Απιστία

[εναλλ.=In a painting, a naked woman reclines on a bed. Her gaze is averted from a muscular, bearded, older man, who gestures decisively. A naked man reclines beside the woman, holding her protectively.|μικρογραφία| ''Η [Βένους και ο Μαρς αιφνιδιάζονται από τον Βουλκάνους*, του Αλεσάντρο Βαροτάρι. Στην [[Θρησκεία στην αρχαία Ρώμη|αρχαία ρωμαϊκή θρησκεία]], ο [[Ήφαιστος]] πιάνει τη γυναίκα του, [[Αφροδίτη (μυθολογία)|Αφροδίτη]], να ερωτοτροπεί με τον [[Άρης (μυθολογία)|Άρη]].]]

Η *'απιστία** (ή **ερωτική προδοσία** ή **παράλληλη σχέση** ή, στο πλαίσιο του [[Γάμος|γάμου]], **μοιχεία*') είναι παραβίαση της συναισθηματικής ή σεξουαλικής αποκλειστικότητας ενός ζευγαριού που συνήθως οδηγεί σε συναισθήματα [[Θυμός|θυμού]], ερωτικής [[Ζήλια|ζήλιας]], και αντιπαλότητας.

Το τι συναρτά την απιστία εξαρτάται από τις προσδοκίες που υπάρχουν μέσα στη σχέση. Στις συζυγικές σχέσεις, η αποκλειστικότητα θεωρείται συνήθως δεδομένη. Η απιστία μπορεί να προκαλέσει ψυχολογική βλάβη, όπως αισθήματα οργής και προδοσίας, [[Μείζων καταθλιπτική διαταραχή|κατάθλιψη]], χαμηλή [[αυτοεκτίμηση]], ακόμη και [[διαταραχή μετατραυματικού στρες]]. Τα άτομα και των δύο [[Φύλο|φύλων]] μπορεί να βιώσουν κοινωνικές συνέπειες εάν η πράξη της απιστίας τους γίνει δημόσια, αλλά η μορφή και η έκταση αυτών των συνεπειών μπορεί να εξαρτηθεί από το φύλο του ατόμου που έχει διαπράξει την απιστία.

== Επιπτώσεις ==
Μετά την κυκλοφορία των εκθέσεων Κίνσεϊ στις αρχές της δεκαετίας του 1950, τα ευρήματα οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι ιστορικά και διαπολιτισμικά, οι [[Συνουσία|σεξουαλικές επαφές]] εκτός [[Γάμος|γάμου]] αποτελούσε θέμα προς ρύθμιση περισσότερο από το σεξ πριν από τον γάμο. Σύμφωνα με τις εκθέσεις Κίνσεϊ, οι μισοί περίπου άνδρες καθώς και το ένα τέταρτο των γυναικών με βάση το δείγμα που μελετήθηκε είχαν διαπράξει [[μοιχεία]]. Η *έκθεση* Τζάνους για τη σεξουαλική συμπεριφορά στις [[Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής|Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής]] ανέφερε επίσης ότι το ένα τρίτο των νυμφευμένων ανδρών καθώς και το ένα τέταρτο των παντρεμένων γυναικών είχαν κάποια εξωσυζυγική σχέση.

Σύμφωνα με την εφημερίδα *The New York Times*, τα πιο σταθερά δεδομένα για την απιστία προέρχονται από τη Γενική Κοινωνική Έρευνα (GSS) του [[Πανεπιστήμιο του Σικάγου|Πανεπιστημίου του Σικάγου]]. Συνεντεύξεις με άτομα τα οποία βρίσκονταν σε [[Μονογαμία|μονογαμικές]] σχέσεις από το 1972 από την GSS έδειξαν ότι περίπου το 12% των ανδρών και το 7% των γυναικών παραδέχονται ότι είχαν κάποια εξωσυζυγική σχέση. Τα αποτελέσματα, ωστόσο, ποικίλλουν από τη μια χρονιά στην άλλη, αλλά και ανά ηλικιακή ομάδα που ρωτάται κάθε φορά. Για παράδειγμα, μια μελέτη που διεξήχθη από το [[Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον|Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον]] στο [[Σιάτλ]], κατέληξε σε ελαφρώς ή σημαντικά υψηλότερα ποσοστά απιστίας για πληθυσμούς κάτω των 35 ετών ή άνω των 60 ετών. Σε αυτήν τη μελέτη, στην οποία συμμετείχαν 19.065 άτομα κατά τη διάρκεια μιας περιόδου 15 ετών, τα ποσοστά απιστίας μεταξύ των ανδρών βρέθηκαν να έχουν αυξηθεί από 20% σε 28%, ενώ τα αντίστοιχα ποσοστά για τις γυναίκες κυμαίνονταν από 5% έως 15%. Σε πιο πρόσφατες έρευνες οι οποίες διεξήχθησαν σε εθνικό επίπεδο, αρκετοί ερευνητές διαπίστωσαν ότι διπλάσιος περίπου αριθμός ανδρών ανέφεραν ότι είχαν κάποια εξωσυζυγική σχέση σε σύγκριση με τις γυναίκες. Μια έρευνα που πραγματοποιήθηκε το 1990 διαπίστωσε ότι το 2,2% των έγγαμων ατόμων που συμμετείχαν ανέφεραν ότι είχαν περισσότερους/ες από έναν/μία ερωτικούς/ές συντρόφους κατά τη διάρκεια του προηγούμενου έτους. Σε γενικές γραμμές, εθνικές έρευνες οι οποίες έγιναν στις αρχές της δεκαετίας του 1990 ανέφεραν ότι μεταξύ 15 και 25 τοις εκατό των έγγαμων Αμερικανών ανέφεραν ότι είχαν εξωσυζυγικές σχέσεις. Τα άτομα τα οποία είχαν ισχυρότερο ερωτικό ενδιαφέρον, πιο χαλαρές σεξουαλικές αξίες, πιο χαμηλά επίπεδα σεξουαλικής ικανοποίησης με τον/τη σύντροφό τους, ασθενέστερους συνεισθηματικούς δεσμούς με τον/τη σύντροφό τους καθώς και πιο πολλές σεξουαλικές ευκαιρίες ήταν πιο πιθανό να είναι άπιστοι. Μελέτες δείχνουν ότι περίπου στο 30-40% των σχέσεων εκτός γάμου καθώς και στο 18-20% των γάμων παρατηρείται τουλάχιστον ένα περιστατικό σεξουαλικής απιστίας.

Τα ποσοστά απιστίας μεταξύ των [[Γυναίκα|γυναικών]] πιστεύεται ότι αυξάνονται με την ηλικία. Σε μια μελέτη, τα ποσοστά ήταν υψηλότερα σε πιο πρόσφατους γάμους, σε σύγκριση με τα ποσοστά των προηγούμενων [[Γενιά|γενεών]]. Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι οι άνδρες είχαν «κάπως» περισσότερες πιθανότητες από τις γυναίκες να εμπλακούν σε μια απιστία, με τα ποσοστά και για τα δύο φύλα να γίνονται όλο και πιο πολύ παρόμοια. Μια άλλη μελέτη διαπίστωσε ότι η πιθανότητα να εμπλακούν οι γυναίκες σε απιστία φτάνει στο αποκορύφωμά της κατά τον έβδομο χρόνο του γάμου τους και στη συνέχεια μειώνεται. Για τους παντρεμένους [[Άνδρας|άνδρες]], όσο πιο μακροχρόνια ήταν οι σχέση τους, τόσο λιγότερες ήταν οι πιθανότητες να εμπλακούν σε απιστία, μέχρι το δέκατο όγδοο χρόνο του γάμου, οπότε οι πιθανότητες να εμπλακούν οι άνδρες σε απιστία αρχίζουν να αυξάνονται.

Μια έρευνα για την [[εγκυμοσύνη]] και τις επιπτώσεις της στη σεξουαλική επιθυμία καθώς και για τα ποσοστά απιστίας η οποία διεξήχθη στη νότια [[Ισπανία]] έδειξε ότι οι άνδρες ήταν πιο πιθανό να εμπλακούν σε απιστία όσο η σύντροφός τους ήταν έγκυος. Υπολογίστηκε ότι 1 στους 10 μελλοντικούς πατεράδες εμπλέκονται σε απιστίς κάποια στιγμή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης της συντρόφου τους και υποδηλώθηκε ότι η πιθανότητα να εμπλακεί ο άνδρας σε απιστία αυξάνεται καθώς η εγκυμοσύνη της γυναίκας προχωρά στο [[Εγκυμοσύνη|τρίμηνο]].

Ένα μέτρο της απιστίας είναι η αμφιβολία για την πατρότητα, μια κατάσταση που προκύπτει όταν κάποιος που θεωρείται ο πατέρας ενός παιδιού δεν είναι στην πραγματικότητα ο βιολογικός του γονέας. Καμιά φορά, δημοσιεύονται από τα μέσα ενημέρωσης συχνότητες έως και 30%, αλλά η έρευνα που διεξήχθη από τον κοινωνιολόγο Μάικλ Γκίλντινγκ εντόπισε ότι πρόκειται για υπερεκτιμήσεις οι οποίες προέρχονται από μια άτυπη παρατήρηση που είχε γίνει σε ένα [[συνέδριο]] του 1972. Η ανίχνευση της πατρότητας μπορεί να συμβεί στο πλαίσιο του ιατρικού [[Γενετικός έλεγχος|γενετικού ελέγχου]], κατά τη διάρκεια της έρευνας για την ονοματοθεσία του παιδιού καθώς και σε εξετάσεις που γίνονται εν όψει [[Μετανάστευση|μετανάστευσης]]. Μελέτες που έχουν διεξαχθεί για το συγκεκριμένο θέμα δείχνουν ότι η αμφιβολία για την πατρότητα είναι, στην πραγματικότητα, λιγότερη από 10% μεταξύ των πληθυσμών της [[Αφρική|Αφρικής]] που συμπεριλήφθηκαν στο δείγμα, λιγότερη από 5% μεταξύ των [[Ιθαγενείς πληθυσμοί της Αμερικής|ιθαγενών πληθυσμών της Αμερικής]] και της [[Πολυνησία|Πολυνησίας]], λιγότερο από το 2% των πληθυσμών από τη [[Μέση Ανατολή]] και γενικά 1-2 % μεταξύ των [[Ευρώπη|ευρωπαϊκών]] δειγμάτων.

=== Φύλο ===
Συχνά έχουν αναφερθεί διαφορές στην ερωτική απιστία ως συνάρτηση του [[Φύλο|φύλου]]. Σε μια πρόσφατη μελέτη της Νικόλ Α.Γουέντμπεργκ, η οποία διεξήχθη το 2016, βγήκε το συμπέρασμα ότι πάνω από το 50% των [[Γυναίκα|γυναικών]] που βρίσκονται σε σχέση έχουν έναν εφεδρικό σύντροφο. Ωστόσο, η Εθνική Έρευνα για την Υγεία και την Κοινωνική Ζωή διαπίστωσε ότι το 4% των παντρεμένων [[Άνδρας|ανδρών]], το 16% των ανδρών που συζούν και το 37% των ανδρών που βρίσκονται σε κάποια ερωτική σχέση είχαν προχωρήσει σε πράξεις ερωτικής απιστίας το προηγούμενο έτος σε σύγκριση με το 1% των παντρεμένων γυναικών, το 8% των γυναικών που συζούν και το 17% των γυναικών που βρίσκονται σε κάποια ερωτική σχέση. Σε γενικές γραμμές, έχει θεωρηθεί ότι αυτές οι διαφορές οφείλονται σε εξελικτικές πιέσεις που παρακινούν τους άνδρες να εκμεταλλεύονται τις σεξουαλικές ευκαιρίες και τις γυναίκες να δεσμεύονται σε έναν σύντροφο (για λόγους όπως η [[Αναπαραγωγή|αναπαραγωγική επιτυχία]], η σταθερότητα και οι κοινωνικές προσδοκίες). Επιπλέον, μια πρόσφατη έρευνα έχει διαπιστώσει ότι οι διαφορές στο φύλο πιθανώς να μπορούν εξηγηθούν από άλλους μηχανισμούς, ανάμεσα στους οποίους είναι η αναζήτηση δύναμης και συγκινήσεων. Για παράδειγμα, μια μελέτη διαπίστωσε ότι ορισμένες γυναίκες που είναι πιο ανεξάρτητες οικονομικά και βρίσκονται σε υψηλότερες θέσεις εξουσίας, είναι επίσης πιο πιθανό να είναι πιο άπιστες στους συντρόφους τους. Σε μια άλλη μελέτη, κατά την οποία ελεγχόταν η τάση για αναζήτηση συγκινήσεων (δηλαδή, εμπλοκής σε δυνητικά επικίνδυνες συμπεριφορές), δεν υπήρχαν διαφορές μεταξύ των φύλων στην πιθανότητα απιστίας. Αυτά τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι μπορεί να υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που ενδέχεται να επηρεάσουν την πιθανότητα ορισμένων ατόμων να εμπλακούν σε μη αποκλειστικές σχέσεις και ότι αυτοί οι παράγοντες μπορεί να ευθύνονται για τις διαφορές οι οποίες έχουν παρατηρηθεί στη συμπεριφορά ανάμεσα στα φύλα πέρα από το ίδιο το φύλο και τις εξελικτικές πιέσεις οι οποίες σχετίζονται με το καθένα από αυτά.

==== Διαφορές ανάμεσα στα φύλα ====
Επί του παρόντος, είναι ανοιχτή η συζήτηση στο πεδίο της [[Εξελικτική ψυχολογία|εξελικτικής ψυχολογίας]] σχετικά με το κατά πόσο υπάρχει μια έμφυτη, εξελιγμένη διαφορά ανάμεσα στους [[Άνδρας|άντρες]] και στις [[Γυναίκα|γυναίκες]] ως αντίδραση σε μια πράξη απιστίας. Αυτό αποκαλείται συχνά «διαφορά ανάμεσα στα φύλα». Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2002 έδειξε ότι μπορεί να υπάρχουν διαφορές στο φύλο ως προς τη [[ζήλια]]. Εκείνοι που υποστηρίζουν ότι υπάρχει διαφορά ανάμεσα στα φύλα δηλώνουν ότι οι άνδρες έχουν 60% περισσότερες πιθανότητες να ενοχληθούν από μια πράξη σεξουαλικής απιστίας (αν η σύντροφός του να εμπλακεί σε [[Συνουσία|σεξουαλικές σχέσεις]] με ένα άλλο άτομο), ενώ οι γυναίκες έχουν 83% περισσότερες πιθανότητες να ενοχληθούν από μια πράξη συναισθηματικής απιστίας (να [[Έρωτας|ερωτευτεί]] ο/η σύντροφός του ένα άλλο άτομο). Αντίθετα, όσοι είναι ενάντια σε αυτό το μοντέλο υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ ανδρών και γυναικών στην αντίδρασή τους σε μια πράξη απιστίας. Από [[Εξέλιξη|εξελικτική]] σκοπιά, θεωρείται ότι οι άνδρες μεγιστοποιούν τη φυσική τους [[αρμοστικότητα]] επενδύοντας όσο το δυνατόν λιγότερα στους απογόνους τους και παράγοντας όσο το δυνατόν περισσότερους απογόνους, λόγω του κινδύνου να επενδύσουν σε παιδιά τα οποία δεν είναι δικά τους. Οι γυναίκες, που δεν αντιμετωπίζουν τον ίδιο κίνδυνο, θεωρείται ότι μεγιστοποιούν τη φυσική τους αρμοστικότητα επενδύοντας όσο το δυνατόν περισσότερο στους απογόνους τους, επειδή επενδύουν πόρους τουλάχιστον εννέα μηνών για τους απογόνους τους κατά την [[εγκυμοσύνη]]. Η μεγιστοποίηση της γυναικείας φυσικής αρμοστικότητας θεωρείται ότι απαιτεί από τα αρσενικά μέλη μιας σχέσης να επενδύουν όλους τους πόρους τους στους απογόνους. Αυτές οι αντικρουόμενες στρατηγικές θεωρείται ότι είχαν ως αποτέλεσμα την επιλογή διαφορετικών μηχανισμών ζήλιας που έχουν σχεδιαστεί για να ενισχύσουν την προσαρμοστικότητα του αντίστοιχου φύλου.

Ένας συνηθισμένος τρόπος για να ελεγχθεί εάν υπάρχει μια έμφυτη αντίδραση ζήλιας μεταξύ των δύο φύλων είναι να χρησιμοποιηθεί ένα [[ερωτηματολόγιο]] υποχρεωτικής επιλογής. Αυτό το είδος ερωτηματολογίου ζητά από τους συμμετέχοντες ερωτήσεις του τύπου «ναι ή όχι» και «απάντηση Α ή απάντηση Β» σε σχέση με ορισμένα σενάρια. Για παράδειγμα, μια ερώτηση μπορεί να είναι: «Αν πιάνατε τον/τη σύντροφό σας να σας απατά, θα σας στενοχωρούσε περισσότερο (Α) η συμμετοχή του/της στο σεξ ή (Β) η συναισθηματική του/της εμπλοκή;». Πολλές μελέτες που χρησιμοποιούν ερωτηματολόγια υποχρεωτικής επιλογής έχουν βρει [[Στατιστική σημαντικότητα|στατιστικά σημαντικά]] αποτελέσματα που υποστηρίζουν την ύπαρξη μιας έμφυτης διαφοράς μεταξύ ανδρών και γυναικών. Επιπλέον, μελέτες έχουν δείξει ότι αυτή η παρατήρηση ισχύει σε πολλούς πολιτισμούς, αν και τα μεγέθη της διαφοράς μεταξύ των φύλων ποικίλλουν ανάμεσα στους πολιτισμούς.

Αν και τα ερωτηματολόγια υποχρεωτικής επιλογής δείχνουν μια στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των φύλων, οι επικριτές της θεωρίας των εξελιγμένων διαφορών μεταξύ φύλων στη ζήλια αμφισβητούν αυτά τα ευρήματα. Λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο της εργασίας για τις διαφορές μεταξύ των φύλων, η Σ. Φ. Χάρις υποστήριξε ότι, όταν χρησιμοποιούνται μέθοδοι εκτός από τα ερωτηματολόγια υποχρεωτικής επιλογής για τον εντοπισμό μιας έμφυτης διαφοράς μεταξύ των φύλων, αρχίζουν να προκύπτουν ασυνέπειες μεταξύ των μελετών. Για παράδειγμα, κάποιες έρευνες διαπίστωσαν ότι μερικές φορές οι γυναίκες αναφέρουν ότι αισθάνονται πιο έντονη ζήλια ως αντίδραση τόσο στη σεξουαλική όσο και στη συναισθηματική απιστία. Τα αποτελέσματα αυτών των μελετών εξαρτώνταν επίσης από το πλαίσιο στο οποίο έπρεπε οι συμμετέχοντες να περιγράψουν το είδος της ζήλιας που ένιωθαν, καθώς και από την ένταση της ζήλιας τους.

Στη μεταανάλυσή της, η Χάρις θέτει το ερώτημα εάν τα ερωτηματολόγια υποχρεωτικής επιλογής μετρούν πράγματι αυτό που ισχυρίζονται ότι μετρούν, δηλαδή, την ίδια τη ζήλια και την απόδειξη ότι οι διαφορές σε σχέση με τη ζήλια προκύπτουν από έμφυτους μηχανισμούς. Η μεταανάλυση της Χάρις αποκαλύπτει ότι οι διαφορές ανάμεσα στα φύλα εντοπίζονται σχεδόν αποκλειστικά σε μελέτες που βασίζονται πάνω σε ερωτηματολόγια υποχρεωτικής επιλογής. Σύμφωνα με τη Χάρις, μια μεταανάλυση πολλαπλών ειδών μελετών θα πρέπει να υποδεικνύει μια σύγκλιση των στοιχείων και πολλαπλές λειτουργικοποιήσεις. Αυτό, όμως, δεν συμβαίνει, γεγονός που εγείρει το ερώτημα σχετικά με την εγκυρότητα των ερευνών που χρησιμοοποιούν ερωτηματολόγια υποχρεωτικής επιλογής. Οι Ντε Στένο και Μπάρτλετ (2002) υποστηρίζουν περαιτέρω αυτό το επιχείρημα παρέχοντας στοιχεία τα οποία υποδεικνύουν ότι σημαντικά αποτελέσματα μελετών που βασίζονται σε ερωτηματολόγια υποχρεωτικής επιλογής μπορεί στην πραγματικότητα να είναι ένα τεχνούργημα των μετρήσεων. Αυτό το εύρημα θα ακύρωνε πολλούς από τους ισχυρισμούς που διατυπώθηκαν από εκείνους τους ερευνητές που είναι «υπέρ» μιας «έμφυτης» διαφοράς ανάμεσα στα φύλα. Ακόμη και εκείνοι που «υπέρ» των διαφορών ανάμεσα στα φύλα παραδέχονται ότι ορισμένες έρευνες, όπως οι μελέτες των [[Ανθρωποκτονία|ανθρωποκτονιών]], περιέχουν στοιχεία τα οποία αντιτίθενται στην πιθανότητα της ύπαρξης διαφορών ανάμεσα στα φύλα.

Αυτού του είδους τα ασυνεπή αποτελέσματα έχουν οδηγήσει τους ερευνητές να προτείνουν νέες θεωρίες οι οποίες επιχειρούν να εξηγήσουν τις διαφορές ανάμεσα στα φύλα που παρατηρούνται σε ορισμένες μελέτες. Μια θεωρία που έχει συσταθεί για να εξηγήσει γιατί τόσο οι άνδρες όσο και  οι γυναίκες αναφέρουν περισσότερη ενόχληση από τη συναισθηματική απιστία παρά από τη σεξουαλική απιστία είναι δανεισμένη από τις θεωρίες περί παιδικής προσκόλλησης. Μελέτες έχουν βρει ότι τα είδη προσκόλλησης των [[Ενήλικος|ενηλίκων]] είναι συνεπή με το ιστορικό των σχέσεών τους, όπως το αναφέρουν οι ίδιοι. Για παράδειγμα, έχει αναφερθεί ότι περισσότεροι άνδρες χαρκατηρίζονται από ένα ανασφαλές, αποτρεπτικό είδος προσκόλλησης, όταν αυτά τα «άτομα συχνά προσπαθούν να ελαχιστοποιήσουν ή να περιορίσουν τη συναισθηματική εμπειρία, αρνούνται την ανάγκη για οικειότητα, επενδύουν σε μεγάλο βαθμό στην αυτονομία και είναι σεξουαλικά πιο άπιστα από τα άτομα που χαρκατηρίζονται από άλλα είδη προσκόλλησης». Οι Λιβάι και Κέλι (2010) τεστάρησαν αυτή τη θεωρία και διαπίστωσαν ότι τα είδη προσκόλλησης που χαρακτηρίζουν τους ενήλικες [[Συσχέτιση και εξάρτηση (Στατιστική)|συσχετίζονται]] έντονα με το είδος της απιστίας που προκαλεί αυξημένα επίπεδα ζήλιας. Τα άτομα που χαρκατηρίζονται από ασφαλή είδη προσκόλλησης συχνά αναφέρουν ότι η συναισθηματική απιστία είναι πιο ενοχλητική, ενώ τα άτομα που απορρίπτυν τα είδη προσκόλλησης ήταν πιο πιθανό να βρουν τη σεξουαλική απιστία πιο ενοχλητική. Η μελέτη αυτή ανέφερε ότι οι άνδρες ήταν σε γενικές γραμμές πιο πιθανό να αναφέρουν τη σεξουαλική απιστία ως πιο οδυνηρή από ό,τι οι γυναίκες, ωστόσο αυτό θα μπορούσε να σχετίζεται με το γεγονός ότι περισσότεροι άνδρες χαρκατηρίζονται από ένα απορριπτικό είδος προσκόλλησης. Οι ερευνητές αυτοί θεωρούν ότι ενδέχεται ένας κοινωνικός μηχανισμός να είναι υπεύθυνος για τα αποτελέσματα τα οποία παρατηρούνται. Με άλλα λόγια, οι αναπαραγόμενες διαφορές ανάμεσα στα φύλα ως προς τα συναισθήματα και τη σεξουαλική ζήλια θα μπορούσαν να είναι συνάρτηση μιας κοινωνικής λειτουργίας. Παρόμοιες μελέτες που επικεντρώνονται στον ανδρισμό και τη θηλυκοποίηση από την κοινωνία υποστηρίζουν επίσης την ύπαρξη μιας κοινωνικής εξήγησης, ενώ απορρίπτουν την ύπαρξη μιας εξελικτικής εξήγησης.

Σύμφωνα με μια μελέτη του 2015, υπάρχει μια συσχέτιση μεταξύ της έκφρασης AVPR1A και της προδιάθεσης για ζευγάρωμα εκτός σχέσης στις γυναίκες αλλά όχι στους άνδρες.

=== Σεξουαλικός προσανατολισμός ===
Κάποιοι [[Εξελικτική ψυχολογία|εξελικτικοί ερευνητές]] έχουν θεωρήσει ότι οι [[Άνδρας|άνδρες]] και οι [[Γυναίκα|γυναίκες]] έχουν έμφυτους μηχανισμούς οι οποίοι συμβάλλουν στον λόγο για τον οποίο γίνονται σεξουαλικά ζηλιάρηδες. Το γεγονός αυτό ισχύει ιδιαίτερα για ορισμένους τύπους απιστίας. Έχει υποτεθεί ότι οι [[Ετεροφυλοφιλία|ετεροφυλόφιλοι]] άνδρες έχουν αναπτύξει έναν έμφυτο ψυχολογικό μηχανισμό που ανταποκρίνεται στην απειλή της σεξουαλικής απιστίας περισσότερο από την απειλή της συναισθηματικής απιστίας, ενώ το αντίστροφο ισχύει για τις ετεροφυλόφιλες γυναίκες, λόγω του ότι η πιθανή αμφισβήτηση της πατρότητας είναι πιο επιζήμια για τον άνδρα, ο οποίος θα μπορούσε ενδεχομένως να επενδύσει σε απογόνους άλλου αρσενικού ατόμου, ενώ για τις γυναίκες η συναισθηματική απιστία είναι πιο ανησυχητική γιατί θα μπορούσαν να χάσουν τη γονική επένδυση σε απογόνους άλλης γυναίκας, επηρεάζοντας επομένως τις πιθανότητές τους να επιβιώσουν. Ωστόσο, πιο πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι όλο και περισσότερο τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες βρίσκουν τη συναισθηματική απιστία ψυχολογικά χειρότερη.

Ο Σίμονς (1979) θεωρεί ότι η σεξουαλική ζήλια είναι ο κύριος λόγος για τον οποίο πολλοί [[Ομοφυλοφιλία|ομοφυλόφιλοι]] άνδρες αποτυγχάνουν στη διατήρηση μονογαμικών σχέσεων και συμπεραίνει ότι όλοι οι άνδρες έχουν εκ φύσεως την προδιάθεση να επιθυμούν τη σεξουαλική ποικιλία, με τη διαφορά μεταξύ ετεροφυλόφιλων και ομοφυλόφιλων ανδρών να είναι ότι οι ομοφυλόφιλοι άνδρες είναι σε θέση να βρουν πιο συχνά πρόθυμους συντρόφους για περιστασιακό [[Συνουσία|σεξ]], και έτσι να ικανοποιήσουν αυτή την έμφυτη επιθυμία για σεξουαλική ποικιλία. Ωστόσο, σύμφωνα με αυτή την άποψη, σε όλους τους άντρες μπορεί να είναι «βαθιά ριζωμένη» η τάση να είναι σεξουαλικά ζηλιάρηδες και ως εκ τούτου οι [[Γκέι|ομοφυλόφιλοι]] άνδρες θα μπορούσαν να λυπηθούν περισσότερο από τη σεξουαλική απιστία παρά από τη συναισθηματική απιστία και ότι οι [[Λεσβία|λεσβίες]] θα μπορούσαν να λυπηθούν περισσότερο από τη συναισθηματική απιστία παρά από τη σεξουαλική. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι μπορεί να μην πρόκειται για έναν έμφυτον μηχανισμό, αλλά μάλλον να εξαρτάται από τη σημασία που δίνεται στη σεξουαλική αποκλειστικότητα. Οι Πέπλαου και Κόχραμ (1983) έφτασαν στο συμπέρασμα ότι η σεξουαλική αποκλειστικότητα ήταν πολύ πιο σημαντική ανάμεσα στους ετεροφυλόφιλους άνδρες και γυναίκες σε σύγκριση με τη σημασία που έχει ανάμεσα στους ομοφυλόφιλους άνδρες και γυναίκες. Αυτή η θεωρία υποδηλώνει ότι δεν είναι η σεξουαλικότητα που μπορεί να οδηγήσει σε διαφορές, αλλά ότι οι άνθρωποι είναι επιρρεπείς στη ζήλια σε τομείς που είναι ιδιαίτερα σημαντικοί για αυτούς. Οι Μπάραχ και Λίπτον υποστηρίζουν ότι τα ετεροφυλόφιλα ζευγάρια μπορεί να απατούν εξίσου με τις ομοφυλοφιλικές σχέσεις.

Η Χάρις (2002) εξέτασε αυτές τις υποθέσεις σε 210 άτομα: 48 ομοφυλόφιλες γυναίκες, 50 ομοφυλόφιλους άνδρες, 40 ετεροφυλόφιλες γυναίκες και 49 ετεροφυλόφιλους άνδρες. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνάς της, διαπιστώθηκε ότι  περισσότερα ετεροφυλόφιλα από ό,τι ομοφυλόφιλα άτομα επέλεξαν τη σεξουαλική απιστία ως χειρότερη από τη συναισθηματική απιστία. Συγκεκριμένα, στους ετεροφυλόφιλους άντρες η επιλογή αυτή έφτασε το υψηλότερο ποσοστό. Αντίστοιχα, όταν αναγκάζονταν να επιλέξουν, οι ομοφυλόφιλοι άνδρες προέβλεψαν σε συντριπτικό ποσοστό ότι η συναισθηματική απιστία θα ήταν πιο οδυνηρή από ό,τι θα ήταν η σεξουαλική απιστία. Αυτά τα ευρήματα έρχονται σε αντίθεση με τη θεωρία του Σίμονς (1979) ότι δεν θα υπήρχε διαφορά ανάμεσα στα φύλα στις προβλεπόμενες απαντήσεις περί απιστίας με βάση τον σεξουαλικό προσανατολισμό. Οι Μπλόου και Μπάρλετ (2005) προτείνουν ότι ακόμα κι αν το σεξ εκτός μιας ομοφυλοφιλικής σχέσης μπορεί να θεωρηθεί πιο αποδεκτό σε ορισμένες σχέσεις, οι συνέπειες της απιστίας δεν γίνονται αποδεκτές χωρίς πόνο ή χωρίς ζήλια.

Τα ετεροφυλόφιλα άτομα αξιολόγησαν τη συναισθηματική και τη σεξουαλική απιστία ως συναισθηματικά πιο οδυνηρή από ό,τι οι λεσβίες και τα γκέι άτομα. Αντίστοιχα, προέκυψαν διαφορές φύλου και σεξουαλικού προσανατολισμού σχετικά με τον βαθμό στον οποίο αναφέρθηκαν συγκεκριμένα συναισθήματα ως απάντηση στη σεξουαλική και συναισθηματική απιστία. Λίγοι ερευνητές έχουν διερευνήσει την επίδραση του σεξουαλικού προσανατολισμού σε σχέση με το ποιο είδος απιστίας θεωρείται πιο οδυνηρό.

Συνοψίζοντας τα ευρήματα που προέκυψαν από αυτές τις μελέτες, οι ετεροφυλόφιλοι άνδρες φαίνεται να βρίσκουν τη σεξουαλική απιστία πιο οδυνηρή από ό,τι συμβαίνει με τις ετεροφυλόφιλες γυναίκες, τις λεσβίες και τους ομοφυλόφιλους άνδρες. Τα άτομα που ανήκουν σε αυτές τις τρεις τελευταίες ομάδες φαίνονται πιο υπεύθυνα για αυτήν τη διαφορά αναφέροντας εξίσου υψηλότερα επίπεδα οδύνης απέναντι στη συναισθηματική απιστία από ό,τι αναφέρουν οι ετεροφυλόφιλοι άνδρες. Ωστόσο, οι αναλύσεις των απαντήσεων που δόθηκαν από άτομα τα οποία ανήκουν στο ίδιο φύλο αποκαλύπτουν ότι οι ετεροφυλόφιλοι άνδρες έχουν την τάση να αξιολογούν τη συναισθηματική απιστία ως πιο οδυνηρή από τη σεξουαλική απιστία.

== Αντιδράσεις ==
Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι μόνο ένα μικρό ποσοστό των ζευγαριών που έχουν βιώσει την απιστία βελτιώνουν πραγματικά τη σχέση τους, ενώ άλλες μελέτες αναφέρουν ότι υπάρχουν εκπληκτικά θετικά αποτελέσματα για τα ζευγάρια στη σχέση τους. Όσον αφορά τις αρνητικές αντιδράσεις στην απιστία, οι Τσάρνεϊ και Παρνάς (1995) αναφέρουν ότι μετά την αποκάλυψη της απιστίας ενός/μιας συντρόφου, οι αντιδράσεις μπορεί να είναι [[οργή]] και αυξημένη επιθετικότητα, απώλεια [[Εμπιστοσύνη|εμπιστοσύνης]], μείωσης της [[Αυτοεκτίμηση|αυτοεκτίμησης]], θλίψη, [[Μείζων καταθλιπτική διαταραχή|κατάθλιψη]], φόβος της εγκατάλειψης και μια τάση για εγκατάλειψη του/της συντρόφου που έχει διαπράξει την απιστία. Αντίστοιχα, μια άλλη μελέτη αναφέρει ότι σχεδόν το 60% των συντρόφων που έχουν απατηθεί αντιμετώπισαν συναισθηματικά προβλήματα και κατάθλιψη μετά την αποκάλυψη της απιστίας. Άλλες αρνητικές συνέπειες περιλαμβάνουν ζημιές στις σχέσεις του ζευγαριού με τα παιδιά του, τους γονείς και τους φίλους του, καθώς και νομικές συνέπειες. Μια έκθεση του 1983 αναφέρει λεπτομερώς ότι από ένα δείγμα 205 διαζευγμένων ατόμων, περίπου τα μισά είπαν ότι τα συζυγικά τους προβλήματα προκλήθηκαν από την απιστία του/της συζύγου τους.

Ο αρνητικός αντίκτυπος της απιστίας σε μια σχέση εξαρτάται από το πόσο έχουν εμπλακεί οι σύντροφοι στη σχέση απιστίας και οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι δεν οδηγεί η ίδια η απιστία στο [[διαζύγιο]], αλλά το συνολικό επίπεδο ικανοποίησης από τη σχέση, τα κίνητρα της απιστίας, το επίπεδο της σύγκρουσης και οι στάσεις σχετικά με την απιστία. Για την ακρίβεια, οι Σνάιντερ κ.ά. (1999) αναφέρουν ότι παρόλο που το 60% των συμμετεχόντων στην έρευνά τους αρχικά απείλησαν να εγκαταλείψουν την κύρια σχέση τους, η απειλή να φύγουν λόγω της απιστίας δεν αντικατοπτρίστηκε στην πραγματικότητα στο τελικό αποτέλεσμα. Οι Άτκινς, Έλντριτζ, Μπάουκομ και Κρίστιανσεν έφτασαν στο συμπέρασμα ότι τα ζευγάρια που έκαναν [[ψυχοθεραπεία]] και αντιμετώπισαν την απιστία ανοιχτά κατάφεραν να αλλάξουν με ταχύτερο ρυθμό από ό,τι τα ταλαιπωρημένα ζευγάρια που μόλις είχαν αρχίσει τη θεραπεία. Έχουν, επίσης, αναφερθεί ορισμένα ακούσια θετικά αποτελέσματα για τα ζευγάρια που έχουν βιώσει μια απιστία. Τα αποτελέσματα αυτά περιλαμβάνουν τη σύσφιξη των συζυγικών σχέσεων, την αύξηση της αυτοεκτίμησης, την καλύτερη φροντίδα του εαυτού, την απόδοση μεγαλύτερης αξίας στην οικογένεια και τη συνειδητοποίηση της σημασίας της επικοινωνίας στη συζυγική σχέση.

Εάν προκύψει διαζύγιο ως αποτέλεσμα της απιστίας, η έρευνα δείχνει ότι ο/η «πιστός» σύζυγος μπορεί να βιώσει αισθήματα χαμηλής ικανοποίησης από τη ζωή και αυτοεκτίμησης. Μπορεί, επίσης, να προχωρήσει σε μελλοντικές σχέσεις φοβούμενος/η ότι θα συμβεί το ίδιο περιστατικό. Οι Σουίνι και Χόργουιτς (2001) έβγαλαν το συμπέρασμα ότι τα άτομα που προχώρησαν σε ένα διαζύγιο αφού έμαθαν την απιστία του/της συντρόφου τους εμφάνισαν μικρότερα ποσοστά κατάθλιψης. Ωστόσο, ίσχυε το αντίθετο όταν ο/η άπιστος/η σύζυγος είχα ξεκινήσει τη διαδικασία του διαζυγίου.

Σύμφωνα με τη θεωρία της προσκόλλησης, οι οικείοι αξιολογούν τη διαθεσιμότητα των άλλων και ανταποκρίνονται σε αυτήν ανάλογα. Ενώ όσοι χαρακτηρίζονται από ένα είδος ασφαλούς προσκόλλησης πιστεύουν ότι οι άλλοι είναι διαθέσιμοι για αυτούς, εκείνοι που χαρακτηρίζονται από ανασφαλή προσκόλληση πιστεύουν ότι οι άλλοι είναι λιγότερο διαθέσιμοι για αυτούς. Τα άτομα που αναπτύσσουν υψηλά επίπεδα προσκόλλησης έχουν περισσότερο [[άγχος]] και αβεβαιότητα. Αντιμετωπίζουν την κατάσταση αναζητώντας την επιβεβαίωση και προσκολλώνται σε κάποιο άλλο άτομο. Σύμφωνα με τη θεωρία της προσκόλλησης, οι άνθρωποι στρέφονται προς το [[Συνουσία|σεξ]] στην προσπάθειά τους να καλύψουν τις ανάγκες τους. Εκείνοι των οποίων οι σύντροφοι είναι άπιστοι μπορεί να βιώσουν άγχος, στρες και κατάθλιψη. Είναι πιο πιθανό να συμμετάσχουν σε δραστηριότητες που είναι επικίνδυνες για την [[υγεία]] τους. Οι γυναίκες που βίωσαν αρνητικές αξιολογήσεις, όπως η αυτοκατηγορία και η απόδοση ευθυνών, οδήγησαν σε συναισθηματική δυσφορία και αυξημένες συμπεριφορές που έβαλαν σε κίνδυνο την υγεία τους.

Η αυτοεκτίμηση του [[Φύλο|φύλου]] επηρεάζει πολύ την απιστία. Είναι γνωστό ότι διαφορετικοί παράγοντες επηρεάζουν τη ζήλια για τα δύο φύλα. Οι [[Ετεροφυλοφιλία|ετεροφυλόφιλοι]] άνδρες φαίνεται να επηρεάζονται πιο αρνητικά από τη σεξουαλική απιστία από ό,τι οι ετεροφυλόφιλες γυναίκες, οι [[Λεσβία|λεσβίες]] και οι [[Γκέι|ομοφυλόφιλοι]] άνδρες. Οι τρεις τελευταίες ομάδες φαίνονται πιο υπεύθυνες για τη διαφορά αναφέροντας εξίσου υψηλότερα επίπεδα αγωνίας για συναισθηματική απιστία από ό,τι οι ετεροφυλόφιλοι άνδρες.

== Αιτίες ==
Ορισμένες μελέτες έχουν δείξει ότι οι [[Άνδρας|άνδρες]] είναι πιο πιθανό να καταφύγουν στο [[Συνουσία|σεξ]] εκτός γάμου εάν δεν είναι ικανοποιημένοι σεξουαλικά, ενώ οι [[Γυναίκα|γυναίκες]] είναι πιο πιθανό να καταφύγουν στο σεξ εάν εκτός γάμου δεν είναι ικανοποιημένες συναισθηματικά. Οι Κίμελ και Βαν Ντερ Βιν διαπίστωσαν ότι η σεξουαλική ικανοποίηση μπορεί να είναι πιο σημαντική για τους συζύγους και ότι οι γυναίκες ενδιαφέρονται περισσότερο για τη συμβατότητα που έχουν με τους συντρόφους τους. Κάποιες μελέτες δείχνουν ότι τα άτομα που είναι σε θέση να διαχωρίσουν τις έννοιες του [[Συνουσία|σεξ]] και της [[Αγάπη|αγάπης]] είναι πιο πιθανό να αποδεχτούν καταστάσεις όπου συμβαίνει απιστία. Μια μελέτη που έγινε από τους Ρόσκο, Κάβανο και Κένεντι έφτασε στο συμπέρασμα ότι οι γυναίκες θεωρούν τη δυσαρέσκεια από τις σχέσεις ως τον νούμερο ένα λόγο για απιστία, ενώ οι άνδρες ανέφεραν την έλλειψη επικοινωνίας, κατανόησης και σεξουαλικής ασυμβατότητας. Οι Γκλας και Ράιτ διαπίστωσαν επίσης ότι οι άνδρες και οι γυναίκες που εμπλέκονται τόσο σε σεξουαλικές όσο και σε συναισθηματικές απιστίες ανέφεραν ότι ήταν οι πιο δυσαρεστημένοι στις σχέσεις τους από εκείνους που εμπλέκονται μόνο σε σεξουαλική ή μόνο σε συναισθηματική απιστία. Γενικά, η συζυγική δυσαρέσκεια είναι ο νούμερο ένα λόγος που αναφέρεται συχνά για την απιστία και για τα δύο [[Φύλο|φύλα]]. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι υπάρχουν πολλοί άλλοι παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα να εμπλακεί ένα άτομο σε απιστία. Τα άτομα τα οποία επιδεικνύουν σεξουαλικά προκλητικές συμπεριφορές και εκείνα που είχαν μεγάλο αριθμό προηγούμενων σεξουαλικών σχέσεων είναι επίσης πιο πιθανό να εμπλακούν σε απιστία. Άλλοι παράγοντες όπως το να έχουν υψηλό [[Μόρφωση|μορφωτικό επίπεδο]], να ζουν σε κάποιο [[Πόλη|αστικό κέντρο]], να δίνουν λιγότερη σημασία στη [[θρησκεία]], να έχεις [[Φιλελευθερισμός|φιλελεύθερη]] ιδεολογία και αξίες, να έχουν περισσότερες ευκαιρίες να συναντήσουν πιθανούς/ές συντρόφους και να είναι μεγαλύτερης [[Ηλικία|ηλικίας]], επηρεάζουν την πιθανότητα να εμπλακεί ένα άτομο σε μια εξωσυζυγική σχέση.

=== Η ανθρωπολογική άποψη ===
Οι [[Ανθρωπολογία|ανθρωπολόγοι]] έχουν την τάση να πιστεύουν ότι οι άνθρωποι δεν είναι ούτε εντελώς [[Μονογαμία|μονογαμικοί]] ούτε εντελώς [[Πολυγαμία|πολυγαμικοί]]. Ο ανθρωπολόγος Μπόμπι Λόου λέει ότι είμαστε "ελαφρώς πολυγαμικοί", ενώ η Ντέμπορα Μπλουμ πιστεύει ότι είμαστε "ασαφώς μονογαμικοί" και με τον καιρό απομακρύνουμε τις πολυγαμικές συνήθειες των εξελικτικών προγόνων μας.

Σύμφωνα με την ανθρωπολόγο Χέλεν Φίσερ, υπάρχουν πολυάριθμοι ψυχολογικοί λόγοι για να διαπράξει ένα άτομο [[μοιχεία]]. Κάποιοι άνθρωποι μπορεί να θέλουν να συμπληρώσουν έναν [[Γάμος|γάμο]], να λύσουν ένα [[Συνουσία|σεξουαλικό]] πρόβλημα, να συγκεντρώσουν περισσότερη προσοχή στο άτομό τους, να αναζητήσουν εκδίκηση ή να βρουν περισσότερο ενθουσιασμό για τον γάμο τους. Αλλά με βάση την έρευνα της Φίσερ, υπάρχει και μια [[Βιολογία|βιολογική]] πλευρά στη μοιχεία. «Έχουμε δύο εγκεφαλικά συστήματα: το ένα από αυτά συνδέεται με την προσκόλληση και τη συναισθηματική [[αγάπη]], και μετά υπάρχει το άλλο εγκεφαλικό σύστημα, το οποίο είναι καθαρά σεξουαλική ορμή». Μερικές φορές αυτά τα δύο συστήματα του [[Εγκέφαλος|εγκεφάλου]] δεν είναι καλά συνδεδεμένα, γεγονός που οδηγεί τους ανθρώπους στο να γίνουν μοιχοί και να ικανοποιήσουν τη [[Λίμπιντο|λίμπιντό]] τους χωρίς κανέναν σεβασμό στην πλευρά της προσκόλλησής τους.

=== Πολιτισμικές παραλλαγές ===
Συχνά, οι διαφορές ανάμεσα στα [[Φύλο|φύλα]] τόσο στη [[ζήλια]] όσο και στην απιστία οφείλονται σε πολιτισμικούς παράγοντες. Αυτή η παραλλαγή πηγάζει από το γεγονός ότι οι κοινωνίες διαφέρουν στον τρόπο με τον οποίο βλέπουν τις εξωσυζυγικές σχέσεις και τη ζήλια. Μια εξέταση της ζήλιας σε επτά [[Εθνοτική ομάδα|εθνότητες]] αποκάλυψε ότι κάθε σύντροφος σε μια σχέση χρησιμεύει ως πρωταρχική και αποκλειστική πηγή ικανοποίησης και προσοχής για τον/την σύντροφό του σε όλους τους πολιτισμούς. Επομένως, όταν ένα άτομο αισθάνεται ζήλια για ένα άλλο, είναι συνήθως επειδή μοιράζεται πλέον μαζί του την κύρια πηγή προσοχής και ικανοποίησης. Ωστόσο, μπορεί να υπάρχουν διακυμάνσεις κατά τον εντοπισμό των συμπεριφορών και των ενεργειών που προδίδουν το ρόλο του πρωταρχικού δότη προσοχής (ικανοποίησης). Για παράδειγμα, σε ορισμένες κουλτούρες, αν ένα άτομο βγει με κάποιο άλλο άτομο του αντίθετου φύλου, μπορεί να προκύψουν συναισθήματα έντονης ζήλιας. Ωστόσο, σε άλλους πολιτισμούς, αυτή η συμπεριφορά είναι απολύτως αποδεκτή και δεν προβληματίζει ιδιαίτερα.

Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε από πού προέρχονται αυτές οι πολιτισμικές παραλλαγές και πώς ριζώνουν σε διαφορετικές αντιλήψεις για την απιστία. Ενώ πολλοί πολιτισμοί αναφέρουν την απιστία ως εσφαλμένη και την απορρίπτουν, άλλοι πολιτισμοί είναι πιο ανεκτικοί απέναντι σε μια τέτοια συμπεριφορά. Αυτές οι απόψεις συνδέονται γενικά με τη συνολική [[Φιλελευθερισμός|φιλελεύθερη]] φύση της κοινωνίας. Για παράδειγμα, η [[Δανία|δανική]] κοινωνία θεωρείται πιο φιλελεύθερη από πολλές άλλες κουλτούρες, και ως εκ τούτου, έχει τις αντίστοιχες φιλελεύθερες απόψεις για την απιστία και τις εξωσυζυγικές σχέσεις. Σύμφωνα με την Κριστίν Χάρις και τον Νίκολας Κρίστενφελντ, οι κοινωνίες που έχουν ένα πιο φιλελεύθερο νομικό πλαίσιο κατά των εξωσυζυγικών σχέσεων κρίνουν λιγότερο αυστηρά τη σεξουαλική απιστία επειδή διαφέρει από τη συναισθηματική απιστία. Στη δανική κοινωνία, το [[Συνουσία|σεξ]] δεν συνεπάγεται απαραίτητα μια βαθιά συναισθηματική προσκόλληση. Ως αποτέλεσμα, η απιστία δεν φέρει τόσο σοβαρή αρνητική χροιά. Μια σύγκριση μεταξύ των σύγχρονων κινεζικών και αμερικανικών κοινωνιών έδειξε ότι υπάρχει μεγαλύτερη δυσφορία απέναντι στη σεξουαλική απιστία στις [[Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής|ΗΠΑ]] παρά στην [[Κίνα]]. Αυτή η πολιτισμική διαφορά οφείλεται πιθανότατα στον πιο περιοριστικό χαρακτήρα της κινεζικής κοινωνίας, καθιστώντας έτσι την απιστία πιο σημαντική ανησυχία. Η σεξουαλική απιστία είναι πιο εμφανής στις Ηνωμένες Πολιτείες, επομένως προκύπτει ότι η αμερικανική κοινωνία ασχολείται περισσότερο με την απιστία από ό,τι η κινεζική κοινωνία. Συχνά, η ύπαρξη μίας μόνο κυρίαρχης [[Θρησκεία|θρησκείας]] μπορεί να επηρεάσει τον πολιτισμό ενός ολόκληρου [[Έθνος (κοινωνιολογία)|έθνους]]. Ακόμη και εντός του [[Χριστιανισμός|Χριστιανισμού]] στις Ηνωμένες Πολιτείες, υπάρχουν ασυμφωνίες ως προς το πώς αντιμετωπίζονται οι εξωσυζυγικές σχέσεις. Για παράδειγμα, οι [[Προτεσταντισμός|προτεστάντες]] και οι [[Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία|καθολικοί]] δεν βλέπουν την απιστία με την ίδια αυστηρότητα. Η σύλληψη της έννοιας του [[Γάμος|γάμου]] είναι επίσης αισθητά διαφορετική. Ενώ στον Ρωμαιοκαθολικισμό ο γάμος θεωρείται ένας άρρητος μυστηριακός δεσμός και το [[διαζύγιο]] δεν επιτρέπεται ακόμη και σε περιπτώσεις κατά τις οποίες έχει σημειωθεί απιστία, τα περισσότερα προτεσταντικά δόγματα επιτρέπουν το διαζύγιο και τον εκ νέου γάμο για λόγους απιστίας ή και για άλλους λόγους. Τελικά, διαπιστώνεται ότι οι [[Ενήλικος|ενήλικες]] οι οποίοι συνδέονται με μια θρησκεία (οποιουδήποτε δόγματος) καταλήγουν να θεωρούν την απιστία πολύ πιο οδυνηρή από εκείνους οι οποίοι δεν ήταν συνδεδεμένοι με μια θρησκεία. Αντίστοιχα, εκείνοι που συμμετέχουν περισσότερο στις πρακτικές της θρησκείας τους είναι ακόμη πιο [[Συντηρητισμός|συντηρητικοί]] στις απόψεις τους απέναντι στην απιστία.

Ορισμένες έρευνες έχουν επίσης φτάσει στο συμπέρασμα ότι το να είναι κάποιος [[Αφροαμερικανοί|Αφροαμερικανός]] έχει θετική [[Συσχέτιση και εξάρτηση (Στατιστική)|συσχέτιση]] με τη διάπραξη απιστίας, ακόμη και όταν το επίπεδο [[Εκπαίδευση|εκπαίδευσης]] είναι ελεγχόμενο. Άλλες έρευνες υποδεικνύουν ότι η συχνότητα της απιστίας στη διάρκεια της ζωής ενός ατόμου δεν διαφέρει μεταξύ Αφροαμερικανών και λευκών ατόμων. Αυτό που διαφέρει είναι μόνο η πιθανότητα να σημειωθεί απιστία ή το πότε τα άτομα ενδέχεται να εμπλακούν σε αυτήν. Έχει παρατηρηθεί ότι η φυλή και το φύλο συσχετίζονται θετικά με την απιστία, ωστόσο αυτό συμβαίνει συχνότερα για τους Αφροαμερικανούς άνδρες που εμπλέκονται σε εξωσυζυγική απιστία. Οι στρατηγικές ζευγαρώματος των ανθρώπων διαφέρουν από πολιτισμό σε πολιτισμό. Για παράδειγμα, ο Σμιτ αναφέρει πως οι φυλετικές κουλτούρες με υψηλότερο στρες [[Παθογόνος μικροοργανισμός|παθογόνων]] είναι πιο πιθανό να έχουν [[Πολυγαμία|πολυγαμικά]] συστήματα γάμου μεταξύ ενός άνδρα και περισσότερων γυναικών, ενώ τα [[Μονογαμία|μονογαμικά]] συστήματα ζευγαρώματος έχουν συνήθως σχετικά χαμηλότερα περιβάλλοντα υψηλής παθογόνου δράσης. Επιπλέον, κάποιοι ερευνητές έχουν επίσης καταλήξει στην ιδέα ότι τα υψηλά ποσοστά [[Θνησιμότητα|θνησιμότητας]] σε κάποιους τοπικούς πολιτισμούς θα πρέπει να συσχετίζονται με την ύπαρξη πιο επιτρεπτών στρατηγικών ζευγαρώματος. Από την άλλη πλευρά, ο Σμιτ αναφέρει πώς τα απαιτητικά περιβάλλοντα [[Αναπαραγωγή|αναπαραγωγής]] θα πρέπει να αυξάνουν την επιθυμία και την επιδίωξη μονογαμικών σχέσεων με δύο γονείς.

=== Θεωρία στρατηγικού πλουραλισμού ===
Ο στρατηγικός πλουραλισμός είναι μια θεωρία που εστιάζει στον τρόπο με τον οποίο οι περιβαλλοντικοί παράγοντες επηρεάζουν τις στρατηγικές [[Ζευγάρωμα|ζευγαρώματος]]. Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία, όταν οι άνθρωποι ζουν σε περιβάλλοντα που είναι απαιτητικά και [[Άγχος|στρεσογόνα]], η ανάγκη για φροντίδα από δύο γονείς είναι μεγαλύτερη για την αύξηση της επιβίωσης των απογόνων. Αντίστοιχα, η [[μονογαμία]] και η δέσμευση είναι πιο συνηθισμένες. Από την άλλη πλευρά, όταν οι άνθρωποι ζουν σε περιβάλλοντα που περιέχουν μικρό άγχος και απειλές για τη βιωσιμότητα των απογόνων, η ανάγκη για σοβαρές και αφοσιωμένες σχέσεις μειώνεται και επομένως η μεταπήδηση μεταξύ συντρόφων και η απιστία είναι πιο συχνά φαινόμενα.

=== Θεωρία αναλογίας των φύλων ===
Η θεωρία της αναλογίας των [[Φύλο|φύλων]] είναι μια θεωρία που εξηγεί τη σχέση και τη σεξουαλική δυναμική σε διάφορες περιοχές του κόσμου με βάση την αναλογία του αριθμού των [[Άνδρας|ανδρών]] σε ηλικία [[Γάμος|γάμου]] προς τις [[Γυναίκα|γυναίκες]] σε ηλικία γάμου. Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία, μια περιοχή έχει υψηλή αναλογία φύλων όταν υπάρχει μεγαλύτερος αριθμός γυναικών σε ηλικία γάμου σε σχέση με τον αριθμό των ανδρών που βρίσκονται σε ηλικία γάμου, ενώ μια περιοχή έχει χαμηλή αναλογία φύλων όταν υπάρχουν σε αυτήν περισσότεροι άνδρες από ό,τι γυναίκες σε ηλικία γάμου. Όσον αφορά την απιστία, η θεωρία δηλώνει ότι όταν οι αναλογίες φύλων είναι υψηλές, οι άνδρες είναι πιο πιθανό να μεταπηδούν μεταξύ ερωτικών συντρόφων και να κάνουν [[Συνουσία|σεξ]] εκτός μιας σχέσης δέσμευσης, επειδή η ζήτηση για άνδρες είναι υψηλότερη και αυτό το είδος συμπεριφοράς που επιθυμούν οι άνδρες είναι πιο αποδεκτό. Από την άλλη πλευρά, όταν οι αναλογίες ανάμεσα στα φύλα είναι χαμηλές, η μεταπήδηση μεταξύ ερωτικών συντρόφων είναι λιγότερο συχνή, επειδή οι γυναίκες έχουν ζήτηση και δεδομένου ότι επιθυμούν τη [[μονογαμία]] και τη δέσμευση, οι άνδρες πρέπει να ανταποκριθούν σε αυτές τις επιθυμίες, για να παραμείνουν ανταγωνιστικοί στη δεξαμενή των συντρόφων. Η υποστήριξη αυτής της θεωρίας προέρχεται από στοιχεία που δείχνουν υψηλότερα ποσοστά [[Διαζύγιο|διαζυγίων]] σε χώρες με υψηλότερη αναλογία ανάμεσα στα φύλα και υψηλότερα ποσοστά μονογαμίας σε χώρες με χαμηλότερη αναλογία ανάμεσα στα φύλα.

== Άλλοι παράγοντες που συμβάλλουν ==
Ενώ σε καμία περίπτωση η απιστία δεν είναι αποκλειστική για ορισμένες ομάδες ανθρώπων, η αντιλήψεις για την απιστία μπορεί να επηρεαστούν από άλλους παράγοντες. Επιπλέον, σε μια «ομοιογενή κουλτούρα», όπως αυτή στις [[Ηνωμένες Πολιτείες]], στοιχεία όπως το μέγεθος της κοινότητας μπορούν να αποτελέσουν ισχυρούς προγνωστικούς παράγοντες για το πώς γίνεται αντιληπτή η απιστία. Οι μεγαλύτερες κοινότητες έχουν την τάση να ενδιαφέρονται λιγότερο για την απιστία, ενώ οι μικρές κοινότητες, όπως τα [[Χωριό|χωριά]], ενδιαφέρονται πολύ περισσότερο για τέτοια θέματα. Αυτά τα πρότυπα παρατηρούνται και σε άλλους πολιτισμούς. Για παράδειγμα, μια καντίνα σε μια μικρή, αγροτική κοινότητα του [[Μεξικό|Μεξικού]] θεωρείται συχνά ένα μέρος όπου δεν πηγαίνουν οι «αξιοπρεπείς» ή «παντρεμένες» γυναίκες λόγω της ημιιδιωτικής φύσης της. Αντίθετα, δημόσιοι χώροι όπως η αγορά ή η [[πλατεία]] είναι αποδεκτοί χώροι για αλληλεπίδραση μεταξύ ατόμων των δύο [[Φύλο|φύλων]]. Το μικρότερο μέγεθος του [[Πληθυσμός|πληθυσμού]] συνεπάγεται την απειλή της δημόσιας αναγνώρισης της απιστίας. Ωστόσο, μέσα σε μια ευρύτερη κοινότητα της ίδιας μεξικανικής κοινωνίας, η είσοδος σε ένα μπαρ θα αντιμετωπιζόταν με διαφορετικό τρόπο. Σε μια μεγάλη πόλη, θα θεωρούνταν κάτι απολύτως αποδεκτό τόσο για παντρεμένα όσο και για άγαμα άτομα να πίνουν σε ένα μπαρ. Αυτές οι παρατηρήσεις μπορούν να παραλληλιστούν με αγροτικές και αστικές κοινωνίες στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε άλλες χώρες. Τελικά, αυτές οι μεταβλητές και οι κοινωνικές διαφορές υπαγορεύουν τη στάση απέναντι στη σεξουαλική απιστία, η οποία μπορεί να ποικίλλει μεταξύ των πολιτισμών καθώς και εντός των πολιτισμών.

Η «λαθροθηρία» είναι το φαινόμενο σύμφωνα με το οποίο ένα άγαμο άτομο δελεάζει ένα άτομο που βρίσκεται σε σχέση δέσμευσης να αφήσει τον/τη σύντροφό του για χάρη του ίδιου. Σύμφωνα με μια έρευνα που διεξήχθη σε ένα δείγμα 16.964 ατόμων σε 53 χώρες από τον Ντέβιντ Σμιτ το 2001, η λαθροθηρία συντρόφου συμβαίνει σε σημαντικό βαθμό πιο συχνά σε χώρες της [[Μέση Ανατολή|Μέσης Ανατολής]] όπως η [[Τουρκία]] και ο [[Λίβανος]] και λιγότερο συχνά σε χώρες της [[Ανατολική Ασία|Ανατολικής Ασίας]] όπως η [[Κίνα]] και η [[Ιαπωνία]].

=== Εξελικτικοί παράγοντες ===
Η θεωρία της γονικής επένδυσης έχει χρησιμοποιηθεί για να εξηγήσει τις [[Εξέλιξη|εξελικτικές]] πιέσεις που μπορούν να εξηγήσουν τις διαφορές που παρατηρούνται ανάμεσα στα [[Φύλο|φύλα]] ως προς την απιστία. Σύμφωνα με αυτήν τη θεωρία, το φύλο το οποίο επενδύει λιγότερο στους απογόνους έχει περισσότερα να κερδίσει από την αδιάκριτη σεξουαλική συμπεριφορά. Αυτό σημαίνει ότι οι γυναίκες, που συνήθως επενδύουν περισσότερο χρόνο και ενέργεια για την ανατροφή των απογόνων τους (9 μήνες [[Εγκυμοσύνη|κύησης]] απογόνων, [[θηλασμός]] κ.τ.λ.) θα εξασφάλιζαν τη βιωσιμότητα των απογόνων τους. Από την άλλη πλευρά, οι άνδρες έχουν μικρότερο ποσοστό γονικής επένδυσης και έτσι οδηγούνται σε αδιάκριτη σεξουαλική δραστηριότητα με πολλές συντρόφους, καθώς αυτή η δραστηριότητα αυξάνει την πιθανότητα αναπαραγωγής τους. Αυτή η θεωρία υποστηρίζει ότι αυτές οι εξελικτικές πιέσεις είναι εκείνες που δρουν σε [[Άνδρας|άντρες]] και [[Γυναίκα|γυναίκες]] με διαφορετικό τρόπο και αυτές που τελικά οδηγούν περισσότερους άνδρες να αναζητούν σεξουαλική δραστηριότητα έξω από τις μόνιμές τους σχέσεις. Ωστόσο, το γεγονός αυτό μπορεί να εξακολουθεί να ευθύνεται για την εμφάνιση εξωδυαδικών σεξουαλικών σχέσεων μεταξύ των γυναικών. Για παράδειγμα, μια γυναίκα της οποίας ο σύζυγος έχει δυσκολίες [[Γονιμοποίηση|γονιμοποίησης]] μπορεί να επωφεληθεί από τη σεξουαλική δραστηριότητα εκτός της μόνιμης σχέσης της. Μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση σε υψηλής ποιότητας [[Γονίδιο|γονίδια]] και να εξακολουθεί να αντλεί το όφελος της γονικής επένδυσης από τον σύζυγο ή τον σύντροφό της ο οποίος εν αγνοία του επενδύει στο νόθο παιδί τους. Κάποια στοιχεία για την ανάπτυξη μιας τέτοιας βραχυπρόθεσμης στρατηγικής [[Ζευγάρωμα|ζευγαρώματος]] στις γυναίκες προέρχονται από ευρήματα ότι οι γυναίκες που εμπλέκονται σε απιστία το κάνουν συνήθως με άνδρες υψηλότερης [[Κοινωνική θέση|θέσης]], κυριαρχίας, σωματικής ελκυστικότητας (που είναι ενδεικτική της γενετικής ποιότητας).

=== Αμυντικοί μηχανισμοί ===
Ένας [[αμυντικός μηχανισμός]] που ορισμένοι ερευνητές πιστεύουν ότι είναι αποτελεσματικός στην πρόληψη της απιστίας είναι η [[ζήλια]]. Η ζήλια είναι ένα [[συναίσθημα]] που μπορεί να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις. Έχουν συχνά παρατηρηθεί περιπτώσεις κατά τις οποίες η ερωτική ζήλια ήταν άμεση αιτία [[Δολοφονία|δολοφονιών]] και νοσηρής ζήλιας. Ο Μπας (2005) δηλώνει ότι η ζήλια έχει τρεις κύριες λειτουργίες που βοηθούν στην πρόληψη της απιστίας. Αυτές οι λειτουργίες είναι:

* Μπορεί να προειδοποιήσει ένα άτομο για την ύπαρξη απειλών με μια σχέση δέσμευσης.
* Μπορεί να ενεργοποιηθεί με την παρουσία πρόθυμων και πιο επιθυμητών ανταγωνιστών του ίδιου φύλου.
* Μπορεί να λειτουργήσει ως μηχανισμός παρακίνησης που δημιουργεί συμπεριφορικά αποτελέσματα για να αποτρέψει την απιστία και την εγκατάλειψη.

Η εξέταση του φυσιολογικού μηχανισμού της ζήλιας προσφέρει υποστήριξη για αυτήν την ιδέα. Η ζήλια είναι μια μορφή αντίδρασης στο [[Άγχος|στρες]] που έχει αποδειχθεί ότι ενεργοποιεί το [[συμπαθητικό νευρικό σύστημα]] αυξάνοντας τους παλμούς της καρδιάς, την [[Πίεση αίματος|αρτηριακή πίεση]] και τον ρυθμό της [[Αναπνοή|αναπνοής]]. Αυτό θα ενεργοποιήσει στο άτομο την απάντηση στο δίλημμα "μάχη ή φυγή" για να εξασφαλίσει τη δράση κατά της απόπειρας σεξουαλικής απιστίας από τον/τη σύντροφό του. Ο Μπας και οι συνεργάτες του ήταν οι πρώτοι που πρωτοστάτησαν στη δημιουργία της θεωρίας ότι η ζήλια είναι ένα εξελιγμένο ανθρώπινο συναίσθημα που έχει γίνει μια έμφυτη ενότητα, βαθιά ριζωμένη ώστε να αποτρέπει την εμφάνιση της απιστίας. Αυτή η ιδέα έχει συζητηθεί ευρέως. Η βάση πίσω από αυτό το επιχείρημα είναι ότι η ζήλια ήταν ευεργετική στην εποχή των προγόνων μας, όταν ήταν πιο κοινή η αμφισβήτηση της πατρότητας. Πρότειναν ότι όσοι ήταν εξοπλισμένοι με αυτή τη συναισθηματική αντίδραση θα πρέπει να μπορούσαν να σταματήσουν την απιστία πιο αποτελεσματικά και όσοι δεν είχαν αυτήν τη συναισθηματική αντίδραση θα πρέπει να δυσκολεύονταν να κάνουν το ίδιο. Επειδή η απιστία επέβαλλε ένα τέτοιο κόστος στην προσαρμοστικότητα, τα άτομα τα οποία υιοθετούσαν τη ζηλότυπη συναισθηματική ανταπόκριση βελτίωναν την προσαρμοστικότητά τους και ήταν σε θέση να μεταδώσουν την ενότητα της ζήλιας στην επόμενη γενιά.

Ένας άλλος αμυντικός μηχανισμός για την πρόληψη της απιστίας είναι ο κοινωνικός έλεγχος και η αντίδραση απέναντι σε κάθε παραβίαση προσδοκιών. Οι ερευνητές που τάσσονται υπέρ αυτού του αμυντικού μηχανισμού εικάζουν ότι στην εποχή των προγόνων μας, η πράξη του [[Συνουσία|σεξ]] ή η συναισθηματική απιστία είναι αυτό που πυροδοτούσε τη ζήλια και επομένως η ανίχνευση του σήματος θα είχε γίνει μόνο αφού είχε συμβεί η απιστία, καθιστώντας τη ζήλια ένα συναισθηματικό υποπροϊόν χωρίς [[Φυσική επιλογή|επιλεκτική λειτουργία]]. Σύμφωνα με αυτό το σκεπτικό, οι συγκεκριμένοι ερευνητές υποθέτουν ότι το άτομο παρακολουθεί τις ενέργειες του/της συντρόφου του με έναν πιθανό ανταγωνιστή μέσω πρωτογενών και δευτερογενών αξιολογήσεων. Εάν οι προσδοκίες του παραβιαστούν σε οποιοδήποτε επίπεδο παρατήρησης, το άτομο θα στενοχωρηθεί και θα λάβει τα κατάλληλα μέτρα για να σταματήσει την πιθανότητα απιστίας. Επομένως, ο κοινωνικός έλεγχος δίνει στο άτομο τη δυνατότητα να ενεργεί ανάλογα πριν συμβεί η απιστία, έχοντας έτσι την ικανότητα να αυξήσει το επίπεδο της φυσικής του επιλογής. Οι μελέτες που ερευνούν αυτήν τη θεωρία έχουν βρει μεγαλύτερη αποδοχή για την υπόθεση της ερωτικής ζήλιας.

Ένας αμυντικός μηχανισμός απέναντι στην απιστία που έχει προταθεί πιο πρόσφατα και που έχει συγκεντρώσει περισσότερη προσοχή είναι ότι μια συγκεκριμένη κοινωνική ομάδα τιμωρεί τα άπιστα άτομα βλάπτοντας τη φήμη τους. Η βάση για αυτήν τη θεωρία πηγάζει από το γεγονός ότι οι άνθρωποι έχουν μια απαράμιλλη ικανότητα να ελέγχουν τις κοινωνικές σχέσεις και να επιβάλλουν [[Ποινή|τιμωρίες]] στα άπιστα άτομα, ανεξάρτητα από το πλαίσιο. Αυτή η τιμωρία μπορεί αν έχει πολλές μορφές, μία από τις οποίες είναι το κουτσομπολιό. Αυτή η ζημιά θα βλάψει τα μελλοντικά οφέλη που μπορεί να αποκομίσει το άτομο από την ομάδα και από τα μέλη της. Μια κατεστραμμένη φήμη είναι ιδιαίτερα επώδυνη όταν σχετίζεται με τη σεξουαλική και τη συναισθηματική απιστία, επειδή μπορεί να περιορίσει τις μελλοντικές αναπαραγωγικές επιλογές συντρόφου εντός της ομάδας και θα προκαλέσει ένα καθαρό κόστος στις προοπτικές της φυσικής επιλογής που υπερβαίνει το όφελος της φυσικής επιλογής που αποκομίζεται από την απιστία. Τέτοιοι περιορισμοί και το αντίστοιχο κόστος που συνεπάγονται αποτρέπουν εξαρχής ένα άτομο από το να διαπράξει απιστία. Η υποστήριξη για την ύπραξη αυτού του αμυντικού μηχανισμού προέρχεται από την έρευνα πεδίου που διεξήχθη από τον Χιρς και τους συναδέλφους του (2007) οι οποίοι διαπίστωσαν ότι το κουτσομπολιό για εξωσυζυγικές σχέσεις σε μια μικρή κοινότητα στο [[Μεξικό]] ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένο και καταστροφικό για τη φήμη σε αυτήν την περιοχή. Συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε ότι η μοιχεία προκαλεί την αποκήρυξη ενός ατόμου από την οικογένειά του, μειώνει την αξία γάμου των μελών της οικογένειάς του, προκαλεί απώλεια [[Χρήμα|χρημάτων]] ή και [[Εργασία|εργασίας]] σε ένα άτομο καθώς και μείωση της μελλοντικής αναπαραγωγικής δυνατότητάς του. Σε αυτήν την κοινότητα, οι άνδρες που είχαν εξωσυζυγικές σχέσεις το έκαναν σε ιδιωτικούς χώρους με χαμηλότερο [[Επιπολασμός|επιπολασμό]] γυναικών που συνδέονται με την κοινότητα, όπως σε μπαρ και σε [[Οίκος ανοχής|οίκους ανοχής]], ενώ και οι δύο περιοχές στις οποίες βρίσκονταν οι χώροι αυτοί συνεπάγονταν υψηλό κίνδυνο για προσβολή από [[Σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα|σεξουαλικά μεταδιδόμενες λοιμώξεις]].

== Το διαδίκτυο ==
Ο πολλαπλασιασμός των σεξουαλικών δωματίων συνομιλίας και των εφαρμογών γνωριμιών έχει αυξήσει την ευκαιρία για την εμπλοκή ατόμων που βρίσκονται σε σχέσεις δέσμευσης σε πράξεις απιστίας εντός και εκτός [[Διαδίκτυο|διαδικτύου]]. Μια διαδικτυακή σχέση ορίζεται ως «μια ερωτική ή σεξουαλική σχέση που ξεκινά από τη διαδικτυακή επαφή και διατηρείται κυρίως μέσω της διαδικτυακής επικοινωνίας». Οι σεξουαλικές πράξεις στο διαδίκτυο περιλαμβάνουν συμπεριφορές όπως το διαδικτυακό [[Συνουσία|σεξ]], όπου δύο ή περισσότερα άτομα συμμετέχουν σε συζητήσεις για σεξουαλικές φαντασιώσεις μέσω του διαδικτύου και συνήθως συνοδεύονται από [[Αυνανισμός|αυνανισμό]], το hot-chat, όπου οι συζητήσεις μεταξύ δύο ή περισσότερων ατόμων απομακρύνονται από το ανάλαφρο [[Ερωτοτροπία|φλερτ]] και τις συναισθηματικές πράξεις όπου τα άτομα αποκαλύπτουν προσωπικές πληροφορίες σε κάποιο άλλο άτομο που θεωρούν σημαντικό. Ένας νέος τύπος σεξουαλικής δραστηριότητας στο διαδίκτυο είναι όταν τα [[Avatar|άβαταρ]] δύο ατόμων εμπλέκονται σε σεξουαλική δραστηριότητα σε κόσμους [[Εικονική πραγματικότητα|εικονικής πραγματικότητας]] όπως το *Second Life*. Η πλειοψηφία των [[Αμερικανοί|Αμερικανών]] πιστεύει ότι εάν ένας/μια σύντροφος εμπλακεί σε διαδικτυακό σεξ, αυτό συνιστά πράξη απιστίας.

Μια έρευνα του 2005 η οποία διεξήχθη ανάμεσα σε 1.828 συμμετέχοντες αναφέρει ότι το ένα τρίτο από αυτούς δήλωσαν ότι έχουν εμπλακεί σε διαδικτυακό σεξ και από αυτούς το ένα τρίτο, το 46% δήλωσε ότι είχε μια μόνιμη σχέση με κάποιο άλλο άτομο.

Σε μια προσπάθεια να διαφοροποιήσουν την απιστία εκτός και ενός τους διαδικ΄τυου, οι Κούπερ, Μόραχαν-Μάρτιν, Μάθι και Μαχιού κατασκεύασαν έναν μηχανισμό, ο οποίος προσδιορίζει τις τρεις πτυχές της απιστίας στο διαδίκτυο που τη διακρίνουν, σε κάποιο βαθμό, από την παραδοσιακή απιστία:

* Προσβασιμότητα: όσο περισσότερη πρόσβαση έχει κάποιος στο διαδίκτυο, τόσο πιο πιθανό είναι να εμπλακεί σε απιστία.
* Προσιτές τιμές: το χρηματικό κόστος της δυνατότητας πρόσβασης στο διαδίκτυο συνεχίζει να μειώνεται. Έτσι, με ένα μικρό χρηματικό αντίτιμο, ένας χρήστης μπορεί να επισκεφτεί πολλούς ιστότοπους και να καλύψει πολλαπλές πιθανές σεξουαλικές ανάγκες.
* Ανωνυμία: το διαδίκτυο επιτρέπει στους χρήστες να μεταμφιεστούν σε κάποιον άλλον ή να κρύψουν εντελώς την ταυτότητά τους.

Σε μια μελέτη η οποία διεξήχθη ανάμεσα σε 335 [[Ολλανδία|Ολλανδούς]] προπτυχιακούς φοιτητές που εμπλέκονταν σε σοβαρές ερωτικές σχέσεις, οι συμμετέχοντες αντιμετώπισαν τέσσερα διλήμματα σχετικά με τη συναισθηματική και σεξουαλική απιστία μέσω του διαδικτύου ενός/μιας συντρόφου. Η έρευνα έδειξε μια σημαντική διαφορά ανάμεσα στα [[Φύλο|φύλα]] ως προς το κατά πόσο οι συμμετέχοντες επέλεξαν τη σεξουαλική ή τη συναισθηματική απιστία ως πιο επώδυνη. Περισσότεροι [[Άνδρας|άντρες]] παρά [[Γυναίκα|γυναίκες]] ανέφεραν ότι η σεξουαλική εμπλοκή του/της συντρόφου θα τους αναστατώσει περισσότερο από το συναισθηματικό δέσιμο του/της συντρόφου τους με κάποιο άλλο άτομο. Με παρόμοιο τρόπο, στο δίλημμα το οποίο αφορά την απιστία μέσω του διαδικτύου, περισσότεροι άνδρες δήλωσαν ότι η σεξουαλική εμπλοκή του/της συντρόφου τους θα τους αναστατώσει περισσότερο από το συναισθηματικό δέσιμο του/της συντρόφου τους με κάποιο άλλο άτομο. Οι γυναίκες, από την άλλη πλευρά, εξέφρασαν μεγαλύτερη δυσαρέσκεια απέναντι στη συναισθηματική απιστία μέσω του διαδικτύου από ό,τι οι άνδρες.

Η απιστία μέσω του διαδικτύου μπορεί να είναι εξίσου επιζήμια για μια σχέση όσο και η σωματική απιστία που συμβαίνει εκτός του διαδικτύου. Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι ο [[Εγκέφαλος|εγκέφαλός]] μας καταγράφει τις εικονικές και τις σωματικές πράξεις με τον ίδιο τρόπο και αντιδρά σε αυτές παρόμοια. Αρκετές μελέτες έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η απιστία μέσω του διαδικτύου, είτε είναι σεξουαλικής είτε είναι συναισθηματικής φύσης, συχνά οδηγεί σε απιστία και εκτός σύνδεσης.

=== Δωμάτια συνομιλίας ===
Μια μελέτη της Μπίατριτς Λία Αβίλα Μάιλχαμ το 2004 εξέτασε το φαινόμενο της απιστίας μέσω του διαδικτύου σε δωμάτια συνομιλίας. Κατά τη διάρκεια της μελέτης, διερευνήθηκαν οι ακόλουθοι παράγοντες:

* ποια στοιχεία και ποια δυναμική περιλαμβάνει η διαδικτυακή απιστία και πώς συμβαίνει
* τι οδηγεί τα άτομα ειδικά στον υπολογιστή για να αναζητήσουν μια παράλληλη σχέση
* κατά πόσο τα άτομα θεωρούν τις διαδικτυακές επαφές απιστία και γιατί ή γιατί όχι και
* ποια δυναμική βιώνουν οι χρήστες των δωματίων συνομιλίας στους [[Γάμος|γάμους]] τους.

Τα αποτελέσματα της έρευνας αυτής οδήγησαν σε τρεις καταστάσεις που συμβολίζουν τη δυναμική των δωματίων συνομιλίας και χρησιμεύουν ως βάση για την απιστία μέσω του διαδικτύου:

* Ανώνυμη σεξουαλική αλληλεπίδραση: η προτίμηση των ατόμων για ανώνυμες αλληλεπιδράσεις σεξουαλικής φύσης σε δωμάτια συνομιλίας. Η γοητεία της ανωνυμίας αποκτά επιπλέον σημασία για τα παντρεμένα άτομα, τα οποία μπορούν να απολαμβάνουν σχετική ασφάλεια για να εκφράζουν τις φαντασιώσεις και τις επιθυμίες τους, χωρίς να γίνεται γνωστή η ταυτότητά τους ή να εκτίθενται.
* Εξορθολογισμός της συμπεριφοράς: το σκεπτικό που παρουσιάζουν οι χρήστες των δωματίων συνομιλίας για να αντιλαμβάνονται τις συμπεριφορές τους μέσω του διαδικτύου ως αθώες και αβλαβείς, παρά τη μυστικότητα η οποίες τις διέπει και παρά την έντονη σεξουαλική φύση τους.
* Αβίαστη αποφυγή: έλλειψη ψυχολογικής δυσφορίας από τους χρήστες των δωματίων συνομιλίας κατά την ανταλλαγή σεξουαλικών μηνυμάτων με άγνωστα άτομα.

== Νομικές επιπτώσεις ==
Όλες οι χώρες της [[Ευρώπη|Ευρώπης]], καθώς και οι περισσότερες χώρες της [[Λατινική Αμερική|Λατινικής Αμερικής]] έχουν [[Αποποινικοποίηση|αποποινικοποιήσει]] τη [[μοιχεία]]. Ωστόσο, σε πολλές χώρες της [[Αφρική|Αφρικής]] και της [[Ασία|Ασίας]] (ιδιαίτερα στη [[Μέση Ανατολή]]) αυτού του είδους η απιστία διώκεται ποινικά. Ακόμη και όταν η απιστία δεν είναι [[ποινικό αδίκημα]], μπορεί να έχει νομικές επιπτώσεις σε υποθέσεις [[Διαζύγιο|διαζυγίου]]. Για παράδειγμα, μπορεί να είναι ένας από τους παράγοντες για τον διαμοιρασμό της περιουσίας του ζευγαριού, για την επιμέλεια των παιδιών, την άρνηση καταβολής διατροφής κ.τ.λ. Εάν η υπόθεση αυτή φτάσει στο δικαστήριο, μπορεί να λογοδοτήσει όχι μόνο ο/η σύζυγος, αλλά και «ο άλλος άνδρας ή η άλλη γυναίκα». Για παράδειγμα, επτά [[πολιτείες των ΗΠΑ]] (η [[Χαβάη]], το [[Ιλινόι|Ιλινόις]], η [[Βόρεια Καρολίνα]], το [[Μισισίπι]], το [[Νέο Μεξικό]], η [[Νότια Ντακότα]] και η [[Γιούτα]]) επιτρέπουν τη δυνατότητα να στοιχειοθετηθεί [[Αδικοπραξία|αδικοπραξίας]] λόγω συζυγικής αποξένωσης (που ασκείται από τον/την εγκαταλελειμμένο/η σύζυγο κατά τρίτου ατόμου το οποίο φέρεται ότι ευθύνεται για την αποτυχία του [[Γάμος|γάμου]]). Σε μια υπόθεση η οποία κέρδισε μεγάλη δημοσιότητα το 2010, μια γυναίκα από τη Βόρεια Καρολίνα κέρδισε μια αγωγή 9 εκατομμυρίων [[Δολάριο ΗΠΑ|δολαρίων]] την οποία άσκησε κατά της ερωμένης του συζύγου της. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι ποινικοί νόμοι σχετικά με την απιστία ποικίλλουν και οι πολιτείες που ποινικοποιούν τη μοιχεία σπάνια διώκουν το συγκεκριμένο αδίκημα. Οι ποινές για μοιχεία κυμαίνονται από [[ισόβια κάθειρξη]] στο [[Μίσιγκαν]] έως την επιβολή προστίμου 10 δολαρίων στο [[Μέριλαντ]] ή τις ποινές που επισύρει ένα κακούργημα Α' βαθμού στο [[Ουισκόνσιν]]. Η [[Αντισυνταγματικός νόμος|συνταγματικότητα]] των ποινικών νόμων των ΗΠΑ σχετικά με τη μοιχεία είναι ασαφής λόγω των αποφάσεων του [[Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών|Ανωτάτου Δικαστηρίου των Ηνωμένων Πολιτειών]] το 1965 οι οποίες παρείχαν ιδιωτικότητα των σεξουαλικών σχέσεων σε συναινούντες [[Ενήλικος|ενήλικες]], καθώς και υποθέσεων όπως η Λόρενς κατά της Πολιτείας του [[Τέξας]] (2003). Η μοιχεία έχει κηρυχθεί παράνομη σε 21 πολιτείες.

Σε πολλές περιοχές, η μοιχεία μπορεί να έχει έμμεσες νομικές επιπτώσεις, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις κατά τις οποίες προκαλείται [[βία]], όπως [[ενδοοικογενειακή βία]] και [[Δολοφονία|δολοφονίες]], ιδίως με τον μετριασμό της δολοφονίας σε από ανθρωποκτονία από αμέλεια ή με κάποιον άλλον τρόπο παροχής μερικής ή πλήρους υπεράσπισης σε υποθέσεις άσκησης βίας, ειδικά σε κουλτούρες όπου υπάρχει παραδοσιακή ανοχή απέναντι σε εγκλήματα πάθους και σε δολοφονίες τιμής. Τέτοιες διατάξεις έχουν καταδικαστεί από το [[Συμβούλιο της Ευρώπης]] και από τον [[Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών|Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών]] τα τελευταία χρόνια. Η σύσταση του Συμβουλίου της Ευρώπης Rec(2002)5 της Επιτροπής Υπουργών προς τα κράτη μέλη σχετικά με την προστασία των γυναικών από τη βία αναφέρει ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει: "(...) 57. να αποκλείουν τη [[μοιχεία]] ως δικαιολογία για την άσκηση βίας εντός της οικογένειας". Το UN Women έχει επίσης δηλώσει σχετικά με την υπεράσπιση της προκλητικότητας και άλλων παρόμοιων υπερασπιστικών γραμμών: «Οι [[νόμοι]] θα πρέπει να αναφέρουν ξεκάθαρα ότι αυτές οι υπερασπιστικές γραμμές δεν περιλαμβάνουν ούτε ισχύουν για εγκλήματα «τιμής», μοιχεία ή ενδοοικογενειακή επίθεση ή φόνο».

== Θέματα στον χώρο εργασίας ==
Καθώς ο αριθμός των [[Γυναίκα|γυναικών]] στο [[εργατικό δυναμικό]] αυξανόταν για να ταιριάζει με αυτόν των ανδρών, οι ερευνητές ανέμεναν ότι και η πιθανότητα απιστίας θα αυξανόταν με τις αλληλεπιδράσεις στον χώρο εργασίας. Οι Γουίκγινς και Λέντερερ (1984) διαπίστωσαν ότι οι ευκαιρίες για απιστία σχετίζονταν με τον εργασιακό χώρο, καθώς σχεδόν τα μισά από τα δείγματά τους τα οποία εμπλέκονταν σε απιστία το έκαναν με συναδέλφους τους. Μια μελέτη που έγινε από τον Μακίνις (2007) διαπίστωσε ότι όσα άτομα εργάζονται κοντά σε μεγαλύτερο ποσοστό εργαζομένων του αντίθετου [[Φύλο|φύλου]] είναι πιο πιθανό να χωρίσουν για λόγους απιστίας. Ο Κουρόκι διαπίστωσε ότι οι παντρεμένες γυναίκες ήταν λιγότερο πιθανό να κάνουν μια σχέση στον χώρο της εργασίας τους, ενώ είναι πιο πιθανό να το κάνουν τα αυτοαπασχολούμενα άτομα. Το 2000, οι Τρις και Γκίζεν κατέληξαν σε παρόμοια συμπεράσματα, σύμφωνα με τα οποία οι σεξουαλικές ευκαιρίες στον εργασιακό χώρο αύξαναν την πιθανότητα απιστίας κατά τους τελευταίους 12 μήνες.

Θεωρείται ευρέως ότι οι μοιχείες που δημιουργούνται εντός του χώρου εργασίας ότι δεν βοηθούν τις επαγγελματικές και εργασιακές σχέσεις, ενώ οι σχέσεις [[Προϊστάμενος|προϊσταμένων]] και υφισταμένων απαγορεύονται στο 90% των εταιρειών με γραπτές πολιτικές σχετικά με τις σχέσεις εντός του εργασιακού χώρου. Στις [[Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής|ΗΠΑ]], οι εταιρείες δεν μπορούν να απαγορεύσουν τη [[μοιχεία]], καθώς, σε όλες εκτός από λίγες πολιτείες, τέτοιοι κανονισμοί θα έρχονταν σε αντίθεση με νόμους που απαγορεύουν τις διακρίσεις βάσει της οικογενειακής κατάστασης. Ωστόσο, συχνά γίνονται απολύσεις οι οποίες βασίζονται σε κατηγορίες για ακατάλληλη συμπεριφορά εντός του χώρου εργασίας.

Ερευνητές και ψυχολόγοι λένε ότι πιθανώς η απιστία να είναι πιο διαδεδομένη στον δρόμο παρά κοντά στο σπίτι. Η προστασία του δρόμου προσφέρει μια μυστική ζωή γεμάτη ρομαντισμό, μακριά από συζύγους ή συντρόφους. Οι περιπτώσεις αυτές κυμαίνονται από σχέσεις της μίας νύχτας μέχρι σχέσεις που διαρκούν χρόνια. Γίνονται συνήθως με έναν/μια συνάδελφο, συνεργάτη/ιδα ή κάποιο άτομο με το οποίο υπάρχουν επανειλημμένες συναντήσεις.

Ένας άλλος λόγος για την ανάπτυξη σχέσεων εντός του χώρου εργασίας είναι ο χρόνος που περνούν μαζί οι συνάδελφοι. Οι σύζυγοι σήμερα συχνά περνούν περισσότερο χρόνο με τους συναδέλφους τους στον χώρο εργασίας παρά μεταξύ τους. Ένα άρθρο του περιοδικού *Newsweek* σημειώνει ότι "σχεδόν το 60 τοις εκατό των Αμερικανίδων εργάζονται έξω από το σπίτι, από περίπου 40 τοις εκατό το 1964. Πολύ απλά, οι γυναίκες αλληλεπιδρούν με περισσότερους ανθρώπους κατά τη διάρκεια της ημέρας από ό,τι γινόταν παλιά. Πηγαίνουν σε περισσότερες συναντήσεις, κάνουν περισσότερα ταξίδια για δουλειές και, πιθανώς, συμμετέχουν περισσότερο σε [[Ερωτοτροπία|ερωτοτροπίες]] κατά την κουβεντούλα στον ψύκτη του νερού».

Σύμφωνα με την Ντέμπρα Λάινο σε ένα άρθρο της για το περιοδικό *Shave'', μερικοί από τους λόγους για τους οποίους οι γυναίκες διαπράτουν απιστία στον χώρο της εργασίας τους είναι επειδή «οι γυναίκες εκτίθενται δυσανάλογα από ό,τι οι άνδρες στο χώρο της εργασίας και, ως εκ τούτου, πολλές έχουν περισσότερες επιλογές και πιθανότητες να διαπράξουν απιστία».

## Εναλλακτικές απόψεις (ανταλλαγές συντρόφων και πολυσυντροφικότητα)
Η ανταλλαγή ερωτικών συντρόφων είναι μια μορφή εξωσυζυγικού σεξ κατά την οποία τα παντρεμένα ζευγάρια ανταλλάσσουν συντρόφους μεταξύ τους. Η ανταλλαγή ερωτικών συντρόφων αρχικά ονομαζόταν «ανταλλαγή γυναικών», αλλά λόγω των σεξιστικών σημασιών και του γεγονότος ότι πολλές σύζυγοι ήταν πρόθυμες να ανταλλάξουν συντρόφους, αντικαταστάθηκε με τη φράση «ανταλλαγή συντρόφων» ή «swinging». Το Ανώτατο Δικαστήριο του Καναδά έκρινε ότι η ανταλλαγή ερωτικών συντρόφων είναι νόμιμη, εφόσον λαμβάνει χώρα σε ιδιωτικό χώρο και είναι συναινετική. Η ανταλλαγή ερωτικών συντρόφων μπορεί να είναι κλειστή ή ανοιχτή, κατά την οποία τα ζευγάρια συναντιούνται και κάθε ζευγάρι πηγαίνει σε ξεχωριστό δωμάτιο ή κάνουν σεξ στο ίδιο δωμάτιο. Η πλειονότητα των ατόμων που ανταλλάσσουν συντρόφους ανήκει στις μεσαίες και ανώτερες τάξεις, με ανώτερη εκπαίδευση και εισόδημα, και η πλειοψηφία αυτών των ατόμων είναι λευκοί (90%). Μια μελέτη που έγινε από τον Τζενκς το 1986 διαπίστωσε ότι τα άτομα που ανταλλάσσουν συντρόφους δεν διαφέρουν σημαντικά από αυτά που που δεν ανταλλάσσουν συντρόφους σε θέματα όπως η φιλοσοφία, ο αυταρχισμός, ο αυτοσεβασμός, η ευτυχία, η ελευθερία, η ισότητα κ.τ.λ. Σύμφωνα με τον Χένσελ (1973), η μύηση στον κόσμο της ανταλλαγής ερωτικών συντρόφων γίνεται συνήθως από τον σύζυγο.

Οι λόγοι για να εμπλακεί ένα άτομο σε ανταλλαγή ερωτικών συντρόφων είναι η ποικιλία των σεξουαλικών συντρόφων και εμπειριών, η ευχαρίστηση ή ο ενθουσιασμός, η γνωριμία με νέους ανθρώπους και η ηδονοβλεψία. Για να λειτουργήσει η ανταλλαγή ερωτικών συντρόφων, και οι δύο σύντροφοι θα πρέπει να έχουν μια φιλελεύθερη σεξουαλική προδιάθεση και χαμηλό επίπεδο ζήλιας. Ο Γκιλμάρτιν (1975) διαπίστωσε ότι το 85% του δείγματος των ατόμων που κάνουν ανταλλαγή ερωτικών συντρόφων θεώρησε ότι αυτές οι σεξουαλικές συναντήσεις δεν αποτελούσαν πραγματική απειλή για τον γάμο τους και ένιωθαν ότι είχε βελτιωθεί. Ο Τζενκς (1998) δεν βρήκε κανένα λόγο που να υποδεικνύει ότι η ανταλλαγή ερωτικών συντρόφων ήταν επιζήμια για ντο γάμο, με πάνω από το 91% των ανδρών και το 82% των γυναικών να δηλώνουν ότι ήταν ευχαριστημένοι με την ανταλλαγή ερωτικών συντρόφων.

Μια άλλη μορφή εξωσυζυγικού σεξ είναι η πολυσυντροφικότητα, μια «μη κτητική, ειλικρινής, υπεύθυνη και ηθική φιλοσοφία και πρακτική της αγάπης πολλών ανθρώπων ταυτόχρονα». Υπάρχουν διάφοροι τύποι σχέσεων στην πολυσυντροφικότητα, όπως η σκόπιμη οικογένεια, η ομαδική σχέση και ο ομαδικός γάμος. Ένας τύπος ομαδικής σχέσης μπορεί να είναι μια τριάδα που περιλαμβάνει ένα παντρεμένο ζευγάρι και ένα επιπλέον άτομο που όλοι μοιράζονται σεξουαλική οικειότητα, ωστόσο, συνήθως αυτό γίνεται με την προσθήκη μιας γυναίκας. Σε αντίθεση με την πολυγυνία ή την πολυανδρία, τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες μπορεί να έχουν πολλαπλούς συντρόφους εντός των ορίων της πολυσυντροφικότητας. Οι πολυσυντροφικές σχέσεις διακρίνονται από τις εξωσυζυγικές σχέσεις λόγω της πλήρους ειλικρίνειας και της συναίνεσης όλων των εμπλεκομένων ατόμων. Οι πολυσυντροφικές σχέσεις μπορεί να προσδιορίζουν μοναδικά όρια έξω από τις μονογαμικές προσδοκίες πίστης, που αν παραβιαστούν εξακολουθούν να θεωρούνται απιστία. Επειδή τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες μπορούν να έχουν πολλαπλούς συντρόφους, αυτά τα άτομα δεν θεωρούν τον εαυτό τους ούτε αδέσμευτα ούτε άπιστα.

## Δείτε επίσης

* Ανοιχτός γάμος
* Αποπλάνηση
* Έγκλημα πάθους
* Μοιχεία
* Οικονομική απιστία

## Παραπομπές

## Βιβλιογραφία

*
*
*
*
* 
*
*
*
*

## Περαιτέρω ανάγνωση
* Moultrup, David J. (1990). Husbands, Wives & Lovers. New York: Guilford Press.
* Pittman, F. (1989). Private Lies . New York: W. W. Norton Co.
* 
* Vaughan, P. (1989). The Monogamy Myth. New York: New Market Press.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
Κατηγορία:Στενές σχέσεις
Κατηγορία:Περιστασιακή συνουσία
Κατηγορία:Γάμος
Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις