Σεξουαλική βία

[μικρογραφία|''Τρεις λευκοί άνδρες και μία μαύρη γυναίκα''. Πίνακας του [Κρίστιεν φαν Κάουβενμπεργκ.]]
**Σεξουαλική βία** είναι οποιαδήποτε επιβλαβής ή ανεπιθύμητη σεξουαλική πράξη - ή προσπάθεια να επιτευχθεί μια σεξουαλική πράξη μέσω βίας ή εξαναγκασμού - ή μια πράξη που κατευθύνεται κατά της σεξουαλικότητας ενός ατόμου χωρίς τη συγκατάθεση του, από οποιοδήποτε άτομο ανεξάρτητα από τη σχέση του με το θύμα. Αυτό περιλαμβάνει την αναγκαστική συμμετοχή σε σεξουαλικές πράξεις, που έχουν επιχειρηθεί ή ολοκληρωθεί, και μπορεί να είναι σωματικές, ψυχολογικές ή λεκτικές. Συμβαίνει σε περιόδους ειρήνης και ένοπλων συγκρούσεων, είναι ευρέως διαδεδομένη και θεωρείται μια από τις πιο ψυχοτραυματικές, διαδεδομένες και συχνές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η σεξουαλική βία είναι ένα σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας και έχει βαθιές βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες φυσικές και ψυχικές επιπτώσεις στην υγεία, όπως αυξημένα ρίσκα σεξουαλικών και αναπαραγωγικών προβλημάτων υγείας, αυτοκτονία και λοίμωξη με HIV. Η δολοφονία που συμβαίνει είτε κατά τη διάρκεια σεξουαλικής επίθεσης είτε ως αποτέλεσμα δολοφονίας τιμής σε απάντηση σεξουαλικής επίθεσης, είναι επίσης ένας παράγοντας σεξουαλικής βίας. Αν και οι γυναίκες και τα κορίτσια υποφέρουν δυσανάλογα από αυτές τις πτυχές, η σεξουαλική βία μπορεί να συμβεί σε οποιονδήποτε σε οποιαδήποτε ηλικία. Είναι μια πράξη βίας που μπορεί να διαπράττεται από γονείς, φροντιστές, γνωστούς και ξένους, καθώς και στενούς συντρόφους. Σπάνια είναι έγκλημα πάθους, και είναι μάλλον μια επιθετική πράξη που συχνά έχει ως στόχο να εκφράσει την εξουσία και την κυριαρχία πάνω στο θύμα.

Η σεξουαλική βία παραμένει ιδιαίτερα στιγματισμένη σε όλα τα περιβάλλοντα, επομένως τα επίπεδα αποκαλύψεως της επίθεσης ποικίλλουν ανάλογα με τις περιοχές. Γενικά, πρόκειται για ένα φαινόμενο που δεν αναφέρεται ευρέως, έτσι τα διαθέσιμα δεδομένα τείνουν να υποτιμούν την πραγματική κλίμακα του προβλήματος. Επιπλέον, η σεξουαλική βία είναι επίσης ένα παραμελημένο πεδίο έρευνας, επομένως είναι επιτακτική ανάγκη να κατανοήσουμε βαθύτερα το θέμα προκειμένου να προωθήσουμε ένα συντονισμένο κίνημα κατά της. Η ενδοοικογενειακή σεξουαλική βία διακρίνεται από τη σεξουαλική επίθεση που σχετίζεται με τις συγκρούσεις. Συχνά, τα άτομα που αναγκάζουν τους συζύγους τους να κάνουν σεξ θεωρούν ότι οι πράξεις τους είναι νόμιμες επειδή είναι παντρεμένοι. Σε περιόδους συγκρούσεων, η σεξουαλική βία τείνει να είναι μια αναπόφευκτη επίδραση του πολέμου που παγιδεύεται σε έναν συνεχή κύκλο ατιμωρησίας. Ο βιασμός γυναικών και ανδρών χρησιμοποιείται συχνά ως μέθοδος πολέμου, ως μορφή επίθεσης στον εχθρό, χαρακτηρίζοντας την κατάκτηση και την υποβάθμιση των γυναικών ή ανδρών ή των συλληφθέντων ανδρών και γυναικών μαχητών. Ακόμη και αν απαγορεύονται έντονα από το διεθνές δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τον άγραφο νόμο και το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, οι μηχανισμοί επιβολής είναι ακόμα εύθραυστοι ή ακόμη δεν υπάρχουν σε πολλές γωνίες του κόσμου.

Από ιστορικής άποψης, η σεξουαλική βία θεωρήθηκε ότι συνέβαινε μόνο στις γυναίκες και ότι ήταν κοινή και «συνηθισμένη» κατά τη διάρκεια πολέμων και ειρηνικών χρόνων από τους αρχαίους Έλληνες μέχρι τον 20ο αιώνα. Αυτό οδήγησε στην αμέλεια τυχόν ενδείξεων για τις μεθόδους, τους στόχους και το μέγεθος αυτής της βίας. Έπρεπε να φτάσουμε στα τέλη του 20ού αιώνα, ώστε η σεξουαλική βία να μην θεωρείται πλέον ένα μικρό θέμα και σταδιακά έγινε εγκληματική. Η σεξουαλική βία χρησιμοποιείται ακόμα στον σύγχρονο πόλεμο τόσο πρόσφατα όσο στη Γενοκτονία της Ρουάντα όσο και στον Πόλεμο Χαμάς-Ισραήλ, στοχεύοντας τόσο Ισραηλινούς όσο και Παλαιστίνιους.

## Ορισμός
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) στην Παγκόσμια Έκθεση του 2002 για τη Βία και την Υγεία ορίζει τη σεξουαλική βία ως: «κάθε σεξουαλική πράξη, προσπάθεια για πραγματοποίηση μιας σεξουαλικής ενέργειας, ανεπιθύμητα σεξουαλικά σχόλια, ή πράξεις για διακίνηση, ή με άλλο τρόπο κατευθυνόμενες, κατά της σεξουαλικότητας του ατόμου χρησιμοποιώντας εξαναγκασμό, από οποιοδήποτε πρόσωπο ανεξάρτητα από τη σχέση του με το θύμα, σε οποιοδήποτε περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένων αλλά όχι περιορισμένων στο σπίτι και την εργασία». Ο ορισμός του ΠΟΥ για τη σεξουαλική βία περιλαμβάνει, αλλά δεν περιορίζεται στο βιασμό, το οποίο ορίζεται ως σωματική καταναγκαστική ή με άλλο τρόπο αναγκαστική διείσδυση του αιδοίου ή του πρωκτού, χρησιμοποιώντας το πέος, άλλα μέρη του σώματος ή ένα αντικείμενο. Η σεξουαλική βία συνίσταται σε μια σκόπιμη δράση, η οποία συχνά έχει ως στόχο να προκαλέσει σοβαρή ταπείνωση στα θύματα και να μειώνει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Στην περίπτωση που άλλοι αναγκάζονται να παρακολουθούν πράξεις σεξουαλικής βίας, τέτοιες πράξεις στοχεύουν στον εκφοβισμό της ευρύτερης κοινότητας.

Άλλες πράξεις που ενσωματώνονται στη σεξουαλική βία είναι διάφορες μορφές σεξουαλικής επίθεσης, όπως η αναγκαστική επαφή μεταξύ του στόματος και του πέους, του αιδοίου ή του πρωκτού. Η σεξουαλική βία μπορεί να περιλαμβάνει αναγκαστική επαφή μεταξύ του στόματος και του πέους, του αιδοίου ή του πρωκτού, ή πράξεις που δεν περιλαμβάνουν σωματική επαφή ανάμεσα στο θύμα και τον δράστη - για παράδειγμα, σεξουαλική παρενόχληση, απειλές και ματιές.

## Θύματα

### Φάσμα
Όλοι μπορούν να γίνουν θύματα σεξουαλικής βίας. Αυτό περιλαμβάνει γυναίκες, άνδρες, παιδιά και ανθρώπους που ορίζουν τον εαυτό τους με άλλους όρους, π.χ. τρανς ή μη δυαδικά άτομα.

Οι περισσότερες έρευνες, αναφορές και μελέτες επικεντρώνονται στη σεξουαλική βία κατά των γυναικών και τη σεξουαλική επίθεση σε ένοπλες συγκρούσεις. Η πλειοψηφία των θυμάτων είναι γυναίκες, αλλά άνδρες και παιδιά είναι επίσης θύματα σεξουαλικής βίας. Το έγκλημα μπορεί να διαπράττεται σε καιρό ειρήνης ή κατά τη διάρκεια συγκρούσεων.

Είναι δυνατόν να στοχεύονται τα άτομα με βάση τον σεξουαλικό προσανατολισμό ή τη συμπεριφορά που εκδηλώνει φύλο. Τέτοιες επιθέσεις έχουν διαπραχθεί για να προσαρμόσουν ένα άτομο σε ετεροφυλόφιλο προσανατολισμό ή σε πιο αποδεκτές έννοιες συμπεριφοράς για το αντιληπτό φύλο του θύματος.

### Ενδοοικογενειακή σεξουαλική βία
Η ενδοοικογενειακή σεξουαλική βία περιλαμβάνει όλες τις μορφές ανεπιθύμητης σεξουαλικής δραστηριότητας. Θεωρείται κακοποίηση, ακόμη και αν το θύμα έχει εμπλακεί στο παρελθόν σε σεξουαλικές δραστηριότητες με το δράστη. Οι άνδρες και οι γυναίκες μπορούν να πέσουν θύματα αυτού του είδους της κακοποίησης, αν και οι γυναίκες είναι πιο συχνά τα θύματα από τους άνδρες. Επιπλέον, οι λεσβίες, οι αμφιφυλόφιλοι και οι τρανς γυναίκες είναι πιο πιθανό από τις cis και τους ετεροφυλόφιλους να βιώνουν βία από τον σύντροφό τους, η οποία περιλαμβάνει τη σεξουαλική βία.

Μια μελέτη του ΠΟΥ του 2006 σχετικά με τη σωματική και σεξουαλική βία κατά των γυναικών που διεξήχθη σε 10 χώρες, διαπίστωσε ότι η συχνότητα της ενδοοικογενειακής σεξουαλικής βίας κυμαίνεται, κατά μέσο όρο, μεταξύ 10% και 40%. Η ενδοοικογενειακή σεξουαλική βία είναι επίσης πολύ λιγότερο συνηθισμένη από άλλες μορφές ενδοοικογενειακής βίας. Οι διαφορές στα ευρήματα σε όλες τις χώρες και εντός των χωρών δείχνουν ότι αυτό το είδος της κακοποίησης δεν είναι αναπόφευκτο και μπορεί να αποφευχθεί.

### Γυναίκες
Η σεξουαλική βία κατά των γυναικών και των κοριτσιών μπορεί να λάβει πολλές μορφές και διενεργείται σε διαφορετικές καταστάσεις και σε διαφορετικούς τομείς. Για παράδειγμα, μια μελέτη του 1987 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι φοιτήτριες κολεγίου ανέφεραν ότι έπεσαν θύματα ανεπιθύμητου σεξ που ήταν αποτέλεσμα των ανδρών που χρησιμοποιούσαν λεκτικό εξαναγκασμό και φυσική βία για να τις χειραγωγήσουν, και του αλκοόλ ή των ναρκωτικών για να τις ναρκώσουν.

Η σεξουαλική βία είναι μία από τις πιο συχνές και ευρέως διαδεδομένες παραβιάσεις στις οποίες υποβάλλονται οι γυναίκες σε καιρό πολέμου. Επίσης, περιλαμβάνει τις πιο τραυματικές εμπειρίες, τόσο συναισθηματικά όσο και ψυχολογικά, που υποφέρουν οι γυναίκες κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων. Η σεξουαλική βία, ιδίως ο βιασμός, θεωρείται συχνά ως μέθοδος πολέμου: χρησιμοποιείται όχι μόνο για να «βασανίσει, τραυματίσει, εκμαιεύσει πληροφορίες, υποβαθμίσει, μετακινήσει, εκφοβίσει, τιμωρήσει ή απλά καταστρέψει», αλλά και ως στρατηγική για να αποσταθεροποιήσει τις κοινότητες και να αποθαρρύνει τους άνδρες. Η χρήση της σεξουαλικής βίας ως όπλο πολέμου έγινε σε εκτεταμένες συγκρούσεις, όπως στη Ρουάντα, στο Σουδάν, στη Σιέρα Λεόνε και στο Κοσσυφοπέδιο. Οι δράστες της βίας που κατευθύνεται σε γυναίκες σε περιόδους συγκρούσεων είναι συχνά ένοπλες ομάδες και ντόπιοι κάτοικοι.

### Άνδρες
Όπως και με τη σεξουαλική βία κατά των γυναικών, η σεξουαλική βία κατά των ανδρών μπορεί να λάβει διαφορετικές μορφές και να συμβεί σε οποιοδήποτε πλαίσιο, συμπεριλαμβανομένου στο σπίτι ή στον χώρο εργασίας, στις φυλακές και υπό αστυνομική κράτηση, καθώς και κατά τη διάρκεια του πολέμου και στο στρατό. Η πρακτική των σεξουαλικών επιθέσεων σε άνδρες δεν περιορίζεται σε οποιαδήποτε γεωγραφική περιοχή του κόσμου ή στον τόπο της αποστολής της, και συμβαίνει ανεξάρτητα από την ηλικία του θύματος. Οι διάφορες μορφές σεξουαλικής βίας που κατευθύνονται εναντίον ανδρών περιλαμβάνουν βιασμό, αναγκαστική στείρωση, εξαναγκαστικό αυνανισμό και βία στα γεννητικά όργανα (συμπεριλαμβανομένου του ακρωτηριασμού των γεννητικών οργάνων). Εκτός από τον σωματικό πόνο που προκαλείται, η σεξουαλική βία κατά των ανδρών μπορεί επίσης να εκμεταλλευτεί τις τοπικές ιδέες του φύλου και της σεξουαλικότητας για να προκαλέσει τεράστια ψυχολογική οδύνη για τους επιζώντες, η οποία μπορεί να διαρκέσει για χρόνια μετά την επίθεση.

Η σεξουαλική βία με στόχο τους άνδρες είναι πιο σημαντική από ότι συχνά πιστεύεται. Ωστόσο, η έκταση των εγκλημάτων αυτών παραμένει άγνωστη, κυρίως λόγω της κακής τεκμηρίωσης ή της έλλειψης τεκμηριωμένων στοιχείων. Η μικρή ή και καθόλου αναφορά της σεξουαλικής βίας κατά των ανδρών μπορεί συχνά να οφείλεται στο φόβο, τη σύγχυση, την ενοχή, την ντροπή και το στίγμα, ή σε συνδυασμό αυτών. Επιπλέον, οι άνδρες μπορεί να είναι απρόθυμοι να μιλήσουν για το ότι έχουν υποστεί εγκλήματα σεξουαλικής βίας. Σε αυτό το θέμα, ο τρόπος με τον οποίο οι κοινωνίες οικοδομούν την έννοια του ανδρισμού παίζει ρόλο. Η αρρενωπότητα και η θυματοποίηση μπορεί να θεωρηθούν ασυμβίβαστες, ιδίως σε κοινωνίες όπου η αρρενωπότητα ισοδυναμεί με την ικανότητα να άσκησης δύναμης, οδηγώντας στην μη αναφορά. Η ασυμβίβαστη σχέση μεταξύ της συμβατικής κατανόησης της αρρενωπότητας και του θύματος μπορεί να προκύψει τόσο όσον αφορά την επίθεση όσο και την αντιμετώπιση των συνεπειών τέτοιων εγκλημάτων. Λόγω της μικρής και καθόλου αναφοράς για τη σεξουαλική βία κατά των ανδρών, τα λίγα στοιχεία που υπάρχουν τείνουν να είναι ατεκμηρίωτα.

Στην περίπτωση που αναγνωρίζεται και αναφερθεί σεξουαλική βία κατά ανδρών, συχνά κατατάσσεται στην κατηγορία «κακοποίηση» ή «βασανισμός». Αυτό θεωρείται μια τάση να κρύβονται οι σεξουαλικές επιθέσεις που απευθύνονται σε άνδρες ως κάτι άλλο, και πιστεύεται ότι συμβάλλει στη φτωχή ή την ελλειπή αναφορά τέτοιων εγκλημάτων, και μπορεί να προκύψει από την πεποίθηση ότι η σεξουαλική βία είναι θέμα γυναικών και ότι οι άνδρες δεν μπορούν να είναι θύματα σεξουαλικών επιθέσεων.

### Παιδιά

Η σεξουαλική βία κατά των παιδιών είναι μια μορφή παιδικής κακοποίησης. Περιλαμβάνει παρενόχληση και βιασμό, καθώς και τη χρήση παιδιών στην πορνεία ή την πορνογραφία.

Η σεξουαλική βία είναι μια σοβαρή παραβίαση των παιδικών δικαιωμάτων και μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικά σωματικά και ψυχολογικά τραύματα στο θύμα. Μια μελέτη του 2002 του ΠΟΥ υπολόγισε ότι 223 εκατομμύρια παιδιά έχουν πέσει θύματα σεξουαλικής βίας που περιλαμβάνει σωματική επαφή. Ωστόσο, λόγω της ευαισθησίας του ζητήματος και της τάσης του εγκλήματος να παραμείνει κρυφό, ο πραγματικός αριθμός είναι πιθανό να είναι πολύ υψηλότερος.

Τα κορίτσια είναι πιο συχνά στόχοι σεξουαλικής κακοποίησης από τα αγόρια. Η μελέτη του ΠΟΥ διαπίστωσε ότι 150 εκατομμύρια κορίτσια κακοποιήθηκαν σε σύγκριση με 73 εκατομμύρια αγόρια. Άλλες πηγές συμπεράνουν επίσης ότι τα κορίτσια αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της πορνείας.

## Αντιμετώπιση
Στο τμήμα επειγόντων περιστατικών, προσφέρονται αντισυλληπτικά έκτακτου ανάγκης σε γυναίκες που βιάστηκαν από άνδρες, επειδή περίπου το 5% αυτών των βιασμών οδηγούν σε εγκυμοσύνη. Φάρμακα πρόληψης κατά των σεξουαλικά μεταδιδόμενων νοσημάτων χορηγούνται στα θύματα όλων των τύπων σεξουαλικής επίθεσης (ειδικά για τις πιο κοινές ασθένειες όπως χλαμύδια, γονόρροια, τριχομονάδωση και βακτηριακή κόλπωση) και συλλέγεται αίμα για τεστ σεξουαλικά μεταδιδόμενων νοσημάτων (όπως HIV, ηπατίτιδα Β και σύφιλη). Σε κάθε θύμα με εκδορές χορηγείται εμβόλιο για τον τέτανο αν έχουν περάσει πέντε χρόνια από τον τελευταίο εμβολιασμό.  Η βραχυπρόθεσμη θεραπεία με βενζοδιαζεπίνη μπορεί να βοηθήσει με το οξύ άγχος και τα αντικαταθλιπτικά μπορεί να είναι χρήσιμα για τα συμπτώματα της διαταραχής μετατραυματικού στρες, της κατάθλιψης και των κρίσεων πανικού.

Τα θύματα σεξουαλικής βίας που έχουν διαρκή ψυχολογικά συμπτώματα ως αποτέλεσμα του τραύματος τους μπορεί να αναζητούν ψυχολογική συμβουλή και θεραπεία.

Η ανεπίσημη αντιμετώπιση ή υποστήριξη περιλαμβάνει κοινωνική υποστήριξη, η οποία μπορεί να παρέχει τρόπους για την εμπλοκή στην κοινωνική δικαιοσύνη. Τα θέματα του αυτοσυλλογισμού, της κοινωνικής υποστήριξης και του ακτιβισμού που αποσκοπούν στην υποστήριξη άλλων θυμάτων και την πρόληψη της σεξουαλικής βίας συνδέονται με τη βελτίωση της λειτουργίας και τη διευκόλυνση της θετικής αλλαγής μετά το τραύμα.

## Παραπομπές


## Περαιτέρω ανάγνωση
* 
* 
* 
* 
* 

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πληροφορίες για τις δίκες της Νυρεμβέργης
* Η δίκη για εγκλήματα πολέμου στο Τόκιο
* Κέντρο Επιστημών του ΔΕΚΚ. Η σεξουαλική βία σε ένοπλες συγκρούσεις: ερωτήσεις και απαντήσεις
* Γραφείο του Ειδικού Εκπροσώπου του Γενικού Γραμματέα για τη σεξουαλική βία σε συγκρούσεις
* Δράση των Ηνωμένων Εθνών κατά της σεξουαλικής βίας σε συγκρούσεις
* Σταμάτα το βιασμό τώρα. Δράση των Ηνωμένων Εθνών ενάντια στη σεξουαλική βία σε συγκρούσεις
* Αναφορά και ερμηνεία δεδομένων σχετικά με τη σεξουαλική βία από χώρες που επηρεάζονται από συγκρούσεις
* Δράση των Ηνωμένων Εθνών κατά της σεξουαλικής βίας σε συγκρούσεις: Έκθεση προόδου 2010-2011
* Η αντιμετώπιση της σεξουαλικής βίας που σχετίζεται με τις συγκρούσεις: Αναλυτικός κατάλογος των πρακτικών διατήρησης της ειρήνης
* Παγκόσμια Έκθεση για τη Βία και την Υγεία
* Εργαλεία των εγκλημάτων του ΔΠΔ


Κατηγορία:Εγκληματολογία
Κατηγορία:Βία εις βάρος γυναικών
Κατηγορία:Εγκλήματα εις βάρος των γυναικών
Κατηγορία:Εγκλήματα εις βάρος των ανδρών
Κατηγορία:Ανάρμοστη σεξουαλική συμπεριφορά
βια σεξουαλικη