιουργία ανθρωπιστικού διαδρόμου προς τη [[Γάζα]] για ανθρωπιστική βοήθεια και απελευθέρωση ομήρων.   

Τον Φεβρουάριο του 2025, ο Σάλες δήλωσε σε συνέντευξή του στο [[CNN]] ότι η ταινία του [[Είμαι Ακόμη Εδώ (ταινία)|*Είμαι ακόμη εδώ*]] είναι προϊόν της βραζιλιάνικης δημοκρατίας, μετά τις [[Βραζιλιάνικες γενικές εκλογές 2022|γενικές εκλογές του 2022]] και τις επιθέσεις στην [[Μπραζίλια]] το 2023, και ότι δεν θα είχε την ευκαιρία να κάνει γυρίσματα στη διάρκεια της κυβέρνησης του [[Ζαΐρ Μπολσονάρου]]. 

=== Περιουσία ===
Από τις 5 Ιανουαρίου 2025, η καθαρή περιουσία του Σάλες εκτιμάται στα 4,2 δισεκατομμύρια [[Δολάριο ΗΠΑ|δολάρια]].  Είναι ο τρίτος πλουσιότερος σκηνοθέτης στον κόσμο, μετά τον [[Στίβεν Σπίλμπεργκ]] (5,3 δισεκατομμύρια δολάρια) και τον [[Τζορτζ Λούκας]] (5,2 δισεκατομμύρια δολάρια). 

== Φιλμογραφία ==


== Βραβεία και υποψηφιότητες ==
Τον Ιούλιο του 2022, ο Σάλες τιμήθηκε με τον τιμητικό τίτλο του διδάκτορα Φιλολογίας από το [[Πανεπιστήμιο του Ρέντινγκ]]. 

Στις 18 Οκτωβρίου 2025, ο Σάλες έλαβε βραβείο Luminary Award του Μουσείου Κινηματογράφου της Ακαδημίας, «το οποίο απονέμεται σε καλλιτέχνη του οποίου η μοναδική συμβολή έχει διευρύνει τις δημιουργικές δυνατότητες του κινηματογράφου». 

== Παραπομπές ==


== Εξωτερικοί σύνδεσμοι ==

* 
* [http://www.itvlocal.com/anglia/cff/?player=ANG_CFF_15&void=235813 Video interview with Walter Salles opening Cambridge Film Festival 2008 with "Linha de Passe" ITV Anglia]
* [https://web.archive.org/web/20080528094635/http://www.ifc.com/film/film-news/2008/05/cannes-08-walter-salles-on-lin-1.php Συνέντευξη στις Κάννες, 2008]
* [https://web.archive.org/web/20101227104828/http://articles.sfgate.com/2010-04-25/entertainment/20863436_1_central-station-film-walter-salles Συνέντευξη] στην εφημερίδα *San Francisco Chronicle''
Κατηγορία:Βραζιλιάνοι σκηνοθέτες κινηματογράφου
Κατηγορία:Βραζιλιάνοι παραγωγοί ταινιών
Κατηγορία:Σκηνοθέτες ταινιών βραβευμένες με Όσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας
Κατηγορία:Βραζιλιάνοι οδηγοί αγωνιστικών αυτοκινήτων
Κατηγορία:Βραζιλιάνοι σεναριογράφοι
Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις