Ιππάριον

Το **Ιππάριον** (, συντομογραφία: **Equ**) είναι αστερισμός που σημειώθηκε στην αρχαιότητα από τον Πτολεμαίο και είναι ένας από τους 88 επίσημους αστερισμούς που θέσπισε η Διεθνής Αστρονομική Ένωση. Είναι βόρειος αστερισμός και συνορεύει με τους αστερισμούς Πήγασο, Δελφίνα και Υδροχόο. Είναι αμφιφανής στην Ελλάδα.

## Ονομασίες και ιστορία
Ο Γεμίνος ο Ρόδιος αναφέρει ότι το Ιππάριον επινοήθηκε από τον Ίππαρχο, ενώ μέχρι τότε το τμήμα αυτό του ουρανού ανήκε στον Δελφίνα. Η σημερινή του ονομασία σημαίνει αλογάκι ή πουλάρι. Ο Πτολεμαίος το καταλογογράφησε ως ***Ίππου Προτομή***, ενώ αργότερα έγινε ο **Equus primus/prior**, το «άλογο που προηγείται» του μεγάλου φτερωτού αλόγου των ουρανών, του Πηγάσου. Η πολύ μικρή έκταση του αστερισμού κυριάρχησε όμως τελικά στην επίσημη ονοματοδοσία, με άλλες παραλλαγές τις **Equulus, Equiculus** και **Equus Minor**. Η ιδέα του Πτολεμαίου περί του ατελούς της μορφής επαναλαμβάνεται στα ονόματα **Equi Sectio, Equi Praesectio, Sectio Equina, Sectio Equi Minoris, Semi-perfectus, Praesegmen**. Η «Αλμαγέστη» του 1551 τον δίνει ως **Praecisio Equi** («λεπτομέρεια ίππου»). Παρόμοια, ο Γεώργιος Χρυσοκόκκης στους πίνακές του τον ονομάζει **Κεφαλή Ίππου**, το **Equi Caput** κάποιων λατίνων συγγραφέων.

Οι Άραβες ακολουθώντας τον Πτολεμαίο απεκάλεσαν το Ιππάριο **Al Kitah al Faras** (= Τμήμα Αλόγου) και **Al Faras al Thani**, το Δεύτερο άλογο, εννοώντας είτε τις μικρότερες διαστάσεις, είτε τη μεταγενέστερη επινόησή του ως αστερισμού. Αλλά και **Al Faras al Awwal** (= το Πρώτο άλογο) το ονόμαζαν, αφού ανατέλλει πριν από τον Πήγασο. Το **"Elmac Alcheras"** του Ριτσιόλι είναι προφανώς βάρβαρη παραφθορά, ενώ το **Hinnulus** (νεαρό μουλάρι) του Λαλάντ είναι σαφώς καλύτερο. Για τους Ινδούς το Ιππάριον ήταν απλώς ένας ακόμα από τους **Acvini** (καβαλάρηδες). 

Το ιππάριο μυθολογικώς ταυτίσθηκε με τον Κέλερη, τον αδελφό του Πηγάσου που δώρισε ο Ερμής στον Κάστορα, ή τον Κύλλαρο, που έδωσε η Ήρα στον Πολυδεύκη, ή τέλος με το άλογο που βγήκε μέσα από τη γη καθώς τη χτύπησε ο θεός Ποσειδώνας με την τρίαινά του όταν συναγωνίσθηκε με την Αθηνά.

## Οι φωτεινότεροι αστέρες
Ο Αργκελάντερ απέδιδε στο Ιππάριον 13 αστέρες ορατούς με γυμνό μάτι, ενώ ο Heis 12 μέχρι το μέγεθος 6,7.

* Ο αστέρας **α Ιππαρίου** είναι μάλλον αμυδρός με φαινόμενο μέγεθος 3,92. Ωστόσο έχει το δικό του όνομα: **[[Κιτάλφα]] (Kitalpha)**, όπου και παραπέμπουμε.
* Ο **δ Ιππαρίου** είναι τριπλός με συνολικό φαινόμενο μέγεθος 4,49 και φασματικούς τύπους των δύο φωτεινότερων μελών F5 V και G0 V.

## Αξιοσημείωτα στον αστερισμό
* Ο **[[ε Ιππαρίου]]** είναι επίσης τριπλός αστέρας με φαιν.μεγέθη των μελών 6,0, 6,3 και 7 (συνολικά 5,23). Ο διαχωρισμός μεταξύ των A και B είναι μόλις 1 arcsec (δευτερόλεπτο της μοίρας), ενώ ο αμυδρός C απέχει 10 arcsec από το ζεύγος AB. Οι A και B είναι κιτρινόλευκοι αστέρες (φασματικός τύπος F6 IV).

* Οι αμυδροί γαλαξίες **[[NGC 7015]]** (φαιν.μέγεθος 12,5) και **[[NGC 7046]]** βρίσκονται πολύ κοντά στο βόρειο και στο νότιο σύνορο του αστερισμού αντιστοίχως.

## Δείτε επίσης
* Κατάλογος αστέρων του Ιππαρίου

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Φωτογραφικός οδηγός αστερισμών: Equuleus
* Παραμύθια των άστρων – Equuleus
* Ο αστερισμός του Ιππάριου στον Οδηγό αστερισμών