Κουότσκο

Το **Κουότσκο** (, γερμανικά: *Glatz*, τσεχικά: *Kladsko* λατινικά: *Glacium*, *Glacensis urbs*) είναι επαρχιακή πόλη στα νότια του Βοεβοδάτου Κάτω Σιλεσίας στην Πολωνία, το κέντρο του σημερινού Πόβιατ Κουότσκο. Η πόλη βρίσκεται στη μέση της κοιλάδας Κουότσκο, στις όχθες του ποταμού Ανατολικός Νάισσε. Σύμφωνα με την απογραφή του 2021, το Κουότσκο έχει 24.672 κατοίκους.

Η πρώτη αναφορά της πόλης προέρχεται από τον χρονικογράφο Κοσμά, ο οποίος την αποκαλεί *castellum Kladsko* και αναφέρει ότι το 981 ιδιοκτήτης της ήταν ο Σλάβνικ, ο πατέρας του Αγίου Αδαλβέρτου. Ο πρώτος Αρχιεπίσκοπος της Πράγας, Άρνοστ του Παρνούμπιτσε, πέρασε τα παιδικά του χρόνια στο Κουότσκο και είναι επίσης θαμμένος εδώ. Κυρίαρχο χαρακτηριστικό της πόλης είναι το φρούριο με σύστημα υπόγειων περασμάτων. Λόγω των ιστορικών μνημείων της και της ομοιότητάς της με την τσεχική μητρόπολη, η πόλη μερικές φορές ονομάζεται *Μικρή [[Πράγα]]*.

## Γεωγραφία
Είναι η μεγαλύτερη πόλη στην περιοχή Κουότσο, πρώην πρωτεύουσα του Πόβιατ Κουότσκο. Βρίσκεται στο βορειοανατολικό τμήμα της κοιλάδας Κουότσκο, στους πρόποδες των βουνών Γκόρι Μπαρντκίε (γερμανικά: *Warthagebirge*), σε υψόμετρο περίπου 290-360 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Το χαμηλότερο σημείο είναι το στόμιο του Σκίναβκα στο τοπικό τμήμα της Οστρόνιε. Αντίθετα, το υψηλότερο σημείο είναι η πλαγιά του όρους Τσερβόνιακ στα νότια, κοντά στα σύνορα με τον δήμο Κροσνόβιτσε.

## Τοπωνυμία
Η παλαιότερη μνεία της πόλης χρονολογείται από το 981 από το Χρονικό του Κοσμά, το οποίο αναφέρει *το castelum Kladsko*. Το όνομα, τσέχικης προέλευσης, προέρχεται από ξύλινους κορμούς που χρησίμευαν είτε ως οχυρώσεις για συνοριακά φρούρια είτε ως γέφυρες σε αδιάβατο έδαφος.

Κατά τον Μεσαίωνα, οι Γερμανοί άποικοι υιοθέτησαν το αρχικό όνομα στη γερμανική μορφή *Glatz*, η οποία αναφέρεται για πρώτη φορά το 1291. Σύμφωνα με μεταγενέστερες θεωρίες Γερμανών εθνικιστών, η πόλη έπρεπε να ιδρύθηκε από τους Ρωμαίους. Αυτή η υπόθεση επιβεβαιώθηκε από τα ευρήματα των ρωμαϊκών νομισμάτων και το όνομα της πόλης που προέρχεται από το λατινικό *Glacium* (μτφ: *πάγος*). Μέχρι τον 19ο αιώνα, υπήρχαν απόψεις ότι η πόλη ιδρύθηκε από τον  Ερρίκο Α' τον Ορνιθοθήρα ή τον Καρλομάγνο.

Το πολωνικό όνομα Kładzko αναφέρθηκε για πρώτη φορά από τον Πολωνό συγγραφέα Γιόζεφ Λόμπα στο βιβλίο «Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej» (Σύντομη περίληψη της γεωγραφίας της Σιλεσίας για την πρώιμη επιστήμη), που δημοσιεύτηκε το 1847. Μετά την προσάρτηση της πόλης στην Πολωνία, χρησιμοποιήθηκε το όνομα *Kładzko*, αργότερα στην Πολωνοποιημένη μορφή *Kłodzko*.

## Σύμβολα της πόλης
αριστερά|μικρογραφία| Σφραγίδα πόλης, αντίγραφο γραφομηχανής
Το οικόσημο της πόλης απεικονίζει ένα ασημένιο δίουρο (τσέχικο) λιοντάρι με χρυσό στέμμα. Η παράδοση αποδίδει την παραχώρηση του θυρεού στον Τσέχο βασιλιά Ότακαρ Β΄ στα μέσα του 13ου αιώνα. Η παλαιότερη απεικόνιση του θυρεού έχει διατηρηθεί στον πρώτο τύπο της σφραγίδας της πόλης από τα τέλη του 13ου αιώνα με τη λατινική επιγραφή *SIGILLVM CIVIVM GLATZENSIS CIVITATIS*, σε μετάφραση *Σφραγίδα των πολιτών του δήμου Κλάντνο*. Αντίγραφο της σφραγίδας φυλάσσεται στη συλλογή του Επαρχιακού Μουσείου της πόλης.

Η σημαία της πόλης βασίζεται στα χρώματα και τη σημαία της κομητείας Κουότσκο. Αποτελείται από δύο διαμήκεις ρίγες – κόκκινες στο κάτω μέρος και χρυσές στο πάνω μέρος. Η σημαία εγκρίθηκε από το δημοτικό συμβούλιο το 1990. Εμφανίζεται σε συναντήσεις αδελφοποιημένων πόλεων και τοπικές εκδηλώσεις.

## Ιστορία
αριστερά|μικρογραφία| Ο Κουότσκο σχεδιασμένο από τον Μέριαν από το 1650
Ο αρχικός πρώιμος μεσαιωνικός οικισμός στη θέση της σημερινής πόλης ιδρύθηκε σε έναν από τους κλάδους του δρόμου του κεχριμπαριού. Μέχρι τα τέλη του 10ου αιώνα, η περιοχή και το κάστρο φέρεται να βρισκόταν στο αυτόνομο Πριγκιπάτο του Σλάβνικ. Η πρώτη γραπτή αναφορά του Κουότσκο στο Χρονικό του Κοσμά από το 981 σχετίζεται με τον θάνατο του πρίγκιπα Σλάβνικ, πατέρα του Αγίου Αδαλβέρτου. Ωστόσο, η αναφορά του Κοσμά πρέπει να γίνει κατανοητή ως η έννοια ότι την εποχή του Κοσμά, το Κουότσκο ήταν μέρος του τσεχικού κράτους.

Τον 11ο αιώνα, το Κουότσκο αποτέλεσε αντικείμενο διαφωνιών μεταξύ των Πρεμυσλιδών και των Πιαστ, οι οποίοι ανέλαβαν για λίγο τον έλεγχο του το 1003. Η Ειρήνη του Κλάντνο, η οποία συνήφθη μεταξύ του πρίγκιπα της Βοημίας Σομπιέσλαφ Α΄ και του Πολωνού πρίγκιπα Μπολέσλαφ Γ΄ του Στραβόστομου του 1137, το Κουότσκο έγινε μόνιμα μέρος της Βοημίας. Από τα τέλη του 12ου αιώνα, ένα χωριό με αγορά που κατοικούνταν από Βοημούς άρχισε να αναπτύσσεται κοντά στο κάστρο και ένας γερμανικός οικισμός εμφανίστηκε βόρεια της σημερινής πλατείας. Μια ακόμη ώθηση για τον αποικισμό ήταν η άφιξη του Τάγματος των Οσπιταλίων Ιπποτών στο Κουότσκο το 1169.

Δεν είναι γνωστό πότε ακριβώς το χωριό κάτω από το κάστρο έγινε πόλη, καθώς το σχετικό έγγραφο δεν έχει διατηρηθεί. Μερικοί ιστορικοί υποστηρίζουν ότι αυτό θα μπορούσε να είχε συμβεί ήδη από το 1223. Η πρώτη αναφορά του άρχοντα του Κουότσκο χρονολογείται στις 29 Μαρτίου 1275. Αυτό ήταν επί βασιλείας του Ότακαρ Β΄. Ο Γιόσεφ Ζέμλικα στη δημοσίευσή του *Přemysl Otakar II. Βασιλιάς στο σταυροδρόμι των αιώνων* (σ. 211–212) γράφει: *«Η πόλη που ανέλαβε ο βασιλιάς σχηματίστηκε στη συνοριακή πόλη Ζίταβε (Zittau), και στα μέσα του 13ου αιώνα άρχισαν οι διεργασίες για τη δημιουργία πόλης στη λεκάνη του Κλάντσκο, με το χωριό κάτω από το Κάστρο Κλάντσκο στην πρώτη γραμμή».* Οι βασιλικοί κύριοι του κάστρου διαχειρίζονταν τη διοίκηση της περιοχής. Η μεσαιωνική εποχή της πόλης της έδωσε μια ρυμοτομία που έχει διατηρηθεί μέχρι σήμερα με μικρές αλλαγές.
μικρογραφία| Ιστορικό κέντρο της πόλης
μικρογραφία| Σιντριβάνι με άγαλμα λιονταριού της Βοημίας από τα τέλη του 17ου αιώνα
μικρογραφία| Μπαρόκ γλυπτό της στέψης της Παναγίας στην Αγία Γιάνα
μικρογραφία| Το δημαρχείο με τον αναγεννησιακό πύργο, βράδυ
Το 1310, οι Ιωαννίτες ίδρυσαν ένα ενοριακό σχολείο στην πόλη, μαθητής του οποίου ήταν, μεταξύ άλλων, ο πρώτος Αρχιεπίσκοπος της Πράγας, Άρνοστ του Παρντούπιτσε. Μέσω των προσπαθειών του, οι Αυγουστινιανοί μοναχοί ήρθαν στο Κουότσκο από το Ρούντνιτσε ναμπ Λάμπεν το 1350 και ίδρυσαν τη Μονή της Παναγίας, ένα ίδρυμα του Άρνοστο του Παντούρμπιτσε και των αδελφών του Σμιλ και Βίλεμ. Ο Άρνοστ του Παρντούμπιτσε ήταν επίσης ο δωρητής της αγίας τράπεζας το 1344, από την οποία έχει διατηρηθεί ο πίνακας της Παναγίας του Κλάντνο, ο οποίος πουλήθηκε το 1902 και εξακολουθεί να βρίσκεται στα Κρατικά Μουσεία του Βερολίνου (Πινακοθήκη του Βερολίνου).

Η ανάπτυξη του Κουότσκο σταμάτησε κατά τη διάρκεια των Χουσιτικών Πολέμων, όταν τα προάστια κατεδαφίστηκαν ως προετοιμασία για την άμυνα της πόλης. Ταυτόχρονα, όμως, η πόλη επεκτάθηκε για να συμπεριλάβει το νοσοκομείο του Αγίου Γεωργίου. Η πόλη χρεώθηκε τα έτη 1431–1437 στον Πουότα Γ΄ του Καστολόβιτσε, στον οποίο δόθηκε η περιοχή Κλάντνο από τον αυτοκράτορα Σιγισμούνδο το 1431. Στην εδραίωση του Κουότσκο συνέβαλε μόνο η βασιλεία του βασιλιά Γεωργίου Ποντιέμπραντυ, ο οποίος το 1458 το έκανε πρωτεύουσα της κομητείας του Κλάντσκο. Ο Ούλριχ φον Χάρντεγκ αγόρασε την κομητεία και την πόλη από τους χρεωμένους γιους του το 1501. Η περίοδος ακμής της πόλης τελείωσε μόνο με τον Τριακονταετή Πόλεμο.

Είχε προηγηθεί περίοδος έντασης μεταξύ της κυρίαρχης δυναστείας των Αψβούργων και του Προτεσταντικού Βασιλείου της Βοημίας. Το 1562, η πλειοψηφία των κατοίκων ήταν Λουθηρανοί και ανέλαβαν και την ενοριακή εκκλησία. Εκείνη την εποχή, τα μοναστήρια των μοναστηριακών τάξεων των Φραγκισκανών και των Βερναρδίνων (παρακλάδι των Φραγκισκανών) σταμάτησαν τις δραστηριότητές τους στην πόλη. Τα κτίρια των μοναστηριών τους έγιναν νοσοκομεία για ένα διάστημα και οι κήποι χρησίμευαν ως νεκροταφεία για τους κατοίκους των προαστίων. Στην αρχή του Τριακονταετούς Πολέμου, η πόλη τάχθηκε στο πλευρό του βασιλιά Φρειδερίκου του Παλατινάτου. Μόλις το 1622 κατακτήθηκε από τους Αψβούργους ως ένα από τα τελευταία προπύργια των ανταρτών. Το Κάστρο του Κλουότσκο και τα κτίρια του μοναστηριού του τάγματος των Αυγουστινιανών κατεδαφίστηκαν κατά την κατάκτηση και ως εκ τούτου αντικαταστάθηκαν από ένα σύγχρονο φρούριο με γωνιακούς προμαχώνες. Οι εργασίες οχύρωσης πραγματοποιήθηκαν μεταξύ 1680 και 1702 από τον πλοίαρχο Γιακούμπ Καρόβε.

Μετά την ήττα στον Πρώτο Πόλεμο της Σιλεσίας, η Κομητεία του Κλάντνο χωρίστηκε από τη Βοημία και προσαρτήθηκε στην Πρωσία ως χώρα με ειδικό καθεστώς από την Ειρήνη του Βρότσλαβ το 1742. Ο βασιλιάς Φρειδερίκος Β' της Πρωσίας ο Μέγας εκτίμησε τη στρατηγική θέση της πόλης, γι' αυτό προχώρησε στον πλήρη εκσυγχρονισμό και ανακατασκευή του φρουρίου. Αν και το φρούριο και η πόλη ανακαταλήφθηκαν από τα στρατεύματα των Αψβούργων το 1760 κατά τη διάρκεια του Επταετούς Πολέμου, έπρεπε να επιστραφούν στους Πρώσους το 1763 υπό την Συνθήκη του Χούμπερτσμπουργκ. Το φρούριο πολιορκήθηκε τελευταία φορά από τα στρατεύματα του Ναπολέοντα το 1807.

Μεταξύ 1862 και 1905] κατασκευάστηκαν σιδηροδρομικές γραμμές που συνέδεαν την πόλη με το Βρότσλαβ, το Βάουμπζιχ, την Κουντόβα και το Ούστι νατ Όρλιτσι μέσω Λίχκοβ. Μεταξύ 1864 και 1874, ένα μεγάλο νοσοκομειακό συγκρότημα κατασκευάστηκε στην τοπική συνοικία Χάσιτς (Jurandów). Το 1877, η πόλη έχασε το καθεστώς του φρουρίου, το οποίο επέτρεψε την ελεύθερη οικοδομική ανάπτυξη. Μεταξύ 1880 και 1911, οι πύλες της πόλης και τα περισσότερα τείχη κατεδαφίστηκαν. Η πόλη άρχισε να μεγαλώνει προς τα νότια, τα ανατολικά και τα δυτικά.

Κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου, άλλες συνοικίες χτίστηκαν γύρω από την Παλιά Πόλη και το 1939, το Κουότσκο είχε πληθυσμό 22.000 κατοίκων. Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, το φρούριο στέγαζε φυλακές και ένα υποκατάστημα του στρατοπέδου συγκέντρωσης Γκρος-Ρόζεν. Στο τέλος του πολέμου, η πόλη κηρύχθηκε και πάλι φρούριο (Festung Glatz), το οποίο επρόκειτο να υπερασπιστεί την περιοχή μέχρι την τελευταία στιγμή. Τελικά, αυτό δεν συνέβη και τα σοβιετικά στρατεύματα κατέλαβαν την πόλη στις 9 Μαΐου 1945 χωρίς μάχη. Το έδαφος του πρώην Κουότσκο, μαζί με την πόλη, περιήλθαν στην Πολωνία με απόφαση των Συμμάχων, αν και η περιοχή διεκδικήθηκε από την Τσεχοσλοβακία για ιστορικούς και εθνικούς λόγους. Έτσι προέκυψε η Τσεχοσλοβακική-Πολωνική διαμάχη για το Κουότσκο, η οποία, με τον εκτοπισμό Γερμανών και Τσέχων και την εισροή Πολωνών από τα ανατολικά, έληξε, υπό την πίεση της ΕΣΣΔ, υπέρ των Πολωνών με την υπογραφή διακρατικής συνθήκης το 1958.

## Αρχιτεκτονική και πολεοδομία

### Ρυμοτομία
Το Κουότσκο είναι παράδειγμα καλοδιατηρημένου μεσαιωνικού πολεοδομικού σχεδίου, που οριοθετείται από το ανάγλυφο του εδάφους και το αμυντικό σύστημα ενός κάστρου, αργότερα φρουρίου. Το παλαιότερο τμήμα της πόλης βρίσκεται στην αριστερή όχθη του ποταμού Νίσα, στους πρόποδες του λόφου του κάστρου (Góra zamkowa). Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο υπάρχουν τόσο μεγάλες υψομετρικές διαφορές στην Παλιά Πόλη: μεταξύ της πλατείας (Rynek) και της στάθμης του ποταμού είναι έως και 20 μέτρα, μεταξύ του φρουρίου και του ποταμού είναι έως και 60 μέτρα. Το αποτέλεσμα είναι απότομες κλίσεις σε πολλούς δρόμους, η οποία συχνά ξεπερνιέται με τη χρήση σκαλοπατιών. Η παλιά πόλη χωρίζεται από τα άλλα μέρη της πόλης με μια λωρίδα πρασίνου που φυτεύτηκε στις θέσεις των αρχικών οχυρώσεων.

Λίγο νεότερο είναι το τοπικό τμήμα της πόλης στο νησί (wyspa Piasek), το οποίο σχηματίστηκε τον Μεσαίωνα από αμμώδεις αποθέσεις εδάφους μεταξύ του μύλου (Młynówka) και του Νίσα. Το κυρίαρχο χαρακτηριστικό ολόκληρης της πόλης είναι το φρούριο με τους προμαχώνες στον λόφο και ένα ακόμη μικρότερο βοηθητικό φρούριο στον λόφο Όβτσα Γκόρα. Επίσης, προηγουμένως χωριστά χωριά όπως το Ustronie, το Jurandów, το Leszczyny, το Zagórze προσαρτήθηκαν στην πόλη τον 20ο αιώνα, αλλά διατήρησαν την αρχική τους διάταξη των χωριών.

Οικιστικά συγκροτήματα χτίστηκαν πέρα από τα ιστορικά προάστια στα ανατολικά της πόλης το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα.

### Αξιοθέατα
μικρογραφία| Πολύχρωμα σπίτια στην πλατεία της αγοράς

* Γοτθική γέφυρα – που συχνά αποκαλείται « Γέφυρα του Καρόλου σε μικρογραφία» λόγω της ομοιότητάς της με ένα από τα πιο αξιοσημείωτα ιστορικά μνημεία της Πράγας. Η γέφυρα επέζησε από μια πλημμύρα το 1997. Ο μύθος είναι ότι η γέφυρα είναι κατασκευασμένη από αυγά.
* Σήραγγες πόλεων – τμήματα των σηράγγων που κατασκευάστηκαν κάτω από την πόλη από τον 13ο αιώνα είναι ανοιχτά για το κοινό
* Κολεγιακή Εκκλησία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου – ένα από τα πιο αξιοσημείωτα δείγματα γοτθικής αρχιτεκτονικής στην Πολωνία, που κατασκευάστηκε από το Τάγμα των Οσπιτάλιων τον 14ο αιώνα, ένας από τους χώρους ταφής της δυναστείας των Πιαστ
* Μπαρόκ Εκκλησία της Παναγίας του Ροζάριου και το μοναστήρι των Φραγκισκανών
* Το φρούριο – ένα οχυρό πάνω σε έναν ψηλό βράχο με θέα στην πόλη, που πρωτοχτίστηκε σε αυτό το σημείο τον 9ο αιώνα. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Βασιλιά Φρειδερίκου του Μεγάλου, ήταν ένα από τα μεγαλύτερα φρούρια στην Πρωσία. Χρησιμεύει ως πρωσική και γερμανική φυλακή για αιχμαλώτους διαφόρων εθνικοτήτων, συμπεριλαμβανομένων Πολωνών ανταρτών και ακτιβιστών ανεξαρτησίας τον 19ο αιώνα, και αμάχων καταναγκαστικών εργατών και συμμάχων αιχμαλώτων πολέμου από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, περιέχει πολλά μνημεία για πρώην κρατούμενους.
* Δημαρχείο, χτισμένο το 1890, αλλά ο παλαιότερος γοτθικός - αναγεννησιακός πύργος έχει διατηρηθεί
* 
* Στήλη της Παναγίας – βρίσκεται στην πλατεία της αγοράς ή στην πλατεία της πόλης. Απεικονίζει την Υπεραγία Θεοτόκο και κατασκευάστηκε μετά από πανούκλα το 1625. Αυτό είναι ένα κοινό θέαμα σε πολλές άλλες πόλεις και κωμοπόλεις που κάποτε ανήκαν στη μοναρχία των Αψβούργων.

Αρχείο:Gotycki_most_na_Mlynowce_-_nocny_pejzaz.jpg|εναλλ.=Night view of the Gothic bridge| Νυχτερινή άποψη της γοτθικής γέφυρας.
Αρχείο:2024_Kolegiata_Wniebowzięcia_Najświętszej_Maryi_Panny_w_Kłodzku_(02).jpg|εναλλ.=Church of the Assumption| Εκκλησία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.
Αρχείο:Kosciół_NMP,_20.jpg|εναλλ.=Interior of the Church of the Assumption| Εσωτερικό του Ναού της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.
Αρχείο:2024_Kłodzko,_zespół_klasztorny_franciszkanów_(2).jpg|εναλλ.=Our Lady of the Rosary church and Franciscan monastery| Εκκλησία της Παναγίας του Ροζάριου και Φραγκισκανικό μοναστήρι.
Αρχείο:Klodzko-brama_z_rzezbami.jpg|εναλλ.=Baroque sculptures of Jesuit saints in the Old Town| Μπαρόκ γλυπτά αγίων Ιησουιτών στην Παλιά Πόλη.
Αρχείο:2013_Kłodzko,_twierdza_50.jpg|εναλλ.=Kłodzko Fortress overlooking the town| Φρούριο του Κουότσκο με θέα στην πόλη.
Αρχείο:2014_Podziemna_trasa_turystyczna_w_Kłodzku_07.JPG|εναλλ.=Underground tourist route| Υπόγεια τουριστική διαδρομή.
Αρχείο:2013 Starówka w Kłodzku.jpg|Σπίτια κοντά στη γοτθική γέφυρα.
Αρχείο:2024_Muzeum_Ziemi_Kłodzkiej_w_Kłodzku_(03).jpg|εναλλ.=Kłodzko Land Museum| Μουσείο της Γης του Κουότσκο.
Αρχείο:2024_Kłodzki_Ośrodek_Kultury_(2).jpg|εναλλ.=Kłodzko Culture Center| Πολιτιστικό Κέντρο. 


## Προσωπικότητες

### Γέννηση
* Κάρολος Β'. από το Λιχτενστάιν-Καστέλκορν (1624 Κουότσκο – 1695 Όλομουτς), επίσκοπος Όλομουτς το 1664–1695
* Γιαν Γίρι Χάιντς (1647 Κουότσκο – 1712 Πράγα), Τσέχος ζωγράφος
* Μίχαλ Μπέντριχ του Άλταν (1682 Κλάντσκο – 1734 Βατς), αξιωματούχος της εκκλησίας και διπλωμάτης

### Φυλάκιση
* Βεντσέσλαος Γ΄ του Ρύμπνικ
* Γίρι Πόπελ του Λόμπκοβιτς
* Βαρόνος Φράντισεκ Τρενκ
* Καρλ Λίμπκνεχτ

### Ταφή
* Ερρίκος του Ποντιέμπραντυ (1452–1492), γιος του Γεωργίου του Ποντιέμπραντυ, διπλωμάτης και συγγραφέας. Ο τάφος στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου και του Αδαλβέρτου κατεδαφίστηκε και καλύφθηκε με νέα πλακόστρωτα τον 19ο αιώνα, τα λείψανα από τον προγονικό τάφο μεταφέρθηκαν στην εκκλησία της Αγίας Μαρίας
* Άρνοστ του Παρντούμπιτσε (1297–1364), ο πρώτος Αρχιεπίσκοπος της Πράγας, θαμμένος στην εκκλησία της Παναγίας

## Αδελφοποιημένες πόλεις

*  Καρβέν, Ω-ντε-Φρανς, Γαλλία, 1980
*  Μπένσαϊμ, Έσση, Γερμανία, 1991
*  Νάχοτ, Τσεχία, 1995
*  Φλερόν, Λιέγη, Βέλγριο, 1997
*  Ρύχνοφ νατ Κνέζνου, Τσεχία, 2008
*  Λιμανόβα, Πολωνία, 2018

## Παραπομπές


## Βιβλιογραφία
* Bartkiewicz Kazimierz: *Dzieje Ziemi Kłodzkiej w wiekach smedrechnich*. Βρότσλαβ 1977
* Felcman, Ondřej και συνεργάτες: *Kladsko, η ιστορία της περιοχής*. Hradec Kralove 2012
* Gładkiewicz, Ryszard et al.: *Kłodzko – dzieje miasta*. Κουότσκο: Muzeum Ziemi Kłodzkiej 1998.
* Musil, František: *Kladsko*, έκδοση Σύντομη ιστορία των κρατών. Libri: Πράγα 2007, 
* *Dehio-Handbuch der Kunstdenkmäler στην Πολωνία. 1.* *Είδος υφάσματος* . Deutscher Kunstverlag München 2005, , σελ. 452–460.

Κατηγορία:Πόλεις της Πολωνίας
Κατηγορία:Πόλεις του Βοεβοδάτου Κάτω Σιλεσίας
Κατηγορία:Πόβιατ Κουότσκο