open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Σάαρεμαα

Το **Σάαρεμαα** (, δηλ. γη του νησιού) είναι το μεγαλύτερο νησί της Εσθονίας και το δεύτερο μεγαλύτερο της Βαλτικής, μετά το Γκότλαντ, με έκταση 2.673 τ. χλμ. Είναι το κύριο νησί της επαρχίας Σάαρε και βρίσκεται νότια του νησιού Χιίουμαα. Έχει 30.148 κατοίκους (2015) και πρωτεύουσα του νησιού είναι το Κουρεσάαρε με 13.009 κατοίκους (2015).

## Ετυμολογία

Το νησί στην εσθονική γλώσσα ονομάζεται Saaremaa (Σάαρεμαα) και στη φινλανδική Saarenmaa, κυριολεκτικά «γη του νησιού». Στα παλιά όμως σκανδιναβικά σάγκα το Σάαρεμαα ονομάζεται Eysysla και στα ισλανδικά σάγκα Eysýsla, που σημαίνει ακριβώς το ίδιο με το όνομα του νησιού στην εσθονική γλώσσα, δηλαδή «η περιοχή (γη) του νησιού». Αυτή είναι και η προέλευση του ονόματος του νησιού στα δανικά Øsel, στα γερμανικά και στα σουηδικά Ösel και στα λατινικά Osilia. Το όνομα Eysysla εμφανίζεται μερικές φορές μαζί με το όνομα Adalsysla, δηλαδή «η μεγάλη γη», ίσως «Suuremaa» ή «Suur Maa» στα εσθονικά, το οποίο αναφέρεται στην ηπειρωτική Εσθονία. Στα λεττονικά, το νησί ονομάζεται Sāmsala, που σημαίνει «το νησί των Σαάμι».

## Γεωγραφία

Το νησί αποτελεί το κύριο φυσικό εμπόδιο μεταξύ του Κόλπου της Ρίγας και της Βαλτικής θάλασσας. Στα νότια του νησιού βρίσκεται το κύριο πέρασμα από τον κόλπο, το στενό Ίρμπε, δίπλα στη χερσόνησο Σούρβε, το νοτιότερο τμήμα του νησιού. Κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους νησιώτες διέσχισαν το στενό και έχτισαν ψαροχώρια στην ακτή της Λιβονίας. Το υψηλότερο σημείο στο νησί είναι 54 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον χαρακτηριστικό του νησιού είναι ο κρατήρας Κάαλι. Στο νησί υπάρχουν μεγάλες δασικές εκτάσεις και ένα από τα σύμβολα του νησιού είναι το δέντρο Άρκευθος. Χάρη στο ήπιο κλίμα και το ασβεστώδες έδαφος, τα νησί διαθέτει μεγάλη ποικιλία χλωρίδας και πανίδας. Για τους λάτρεις της φύσης υπάρχουν τα μονοπάτια μελέτης στο Φυσικό Καταφύγιο Viidumäe αλλά και στο Εθνικό Πάρκο Vilsandi, το οποίο διαθέτει χιλιάδες αποδημητικά πουλιά και άγριες ορχιδέες. 


Kaali-crater-saaremaa-estonia-aug-2007.jpg
Kiipsaare leaning lighthouse.jpg|
Reomäe kiriku sisevaade.jpg|
Angla tuulik.jpg|


## Παραπομπές


Κατηγορία:Νησιά της Εσθονίας
Μεθανοϋλοβρωμίδιο

Το **μεθανοϋλοβρωμίδιο** ή **φορμυλοβρωμίδιο** (formyl bromide) με χημικό τύπο HCBrO είναι ένα ακυλαλογονίδιο.

## Δομή

Το μόριο του μεθανοϋλοβρωμίδιου είναι επίπεδο, τριγωνικό, με το άτομο του άνθρακα στο κέντρο και τα υπόλοιπα άτομα στις κορυφές.





## Παραγωγή

1. Με επίδραση βρωμιωτικών μέσων σε μεθανικό οξύ παράγεται μεθανοϋλοβρωμίδιο::
Με τριβρωμιούχο φωσφόρο PBr3:


\mathrm{3HCOOH + PBr_3 \xrightarrow{} 3HCOBr + H_3PO_3}



2. Με επίδραση μεθανικού νατρίου (HCOONa) σε βενζοϋλοβρωμίδιο (PhCOBr)


\mathrm{HCOONa + PhCOBr \xrightarrow{} HCOBr + PhCOONa}



## Χημικές ιδιότητες και παράγωγα

### Αυτοδιάσπαση



\mathrm{HCOBr \xrightarrow{} HBr + CO}



### Υδρόλυση

* Με υδρόλυση μετατρέπεται σε μεθανικό οξύ


\mathrm{HCOBr + H_2O \xrightarrow{} HCOOH + HBr}



### Αλκοόλυση

* Με επίδραση αλκοόλης (ROH) μετατρέπεται σε μεθανικό μεθυλεστέρα
:


\mathrm{HCOBr + ROH \xrightarrow{} HCOOR + HBr}



### Αμμωνιόλυση

Με επίδραση αμμωνίας (NH3) μετατρέπεται σε μεθαναμίδιο:


\mathrm{HCOBr + 2NH_3 \xrightarrow{} HCONH_2 + NH_4Br}



### Αμινόλυση

1. Με επίδραση πρωτοταγών αμινών (RNH2) μετατρέπεται σε μεθαναλκυλαμίδιο:


\mathrm{HCOBr + RNH_2 \xrightarrow{} HCONHR + HBr}



2. Με επίδραση δευτεροταγών αμινών (RNHR΄) μετατρέπεται σε μεθανοδιαλκυλαμίδιο:



\mathrm{HCOBr + RNHR \acute{} \xrightarrow{} HCON(R)R \acute{} + HBr}



### Επίδραση καρβονικού άλατος

Με επίδραση μεθανικού νατρίου μετατρέπεται σε ανυδρίτη μεθανικού οξέος:


\mathrm{HCOBr + HCOONa \xrightarrow{} HCO_3CH + NaBr}



### Επίδραση αρωματικών ενώσεων

Φορμυλιώνει αρωματικών ενώσεων κατά Friedel-Crafts. Π.χ. από βενζόλιο παράγεται βενζαλδεΰδη:


\mathrm{HCOBr + PhH \xrightarrow{FeBr_3} PhCHO + HBr}



### Παραγωγή οργανομαγνησιακής ένωσης

Με επίδραση μαγνησίου, παρουσία άνυδρου διαιθυλαιθέρα (|Et2O|), παράγεται φορμυλομαγνησιοβρωμίδιο:



\mathrm{HCOBr + Mg \xrightarrow HCOMgBr}



### Αναγωγή

1. Με καταλυτική υδρογόνωση παράγεται μεθανάλη ή και μεθανόλη


\mathrm{HCOBr + H_2 \xrightarrow[-HBr]{Ni} HCHO \xrightarrow[+H_2]{Ni} CH_3OH}



2. Με LiAlH4 ή NaBH4 παράγεται απευθείας μεθανόλη::


\mathrm{2HCOBr + LiAlH_4 \xrightarrow{} Li[Al(CH_3O)_2Br_2] \xrightarrow{+2H_2O} 2CH_3OH + Li[Al(OH)_2Br_2]}



### Επίδραση διαζωμεθανίου

Με επίδραση διαζωμεθανίου παράγεται τελικά αιθανικό οξύ:


\mathrm{HCOBr + CH_2N_2 \xrightarrow{-HBr} HCOCHN_2 \xrightarrow[-N_2]{Ag_2O} CH_2=CO \xrightarrow{+H_2O} CH_3COOH}



### Παραγωγή μεθανοϋλοφθοριδίου

Με επίδραση Hg2F2 σε μεθανοϋλοβρωμίδιο παράγεται μεθανοϋλοφθορίδιο:


\mathrm{HCOBr + Hg_2F_2 \xrightarrow{} HCOF + Hg_2Br_2 \downarrow}



## Σημειώσεις και αναφορές


## Πηγές

* Γ. Βάρβογλη, Ν. Αλεξάνδρου, *Οργανική Χημεία*, Αθήνα 1972
* Α. Βάρβογλη, «Χημεία Οργανικών Ενώσεων», παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 1991
* SCHAUM'S OUTLINE SERIES, ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ, Μτφ. Α. Βάρβογλη, 1999
* Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982
* Δημήτριου Ν. Νικολαΐδη: Ειδικά μαθήματα Οργανικής Χημείας, Θεσσαλονίκη 1983.

Κατηγορία:Ακυλαλογονίδια
Κατηγορία:Οργανικές ενώσεις βρωμίου
858 Ελ Τζεζάιρ

Ο **Ελ Τζεζάιρ** (*El Djezaïr*) είναι ένας αστεροειδής της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών με απόλυτο μέγεθος (όπως ορίζεται για το Ηλιακό Σύστημα) 10,072. Ανακαλύφθηκε το 1916 από τον Γάλλο αστρονόμο Φρεντερίκ Συ, που παρατηρούσε από το Αλγέρι, και πήρε το όνομά του από την αραβική ονομασία της πόλεως και ολόκληρης της Αλγερίας. Υπήρξε ο πρώτος από τους συνολικά 2 αστεροειδείς που ανεκάλυψε ο συγκεκριμένος αστρονόμος.

Ο Ελ Τζεζάιρ είναι ένα από τα τρία μεγαλύτερα μέλη της Οικογένειας αστεροειδών της Λητούς, μαζί με τη Λητώ και την Ονωρία.

## Φυσικά χαρακτηριστικά
Η μέση διάμετρος του Ελ Τζεζάιρ εκτιμάται σε 23,51 χιλιόμετρα. Ο φασματικός τύπος του είναι **S** (λιθώδης), ενώ το άλβεδό του είναι 0,3197. Ο Ελ Τζεζάιρ περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό του μία φορά κάθε 22 ώρες και 19 λεπτά, μία αργή περιστροφή για αστεροειδή.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Τροχιά από το JPL (Java) / Εφημερίδα

Ελ Τζεζαιρ
Σύβοτα (νησίδες)

Τα **Σύβοτα** είναι σύμπλεγμα νησίδων του Ιονίου. Βρίσκονται πολύ κοντά στις ακτές της Θεσπρωτίας, απέναντι από τον ομώνυμο οικισμό, ο οποίος τους οφείλει το σημερινό όνομά του καθώς παλαιότερα ονομαζόταν Μούρτος. Καλύπτονται από πυκνή βλάστηση και διαθέτουν αξιόλογες παραλίες με γαλαζοπράσινα νερά. 

## Ιστορικά στοιχεία
Στα Σύβοτα πραγματοποιήθηκε το 433 π.Χ. η Ναυμαχία των Συβότων μεταξύ Κερκυραίων και Κορινθίων, η οποία αποτέλεσε μία από τις αφορμές για το ξέσπασμα του Πελοποννησιακού πολέμου. Τα νησιά αναφέρονται από τον Στράβωνα, ο οποίος στην περιγραφή του τα τοποθετεί πολύ κοντά στις ακτές της Ηπείρου και απέναντι από την Λευκίμμη. Αν και η περιγραφή αυτή ταιριάζει απόλυτα στις νησίδες των Συβότων, έχουν διατυπωθεί και απόψεις που τις τοποθετούν σε άλλη θέση. Μία άποψη θεωρεί πως πρόκειται για νησίδες που βρίσκονταν στην αρχαιότητα στις εκβολές του Θύαμι, του οποίου όμως οι προσχώσεις τις ένωσαν με την στεριά με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν σήμερα, ενώ μία άλλη θεωρεί πως πρόκειται για τα Τετρανήσια, νησίδες που ανήκουν σήμερα στην Αλβανία και βρίσκονται στο στενό της Κέρκυρας.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Επτάνησα
Κατηγορία:Ελληνικές βραχονησίδες
Πολιορκία του Χλεμουτσίου

Η **Πολιορκία του Χλεμουτσίου** ήταν μια από τις πρώτες πολεμικές επιχειρήσεις των Ελλήνων κατά την Ελληνική Επανάσταση του 1821 που στράφηκε κυρίως κατά αλβανικών θυλάκων ανεφοδιασμού Οθωμανών που είχε τελικά ουδέτερη έκβαση. Έγινε στις 27 Μαρτίου 1821 στην Γαστούνη.

## Η εξέλιξη των γεγονότων
Οι Οθωμανοί της γύρω περιοχής της Γαστούνης μετά την κατάληψη της Καλαμάτας από τους Έλληνες προσπάθησαν να καταφύγουν στου Λάλα, αλλά δέχτηκαν επίθεση στον δρόμο από τους Έλληνες και κατέφυγαν στο παλιό φρούριο Χλεμούτσι. Αυτόν τον ανεφοδιασμό προσπάθησαν ν΄ ανακόψουν άτακτες ομάδες Ελλήνων της ίδιας περιοχής ξεκινώντας πολιορκία, έχοντας επί κεφαλής τον Γεώργιο Σισίνη και τον Χαράλαμπο Βιλαέτη.

Όμως οι πολιορκημένοι Τούρκοι λόγω έλειψης τροφής και νερού διαπραγματεύονταν να παραδοθούν, όταν το έμαθαν οι Λαλαοίοι και έστειλαν 400 - 500 Τουρκαλβανούς για ενίσχυση. Έτσι οι Λαλαίοι διέλυσαν την πολιορκία και τους μετέφεραν όλους στο Λάλα.

Το γεγονός αυτό δεν ήταν ιδιαίτερα σημαντικό, ως πολύ περιορισμένης κίνησης που οφείλονταν κυρίως στον ενθουσιασμό της εκδηλωμένης επανάστασης και περισσότερο για εκφοβισμό χωρίς  προηγούμενη οργάνωση. Παρά ταύτα η εμπλοκή αυτή ανέδειξε όχι μόνο την αναγκαιότητα αλλά και την άμεση προτεραιότητα στρατιωτικής επιχείρησης εξουδετέρωσης των Λαλαίων. Γεγονός που συνέβη αμέσως μετά στη μάχη του Λάλα.

## Παραπομπές


## Πηγές
* 
* 



Κατηγορία:Μάχες της Ελληνικής Επανάστασης του 1821
Κατηγορία:Ιστορία της Ηλείας
Κατηγορία:Πολιορκίες
Αυστραλία – Αμερικανική Σαμόα 31–0

Στις 11 Απριλίου 2001, στο στάδιο BCU International στο Κοφς Χάρμπουρ της Νέας Νότιας Ουαλίας στην Αυστραλία έγινε ο προκριματικός αγώνας ποδοσφαίρου για το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου του 2002 στη ζώνη της Ωκεανίας. Η Αυστραλία νίκησε με 31–0 την Αμερικανική Σαμόα και κατέρριψε το δικό της ρεκόρ για τα περισσότερα γκολ σε διεθνή αγώνα μεταξύ εθνικών ομάδων, ένα ρεκόρ που είχε καταφέρει η ίδια μόλις 2 ημέρες νωρίτερα, όταν είχε νικήσει την Εθνική της Τόνγκα στις 9 Απριλίου του 2001 με 22–0 (ημίχρονο 10–0). Ο Αυστραλός Άρτσι Τόμπσον μάλιστα πέτυχε 13 γκολ στον αγώνα κατά της Αμερικανικής Σαμόα, επίδοση που είναι παγκόσμιο ρεκόρ σε διεθνή αγώνα, ενώ ο Ντάβιντ Ντρίλιτς σημείωσε 8. Επίσης, αξίζει να αναφερθεί ότι το σκορ στο ημίχρονο ήταν 16–0.

Χαρακτηριστικό της ακραίας διαφοράς δυναμικής μεταξύ των δύο ομάδων, είναι ότι η Αμερικανική Σαμόα είχε μόλις ένα και μοναδικό σουτ προς την εστία της Αυστραλίας και αυτό συνέβη μόλις τρία λεπτά πριν τη λήξη του αγώνα, από τον Pati Feagiai, και ενώ το σκορ ήταν τότε 29–0. Ενδιαφέρον στατιστικώς είναι και ότι ο διαιτητής, Ρονάλ Λεαουστίκ από την Ταϊτή, δεν έδωσε καμία κάρτα, ούτε καν κίτρινη κάρτα, κατά τη διάρκεια του αγώνα.

## Πληροφορίες Αγώνα

{| width=50% style="font-size: 90%"
|
**Βοηθοί διαιτητές:**
* Ντέιβιντ Σόου (Νήσοι Σολομώντα)
* Μισέλ Ανγκότ (Ταϊτή)

**4ος διαιτητής:**
* Ντέρεκ Ραγκ (Νέα Ζηλανδία)

## Αναφορές


Κατηγορία:Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου 2002
Κεραύνια Όρη

Τα **Κεραύνια Όρη** (και Όρη Χειμάρας) είναι παράκτια οροσειρά της νοτιοδυτικής Αλβανίας. Η υψηλότερη κορυφή τους έχει υψόμετρο 2.012 μέτρα και βρίσκεται στο μέσο περίπου της οροσειράς. Βορειότερα της υψηλότερης κορυφής μία χαράδρα χωρίζει τα Κεραύνια σε δύο τμήματα. Το βόρειο τμήμα ονομάζεται Ακροκεραύνια Όρη και καταλήγει βορειοδυτικά στο Ακροκεραύνιο ακρωτήριο, το οποίο χωρίζει το Ιόνιο Πέλαγος από την Αδριατική Θάλασσα.

## Ιστορικά στοιχεία
Η οροσειρά αυτή κατά την αρχαιότητα ήταν το όριο του ελληνικού κόσμου καθώς αποτελούσε το όριο μεταξύ των Ελληνικών φύλων της Ηπείρου και των Ιλλυρικών φύλων. Στην περιοχή των Κεραυνίων ήταν εγκατεστημένοι οι Χάονες και νοτιότερα οι Θεσπρωτοί. Στους πρόποδες τους βρίσκονταν οι πόλεις των Χαόνων: Φοινίκη, Χιμαίρα, Εκατόμπεδον, Πάνορμος και Ογχησμός.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Βουνά της Αλβανίας
Μάχη του Αγίου Αθανασίου Καρύταινας

Η **Μάχη στον Άγιο Αθανάσιο της Καρύταινας** ήταν πολεμική εμπλοκή της επανάστασης του 21 με νικηφόρο έκβαση για τους Έλληνες. Έγινε στις 27 Μαρτίου 1821 στην Καρύταινα.

## Η εξέλιξη των γεγονότων
Οι οπλαρχηγοί της Γορτυνίας, Γέρων Κολοκοτρώνης, Δεληγιάννης και Πλαπουταίοι πολιορκούσαν τους Οθωμανούς κατοίκους της Καρύταινας και λίγους Αλβανούς, μέσα στο παλιό τους φρούριο. Ενώ η πολιορκία είχε δυσμενή για τους πολιορκούμενους έκβαση, έγινε γνωστό ότι άλλοι Τούρκοι, κάτοικοι του Φαναριού, και εκείνοι των Ζιούμπων μαζί με τα γυναικόπαιδά τους συνολικά γύρω στις τρεις χιλιάδες πληθυσμός, έχοντας μαζί τους και μεγάλο αριθμό φορτηγών ζώων είχαν ενωθεί και ετοιμάζονταν να περάσουν μέσα από την Γορτυνία και να παν στην Τρίπολη. Ο Γέρων Κολοκοτρώνης μόλις ειδοποιήθηκε, τοποθετήθηκε με αρκετό σώμα στρατιωτών απέναντι της Γόρτυνας στον Άγιο Αθανάσιο στις 27 Μαρτίου 1821 και περίμενε το πέρασμα των Οθωμανών. Οι Τούρκοι φτάνοντας και βλέποντας το πέρασμα να το κρατάν οι Έλληνες, αποφάσισαν και επιτέθηκαν. Διέσχισαν το σώμα των Ελλήνων, και ενώ πλησίαζαν να βγουν στην πεδιάδα της Καρύταινας, έφτασε άλλο ένα σώμα Ελληνικό από 300 στρατιώτες. Οι Τούρκοι βλέποντας το δεύτερο σώμα και υποθέτοντας ότι υπάρχουν και άλλες ενισχύσεις φοβήθηκαν και οπισθοδρόμησαν στο κατηφορικό έδαφος, πηγαίνοντας προς το ποτάμι, με σκοπό να το περάσουν και να βγουν απέναντι στο φρούριο της  Καρύταινας. Οι Έλληνες βλέποντας τους Τούρκους να οπισθοχωρούν, επιτέθηκαν και έκαναν μεγάλη φθορά στα γυναικόπαιδα και τα φορτηγά ζώα. Εν τω μεταξύ άλλοι Τούρκοι βγήκαν από το φρούριο της Καρύταινας και τουφέκιζαν τους Έλληνες για να αναχαιτίσουν τον όλεθρο που πάθαιναν οι ομόθρησκοί τους. Ο ποταμός ήταν πλημμυρισμένος και δυσκόλευε το πέρασμα. Πολλοί Τούρκοι πνίγηκαν, αλλά όσοι μπόρεσαν πέρασαν το ποτάμι και βρήκαν καταφύγιο στο φρούριο. Μετά την ήττα αυτή οι Τούρκοι νύχτα έστειλαν ανθρώπους στην Τρίπολη και ειδοποίησαν την εκεί εξουσία για τα γεγονότα, ζητώντας συγχρόνως να τους βοηθήσουν. Η εξουσία έστειλε δυο χιλιάδες ιππείς και πεζούς. Οι Έλληνες, αν και ήταν δέκα περίπου χιλιάδες, βλέποντας τους εχθρούς τρόμαξαν και διασκορπίστηκαν χωρίς την ελάχιστη συμπλοκή. Οι Οθωμανοί όμως, αφού ενώθηκαν με τους υπόλοιπους, λεηλάτησαν και πυρπόλησαν την Καρύταινα, και αναχώρησαν για την Τρίπολη.

## Πηγές
*
*



Κατηγορία:Μάχες της Ελληνικής Επανάστασης του 1821
Κατηγορία:Ιστορία της Αρκαδίας
Εξαμίλι Αγίων Σαράντα

Το **Εξαμίλιο** ή **Εξαμίλια** () είναι χωριό της Αλβανίας που βρίσκεται στα νότια της χώρας. Ανήκει στην Επαρχία Αγίων Σαράντα στον Νομό Αυλώνα. Είναι χτισμένο σε μία στενή λωρίδα γης, ανάμεσα στο στενό της Κέρκυρας και στη λίμνη του Βουθρωτού.

Ανοικοδομήθηκε κυρίως μετά το 1991 και την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος της Αλβανίας. Παλαιότερα στην θέση του υπήρχαν μερικές πολυκατοικίες για φυλακισμένους στρατιώτες και η θερινή κατοικία του ηγέτη της χώρας Εμβέρ Χότζα. 

Σύμφωνα με απογραφή του 2014, ο πληθυσμός της περιοχής ανερχόταν στους 9,215 κατοίκους από τους οποίους ο πληθυσμός των Ελλήνων ανερχόταν στους 4,207.

## Τουρισμός
Τα τελευταία χρόνια το Εξαμίλι γνωρίζει μεγάλη τουριστική ανάπτυξη εκμεταλλευόμενο την ειδυλλιακή του τοποθεσία με αξιόλογες παραλίες και πλούσια βλάστηση, τον πολύ σημαντικό αρχαιολογικό χώρο του Βουθρωτού που βρίσκεται σε μικρή απόσταση, καθώς και την μικρή του απόσταση από την Κέρκυρα, από την οποία προσελκύει Έλληνες και ξένους εκδρομείς.

## Φωτοθήκη

Ksamil_albanian_riviera.jpg
Ksamil_cafe.jpg
Crystal_blue_ksamil.jpg
Ksamil_tourism.jpg
Ksamil_albania_2016.jpg
Ksamil-ksamil_islands.jpg


## Παραπομπές


Κατηγορία:Χωριά του νομού Αυλώνα
Κατηγορία:Άγιοι Σαράντα
Εξαμίλιο

Με το όνομα **Εξαμίλιο** ή Εξαμίλι αναφέρονται:
*Εξαμίλιον τείχος, τείχος του 5ου αιώνα μ.Χ. στον ισθμό της Κορίνθου
*Εξαμίλιο Θεσσαλονίκης, χωρίο του νομού Θεσσαλονίκης
*Εξαμίλι (Θράκη), χωριό της Ανατολικής Θράκης στη χερσόνησο της Καλλίπολης
*Εξαμίλιο Αγίων Σαράντα, χωριό της Αλβανίας, της επαρχίας Αγίων Σαράντα

## Επίσης
*Εξαμίλια Κορινθίας
Αιμαγγείωμα

Το **αιμαγγείωμα** είναι καλοήθης όγκος των ενδοθηλιακών κυττάρων, που αποτελούν το τοίχωμα των αγγείων. Συνήθως εμφανίζεται στην πρώτη εβδομάδα της ζωής και λύεται ως την ηλικία των 10. Είναι ο πιο συχνός όγκος της νεογνικής ηλικίας.

Το αιμαγγείωμα, όμως, είναι συχνό και στους ενήλικες με συχνότερη εντόπιση στον κορμό.

## Αιτιολογικοί παράγοντες
Η αιτιολογία τους δεν είναι απολύτως γνωστή. Επιπλέον, τα αιμαγγειώματα δεν είναι μεταδιδόμενα.

Κατηγορία:Ογκολογία
Κατηγορία:Δερματικές ασθένειες
Πολιορκία της Αταλάντης

Η **Πολιορκία της Αταλάντης** ήταν πολεμική εμπλοκή της επανάστασης του 21 με σκοπό την απελευθέρωση της Αταλάντης.

## Η εξέλιξη των γεγονότων
Ο Αθανάσιος Διάκος έστειλε τον εξάδελφό του Αντώνιο Κοντοσόπουλο να απελευθερώσει την Αταλάντη στις 27 Μαρτίου 1821. Οι Τούρκοι όμως πρόλαβαν και κλείστηκαν στις οχυρές οικίες από που αντιστάθηκαν πεισματικά στις επιθέσεις των Ελλήνων. Όταν όμως έμαθαν την παράδοση του κάστρου της Λιβαδιάς από τον Διάκο σταμάτησαν την αντίσταση (31 Μαρτίου). Έτσι  άλλη μία πόλη της Στερεάς Ελλάδας είχε ελευθερωθεί τον Μάρτιο.

## Παραπομπές


## Πηγές
*
*



Κατηγορία:Μάχες της Ελληνικής Επανάστασης του 1821
Κατηγορία:Αταλάντη
Κατηγορία:Ιστορία της Φθιώτιδας
Πολιορκία των Σαλώνων

Η **Πολιορκία στα Σάλωνα** ήταν πολεμική εμπλοκή της επανάστασης του 1821 με σκοπό την απελευθέρωση των Σαλώνων. Διήρκεσε από την αρχή της Επανάστασης ως τις 10 Απριλίου του ίδιου έτους 1821.

## Η εξέλιξη των γεγονότων
Οπλαρχηγός (κλέφτης και εν-συνεχεία αρματολός Στερεάς) της επαρχίας Σαλώνων ήταν ο Πανουργιάς, ο οποίος, μυημένος στη Φιλική Εταιρεία, όταν πολιορκήθηκε ο Αλής (1820) και ειδοποιημένος από επιστολή του Παπαφλέσσα, έφυγε από τα Ιωάννινα (όπου ήταν έγκλειστος επί 3ετία) και ήλθε στα Σάλωνα. Στις 24 Μαρτίου, όταν έμαθε ότι επαναστάτησε η Αχαΐα, ο Πανουργιάς βρισκόταν μαζί με τους 60 αρματολούς του (άριστα εκπαιδευμένους και πειθαρχημένος, με εμφάνιση τακτικού στρατιωτικού σώματος) στην Μονή του Προφήτη Ηλία, μιάμιση ώρα έξω από τα Σάλωνα. Εκεί κάλεσε τους προεστούς της πόλης και των χωριών και έκανε γενική συνέλευση στο Γαλαξείδι, στην οποία ομόφωνα αποφασίστηκε να επιτεθούν στους Τούρκους. Στη συνάντηση εκείνη, κατόπιν πρόσκλησης του Ι. Παπαδιαμαντόπουλου (απεσταλμένου του Π.Π. Γερμανού), προσήλθαν, μεταξύ άλλων, οι Οδυσσέας Ανδρούτσος, Γιάννης Γκούρας και Κόντος, ο Δεσπότης Ησαΐας Σαλώνων κ.α. Ο Πανουργιάς έλαβε, επί αποδείξει του, 14.000 γρόσια με σκοπό να καλύψει τα έξοδα της στρατολόγησης μαχητών. Διέταξε τον γαμπρό του και υποπλαρχηγό Θανάση Μανίκα να στρατολογήσει στα Βλαχοχώρια όλους όσους μπορούσαν να κρατήσουν όπλο. Έστειλε και τον εξάδερφό του, Γιάννη Γκούρα στον Άγιο Γεώργιο να στρατολογήσει και αυτός και να συνεννοηθεί με τους κατοίκους του Γαλαξειδίου.

Αφού συνεννοήθηκαν, ξεκίνησαν την νύχτα της 26ης Μαρτίου, ξημερώθηκαν στα Σάλωνα και πολιόρκησαν το φρούριο υπό την αρχηγία του Πανουργιά. Οι Τούρκοι που είχαν υποπτευθεί την εξέγερση των Ελλήνων είχαν προλάβει και κλείστηκαν στο φρούριο με όλα τα γυναικόπαιδα, και με τους πρόσφυγες από τη Βοστίτσα που είχαν καταφύγει εκεί από την Πελοπόννησο. Μεταξύ αυτών ήταν και 600 ένοπλοι.

Οι Τούρκοι ήταν δυνατοί, αλλά και οι Έλληνες επιτέθηκαν με ορμή, ώστε κυρίευσαν την πρώτη κιόλας μέρα τα αποθέματα του νερού. Οι πολιορκημένοι αναγκάστηκαν από έλλειψη νερού να εξορμήσουν στις 8 Απριλίου με σκοπό να κυριεύσουν μια κοντινή πηγή, αλλά απέτυχαν και φονεύθηκαν 13, μεταξύ των οποίων και ο ανδρείος Χάιδας.

Μετά από στενότατη πολιορκία, οι Τούρκοι στερούμενοι τροφών και νερού αναγκάστηκαν μετά από 14 ημέρες στις 10 Απριλίου να παραδοθούν, αφού πρωτύτερα συμφώνησαν να μην τους πειράξουν. Βγήκαν και παρέδωσαν τα όπλα τους στον Πανουργιά που τα παρέλαβε καθιστός μπροστά στην Πύλη. Όσοι ήθελαν και ένοιωθαν ασφαλείς παρέμειναν στα σπίτια τους, ενώ οι άλλοι όλοι διασκορπίστηκαν στα χωριά.

Το φρούριο των Σαλώνων ήταν το πρώτο που κατέλαβαν οι Έλληνες στην Επανάσταση του 1821.

## Πηγές
* 
* 
* Σπυρίδων Τρικούπης: *Ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης*, Τόμος Α, σσ. 170 - 172.

## Παραπομπές




Κατηγορία:Μάχες της Ελληνικής Επανάστασης του 1821
Κατηγορία:Μάχες ελληνικού στρατού
Κατηγορία:Πολιορκίες
Κατηγορία:Ιστορία της Φωκίδας
Πολιορκία του Λιδωρικίου

Η **πολιορκία του Λιδωρικίου** ήταν πολεμική εμπλοκή της επανάστασης του '21 με σκοπό την απελευθέρωση του Λιδωρικιού, η οποία έλαβε χώρα τον Μάρτιο του 1821.

## Η εξέλιξη των γεγονότων
Ο καπετάνιος Σκαλτσάς, και οι πρόκριτοι Αναγνώστης Λιδωρίκης, Παπά-Γεώργιος Πολίτης, και άλλοι επαρχιώτες ύψωσαν την σημαία της επανάστασης και με τους ήχους τυμπάνων μπήκαν στο Λιδωρίκι. Οι Τούρκοι πολιορκήθηκαν στα σπίτια τους και αντιστάθηκαν. Μετά από δύο ημέρες, και αφού σκοτώθηκαν μερικοί από αυτούς, αναγκάστηκαν να καταθέσουν τα όπλα και να παραδοθούν. 
## Πηγές
*
*
* Σπυρίδων Τρικούπης: Ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης, Τόμος Α΄, σελ. 172



Κατηγορία:Μάχες της Ελληνικής Επανάστασης του 1821
Κατηγορία:Ιστορία της Φωκίδας
Πολιορκία της Μενδενίτσας

Η **Πολιορκία της Μενδενίτσας** ήταν πολεμική εμπλοκή της Επανάστασης του 1821 με σκοπό την απελευθέρωση της Μενδενίτσας.

Κατά τα τέλη Μαρτίου 1821, ο έμπειρος οπλαρχηγός Γιάννης Δυοβουνιώτης πολιόρκησε τη Μενδενίτσα ή Μπουδουνίτσα η οποία προστατευόταν από το οχυρότατο ομώνυμο μεσαιωνικό κάστρο. Οι Τούρκοι όμως αντιστάθηκαν επιτυχώς στις επανειλημμένες επιθέσεις των Ελλήνων. Η κατάσταση των πολιορκημένων άρχισε να αλλάζει όταν κατέφθασαν ενισχύσεις πρώτα από τον Κομνά Τράκα και ύστερα από τον Αθανάσιο Διάκο, στις 8 Απριλίου 1821. Η θέση τους έγινε δύσκολη καθώς υπέφεραν ήδη από έλλειψη τροφίμων και παραδόθηκαν πέντε μέρες αργότερα. Κατά τον Κουτσονίκα, οι οπλαρχηγοί διέταξαν τους χωρικούς να σκοτώσουν τους παραδοθέντες ώστε οι πρώτοι να μη μπορούν, στο μέλλον, να συνθηκολογήσουν με τους Τούρκους.

## Παραπομπές


## Πηγές

*

*

Κατηγορία:Μάχες της Ελληνικής Επανάστασης του 1821
Κατηγορία:Ιστορία της Φθιώτιδας
Ξηροπήγαδο Αιτωλοακαρνανίας

Το **Ξηροπήγαδο** είναι οικισμός στην Ναυπακτία και την Περιφερειακή Ενότητα Αιτωλοακαρνανίας.

## Γεωγραφικά στοιχεία
Το Ξηροπήγαδο βρίσκεται ανατολικά της Ναυπακτου, επί της εθνικής οδού Ναυπάκτου-Ιτέας, σε απόσταση περίπου τριών χιλιόμετρων. Στην ουσία η ανατολική πλευρά της Ναυπάκτου και η δυτική πλευρά του Ξηροπήγαδου έχουν ενωθεί. Κατά μήκος του εθνικού δρόμου έχουν αναπτυχθεί πολλές εμπορικές επιχειρήσεις, οι οποίες εξυπηρετούν καθημερινά τις βασικές ανάγκες των κατοίκων.

Το Ξηροπήγαδο χαρακτηρίζεται ως πεδινό χωριό με υψόμετρο 50 μέτρων και συνολικής εκτάσεως 2,1 χιλιάδων στρεμμάτων (8,5 τετραγωνικών χιλιόμετρων), εκ των οποίων το 81% περίπου (1,7 χιλιάδες στρέμματα) είναι καλλιεργήσιμο (σύμφωνα με την απογραφή γεωργικής κτηνοτροφίας ΕΣΥΕ 1991) και μόλις 0,4 χιλιάδες στρέμματα είναι εκτάσεις οικισμών.

## Διοικητικές μεταβολές
Σύμφωνα με την απογραφή του 2011, ο μόνιμος πληθυσμός ανήλθε στους 473 κατοίκους.

Πριν να ψηφιστεί το νομοσχέδιο Καποδίστρια (ν.2539/97), το Ξηροπήγαδο ήταν αυτοδύναμη κοινότητα, ενώ ακριβώς μετά την εφαρμογή του νομοσχεδίου διοικητικά ανήκει στον δήμο Ναυπάκτου. Με το σχέδιο Καλλικράτης (ν.3852/2010), το Ξηροπήγαδο διοικητικά ανήκει στον δήμο Ναυπακτίας και στην ευρύτερη περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος.

### Απογραφές πραγματικού πληθυσμού (''de facto'')

## Παραπομπές


## Πηγές
*https://web.archive.org/web/20190828222727/http://www.aitnia.gr/ 
*http://www.nafpaktos.gr

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Αιτωλοακαρνανίας
Κατηγορία:Δήμος Ναυπακτίας
Κατηγορία:Δήμος Ναυπάκτου
Μάχη του Πατρατζικίου

Η **μάχη του Πατρατζικίου** ήταν πολεμική εμπλοκή της Επανάστασης του 21 με σκοπό την απελευθέρωση του Πατρατζικίου (σημερινής Υπάτης).

## Τα γεγονότα πριν τη μάχη
Στις αρχές Απριλίου του 1821, η περιοχή της Υπάτης, σε αντίθεση με την υπόλοιπη ανατολική Στερεά Ελλάδα, δεν είχε προσχωρήσει στην επανάσταση. Αυτό οφειλόταν στον οπλαρχηγό της, Μήτσο Κοντογιάννη ο οποίος ήταν διστακτικός και δεν πίστευε ούτε στην επιλογή του χρόνου ούτε στο μέλλον της επανάστασης. Αντίθετα, ο Αθανάσιος Διάκος με τον Γιάννη Δυοβουνιώτη, θεωρούσαν πολύ σημαντική την εξουδετέρωση των Τούρκων της περιοχής και γι αυτό έσπευσαν στο γειτονικό χωριό Κομποτάδες, με σκοπό να συναντήσουν τον Κοντογιάννη και να τον πείσουν να προσχωρήσει. Αυτός απέφυγε να τους συναντήσει και τότε οι δύο οπλαρχηγοί, μαζί με τον Πανουργιά που μόλις είχε φτάσει εκεί, αποφάσισαν να επιτεθούν στην Υπάτη. Τότε, την τελευταία στιγμή, αποφάσισε, θέλοντας και μη, να συμμετάσχει στην επίθεση και ο Κοντογιάννης.

## Η μάχη και η αποχώρηση των Ελλήνων
Στις 18 Απρλίου, οι επαναστάτες χωρίστηκαν σε δύο σώματα και, διαλύοντας τους οχυρωμένους στα σπίτια Τούρκους, μπήκαν στην πόλη. Οι Τούρκοι, βλέποντας πως ήταν άσκοπη η περαιτέρω αντίσταση, αποφάσισαν να συνθηκολογήσουν. Ωστόσο, το βράδυ της ίδιας μέρας οι Έλληνες έμαθαν πως, από τις 17 Απριλίου, στρατός περίπου 8.000 ανδρών υπό τους Κιοσέ-Μεχμέτ πασά και Ομέρ Βρυώνη, βρισκόταν στο Λειανοκλάδι, μισή μόλις ώρα από την Υπάτη. Υπό τον φόβο της περικύκλωσης, οι Έλληνες αποχώρησαν μέσα στη νύχτα, αφήνοντας μισοκαμένη την Υπάτη, χωρίς να έχουν πετύχει κανένα ουσιώδες αποτέλεσμα και έχοντας σπαταλήσει, λόγω του Κοντογιάννη, οκτώ πολύτιμες μέρες. Στη συνέχεια προσπάθησαν να σταματήσουν τους Τούρκους στη μάχη της Αλαμάνας.

## Παραπομπές


## Πηγές
*



Κατηγορία:Μάχες της Ελληνικής Επανάστασης του 1821
Κατηγορία:Μάχες ελληνικού στρατού
Κατηγορία:Ιστορία της Φθιώτιδας
Μούχου

Το **Μούχου** () είναι το τρίτο μεγαλύτερο νησί της Εσθονίας, μετά το Σάαρεμαα και το Χιίουμαα με έκταση 198 τ.χλμ.. Έχει 1.558 κατοίκους (2015) και συνδέεται με μία γέφυρα με τη νήσο Σάαρεμαα. Απέχει 65 χιλιόμετρα από το Κουρέσααρε την πρωτεύουσα του Σάαρεμαα. Οι γερμανικές ονομασίες του νησιού είναι είναι Μον και Μουν.
Τα πιο σημαντικά χωριά του νησιού είναι το Κουιβάστου, το Λίιβα και το Κογκούβα.
Το νησί χωρίζεται από την ηπειρωτική Εσθονία από το στενό του Σουούρ και από το νησί Σάαρεμαα από το στενό Βάικε. Συνδέεται ακτοπλοϊκώς με το λιμάνι Βίρτσου της ηπειρωτικής Εσθονίας και με τη Σάαρεμαα μέσω του Väinatamm, του μακρύτερου υπερυψωμένου δρόμου στην Εσθονία.
Το Μούχου είναι επίσης ευρύτερα γνωστό καθώς διαθέτει τους μοναδικής τεχνοτροπίας παραδοσιακούς, και εν λειτουργία, ανεμόμυλους της Εσθονία.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Επίσημη ιστοσελίδα του Μούχου 
* Τουριστική ιστοσελίδα 

Κατηγορία:Νησιά της Εσθονίας
Μάχη της Πλάκας

Η **μάχη της Πλάκας** ήταν πολεμική εμπλοκή της Επανάστασης του 1821 και μια από τις προσπάθειες των Ελλήνων να σώσουν το Σούλι.

## Η εξέλιξη των γεγονότων
Κατόπιν της ελληνικής νίκης στο Κομπότι της Άρτας (10 Ιουνίου 1822), έφτασαν στο ελληνικό στρατόπεδο του εκστρατευτικού σώματος, που είχε συγκροτήσει ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, δύο άντρες σταλμένοι από το Σούλι και ζήτησαν από τους Έλληνες να εκστρατεύσουν στην περιοχή τους περίπου δύο χιλιάδες πολεμιστές, πιστεύοντας πως έτσι θα μεταβαλλόταν η κατάσταση και πως οι Οθωμανοί που πολιορκούσαν την περιοχή θα αναγκάζονταν να αποσυρθούν. Οι ελληνικές δυνάμεις ανταποκρίθηκαν και έστειλαν την 21η Ιουνίου 1.200 ή 2.000 άνδρες υπό τους οπλαρχηγούς Μάρκο Μπότσαρη, Καρατάσο, Γεώργιο Βαρνακιώτη, Αλέξανδρο Βλαχόπουλο και Ανδρέα Ίσκο. Οι δυνάμεις τους στρατοπέδευσαν στην Πλάκα, που απέχει δέκα ώρες από το Σούλι και επτά ώρες από το Κομπότι.

Αργότερα, οι ελληνικές δυνάμεις χωρίστηκαν σε τρία σώματα. Το κύριο μέρος των δυνάμεων, υπό τον Μάρκο Μπότσαρη, προχώρησε προς το Σούλι, ο οπλαρχηγός Κουτελίδας κινήθηκε εναντίον των Κατσανοχωρίων για να κόψει τον ανεφοδιασμό των Τούρκων και να δημιουργήσει αντιπερισπασμό, ενώ οι Ίσκος και Γρίβας κατευθύνθηκαν να επιτεθούν στους Βαριάδες για να προκαλέσουν και εκεί αντιπερισπασμό. Στην πορεία του προς το Σούλι, ο Μάρκος Μπότσαρης ήλθε σε σύγκρουση με σώμα 3.000 Τούρκων ιππέων. Στην ακόλουθη μάχη οι επαναστάτες επικράτησαν, αν και δεν εκμεταλλεύτηκαν την νίκη τους. Τα άλλα σώματα, ωστόσο, δέχθηκαν αιφνιδιαστική επίθεση από Οθωμανούς και αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν. Ο Μπότσαρης αναγκάστηκε και αυτός να υποχωρήσει στο στρατόπεδο της Πλάκας και άρχισε να οργανώνει καλύτερα την έφοδό του.

Εν τω μεταξύ, αποθαρρυντικές ειδήσεις έφθαναν στο επαναστατικό στρατόπεδο. Οι πασάδες της Ηπείρου είχαν αρχίζει να συγκροτούν στρατεύματα για να καταστείλουν τους επαναστάτες στο Σούλι. Ο Μπότσαρης, τότε, άρχισε να οργανώνει άμυνα και στις 26 Ιουνίου έστειλε επιστολή στον Βαρνακιώτη, που φύλαγε μία διάβαση της περιοχής, να προβάλει αντίσταση και να ορίσει 50 άνδρες «δια να φυλάξουν». Αλλά ο Βαρνακιώτης, θεωρώντας τον Μπότσαρη αντίπαλό του εξαιτίας της έχθρας του με τον Μαυροκορδάτο, δεν έδωσε ανταπόκριση.

Η οθωμανική επίθεση που ανέμενε ο Μάρκος Μπότσαρης έλαβε μέρος την 29η Ιουνίου 1822. Επτά ή οκτώ χιλιάδες άνδρες υπό τον Ρεσίτ Μεχμέτ Πασά Κιουταχή επιτέθηκαν εναντίον της Πλάκας και ακολούθησε μάχη που κράτησε τέσσερις ώρες. Παρά την σθεναρή αντίσταση των Ελλήνων, όταν κατά την διάρκεια της μάχης έφθασαν ενισχύσεις υπό τον Αχμέτ Πασά Βρυώνη, μία πτέρυγα των επαναστατών κατέρρευσε. Ο Μπότσαρης κράτησε με πείσμα τις θέσεις, αλλά αργότερα αναγκάστηκε να υποχωρήσει ηττημένος. Στην μάχη 100 περίπου επαναστάτες είχαν σκοτωθεί, συμπεριλαμβανομένων και του οπλαρχηγού Δουράκη και του αδελφού του Γάτσου, ενώ ο Μπότσαρης αποχώρησε με 32 άνδρες στο Πέτα.

## Παραπομπές

## Πηγές
*
*



Κατηγορία:Μάχες της Ελληνικής Επανάστασης του 1821
Κατηγορία:Μάχες ελληνικού στρατού
Κατηγορία:Ιστορία της Θεσπρωτίας
Ιωάννης Τερζής

Ο **Ιωάννης Τερζής** ήταν Μακεδονομάχος, οπλαρχηγός από το Κωστενέτσι (''σήμ.'' Ιεροπηγή) Καστοριάς.

## Βιογραφικά στοιχεία
Ο Ιωάννης Τερζής γεννήθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα στο Κωστενέτσι (''σήμ.'' Ιεροπηγή) Καστοριάς. Συμμετείχε αρχικά στην παράταξη των εξαρχικών αλλά σύντομα διαχώρησε τη θέση του και αποφάσισε να υπερασπιστεί τα Ελληνικά συμφέροντα. Εντάχθηκε αρχικά στο σώμα του Γεώργιου Τσόντου (Βάρδα) και συμμετείχε στη συμπλοκή του σώματος με Οθωμανικό απόσπασμα στα Κορέστια. Η συμπλοκή έληξε με βαριά ήττα των Ελλήνων, γεγονός που αποθάρρυνε πολλούς χριστιανούς κατοίκους, που άρχισαν να διάκεινται φιλικά προς το σώμα του κομιτατζή Καρσάκωφ. Ο Ιωάννης Τερζής συνέχισε τη δράση του στο σώμα του Γεώργιου Τσόντου. Αργότερα συνεργάστηκε με τον Γεώργιο Κολίτση, με τον οποίο προσπάθησαν να οργανώσουν την Ελληνική κοινότητα Κόρτσιστας (*σήμ.* Πολυάνεμο Καστοριάς). Μετά το 1906 συγκρότησε δική του ομάδα με την οποία συμμετείχε σε αρκετές επιθέσεις κατά εξαρχικών και κομιτατζήδων. Πήρε μέρος με το σώμα του, στην επιχείρηση στο Στένσκο (''σήμ.'' Στενά) μαζί με τους Νικόλαο Πλατανιά (Λαχτάρα) και Γεώργιο Τόμπρα, στις 3 Ιουλίου 1907, κατά την οποία σκοτώθηκε ο κομιτατζής Αθανάς Καρσάκωφ. Συνεργάστηκε στη συνέχεια με τους οπλαρχηγούς Παύλο Ρακοβίτη και Γεώργιο Δικώνυμο Μακρή έως το 1908 και την επανάσταση των Νεοτούρκων.

## Παραπομπές


## Αναφορές
* Φωτογραφία του οπλαρχηγού Ιωάννη Τερζή, Ίδρυμα Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα

Κατηγορία:Μακεδονομάχοι
Γαλβανισμός

**Γαλβανισμός** ονομάζεται το φαινόμενο κατά το οποίο όταν δύο αγώγιμα υλικά έρθουν σε επαφή, τότε υπάρχει μεταφορά ηλεκτρικού φορτίου από το ένα υλικό στο άλλο. Έτσι, ως αποτέλεσμα το ένα υλικό φορτίζεται θετικά και το άλλο αρνητικά.

## Αρχή λειτουργίας
Ο γαλβανισμός μπορεί να παρατηρηθεί όταν τα δύο αγώγιμα υλικά χαρακτηρίζονται από διαφορετική στάθμη Φερμί, δηλαδή όταν τα ηλεκτρόνια του ενός υλικού έχουν κατά μέσον όρο περισσότερη ενέργεια από τα ηλεκτρόνια του άλλου υλικού. Το κάθε υλικό μοιάζει με ένα δοχείο το οποίο περιέχει ένα ρευστό, μια *θάλασσα ηλεκτρονίων*. Έτσι, η μέση ενέργεια των ηλεκτρονίων εξαρτάται μακροσκοπικά από τη θέση τους, δηλαδή από το πού βρίσκονται μέσα στο ένα ή το άλλο υλικό. Όταν τα δύο υλικά έρθουν σε επαφή *τα δύο ρευστά αναμειγνύονται*, δηλαδή η μέση ενέργεια όλων των ηλεκτρονίων τείνει να γίνει η ίδια σε όλη την έκταση και των δύο υλικών. Έτσι, η μέση ενέργεια ηλεκτρονίων θα αυξηθεί στο υλικό με τη χαμηλότερη στάθμη Φερμί και θα μειωθεί στο υλικό με την υψηλότερη στάθμη Φερμί. Η μέση ενέργεια των ηλεκτρονίων σε μία περιοχή ενός υλικού προσδιορίζει την ποσότητα των ηλεκτρονίων που υπάρχουν στη συγκεκριμένη περιοχή, όση περισσότερη ενέργεια, τόσο περισσότερα ηλεκτρόνια. Επομένως, το ένα υλικό θα αποκτήσει ηλεκτρόνια και το άλλο θα αποβάλλει, ώστε να εμφανίσουν τα δύο υλικά αντίθετο ηλεκτρικό φορτίο.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Κατηγορία:Ηλεκτροχημεία
Κατηγορία:Φαινόμενα
Τόνος ισοδύναμου πετρελαίου

Ο **τόνος ισοδύναμου πετρελαίου (Τ.Ι.Π.)** (αγγλικά: *ton* ή *tonne of oil equivalent* – *toe*) είναι μονάδα ενέργειας. Ένας Τ.Ι.Π. ισοδυναμεί με την ενέργεια που εκλύεται από την καύση ενός τόνου αργού πετρελαίου και είναι περίπου ίσος με 42 GJ. Καθώς όμως το αργό πετρέλαιο δεν έχει πάντα την ίδια σύνθεση, η τιμή αυτή ορίζεται βάσει σύμβασης. Συγκεκριμένα, η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (ΙΕΑ) και o Ο.Ο.Σ.Α. ορίζουν τον Τ.Ι.Π. ίσο με 41,868 GJ ή 11,63 MWh. Άλλοι οργανισμοί χρησιμοποιούν διαφορετικές τιμές, όπως φαίνεται παρακάτω:

*1 Τ.Ι.Π. = 42 GJ
*1 Τ.Ι.Π. = 41,87 GJ
*1 Τ.Ι.Π. = 7,11, 7,33, ή 7,4 Β.Ι.Π. (βαρέλια ισοδύναμου πετρελαίου)

Κατηγορία:Μονάδες ενέργειας
Νταρφούρ

thumb|Χάρτης του Νταρφούρ.
Το **Νταρφούρ** (Αραβικά: دار فور *dār fūr*, "βασίλειο των Φουρ") είναι μια περιοχή στο Σουδάν, στο δυτικό μέρος της χώρας. Το Νταρφούρ αποτελούσε για εκατοντάδες χρόνια ανεξάρτητο σουλτανάτο. Ενσωματώθηκε στο Σουδάν από τις Αγγλο-Αιγυπτιακές δυνάμεις το 1916. Από το 2003 μαίνεται στην περιοχή διαμάχη μεταξύ του μη-αραβικού γηγενή πληθυσμού και αράβων νομάδων που μετακινήθηκαν στο Νταρφούρ από βορειότερες περιοχές και υποστηρίζονται από την κυβέρνηση του Σουδάν. Η περιοχή έκτοτε έχει τεθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

Η περιοχή του Νταρφούρ έχει μέγεθος περίπου 493.180 τετραγωνικά χιλιόμετρα, περίπου όσο το μέγεθος της Ισπανίας. Συνορεύει δυτικά με τη Λιβύη, το Τσαντ και την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία και νότια με το Νότιο Σουδάν. Διοικητικά χωρίζεται σε τρία ομοσπονδιακά κρατίδια: το Βόρειο Νταρφούρ, το Δυτικό Νταρφούρ, και το Νότιο Νταρφούρ, τα οποία συντονίζονται από την Μεταβατική Περιφερειακή Αρχή του Νταρφούρ. Οι κύριες πόλεις της περιοχής είναι η Ελ Φάσερ (πρωτεύουσα του Βόρειου Νταρφούρ), η Νγιάλα (πρωτεύουσα του Νότιου Νταρφούρ), και η Ελ Γκενέινα (πρωτεύουσα του Δυτικού Νταρφούρ).

Ο πληθυσμός του Νταρφούρ εκτιμάται γύρω στα 6.000.000 κατοίκους. 

Επίσημες γλώσσες της περιοχής είναι τα Αραβικά και τα Αγγλικά.

Κατηγορία:Γεωγραφία του Σουδάν
Κατηγορία:Πρώην κράτη της Αφρικής
Κατηγορία:Ιστορία του Ισλάμ
Σίλο

Ο **Σίλο**, συγγραφικό ψευδώνυμο του **Μάριο Λουίς Ροδρίγκες Κόμπος** (*Mario Luis Rodríguez Cobos*, 6 Ιανουαρίου 1938 – 16 Σεπτεμβρίου 2010)  ήταν Αργεντίνος συγγραφέας, φιλόσοφος και ψυχολόγος, δημιουργός του ρεύματος του Οικουμενικού ή Νέου Ανθρωπισμού. Ομάδες μελέτης οργανώθηκαν γύρω από τα έργα του και δημιούργησαν το Ανθρωπιστικό Κίνημα.

## Βιογραφία
Ο Σίλο γεννήθηκε στη Μεντόσα της Αργεντινής. Το 2001, στην ετήσια τακτική συνάντηση της Επιτροπής Γενικού Συντονισμού του Ανθρωπιστικού Κινήματος, το υψηλότερο επίπεδο συνδιαλλαγής όσων εμπλέκονται στην οργανωτική δομή του, στη Μαδρίτη της Ισπανίας, ο Σίλο ανακοίνωσε την απόσυρσή από την ενεργό συμμετοχή στο Ανθρωπιστικό Κίνημα κι άφησε τη μελλοντική εξέλιξη στα χέρια της συλλογικότητας ανθρώπων που ο ίδιος είχε δημιουργήσει.

Από τότε, ο Σίλο ξεκίνησε ένα νέο εγχείρημα, γνωστό ως το "Μήνυμα του Σίλο". Πρόκειται για μια εργασία πνευματικής ανάπτυξης, βασισμένη σε κάποιες από τις αρχαιότερες μορφές διαλογισμού, που ανέπτυξε ο Σίλο τη δεκαετία του 1960 και ονομάζεται "Εργασία με τη Δύναμη".

Το Σεπτέμβριο του 2006, ο Σίλο ξεκίνησε μια νέα εκστρατεία παγκόσμιου πυρηνικού αφοπλισμού, τονίζοντας ότι τα πυρηνικά αποτελούν τη μεγαλύτερη απειλή στον σημερινό κόσμο.

Πέθανε στην ιδιαίτερη πατρίδα του, τη Μεντόσα στις 16 Σεπτέμβρη 2010.

## Έργα
(διαθέσιμα για κατέβασμα εδώ)

*"Καθοδηγούμενες Εμπειρίες" (Experiencias Guiadas), 1980
*"Να Εξανθρωπίσουμε τη Γη" (Humanizar la Tierra), 1989.
*"Η μέρα του Φτερωτού Λιονταριού" (El día del León Alado), 1991
*"Γράμματα στους Φίλους μου" (Cartas a mis amigos), 1993
*"Άπαντα, Τόμος 1" (Obras Completas Volumen I), 1993
*"Ομιλίες" (Habla Silo), 1996
*"Άπαντα, Τόμος 2" (Obras Completas Volumen II), 2002
*"Συνεισφορές στη Σκέψη" (Contribuciones al pensamiento)
*"Απαρχές των Παγκόσμιων Μύθων" (Mitos raices universales)
*"Σημειώσεις Ψυχολογίας" (Apuntes de psicologia), 2006

## Κριτική
Οι επικριτές του Σίλο και του Ανθρωπιστικού Κινήματος υποστηρίζουν ότι πρόκειται για σέκτα ή μορφή λατρείας.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
*Ηλεκτρονική βιβλιοθήκη των έργων του Σίλο και άλλων που εμπνεύστηκαν από τη φιλοσοφική σχολή που ανέπτυξε
*Το Πάρκο Μελέτης & Περισυλλογής στο Punta de Vacas της Αργεντινής, ιστορικό σημείο του Ανθρωπιστικού Κινήματος
*Το Ανθρωπιστικό Κίνημα και οι 5 Οργανισμοί του

Κατηγορία:Αργεντινοί φιλόσοφοι
Κατηγορία:Αργεντινοί ουμανιστές
Κατηγορία:Αργεντινοί συγγραφείς
Μνημείο των Ανακαλύψεων

Το **Μνημείο των Ανακαλύψεων** (πορτογαλικά: Padrão dos Descobrimentos; ελληνική προφορά Παντράου ντους Ντεσκουμπριμέντους ) βρίσκεται στις εκβολές του ποταμού Τάγου στη συνοικία Μπελέμ (Belém) της Λισαβόνας στην Πορτογαλία.

## Ιστορία
Το μνημείο ανεγέρθηκε το 1960  από το δικτατορικό καθεστώς του Σαλαζάρ (Salazar, 1889 – 1970), προς τιμήν των Πορτογάλων θαλασσοπόρων κατά την Εποχή των Ανακαλύψεων και με την ευκαιρία της 500ης επετείου από το θάνατο του Ερρίκου του Θαλασσοπόρου (1394 – 1460), ο οποίος ξεκίνησε τις θαλάσσιες εξερευνήσεις, χρηματοδοτώντας συστηματικά τις αποστολές.

Το μνημείο έχει ύψος 52 μέτρα και είναι σχεδιασμένο σε σχήμα καραβέλας. Φιλοτεχνήθηκε από Πορτογάλους καλλιτέχνες, τον αρχιτέκτονα Cottinelli Tempo και το γλύπτη Leopoldo de Almeida.
Ο Ερρίκος ο Θαλασσοπόρος στέκει στην πλώρη του μνημείου με μία καραβέλα στα χέρια του. Στις δύο πλευρές υπάρχουν 33 πέτρινα αγάλματα των Πορτογάλων εξερευνητών, χαρτογράφων, καλλιτεχνών, επιστημόνων και ιεραποστόλων, που συνδέονται με την Εποχή των Ανακαλύψεων.

## Χαρακτηριστικά
thumb|244x244px|Το Μνημείο των Ανακαλύψεων, Λισαβόνα|αριστεράΣτη δυτική πλευρά του μνημείου εικονίζονται ο βασιλιάς Εμμανουήλ Α΄ , που κρατά στα χέρια μια δακτυλιοειδή σφαίρα που χρησιμοποιούσαν οι θαλασσοπόροι για να υπολογίζουν τη θέση των άστρων, ο εθνικός ποιητής της Πορτογαλίας Λουίς δε Καμόες (1524 – 1580), κρατώντας ένα αντίτυπο του έπους του «Λουσιτανοί» (Os Lusiadas), ο ζωγράφος Νούνο Γκονσάλβες (15ος αι ) με μία παλέτα, καθώς και ο εξερευνητής Πέντρου Εσκομπάρ, ο μαθηματικός και κοσμογράφος Πέντρου Νούνες, ο χαρτογράφος Ζάκομε ντε Μαιόρκα, ο θαλασσοπόρος Χιλ Εάνες κ. ά.

Στην ανατολική όψη του μνημείου, εκτός από τον Ερρίκο τον Θαλασσοπόρο, υπάρχουν τα αγάλματα του βασιλιά Αλφόνσου Ε΄ της Πορτογαλίας (1432 – 1481), του θαλασσοπόρου Βάσκο ντε Γκάμα (1460 – 1524), ο οποίος περιέπλευσε το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, ανοίγοντας το θαλάσσιο δρόμο προς την Ινδία, του Πέντρου Άλβαρες Καμπράλ (1467 – 1520), που ανακάλυψε τη Βραζιλία, του Μαγγελάνου (περ. 1480 – 1521), που έκανε τον πρώτο περίπλου της γης, διασχίζοντας τον Ειρηνικό στα 1520 -21, του Ντιόγκου Κάουν, ο οποίος έφτασε στο Κονγκό το 1482, ανεγείροντας μονολιθικά πέτρινα μνημεία (παντράουν) σε κάθε νέο σταθμό των εξερευνήσεών του.

Το πλακόστρωτο δάπεδο, μπροστά στο Μνημείο των Ανακαλύψεων, είναι διακοσμημένο με ένα μωσαϊκό, στο οποίο σχηματίζεται μία τεράστια πυξίδα, δώρο της Νότιας Αφρικής το 1960, που απεικονίζει την πορεία που ακολούθησαν οι θαλασσοπόροι κατά το 15ο και 16ο αιώνα.

Μέσα στο μνημείο, ένας ανελκυστήρας και μερικά σκαλιά μεταφέρουν τους επισκέπτες στην κορυφή του, με εντυπωσιακή θέα στον ποταμό Τάγο, τον Πύργο του Μπελέμ και το Μοναστήρι των Ιερωνυμιτών, που υπάρχει από την Εποχή των Ανακαλύψεων. 

Στο ισόγειο του μνημείου φιλοξενούνται εκθέσεις, που σχετίζονται με την ιστορία της Λισαβόνας και την Εποχή των Ανακαλύψεων.

## Πηγές
• «Πορτογαλία» (Οδηγοί του Κόσμου), στο Λισαβόνα, σελ. 108 - 109, Εκδόσεις Καθημερινή / Dorling Kindersley, Αθήνα 1999.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Mνημείο των ανακαλύψεων

Κατηγορία:Κτίρια και κατασκευές στη Λισαβόνα
Μεθανοϋλιωδίδιο

Το **μεθανοϋλιωδίδιο** ή **φορμυλιωδίδιο** (formyl iodide) με χημικό τύπο HCOΙ είναι ένα ακυλαλογονίδιο.

## Δομή

Το μόριο του μεθανοϋλοβρωμίδιου είναι επίπεδο, τριγωνικό, με το άτομο του άνθρακα στο κέντρο και τα υπόλοιπα άτομα στις κορυφές.





## Παραγωγή

1. Με επίδραση ιωδιωτικών μέσων σε μεθανικό οξύ παράγεται μεθανοϋλοϊωδίδιο::
Με τριιωδιούχο φωσφόρο PI3:


\mathrm{3HCOOH + PI_3 \xrightarrow{} 3HCOI + H_3PO_3}



2. Με επίδραση μεθανικού νατρίου (HCOONa) σε βενζοϋλοϊωδίδιο (PhCOI)


\mathrm{HCOONa + PhCOI \xrightarrow{} HCOI + PhCOONa}



## Χημικές ιδιότητες και παράγωγα

### Αυτοδιάσπαση



\mathrm{HCOI \xrightarrow{} HI + CO}



### Υδρόλυση

* Με υδρόλυση μετατρέπεται σε μεθανικό οξύ


\mathrm{HCOI + H_2O \xrightarrow{} HCOOH + HI}



### Αλκοόλυση

* Με επίδραση αλκοόλης (ROH) μετατρέπεται σε μεθανικό μεθυλεστέρα
:


\mathrm{HCOI + ROH \xrightarrow{} HCOOR + HI}



### Αμμωνιόλυση

Με επίδραση αμμωνίας (NH3) μετατρέπεται σε μεθαναμίδιο:


\mathrm{HCOI + 2NH_3 \xrightarrow{} HCONH_2 + NH_4I}



### Αμινόλυση

1. Με επίδραση πρωτοταγών αμινών (RNH2) μετατρέπεται σε μεθαναλκυλαμίδιο:


\mathrm{HCOI + RNH_2 \xrightarrow{} HCONHR + HI}



2. Με επίδραση δευτεροταγών αμινών (RNHR΄) μετατρέπεται σε μεθανοδιαλκυλαμίδιο:



\mathrm{HCOI + RNHR \acute{} \xrightarrow{} HCON(R)R \acute{} + HI}



### Επίδραση καρβονικού άλατος

Με επίδραση μεθανικού νατρίου μετατρέπεται σε ανυδρίτη μεθανικού οξέος:


\mathrm{HCOI + HCOONa \xrightarrow{} HCO_3CH + NaI}



### Επίδραση αρωματικών ενώσεων

Φορμυλιώνει αρωματικών ενώσεων κατά Friedel-Crafts. Π.χ. από βενζόλιο παράγεται βενζαλδεΰδη:


\mathrm{HCOI + PhH \xrightarrow{FeI_3} PhCHO + HI}



### Παραγωγή οργανομαγνησιακής ένωσης

Με επίδραση μαγνησίου, παρουσία άνυδρου διαιθυλαιθέρα (|Et2O|), παράγεται φορμυλομαγνησιοϊωδίδιο:



\mathrm{HCOI + Mg \xrightarrow HCOMgI}



### Αναγωγή

1. Με καταλυτική υδρογόνωση παράγεται μεθανάλη ή και μεθανόλη


\mathrm{HCOI + H_2 \xrightarrow[-HI]{Ni} HCHO \xrightarrow[+H_2]{Ni} CH_3OH}



2. Με LiAlH4 ή NaBH4 παράγεται απευθείας μεθανόλη::


\mathrm{2HCOI + LiAlH_4 \xrightarrow{} Li[Al(CH_3O)_2I_2] \xrightarrow{+2H_2O} 2CH_3OH + Li[Al(OH)_2I_2]}



### Επίδραση διαζωμεθανίου

Με επίδραση διαζωμεθανίου παράγεται τελικά αιθανικό οξύ:


\mathrm{HCOI + CH_2N_2 \xrightarrow{-HI} HCOCHN_2 \xrightarrow[-N_2]{Ag_2O} CH_2=CO \xrightarrow{+H_2O} CH_3COOH}



### Παραγωγή μεθανοϋλοφθοριδίου

Με επίδραση Hg2F2 σε μεθανοϋλοϊωδίδιο παράγεται μεθανοϋλοφθορίδιο:


\mathrm{HCOI + Hg_2F_2 \xrightarrow{} HCOF + Hg_2I_2 \downarrow}



## Σημειώσεις και παραπομπές


## Πηγές

* Γ. Βάρβογλη, Ν. Αλεξάνδρου, *Οργανική Χημεία*, Αθήνα 1972
* Α. Βάρβογλη, «Χημεία Οργανικών Ενώσεων», παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 1991
* SCHAUM'S OUTLINE SERIES, ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ, Μτφ. Α. Βάρβογλη, 1999
* Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982
* Δημήτριου Ν. Νικολαΐδη: Ειδικά μαθήματα Οργανικής Χημείας, Θεσσαλονίκη 1983.

Κατηγορία:Ακυλαλογονίδια
Κατηγορία:Οργανικές ενώσεις ιωδίου
Μεσσηνιακός κόλπος

right|thumb|250px|Χάρτης της Ελλάδας με σημειωμένο τον Μεσσηνιακό κόλπο
thumb|250px|Πανοραμική άποψη του κόλπου από την Έξω Μάνη
Ο **Μεσσηνιακός** είναι ένας από τους δύο μεγάλους κόλπους που σχηματίζονται στην νότια ακτογραμμή της Πελοποννήσου. Σχηματίζεται ανάμεσα στην χερσόνησο της Μεσσηνίας και την Χερσόνησο του Ταΰγετου (Μάνη) και ορίζεται μεταξύ των ακρωτηρίων Ταίναρο και Ακρίτας. Το άνοιγμα του κόλπου είναι 23 ναυτικά μίλια και η διείσδυση 18. Και στις δύο ακτές του κόλπου υπάρχουν πολλά ακρωτήρια και όρμοι.

Στις ακτές του είναι χτισμένοι πολλοί οικισμοί που γνωρίζουν ανάπτυξη σήμερα ή γνώρισαν κατά το παρελθόν. Η μεγαλύτερη πόλη στις ακτές του είναι η Καλαμάτα, που βρίσκεται στο βάθος του κόλπου. Άλλοι σημαντικοί οικισμοί είναι η Κορώνη και το Πεταλίδι που βρίσκεται στις δυτικές ακτές του κόλπου και η Καρδαμύλη, η Αβία, η Στούπα, το Νέο Οίτυλο και ο Γερολιμένας που βρίσκεται στις ανατολικές ακτές.

## Σεισμικότητα
Ο Μεσσηνιακός κόλπος, όπως και η πεδιάδα της Μεσσηνίας, αποτελούν μια γεωλογική τάφρο. Ανατολικά υψώνεται ο Ταΰγετος, ο οποίος χωρίζεται από την πεδιάδα με σειρά ρηγμάτων, τα οποία αποτελούν τη σεισμική ζώνη της Δυτικής Μάνης. 
Η περιοχή έχει δώσει από τον 19ο αιώνα πολλούς ισχυρούς σεισμούς, όπως ο σεισμός του 1867, ο οποίος προκάλεσε τσουνάμι, και ο σεισμός του 1947.
Ένα από αυτά είναι το ρήγμα της Καλαμάτας, το οποίο τρέχει σε βορειοβορειοδυτική κατεύθυνση, και ήταν η εστία ισχυρού σεισμού το 1986, ο οποίος έπληξε την Καλαμάτα. 
 

Υπολογίζεται ότι αυτά τα ρήγματα έχουν προκαλέσει καταβύθιση του εδάφους κατά τρία χιλιόμετρα τα τελευταία 5-6 εκατομμύρια χρόνια. Ο βυθός του κόλπου είναι ασύμμετρος, με μεγαλύτερα βάθη, μέχρι 1.100 μέτρα, να παρατηρούνται σε μια υποθαλάσσια κοιλάδα παράλληλα και κοντά στην ανατολική ακτή του κόλπου. Οι κλίσεις στη δυτική πλευρά του κόλπου είναι πιο ήπιες. Τα ιζήματα στον κόλπο φτάνουν σε πάχος τα 750 μέτρα.

## Ποτάμια - Νησιά
Σημαντικότερα ποτάμια που εκβάλλουν στον Μεσσηνιακό είναι ο Πάμισος και ο Νέδωνας που οι εκβολές και των δύο βρίσκονται στο βόρειο τμήμα του κόλπου. 

Νησιά δεν υπάρχουν στον Μεσσηνιακό κόλπο, με εξαίρεση την δυτική είσοδό του οπού βρίσκεται η νησίδα Βενέτικο.

## Παραπομπές


Μεσσηνιακός
Μεσσηνιακός
Μεσσηνιακός
Μεσσηνιακός
Κατηγορία:Γεωγραφία της Μεσσηνίας
Κατηγορία:Επαρχία Πυλίας
Κυπαρισσιακός κόλπος

thumb|Γεωγραφία της Ηλείας, κόλποι και λίμνες.
Ο **Κυπαρισσιακός κόλπος** είναι μεγάλος ανοικτός κόλπος της Δυτικής Πελοποννήσου, στην Ελλάδα. Ορίζεται μεταξύ του ακρωτηρίου του Κατακόλου (άνω όριο) και του ακρωτηρίου Κούνελος, 1 περίπου χλμ. βορείως του Λιμεναρίου (κάτω όριο). Οι ακτές του στο μεγαλύτερο τμήμα του είναι ομαλές και αμμουδερές και κατά μήκος τους σχηματίζονται συνεχείς μεγάλες παραλίες. Λόγω του αμμώδους εδάφους των ακτών δεν υπάρχουν πολλοί οικισμοί χτισμένοι στις ακτές του. Ο μόνος μεγάλος οικισμός που είναι χτισμένος στις ακτές του κόλπου είναι η Κυπαρισσία, στην οποία οφείλει και το όνομά του. Οι μεγαλύτεροι οικισμοί που είναι χτισμένοι σε μικρή απόσταση από τους ακτές του είναι ο Πύργος (απέχει 3 χλμ. από τις ακτές) και η Ζαχάρω (απέχει 2 χλμ.). Τα σημαντικότερα ποτάμια που εκβάλλουν στον Κυπαρισσιακό κόλπο είναι ο Αλφειός και η Νέδα. 

Ο Κυπαρισσιακός έχει σημαντικό οικολογικό ενδιαφέρον καθώς οι ακτές του αποτελούν έναν από τους τόπους αναπαραγωγής της σπάνιας θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta. Οι ακτές του φιλοξενούν τον δεύτερο μεγαλύτερο πληθυσμό της χελώνας στη Μεσόγειο. Το μεγαλύτερο ποσοστό των χελώνων που φωλιάζουν στον Κυπαρισσιακό, φωλιάζουν στο νότιο τμήμα του κόλπου μεταξύ της Κυπαρισσίας και των εκβολών της Νέδας.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Κόλποι της Ηλείας
Κατηγορία:Κόλποι της Μεσσηνίας
Κατηγορία:Κόλποι της Δυτικής Ελλάδας
Κατηγορία:Κόλποι της Πελοποννήσου
Κατηγορία:Κόλποι της Ελλάδας
Ναυμαχία της Σάμου

Η **Ναυμαχία της Σάμου** ήταν μια ιστορική ναυμαχία που έλαβε χώρα στη θαλάσσια περιοχή της Σάμου εξ ου και η ονομασία της, μεταξύ των δύο συνασπισμένων στόλων των ελληνικών νήσων Ύδρας και Σπετσών, κατά του Οθωμανικού στόλου στις 5 Αυγούστου του 1824, κατά την Ελληνική Επανάσταση του 1821, με περιφανή νίκη του τότε Ελληνικού Ναυτικού.

## Η εξέλιξη των γεγονότων
Μετά την καταστροφή των Ψαρών ο οθωμανικός στόλος υπό τον Χοσρέφ Πασά είχε αποσυρθεί στη Μυτιλήνη και διέμεινε περίπου ένα μήνα. Τότε ο Χοσρεφ Πασάς ειδοποίησε τους Σαμίους με κάποιον Άγγλο υπήκοο πλοίαρχο του στόλου του να δηλώσουν υποταγή και δεν θα έχουν να φοβηθούν τίποτα. Οι Σάμιοι στη συνέλευσή τους απέκρουσαν την πρόταση του Χοσρέφ έτσι ο φόβος των Ελλήνων ήταν μεγάλος, ότι μετά από αυτό και η Σάμος θα κινδύνευε. Την ίδια εκείνη εποχή οι Σάμιοι άρχισαν να αποκρούουν με επιτυχία διάφορες αποβατικές επιχειρήσεις των Τούρκων στη περιοχή του Καρλοβασίου και στο ακρωτήριο Κότσικα κοντά στο Βαθύ. Ακολούθως ο Ελληνικός στόλος παίρνοντας δάνειο περί τις 90 χιλιάδες δίστηλα ετοιμάστηκε η μεν πρώτη μοίρα υπό τον Γ. Σαχτούρη με είκοσι επτά Υδραίικα και οκτώ Πετζώτικα πλοία, υπό τον Γ. Ανδρούτζο, η δε δεύτερη μοίρα υπό τον Α. Μιαούλη.

## Ναυμαχία
Στις 28 Ιουλίου του 1824 ξεκινάει ο Χοσρέφ Πασάς με σχεδόν ολόκληρο τον οθωμανικό στόλο αποτελούμενο από 300 πλοία και πλοιάρια κατά της Σάμου. Ο δε ανασυγκροτηθείς ελληνικός στόλος άρχισε να πλέει προς την περιοχή όπου η πρώτη μοίρα εντοπίζοντας σαράντα μικρά πλοία, αναμεταξύ τους και είκοσι σακολέβες με Τουρκική σημαία, πλέοντας προς τη Σάμο και φέροντας δύο χιλιάδες στρατιώτες προς απόβαση ξημερώθηκε στις 30 Ιουλίου στην Ικαρία. Η Ελληνική μοίρα κατεδίωξε τα καράβια αυτά, και τα ανάγκασε να φύγουν μακρυά ή να πέσουν στην ξηρά. Φτάνοντας στη Μυκάλη είδαν πλήθος στρατευμάτων έτοιμα προς αποβίβαση σε δύο βρίκια και πλήθος μικρών πλοίων. Τα βρίκια κόψανε τις άγκυρες και έφυγαν. Ο Οθωμανικός στόλος βρίσκονταν ελλιμενισμένος πίσω από το ερημονήσι Μαρίνα. Εκεί ο Ελληνικός στόλος τους ανακάλυψε, και αφού έριξε μια κανονιά άραξε και έκανε τη μεταγωγή του οθωμανικού στρατού αδύνατη. Τέσσερις ώρες μετά την ανατολή του ήλιου δεκαοκτώ πλοία της πρώτης γραμμής κατέπλευσαν κατά των Ελληνικών. Ο Σαχτούρης έδωσε τότε διαταγή να ναυμαχήσουν, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Το απόγευμα όρμησαν κατά των εχθρών δύο πυρπολικά του Ρομπότση και του Τζάπελα. Οι Τούρκοι φοβήθηκαν και απομακρύνθηκαν. Το ίδιο συνέβη και την επόμενη μέρα. Στις 4 Αυγούστου κατέπλευσε ο Οθωμανικός στόλος κατά του Ελληνικού. 17 πλοία με τον αντιναύαρχο και τον Κανάρη με το πυρπολικό του όρμησαν πάνω στον εχθρό και ναυμάχησαν επί πέντε ώρες, μέχρι που ανάγκασαν τον εχθρό να απομακρυνθεί. Ο Οθωμανικός στόλος μάταια αποπειράθηκε να κινηθεί και τις επόμενες μέρες. Η αγκυροβολια των Ελλήνων συνεχίστηκε για πέντε εβδομάδων χωρίς αποτέλεσμα, και μετά αποχώρησαν.

## Παραπομπές

## Πηγές
*
*



Σάμου
Κατηγορία:Ιστορία της Σάμου