SPQR

right|thumb|150px|Μάρμαρο με την επιγραφή ''SPQR''

**SPQR** είναι το ακρωνύμιο από τη λατινική φράση *Senātus PopulusQue Rōmānus* (λατινικά: *SENATVS POPVLVSQVE ROMANVS*, , κυριολεκτικά: *Η [[Σύγκλητος]] και ο Λαός της [[Ρώμη|Ρώμης]]*), που χρησιμοποιήθηκε κατά τα χρόνια της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας. Το ακρωνύμιο αυτό χρησίμευε ως υπογραφή της κυβέρνησης και το χρησιμοποιούσαν σε νομίσματα, επιγραφές σε μνημεία και δημόσια κτίρια καθώς και στα λάβαρα των Ρωμαϊκών Λεγεώνων. Η φράση αυτή χρησιμοποιήθηκε πολλές φορές από τον Κικέρωνα και τον Τίτο Λίβιο. Το ακρωνύμιο παρέμεινε σε χρήση και κατά την περίοδο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Σήμερα αποτελεί το έμβλημα της πόλης της Ρώμης.

## Μετάφραση
SPQR: **''S**enātus **P**opulus**q**ue **R**ōmānus.* Στα [[Λατινική γλώσσα|λατινικά]], *Senātus* είναι ένα ουσιαστικό που σημαίνει "[[Ρωμαϊκή σύγκλητος|Σύγκλητος]]". Το *Populusque* αποτελείται απο το ουσιαστικό *Populus,* που σημαίνει "άνθρωποι", και την κατάληξη -*que,* ένα εγκλιτικό μόριο που σημαίνει "και", οπότε στην ουσία η λέξη *Populusque* μεταφράζεται ως "και ο λαός" ("και οι άνθρωποι"). Η τελευταία λέξη, *Rōmānus* ("Ρωμαϊκός") είναι ένα [[επίθετο]], το οποίο οταν προστεθεί τροποποιεί την προηγούμενη πρόταση (*Senātus Populusque*) στο νόημα, και την κάνει να σημαίνει "Η Ρωμαϊκή Σύγκλητος και ο Λαός".

Έτσι, η πρόταση μεταφράζεται κυριολεκτικά ώς "Η Ρωμαϊκή Σύγκλητος και ο Λαός", ή πιο ελεύθερα ως "Η Σύγκλητος και ο Λαός της Ρώμης". 

== Ιστορία ==
Η χρονολογία ίδρυσης του τίτλου παραμένει άγνωστη, αλλα εμφανίστηκε αρχικά σε επιγραφές της Μεταγενέστερης Δημοκρατίας, από το 80 π.Χ. και μετά. Προηγουμένως, το επίσημο όνομα του Ρωμαϊκού κράτους, όπως φαίνεται και στα νομίσματα, ήταν απλά *ROMA.* Η τελευταία φορά που εμφανίζεται το ακρωνύμιο είναι στα νομίσματα του [[Κωνσταντίνος Α΄|Κωνσταντίνου Α']] (κυβερνούσε από το 312-337 μ.Χ.), του πρώτου [[Χριστιανισμός|Χριστιανού]] Ρωμαίου αυτοκράτορα.

Αυτή η επιγραφή συνέχιζε να χρησιμοποιείται μέχρι και στη [[Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία]]. Οι αυτοκράτορες υποτίθεται πως ήταν οι αντιπρόσωποι του λαού, αν και τα  *senātūs consulta*, δηλαδή τα διατάγματα της Συγκλήτου, είχαν δημιουργηθεί προς όφελος του αυτοκράτορα. 

*Populus Rōmānus* στην Ρωμαϊκή λογοτεχνία είναι μια φράση που σημαίνει "Η κυβέρνηση του Λαού". Όταν οι Ρωμαίοι ονόμαζαν τις κυβερνήσεις άλλων χωρών, χρησιμοποιούσαν την λέξη *populus* στον ενικό αλλά και στον πληθυντικό, για παράδειγμα *populī Prīscōrum Latīnōrum*, σημαίνει "Οι κυβερνήσεις των Παλαιών Λατίνων". Το *Rōmānus* είναι το καθιερωμένο επίθετο που χρησιμοποιήθηκε για την διάκριση των Ρωμαίων, όπως φαίνεται στη φράση *cīvis Rōmānus,* "Ρωμαίος πολίτης". Η τοπική πτώση, *Rōmae*, "στη Ρώμη", δεν χρησιμοποιήθηκε ποτέ για αυτόν τον λόγο.

== Σημερινή χρήση ==
Σήμερα SPQR είναι το δημοτικό σύμβολο της Ρώμης.

Επίσης, η επιγραφή SPQx (οπου x ένα κεφαλαίο γράμμα της αγγλικής αλφαβήτου) χρησιμοποιείται μερικές φορές ως σύμβολο υποστήριξης της δημοτικής υπερηφάνειας και του αστικού δικαίου. Η Ιταλική πόλη [[Ρέτζο νελλ'Εμίλια|Ρέτζο Εμίλια]], για παράδειγμα, χρησιμοποιεί το SPQR ως οικόσημο, που σημαίνει "Senatus Populusque Regiensis". Κάθε φορά το τελευταίο γράμμα αντιπροσωπεύει την πόλη στην οποία χρησιμοποιείται: SPQF, χρησιμοποιείται στην [[Φλωρεντία|Φλορεντία]], SPQB στο Μπενεβέντο (Benevento), αλλά χρησιμοποείται και σε πολλές άλλες χώρες, για παράδειγμα η επιγραφή SPQΟ μπορεί να βρεθεί στο οικόσημο της πόλης [[Όλομουτς]] στην Τσεχία, ενώ η επιγραφή SPQV βρίσκεται σε πολλά κτίρια στην [[Βαλένθια]], εκ των οποίων 2 είναι το Πανεπιστήμιο της Βαλένθιας και το εξαιρετικό [[Ανταλλακτήριο Μεταξιού της Βαλένθιας|Ανταλλακτήριο Μεταξιού]].

== Πινακοθήκη ==
<gallery>
 TitusTexte.jpg|Επιγραφή στην αψίδα του Τίτου, στην οποία φαίνεται η φράση *Senatvs PopvlvsQve Romanvs''.
 DEU Weil der Stadt COA.svg|Έμβλημα της Βέιλ ντερ Στατ.


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Instances of "Roman Senate and People" in www.Perseus.edu
* Lewis & Short dictionary entry for populus on www.Perseus.edu
* Polybius on the Senate and People (6.16)

Κατηγορία:Αρχαία Ρωμαϊκή κυβέρνηση
Κατηγορία:Ρώμη