Λημνιακή γλώσσα

Η **λημνιακή γλώσσα** είναι αρχαία μη αποκρυπτογραφημένη γλώσσα η οποία χρησιμοποιούνταν τον 6ο αιώνα π.Χ. στη Λήμνο. Έχει συνδεθεί με τις τυρρηνικές γλώσσες και συγγενεύει με τα ετρουσκικά, καθώς και τα ραιτικά, ενώ γραφόταν με αλφάβητο που παρουσίαζε ομοιότητες με το ελληνικό. Συνολικά έχουν ανευρεθεί 16 επιγραφές κυρίως σε αγγεία, ενώ το μεγαλύτερο τμήμα των κειμένων προέρχεται από τη στήλη των Καμινίων η οποία ανακαλύφθηκε το 1884, και την επιγραφή της Ηφαιστιάδος η οποία ανακαλύφθηκε το 2009. Μετά την κατάκτηση της νήσου από τους Αθηναίους στα τέλη του 6ου αιώνα π.Χ. και τον επακόλουθο εποικισμό του, η λημνιακή γλώσσα αντικαταστάθηκε από την αττική διάλεκτο της ελληνικής γλώσσας.

## Σύστημα γραφής
Οι επιγραφές που διασώζονται είναι γραμμένες με χαρακτήρες του ελληνικού αλφαβήτου, συγκεκριμένα της δυτικής παραλλαγής του που συναντάται κυρίως στον ηπειρωτικό ελλαδικό χώρο, όπως Θεσσαλία, Βοιωτία, και Πελοπόννησο, καθώς και το νησί της Εύβοιας και τις αποικίες των περιοχών αυτών όπως αυτές τις Μεγάλης Ελλάδος. Στη συγκεκριμένη περίπτωση των λημνιακών επιγραφών το αλφάβητο που χρησιμοποιείται είναι παρόμοιο με μια αρχαϊκή παραλλαγή η οποία χρησιμοποιούνταν για τη γραφή της ετρουσκικής γλώσσας στη νότια Ετρουρία στα βορειοδυτικά της ιταλικής χερσονήσου. Έχει επίσης διατυπωθεί πως οι ρίζες του αλφαβήτου βρίσκονται στο φρυγικό αλφάβητο (παλαιοφρυγικά) με υιοθέτηση κάποιων γραμμάτων από το ελληνικό (θήτα, φι, και χι).

Η κατεύθυνση της γραφής είναι από αριστερά προς τα δεξιά, ωστόσο στα μακροσκελέστερα κείμενα είναι βουστροφηδόν.

## Ταξινόμηση
μικρογραφία|Η ταξινόμηση των τυρρηνικών γλωσσών σύμφωνα με de Simone και Marchesini (2013)

Η συσχέτιση μεταξύ της λημνιακής και της ετρουσκικής γλώσσας προτάθηκε αρχικά από τον Γερμανό γλωσσολόγο Χέλμουτ Ριξ βάσει συνδέσεων που βρήκε στο λεξιλόγιο και τη γραμματική των γλωσσών αυτών, και θεωρούσε πως προέρχονταν από μια κοινή προγονική γλώσσα. Για παράδειγμα: 

* και τα ετρουσκικά και τα λημνιακά μοιράζονται δύο μορφές δοτικών πτώσεων που δεν συναντώνται αλλού, την τύπου Α´ **-si* και την τύπου Β´ **-ale*, οι οποίες συναντώνται στο κείμενο της στήλης των Καμινίων (*Hulaie-ši*, *Φukiasi-ale*) και σε επιγραφές γραμμένες στα ετρουσκικά (*aule-si* στη στήλη της Περούτζια καθώς και στην επιγραφή *mi mulu Laris-ale Velχaina-si*).
*μοιράζονται επίσης την ίδια γενική πτώση σε **-s* και έναν απλό παρελθοντικό χρόνο σε **-a-i* (Ετρουσκικά - όπως στο *ame* ( εστία (εδώ πιθανώς "πατρίδα), Morinail:  Μυρινα - Μυρίναι (των Μυριναίων). 
Πιθανώς το (ν)afoθ σχετίζεται με το 'αφε' αφήνω, ενώ το holaie σχετίζεται με το ελληνικό "χολέες / "χολάς" = εντ.ζώων στον Ομηρο, επίσης: μανία, πίκρα, "Χολάς", εορτή του Διονύσου, όπως καταμαρτυρείται στο λεξικό του Ησύχιου της Αλεξάνδρειας. 
Στην πίσω όψη επίσης γίνεται πιθανή ανάγνωση των λέξεων ρομ: ρώμη, χαραλ (χάρα-σσω, επίσης "χάραξαι" = τύπωσε, σε Ησύχιο της Αλεξάνδρειας ), eptesio: επ(ι)θεσις, αραι:τιζ (αρετή;)

Επιπλέον λέξεις έχουν ερμηνευτεί από τον Ι. Θωμόπουλο (*1912: Πελασγικά, Εκδόσεις Β.Ρηγόπουλου, Αθήν*α) ως εξής:

sial = (σ)ιάλλω = στέλνω/εκπέμπω/εκτείνω (λεξικό του Ησύχιου της Αλεξάνδρειας)

ζερον/seron = (σ)έρον - ερύεσθαι= σώζειν (λεξικό του Ησύχιου της Αλεξάνδρειας, επίσης: Ερέσιος Απόλλων)

sivai / ζιϝαι = ζήιω, ζω (ziva/zizu σημαίνει ζωντανός στις σλαβονικές βαλκανικές γλώσσες)

ταϝαρζιο = Ταβάρσιος (κύριο όνομα, σχετικό με άλλα ονόματα στην Καρική γλώσσα: Ταβάρνης, Τρύβανης)

aker = καιρόν (τώρα, αυτή τη στιγμή)

Σύμφωνα με την επικρατέστερη εκδοχή, και με βάση και την εικόνα του πολεμιστή πάνω στη στήλη, πρόκειται για ένα αφιέρωμα στη μνήμη ενός εκλιπώντος επιφανούς πολίτη της Μύρινας, που επέφερε σημαντικές υπηρεσίες στην πατρίδα.

### Επιγραφή της Ηφαιστιάδος
Η επιγραφή ανακαλύφθηκε στην Ηφαιστία, η οποία κατά την αρχαιότητα αποτελούσε τον κυρίως ανεπτυγμένο οικισμό της Λήμνου στα βορειοανατολικά. Η επιγραφή που βρέθηκε στην Ηφαιστία αποτελείται από 26 γράμματα τα οποία είναι διευθετημένα σε βουστροφηδόν διάταξη:

Μεταγραφή χαρακτήρων (ΔΦΑ λατινικό):

:άνω γραμμή (αριστερά προς τα δεξιά):
:: hktaonosi:heloke
:κάτωθι γραμμή (δεξιά προς τα αριστερά):
:: soromš:aslaš

## Παραπομπές


## Πηγές
*  
*  
*

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
*Development of the Etruscan Alphabet
*A Gloss of the Lemnian Inscription
*New Lemnian Inscription at R. Wallace' Rasenna blog

Κατηγορία:Αρχαίες γλώσσες