Τζορτζ Μπεστ

Ο **Τζορτζ Μπεστ** (*George Best*, 22 Μαΐου 1946 – 25 Νοεμβρίου 2005) ήταν Βορειοϊρλανδός ποδοσφαιριστής. Αγωνιζόταν ως πλάγιος και επιθετικός μέσος, έγινε παγκόσμια γνωστός για την καριέρα του στη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ και αναδείχθηκε σε έναν από τους καλύτερους όλων των εποχών. Ψηφίστηκε 16ος καλύτερος ποδοσφαιριστής του 20ού αιώνα στις εκλογές της IFFHS.

Ονομάστηκε Ευρωπαίος Ποδοσφαιριστής της Χρονιάς το 1968. Οι τεχνικές του ικανότητες ήταν εξαιρετικές, ενώ αρκετοί ειδικοί τον θεωρούν ως έναν από τους καλύτερους ντριμπλέρ στην ιστορία του αθλήματος. Υπήρξε το πρώτο είδωλο του αθλήματος στη Μεγάλη Βρετανία που ξεπέρασε κατά πολύ τα συνήθη ποδοσφαιρικά όρια. Τα σοβαρά προβλήματα αλκοολισμού που αντιμετώπιζε σε όλη την ενήλικη ζωή του τελικά τον οδήγησαν στον θάνατο.

## Βιογραφία
### Πρώτα χρόνια
Γεννήθηκε στις 22 Μαΐου 1946 στο Μπέλφαστ στη Βόρεια Ιρλανδία.
Στην ηλικία των 15 ξεκίνησε στη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, που τον έφερε ένας κυνηγός ταλέντων του σωματείου, ο οποίος τον είδε να παίζει για μια ομάδα ερασιτεχνικού της πόλης του. Οι πρώτες εντυπώσεις του ίδιου δεν ήταν οι καλύτερες και ο ταλαντούχος έφηβος επέστρεψε στο πατρικό του. Ο προπονητής Ματ Μπάσμπι έγραψε στον πατέρα του έφηβου ότι τον ήθελαν πάλι πίσω. Είδωλό του ήταν ο Αλφρέδο Ντι Στέφανο. Ο Μπεστ επέστρεψε και το 1963, σε ηλικία 17 ετών και 4 μηνών, έκανε το ντεμπούτο του ως επαγγελματίας Γουέστ Μπρόμιτς Άλμπιον στις 14 Σεπτεμβρίου 1963. Δεν σημείωσε το γκολ στη νίκη με 1-0, αλλά έδειξε σε μια  στιγμή το μέγεθος του εξαιρετικού ταλέντου του: κέρδισε την μπάλα στην περιοχή του πέναλτι, την πέρασε από το άμεσο μαρκαρισμένο του σημείο και μετά κοίταξε ψηλά. Στο βάθος, παραμόνευε στη μέση του γηπέδου με τον τυπικό τρόπο, ο Ντένις Λόου. Ο Μπεστ  τον επέλεξε και του έστειλε μια τέλεια πάσα για το γκολ. Ήταν λεπτός και ελαφρύς, είχε μεγάλη ταχύτητα, άριστο έλεγχο της μπάλας και δυνατότητα να αγωνίζεται σε περισσότερες από μία θέσεις με εξαιρετική ποιότητα. Ο σύλλογος εξακολουθούσε να ζει σε θλίψη από το αεροπορικό δυστύχημα του 1958. Ορισμένα μέλη της εξαιρετικής νεανικής ομάδας που γοήτευσε το αγγλικό ποδόσφαιρο στη δεκαετία του 1950, τα Μωρά του Μπάσμπι, προσπαθούσαν να επαναφέρουν το σύλλογο με πρώτο από όλους τον Μπάσμπι που ήταν από τους επιζήσαντες.

### Ο δρόμος προς τη δόξα
Στην πρώτη του αγωνιστική περίοδο, ο Μπεστ συμμετείχε στον τίτλο του Κυπέλλου Αγγλίας: στον τελικό η Μάντσεστερ νίκησε τη Λέστερ με 3–1, χωρίς όμως ο ίδιος να αγωνιστεί. Καθιερώθηκε ως βασικός τη δεύτερη χρονιά του στην ομάδα και δεν θα χρειαζόταν πολύς χρόνος για να εκτοξευτεί το ταλέντο του: σχημάτισε ένα θρυλικό τρίο με τον Άγγλο Μπόμπι Τσάρλτον (άλλο επιζώντα) και το Σκωτσέζο Ντένις Λόου. Με αυτούς ήταν πρωταθλητής Αγγλίας το 1965, ο έκτος τίτλος στην ιστορία του συλλόγου στο πρωτάθλημα. Εκεί άρχισε η πιο παραγωγική του πορεία έως το 1972 καθώς συνέχισε να σκοράρει και να θέτει νέους στόχους για την ομάδα. Τα γκολ του Μπεστ έχουν μείνει στη μνήμη όσων τα είδαν για την ομορφιά τους και τον τολμηρό τρόπο που έπρεπε να περάσει έναν αντίπαλο (ή όσους χρειαζόταν από αυτούς) πριν σκοράρει, αλλά οι τεχνικές του ικανότητες που δεν ήταν συμβατές με τον παραδοσιακό τρόπο παιχνιδιού της Αγγλίας  ήταν αυτές που πραγματικά ενθουσίαζαν τον κόσμο. Σε μια εποχή λασπωμένων γηπέδων και σκληρών τάκλιν, ο Μπεστ φαινόταν να γλιστράει ανάμεσα στους αντιπάλους και να κάνει πράγματα με μια μπάλα που κανείς άλλος δεν μπορούσε. Ικανός να παίξει είτε στα άκρα, μπροστά ή πίσω από τον κεντρικό επιθετικό, στο απόγειο των ικανοτήτων του  ήταν σχεδόν ασταμάτητος.

Συμμετέχοντας στο Κύπελλο Πρωταθλητριών το 1966, η Γιουνάιτεντ πέρασε στους προημιτελικούς με την ισχυρή Μπενφίκα, ένα σωματείο που η ομάδα βάσης ήταν η δύο φορές πρωταθλήτρια της διοργάνωσης το 1961 και το 1962. Μετά από μια νίκη 3–2 στο Ολντ Τράφορντ, στη ρεβάνς ο Μπεστ σε δώδεκα λεπτά είχε ήδη σκοράρει δύο φορές. Οι κόκκινοι διάβολοι έφτασαν στο 5–1 (μαζί με το τρίτο του γκολ). Την επόμενη μέρα, η πορτογαλική εφημερίδα *A Bola* τον χαρακτήρισε *The Fifth Beatle* (το πέμπτο σκαθάρι). Το όνειρο για το ευρωπαϊκό τρόπαιο όμως αυτή τη χρονιά θα τελείωνε στα ημιτελικά.

Η ζωή του Μπεστ εκτός γηπέδου ήταν από την τότε περίοδο άστατη, συχνά με όμορφες γυναίκες και με αυτοκίνητα τελευταίου τύπου, προκαλώντας υστερία στους εφήβους κυρίως μαζί με τα μακριά μαλλιά του, σαν παρουσία καρδιοκατακτητή. Μια τέτοια μποέμικη συμπεριφορά τον οδήγησε στον αλκοολισμό, συχνά καθυστερούσε ή δεν συμμετείχε στις προπονήσεις, τακτική που οδήγησε σε πολλαπλά πρόστιμα και ποινές από τη διοίκηση του συλλόγου. Παρόλα αυτά, η ιδιαίτερη ικανότητά του να παραβιάζει τις άμυνες και τα μεγάλα χαρίσματά του εξαντλούσαν τη φαντασία του τύπου, που σε κάθε  ευκαιρία έψαχνε ένα νέο επίθετο για να τον χαρακτηρίσει. Υπήρξε ο πρώτος μεγάλος αστέρας των Μ.Μ.Ε. του ποδοσφαίρου στη Μεγάλη Βρετανία. Αφού επέστρεψε από μία από τις 28 ημέρες της τιμωρίας του, σημείωσε τα έξι γκολ της νίκης 8–2 επί της Νορθάμπντον.

Το 1967 ήρθε ένας νέος αγγλικός τίτλος πρωταθλήματος. Ο τρίτος έφτασε το 1968: ο Μπεστ τερμάτισε το πρωτάθλημα ως πρώτος σκόρερ με 28 γκολ, αλλά ο τίτλος πήγε στην αντίπαλο Μάντσεστερ Σίτι με δύο βαθμούς διαφορά. Σε μια νέα ευκαιρία στην Ευρώπη, η Γιουνάιτεντ αντιμετώπισε ξανά τη Μπενφίκα, αυτή τη φορά στον τελικό, που έγινε στο Γουέμπλεϊ. Ο Μπεστ σημείωσε το τρίτο γκολ στην νίκη με 4–1 ντριμπλάροντας ολόκληρη την άμυνα, καθιστώντας την Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ την πρώτη αγγλική ομάδα που κατάφερε να κερδίσει το σημαντικότερο τρόπαιο της ευρωπαϊκής ηπείρου στην καλύτερη περίοδο της ιστορίας της. Κέρδισε επίσης το βραβείο ποδοσφαιριστή της χρονιάς FWA.

Στο τέλος αυτής της σεζόν, έλαβε το βραβείο της Χρυσής Μπάλας ως ο καλύτερος Ευρωπαίος παίκτης της χρονιάς. Μέχρι σήμερα, είναι ο μόνος Ιρλανδός που έχει απονεμηθεί το βραβείο. Το 1971 ήταν τρίτος στο ίδιο βραβείο. Στο σύλλογο σημείωσε 179 τέρματα σε 470 επίσημα παιχνίδια και ήταν ο πρώτος σκόρερ της ομάδας σε έξι διαδοχικές περιόδους.

### Η φθίνουσα πορεία
Ακολουθήσε η περίοδος της φθοράς: η αποχώρηση του Μασμπι το 1969 οδήγησε σε αγωνιστική πτώση της ομάδας και πέρασε πέντε χρόνια χωρίς τίτλο στο αγγλικό πρωτάθλημα, μέχρι που κατάφερε προσωρινά να βρεθεί στην κορυφή την περίοδο 1971–72. Η ζωή του Μπεστ (και όχι τα αθλητικά του επιτεύγματα) αποτέλεσε συχνά αντικείμενο στις κοινωνικές στήλες των εφημερίδων, συζητούνταν όλο και περισσότερο με κάθε λεπτομέρεια από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, που τον αντιμετώπιζαν ως διασημότητα, σαν μουσικός ή πολιτικός. Στο σπίτι του λεωφορεία ξεφόρτωναν τους τουρίστες στις πύλες αυτού που είχε γίνει το πιο διάσημο σπίτι στην Αγγλία. Το προσωπικό έκανε πικ-νικ στον κήπο και οι άνθρωποι ψαρεύαν χρυσόψαρα στην τεχνητή λίμνη του. «Είμαι ο τύπος που πήρε το ποδόσφαιρο από τις εσωτερικές σελίδες στο εξώφυλλο των εφημερίδων», δήλωσε σύμφωνα με πληροφορίες. Περισσότερα από 40.000 γράμματα κατέφθαναν κάθε μήνα στο σπίτι του από θαυμαστές. Οι φανέλες του γινόταν ανάρπαστες και μια κερδοφόρα επιχείρηση είχε στηθεί γύρω από το όνομα του.

thumb|Ο Μπεστ δεξιά σε προσπάθειά του αγωνιζόμενος με την ομάδα του Λος Άντζελες εναντίον των Νιου Γιορκ Κόσμος το 1976 

Το 1972 δήλωσε ότι αποχωρεί από το ποδόσφαιρο, αλλά επέστρεψε στην επόμενη προετοιμασία της ομάδας, μέχρι που έφυγε από το σύλλογο το 1973 στη μέση μιας χρονιάς που οδήγησε στον υποβιβασμό. Αγωνίστηκε για μικρό χρονικό διάστημα στην ασήμαντη Ντάνστεϊμπλ Τάουν ΦΚ. Την επόμενη χρονιά, πήγε στην πολύ μεγαλύτερη Στόουκπορτ Κάουντι. Τότε, βίωσε τις απειλές από τρομοκράτες του ΙΡΑ με την ιδιότητα του προτεστάντη. Η αδερφή του πυροβολήθηκε ακόμη και στο πόδι σε μια επίθεση. Είναι ενδιαφέρον ότι από την Στόουκπορτ θα πάει σε μια καθολική ομάδα, την Κορκ Σέλτικ, από την ίδια τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας. Θα παίξει και σε άλλο σύλλογο των Καθολικών αργότερα, τη Χιμπέρνιαν της Σκωτίας. Ο Μπεστ επανεμφανίστηκε στην αγγλική ελίτ όταν πέρασε μια εποχή στη Φούλαμ ΦΚ, όπου έπαιξε μαζί με τον Μπόμπι Μουρ. Αλλά αποφάσισε να  φύγει στις Ηνωμένες Πολιτείες, προσπαθώντας να κρύψει τη φθορά του. Η Φούλαμ κάλεσε την FIFA να τον τιμωρήσει, κατηγορώντας τον ότι είχε μεταγραφεί παράνομα στις ΗΠΑ. Αν και στη Βόρεια Αμερική ήρθε να παίξει δίπλα στους Γκερντ Μίλερ και Τεόφιλο Κουμπίγιας στους Φορτ Λόντερντεϊλ Στράικερς, έπαιξε ακόμα και για την ομάδα της Φορντ Πρίζον, όπου φυλακίστηκε για οκτώ εβδομάδες για οδήγηση ενώ ήταν μεθυσμένος και χτύπησε αστυνομικό.

Το 1979 δημοσιοποίησε την ανάκαμψη του ως αθλητή και ως άνθρωπου, προσφέροντας τις υπηρεσίες του σε οποιαδήποτε ομάδα έδειχνε ενδιαφέρον. Πήγε στη Σάουθεντ Γιουνάιτεντ, της τρίτης αγγλικής κατηγορίας, αλλά δεν τον απελευθέρωσε η Φούλαμ, η οποία ήταν ακόμα ιδιοκτήτης του δελτίου του. Στη συνέχεια, κατάφερε να πάει στη Χιμπέριαν αλλά τα προβλήματα με τον αλκοολισμό συνεχίστηκαν και θα τον αναγκάσουν να εκδιωχθεί από την ομάδα το 1980. Το 1982, ενώ έπαιζε στη Σαν Χοσέ της Καλιφόρνια ο σύλλογος ανέστειλε το συμβόλαιο και εισήλθε σε πρόγραμμα αποκατάστασης από το αλκοόλ. Επιχειρηματικές δραστηριότητες που ανέπτυξε (μπουτίκ μόδας, κομμωτήρια, ταξιδιωτικό γραφείο και νυχτερινά κέντρα) απέτυχαν. Στα μέσα του 1983, ήδη πατέρας ενός παιδιού άρχισαν και τα σοβαρά οικονομικά προβλήματα από την πολυδάπανη ζωή του: το δικαστήριο του Λονδίνου ανακοίνωσε το οικονομικό εμπάργκο του παίκτη, λόγω χρεών σε εμπορικά καταστήματα, μπαρ και μεμονωμένους πιστωτές.  

Στα 38 του το 1984, αποχώρησε οριστικά, δεν ήταν πλέον παρά η σκιά του ελπιδοφόρου ποδοσφαιριστή της δεκαετίας του 1960.

### Διεθνής καριέρα
Ο Μπεστ χρίστηκε διεθνής το 1964 και αγωνίστηκε συνολικά 37 φορές με την ομάδα της Βόρειας Ιρλανδίας σημειώνοντας 9 γκολ. Συμμετείχε στην προκριματική φάση τριών Παγκοσμίων Κύπελλων (1966, 1970 και 1974) αλλά η Βόρεια Ιρλανδία δεν κατάφερε να προκριθεί. Η πρώτη πρόκριση της Βόρειας Ιρλανδίας μετά το 1958 ήρθε το 1982 και ο Μπεστ ήταν τηλεοπτικός σχολιαστής στη διοργάνωση. Δεν αγωνίστηκε ποτέ ούτε και Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα, αφού η δυναμικότητα της ομάδας ήταν περιορισμένη. Επιπλέον, οι συχνοι τραυματισμοί του περιόρισαν τη σταθερότητα της παρουσίας του στην ομάδα.

Στις 15 Μαΐου 1971, σημείωσε ίσως το πιο διάσημο «γκολ» της καριέρας του στο Μπέλφαστ εναντίον της Αγγλίας. Καθώς ο Γκόρντον Μπανκς, ο Άγγλος τερματοφύλακας, άφησε την μπάλα στον αέρα για να τη διώξει με τα πόδια, ο Μπεστ κατάφερε να φτάσει πρώτα την μπάλα, στέλνοντάς την ψηλά πάνω από τα κεφάλια των αμυντικών και κατευθύνθηκε προς το κενό τέρμα. Ο Μπεστ ξεπέρασε τον Μπανκς και έστειλε την μπάλα στην κενή εστία, αλλά το γκολ ακυρώθηκε από τον διαιτητή. Είχε εκφραστεί υπέρ μιας Ενωμένης Ιρλανδίας σε ποδοσφαιρικό επίπεδο, ώστε η ομάδα να είναι πιο ανταγωνιστική.

### Μετά το ποδόσφαιρο
Το 2000 στην ψηφοφορία της «FIFA 
Football family» και των αναγνωστών του περιοδικού «FIFA Magazine» για την ανάδειξη του καλύτερου ποδοσφαιριστή του 20ού αιώνα ο Μπεστ αναδείχθηκε από κοινού (με το Γιόχαν Κρόιφ) πέμπτος. Το 2003 επελέγη ως ο «χρυσός παίκτης» της χώρας για τον εορτασμό των 50 χρόνων της ΟΥΕΦΑ. Ο Μπεστ συνέχισε την άστατη ζωή και μετά το τέλος της καριέρας του και τελικά λόγω κίρρωσης του ήπατος υποβλήθηκε σε επιτυχή μεταμόσχευση το 2002. Όμως ούτε αυτό ήταν αρκετό για να ανακόψει την πορεία προς το θάνατο που ήρθε το 2005. Το τελευταίο του μήνυμα ήταν: «Μη πεθαίνετε σαν κι εμένα. Η κατάστασή μου είναι μια προειδοποίηση σε όλους σας».

## Στατιστικά στοιχεία διεθνούς σταδιοδρομίας

## Τίτλοι
**Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ**
* Πρωτάθλημα Αγγλίας (2): 1964–65 , 1966–67
* Charity Shield (2): 1965, 1967
* Κύπελλο Πρωταθλητριών Ευρώπης: 1968

## Ατομικές διακρίσεις
* Πρώτος σκόρερ πρωταθλήματος Αγγλίας: 1967–68
* FWA παίκτης της χρονιάς: 1967–68
* Χρυσή Μπάλα (Ballon d'Or): 1968 
** τρίτη θέση 1971
* Χρυσός παίκτης της Βόρειας Ιρλανδίας στα 50 χρόνια της ΟΥΕΦΑ: 2003
* FIFA 100 
* Golden Foot: 2005
* PFA Merit Award: 2006
* PFA Ομάδα του Αγγλικού πρωτάθληματος (1907 μέχρι 2007)
* FWA Tribute Award: 2000
* IFFHS: 16ος καλύτερος ποδοσφαιριστής του 20ού αιώνα.
* FIFA διαδικτυακή ψηφοφορία για τον κορυφαίο του 20ού αιώνα: 20η θέση 
* FIFA περιοδικό ψηφοφορία για τον κορυφαίο του 20ού αιώνα: 5η θέση 
* *World Soccer* περιοδικό: Οι καλύτεροι παίκτες του 20ού αιώνα: 8η θέση

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

*  
*Τζορτζ Μπεστ - Το πέμπτο σκαθάρι

Κατηγορία:Βορειοϊρλανδοί ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Επιθετικοί ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Μέσοι ποδοσφαιριστές 
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Βορείου Ιρλανδίας
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Φούλαμ ΦΚ
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ΑΦΚ Μπόρνμουθ
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Νανίτον Μπόρο ΦΚ
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Στόκπορτ Κάουντι
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Τόμπερμορ Γιουνάιτεντ ΦΚ
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Κουίνσλαντ Λάιονς ΦΚ
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Χονγκ Κονγκ Ρέιντζερς
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σι Μπι
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Κορκ Σέλτικ
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Τζιούις Γκιλντ
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Χιμπέρνιαν ΦΚ
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Λος Άντζελες Άζτεκς
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σαν Χοσέ Έρθκουεϊκς (1974-1988)
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Φορτ Λόντερντεϊλ Στράικερς (1977-1983)
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Νορθ Αμέρικαν Σόκερ Λιγκ (1968-84)
Κατηγορία:Ξένοι ποδοσφαιριστές στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Πρέμιερ Λιγκ 
Κατηγορία:Παίκτες νικητές ΟΥΕΦΑ Τσάμπιονς Λιγκ
Κατηγορία:FIFA 100
Κατηγορία:Νικητές Χρυσής Μπάλας
Κατηγορία:Χρυσοί Παίκτες ΟΥΕΦΑ