Διάδημα

[μικρογραφία| Νόμισμα του [Αντίοχος Γ΄ ο Μέγας|Αντιόχου Γ΄ του Μεγάλου της αυτοκρατορίας των Σελευκιδών, που εμφανίζεται φορώντας διάδημα. Επιγραφή: ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΑΝΤΙΟΧΟΥ.]]
[μικρογραφία| Χρυσό διάδημα. [Ινδία, 9ος-10ος αι.]]
Το **διάδημα** είναι ένας τύπος στέμματος, συγκεκριμένα μία διακοσμητική ταινία, που φορούσαν οι μονάρχες και άλλοι ως σήμα της βασιλικής οικογένειας.

## Γενικά
Η λέξη προέρχεται από το ρήμα διαδέω «με δέσιμο».  Ο όρος αναφερόταν αρχικά στη λευκή υφασμάτινη ταινία, που τελείωνε σε έναν κόμπο και δύο λωρίδες συχνά ριγμένες στους ώμους, που περιβάλλουν το κεφάλι του βασιλιά για να δηλώσουν την εξουσία του. Τέτοιες κορδέλες χρησιμοποιήθηκαν αρχικά για να στεφθούν ως νικητές οι αθλητές σε σημαντικούς αθλητικούς αγώνες της αρχαιότητας. Εξελίχθηκε αργότερα σε ένα μεταλλικό στέμμα, γενικά σε κυκλικό σχήμα. Για παράδειγμα, το στέμμα που φορούσε η βασίλισσα Τζουλιάνα της Ολλανδίας ήταν ένα διάδημα, όπως και αυτό ενός βαρόνου αργότερα. Οι αρχαίοι Κέλτες πιστεύουμε ότι χρησιμοποιούσαν μία λεπτή, ημικυκλική πλάκα χρυσού, που ονομάζεται mind (παλιά Ιρλανδικά) ως διάδημα.  Μερικά από τα πρώτα παραδείγματα αυτών των τύπων στεμάτων μπορούν να βρεθούν στην αρχαία Αίγυπτο, από το απλό ύφασμα έως τον πιο περίτεχνο μεταλλικό τύπο και στον κόσμο του Αιγαίου. 

Το διάδημα είναι επίσης ένα κόσμημα με σχήμα μισού στέμματος, που φοριέται από γυναίκες και τοποθετείται πάνω από το μέτωπο (με αυτή την έννοια, ονομάζεται επίσης τιάρα). Σε ορισμένες κοινωνίες, μπορεί να είναι ένα στεφάνι, που φοριέται γύρω από το κεφάλι. Οι αρχαίοι Πέρσες φορούσαν μία ψηλή και όρθια βασιλική τιάρα περικυκλωμένη με διάδημα. Η Ήρα, βασίλισσα των Ελλήνων θεών, φορούσε ένα χρυσό στέμμα, που το έλεγαν διάδημα.

Το άγαλμα του "Ιερέα Βασιλιά" που κατασκευάστηκε από τον πολιτισμό της κοιλάδας του Ινδού (περ. 3300 - περ. 1300 π.Χ.) φορούσε κεφαλόδεσμο, που πιθανόν να είναι διάδημα  .

Κατ' επέκταση το "διάδημα" μπορεί να χρησιμοποιηθεί γενικά για έμβλημα βασιλικής δύναμης ή αξιοπρέπειας. Τα διάσημα του κεφαλιού που φορούσαν οι Ρωμαίοι Αυτοκράτορες, από την εποχή του Διοκλητιανού και μετά, περιγράφονται ως *διάδημα* στις αρχικές πηγές.  Ήταν αυτό το διακριτικό, που ο στρατηγός των Φοιδεράτων Οδόακρος επέστρεψε στον Αυτοκράτορα Ζήνωνα του Ανατολικού Ρωμαϊκού Κράτους μετά την απέλαση τού Ρωμύλου Αυγουστύλου από τη Ρώμη το 476 μ.Χ.

## Πινακοθήκη

Αρχείο:Crown_of_Sit-Hathor_Yunet_(Senusret_II's_daughter).jpg|Το διάδημα της πριγκίπισσας Sit-Hathor Yunet από τον τάφο της. Από τη 12η Δυναστεία της Αιγύπτου, 19ος π.Χ.
Αρχείο:17th_Dynasty_Crown_(Nubkheperre_Intef).jpg|Στέμμα της 17ης δυναστείας, Rijksmuseum van Oudheden
Αρχείο:Wig_with_diadem.jpg|Περούκα της 19ης δυναστείας με διάδημα (Βρετανικό Μουσείο)
Αρχείο:MycenaeDiadems.jpg|Ελλειπτικό διάδημα από τις Μυκήνες της Πελοποννήσου, 16ος αι. π.Χ.
Αρχείο:Diodotus I of Bactria wearing the diadem.jpg|Ο Διόδοτος της Βακτρίας φορώντας το *διάδημα*, μία λευκή ταινία που έγινε το ελληνιστικό σύμβολο της βασιλείας
Αρχείο:Greek - Greek Diadem - Walters 571541.jpg|Το κέντρο αυτού του ελληνιστικού διαδήματος είναι ένας κόμβος του Ηρακλή, γνωστός για τις αποτροπαϊκές του δυνάμεις και το κύρος του ως σύμβολο γονιμότητας. Μουσείο Τέχνης Walters, π. 3ος - 2ος αι. π.Χ.
Αρχείο:Goldschmuck - Diadem.jpg|Χρυσό διάδημα. Ελληνικό, πιθανότατα φτιαγμένο στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, ανήκει σε μία αρχόντισσα της δυναστείας των Πτολεμαίων (220–100 π.Χ.). Το κούμπωμα έχει σχήμα κόμβου Ηρακλή
Αρχείο:Mithradatesi.jpg|Δραχμή του Μιθριδάτη Α΄ της Παρθίας, που τον δείχνει γενειοφόρο και να φέρει το βασιλικό διάδημα στο κεφάλι
Αρχείο:Greco-Roman - Woman's Head with Diadem - Walters 23241 - Right.jpg|Ελληνορωμαϊκή προτομή γυναίκας με διάδημα (100 π.Χ.-100 μ.Χ.)
Αρχείο:Tiberius II.jpg|Αυτοκρατορικό διάδημα που φορούσαν οι Χριστιανοί Ρωμαίοι Αυτοκράτορες στην Κωνσταντινούπολη από τον 4ο αι. και μετά
Αρχείο:Austrian - Gothic-Style Bracelet - Walters 571999.jpg|Βραχιόλι φτιαγμένο από διάδημα με την προσθήκη δύο φυλλωδών στοιχείων (π. 1870), Walters Art Museum
Αρχείο:ArdashirIGoldCoinHistoryofIran.jpg|Ο Αρντασήρ Α΄ των Σασσανιδών της Περσίας φορώντας πολύ περίτεχνα διαδήματα


## Δείτε επίσης

* στέμμα της πολιτείας στεφάνι για τους στρατιωτικούς της Ρώμης
* Πυργωτό στέμμα

## Βιβλιογραφικές αναφορές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Διάδημα.  Λίβιος. Άρθρα για την αρχαία ιστορία.
* diadem Everything2.com.
Κατηγορία:Τύποι κοσμημάτων