Καρακάξα

Η **καρακάξα** είναι στρουθιόμορφο πτηνό της οικογενείας των Κορακιδών, που απαντά και στον ελλαδικό χώρο. Η επιστημονική ονομασία του είδους είναι *Pica pica* και περιλαμβάνει 11 υποείδη.

Στην Ελλάδα απαντά τo υποείδος *Pica pica pica* (Linnaeus, 1758).

Η καρακάξα είναι από τα ευφυέστερα πτηνά. Τις τελευταίες δεκαετίες, αποτελεί για την επιστημονική κοινότητα αντικείμενο μελέτης και πειραμάτων, κατά τα οποία το πτηνό επιδεικνύει μεγάλη ικανότητα επίλυσης προβλημάτων.

## Ονοματολογία και διευκρίνιση ορολογίας
Η επιστημονική ονομασία του γένους *Pica* είναι η ακριβής λατινική απόδοση (κυριολ. *Pīca* ) της ελληνικής *κίττα* ή *κίσσα*. Ωστόσο, ο λόγιος όρος *κίσσα* δεν αναφέρεται στο πτηνό κίσσα, το οποίο ανήκει σε διαφορετικό γένος (*Garrulus*), αλλά αποκλειστικά στην καρακάξα.

Η παρερμηνεία υφίσταται επειδή, σε πολλές περιοχές της Ελλάδας έχει επικρατήσει -λανθασμένα- να κατονομάζεται η καρακάξα ως «κίσσα». Μάλιστα, το πρόβλημα έχει επιταθεί επειδή, υπήρξε διαχρονικά λανθασμένη μετάφραση της διάσημης όπερας του Τζοακίνο Ροσσίνι *La gazza ladra*, ως * «Η κλέφτρα κίσσα»* αντί του ορθού «Η κλέφτρα καρακάξα», καθώς το πτηνό *gazza* είναι η καρακάξα και όχι η κίσσα.. Άλλωστε, συνήθεια του συγκεκριμένου πτηνού να προσελκύεται από διάφορα αντικείμενα, ειδικά τα γυαλιστερά/μεταλλικά και να τα μεταφέρει στη φωλιά του.

Η λέξη *καρακάξα* έχει αβέβαιη ετυμολογία, με επικρατούσα την άποψη ότι, είναι ηχομιμητικής προέλευσης από το χαρακτηριστικό κρώξιμο του πουλιού *κ(α)ρα, κ(α)ρα*, ενώ η άποψη ότι προέρχεται από τα συνθετικά *καρά* «μαύρος» και *κίσσα* (?) παρουσιάζει φωνητικά προβλήματα. Τέλος, υπάρχει η εκδοχή ότι προέρχεται από τον τύπο *κορακόκισσα* >**  και << **κατσικορώνα >>*' (Κύπρος).

==Παραπομπές==
<references />

==Πηγές==
*BirdLife International. 2004. *Birds in Europe: population estimates, trends and conservation status*. BirdLife International, Cambridge, U.K.
*del Hoyo, J.; Elliott, A.; Christie, D. 2006. *Handbook of the Birds of the World, vol. 11: Old World Flycatchers to Old World Warblers*. Lynx Edicions, Barcelona, Spain.
*Gordo, O.; Sanz, J. J. 2006. *Climate change and bird phenology: a long-term study in the Iberian Peninsula*. Global Change Biology 12: 1993-2004.
*IUCN. 2014. The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2014.2. Available at:www.iucnredlist.org. (Accessed: August, 2015).
*Jenni, L.; Kery, M. 2003. *Timing of autumn bird migration under climate change: advances in long-distance migrants, delays in short-distance migrants*. Proceedings of the Royal Society of London Series B 270(1523): 1467-1471.
*Prior, Schwarz, and Güntürkün, Helmut, Ariane, and Onur; Schwarz, A; Güntürkün, O; De Waal, Frans (2008). De Waal, Frans, ed. *Mirror-Induced Behavior in the Magpie (Pica pica): Evidence of Self-Recognition* (PDF). PLoS Biology (Public Library of Science) 6 (8): e202. doi:10.1371/journal.pbio.0060202. PMC 2517622. PMID 18715117. Retrieved 2008-08-21
*Robertson Joyce, *Meet the Magpie*, (AuthorHouse, 2010), page 5
*Sparks, T. H.; Huber, K.; Bland, R. L.; Crick, H. Q. P.; Croxton, P. J.; Flood, J.; Loxton, R. G.; Mason, C. F.; Newnham, J.A.; Tryjanowski, P. 2007. *How consistent are trends in arrival (and departure) dates of migrant birds in the UK? * Journal of Ornithology 148: 503-511.
*Tryjanowski, P.; Kuzniak, S.; Sparks, T. H. 2002. *Earlier arrival of some farmland migrants in western Poland*. Ibis 144: 62-68.
*Tryjanowski, P.; Kuzniak, S.; Sparks, T. H. 2005. *What affects the magnitude of change in first arrival dates of migrant birds? * Journal of Ornithology 146: 200-205.
*Waal, Frans de, *The Age of Empathy: Nature's Lessons for a Kinder Society* (New York: Harmony Books, 2009), 149.
*Wink, Michael (1973): *Die Verbreitung der Nachtigall (Luscinia megarhynchos) im Rheinland*. Charadrius 9(2/3): 65-80. (PDF)

==Βιβλιογραφία==


*«Το Κόκκινο Βιβλίο των Απειλουμένων Σπονδυλοζώων της Ελλάδας» (RDB), Αθήνα 1992
*Bertel Bruun, *Birds of Britain and Europe*, Hamlyn 1980.
*Bob Scott and Don Forrest, *The Birdwatcher’s Key*, Frederick Warne & Co, 1979
*Christopher Perrins, *Birds of Britain and Europe*, Collins 1987. 
*Colin Harrison & Alan Greensmith, *Birds of the World*, Eyewitness Handbooks, London 1993
*Colin Harrison, *Nests, Eggs and Nestlings Of British and European Birds*, Collins, 1988.
*Dennis Avon and Tony Tilford, *Birds of Britain and Europe, a Guide in Photographs*, Blandford 1989
*Detlef Singer, *Field Guide to Birds of Britain and Northern Europe*, The Crowood Press, Swindon 1988
*Enticott Jim and David Tipling: *Photographic Handbook of the Seabirds of the World*, New Holland, 1998
*Gray, Mary Taylor *The Guide to Colorado Birds*, Westcliffe Publishers, 1998
*Handrinos & Akriotis, *The Birds of Greece*, Helm 1997
*Hermann Heinzel, RSR Fitter & John Parslow, Birds of Britain and Europe with North Africa and Middle East, Collins, 1995 
*Howard and Moore, *Checklist of the Birds of the World*, 2003. 
*Jim Flegg, *Field Guide to the Birds of Britain and Europe*, New Holland, London 1990
*Jobling, J. 1991. *A dictionary of scientific bird names*. University Press, Oxford.
*Killian Mullarney, Lars Svensson, Dan Zetterström, Peter J. Grant, *Τα Πουλιά της Ελλάδας Της Κύπρου και της Ευρώπης*, ΕΟΕ, 2007
*Killian Mullarney, Lars Svensson, Dan Zetterström, Peter J. Grant, *Τα Πουλιά της Ελλάδας Της Κύπρου και της Ευρώπης*, Collins
*Linnaeus, Carolus (1758). *Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis*. Tomus I. Editio decima, reformata (in Latin). Holmiae (Laurentii Salvii). 
*Peter Colston and Philip Burton, *Waders of Britain and Europe*, Hodder & Stoughton, 1988
*R. Grimmett, C. Inskipp, T. Inskipp, *Birds of Nepal*, Helm 2000
*Rob Hume, RSPB *Complete Birds of Britain and Europe* DK, 2002
*Valpy, Francis Edward Jackson, *An Etymological Dictionary of the Latin Language*
*Βασίλη Κλεισούρα, *Εργοφυσιολογία*, εκδ. Συμμετρία, Αθήνα 1990
*Γεωργίου Δ. Μπαμπινιώτη, *Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας*, Αθήνα 2002
*Γιώργος Σφήκας, *Πουλιά και Θηλαστικά της Κρήτης*, Ευσταθιάδης, 1989
*Γιώργος Σφήκας, *Πουλιά και Θηλαστικά της Κύπρου*, Ευσταθιάδης, 1991
*Ιωάννη Όντρια (I), *Πανίδα της Ελλάδας*, τόμος *Πτηνά*.
*Ιωάννη Όντρια (II), *Συστηματική Ζωολογία*, τεύχος 3.
*Ιωάννου Χατζημηνά, *Επίτομος Φυσιολογία*, εκδ. Γρ. Παρισιάνου, Αθήνα 1979
*Ντίνου Απαλοδήμου, *Λεξικό των ονομάτων των πουλιών της Ελλάδας*, 1988.
**Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα*, εκδ. 1996 (ΠΛΜ)
**Πάπυρος Λαρούς*, εκδ. 1963 (ΠΛ)
**Σημαντικές Περιοχές για τα Πουλιά της Ελλάδας'' (ΣΠΕΕ), ΕΟΕ 1994
*Χανδρινός Γιώργος (Ι), «Το Κόκκινο Βιβλίο των Απειλουμένων Σπονδυλοζώων της Ελλάδας»

Κατηγορία:Κορακίδες
Κατηγορία:Πτηνά της Ευρώπης
Κατηγορία:Πτηνά της Ασίας
Κατηγορία:Πτηνά της Αφρικής
Κατηγορία:Πτηνά της Ελλάδας