Βασίσκα των Κουσάν

Ο **Βασίσκα** (Ελληνο-βακτριανικά: BAZHÞKO Bazēško; Μέσα-βράχμι: 18x18εσ20x20εσ19x19εσ Vā-si-ṣka, Χαρόστι: **𐨬𐨗𐨿𐨱𐨅𐨮𐨿𐨐** Va-jhe-ṣka, βασίλευσε π. 247 - 265) ήταν ένας αυτοκράτορας των Κουσάν, ο οποίος φαίνεται να είχε μια σύντομη βασιλεία μετά τον Κανίσκα Β΄.

## Η βασιλεία του
Η εξουσία του Βασίσκα στην περιοχή του Πουντζάμπ επιβεβαιώνεται από επιγραφές, καθώς και στην περιοχή της Μαθούρα (επιγραφή του Ισαπούρ). Η εξουσία του καταγράφεται τόσο νότια όσο και στο Σάνσι, όπου έχει βρεθεί μια -και πιθανώς ακόμη μια- επιγραφή με το όνομά του, χρονολογημένη το έτος 22ο (η επιγραφή Σάνσι του "Βασκουσάνα", δηλ. του Βασίσκα Κουσάνα), και στο έτος 28ο (η επιγραφή Σάνσι του Βασάσκα, δηλ. του Βασίσκα) της εποχής των Κουσάν (οι περισσότεροι πιστεύουν ότι είναι του 2ο αι. της εποχής Kανίσκα). Αυτό θέτει την βασιλεία του στο π. 247-265.

## Επιγραφές και αγάλματα
Ο Βασίσκα εμφανίζεται σε τέσσερις γνωστές επιγραφές, συμπεριλαμβανομένης μιας επιγραφής Χαρόστι στην περιοχή του Ινδού.

### Σάνσι Μποντισατάβα
Πολλά αγάλματα ή θραύσματα αγαλμάτων από την τέχνη της Μαθούρα με το όνομα Βασίσκα έχουν βρεθεί στην περιοχή του Σάνσι. Ένα από αυτά είναι ένα άγαλμα ενός καθιστού Μποντισάτβα, που χρονολογείται από το "28ο έτος του Βασίσκα". Η επιγραφή λέει:

### Η βάση αγάλματος στο Σάνσι
Ένα άλλο κομμάτι τέχνης Μαθούρα που βρέθηκε στο Σάνσι είναι η βάση ενός αγάλματος ενός όρθιου Βούδα. Η επιγραφή έχει γίνει το "έτος 22ο του Βασκουσάνα", που πιστεύεται ότι πιθανά είναι ο "Βασίσκα Κουσάνα". Στη βάση είναι ανάγλυφοι λάτρεις με μακριές τουνίκες με ζώνες, τυπικά για το Ελληνιστικό στυλ Kουσάν, που στέκονται γύρω από έναν καθισμένο Μποντισάτβα. Η επιγραφή λέει:Επιγραφή του έτους 41Στην επιγραφή του Κανίσκα Γ΄ στα Χαρόστι, χρησιμοποιείται ο τίτλος *μαχαράτζα, ρατζιτιράτζα, ντεβαπούτρα, καϊσάρα Κανίσκα* ("μεγάλος βασιλιάς, βασιλεύς βασιλέων, υιός Θεού, καίσαρας Κανίσκα") 

### Επιγραφή Άρα
Ο Βασίσκα εμφανίζεται στην "επιγραφή Άρα" του Kανίσκα Γ΄, που βρέθηκε στην περιοχή του Ινδού, όχι πολύ νότια από το Άτοκ. Σε αυτή την επιγραφή, παρουσιάζεται ως πατέρας τού Κανίσκα, που θεωρείται ότι είναι ο Κανίσκα Γ΄, και το όνομά του εμφανίζεται στα Χαρόστι ως "Βατζέσκα".

Επισγραφή του έτους 41Στην επιγραφή του Κανίσκα Γ΄, στα Χαρόστι, χρησιμοποιείται ο τίτλος μαχαράτζα ρατζατιράτζα ντεβαπούτρα καϊσάρα Κανίσκα ("μεγάλος βασιλιάς, βασιλιάς βασιλέων, υιός του θεού, καίσαρας Κανίσκα") 

### Η επιγραφή στο Ισαπούρ του Βασίσκα, έτος 24
Μια επιγραφή με το όνομα του Βασίσκα σε καθαρά σανσκριτικά με γραφή μέσων βράχμι, με τους πλήρους αυτοκρατορικούς τίτλους του *μαχαράτζασγια ρατζατιράτζασγια ντεβαπούτρασγια σάχε Βασίσκασγια* ("μεγάλος βασιλιάς, βασιλεύς βασιλέων, θειότατος, σάχης Βασίσκα") βρέθηκε στο Ισαπούρ (27°30′41′′ Β 77°41′21′′ Α / 27.5115° Β 77.6893° Α) κοντά στην πόλη Ματούρα, στο σχήμα ενός "*[[γιούπα]]*", ενός θυσιαστικού βραχμανικού κίονα, που βρίσκεται τώρα στο Μουσείο Ματούρα.

## Νομισματοκοπία
[μικρογραφία|300x300εσ|Χρυσό ντινάρ του Βασίσκα (ως Βασκουσάνα). Ο [Οεσό|Οέσο, πιθανότατα ο Σίβα, εμφανίζεται στην πίσω όψη, π. 240-250.]]
Τα νομίσματα του Βασίσκα έγιναν μικρότερα από των προκατόχων του, καθώς κοβόταν σε όλο και μικρότερα δισκία μετάλλου, και η ποιότητα του μετάλλου υποβαθμιζόταν. Οι θεότητες που εμφανίζονται στην πίσω όψη των νομισμάτων του είναι παρόμοιες με εκείνες στα νομίσματα του Χουβίσκα και του Βασουδέβα Α΄.

Πολλά από τα νομίσματα του Βασίσκα έχουν βρεθεί μαζί με αυτά του Κουσανο-Σασανίδη ηγεμόνα Αρδασίρ Κουσανσάχ, γεγονός που υποδηλώνει ένα επίπεδο ανταγωνισμού και αλληλεπίδρασης μεταξύ των δύο βασιλέων.

Τα νομίσματα του Βασίσκα έχουν συνήθως την επιγραφή στην Ελληνο-Βακτριανική γραφή ÞAONANOþAO BAZIþKO KOþANO "σαχ-ιν-σάχ Βαζίσκο Κοσάνο" (Ie των Κουσάν).

Μερικά νομίσματα με ελαφρώς διαφορετικό όνομα (επιγρ. στην πίσω όψη ÞAONANOþAO BAZOΔΗO/BOZOΗO KOþANO "σαχ-ιν-σάχ Βαζόδηο/Βοζόηο Κοσάνο" (ie των Κουσάν) έχουν αποδοθεί στον "Βασκουσάνα", γενικά ταυτόσημο με τον ίδιο τον Βασίσκα.

## Αναφορές
* "Αρχαίες Ινδικές Επιγραφές", S. R. Goyal, 2005
* "Από την Περσεπόλη στο Παντζάμπ: Αναζήτηση του Αρχαίου Ιράν, του Αφγανιστάν και του Πακιστάν", Elizabeth Errington και Vesta Sarkhosh Curtis, 2007.
* Τα Σταυροδρόμια της Ασίας: Μεταμόρφωση σε εικόνα και σύμβολο", Elizabeth Errington και Joe Cribb, 1992.

## Παραπομπές

## Εξωτερικές συνδέσεις
* Επικοινωνιακός κατάλογος νομισμάτων της Βασίσκα

Κατηγορία:Αυτοκρατορία των Κουσάν