Καρδιακό φύσημα

**Καρδιακό φύσημα** είναι ένας επιπλέον ή ασυνήθιστος ήχος (συριγμός/σφύριγμα) που ακούγεται κατά τη διάρκεια ενός καρδιακού παλμού, ο οποίος προκαλείται από την ακανόνιστη ροή του αίματος μέσα ή κοντά στην καρδιά. Ενώ συχνά είναι «αθώο» ή ακίνδυνο (ειδικά στα παιδιά), μπορεί να υποδηλώνει δομικά καρδιακά προβλήματα, όπως ελαττωματικές βαλβίδες (επίκτητες), δομικά ελαττώματα (εκ γενετής) ή καταστάσεις όπως αναιμία, πυρετός ή υπερδραστήριος θυρεοειδής. Τα περισσότερα φυσήματα είναι ακίνδυνα, αλλά ορισμένα απαιτούν θεραπεία. 

Τα αθώα φυσήματα δεν έχουν συμπτώματα, ενώ τα μη φυσιολογικά μπορεί να εμφανιστούν με πόνο στο στήθος, λιποθυμία, δύσπνοια, ζάλη ή μπλε απόχρωση του δέρματος. Η διάγνωση πραγματοποιείται με τη χρήση στηθοσκοπίου και η βαθμολόγηση γίνεται σε μια κλίμακα από το 1 έως το 6 ανάλογα με την ένταση. Μπορεί να χρειαστούν περαιτέρω εξετάσεις (όπως ένα ηχοκαρδιογράφημα) για να προσδιοριστεί η αιτία. Τα αθώα φυσήματα συνήθως δεν απαιτούν θεραπεία. Η θεραπεία για τα μη φυσιολογικά φυσήματα επικεντρώνεται στην υποκείμενη αιτία, που κυμαίνεται από αλλαγές στον τρόπο ζωής έως φαρμακευτική αγωγή ή χειρουργική επέμβαση.

Τα καρδιακά φυσήματα είναι ιδιαίτερα συχνά, καθώς εμφανίζονται στο 40-80% των παιδιών (ως επί το πλείστον αθώα) και σε ~10% των ενηλίκων, με συχνότητα εμφάνισης που αυξάνεται σε σχεδόν 1 στους 4 σε ηλικιωμένους πληθυσμούς. Ενώ είναι αθώα στα παιδιά, τα φυσήματα στους ενήλικες, ιδιαίτερα τα συστολικά, συχνά υποδηλώνουν δομική βαλβιδοπάθεια. Η συχνότητα εμφάνισης αυξάνεται με την ηλικία, είναι υψηλότερη στις γυναίκες και σχετίζεται έντονα με καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου.

## Είδη

* Αθώα (λειτουργικά) φυσήματα: Τα φυσήματα αυτά είναι ακίνδυνοι, προσωρινοί ή δια βίου ήχοι που προκαλούνται από τη φυσιολογική ροή του αίματος μέσω μιας υγιούς καρδιάς, πιο συνηθισμένοι στα παιδιά και κατά τη διάρκεια καταστάσεων υψηλής παροχής αίματος όπως πυρετός ή άσκηση. Αυτοί οι συστολικοί ήχοι (Βαθμού 1-3) αλλάζουν με τη θέση του σώματος, συχνά εξαφανιζόμενοι με την πάροδο του χρόνου. Δεν απαιτείται θεραπεία στην περίπτωσή τους.
* Παθολογικά φυσήματα: Τα φυσήματα αυτά είναι ακανόνιστοι καρδιακοί ήχοι που υποδηλώνουν υποκείμενα δομικά προβλήματα, όπως ελαττωματικές, διαρρέουσες (παλινδρόμηση) ή δύσκαμπτες (στένωση) βαλβίδες ή συγγενείς ανωμαλίες. Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία.

## Κατάταξη
Τα καρδιακά φυσήματα ταξινομούνται ανάλογα με τον χρόνο (συστολικά, διαστολικά ή συνεχή), την ένταση (Βαθμοί I-VI) και την αιτία (αθώα ή παθολογικά), συχνά χρησιμοποιώντας την κλίμακα Levine για να περιγραφεί η ένταση.

#### Βαθμολόγηση καρδιακού φυσήματος (Κλίμακα Levine)

* Βαθμός I: Μόλις ακουστό σε ήσυχο δωμάτιο.
* Βαθμός II: Αχνό αλλά άμεσα ακουστό.
* Βαθμός III: Μέτρια ένταση, δυνατό, χωρίς ρίγος.
* Βαθμός IV: Δυνατό με ψηλαφητό ρίγος.
* Βαθμός V: Πολύ δυνατό, ακουστό με στηθοσκόπιο ελαφρά στο στήθος.
* Βαθμός VI: Το πιο δυνατό, ακουστό με στηθοσκόπιο εκτός θώρακα.

#### Κατάταξη ανάλογα με τον χρόνο και το είδος

* Συστολικά: Εμφανίζονται μεταξύ του πρώτου S1 και του δεύτερου S2 καρδιακού τόνου, όταν η καρδιά συστέλλεται για να αντλήσει αίμα στο υπόλοιπο σώμα. Οι συνήθεις τύποι περιλαμβάνουν την εξώθηση (crescendo-decrescendo) ή το πανσυστολικό φύσημα.
* Διαστολικά: Εμφανίζονται μεταξύ S2 και S1, όταν η καρδιά χαλαρώνει ανάμεσα στους χτύπους για να γεμίσει με αίμα. Συνήθως ανώμαλα (π.χ. στένωση μιτροειδούς).
* Συνεχές: Ακούγεται σε όλο τον καρδιακό κύκλο.

#### Αθώα φυσήματα έναντι παθολογικών

* Αθώα φυσήματα: Ακίνδυνα, συχνά σε παιδιά (έως 75%), συχνά προσωρινά και ποικίλλουν ανάλογα με τη θέση ή τον πυρετό.

* Παθολογικά φυσήματα: Προκαλούνται από υποκείμενη δομική καρδιακή νόσο, όπως στένωση βαλβίδας, ανεπάρκεια ή συγγενείς καρδιακές ανωμαλίες.

## Διάγνωση
μικρογραφία|Περιοχές ακρόασης καρδιακών ήχων. Χρώματα: κόκκινο - τριγλώχινα βαλβίδα, κίτρινο - πνευμονική βαλβίδα, πράσινο - μιτροειδής βαλβίδα, μπλε σκούρο - αορτική βαλβίδα, ανοιχτό μπλε - σημείο Erb.
Η ακρόαση με το στηθοσκόπιο χρησιμοποιείται για τον εντοπισμό της θέσης (π.χ., κορυφή, περιοχή της αορτής) και της ποιότητας του ήχου, ώστε να διαφοροποιηθεί ο αθώος από τον παθολογικό ήχο. Περαιτέρω εξετάσεις, όπως ηχοκαρδιογράφημα (υπερηχογράφημα), ηλεκτροκαρδιογράφημα και ακτινογραφία θώρακος, χρησιμοποιούνται συχνά για την επιβεβαίωση της διάγνωσης. Εάν χρειαστεί (σε σπάνιες περιπτώσεις), μπορεί να πραγματοποιηθεί διοισοφάγειο ηχοκαρδιογράφημα (πιο λεπτομερές υπερηχογράφημα), αξονική τομογραφία καρδιάς ή καρδιακός καθετηριασμός για περαιτέρω διερεύνηση.

## Αντιμετώπιση
Η θεραπεία του καρδιακού φυσήματος εξαρτάται αποκλειστικά από την αιτία. Τα αθώα φυσήματα συνήθως δεν απαιτούν θεραπεία, ενώ τα μη φυσιολογικά φυσήματα μπορεί να απαιτούν φάρμακα (αραιωτικά αίματος, β-αναστολείς) ή επεμβάσεις/χειρουργεία (επισκευή/αντικατάσταση βαλβίδας, TAVR) για την αντιμετώπιση υποκείμενων προβλημάτων. Η παρακολούθηση, οι αλλαγές στον τρόπο ζωής και η θεραπεία παθήσεων όπως η αναιμία ή η λοίμωξη είναι το κλειδί.

#### Φαρμακευτική αγωγή

* Αραιωτικά αίματος (αντιπηκτικά): Αποτρέπουν τους θρόμβους εάν το φύσημα οφείλεται σε ελαττωματική βαλβίδα.
* Διουρητικά: Μειώνουν την κατακράτηση υγρών.
* Αναστολείς ΜΕΑ ή β-αναστολείς: Μειώνουν την αρτηριακή πίεση και μειώνουν την καρδιακή καταπόνηση.
* Αντιβιοτικά: Χρησιμοποιούνται εάν η αιτία είναι κάποια λοίμωξη (ενδοκαρδίτιδα).

#### Επεμβάσεις & χειρουργεία:

* Επισκευή/Αντικατάσταση βαλβίδας: Διόρθωση διαρροών ή δύσκαμπτων βαλβίδων.

* Διακαθετηριακή Αντικατάσταση Αορτικής Βαλβίδας (TAVR): Μια λιγότερο επεμβατική προσέγγιση για την αντικατάσταση βαλβίδων.
* Βαλβιδοπλαστική με μπαλόνι: Ανοίγονται οι δύσκαμπτες βαλβίδες χρησιμοποιώντας καθετήρα.

#### Αλλαγές στον τρόπο ζωής

* Μείωση του αλατιού, διακοπή του καπνίσματος και διατήρηση ενός υγιούς βάρους.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Καρδιά