Τέλε Σαντάνα

Ο **Τέλε Σαντάνα ντα Σίλβα** (πορτογαλικά:  *Telê Santana da Silva*) γνωστός ως **Τέλε Σαντάνα** (*Telê Santana*, 26 Ιουλίου 1931 – 21 Απριλίου 2006) ήταν Βραζιλιάνος προπονητής ποδοσφαίρου και πρώην ποδοσφαιριστής.

Ως παίκτης αγωνίστηκε ως δεξιός ακραίος επιθετικός, τα περισσότερα χρόνια της καριέρας του στη Φλουμινένσε, χωρίς να γνωρίσει ατομική καταξίωση. Κατά τη διάρκεια της καριέρας του δεν αποβλήθηκε ποτέ. 

Ήταν προπονητής της εθνικών ομάδων της Βραζιλίας σε δύο διοργανώσεις Παγκοσμίου Κυπέλλου, του 1982 στην Ισπανία και του 1986 στο Μεξικό με την ομάδα να θεωρείται και τις δύο φορές ως ένα από τα φαβορί των διοργανώσεων. Η ομάδα του 1982 συγκεκριμένα μνημονεύεται ως μία από τις καλύτερες ομάδες στην ιστορία του ποδοσφαίρου που δεν κέρδισε το Παγκόσμιο Κύπελλο. Περιλάμβανε παίκτες όπως οι Ζίκο, Σώκρατες κα. Η Βραζιλία ανέκτησε τον τρόπο παιχνιδιού που είχε γίνει γνωστός από τα τέλη της δεκαετίας του 1950 στην εθνική ομάδα με τους Πελέ και Γκαρίντσα ως *futebol-arte*. Ο ίδιος έλεγε τότε ότι «Οι παίκτες πρέπει να έχουν την ελευθερία να παίζουν. Η δημιουργικότητα είναι το πιο σημαντικό πράγμα» και «Προτιμώ να χάσω παίζοντας όμορφο ποδόσφαιρο παρά να κερδίσω παίζοντας άσχημα». Στον κρίσιμο αγώνα της φάσης των "12" η Βραζιλία χρειάζονταν μία ισοπαλία με την Ιταλία για να προκριθεί με την επιθετική πρωτοβουλία της ομάδας στον αγώνα να είναι αδιάκοπη αποφέροντας δύο γκολ, όμως η άμυνα είχε τόσα κενά που τρία γκολ του Πάολο Ρόσι έδωσαν την πρόκριση στην ευρωπαϊκή ομάδα, που κατέκτησε και τον τίτλο. Ήταν επίσης ένας ιδιαίτερα επιτυχημένος προπονητής σε διάφορες ομάδες συλλόγων, συμπεριλαμβανομένης της μεγάλης ομάδας της Σάο Πάολο του 1992 και του 1993, ενώ είχε επίσης μεγάλα διαστήματα με την Ατλέτικο Μινέιρο και τη Φλουμινένσε.

Ο Σαντάνα αναφέρεται συχνά (ιδίως στη χώρα του) ως ένας από τους καλύτερους προπονητές στη ιστορία του ποδοσφαίρου της. Το προτιμώμενο στυλ παιχνιδιού του ήταν πολύ επιθετικό και πίστευε στην εκπαίδευση των αθλητών χρησιμοποιώντας την ακατάπαυστη επανάληψη των  βασικών στοιχείων του παιχνιδιού, όπως το πασάρισμα της μπάλας. Στην πατρίδα του θεωρούνταν ως ο "τελευταίος ρομαντικός του βραζιλιάνικου ποδοσφαίρου", και ήταν πάντα υπέρ του ευγενούς παιχνιδιού και κατά του σκληρού ανταγωνισμού στον αγωνιστικό χώρο. Είναι χαρακτηριστικό ότι  αποκαλύφθηκε 25 χρόνια μετά μυστική συμφωνία του Σαντάνα και του Γιόχαν Κρόιφ (προπονητή της Μπαρτσελόνα) στον τελικό του Διηπειρωτικού Κυπέλλου του 1992, δύο ημέρες πριν τον αγώνα ότι όποιος παίκτης παραβίαζε τους κανόνες του καλού ποδοσφαίρου θα απομακρυνόταν από αυτούς από το γήπεδο. Το 2022 αναδείχθηκε ως ο κορυφαίος προπονητής στην ιστορία του ποδοσφαίρου της χώρας μετά από ψηφοφορία μεταξύ 103 τεχνικών και πρώην προπονητών, που διεξήχθη από τα μέσα ενημέρωσης του ομίλου Globo.

## Τίτλοι και διακρίσεις

### Τίτλοι
#### Ως παίκτης
**Φλουμινένσε**
* Πρωτάθλημα Καριόκα (2): 1951, 1959
* Τουρνουά Ρίο-Σάο Πάολο (2): 1957, 1960
* Κύπελλο Ρίο: 1952
#### Ως προπονητής
**Φλουμινένσε**
* Κύπελλο Guanabara : 1969
* Πρωτάθλημα Καριόκα : 1969
**Ατλέτικο Μινέιρο**
* Πρωτάθλημα Μινάς Γκεραίς (2) : 1970, 1988
* Πρωτάθλημα Βραζιλίας πρώτης κατηγορίας : 1971
**Γκρέμιο**
* Πρωτάθλημα Γκαούτσο : 1977
**Αλ-Αχλί**
* Κύπελλο του Βασιλιά : 1983
* Πρωτάθλημα Σαουδικής Αραβίας : 1984
* Gulf Club Champions Cup : 1985
**Φλαμένγκο**
* Κύπελλο Guanabara : 1989
**Σάο Πάολο**
* Πρωτάθλημα Παουλίστα (2) : 1991, 1992
* Πρωτάθλημα Βραζιλίας πρώτης κατηγορίας : 1991
* Κόπα Λιμπερταδόρες (2) : 1992, 1993
* Διηπειρωτικό Κύπελλο (2)  : 1992, 1993
* Σούπερ Κύπελλο Νότιας Αμερικής : 1993
* Κύπελλο Κυπελλούχων Νότιας Αμερικής (2) : 1993, 1994
* Κύπελλο CONMEBOL : 1994

### Ατομικές διακρίσεις
* Νοτιοαμερικανός προπονητής της χρονιάς : 1992

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 
Κατηγορία:Βραζιλιάνοι ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Φλουμινένσε Φούτμπολ Κλαμπ
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ΚΡ Βάσκο ντα Γκάμα
Κατηγορία:Επιθετικοί ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Βραζιλιάνοι προπονητές ποδοσφαίρου
Κατηγορία:Βραζιλιάνοι προπονητές ποδοσφαίρου στο εξωτερικό
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Εθνικής Βραζιλίας
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Φλουμινένσε Φούτμπολ Κλαμπ 
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Σάο Πάολο Φουτεμπόλ Κλούμπε 
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Ατλέτικο Μινέιρο 
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Μποταφόγκο ντε Φουτεμπόλ ε Ρεγκάτας 
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Σοσιεντάντε Εσπορτίβα Παλμέιρας 
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Γκρέμιο Φουτεμπόλ Πόρτο Αλεγκρένσε 
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Παγκοσμίου Κυπέλλου 1986
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Παγκοσμίου Κυπέλλου 1982