Έιμι Μάντιγκαν

Η **Έιμι Μαρί Μάντιγκαν** (Σικάγο, 11 Σεπτεμβρίου 1950)  είναι Αμερικανίδα ηθοποιός. Έχει λάβει βραβεία Golden Globe και Όσκαρ, όπως και μια υποψηφιότητα για βραβείο Emmy. Είναι παντρεμένη με τον ηθοποιό Εντ Χάρις από το 1983. 

Η Μάντιγκαν έκανε το κινηματογραφικό της ντεμπούτο στο δράμα Love Child (1982) για το οποίο υποψήφθηκε για τη Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Πρωτοεμφανιζόμενης Ηθοποιού. Για το ρόλο μιας γυναίκας σε ένα δύσκολο γάμο στην ταινία δράσης Twice in a Lifetime (1985), κέρδισε υποψηφιότητα για Βραβείο Όσκαρ και για Χρυσή Σφαίρα Β' Γυναικείου Ρόλου . Έχει επίσης παίξει στις ταινίες Love Letters (1984), Alamo Bay (1985), Nowhere to Hide (1987), Uncle Buck (1989), Field of Dreams (1989), Female Perversions (1996), Pollock (2000), και Gone Baby Gone (2007). Κέρδισε πρόσφατη προσοχή για την ερμηνεία της στην ταινία τρόμου Weapons (2025).

Στην τηλεόραση, η Μάντιγκαν υποδύθηκε τη Σάρα Γουέντινγκτον στην τηλεοπτική ταινία *Ρο vs Γουέιντ* (1989), για την οποία κέρδισε Χρυσή Σφαίρα και ήταν υποψήφια και για βραβείο Έμμυ. Είχε επίσης ρόλους στην σειρά HBO Carnivàle (2003-2005), Grey's Anatomy (2008-2009), και Fri009). Στο θέατρο, πρωταγωνίστησε στην παράσταση Off-Broadway, The Lucky Spot (1987), για την οποία προτάθηκε για το Drama Desk Award Α' Γυναικείου Ρόλου, αλλά και μια παράσταση του 1992 στο Broadway του A Streetcar Named Desire στο ρόλο της Stella Kowalski.

## Πρώιμη ζωή και εκπαίδευση
Η Έιμι Μαρί Μάντιγκαν γεννήθηκε στις 11 Σεπτεμβρίου 1950 στο Σικάγο από την Dolores (γεννημένη Hanlon; 1921-1992), μια διοικητική βοηθό και ερασιτέχνι ηθοποιό που έπαιζε στο κοινοτικό θέατρο, και τον John J. Madigan (1918-2012), έναν δημοσιογράφο που δούλευε για το *[[Newsweek]]* και παρέσχε πολιτικά σχόλια σε προγράμματα όπως Meet the Press και Face the Nation. Πήρε συνεντεύξεις από πολλές πολιτικές προσωπικότητες, όπως τον Richard Nixon και τον Martin Luther King Jr., ενώ παρουσίαζε τη δική του εκπομπή στο WBBM (AM) . Η Μάντιγκαν είναι Καθολική και Ιρλανδο-Αμερικανίδα τρίτης γενιάς. Έχει δύο αδέρφια, τον Τζακ και τον Τζιμ.

Κατά τη διάρκεια του γυμνασίου, η Μάντιγκαν έπιαζε σε σχολικές παραστάσεις.  Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Marquette στο Μιλγουόκι του Ουισκόνσιν, όπου έλαβε Πτυχίο φιλοσοφίας το 1972. Μετακόμισε στο Λος Άντζελες το 1974. Αργότερα σπούδασε ηθοποιία στο Lee Strasberg Theatre and Film Institute.

## Καριέρα

### 1980-1989: Ντεμπούτο και άλλοι ρόλοι
Στη δεκαετία του 1980, η Μάντιγκαν πέρασε από μια καριέρα τραγουδίστριας στην ηθοποιία και σπούδασε στο Lee Strasberg Theatre and Film Institute. Ο πρώτος της τηλεοπτικός ρόλος ήταν η Adele σε ένα επεισόδιο του Hart to Hart το 1981. Στη συνέχεια έπαιξε στην τηλεοπτική ταινία Crazy Times. Το επόμενο έτος έκανε το κινηματογραφικό της ντεμπούτο ως Τέρι Ζαν Μουρ στην ταινία "Love Child", για την οποία προτάθηκε για τη Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Πρωτοεμφανιζόμενης Ηθοποιού. Το 1983, πρωταγωνίτησε ως Alison Ransom στην τηλεοπτική ταινία The Day After.

Το 1984, ενσάρκωσε την McCoy στην ταινία Streets of Fire, και ήταν στο βασικό καστ στο Places in the Heart. Το 1985 πρωταγωνίτησε στην τηλεοπτική ταινία The Laundromat, γραμμένη από την Marsha Norman, με την Κάρολ Μπέρνετ. Κέρδισε ένα Βραβείο CableACE για τον ρόλο της Deedee Johnson. Στη συνέχεια, πρωταγωνίτησε ως Glory Scheer, με τον σύζυγό της Εντ Χάρις, στο Alamo Bay, σε σκηνοθεσία του Λουί Μαλ. Επίσης το 1985, ένσαρκωσε την Σάνυ Μακένζι-Σομπέλ στην ταινία Twice in a Lifetime, για την οποία κέρδισε υποψηφιότητα για Βραβείο Όσκαρ και για Χρυσή Σφαίρα Β' Γυναικείου Ρόλου .
[αριστερά|μικρογραφία|Η Μάντιγκαν (κέντρο) με την [Χόλι Χάντερ στα 41α βραβεία Emmy του 1989]]
Η Μάντιγκαν έκανε το ντεμπούτο της εκτός Μπρόντγουεϊ το 1987, υποδυόμενη τη Σου Τζακ Τίλερ στο The Lucky Spot από την Μπεθ Χένλι, για το οποίο κέρδισε ένα βραβείο του Θέατρου του Κόσμου και για την οποία προτάθηκε για το Drama Desk Award Α' Γυναικείου Ρόλου. Το 1988, ήταν υποψήφια για το Independent Spirit Award για την καλύτερη υποστήριξη για την ηθοποιία της στο Πρίγκιπας της Πενσυλβανίας. Εκείνο το έτος, εμφανίστηκε στο A Lie of the Mind στο Mark Taper Forum. Το 1989 έπαιξε τη σύζυγο του Κέβιν Κόστνερ στο Field of Dreams. Επίσης το 1989, κέρδισε Χρυσή Σφαίρα και ήταν υποψήφια και για βραβείο Έμμυ για την ρόλο της ως Sarah Weddington στην τηλεοπική ταινία Roe vs. Wade.

### 1990-2009: Αλλαγές σταδιοδρομίας
Το 1990, η Μάντιγκαν πρωταγωνίτησε με την Πάουλα Κέλι στην ταινία *Stevie Wants To Play The Blues* του Έντουαρδο Μαχάδο, για την οποία κέρδισε ένα βραβείο Δράμα-Λογκό. Το 1991, πρωταγωνίτησε με την Ολυμπία Δουκάκη στην τηλεοπτική ταινία Lucky Day που προτάθηκε για Emmy. Έκανε το ντεμπούτο της στο Μπρόντγουεϊ με τον ρόλο της Στέλλα Κοβάλσκι στο A Streetcar Named Desire το 1992, παράλληλα με την Τζέσικα Λανγκ και τον Άλεκ Μπάλντουιν, όπου ήταν υποψήφια για το βραβείο Outer Critics Circle. Η Μάντιγκαν εμφανίστηκε στη συνέχεια με τον Τίμοθι Χάτον στο The Dark Half (1993), μια ταινία προσαρμογής του μυθιστορήματος του Στίβεν Κινγκ με το ίδιο όνομα, με σκηνοθεσία τον Τζορτζ Α. Ρομέρο.

Το 1996, η ίδια και ο Χάρις πρωταγωνίστησαν και ήταν παραγωγοί στην τηλεοπτική ταινία Riders of the Purple Sage. Στη συνέχεια πρωταγωνίτησε με την Τίλντα Σουίντον στην ταινία Female Perversions. Το 1997, υποψήφθηκε για το Independent Spirit Award Β' Γυναικείου Ρόλου για την ερμηνεία της ως Brett Armerson στην ταινία Loved. Το 2000, ηθοποιούσε την Peggy Guggenheim στην ταινία Pollock, με πρωταγωνιστή, σκηνοθέτη και παραγωγό τον σύζυγό της. Το 2002 έπαιξε ως Ρέτζι Φλυτί, την αστυνομικό που ανταποκρίθηκε για να βοηθήσει τον πεθαμένο Μάθιου Σέπαρντ στην τηλεοπτική ταινία *[[:en:The_Laramie_Project_(film)|The Laramie Project]]*. Το 2003-2005, η Μάντιγκαν έπαιξε τον ρόλο της Ίρις Κρόου/Ιρίνα, αδελφής του κακού Τζάστιν Κρόου, στην σειρά του HBO Carnivàle. Το 2005, πρωταγωνίστησε ως Lori Lansky στο Winter Passing, με σκηνοθέτη τον Adam Rapp. Το επόμενο έτος, είχε  ρόλο ως Πατρίτσια Κάρβερ, αναλυτή της CIA, στην τηλεοπτική ταινία The Path to 9/11. Το 2007, έπαιξε την νύφη της Έλεν (Έιμι Ράιαν), την Μπέατρις "Μπέι" ΜακΚρέιντ, στην ταινία Gone Baby Gone, σκηνοθετημένη από τον Μπεν Άφλεκ. Το 2008, η Μάντιγκαν έπαιξε την Δρ. Κάθριν Γουάιατ σε αρκετά επεισόδια της σειράς ιατρικής δράσης Grey's Anatomy της ABC.  Στη συνέχεια, πρωταγωνίστησε στην σειρά δράματος εγκλήματος της TNT Saving Grace ως Gretchen Lagardi.

Όταν μίλησε για την καριέρα της σε μια συνέντευξη του 2010 στο *[[Los Angeles Times]]*, η δημοσιογράφος Σούζαν Κινγκ περιέγραψε την καριέρια της Μάντιγκαν γράφοντας: "Όπως και πολλές ηθοποιές άνω των 50 ετών, [είχε] δυσκολίες να βρει ουσιαστικούς ρόλους". Η Μάντιγκαν δήλωσε για την καριέρα της και την έλλειψη ρόλων για ηθοποιούς της ηλικίας της λέγοντας, "Ο σύζυγός μου εργάζεται πολύ περισσότερο από μένα... Ξέρεις ποια είναι η κατάσταση. Η πραγματικότητα είναι ότι πρέπει να κάνεις ειρήνη με αυτό μερικές φορές ακόμα και όταν έχεις μια κατάθλιψη, την οποία έχω ακόμα.”

### 2010-έτος: Κατοπινά έργα και ''Weapons''
μικρογραφία|H Μάντιγκαν το 1989
Το 2011, πρωταγωνίστησε στο τελευταίο επεισόδιο της σειράς Memphis Beat της TNT. Ο Μάντιγκαν επέστρεψε στο θέατρο το 2015, σκηνοθετώντας μια σκηνική παραγωγή του Off the King's Road στο θέατρο Οδύσσεια στο Λος Άντζελες.  Το 2016, πρωταγωνίτησε ως Χάλι στην αναβίωση του έργου του Σαμ Σέπαρντ Buried Child στο Pershing Square Signature Center. Μετακόμισε στο Trafalgar Studios του West End τον Νοέμβριο του 2016, όπου η Madigan επανέλαβε τον ρόλο της.

Το 2018, είχε ρόλο στο ανεξάρτητο δράμα American Woman με τη Σιένα Μίλερ, ενώ το 2021, έπαιξε στη ταινία τρόμου του Scott Cooper Antlers (2021), στον ρόλο διευθυντριας σχολείου σε μια μικρή πόλη του Όρεγκον που βασανίζεται από μια υπερφυσική οντότητα. Το 2024, η Μάντιγκαν πρωταγωνίστησε ως δικαστής Μότλεϊ στο ανεξάρτητο δράμα Bull Street, το οποίο έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Σαρασότα.  Το 2025, είχε τον κεντρικό ρόλο στην ταινία τρόμου του Zach Cregger Weapons, παίζοντας την εκκεντρική και μυστηριώδης θεία ενός νεαρού αγοριού του οποίου οι συμμαθητές του εξαφανίζονται στην μικρή κοινότητα, όπου ζει. 

Σε συνέντευξη του 2025 με την εφημερίδα The New York Times, η Μάντιγκαν μίλησε για την καριέρα της λέγοντας: "Οι ευκαιρίες [ως μεγαλύτερη σε ηλικία ηθοποιός] είναι λιγότερες και απλά ελπίζεις ότι κάτι θα σε βρει για να το βρεις".

## Προσωπική ζωή
Η Μάντιγκαν είναι παντρεμένη με τον ηθοποιό Έντ Χάρις από τις 21 Νοεμβρίου 1983. Έχουν μια κόρη. Η Μάντιγκαν και ο Χάρις συνεργάζονται συχνά στη διάρκεια της καριέρας τους.

Η Μάντιγκαν έκανε περιοδεία στις Ηνωμένες Πολιτείες, εκτελώντας ως τραγουδίστρια σε διάφορα ροκ συγκροτήματα κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1970, πριν μετακομίσει στο Λος Άντζελες. Επίσης, εμφανίστηκε ως σόλο τραγουδίστρια και πιανίστα στο Ντάλας του Τέξας στα τέλη της δεκαετίας του 1970 και στις αρχές της δεκαέτης του 1980. Αναφερόμενη στην καριέρα της ως τραγουδίστρια σε μια συνέντευξη του 2015, η Μάντιγκαν είπε: "Εργαζόμουν στη μουσική για πολύ καιρό. Δεν είμαι στιχουργός, οπότε δεν δημιουργούσα προσωπικό υλικό για μένα. Απλά ένιωσα ότι χτυπούσα τον ίδιο τοίχο... Η μουσική μου λείπει κάθε μέρα. Είναι πολύ συναισθηματικό.

Από το 2016, η Μάντιγκαν υπηρετεί στο συμβούλιο του στο Reed College.

## Φιλμογραφία

### Κινηματογράφος

### Τηλεόραση

### Θέατρο

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* 
* 

Κατηγορία:Βραβευμένες με Όσκαρ Β' Γυναικείου Ρόλου
Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί τηλεόρασης
Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί θεάτρου
Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί μουσικού θεάτρου
Κατηγορία:Αμερικανοί ιρλανδικής καταγωγής
Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί κινηματογράφου
Κατηγορία:Αμερικανίδες τραγουδίστριες
Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις