Δυναστεία Τζαλιλί

Η **οικογένεια αλ-Τζαλιλί** (αραβικά : الجليلي) είναι μία ιρακινή αραβική οικογένεια που υπηρέτησε ως αποτελεσματικοί ηγεμόνες της πόλης της Μοσούλης, στο οθωμανικό Ιράκ, μεταξύ 1726 και 1834, κατά την ενσωμάτωσή της ως περιφέρεια της Οθωμανικής αυτοκρατορίας.  Τους αποδίδεται η επένδυση σημαντικών κεφαλαίων σε θρησκευτικά ιδρύματα  και φιλανθρωπικές δραστηριότητες,  καθώς και η ωφέλεια συστημάτων χορηγίας και η σημαντική ανάπτυξη των πολιτιστικών δραστηριοτήτων εντός της πρωτεύουσας κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. 

## Οικογενειακή καταγωγή
Ο πρώτος εξέχων Τζαλιλί, ο «Αμπντούλ Τζαλίλ», ήταν Χριστιανός που εργαζόταν στο σπίτι του Πασά στα τέλη του 17ου αι.  Σε αυτό το σημείο η οικογένεια είχε ήδη εδραιωθεί ως επιφανής προσωπικότητα εντός της ελίτ της Μοσούλης, ασκώντας τόσο πολιτική, όσο και οικονομική επιρροή:

"Η περιουσία της οικογένειας Τζαλιλί φαίνεται να ήταν αποτέλεσμα της αποτελεσματικότητάς τους ως εμπορικών και εργολάβων σιτηρών. Με τον πλούτο τους απέκτησαν με επιτυχία ηγεσία στο σώμα των Γενιτσάρων, το δικαίωμα είσπραξης ορισμένων φόρων, ακίνητα στην πόλη και την ύπαιθρο, την ευγνωμοσύνη της κυβέρνησης για τη βοήθειά τους στη νίκη στον πόλεμο, και συνεχείς συμμαχίες για πρόσβαση σε τοπικούς πόρους."
 
Μαζί με τις οικογένειες αλ-Ουμάαρί και Τασίν αλ-Μουφτί, οι Τζαλίλι σχημάτισαν μία «μικρομεσαία αστική αριστοκρατία και μία νέα γαιοκτημόνων ελίτ», η οποία προχώρησε στην εκτόξευση του ελέγχου των προηγούμενων αγροτικών φυλών.  Τέτοιες οικογένειες προχώρησαν στην εγκαθίδρυση μέσω ιδιωτικών επιχειρήσεων, εδραιώνοντας την επιρροή και τα περιουσιακά τους στοιχεία μέσω ενοικίων γης και φόρων στην αστική και αγροτική βιομηχανία.  Ενισχύοντας «μία ισχυρή πολιτική δυναστεία με τη συναίνεση της κεντρικής οθωμανικής κυβέρνησης» , οικογένειες όπως οι Τζαλιλί εξελίχθηκαν σε κυρίαρχες ελίτ μέσα σε μία προοδευτικά στρωματοποιημένη κοινωνική ιεραρχία, οδηγώντας στην ανάπτυξη ολοένα και πιο αποκλειστικών προτύπων αναπαραγωγής και γενεαλογίας. Όπως αφηγήθηκε η Γερτρούδη Μπελ για έναν από τους Τζαλιλί κατά τη διάρκεια των ταξιδιών της στο Ιράκ το 1910:

"Κάθισα πολλή ώρα στο ξενώνα ενός τρίτου γνωστού, του επικεφαλής της μεγαλύτερης οικογένειας στη Μοσούλη. Τόσο ακηλίδωτη είναι η καταγωγή του, που οι αδελφές του πρέπει να μείνουν ανύπαντρες, αφού η Μοσούλη δεν μπορεί να τους προσφέρει σύζυγο ίσο με την καταγωγή τους. Οι πρόγονοί του ήταν Χριστιανοί που μετανάστευσαν από το Ντιγιάμπεκρ πριν από διακόσια χρόνια. Ο θρύλος λέει ότι ο Χριστιανός πρόγονός του, λίγο αφότου έφθασε στη Μοσούλη, βγήκε το πρωί για να ξυριστεί, αλλά όταν έφθασε στο κουρείο, αυτό ήταν γεμάτο με μουσουλμάνους χαμηλής καταγωγής, και ο κουρέας τον άφησε να περιμένει, μέχρι να κουρευτούν τα κεφάλια των πιστών. «Μπορεί ένας άνδρας από το σπίτι μου να περιμένει τέτοιους;» φώναξε και αμέσως απαρνήθηκε το δόγμα των σκλάβων."
 
Αν και η κυβερνητική θέση της οικογένειας Τζαλιλί περιορίστηκε από τους Οθωμανούς το 1834, σύμφωνα με την ανατροφή και την ένταξή τους στην ελίτ των Μασλαβί, η οικογένεια κατάφερε να διατηρήσει την επιρροή της τόσο στον λαό των Μασλαβί όσο και στο κεντρικό οθωμανικό κυβερνητικό πλαίσιο. Στις αρχές του 20ού αι. οι Βρετανοί εξακολουθούσαν να θεωρούν τους Τζαλιλί ως την «πρώτη οικογένεια στη Μοσούλη», αν και τώρα «παρέμεναν μακριά από πολιτικούς ή επιχειρηματικούς κύκλους». 

## Δείτε επίσης

* Δυναστεία των Μαμελούκων του Ιράκ, ηγεμόνες στα πασαλίκια της Βαγδάτης, της Βασόρας και της Σαχριζόρ κατά την περίοδο αυτή.
* Μπαχντιντά
* Χρονολόγιο της Μοσούλης

## Περαιτέρω ανάγνωση

* Αμπντουλάχ, Θαμπίτ AJ Σύντομη Ιστορία του Ιράκ. Λονδίνο: Pearson Longman, 2003.
* Al Jalili, Ali Umari. Ραουντάτ αλ-αχμπάρ φι ντικρ άφραντ αλ-αχγιάρ. MS of the British Library, αριθμός Προσθ. 23311. (περίπου 1820). (Μια δυναστική ιστορία).
* Al Jalili, Amin Umari (1738 – 1788). Manhal al-auliya wa mashrab al-asfiya min sadat al-Mausil al-hadba. Επιμέλεια S. Diwahji, 2 vols., Mosul, 1968. (Μια περιφερειακή ιστορία της Μοσούλης, ανάθεση του Sa'dallah Bey Jalili. Ο αδελφός του Amin)
* Al Jalili, Uthman (1721–1770). Raud an-nadir fi tarajim fudala al-'asr. MS of the British Library, αριθμός Προσθ. 18531. (Βιογραφικό λεξικό ποιητών και ουντάμπα αφιερωμένο στον Αμίν Πασά Τζαλίλι)
* Al Jalili, Yasin (1745- περίπου 1820). «Unwan ash-sharaf. MS of the Library of the School of Oriental and African Studies, Λονδίνο, αριθμός 49780, που αποδίδεται στον Amin 'Umari. (Βιογραφικό λεξικό).
* Αλ Τζαλίλι, Γιασίν. Ghara'ib al-athar fi hawadith rub' al-qarn ath-thalith 'ashar. Επιμέλεια Σ. Τζαλίλι, Μοσούλη, 1940. (Ένα τοπικό χρονικό των γεγονότων στη Μοσούλη)
* Αλ Τζαλίλι, Γιασίν. 'Unwan al-a'yan ft dhikr tawarikh muluk az-zaman. MS of the Staatsbibliothek, Berlin, αριθμός 9484. (Έργο δυναστικής ιστορίας που καλύπτει την Οθωμανική Αυτοκρατορία).
* Αλ Τζαλίλι, Γιασίν. Ad-durr al-maknun fi 'l-ma'athir al-madiya min al-qurun. MSS: MS of the Bibliothèque Nationale, Παρίσι, αριθμός Arabe 4949; MS of the British Library, αριθμός Προσθ. 23312; MS χωρίς τίτλο της Staatsbibliothek, Βερολίνο, αριθμός 9485. (Ένα ετήσιο έργο της οθωμανικής περιόδου).
* Αλ Τζαλίλι, Γιασίν. Αλ-αθάρ αλ-τζαλίγια φι '1- χαβαντίθ αλ-αρντιγιά. MS of the British Library, αριθμός Or. 6300. (Ένα ετήσιο έργο της οθωμανικής περιόδου).
* Αλ Τζαλίλι, Γιασίν. Χωρίς τίτλο (απόσπασμα). Χειρόγραφο της Κρατικής Βιβλιοθήκης του Βερολίνου, αριθμός 9486. (Ένα ετήσιο έργο της οθωμανικής περιόδου).
* Μπατάτου, Χάνα (Τζον). *Οι παλιές κοινωνικές τάξεις και τα επαναστατικά κινήματα του Ιράκ· Μια μελέτη των παλιών γαιοκτημόνων και εμπορικών τάξεων του Ιράκ και των κομμουνιστών, των Μπααθιστών και των ελεύθερων αξιωματικών του* . Νιου Τζέρσεϊ: Princeton University Press, 1978.
* Dhanun, Yusuf. *Al-'Ama'ir al-sakaniyya fi madinat al-Musul* . (Mosul: Office of engineering Press, nd), pp.&nbsp;3–26. (Ο Ντανούν περιγράφει το σπίτι του Μουχάμαντ Αμίν Πασά αλ-Τζαλίλι, το οποίο χτίστηκε το 1748).
* Fattah, Hala και Caso, Frank. *Μια Σύντομη Ιστορία του Ιράκ* . Νέα Υόρκη: Στοιχεία Αρχείου, 2008.
* Kemp, Percy. «Ιστορία και ιστοριογραφία στη Μοσούλη Jalili». *Μεσανατολικές Σπουδές* . Τόμος 19, Τεύχος 3, Ιούλιος 1983. σσ.&nbsp;345–376.
* Λόνγκριγκ, Στίβεν Χέμσλεϊ. *Τέσσερις αιώνες του σύγχρονου Ιράκ* . Οξφόρδη: Clarendon Press, 1925.
* Longrigg, Stephen Hemsley. *Ιράκ 1900 έως 1950. Μια πολιτική, κοινωνική και οικονομική ιστορία* . Οξφόρδη: Oxford University Press, 1953.
* Nieuwenhuis, Tom. Πολιτική και Κοινωνία στο Ιράκ της Πρώιμης Νεότερης Περιόδου: Μαμελούκοι Πασάδες, Φυλετικοί Σεΐχηδες και Τοπική Κυριαρχία Μεταξύ 1802 και 1831. Μελέτες Κοινωνικής Ιστορίας, Τεύχος 6, Διεθνές Ινστιτούτο Κοινωνικής Ιστορίας, Άμστερνταμ (Χάγη: Martinus Nijhoff, 1982). Σελ.&nbsp;246.
* Quataert, Donald. *Η Οθωμανική Αυτοκρατορία 1700-1922* . 2η Έκδοση. Cambridge: Cambridge University Press: 2005.
* Sluglett, Peter. «Αλλαγή Καθεστώτος στο Ιράκ από τους Μογγόλους μέχρι σήμερα». *Αλλαγή Καθεστώτος στην Εγγύς Ανατολή και την Αίγυπτο: Από τον Σαργών του Αγάδο μέχρι τον Σαντάμ Χουσεΐν* . Επιμ. Harriet Crawford . Οξφόρδη: Oxford University Press, 2007. σσ.&nbsp;203–222.
* Trip, Charles. *Ιστορία του Ιράκ* . Οξφόρδη: Oxford University Press, 2000.
* Ουμάρι, Αμίν. *Manhal al-auliya*', Εκδ. S. Diwahji. Μοσούλη, 1968.
* Ουμάρι, Γιασίν. *Ad-durr al-maknun* . MS of the Bibliothèque Nationale, Παρίσι. Αρ. Arabe 4949.
* "Waqfiya of Ahmad Pasa al-Jalili, 1233AH/1817CE". Da'irat al-Awqaf για την επαρχία Nineweh.
* "Waqfiya of Ahmad Pasa al-Jalili, 1215AH/1800CE". Da'irat al-Awqaf για την επαρχία Nineweh.
* Zilfi, Madeline C. *Γυναίκες στην Οθωμανική Αυτοκρατορία: Γυναίκες της Μέσης Ανατολής στις αρχές της σύγχρονης εποχής* . Λέιντεν, Νέα Υόρκη, Κολωνία: Brill, 1997.

## Σημειώσεις

### Βιβλιογραφία
*
*
*
* (An analysis of Ottoman history in line with historical texts written by Ali Umari, Amin Umari, Uthman and Yasin Al Jalili).
*
*
*
*

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Το γενεαλογικό δέντρο του Αλ-Τζαλιλί

Κατηγορία:Ιρακινοί ευγενείς
Κατηγορία:Ιρακινές οικογένειες
Κατηγορία:Αραβικά ονόματα
Κατηγορία:Μουσουλμανικές δυναστείες