Τζιρόλαμο Ριάριο

Ο **Τζιρόλαμο**, ιταλ.: *Girolamo Riario* (1443 – 14 Απριλίου 1488) από τον Οίκο των Ριάριο, ήταν κύριος της Ίμολα (από το 1473) και κόμης του Φορλί (από το 1480). Υπηρέτησε ως *Γενικός Διοικητής της Εκκλησίας* υπό τον θείο του πάπα Σίξτο Δ΄ ντελα Ρόβερε. Ήταν ένας από τους οργανωτές της αποτυχημένης συνωμοσίας των Πάτσι το 1478 εναντίον της οικογένειας των Μεδίκων, ηγεμόνων της Φλωρεντίας, και δολοφονήθηκε 10 χρόνια αργότερα από μέλη της οικογένειας Φορλιβέζε Όρσι.

## Βιογραφία
αριστερά|μικρογραφία| Ο πάπας Σίξτος Δ΄ με τους ανιψιούς και τους αυλικούς του. Ο Τζιρόλαμο Ριάριο είναι η δεύτερη φιγούρα από αριστερά.
Γεννημένος στη Σαβόνα, ο Τζιρόλαμο ήταν γιος του Πάολο Ριάριο και της Μπιάνκα ντελα Ρόβερε. Ήταν ανιψιός του πάπα Σίξτου Δ΄ ντελα Ρόβερε, ο οποίος το 1473 του παραχώρησε την κυριότητα της Ίμολα ως προίκα, για τον γάμο του με την Αικατερίνα Σφόρτσα. Το 1471 διορίστηκε επίσης Γενικός Διοικητής της Εκκλησίας. 

Το 1478 ήταν ένας από τους συνωμότες πίσω από τη συνωμοσία των Πάτσι, ένα σχέδιο δολοφονίας των δύο πιο εξεχόντων μελών του Οίκου των Μεδίκων στη Φλωρεντία. Εκτός από τη συνωμοσία, ήταν και ο επιδιωκόμενος ωφελούμενος, μετά τη δολοφονία του Λαυρεντίου και του Τζουλιάνο των Μεδίκων: ο Ριάριο θα γινόταν κύριος της Φλωρεντίας. Αλλά το σχέδιο απέτυχε, καθώς μόνο ο Τζουλιάνο σκοτώθηκε.

### Κόμης του Φορλί
Το 1480 ο πάπας διόρισε τον Τζιρόλαμο ως κόμη του Φορλί, κατάσχοντας την ηγεμονία από τους Ορντελάφι.  Στο Φορλί, ο Τζιρόλαμο ανήγειρε το φρούριο Ρόκα ντι Ραβαλντίνο, ένα από τα στρατηγικά πιο σημαντικά οχυρά της Ρομάνια. Επίσης, ξαναέκτισε μεγάλο μέρος της πόλης της Ίμολα, κατεδαφίζοντας παλαιά και ερειπωμένα σπίτια.  

Κατά τη διάρκεια της θητείας τού θείου του, ο Τζιρόλαμο διέμενε κυρίως με τη σύζυγό του στη Ρώμη. Το 1484 ξεκίνησε μία σύγκρουση με την οικογένεια Κολόννα, της οποίας την κτηματική περιουσία επιθυμούσε να αναλάβει ο Σίξτος Δ΄. Κατά τη διάρκεια αυτής της διαμάχης, συνέλαβε και βασάνισε μέχρι θανάτου τον παπικό πρωτονοτάριο, Λορέντζο Κολόννα, μία πράξη που προκάλεσε μεγάλη έχθρα εναντίον τής οικογένειάς του στην πόλη.  

Μετά το τέλος του πάπα Σίξτου Δ΄, ο Τζιρόλαμο, ως διοικητής των παπικών δυνάμεων, επέστρεψε στη Ρώμη με τη σύζυγό του Αικατερίνα. Μπήκε στο Καστέλ Σαντ' Άντζελο με στρατεύματα, για να ασκήσει πίεση στους καρδινάλιους να εκλέξουν έναν υποψήφιο, που να συμμορφώνεται με τα συμφέροντα των Ριάριο. Μετά από 10 ημέρες χάους στη Ρώμη, ο Ριάριο κατέληξε με τους τρομοκρατημένους καρδινάλιους, ότι θα απέσυρε τα στρατεύματά του και την κατάληψη του κάστρου από τη σύζυγό του, με αντάλλαγμα 7.000 δουκάτα σε μετρητά. Η Αικατερίνα αρχικά δεν ακολούθησε αυτό το σχέδιο, αλλά μετά από δύο ημέρες αναγκάστηκε να υποχωρήσει, σε ό,τι είχε διαπραγματευτεί ο σύζυγός της. Μόνο τότε μπορούσε να ξεκινήσει το κονκλάβιο. 

## Το τέλος
Ο Ριάριο προώθησε αρκετές ακόμη συνωμοσίες εναντίον των Μεδίκων, αλλά όλες απέτυχαν. Το 1488 ήταν ο τελευταίος από τους κύριους συνωμότες των Πάτσι που είχε απομείνει ζωντανός, και ο ίδιος δολοφονήθηκε σε μία συνωμοσία με επικεφαλής δύο μέλη της οικογένειας Όρσι από το Φορλί, υποτίθεται λόγω οικονομικής διαμάχης. Στις 14 Απριλίου ο Τσέκο και ο Λουδοβίκος Όρσι εισέβαλαν στο κυβερνητικό μέγαρο, και ένας από αυτούς επιτέθηκε στον Τζιρόλαμο με σπαθί. Παρά την παρουσία των φρουρών του κόμη, συνολικά εννέα δολοφόνοι μαχαίρωσαν τον Τζιρόλαμο μέχρι θανάτου, πετώντας τελικά το πτώμα του σε μία τοπική πλατεία, όπου συγκεντρώθηκε πλήθος για να υποστηρίξει τους δολοφόνους. Οι δολοφόνοι στη συνέχεια προχώρησαν στη λεηλασία του ανακτόρου.

Αν και οι δολοφονίες δεν ήταν εντελώς ασυνήθιστες στη Φλωρεντία της Αναγέννησης, είχαν ακόμη επιπτώσεις. Παρά το γεγονός ότι έγραψαν στον Λαυρέντιοο των Μεδίκων, ο οποίος αναμφίβολα ενέκρινε το αποτέλεσμα της δολοφονίας, δεν έλαβαν κάποια γραπτή υποστήριξη από την οικογένεια των Μεδίκων. Η υποστήριξη του στρατού όσο και του λαού, τελικά τάχθηκε με το μέρος τής χήρας του Τζιρόλαμο, και οι αδελφοί Όρσι τράπηκαν σε φυγή, παίρνοντας μαζί τους ό,τι μπορούσαν. Τα εναπομείναντα περιουσιακά τους στοιχεία και η οικογένειά τους σύντομα καταστράφηκαν από εξαγριωμένα πλήθη.

Η σορός του Τζιρόλαμο είχε ανακτηθεί από την πλατεία από έναν τοπικό μοναχό, και μόλις η χήρα του Τζιρόλαμο δικαιώθηκε, καθάρισε τη σορό και την εναπόθεσε για τρεις ημέρες στην εκκλησία του Σαν Φραντσέσκο.

## Οικογένεια
[μικρογραφία| ''Η κυρία του γιασεμιού (La dama dei gelsomini)'' του [Λορέντσο ντι Κρέντι. Πορτρέτο της συζύγου του Τζιρόλαμο, Αικατερίνας Σφόρτσα.]]
Με τη σύζυγό του, Αικατερίνα Σφόρτσα, κόρη του Γκαλεάτσο Μαρία, δούκα του Μιλάνου, απέκτησε έξι παιδιά:

* Μπιάνκα (Μάρτιος 1478 – 1524), παντρεύτηκε πρώτα το 1494 τον Αστόρε Γ΄ Μανφρέντι, κύριο της Φαέντζα (απεβ. 1502),  και έπειτα το 1503 τον Τροΐλο Α΄ ντε' Ρόσι (απεβ. 1521), τον 1ο μαρκήσιο του Σαν Σεκόντο . Από τον δεύτερο γάμο της, απέκτησε εννέα παιδιά.
* Oταβιάνo (31 Αυγούστου 1479 – 6 Οκτωβρίου 1523), κύριος της Ίμολα και του Φορλί (1488–99), μετέπειτα επίσκοπος Βολτέρα και Βιτέρμπo.
* Καίσαρας (24 Αυγούστου 1480 – 18 Δεκεμβρίου 1540), αρχιεπίσκοπος Πίζας και πατριάρχης Αλεξανδρείας.
* Τζιοβάννι Λίβιο (Φορλί, 30 Οκτωβρίου 1484 – 1496), απεβ. 12 ετών.
* Γκαλεάτσο Μαρία (Φορλί, 4 Δεκεμβρίου 1485 – Μπολόνια, 1557), παντρεύτηκε το 1504, τη Μαρία Τζοβάννα νρελα Ρόβερε (Σενιγκάλια, 1486 – Μπολόνια 1538), χήρα κυρία του Καμερίνο, και μεγαλύτερη αδελφή του Φραντσέσκο Μαρία Α΄ ντελα Ρόβερε, δούκα του Ουρμπίνο . Απέκτησαν μία κόρη, τη Τζούλια, και έναν γιο, τον Τζούλιο (απεβ. το 1565). Οι απόγονοί τους, οι οποίοι αργότερα έλαβαν δουκικό τίτλο, εξέλειπαν στην αρσενική γραμμή με τελευταίο τον Φραντσέσκο Μαρία Ριάριο ντελα Ρόβερε το 1676.
* Φραντσέσκo, με το παρωνύμιο "Σφορτσίνo" (Ίμολα, 17 Αυγούστου 1487 – 1546), επίσκοπος της Λούκκα.

Από μια άγνωστη γυναίκα, απέκτησε έναν φυσικό γιο:
* (νόθος) Σκιπίων Ριάριο

## Στη λαϊκή κουλτούρα
* Ο Ριάριο αναφέρεται στο βιντεοπαιχνίδι *[[Assassin's Creed II]]* του 2009 ως ένας από τους συνωμότες των Πάτσι και μέλος του Τάγματος των Ναϊτών, . Αφού ανακάλυψε τις σχέσεις του συζύγου της, η Αικατερίνα Σφόρτσα προσέλαβε τους αδελφούς Όρσι για να τον σκοτώσουν, αν και αργότερα στρέφονται εναντίον της και ηγήθηκαν των στρατευμάτων τους σε μία επίθεση στο Φορλί. 
* Στο μυθιστόρημα του Γουίλιαμ Σόμερσετ Μωμ του 1898, *«Η Δημιουργία ενός Αγίου»*, τα γεγονότα γύρω από τον Τζιρόλαμo και την Αικατερίνα στο Φορλί περιγράφονται μέσα από τα μάτια ενός πολιτικού αντιπάλου.
* Ο Ριάριο είναι ο κύριος ανταγωνιστής στην ιστορική τηλεοπτική σειρά *Da Vinci's Demons*, όπου τον υποδύεται ο Μπλέικ Ρίτσον.  
* Ο Ριάριο είναι επίσης ο κύριος ανταγωνιστής στην τριλογία *Μέδικοι* του Μάρτιν Γούντχαους, μία ιστορική ρομαντική ιστορία που περιστρέφεται γύρω από τα στρατιωτικά κατορθώματα του Λεονάρντο ντα Βίντσι για τους Μεδίκους.
* Ο Ριάριο είναι ο κύριος ανταγωνιστής στην τρίτη σεζόν της σειράς ''Mέδικοι'' του Netflix, τον οποίο υποδύεται ο Τζακ Ροθ.  Στην παράσταση, δολοφονείται στη Ρώμη αμέσως μετά την παπική εκλογή, έχοντας προδοθεί από την Αικατερίνα.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Κατηγορία:Ευγενείς του 15ου αιώνα