Τσέκκο Αντζολιέρι

Ο **Τσέκκο Αντζολιέρι** (Cecco Angiolieri, 1260-1312) ήταν Ιταλός ποιητής σύγχρονος του Δάντη. Θεωρείται ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της κωμικορεαλιστικής ποίησης της πρώιμης ιταλικής λογοτεχνίας. Διάσημο είναι το σονέτο του *S' i' fosse foco* (*Αν ήμουνα φωτιά*). 

## Βιογραφικά στοιχεία
Ο Τσέκο Αντζολιέρι γεννήθηκε στη Σιένα το 1260 σε μια ιδιαίτερα πλούσια και αριστοκρατική οικογένεια. Ο πατέρας του Αντζολιέρο ντέλι Αντζολιέρι ήταν ιππότης, μέλος των Αρχόντων του Δήμου και για αρκετά χρόνια τραπεζίτης του Πάπα Γρηγορίου Θ΄ και η μητέρα του Λίζα ντε Σαλιμπένι καταγόταν από μια από τις ευγενέστερες και πιο ισχυρές οικογένειες της πόλης. 

Η οικογένειά του υποστήριζε τους Γουέλφους και το 1281 ο Τσέκο ήταν μεταξύ των Γουέλφων της Σιένα που πολιόρκησαν τους Γιβελίνους συμπολίτες τους που είχαν οχυρωθεί στο κάστρο της πόλης. Του επιβλήθηκε πρόστιμο αρκετές φορές επειδή εγκατέλειψε το στρατόπεδο χωρίς άδεια. Τον επόμενο χρόνο, στις 11 Ιουλίου 1282, του επιβλήθηκε πάλι πρόστιμο, επειδή βρέθηκε να περιπλανιέται τη νύχτα μετά το τρίτο χτύπημα της καμπάνας, παραβιάζοντας έτσι την απαγόρευση κυκλοφορίας. Το 1291, τιμωρήθηκε ξανά με πρόστιμο υπό παρόμοιες συνθήκες. Επιπλέον, την ίδια χρονιά δικάστηκε για τον τραυματισμό ενός συμπολίτη του αλλά αθωώθηκε και καταδικάστηκε μόνο ο συνένοχός του, ένας υποδηματοποιός.

Το 1288, πολέμησε με τους Φλωρεντινούς εναντίον του Αρέτσο και είναι πιθανό ότι εκεί γνώρισε τον Δάντη. Το Σονέτο 100, που χρονολογείται μεταξύ 1289 και 1294, φαίνεται να επιβεβαιώνει τη γνωριμία τους. Γύρω στο 1296, εξορίστηκε από τη Σιένα για πολιτικούς λόγους. Από κάποιο σονέτο που απευθύνει στον Δάντη, ο οποίος βρισκόταν στη Βερόνα, μαθαίνουμε ότι για κάποιο διάστημα, ο Τσέκο βρέθηκε στη Ρώμη.Το σονέτο δείχνει επίσης μια οριστική ρήξη μεταξύ των δύο ποιητών. Δυστυχώς, το μεγαλύτερο μέρος της ποιητικής αλληλογραφίας τους έχει χαθεί, επομένως οι λόγοι για την επιδείνωση της αρχικά φιλικής τους σχέσης παραμένουν ασαφείς.

Ο Τσέκο σπατάλησε την κληρονομιά που του άφησε ο πατέρας του. Το 1302 πούλησε έναν αμπελώνα του για 700 λίρες, και αυτή είναι η τελευταία πληροφορία που είναι διαθέσιμη για τη ζωή του.

Από ένα μεταγενέστερο έγγραφο (25 Φεβρουαρίου 1313), γνωρίζουμε ότι τα πέντε παιδιά του απαρνήθηκαν την κληρονομιά επειδή η περιουσία ήταν βαριά υποθηκευμένη. Είναι επομένως πιθανό να υποτεθεί ότι ο Τσέκο Αντζολιέρι πέθανε στη Σιένα γύρω στο 1310, ίσως μεταξύ 1312 και αρχών του 1313.

## Συγγραφικό έργο
Στον Αντζολιέρι αποδίδονται με βεβαιότητα περίπου 110 σονέτα. Γραμμένα με ζωντανή και ρεαλιστική γλώσσα, τα κωμικορεαλιστικά ποιήματά του χαρακτηρίζεται από ασέβεια, καυστική σάτιρα και υπερβολή καθώς και ρεαλιστική αναπαράσταση του έρωτα και της σεξουαλικότητας. Στα ποιήματά του μας άφησε την εικόνα ενός ανήσυχου και επαναστατημένου χαρακτήρα που βασανίζεται από τη φτώχεια και την ατυχία. Χλευάζει τις υπερβολές του *[[Γλυκό νέο ύφος|Γλυκού νέου ύφους]]:* στον πλατωνικό έρωτα για την αιθέρια γυναίκα-άγγελο αντιπαραθέτει τον έρωτά του για την ερωμένη του, τη χυδαία και άπληστη Μπεκίνα, και την αυστηρή και γκρινιάρα σύζυγό του. Σε άλλα ποιήματα επαινεί τη χαρούμενη και ξέγνοιαστη ζωή ανάμεσα σε ζάρια και καλό κρασί και αναφέρεται περιφρονητικά για τους γονείς του, τη σύζυγό του, την πρώην ερωμένη του και σύγχρονους ποιητές όπως ο Δάντης και ο Γκουίντο Καβαλκάντι. Σε ένα σονέτο αναφέρει ποια είναι τα τρία πράγματα που κάνουν την «καρδιά του να νιώθει ευτυχισμένη»: «η γυναίκα, η ταβέρνα και τα ζάρια». 

Η ποιητική του Αντζολιέρι σέβεται όλους τους κανόνες της τοσκανικής ποιητικής παράδοσης δείχνοντας ότι ο ποιητής ήταν μορφωμένος άνθρωπος. 

Το πιο διάσημο σονέτο του, *S'i' fosse foco, arderei  'l mondo* (*Αν ήμουν φωτιά, θα έκαιγα τον κόσμο*), χαρακτηριστικό για την πρόκληση και την περιφρόνηση των συμβάσεων της εποχής του, έχει μελοποιηθεί το 1968 από τον Φαμπρίτσιο ντε Αντρέ και το 1977 από τον Λεό Φερρέ.  

## Κριτική
Με βάση την πιο πρόσφατη κριτική δεν είναι σωστό να αναζητούνται αυτοβιογραφικές αναφορές στις συνθέσεις του Αντζολιέρι, δεδομένου του περίεργου λογοτεχνικού χαρακτήρα των ποιημάτων του. Ακόμα και σε εκείνα τα ποιήματα που φαίνονται πιο προσωπικά, εντοπίζεται μία ιδέα παρωδίας, καρικατούρας, και στιλιστικής υπερβολής, στην οποία τα συναισθήματα και τα πάθη αποτελούν το πρόσχημα για γλωσσικά παιχνίδια. Σε αυτές τις ακραίες εκφράσεις υπάρχει η απόλαυση να εντυπωσιαστεί ο αναγνώστης και η απόρριψη των ιδανικών της ευγενικής ζωής και του κυρίαρχου εκείνη την εποχή *[[Γλυκό νέο ύφος|Γλυκού νέου ύφους]]*. 

## Παραπομπές


Κατηγορία:Ιταλοί ποιητές
Κατηγορία:Μεσαιωνικοί ποιητές
Κατηγορία:Μεσαιωνική ιταλική λογοτεχνία
Κατηγορία:Ιταλοί του 13ου αιώνα