Μονοβρωμιούχο ιώδιο

Το (**μονο)βρωμιούχο ιώδιο** (αγγλικά *iodine monobromide*) είναι ανόργανη ομοιοπολική διατομική χημική ένωση, με μοριακό τύπο **[[Ιώδιο|I]][[Βρώμιο|Br]]**. Ανήκει στις «διαλογονιακές ενώσεις», δηλαδή στις χημικές ενώσεις μεταξύ αλογόνων. Το χημικά καθαρό μονοβρωμιούχο ιώδιο, στις κανονικές συνθήκες περιβάλλοντος, δηλαδή σε θερμοκρασία 25°C και υπό πίεση 1 atm, είναι καστανόμαυρο στερεό, με κανονική θερμοκρασία τήξης 42&nbsp;°C. Όπως και το μονοχλωριούχο ιώδιο, το μονοβρωμιούχο ιώδιο επίσης χρησιμεύει σε κάποιους τύπου ιωδομετρίας, ως πηγή I+, ενώ οι ικανότητές του ως οξύ κατά Λιούις συγκρίνονται με τις αντίστοιχες του μονοχλωριούχου ιωδίου και του ίδιου του στοιχειακού ιωδίου, σύμφωνα με το μοντέλο ECW.

## Δομή
Η μοριακή δομή του μονοβρωμιούχου ιωδίου, όπως σε όλες τις διατομικές ουσίες, είναι αναγκαστικά γραμμική. Σημειώνεται ότι στην ένωση αυτή το ιώδιο βρίσκεται στην +1 βαθμίδα οξείδωσης, αφού το βρώμιο είναι ηλεκτραρνητικότερό του.

## Παραγωγή
Το μονοβρωμιούχο ιώδιο μπορεί να παραχθεί με ολική σύνθεση από τα χημικά στοιχεία που το αποτελούν:

\mathrm{
Br_2 + I_2 \xrightarrow{} 2IBr}

Για το σκοπό αυτό, ατμοί ιωδίου και βρωμίου διοχετεύονται μαζί σε ένα προστατευτικό και υποβοηθητικό αέριο και θερμαίνονται για κάποιο χρονικό διάστημα.

## Φυσικοχημικές ιδιότητες
Το μονοβρωμιούχο ιώδιο σχηματίζει μαύρους-καφέ κρυστάλλους ρομβικής δομής, που ανήκουν στην ομάδα διαστήματος ***Ccm2<sub>1</sub>***, με παραμέτρους κρυσταλλικού κελιού a = 0,490 nm, b = 0,699 nm, c = 0,893 nm, Z = 4. Έχει έντονη οσμή, Είναι διαλυτό σε νερό (με υδρόλυση), αιθανόλη, διθειάνθρακα, χλωροφόρμιο και διαιθυλαιθέρα.

## Χημικές ιδιότητες

Αυτοδιασπάται αντιστρέψιμα όταν θερμαίνεται πάνω από το σημείο τήξης του:

\mathrm{
2IBr \rightleftharpoons Br_2 + I_2}

Υδρολύεται σε υδροβρώμιο και υποϊωδιώδες οξύ με κρύο νερό:

\mathrm{
IBr + H_2O \xrightarrow{} HBr + IOH}

Αν το νερό είναι θερμό, τότε το ενδιάμεσα σχηματιζόμενο υποϊωδιώδες οξύ δυσαναλογοποιείται προς ιώδιο και ιωδικό οξύ


\mathrm{
5IBr + 3H_2O \xrightarrow{90^oC} 5HBr + HIO_3 + 2I_2 \downarrow}



Η αντίδραση προχωρά παρόμοια όταν αλληλεπιδρά με βάσεις. Για παράδειγμα:

\mathrm{
3IBr + 6NaOH \xrightarrow{} 3NaBr + 2NaI + NaIO_3 + 3H_2O}



Το θερμό θειικό οξύ οξειδώνει το μονοβρωμιούχο ιώδιο σε βρώμιο και ιωδικό οξύ:

\mathrm{
IBr + 5H_2SO_4 \xrightarrow{90^oC} Br_2 + 2HIO_3 + 5SO_2 \uparrow + 4H_2O }


Παρουσία ανιόντων βρωμιδίου (Br–), σχηματίζει σύμπλοκα άλατα του ανιόντος IBr2–, όπως για παράδειγμα, με βρωμίδια (σχετικά) βαρέων μετάλλων, όπως είναι βρωμιούχο καίσιο:



\mathrm{
IBr + CsBr \xrightarrow{} Cs[IBr_2]}



Ακόμη, δίνει αντιδράσεις ταυτόχρονης προσθήκης βρωμίου και ιωδίου σε πολλαπλούς δεσμούς. Π.χ.:


\mathrm{
IBr + RCH=CH_2  \xrightarrow{} RCHBrCH_2I}



## Εφαρμογές


Το μονοβρωμιούχο ιώδιο χρησιμοποιήθηκε για βρωμίωση και στην ιωδομετρία.

## Τοξικολογία
Το μονοβρωμιούχο ιώδιο είναι ιδιαίτερα τοξικό, ισχυρό οξειδωτικό και αντιδρά επικίνδυνα έντονα με το νερό.

## Πηγές πληροφόρησης

* Справочник химика / Редкол.: Никольский Б.П. и др.. — 3-е изд., испр. — Л.: Химия, 1971. — Т. 2. — 1168 с.
* *Лидин Р.А. и др.* Химические свойства неорганических веществ: Учеб. пособие для вузов. — 3-е изд., испр. — М.: Химия, 2000. — 480 с. — ISBN 5-7245-1163-0.

## Αναφορές και σημειώσεις


Κατηγορία:Ενώσεις ιωδίου
Κατηγορία:Ανόργανες ενώσεις βρωμίου