Γη του Βιστούλα

[μικρογραφία| Η Ρωσική Πολωνία, η Λιθουανία και η Κουρλάνδη παραχωρήθηκαν επίσημα σύμφωνα με τους όρους της [Συνθήκη του Μπρεστ - Λιτόφσκ|Συνθήκης του Μπρεστ-Λιτόφσκ (με κόκκινο χρώμα).]]
**Γη του Βιστούλα**, επίσης γνωστή ως **Χώρα του Βιστούλα** (ρωσικά: Привислинский край / Privislinskiy kray, πολωνικά: Kraj Nadwiślański), ήταν η ονομασία που εφαρμόστηκε για τα εδάφη του Κογκρέσου της Πολωνίας από το 1867, μετά τις ήττες της εξέγερσης του Νοεμβρίου (1830–1831) και της Ιανουαριανής Εξέγερσης (1863–1864), καθώς απογυμνώθηκε όλο και περισσότερο από την αυτονομία και ενσωματώθηκε στην Ρωσική Αυτοκρατορία. Συνέχισε επίσης να είναι επίσημα γνωστό ως το **Βασίλειο της Πολωνίας** (πολωνικά: Królestwo Polskie) μέχρι την πτώση της Ρωσικής Αυτοκρατορίας.

Η Ρωσία έχασε τον έλεγχο της περιοχής το 1915 κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917, παραχωρήθηκε επίσημα στις Κεντρικές Δυνάμεις σύμφωνα με τους όρους της Συνθήκης του Μπρεστ-Λιτόφσκ του 1918.

## Ιστορία
Το 1831, στον απόηχο της εξέγερσης του Νοεμβρίου, ο Πολωνικός Στρατός, το Σύνταγμα του Βασιλείου της Πολωνίας, το κοινοβούλιο του (Σέιμ) και η τοπική αυτοδιοίκηση διαλύθηκαν. Το σύνταγμα αντικαταστάθηκε από το πολύ λιγότερο φιλελεύθερο και ποτέ πλήρως οργανικό καταστατικό του Βασιλείου της Πολωνίας. Επίσης, όλα τα πανεπιστήμια έκλεισαν και αντικαταστάθηκαν αρκετά χρόνια αργότερα από λύκεια καθαρά ρωσόφωνα.

Για μικρό χρονικό διάστημα η επικράτεια διατήρησε κάποιο βαθμό αυτονομίας. Το πρώην Βασίλειο της Πολωνίας συνέχισε να χρησιμοποιεί το πολωνικό νόμισμα (ζλότι) και το Διοικητικό Συμβούλιο διατήρησε ορισμένα από τα προνόμιά του (αν και ελεγχόταν άμεσα από τον Ρώσο κυβερνήτη Στρατάρχη Ιβάν Πασκέβιτς). Ωστόσο, μέχρι το 1832 το νόμισμα και τα τελωνειακά σύνορα καταργήθηκαν, όπως και το μετρικό σύστημα και ο πολωνικός ποινικός κώδικας, ο οποίος αντικαταστάθηκε από τον ρωσικό ποινικό κώδικα, που χρησιμοποιήθηκε *de facto* από την έναρξη της Εξέγερσης. Επίσης, η Καθολική Εκκλησία διώχθηκε και τα περισσότερα μοναστήρια έκλεισαν και κρατικοποιήθηκαν. Το 1875, ακολουθώντας τους κανόνες της Συνόδου του Πολότσκ του 1839, η Επιαρχία Χέουμ-Μπελτζ της Καθολικής Ρουθηναϊκής Ουνιτικής Εκκλησίας διαλύθηκε και ενώθηκε με τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία.

Μετά το 1837 όλα τα βοεβοδάτα, που αποτελούσαν το Βασίλειο της Πολωνίας, μετατράπηκαν σε κυβερνεία και έγιναν αναπόσπαστο μέρος της ρωσικής διοικητικής διαίρεσης, που διοικούνταν απευθείας από τους Ρώσους τσάρους.

Μετά την Ιανουαριανή Εξέγερση το 1863, το οικόσημο του Βασιλείου του Κογκρέσου εγκαταλείφθηκε, η πολωνική γλώσσα απαγορεύτηκε από το αξίωμα και την εκπαίδευση και ολοκληρώθηκε η διαδικασία ενσωμάτωσης των πολωνικών κυβερνήσεων και ρωσικοποίησης της διοίκησής της.

Η μεταρρύθμιση του 1867, η οποία ξεκίνησε μετά την αποτυχία της εξέγερσης του Ιανουαρίου, σχεδιάστηκε για να συνδέσει το Βασίλειο της Πολωνίας πιο στενά με τη διοικητική δομή της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Διαίρεσε τα μεγαλύτερα κυβερνεία σε μικρότερα και εισήγαγε μια νέα οντότητα χαμηλότερου επιπέδου, την γκμίνα. Υπήρχαν 10 κυβερνεία: πέντε στη δεξιά όχθη του ποταμού Βιστούλα (Σουβάουκι, Ουόμζα, Πουότσκ, Σιέντλτσε και Λουμπλίν) και τα υπόλοιπα πέντε στην αριστερή όχθη (Καλίς, Βαρσοβίας, Πιοτρκόβ, Ράντομ  και Κιέλτσε).

Το οικόσημο του Βασιλείου της Πολωνίας καταργήθηκε αυτή την εποχή.

Παρά την κατάργηση του Βασιλείου της Πολωνίας, οι τσάροι της Ρωσίας διατήρησαν τον τίτλο «Τσάρος της Πολωνίας».

Η επικράτεια ήταν *[[Αντιβασιλεία|ναμεστνίτσεστβο]]* μέχρι το 1875 και αργότερα Γενικό Κυβερνείο, που κυβερνήθηκε από τους Ναμεστνίκ και Γενικούς Κυβερνήτες της Πολωνίας.

Στη δεκαετία του 1880, η επίσημη γλώσσα άλλαξε σε ρωσικά και τα πολωνικά απαγορεύτηκαν τόσο ως επίσημη χρήση όσο και στην εκπαίδευση.

Το όνομα Γη του Βιστούλα εμφανίστηκε για πρώτη φορά σε επίσημα έγγραφα το 1888, αν και πιο πρόσφατη ακασημαϊκή βιβλιογραφία το ανέδειξε παλαιότερα, στο 1883.

Μια μικρή μεταρρύθμιση του 1893 μεταβίβασε κάποια επικράτεια από τα Κυβερνεία Πουόκ και Ουόμζα στο Κυβερνείο Βαρσοβίας. Μια πιο εκτεταμένη μεταρρύθμιση του 1912 δημιούργησε ένα νέο κυβερνείο, το Κυβερνείο Χέουμ (*Kholmskaya* *Guberniya* στα ρωσικά) — από τμήματα των Κυβερνείων Σιέντλτσε και Λουμπλίν. Ωστόσο, αυτό χωρίστηκε από το Πριβισλίνσκι Κράι και έγινε μέρος του νοτιοδυτικού κράι της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, προκειμένου να διευκολυνθεί η ρωσικοποίησή του.

### Α' Παγκόσμιος Πόλεμος
Ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος αρχικά επέκτεινε τον ρωσικό έλεγχο της Πολωνίας, αφού ο Αυτοκρατορικός Ρωσικός Στρατός σημείωσε μια σειρά από πρώιμες ήττες εναντίον της Αυστροουγγαρίας στο Ανατολικό Μέτωπο και κατέλαβε την Ανατολική Γαλικία. Μέσα σε ένα χρόνο ο Αυστροουγγρικός Στρατός και ο Αυτοκρατορικός Γερμανικός Στρατός κατέλαβαν εκ νέου το έδαφος και αντεπιτέθηκαν στη Ρωσική Πολωνία στην επίθεση Γκόρλιτσε-Ταρνόβ. Κατά τη διάρκεια της μετέπειτα Μεγάλης Υποχώρησης του Αυτοκρατορικού Ρωσικού Στρατού, λεηλάτησε και εγκατέλειψε το Βασίλειο της Πολωνίας προσπαθώντας να μιμηθεί την πολιτική της καμένης γης που υιοθετήθηκε κατά την εισβολή του 1812. Οι Ρώσοι επίσης έδιωξαν και απέλασαν εκατοντάδες χιλιάδες κατοίκους της περιοχής, τους οποίους υποπτεύονταν ότι συνεργάζονταν με τον εχθρό.

Καθώς οι Ρώσοι υποχώρησαν, οι Κεντρικές Δυνάμεις κατέλαβαν την περιοχή (1915). Στη συνέχεια, πρότειναν την ίδρυση του Βασιλείου της Πολωνίας. Στη Συνθήκη του Μπρεστ-Λιτόφσκ του Μαρτίου 1918, η Ρωσία (τότε είχε εμπλακεί σε εμφύλιο πόλεμο), ουσιαστικά παραχώρησε όλα τα πολωνικά εδάφη, που είχε προηγουμένως στην κατοχή της, στη Γερμανική Αυτοκρατορία και την Αυστροουγγαρία.

## Δείτε επίσης

* Κρέσι
* Δυτικό Κράι

## Παραπομπές


## Περαιτέρω ανάγνωση
* Manfred Alexander: *Kleine Geschichte Polens* . Στουτγκάρδη: Reclam 2003 (Quelle)
* Ρόμαν Ντμόφσκι: *Deutschland, Rußland und die polnische Frage (Auszüge)* . Στο: *Polen und der Osten.* *Texte zu einem spannungsreichen Verhältnis* . Hrg. Andrzej Chwalba, (Denken und Wissen. Eine Polnische Bibliothek. Band 7)
* Hensel, Jürgen (επιμ.): *Polen, Deutsche und Juden στο Λοτζ 1820 - 1939.* *Eine schwierige Nachbarschaft*, Οσναμπρύκ: fiber Verlag 1996

Κατηγορία:Πολωνία του Συνεδρίου