Χανς Γιόας

Ο **Χανς Γιόας** (γερμ.: *Hans Joas*, 27 Νοεμβρίου 1948) είναι Γερμανός κοινωνιολόγος με έργο στην κοινωνική θεωρία και την κοινωνιολογία της θρησκείας. Τελείωσε τη σταδιοδρομία του ως κάτοχος της έδρας «Ernst Troeltsch» της Κοινωνιολογίας της Θρησκείας στο Πανεπιστήμιο Χούμπολτ του Βερολίνου.

## Βιογραφικά στοιχεία
Ο Γιόας γεννήθηκε στο Μόναχο και σπούδασε μέχρι το 1971 κοινωνιολογία, φιλοσοφία, ιστορία και γερμανική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου και μέχρι το 1972 στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου, παίρνοντας τελικώς πτυχίο στην κοινωνιολογία. Από το 1973 έως το 1977 ήταν *Wissenschaftlicher Assistent* (βοηθός με διδακτικό και ερευνητικό έργο) στο Τμήμα Κοινωνιολογίας του Ελεύθερου Πανεπιστημίου του Βερολίνου, από το οποίο πήρε και το διδακτορικό του το 1979. Κατόπιν εργάσθηκε ως ερευνητής στο Ινστιτούτο Μαξ Πλανκ για την Ανθρώπινη ανάπτυξη και εκπαίδευση, στο Βερολίνο, ολοκληρώνοντας στο ενδιάμεσο και την υφηγεσία του το 1981. Οι επαγγελματικές του θέσεις από το 1984 και μετά έχουν ως εξής:
* 1984-1987: Εταίρος «Χάιζενμπεργκ» στο Γερμανικό Συμβούλιο Ερευνών (*Deutsche Forschungsgemeinschaft*)
* 1987-1990: Καθηγητής της Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Έρλανγκεν-Νυρεμβέργης
* 1990-2002: Καθηγητής της Κοινωνιολογίας στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου και επιπροσθέτως ενδιαμέσως (1993-1995) εκτελεστικός διευθυντής του Ινστιτούτου Βορειοαμερικανικών Σπουδών «John F. Kennedy», στο Βερολίνο
* Παραλλήλως από το 2000: Καθηγητής στο Τμήμα Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου του Σικάγου
* 2002-2011: Διευθυντής του Κέντρου Μαξ Βέμπερ για Προηγμένες Πολιτιστικές και Κοινωνικές Μελέτες, στο Πανεπιστήμιο της Ερφούρτης
* 2011–2014: Μόνιμος εταίρος του Ινστιτούτου Προηγμένων Σπουδών (FRIAS) του Πανεπιστημίου του Φράιμπουργκ
* Από το 2014: Καθηγητής στην έδρα «Ernst Troeltsch» της Κοινωνιολογίας της Θρησκείας στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Χούμπολτ του Βερολίνου

### Επισκέπτης καθηγητής
Κατά τη διάρκεια της σταδιοδρομίας του ο Γιόας διετέλεσε επισκέπτης καθηγητής σε πολλά Α.Ε.Ι. του Δυτικού κόσμου. Αναλυτικότερα:
* 1985 (εαρινό εξάμηνο): Τμήμα Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου του Σικάγου
* 1986 (καλοκαίρι): Τμήμα Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου του Τορόντο
* 1992 (εαρινό εξάμηνο): Πανεπιστήμιο της Ουψάλα, Σουηδία
* 1996 (φθινοπ. εξάμηνο): Τμήμα Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου του Ουισκόνσιν στο Μάντισον
* 1997 (εαρινό εξάμηνο): έδρα «Theodor Heuss» του Τμήματος Κοινωνιολογίας της Νέας Σχολής Κοινωνικών Ερευνών της Νέας Υόρκης
* 1998 (εαρινό εξάμηνο): Τμήμα Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Ντιουκ (Β. Καρολίνα, ΗΠΑ)
* 1998 (φθινοπ. εξάμηνο): Τμήμα Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου του Ουισκόνσιν στο Μάντισον
* 2002 (φθινοπ. εξάμηνο): Τμήμα Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου της Βιέννης
* 2004-2005: Έδρα «Ernst Cassirer» του Σουηδικού Κολεγίου Προηγμένων Σπουδών στις Κοινωνικές Επιστήμες, Ουψάλα Σουηδίας
* 2007 (εαρινό εξάμηνο): Τμήμα Κοινωνιολογίας και Σχολή Ρωμαιοκαθολικής Θεολογίας του Πανεπιστημίου της Βιέννης
* 2010 (εαρινό εξάμηνο): εταίρος του Σουηδικού Κολεγίου Προηγμένων Σπουδών στις Κοινωνικές Επιστήμες, Ουψάλα
* 2011 (εαρινό εξάμηνο): Ινστιτούτο Προηγμένων Σπουδών του Στέλενμπος (STIAS), Νότια Αφρική
* 2012: Στο νεοϊδρυθέν Ίδρυμα Γιόζεφ Ράτσινγκερ - Πάπα Βενεδίκτου ΙΣΤ΄ του Πανεπιστημίου της Ρατισβόνης
* 2014 (εαρινό εξάμηνο): έδρα «Torgny Segerstedt», Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ, Σουηδία
* 2017 (εαρινό εξάμηνο): Ινστιτούτο Προηγμένων Σπουδών του Στέλενμπος
* 2022 (Ιούνιος): Πανεπιστήμιο του Άουγκσμπουργκ

## Ερευνητικό έργο
Ο Χανς Γιόας εστίασε στην κοινωνική φιλοσοφία, ιδίως στον αμερικανικό πραγματισμό και ιστορικισμό, την κοινωνιολογία της θρησκείας και την κοινωνιολογία της βίας και του πολέμου. Επίσης ασχολήθηκε με τη μεταβολή των αξιών στη σύγχρονη κοινωνία.

Διετύπωσε τη δική του θεωρία της «καταφατικής γενεαλογίας των αξιών» (*affirmative genealogy of values*), απότοκο του ενδιαφέροντός του για τη γένεση των κοινωνικών αξιών και της έννοιας των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Σύμφωνα με τη θεωρία του, οι αξίες αναδύονται μέσα από εμπειρίες αυτοδιαμορφώσεως και αυθυπερβάσεως. Ανέπτυξε μια φαινομενολογία της εμπειρίας της αυθυπερβάσεως, «από τη μοναχική προσευχή μέχρι τη συλλογική έκσταση σε αρχαϊκά τελετουργικά ή τον εθνικιστικό ενθουσιασμό για τον πόλεμο». «Περιλαμβάνει ηθικά αισθήματα, το άνοιγμα του εαυτού στη συναναστροφή και την εμπειρία της φύσεως.»

Σε μια τριλογία βιβλίων ο Γιόας επιχειρεί να αναπτύξει το περίγραμμα μιας συνολικής ιστορίας της παγκοσμιότητας της ηθικης από τα παραπάνω. Στο πρώτο βιβλίο, που εκδόθηκε το 2017 με τίτλο *Η δύναμη του ιερού - μια εναλλακτική στο αφήγημα της απογοητεύσεως*, παρουσιάζει μια λεπτομερή κριτική του ιστορικού αφηγήματος (από την εποχή του Μαξ Βέμπερ μιας διαδικασίας απαξιώσεως της θρησκείας και του υπερβατικού, η οποία ενυπάρχει ήδη στην εποχή των αρχαίων Εβραίων προφητών, και το σχεδίασμα μιας εναλλακτικής πορείας. Στο δεύτερο βιβλίο, που εκδόθηκε το 2020 με τίτλο *Im Bannkreis der Freiheit. Religionstheorie nach Hegel and Nietzsche* (= «Η επίδραση της ελευθερίας: Θεωρία της θρησκείας στον Έγελο και τον Νίτσε»), ασχολείται εκ παραλλήλου με το ξεπέρασμα της ιστορικής εικόνας μιας δυτικής εξιστορήσεως της θρησκείας, που κορυφώνεται με τον Προτεστάντικο Χριστιανισμό και τη συστατική σημασία του για τη σημερινή πολιτική ελευθερια, μια εξιστόρηση που χρονολογείται από τον Έγελο. Με την παράθεση των περί θρησκείας απόψεων σημαντικών διανοητών της φιλοσοφίας και της κοινωνιολογίας, ο Γιόας προσεγγίζει περαιτέρω την εναλλακτική πορεία που προσχεδίασε στο προηγούμενο βιβλίο. Στο υπό έκδοση τρίτο βιβλίο ο συγγραφέας επεξεργάζεται ευρύτερα αυτή την πορεία, τόσο ιστορικώς όσο και κοινωνιολογικώς.

## Τιμητικές διακρίσεις
* 2010: Έπαθλο «Νίκλας Λούμαν» (γερμ. *Bielefelder Wissenschaftspreis*).
* 2012: Μετάλλιο «Βέρνερ Χάιζενμπεργκ» του Ιδρύματος Αλεξάντερ φον Χούμπολτ.
* 2012: Αναγόρευση σε επίτιμο διδάκτορα από το Πανεπιστήμιο του Τύμπινγκεν.
* 2013: Αναγόρευση σε επίτιμο διδάκτορα από το Πανεπιστήμιο της Ουψάλα.
* 2013: Βραβείο Χανς Κίλιαν.
* 2015: «Βραβείο διακεκριμένης ισόβιας προσφοράς» της Αμερικανικής Κοινωνιολογικής Ενώσεως (Τομέας Ιστορίας της Κοινωνιολογίας)
* 2015: Βραβείο Έρευνας Μαξ Πλανκ.
* 2017: Έπαθλο Πωλ Ρικέρ.
* 2018: Θεολογικό Βραβείο του Ζάλτσμπουργκ
* 2022: «Βραβείο διακεκριμένων συνολικών επιτευγμάτων» της Γερμανικής Κοινωνιολογικής Ενώσεως
* 2022: Αναγόρευση σε επίτιμο διδάκτορα από το Καθολικό Πανεπιστήμιο Πέτερ Πάζμανυ της Βουδαπέστης

## Εργογραφία
* *George Herbert Mead, A Contemporary Re-examination of His Thought*, MIT Press, 1985, ISBN 978-0-262-10033-5
* *Social Action and Human Nature* (με τον Axel Honneth), Cambridge University Press, 1988, ISBN 978-0-521-33935-3
* *Pragmatism and Social Theory*, University of Chicago Press, 1993, ISBN 978-0-226-40042-6
* *The Creativity of Action*, University of Chicago Press, 1996, ISBN 978-0-226-40044-0
* *The Genesis of Values*, University of Chicago Press 2000, ISBN 978-0-226-40040-2
* *War and Modernity*, Blackwell 2003, ISBN 978-0-745-62644-4
* *Social Theory* (με τον Wolfgang Knoebl), Cambridge University Press, 2009, ISBN 978-0-521-87063-4
* *Do We Need Religion? On the Experience of Self-Transcendence*, 2009, ISBN 978-1-594-51439-5
* *The Benefit of Broad Horizons: Intellectual and Institutional Preconditions for a Global Social Science* (με τον Barbro Klein), εκδ. Brill 2010, ISBN 978-90-04-19284-3
* *War in Social Thought: Hobbes to the Present * (με τον Wolfgang Knoebl), Princeton University Press, 2012, ISBN 978-0-691-15084-0
* *The Sacredness of the Person: A New Genealogy of Human Rights* (Georgetown University Press 2012, ISBN 978-1-589-01969-0
* *The Axial Age and Its Consequences* (με τον Robert Bellah), Harvard University Press, 2012, ISBN 978-0-674-06649-6
* *Faith as an Option: Possible Futures for Christianity*, Stanford University Press, 2014, ISBN 978-0804792776
* *Was ist die Achsenzeit? Eine wissenschaftliche Debatte als Diskurs über Transzendenz*, Schwabe Verlag, Basel 2014, ISBN 978-3-7965-3360-0
* *Die lange Nacht der Trauer. Erzählen als Weg aus der Gewalt?*, Psychosozial-Verlag, Giessen 2015, ISBN 978-3-8379-2267-7
* *Sind die Menschenrechte westlich?*, εκδ. Kösel, Μόναχο 2015, ISBN 978-3466371266
* *The Timeliness of George Herbert Mead* (με τον Daniel R. Huebner), University of Chicago Press 2016, ISBN 9780226376943
* *Kirche als Moralagentur?*, εκδ. Kösel, Μόναχο 2016, ISBN 978-3-466-37175-4
* *Die Macht des Heiligen. Eine Alternative zur Geschichte von der Entzauberung*, εκδ. Suhrkamp, Βερολίνο 2017, ISBN 978-3-518-58703-4
* *Im Bannkreis der Freiheit. Religionstheorie nach Hegel und Nietzsche*, εκδ. Suhrkamp, 2020, ISBN 978-3-518-58758-4

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Ο Χανς Γιοας στο κεντρικό σύστημα πληροφοριών του Πανεπιστημίου Χούμπολτ του Βερολίνου

Κατηγορία:Γερμανοί κοινωνιολόγοι
Κατηγορία:Γερμανοί πανεπιστημιακοί