Ορν (νομός)

Η **Ορν** (γαλλικά: *Orne*) είναι γαλλικός νομός της περιοχής της Νορμανδίας, που πήρε το όνομά του από τον ποταμό Ορν ο οποίος πηγάζει στο νομό και στη συνέχεια τον διασχίζει. Η INSEE και το Ταχυδρομικό Ταχυδρομείο του αποδίδουν τον κωδικό 61.

Πριν το 2016 ο νομός Ορν ανήκε στην περιοχή Κάτω Νορμανδία η οποία συνενώθηκε με την Άνω Νορμανδία και πλέον αποτελούν τη νέα διοικητική περιοχή Νορμανδία.

Οι κάτοικοι ονομάζονται Ορναί και Ορναίζ.

## Γεωγραφικά στοιχεία
[εναλλ.=|αριστερά|μικρογραφία|250x250εσ|Η «Ελβετική Νορμανδία» και ο ποταμός [Ορν (ποταμός)|Ορν]]
Ο νομός Ορν βρίσκεται στα νότια της διοικητικής περιοχής της Νορμανδίας και είναι ο μόνος νομός της Νορμανδίας που δεν έχει πρόσβαση στη Μάγχη.

Ο νομός έχει έκταση 6.103 τετραγωνικά χιλιόμετρα. 

Πρωτεύουσα είναι η Αλανσόν (26.129 κατ.), που βρίσκεται σε απόσταση περίπου 173 χιλιομέτρων κατ'ευθεία γραμμή, (οδικώς 191), δυτικά του Παρισιού.

Ο πληθυσμός του νομού ανέρχεται σε 282.516 κατοίκους (απογραφή 2017).

Συνορεύει με τους εξής νομούς:

* στο βόρεια με το νομό Καλβαντός, στα δυτικά με το νομό Μανς και στα βορειοανατολικά με το νομό Ερ, τρεις από τους πέντε νομούς της Νορμανδίας.
* στα νοτιοανατολικά με το νομό Ερ-ε-Λουάρ, που ανήκει στην περιοχή Σαντρ-Βαλ ντε Λουάρ.
* στα νότια με τους νομούς Μαγιέν και Σαρτ, δύο νομούς της Περιοχής του Λίγηρα που αποτελούσαν ιστορικά την παλιά επαρχία Μαιν.

Η περιοχή είναι λοφώδης, με το υψηλότερο σημείο (413 μέτρα) στα βόρεια της Αλανσόν. Διαρρέεται από πολλούς ποταμούς, στο νομό πηγάζουν 20 ποταμοί, οι κυριότεροι είναι οι: Ορν, Ντιβ, Τουκ, Μαγιέν, Σαρτ, Ουίν, κ.α. Στο νομό υπάρχουν πολλά δάση.

Δύο περιφερειακά φυσικά πάρκα συμβάλλουν σε μεγάλο βαθμό στην ενίσχυση του φυσικού περιβάλλοντος και της τουριστικής δραστηριότητας του νομού:

* το περιφερειακό φυσικό πάρκο Νορμανδία-Μαιν, στα νότια και νοτιοδυτικά του νομού, εκτείνεται επίσης στους νομούς Μανς, Μαγιέν και Σαρτ.
* το περιφερειακό φυσικό πάρκο Περς, στα νοτιοανατολικά του νομού, εκτείνεται και στο νομό Ερ-ε-Λουάρ.

Το κλίμα είναι ωκεάνιο με μέτριες βροχοπτώσεις.

## Ιστορία
*Δείτε επίσης: [[Νορμανδία (διοικητική περιοχή)]], [[Δουκάτο της Νορμανδίας]] και [[Απόβαση στη Νορμανδία]]*
αριστερά|μικρογραφία|320x320εσ|Ο νομός Ορν και οι παλιές επαρχίες
Ο νομός Ορν είναι ένας από τους αρχικά 83 νομούς (σήμερα 101), που δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης στις 4 Μαρτίου 1790, σύμφωνα με το νόμο της 22ας Δεκεμβρίου 1789.

Το μεγαλύτερο μέρος της επικράτειάς του αντιστοιχεί σε τμήμα του πρώην δουκάτου της Νορμανδίας και του δουκάτου της Αλανσόν, ενώ το νοτιοανατολικό τμήμα του προέρχεται από την επαρχία Περς. 

Από το 1960 μέχρι το 2015, ο νομός Ορν μαζί με τους νομούς Μανς και Καλβαντός αποτελούσαν την περιοχή Κάτω Νορμανδία. Στα πλαίσια της εδαφικής μεταρρύθμισης του 2014, η Κάτω Νορμανδία συγχωνεύθηκε με την Άνω Νορμανδία (νομοί Ερ και Σεν-Μαριτίμ) την 1η Ιανουαρίου 2016 και από την συνένωση προέκυψε η νέα διοικητική περιοχή Νορμανδία. 

## Διοικητική διαίρεση
[εναλλ.=|μικρογραφία|350x350εσ|Θέση του νομού Ορν στη [Νορμανδία (διοικητική περιοχή)|Νορμανδία]]
Ο νομός Ορν αποτελείται από 3 διοικητικά διαμερίσματα, 21 καντόνια και 385 κοινότητες.

## Πόλεις

Οι μεγαλύτερες πόλεις του νομού Ορν είναι:
εναλλ.=|μικρογραφία|350x350εσ|Τα διαμερίσματα του νομού Ορν

## Οικονομία
[μικρογραφία|Τυρί [καμαμπέρ]]
Η μεγαλύτερη πόλη είναι η πρωτεύουσα Αλανσόν, η οποία αποτελεί το διοικητικό και εμπορικό κέντρο του νομού. Στο νομό Ορν δεν υπάρχουν μεγάλα βιομηχανικά κέντρα: η γεωργία και η κτηνοτροφία παραμένουν οι βασικές οικονομικές δραστηριότητες. Παράγονται δημητριακά, αχλάδια, μήλα, μηλίτης οίνος, βούτυρο,τυρί εκτρέφονται άλογα και βοοειδή. Επίσης υπάρχει παραδοσιακή κλωστοϋφαντουργία.Παραδοσιακά διάσημες είναι οι δαντέλες της Αλανσόν.

Στο νομό είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένη η τυροκομία, στην κοινότητα Καμαμπέρ παράγεται το γνωστό γαλλικό τυρί καμαμπέρ.

## Δημογραφικά στοιχεία
Οι κάτοικοι του νομού Ορν ονομάζονται Ορναί και Ορναίζ.

Ο νομός είναι ουσιαστικά αγροτικός. Με πληθυσμιακή πυκνότητα 48 κατοίκων ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, βρίσκεται αρκετά κάτω από τον εθνικό μέσο όρο (95 κάτοικοι / χμ²). Οι πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές είναι γύρω από τις (μεσαίες) πόλεις Αλανσόν, Φλερ και Αρζαντάν, οι τρεις πόλεις του νομού που ξεπερνούν τους 10.000 κατοίκους. 

Στις αρχές του 19ου αιώνα, ο πληθυσμός του νομού έφτανε τους 443.000 κατοίκους. Από τότε και σταδιακά  εδώ και πολλά χρόνια ο πληθυσμός μειώνεται, παρά τη σχετική στασιμότητα από το 1999 που είχε περίπου 293.000 κατοίκους. Το 2017, ο πληθυσμός αντιμετώπισε μια νέα πτώση με 282.516 κατοίκους. 

## Τουρισμός
[μικρογραφία|260x260εσ|Γέφυρα του ποταμού [Σαρτ (ποταμός)|Σαρτ στο Σαιν-Σενρί-λε-Ζερέ]]
[μικρογραφία|250x250εσ|Το [ντολμέν το *Τραπέζι του Διαβόλου*]]
Ο νομός Ορν έχει αξιοσημείωτο τουριστικό ενδιαφέρον και δυναμικό.  Ισχυρή ανάπτυξη της τουριστικής οικονομίας προσφέρουν διάφορες μορφές τουρισμού, όπως:

* **Πράσινος τουρισμός**: Ο νομός έχει διατηρήσει τις φυσικές του περιοχές και τα δάση: δάσος Ανταίν, δάσος Εκούβ κλπ. Έτσι, ένα μεγάλο μέρος της περιοχής βρίσκεται στα δύο περιφερειακά φυσικά πάρκα: αυτό της Νορμανδίας-Μαιν και αυτό της Περς. Η περιοχή Ελβετική Νορμανδία στα βόρεια και οι Άλπεις της Μανς στο Νότο, προσφέρουν μαγευτικές τοποθεσίες στις κοιλάδες των ποταμών Ορν στο βορρά και Σαρτ στο νότο (εξ ου και ονομάστηκαν «Ελβετία» και «Άλπεις»).

* **Γαστρονομικός τουρισμός,** χάρη στη νορμανδική γαστρονομία. Στο νομό παράγονται πολλά είδη τυριών, όπως το Φουρμαζέ, το Ανζελό και κυρίως το περίφημο τυρί καμαμπέρ. Επίσης τοπικές σπεσιαλιτέ, όπως το λουκάνικο από το Μορτάνι-ω-Περς. Παράγονται οινοπνευματώδη ποτά από τα άφθονα φρούτα των οπωρώνων της περιοχής (μήλα, αχλάδια, κλπ) και είναι αντιπροσωπευτικά της γαστρονομίας: μηλίτης, πουαρέ, καλβαντός.

* **Αρχιτεκτονικός τουρισμός**. Υπάρχουν επίσης πολλά αρχιτεκτονικά μνημεία, όπως ο καθεδρικός ναός Νοτρ Νταμ της Σε, το κάστρο O, το κάστρο Καρούζ, το κάστρο Ντονφρόν, το Εθνικό ιπποφορβείο του Πιν, το αστρονομικό παρατηρητήριο του Ελού.

* **Αρχαιολογικός τουρισμός**. Ο νομός είναι πλούσιος σε προϊστορικά μνημεία, υπάρχουν πολλά ντολμέν ιδιαίτερα στις νότιες περιοχές.

* **Ιαματικός τουρισμός - Υδροθεραπεία**: τα ιαματικά λουτρά της λουτρόπολης Μπανιόλ-ντε-λ'Ορν ενδείκνυται για φλεβικές, ρευματολογικές και γυναικολογικές διαταραχές.

Λόγω της εγγύτητας με το Παρίσι, στο νομό Ορν υπάρχουν επίσης πολλές εξοχικές κατοικίες των Παριζιάνων, ιδιαίτερα στην περιοχή Περς, και στην Μπανιόλ-ντε-λ'Ορν.

Ο νομός περιλαμβάνει ένα χωριό ανάμεσα στα «Πιο όμορφα χωριά της Γαλλίας»: Το Σαιν-Σενρί-λε-Ζερέ.

Αρχείο:Chateau Carrouges.jpg|Το κάστρο του Καρούζ
Αρχείο:Haras du Pin main.jpg|Το Εθνικό Ιπποφορβείο του Πιν
Αρχείο:Bagnoles de L'Orne lac et casino.jpg|Η λίμνη και το καζίνο στην Μπανιόλ-ντε-λ'Ορν
Αρχείο:Schabaka07-1.jpg|Το άλογο Περσερόν εκτρέφεται στην περιοχή του νομού Ορν
Αρχείο:Cathédrale Notre-Dame de Sées 853.jpg|Ο καθεδρικός ναός της Σε
Αρχείο:ChateaudO-SE.jpg|Το κάστρο του Ο
Αρχείο:BagnolesOrne3.JPG|Το κάστρο της Μπανιόλ-ντε-λ'Ορν
Αρχείο:Le Jour ni l’Heure 9239 château de Sassy, c. 1750, Saint-Christophe-le-Jajolet, Orne, Basse-Normandie, mercredi 20 août 2014, 17 26 25 (15040121265).jpg|Το κάστρο του Σασί
Αρχείο:Château de Domfront - Vue générale.jpg|Το κάστρο του Ντονφρόν


## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Ορν-Τουρισμός (επιλογή γλώσσας)


Κατηγορία:Νομοί της Νορμανδίας
Κατηγορία:Νομοί της Γαλλίας