Μονοχλωριούχο βρώμιο

To (**μονο)χλωριούχο βρώμιο** (αγγλικά *bromine monochloride*) είναι ασταθής ανόργανη ομοιοπολική διατομική χημική ένωση, με μοριακό τύπο **[[Βρώμιο|Br]][[Χλώριο|Cl]]**. Ανήκει στις «διαλογονιακές ενώσεις», δηλαδή στις χημικές ενώσεις μεταξύ αλογόνων. Το χημικά καθαρό μονοχλωριούχο βρώμιο, στις κανονικές συνθήκες, δηλαδή σε θερμοκρασία 0°C και υπό πίεση 1 atm, είναι πολύ δραστικό χρυσοκίτρινο αέριο με κανονική θερμοκρασία βρασμού -5&nbsp;°C και κανονική θερμοκρασία τήξης −66&nbsp;°C. Αποτελεί ισχυρό οξειδωτικό μέσο.

## Δομή
Η μοριακή δομή του μονοχλωριούχου βρωμίου, όπως σε όλες τις διατομικές ουσίες, είναι αναγκαστικά γραμμική. Σημειώνεται ότι στην ένωση αυτή το βρώμιο βρίσκεται στην ασυνήθιστη γι' αυτό +1 βαθμίδα οξείδωσης, αφού το χλώριο είναι ηλεκτραρνητικότερό του.

## Ιστορία
Οι πρώτες έρευνες πάνω στις καμπύλες σημείων τήξης και βρασμού των μειγμάτων χλωρίου και βρωμίου δημοσιεύθηκαν στις αρχές του 20<sup>ού</sup> αιώνα, στις οποίες κανένας σχηματισμός χημικής ένωσης δεν έγινε αντιληπτός. Αργότερα, κάποιοι ερευνητές περιέγραψαν παρατηρήσεις που έδειχναν την πιθανή ύπαρξη μιας ένωσης βρωμίου - χλωρίου, της οποίας η σύσταση δεν μπορούσε να ξεκαθαριστεί αλλά ούτε η παραγωγή της να πραγματοποιηθεί. Η πρώτη απόδειξη της ύπαρξης μονοχλωριούχου βρωμίου έγινε το 1930 από τον *Χέρμανν Λουξ (Hermann Lux)* με τη σύγκριση των καμπυλών τάσης ατμών μειγμάτων βρωμίου - χλωρίου και τελικά την απομόνωση χημικά καθαρής ένωσης μονοχλωριούχου βρωμίου.

## Παραγωγή
Η πρώτη παραγωγή μονοχλωριούχου βρωμίου πραγματοποιήθηκε (όπως προαναφέρθηκε) από το Χέρμανν Λουξ με αργή απόσταξη μείγματος βρωμίου - χλωρίου στους -70&nbsp;°C:



\mathrm{
Cl_2 + Br_2 \xrightarrow{-70^oC} 2BrCl}



Η ένωση μπορεί να μετατραπεί παρουσία μεθανίου και υπεριώδους ακτινοβολίας σε αλυδρογονάνθρακα, γενικού τύπου CBrnCl4-n

## Ιδιότητες
Στη στερεή φάση, το μονοχλωριούχο βρώμιο σχηματίζει ορθορομβικό κρυσταλλικό πλέγμα αλυσίδων ζικ-ζακ, στην ομάδα διαστήματος *Cmc*21, και είναι ωχροκίτρινη ουσία που τήκεται απότομα στους−54&nbsp;°C. Σε σύγκριση, ένα 1:1 μείγμα βρωμίου και χλωρίου τήκεται σταδιακά σε ένα εύρος θερμοκρασιών μεταξύ −66&nbsp;°C και−52&nbsp;°C. Κάποια άλλα σημεία τήξης του μονοχλωριούχου βρωμίου από άλλους συγγραφείς, όπως −66&nbsp;°C ή −75&nbsp;°C, μπορεί να οφείλονται σε μετρήσεις μειγμάτων των δυο στοιχείων (βρωμίου και χλωρίου). Το υγροποιημένο μονοχλωριούχο βρώμιο είναι ωχροκίτρινο υγρό, που υπό κανονική πίεση βράζει στους −5&nbsp;°C, με τη διάσπαση της ένωσης να παρατηρείται από τους 10&nbsp;°C:

\mathrm{
2BrCl \xrightarrow{10^oC} Br_2 + Cl_2 }



Το μονοχλωριούχο βρώμιο υδρολύεται, σχηματίζοντας υποβρωμιώδες οξύ (HOBr) και υδροχλωρικό οξύ (HCl):

\mathrm{
H_2O + BrCl \xrightarrow{} HOBr + HCl}



\mathrm{
3HOBr  \leftrightharpoons 2HBr + HBrO_3}



Αντιδρά με βάσεις, όπως το υδροξείδιο του νατρίου:

\mathrm{
6NaOH + 3BrCl \xrightarrow{} 3NaCl + 2NaBr + NaBrO_3 + 3H_2O }



Με την παρουσία περίσσειας ανιόντων χλωρίου, σχηματίζονται βρωμοδιχλωριούχα ανιόντα (BrCl2–)


\mathrm{
BrCl + Cl^- \leftrightharpoons BrCl_2^-}



Για παράδειγμα:

\mathrm{
CsCl + BrCl \leftrightharpoons CsBrCl_2}



Το μονοχλωριούχο βρώμιο μπορεί επίσης να σχηματίσει βρωμοχλωριούχες ενώσεις με αντιδράσεις προσθήκης σε πολλαπλούς δεσμούς ή και μέσω οξείδωσης. Για παράδειγμα, μπορεί να δώσει αντίδραση προσθήκης στον τριπλό δεσμό του μονοξειδίου του άνθρακα, σχηματίζοντας βρωμοχλωροκαρβονύλιο (BrCOCl):

\mathrm{
CO + BrCl \xrightarrow{} BrCOCl}



## Εφαρμογές
Το μονοχλωριούχο βρώμιο χρησιμοποιήθηκε από την Αναλυτική Χημεία για τον προσδιορισμό χαμηλών επιπέδων συγκέντρωσης (ατμών στοιχειακού) υδραργύρου, ώστε αυτά να οξειδωθούν ποσοτικά στην +2 βαθμίδα οξείδωσης.

Επίσης χρησιμοποιήθηκε ως βιοκτόνο, εξειδικευμένο φυκοκτόνο και μυκητοκτόνο και αντισηπτικό, σε βιομηχανικά ανακυκλούμενα συστήματα ψυκτικά συστήματα νερού. Επιπρόσθετα, χρησιμοποιήθηκε σε κάποιους τύπους μπαταριών Li-SO<sub>2</sub>, για την αύξηση της (παραγόμενης) διαφοράς δυναμικού και της ενεργειακής πυκνότητας.

## Αναφορές και σημειώσεις


Κατηγορία:Ανόργανες ενώσεις βρωμίου
Κατηγορία:Ανόργανες ενώσεις χλωρίου
Κατηγορία:Ασταθείς ενώσεις