Γιάννος Παπαντωνίου

Ο **Γιάννος (Ιωάννης) Π. Παπαντωνίου** (Παρίσι, 27 Ιουλίου 1949) είναι Έλληνας οικονομολόγος, πανεπιστημιακός και πολιτικός, πρώην υπουργός, πρώην βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, και πρώην ανεξάρτητος βουλευτής Α΄ Αθηνών.

## Βιογραφικά στοιχεία

Γεννήθηκε στο Παρίσι στις 27 Ιουλίου 1949 και είναι γιος του Παναγιώτη Πανόπουλου, δικηγόρου, και της Ευαγγελίας Παπαντωνίου. Οι γονείς του δεν παντρεύτηκαν ποτέ, και ο Γιάννος Παπαντωνίου κράτησε το επίθετο της μητέρας του, καθώς μεγάλωσε μαζί της. Η Ευαγγελία Παπαντωνίου, νομικός με σπουδές στο Ασφαλιστικό και το Εργατικό Δίκαιο στη Γαλλία, έγραψε ιστορία όταν έγινε η πρώτη γυναίκα Γενική Διευθύντρια στην ιστορία της ελληνικής δημόσιας διοίκησης. Θείος του ήταν ο Δημήτριος (Μίμης) Παπαντωνίου, προϊστάμενος της εισαγγελίας Πρωτοδικών Θεσσαλονίκης κατά την εποχή της δολοφονίας του Γρηγόρη Λαμπράκη.

Σπούδασε οικονομικά στα Πανεπιστήμια Αθηνών και Ουισκόνσιν και ιστορία στη Σορβόννη, ενώ κατέχει  διδακτορικό δίπλωμα Οικονομικών Επιστημών από το πανεπιστήμιο του Κέημπριτζ. Την περίοδο 1977-1978 δίδαξε ως ειδικός επιστήμονας στο Οικονομικό Τμήμα της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Δραστηριοποιήθηκε πολιτικά στις τάξεις του ΚΚΕ Εσωτερικού μέχρι το 1980, οπότε και δέχτηκε τηλεφώνημα από τον Ανδρέα Παπανδρέου ο οποίος είχε ενθουσιαστεί από μία επιστημονική δημοσίευσή του για την ειδική σχέση της Ελλάδας με την τότε ΕΟΚ.

Το 1981 εξελέγη ευρωβουλευτής με το ΠΑΣΟΚ. Εξελέγη βουλευτής Α΄ Αθηνών με το ΠΑΣΟΚ στις εκλογές του 1989 (Ιουνίου), του 1990, του 1993, του 1996, του 2000 και του 2004. Στις 15 Νοεμβρίου 1988 αντικατέστησε στη Βουλή τον παραιτηθέντα βουλευτή του ΠΑΣΟΚ Απόστολο Λάζαρη. Διετέλεσε υπουργός Εθνικής Οικονομίας από το 1994, υπουργός και Οικονομικών από το 1996 έως τον Οκτώβριο του 2001, και υπουργός Εθνικής Άμυνας από τον Οκτώβριο του 2001 έως το Μάρτιο του 2004. Θεωρείται ο εκφραστής της ελληνικής οικονομικής πολιτικής για την ένταξη στην ΟΝΕ.

Το 2006, ο τότε αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Γιώργος Παπανδρέου, τον απέπεμψε από την Κοινοβουλευτική ομάδα του ΠΑΣΟΚ εξαιτίας της διαφοροποίησης από την επίσημη θέση του κόμματος για την ιδιωτικοποίηση της Εμπορικής Τράπεζας.

Για το ακαδημαϊκό έτος 2009-10, ο Γιάννος Παπαντωνίου ήταν Επισκέπτης Καθηγητής στο Ελληνικό Παρατηρητήριο του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου στο London School of Economics and Political Science.

Ο Γιάννος Παπαντωνίου έχει συγγράψει άρθρα και βιβλία πάνω σε θέματα που συνδέονται με οικονομικές και πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα, την Ευρώπη καθώς και την ευρύτερη παγκόσμια σκηνή.

Είναι επίσης Πρόεδρος του Κέντρου Ερευνών Προοδευτικής Πολιτικής.

## Διακρίσεις

Το 2010 του απονεμήθηκε το Davignon Fellowship από το ευρωπαϊκό think-tank Friends of Europe, για τη δημοσίευσή του: “The Lessons of the Eurozone's Crisis that Should Shape the EU's G20 Stance”.

## Υπόθεση λίστας Λαγκάρντ

Τον Οκτώβριο του 2012, με τη δημοσίευση της λεγόμενης λίστας Λαγκάρντ, εντοπίστηκε λογαριασμός ύψους 1,3 εκατομμυρίων ευρώ στην ελβετική τράπεζα HSBC στο όνομα της συζύγου του Γιάννου Παπαντωνίου, Σταυρούλας Κουράκου. Για αυτή την υπόθεση ο Γιάννος Παπαντωνίου καταδικάστηκε πρωτόδικα για το πλημμέλημα της «ψευδούς υποβολής πόθεν έσχες» σε χρηματικό πρόστιμο 100 χιλιάδων ευρώ και εξαγοράσιμη ποινή φυλάκισης 4 ετών, με το κόστος της εξαγοράς να είναι 10 ευρώ η μέρα (σύνολο 14.600 ευρώ).

Το Νοέμβριο του 2015, σε δεύτερο βαθμό (Εφετείο), το πρόστιμο μειώθηκε από 100 σε 20 χιλιάδες ευρώ, ενώ η εξαγορά της ποινής παρέμεινε 14.600 ευρώ (10 ευρώ για κάθε μέρα). Το πρόστιμο και η εξαγοράσιμη ποινή επικυρώθηκαν και από τον Άρειο Πάγο, αλλά η υπόθεση εκκρεμεί ακόμα, καθώς ο Γιάννος Παπαντωνίου έχει προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Ο ίδιος ο Γιάννος Παπαντωνίου επιμένει πως το ποσό έχει δηλωθεί και εισαχθεί στην Ελλάδα με απόλυτη διαφάνεια με βάση τις διατάξεις του νόμου Αλογοσκούφη και ότι η όλη υπόθεση στερείται σοβαρότητας.δεδομένου ότι το ποσό ήταν καταπίστευμα με δικαιούχους τα παιδιά της συζύγου του Σταυρούλας Κουράκου από προηγούμενο γάμο, τους Αλέξανδρο κα Στέφανο Ουσταμπασίδη - οι οποίοι δεν είχαν προφανώς υποχρέωση υποβολής δηλώσεως 'πόθεν έσχες'.

Τον Μάρτιο του 2017, η εφημερίδα «Real News» του Νίκου Χατζηνικολάου καταδικάστηκε για δημοσίευση προσωπικών δεδομένων του Γιάννου Παπαντωνίου, για δημοσίευμα του 2014 σχετικό με την υπόθεση της λίστας Λαγκάρντ. Αμέσως μετά την απόφαση, ο Παπαντωνίου (όπως είχε νόμιμο δικαίωμα) προέβη σε δέσμευση των τραπεζικών λογαριασμών της εφημερίδας και εισέπραξε το ποσό που του επιδικάστηκε για την παραβίαση των προσωπικών του δεδομένων (11.175 ευρώ).

## Υπόθεση φρεγατών
Στις 23 Οκτωβρίου 2018 μετά από πολύωρη απολογία του ενώπιον των Ανακριτών Διαφθοράς, ο Γιάννος Παπαντωνίου και η σύζυγός του Σταυρούλα Κουράκου κρίθηκαν προφυλακιστέοι με την κατηγορία της νομιμοποίησης παράνομων εσόδων ύψους 2,8 εκατομμυρίων ελβετικών φράγκων που φέρεται, κατά το κατηγορητήριο, να έλαβε παράνομα ο Γιάννος Παπαντωνίου, για τη σύμβαση 010Β/03 η οποία υπογράφηκε στις 06/02/2003 για τον εκσυγχρονισμό μέσης ζωής έξι φρεγατών τύπου «S» του Πολεμικού Ναυτικού, με αντισυμβαλλόμενα μέρη την εταιρεία Ελληνικά Ναυπηγεία ΑΕ, ως κύριο ανάδοχο, με υποκατασκευαστή την εταιρεία THALES NEDERLAND BV και το υπουργείο Εθνικής Άμυνας .

Η ζημιά για το Ελληνικό Δημόσιο που απορρέει από τις δραστηριότητες για τις οποίες κατηγορείται εκτιμάται, κατά τους ανακριτές διαφθοράς, στα 400 εκατομμύρια ευρώ. Ο Γιάννος Παπαντωνίου υποστήριξε ότι το Ελληνικό Δημόσιο δεν ζημιώθηκε από τη σύμβαση, αλλά αντίθετα πέτυχε μεγάλη εξοικονόμηση πόρων, δεδομένου ότι το κόστος του εκσυγχρονισμού, 380 εκατ. ευρώ, αντιστοιχούσε στο ένα δέκατο περίπου του κόστους αγοράς 4 νέων φρεγατών, 4 δις ευρώ. Εξάλλου, κατηγόρησε τους ανακριτές ότι «εκβίασαν» την προφυλάκισή του, αποκρύπτοντας κατά τρόπο παράνομο από τον ίδιο και τους δικηγόρους του έγγραφο της Εισαγγελίας Βέρνης στην Ελβετία για το οποίο ο ίδιος είχε δώσει την εξουσιοδότησή του για τη διαβίβαση των τραπεζικών του στοιχείων από την Ελβετία, έτσι ώστε να δικαιολογήσουν το ένταλμα προσωρινής κράτησης.

ιΗ σύζυγος του Γιάννου Παπαντωνίου Σταυρούλα Κουράκου αφέθηκε ελεύθερη στις 15 Μαρτίου 2019, καθώς έγινε δεκτό το αίτημα αποφυλάκισης που είχε υποβάλλει. Ο ίδιος ο Γιάννος Παπαντωνίου υπέβαλε και αυτός αίτημα αποφυλάκισης στις 26 Μαΐου 2019, επικαλούμενος νέο έγγραφο του Ομοσπονδιακού Δικαστηρίου της Ελβετίας, με το οποίο διαβεβαιώνεται ότι ουδέποτε προσπάθησε να μπλοκάρει το άνοιγμα των λογαριασμών σε ελβετικές τράπεζες και ότι συνεργάστηκε πλήρως με τις δικαστικές αρχές.

Στις 8 Ιανουαρίου 2020 ο εισαγγελέας εφετών, Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, εισηγήθηκε προς το Συμβούλιο Εφετών την παραπομπή σε δίκη του πρώην υπουργού Άμυνας, Γιάννου Παπαντωνίου, και της συζύγου του, Σταυρούλας Κουράκου, για το αδίκημα της νομιμοποίησης παράνομων εσόδων.

Στις 20 Μαρτίου του 2020 το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών Αθηνών έκανε δεκτή την αίτηση αποφυλάκισης του Γιάννου Παπαντωνίου, με περιοριστικούς όρους, μεταξύ των οποίων και χρηματική εγγύηση 150.000 ευρώ. Ο δικηγόρος του, Μιχάλης Δημητρακόπουλος, χαρακτήρισε «εξοντωτική» την εγγύηση, καθώς ο Παπαντωνίου δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει την κινητή και ακίνητη περιουσία του για να πληρώσει τα χρήματα, καθώς αυτή έχει προσωρινά δεσμευτεί με προγενέστερες αποφάσεις των ανακριτών που χειρίστηκαν την υπόθεση των φρεγατών.

Ο Παπαντωνίου τελικά αφέθηκε ελεύθερος στις 7 Απριλίου 2020, μετά από 17 μήνες προσωρινής κράτησης χωρίς δίκη, καθώς το Δικαστικό Συμβούλιο δέχτηκε η εγγύηση των 150.000 ευρώ να καταβληθεί μέχρι την 1η Ιουλίου 2020. Κατά την έξοδό του από τις φυλακές Κορυδαλλού υποστήριξε ότι: «Είμαι φυλακισμένος 17 μήνες χωρίς δίκη και τώρα πληροφορούμαι ότι το Δικαστικό Συμβούλιο έκρινε ότι η υπόθεση μου δεν μπορεί να παραπεμφθεί σε δίκη γιατί οι δικαστικές αρχές δεν μπορούν να στοιχειοθετήσουν, να υποστηρίξουν τις κατηγορίες που έχουν αποδοθεί σε βάρος μου. Νομίζω στο σημείο αυτό, το μόνο σχόλιο που έχω να κάνω είναι ότι ο νοών νοείτω».

Στις 13 Απριλίου 2020 το Δικαστικό Συμβούλιο αποφάσισε ότι τα υπάρχοντα στοιχεία εις βάρος του Γιάννου Παπαντωνίου δεν αρκούν για να παραπεμφθεί σε δίκη και ότι οι κατηγορίες που του αποδόθηκαν δεν είναι επαρκώς τεκμηριωμένες, διατάσσοντας περαιτέρω ανακρίσεις για να διαλευκανθεί η υπόθεση.

Το 2022 η Εισαγγελέας πρότεινε την μη παραπομπή του Παπαντωνίου σε δίκη αλλά το δικαστικό συμβούλιο αποφάσισε να τον παραπέμψει ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων για το αδίκημα της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομη δραστηριότητα.

### Η δίκη
Τελικά, στις 15 Ιανουαρίου 2024 η δίκη ξεκίνησε στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων, με κατηγορούμενους τον Γιάννο Παπαντωνίου, τη σύζυγό του Σταυρούλα Κουράκου και ακόμη επτά πρόσωπα. Μεταξύ αυτών απόστρατοι στρατιωτικοί αλλά και ο στενός φίλος του ζεύγους Ανδρέας Μπάρδης, ο οποίος στην απολογία του το 2018 είχε παραδεχτεί ότι έλαβε χρήματα σε μετρητά από τον Παπαντωνίου και την Κουράκου, κάνοντας λόγο μεταξύ άλλων για «φιλική εξυπηρέτηση». Στις 15 Ιουλίου, ο εισαγγελέας της έδρας ζήτησε την ενοχή του πρώην υπουργού, της συζύγου του και ενός ακόμα επιχειρηματία. Σύμφωνα με τον εισαγγελικό λειτουργό, η επίμαχη σύμβαση ήταν ζημιογόνος για το ελληνικό δημόσιο, επισημαίνοντας στην αγόρευση του ότι ο πρώην υπουργός δωροδοκήθηκε και στη συνέχεια νομιμοποίησε τα χρήματα αυτά μέσω του φίλου του επιχειρηματία που τα κατέθεσε σε λογαριασμό ελβετικής τράπεζας.Το Τριμελές Εφετείο δεν υιοθέτησε την εισαγγελική πρόταση και απήλλαξε ομοφώνως τον Γιάννο Παπαντωνίου, την σύζύγό του Σταυρούλα Κουράκου καθώς και τον επιχειρηματία Ανδρέα Μπάρδη από όλες τις κατηγορίες.

## Προσωπική ζωή
Ο Γιάννος Παπαντωνίου έχει παντρευτεί δύο φορές. Αρχικά ήταν παντρεμένος με τη Λία Καρτάλη, με την οποία απέκτησε δύο παιδιά. Όπως αναφέρει στο βιβλίο του, ο χωρισμός τους συνέβη τον Δεκέμβριο του 1992, ενώ η Λία Καρτάλη κατέθεσε αγωγή διαζυγίου. Η αγωγή αυτή δεν εκδικάστηκε ποτέ, καθώς η Καρτάλη απεβίωσε το 1997. Από τα τέλη του 1993 ο Παπαντωνίου συνδέθηκε με τη Σταυρούλα (Ρούλα) Κουράκου, και το 1997 παντρεύτηκαν. Μαζί απέκτησαν έναν γιο που γεννήθηκε το 1999.

Τον Φεβρουάριο του 2025 ανακοινώθηκε ότι ο Παπαντωνίου διαγνώστηκε με επιθετικό καρκίνο του προστάτη. Η κατάσταση της υγείας του επέβαλε χειρουργικές επεμβάσεις και προσωρινή χρήση αναπηρικής καρέκλας, ενώ ο ίδιος μίλησε δημόσια για την σοβαρότητα της ασθένειάς του.

## Συγγραφικό έργο

### Βιβλία

* *Στάσεις και Αποστάσεις*, Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα 2014.
* *Το Επόμενο Βήμα*, Καστανιώτης, Αθήνα 2006.
* *Σύγχρονο Κράτος για μια Ισχυρή Κοινωνία*, Εξάντας, Αθήνα 2003.
* *Ευρώπη και Εθνική Στρατηγική*, Αιχμή, Αθήνα 1993.
* *Διανομή του Εισοδήματος και Συσσώρευση του Κεφαλαίου. Η Ελληνική Εκβιομηχάνιση: 1958-1973*, Παπαζήσης, Αθήνα 1979.

### Συμμετοχές

* «*Η Ένταξη στην ΟΝΕ και ο Εκσυγχρονισμός της Ελληνικής Οικονομίας, 1994-2001*», περιέχεται στο «*Ελλάδα: Η Ένταξη στην ΟΝΕ και οι Προκλήσεις του Μέλλοντος*», Καστανιώτης, Αθήνα 2004.

## Παραπομπές



## Πηγές

* Βουλή των Ελλήνων - Παπαντωνίου Π. Ιωάννης (Γιάννος), ανακτήθηκε 10 Αυγούστου 2007
* Βιογραφικό Γ. Παπαντωνίου στην προσωπική του ιστοσελίδα , ανακτήθηκε 10 Αυγούστου 2007
* Δήλωση Γιώργου Α. Παπανδρέου, 8 Αυγούστου 2007, ΠΑ.ΣΟ.Κ, ανακτήθηκε 10 Αυγούστου 2007

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Γιάννος Παπαντωνίου , προσωπικός ιστότοπος

Κατηγορία:Έλληνες οικονομολόγοι
Κατηγορία:Έλληνες υπουργοί Εθνικής Οικονομίας
Κατηγορία:Έλληνες υπουργοί Οικονομικών
Κατηγορία:Έλληνες υπουργοί Εθνικής Άμυνας
Κατηγορία:Βουλευτές Α΄ Αθηνών
Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με το ΠΑΣΟΚ
Κατηγορία:Ευρωβουλευτές εκλεγμένοι με το ΠΑΣΟΚ
Κατηγορία:Διαφθορά στην Ελλάδα
Κατηγορία:Ευρωβουλευτές της Ελλάδας εκλεγμένοι την περίοδο 1981-1984