Αγκιόλ

Η **Αγκιόλ** ή **Αγκόλ** (αζερ. *Ağgöl*, μεταγρ. *Aghgol*) είναι αλμυρή λίμνη του Αζερμπαϊτζάν, η δεύτερη μεγαλύτερη φυσική λίμνη που ανήκει αποκλειστικά στη χώρα αυτή, μετά τη Σαρισού.. Η ονομασία της σημαίνει «λευκή λίμνη» και βρίσκεται στο Βαθύπεδο Κύρου-Αράς, στα Διαμερίσματα («ραγιόν») Αγκτζαμπαντί και Ιμισλί, εντός του Εθνικού Πάρκου Αγκ-γκέλ. Το υψόμετρο της επιφάνειάς της είναι 11 μέτρα *κάτω* από την επιφάνεια της θάλασσας. Είναι υγρότοπος και σημαντικός σταθμός για τα αποδημητικά πουλιά, ιδίως για κινδυνεύοντα με εξαφάνιση είδη, μερικά εκ των οποίων αναπαράγονται εκεί. Απέχει από την Κασπία Θάλασσα 140 χιλιόμετρα κατ' ελάχιστο και σε ευθεία γραμμή.

## Ιστορία
Η Αγκιόλ θεωρείται ότι είναι η μία από τις επτά λίμνες που δημιουργήθηκαν ως αποτέλεσμα του μεγάλου σεισμού με επίκεντρο κοντά στην πόλη Γκαντζά που συνέβη στις 25 Σεπτεμβρίου 1139 μ.Χ., όταν ένα κομμάτι του όρους Καπάζ κατέρρευσε φράζοντας τον ρου ποταμών. Δημιουργήθηκε έτσι η όμορφη ορεινή λίμνη Γκοϊγκιόλ και επτά άλλες λίμνες: οι Μαράλ-γκιολ, Τζεϋράν-γκιολ, Ορντέκ-γκιόλ, Ζαλούγκολου, Αγκιόλ, Γκαραγκιόλ και Σαμλιγκιόλ. Η λίμνη Αγκιόλ ειδικότερα όμως μεγάλωσε εξαιτίας μετέπειτα κατολισθήσεων.

Πριν από τον 20ό αιώνα η Αγκιόλ τροφοδοτείτο ήδη μερικώς από υπόλοιπα νερών από αρδευόμενους αγρούς. Ο όγκος του νερού της λίμνης αυξομειωνόταν κατά το παρελθόν, με αποτέλεσμα κάποιες χρονιές να φθάνει κοντά στην εξαφάνιση και άλλες να φθάνει να πλημμυρίζει τους γύρω αγρούς. Μετά την κατασκευή του φράγματος του Μινγκατσεβίρ επί του ποταμού Κύρου τη δεκαετία του 1950, η υδρολογία της στέπας του Μιλ και του Βαθυπέδου Κύρου-Αράς μεταβλήθηκε. Από το 1960 το νερό εισέρρεε στη λίμνη μόνο από συλλογείς υφάλμυρων υδάτων που κατασκευάσθηκαν στην περιοχή για την αποστράγγιση των νερών από την άρδευση των αγρών.

## Υδρολογία
Το νερό που εισρέει στη λίμνη από τον ποταμό Αράς (ελλην. Αράξη) εμπλουτίζει την Αγκιόλ με άλατα του χλωρίου. Μερικές εκτάσεις γύρω από την Αγκιόλ έχουν χρησιμοποιηθεί ως βοσκότοποι, ενώ άλλες εκτάσεις μετατράπηκαν σε αρδευόμενους αγρούς, όπου παράγονται βαμβάκι, σιτάρι, μηδική, λαχανικά και σταφύλια.

Η λίμνη χαρακτηρίζεται συχνά ως ευτροφική, παρά την αλμυρότητα του νερού της. Με συνολική μέση έκταση περίπου 56,2 τετρ. χιλιόμετρα, έχει μέσο όγκο νερού μόλις 44,7 εκατομμύρια κυβικά μέτρα, και αυτό επειδή είναι πολύ ρηχή: το μέσο βάθος της είναι μόνο 80 εκατοστά του μέτρου και το μέγιστο 2,5 μέτρα. Η κατώτερη στάθμη τείνει να είναι τον μήνα Αύγουστο, ενώ η μέγιστη κατά την άνοιξη. Υπάρχουν δύο ανώνυμες νησίδες στη λίμνη, με έκταση της τάξεως των 100 στρεμμάτων η καθεμιά, που είναι καλυμμένες από καλαμιές και βούρλα.

Η λίμνη παγώνει σπανίως. Η μέση ετήσια βροχόπτωση είναι έως 332 χιλιοστόμετρα (mm), με ελάχιστο τον Αύγουστο (13 mm) και μέγιστο τον Μάρτιο (37 mm).

## Προστατευόμενη περιοχή
Το 1978 η περιοχή της λίμνης ανακηρύχθηκε *ζαποβέντνικ*, δηλάδη περιοχή με ύψιστο βαθμό προστασίας στην τότε Σοβιετική Ένωση, που σήμαινε ότι επιτρεπόταν μόνο μία ανθρώπινη δραστηριότητα: η επιστημονική έρευνα. Το 2001 η μεγάλη οικολογική σημασία της λίμνης αναγνωρίσθηκε και διεθνώς, με την ένταξή της στις Σημαντικές Περιοχές Ορνιθοπανίδας (IBA) και στον κατάλογο της Συμβάσεως Ραμσάρ με τους Υγροβιότοπους Διεθνούς Σημασίας. Συνακόλουθα, το 2003 η προστατευόμενη έκταση επεκτάθηκε με προεδρικό διάταγμα στα 180 τετρ. χιλιόμετρα (180 χιλιάδες στρέμματα), συμπεριλαμβάνοντας και την παραλίμνια περιοχή. Η περιοχή εποπτεύεται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Φυσικών πόρων του Αζερμπαϊτζάν για τη διατήρηση της χλωρίδας και της πανίδας, ώστε να τιμωρείται η παράνομη αλιεία και η λαθροθηρία.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Δορυφορική εικόνα της λίμνης στο *GeoNames*

Κατηγορία:Λίμνες του Αζερμπαϊτζάν
Κατηγορία:Προστατευόμενες φυσικές περιοχές