Σουλτανάτο Σααδιδών

Το **σουλτανάτο των Σααδιδών**  (αραβ.: ), γνωστό και ως σουλτανάτο των Σαριφιδών (αραβ.: ),  ήταν ένα κράτος που κυβερνούσε το σημερινό Μαρόκο και μέρη της Βορειοδυτικής Αφρικής τον 16ο και 17ο αι. Ηγούνταν από τη **δυναστεία των Σααδιδών**, μία αραβική δυναστεία του Σαριφιανισμού.   

Η άνοδος της δυναστείας στην εξουσία ξεκίνησε το 1510, όταν ο Μουχαμάντ αλ-Καΐμ ανακηρύχθηκε ηγέτης των φυλών της κοιλάδας Σους στο νότιο Μαρόκο, στην αντίστασή τους εναντίον των Πορτογάλων που κατείχαν το Αγκαντίρ και άλλες παράκτιες πόλεις. Ο γιος του αλ-Καΐμ, Αχμάντ αλ-Αράτζ, εξασφάλισε τον έλεγχο του Μαρακές μέχρι το 1525, και μετά από μία περίοδο αντιπαλότητας, ο αδελφός του Μουχαμάντ αλ-Σαΐχ κατέλαβε το Αγκαντίρ από τους Πορτογάλους, και τελικά κατέλαβε τη Φεζ από τους Βατασίδες, εξασφαλίζοντας τον έλεγχο σχεδόν ολόκληρου του Μαρόκου. Μετά τη δολοφονία του Μουχαμάντ αλ-Σαΐχ από τους Οθωμανούς το 1557, ο γιος του Αμπνταλάχ αλ-Γκαλίμπ απόλαυσε μία σχετικά ειρηνική βασιλεία. Οι διάδοχοί του, ωστόσο, πολέμησαν μεταξύ τους, με αποκορύφωμα τη Μάχη του Κσαρ ελ-Κεμπίρ (ή «Μάχη των Τριών Βασιλέων») το 1578, όπου μία πορτογαλική στρατιωτική επέμβαση εκ μέρους του Μουχαμάντ Β΄ αλ-Μουταβακίλ ηττήθηκε ολοκληρωτικά από τις δυνάμεις των Σααδιδών. Μετά από αυτή τη νίκη, ο Αχμάντ αλ-Μανσούρ έγινε σουλτάνος, και ηγήθηκε της εποχής που βρισκόταν στο απόγειο της εξουσίας των Σααδιδών. Στο δεύτερο μισό της βασιλείας του, ξεκίνησε μία επιτυχημένη εισβολή στην αυτοκρατορία Σονγκάι, με αποτέλεσμα την ίδρυση ενός πασαλικίου με επίκεντρο το Τιμπουκτού. Μετά το τέλος του Αλ-Μανσούρ το 1603, ωστόσο, οι γιοι του πολέμησαν μία μακρά εσωτερική σύγκρουση για τη διαδοχή, η οποία χώρισε τη χώρα και υπονόμευσε τη δύναμη και το κύρος της δυναστείας. Ενώ το βασίλειο των Σααδιδών επανενώθηκε στο τέλος της σύγκρουσης το 1627, νέες φατρίες στην περιοχή ανέκαμψαν για να αμφισβητήσουν την εξουσία των Σααδιδών. Ο τελευταίος σουλτάνος των Σααδιδών, ο Αχμάντ αλ-Αμπάς, δολοφονήθηκε το 1659, τερματίζοντας τη δυναστεία. Ο Μουλεΐ αλ-Ρασίντ αργότερα κατέκτησε το Μαρακές το 1668, και οδήγησε τη δυναστεία των Αλαουιτών να ιδρύσει ένα νέο σουλτανάτο στο Μαρόκο.   

Οι Σααδίδες αποτέλεσαν ένα σημαντικό κεφάλαιο στην ιστορία του Μαρόκου. Ήταν η πρώτη αραβική δυναστεία Σαριφιανιών που κυβέρνησε το Μαρόκο από την εποχή των Ιδρισιδών, καθιερώνοντας ένα πρότυπο πολιτικής-θρησκευτικής νομιμότητας που συνεχίστηκε υπό τους μεταγενέστερους Αλαουίτες, μία άλλη δυναστεία Σαριφιανών.  Αντιστάθηκαν με επιτυχία στην οθωμανική επέκταση, καθιστώντας το Μαρόκο το μόνο μέρος της Βόρειας Αφρικής που παρέμεινε εκτός οθωμανικής επικυριαρχίας, αλλά ακολούθησαν το οθωμανικό παράδειγμα εκσυγχρονίζοντας τον στρατό τους, και υιοθετώντας όπλα πυρίτιδας.  Κατά τη μακρά βασιλεία του Αχμάντ αλ-Μανσούρ στα τέλη του 16ου αι., το Μαρόκο καθιερώθηκε ως μία φιλόδοξη περιφερειακή δύναμη που επεκτάθηκε στη Δυτική Αφρική, και επιδίωξε σχέσεις με την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης μίας πιθανής συμμαχίας με την Αγγλία εναντίον της Ισπανίας.   Οι Σααδίδες ήταν επίσης σημαντικοί προστάτες της τέχνης και της αρχιτεκτονικής, με τον Αμπνταλάχ αλ-Γκαλίμπ και τον Αχμάντ αλ-Μανσούρ να είναι και οι δύο υπεύθυνοι για μερικά από τα πιο διάσημα μνημεία της μαροκινής αρχιτεκτονικής.  
[μικρογραφία|Η Ζαουίγια και το μαυσωλείο του Αλ-Τζαζούλι σήμερα, που ιδρύθηκαν στο [Μαρακές αφότου ο Άχμαντ αλ-Αράτζ μετέφερε τη σορό του Αλ-Τζαζούυλί εδώ γύρω στο 1524.]]
μικρογραφία|Το Τζαμί Μπαμπ Ντουκαλά, κτισμένο μεταξύ 1557 και 1571 με την χορηγία του Λάαλά Μασουντά, κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Μουλαΐ Αμπνταλάχ αλ-Γκαλίμπ.
[μικρογραφία|265x265εσ|Πορτογαλική απεικόνιση του πτώματος του [Σεβαστιανός της Πορτογαλίας|βασιλιά Σεβαστιανού Α΄ πριν από τον Aχμάντ αλ-Μανσούρ, *Caetano Moreira de Costa Lima*, 1886.]]
μικρογραφία|Μία πορτογαλική απεικόνιση της Μάχης του Αλκάθερ Κιμπίρ το 1578, που δημοσιεύτηκε το 1629.
μικρογραφία|Τα ερείπια του παλατιού Ελ Μπαντί σήμερα στο Μαρακές.
αριστερά|μικρογραφία|Κατά τη σύντομη βασιλεία του στο Μαρακές, ο Αμπού Φαρίς έκτισε το τζαμί και το μαυσωλείο στο θρησκευτικό συγκρότημα του Σιντί Μπελ Αμπές.
[μικρογραφία|Το περίτεχνο δυτικό περίπτερο στην αυλή του Τζαμιού Καραβιγίν στη [Φεζ ανατέθηκε από τον Aμπνταλάχ αλ-Γκαλίμπ το 1609, αφού απέκτησε τον έλεγχο της πόλης.  ]]
μικρογραφία|Πιθανή εμφάνιση του λάβαρου (''al-'alam al-mansûr'') που χρησιμοποιούσε το σουλτανάτο των Σααδιδών, σύμφωνα με τον Nαμπίλ Μουλίν .
[αριστερά|μικρογραφία|Ο ,εντρεσές Μπεν Γιουσέφ στο [Μαρακές, κτισμένος από τον σουλτάνο Αμπνταλάχ αλ-Γκαλίμπ, ολοκληρώθηκε το 1564-65.]]
[μικρογραφία|Οι τάφοι Σααδιδών στο [Μαρακές: ο θάλαμος μαυσωλείου του Aχμάντ αλ-Μανσούρ.]]

[μικρογραφία|Αντίγραφο του ''Νταλάιλ αλ-Χαϊράτ'' του αλ-Τζαζουλί, που χρονολογείται από το 1599. Η σελίδα στα δεξιά περιέχει μία σχηματική αναπαράσταση των τάφων του [Μωάμεθ, του Αμπού Μπακρ και του Ουμάρ στη Μεδίνα. ]]

### Χρονολόγιο

ImageSize = width:1000 height:auto barincrement:12
PlotArea = top:10 bottom:30 right:130 left:20
AlignBars = justify

DateFormat = yyyy
Period   = from:1500 till:1675
TimeAxis  = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:50 start:1500
ScaleMinor = unit:year increment:25 start:1675

Colors   =
 id:canvas   value:rgb(1,1,1)
 id:w   value:rgb(1,0.6,0.6)
 id:a   value:rgb(1,0.4,0.4)
 id:v   value:rgb(0.8,0.4,0.4)
 id:g   value:rgb(0.5,0.4,0.4)
 id:n   value:rgb(0.6,0.5,0.5)
 id:cw   value:rgb(0.8,0.8,0.8)
 id:eon  value:Black

Backgroundcolors = canvas:canvas

BarData =
 barset:Rulers
 bar:eon

PlotData=
 align:center textcolor:black fontsize:8 mark:none width:25 shift:(0,-5)
 bar:eon color:eon

 from: 1509  till:  1554  color: w text:Princes of Tagmadert and Souss
 from: 1554  till:  1603  color: a  text:Sultans of Morocco
 from:1603 till: 1628 color:n text:"Succession War"
 from: 1628  till:  1659  color: a  text:Reunified rule

 width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till
 barset:Rulers

 from:1509 till: 1517 color:w text:"Abu Abdallah Muhammad al-Qaim bi-Amr Allah"
 from:1517 till: 1544 color:w text:"Ahmad al-Araj"
 from:1544 till: 1554 color:w text:"Mohammed ash-Sheikh"

 from:1554 till: 1557 color:a text:"Mohammed ash-Sheikh"
 from:1557 till: 1574 color:a text:"Abdallah al-Ghalib"
 from:1574 till: 1576 color:a text:"Abu Abdallah Mohammed II"
 from:1576 till: 1578 color:a text:"Abd al-Malik I"
 from:1578 till: 1603 color:a text:"Ahmad al-Mansur"

 from:1603 till: 1608 color:v text:"Abou Fares Abdallah"
 from:1608 till: 1627 color:v text:"Zidan el Nasir"
 from:1603 till: 1613 color:g text:"Mohammed esh Sheikh el Mamun"
 from:1613 till: 1623 color:g text:"Abdallah II"
 from:1623 till: 1627 color:g text:"Abd al-Malik II"

 from:1627 till: 1628 color:a text:"Zidan el Nasir"
 from:1628 till: 1631 color:a text:"Abd al-Malik II"
 from:1631 till: 1636 color:a text:"Al Walid ibn Zidan"
 from:1636 till: 1655 color:a text:"Mohammed esh Sheikh es Seghir"
 from:1655 till: 1659 color:a text:"Ahmad el Abbas"

 barset:skip


## Δείτε επίσης
* Συγκρούσεις μεταξύ της Αντιβασιλείας του Αλγερίου και του Μαρόκου
* Ιστορία του Μαρόκου
* Κατάλογος σουνιτικών μουσουλμανικών δυναστειών

## Σημειώσεις

## Αναφορές

## Περαιτέρω ανάγνωση
* Rosander, E. Evers και Westerlund, David (1997). *Αφρικανικό Ισλάμ και Ισλάμ στην Αφρική: Συναντήσεις μεταξύ Σούφι και Ισλαμιστών* . C. Hurst & Co. Publishers. ISBN&nbsp;
* Το Μαρόκο τον δέκατο έκτο αιώνα. Προβλήματα και μοτίβα στην αφρικανική εξωτερική πολιτική, από τον Dahiru Yahya, *Καναδικό Περιοδικό Αφρικανικών Σπουδών*, Τόμος 18, Τεύχος 1 (1984), σελ.&nbsp;252–253

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
*  (Full text of Arabic translation of Nabil Mouline's 2009 book, *Le califat imaginaire d'Ahmad al-Mansûr*)

Κατηγορία:Πρώην σουλτανάτα
Κατηγορία:Αραβικές δυναστείες
Κατηγορία:Μουσουλμανικές δυναστείες