Γκιούλα Λόραντ

Ο **Γκιούλα Λόραντ** (, 6 Φεβρουαρίου 1923 – 31 Μαΐου 1981), ήταν Ούγγρος διεθνής ποδοσφαιριστής και μετέπειτα προπονητής, με Κροατική καταγωγή καθώς γεννήθηκε με το όνομα Γκιούλα Λίποβιτς (*Gyula Lipovics*). Αγωνίστηκε κυρίως ως κεντρικός αμυντικός ή  αμυντικός μέσος για λογαριασμό, μεταξύ άλλων, των ΦΚ ΟΥΤΑ Αράντ, Βάσας ΣΚ, Χόνβεντ Βουδαπέστης και υπήρξε βασικό στέλεχος της *[[:en:Golden Team|Χρυσής Ομάδας]]* της Εθνικής Ουγγαρίας, η οποία έφερε επανάσταση στο άθλημα τη δεκαετία του 1950, θέτοντας τις βασικές αρχές της τακτικής ολοκληρωτικού ποδοσφαίρου. Θεωρείται ως ένας από τους κορυφαίους Ούγγρους παίκτες όλων των εποχών και ακολούθησε μετέπειτα μία αξιόλογη προπονητική καριέρα, περνώντας από τον πάγκο, μεταξύ άλλων, των Καϊζερσλάουτερν, Κολωνία, Άιντραχτ Φρανκφούρτης, Μπάγερν Μονάχου, Σάλκε και ΠΑΟΚ.

## Βιογραφικά στοιχεία
Γεννήθηκε στις 6 Φεβρουαρίου του 1923 στο Κιόσεγκ της Ουγγαρίας με το όνομα Γκιούλα Λίποβιτς (*Gyula Lipovics*) και ο πατέρας του ήταν αστυνομικός. Μεγάλωσε μαζί με τους δύο αδερφούς του, τον μεγαλύτερο Κάρολι (γεννημένος το 1921) και τον μικρότερο Ίμρε (γεννημένος το 1925). Το επώνυμο της οικογένειας άλλαξε σε Λόραντ το 1928. Ξεκίνησε την εκπαίδευση του σε Καθολικό σχολείο και στη συνέχεια φοίτησε στο Γυμνάσιο Βενεδικτίνων του Κιόσεγκ, όπου δινόταν έμφαση στη φυσική αγωγή και τον αθλητισμό. Σπούδασε επίσης στο Εμπορικό σχολείο του Σόμπατχεϊ και έλαβε το απολυτήριο λυκείου το 1943. Νυμφεύθηκε δύο φορές. Η πρώτη του σύζυγος ονομαζόταν Ίμπολια και η δεύτερη Σοφία. Είχε μία υιοθετημένη κόρη, την Εύα Αντριέν (γεννημένη το 1943) και μία βιολογική κόρη, την Έστερ (γεννημένη το 1956).

## Σταδιοδρομία

Ο Λόραντ ξεκίνησε την ποδοσφαιρική του καριέρα αγωνιζόμενος σε ηλικία 16 ετών στην τοπική ομάδα της πόλης που μεγάλωσε, την Κιόσεγκ ΣΕ. Συνέχισε στην Σόμπατεϊ Χάλαντας το 1942 και την επόμενη χρονιά μεταγράφηκε στη Nagyváradi AC, στην οποία έκανε το ντεμπούτο του το 1943 σε αγώνα πρωταθλήματος με αντίπαλο την προηγούμενη ομάδα του, ως δεξιός πλάγιος αμυντικός. Στον τελευταίο αγώνα πρωταθλήματος και στη νίκη με 9–2 επί της BSZKRT, ο Λόραντ αγωνίστηκε ως επιθετικός και σημείωσε πέντε γκολ. Με αυτή τη νίκη, η NAC έγινε η πρώτη ομάδα της περιφέρειας που κέρδισε το Πρωτάθλημα Ουγγαρίας. Το 1947, ως παίκτης της ΦΚ ΟΥΤΑ Αράντ, ο Λόραντ κέρδισε και το Πρωτάθλημα Ρουμανίας. 

Ο Λόραντ πραγματοποίησε το ντεμπούτο του με την Εθνική Ουγγαρίας στις 24 Οκτωβρίου 1948, στην εκτός έδρας νίκη με 5–1 επί της Ρουμανίας. Ο ομοσπονδιακός προπονητής Γκούσταβ Σέμπες, είχε δει στο πρόσωπο του Λόραντ τον ιδανικό κεντρικό αμυντικό που θα μπορούσε να οργανώνει το παιχνίδι από την πίσω ζώνη, κάτι που ταίριαζε στη φιλοσοφία του. Από τις αρχές του 1949 όμως, ο τότε αμυντικός της Βάσας κρατούνταν σε στρατόπεδο συγκέντρωσης, καθώς είχε συλληφθεί από την Αρχή Κρατικής Προστασίας, κατά την προσπάθεια του να διαφύγει μαζί με άλλους τρεις ποδοσφαιριστές από την κομμουνιστική Ουγγαρία. Ο Σέμπες ζήτησε την απελευθέρωση του Λόραντ πριν από ένα φιλικό παιχνίδι με την Αυστρία που θα διεξαγόταν στη Βιέννη τον Οκτώβριο του 1949 και εγγυήθηκε ο ίδιος προσωπικά στην κομμουνιστική ηγεσία και συγκεκριμένα στον Υπουργό Εσωτερικών τότε, Γιάνος Κάνταρ, ότι ο Λόραντ δε θα λιποτακτήσει στη Δύση. Επιβεβαιώθηκε, καθώς ο Λόραντ αγωνίστηκε κανονικά και ήταν από τους κορυφαίους της αναμέτρησης στη νίκη με σκορ 4–3.

Ακολούθησε η μεταγραφή του στη Χόνβεντ και η καθιέρωση του στην εθνική ομάδα. 
Κατά τη δεκαετία του 1950, αγωνιζόμενος ως κεντρικός αμυντικός, ο Λόραντ υπήρξε βασικό στέλεχος της *[[:en:Golden Team|Χρυσής Ομάδας]]* της Εθνική Ουγγαρίας, που συμπεριλάμβανε παίκτες όπως οι Φέρεντς Πούσκας, Ζόλταν Τσίμπορ, Σάντορ Κότσις, Γιόζεφ Μπόζικ και Νάντορ Χιντεγκούτι. Οι *Παντοδύναμοι Μαγυάροι (Mighty Magyars)* στέφθηκαν χρυσοί Ολυμπιονίκες το 1952, κατέκτησαν το Διεθνές Κύπελλο Κεντρικής Ευρώπης το 1953, διέσυραν δύο φορές την Αγγλία σε φιλικές αναμετρήσεις και έφτασαν έως τον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1954. Ο Λόραντ είχε συνολικά 37 συμμετοχές με την Εθνική Ουγγαρίας από το 1948 έως το 1955.

## Προπονητική σταδιοδρομία
Μετά το τέλος της ποδοσφαιρικής του καριέρας, ο Λόραντ έγινε δεκτός στο Ουγγρικό Πανεπιστήμιο Αθλητικών Επιστημών (TF) και το 1961 απέκτησε το δίπλωμα προπονητή.  Ακολούθησε μία αξιομνημόνευτη πορεία στους πάγκους ομάδων όπως, μεταξύ άλλων, οι Χόνβεντ, Καϊζερσλάουτερν, Κολωνία, Άιντραχτ Φρανκφούρτης, Μπάγερν Μονάχου, Σάλκε και ΠΑΟΚ. Το 1965, ολοκλήρωσε τη σειρά μαθημάτων προπονητικής στο παγκοσμίου φήμης Γερμανικό Αθλητικό Πανεπιστήμιο της Κολωνίας (DSHS). Ο Λόραντ γρήγορα απέκτησε τη φήμη ενός προπονητή που λάτρευε την σκληρή εκγύμναση για τη βελτίωση της φυσικής κατάστασης των ομάδων του και απαιτούσε από τους παίκτες του πειθαρχία και τακτική προσήλωση. Τα χρόνια που ήταν προπονητής της Καϊζερσλάουτερν (1965–1967 και 1969–1971), μέλος του αγωνιστικού τμήματος ήταν ο Ότο Ρεχάγκελ, ένας σκληροτράχηλος αμυντικός, όπως υπήρξε στο παρελθόν και ο ίδιος ο Λόραντ. Το 1973, ο Ούγγρος ήταν στον πάγκο των Κίκερς Όφφενμπαχ και για 39 αγώνες είχε για βοηθό τον Ότο, ο οποίος πραγματοποιούσε τότε τα πρώτα του βήματα στην προπονητική. Ο Ρεχάγκελ ανέλαβε πρώτος προπονητής στους Κίκερς μετά την αποχώρηση του Λόραντ και έχει δηλώσει πως τον θεωρεί ως μέντορα του. 

Με τον ΠΑΟΚ, ο Λόραντ κατέκτησε το Πρωτάθλημα Ελλάδας το 1976, το πρώτο στην ιστορία του συλλόγου, έχοντας σε τριάντα αγωνιστικές 21 νίκες, 7 ισοπαλίες και δύο ήττες. Ο ΠΑΟΚ τελείωσε τη χρονιά έχοντας την καλύτερη επίθεση, την καλύτερη άμυνα και σημείωσε μερικές εντυπωσιακές νίκες, όπως η επικράτηση με 0–4 σκορ επί του Ολυμπιακού στο Στάδιο Καραϊσκάκη. Με το τέλος του πρωταθλήματος, ο Λόραντ απαίτησε από τον τότε πρόεδρο του ΠΑΟΚ Γιώργο Παντελάκη προπονητήριο, οργανωμένη στελέχωση στα τμήματα υποδομής, περισσότερα χρήματα για μεταγραφές και υψηλότερη ετήσια αμοιβή για τον ίδιο. Δεν επήλθε συμφωνία και αποχώρησε από τη Θεσσαλονίκη. Τον Νοέμβριο ανέλαβε την Άιντραχτ Φρανκφούρτης, η οποία βρισκόταν στην 16η θέση της Μπούντεσλιγκα. Με ένα αήττητο σερί 21 αγώνων, ο Λόραντ οδήγησε την Άιντραχτ στη 4η θέση και την έξοδο στο κύπελλο ΟΥΕΦΑ της επόμενης περιόδου, τερματίζοντας μόλις δύο βαθμούς πίσω από την πρωταθλήτρια Γκλάντμπαχ. Ο Γιούργκεν Γκραμπόφσκι, που θεωρείται ένας από τους σπουδαιότερους παίκτες όλων των εποχών της Άιντραχτ Φρανκφούρτης, περιέγραψε παραστατικά σε μία συνέντευξη τον τρόπο που ο Λόραντ εισήγαγε στην ομάδα από την πρώτη προπόνηση μία πρώιμη μορφή της άμυνας ζώνης, μία αμυντική τακτική που θεωρούνταν επαναστατική εκείνη την εποχή, γράφοντας με κιμωλία τα ονόματα των ποδοσφαιριστών σε έναν μαυροπίνακα και σχεδιάζοντας γραμμές που αποτύπωναν τις κινήσεις των παικτών όταν η ομάδα έπρεπε να αμυνθεί. Μετέπειτα πέρασε από τον πάγκο των Μπάγερν Μονάχου και Σάλκε, προτού επιστρέψει στον ΠΑΟΚ την άνοιξη του 1980.

## Θάνατος
Στις 31 Μαΐου 1981, κατά τη διάρκεια του ντέρμπι μεταξύ ΠΑΟΚ και Ολυμπιακού στο Γήπεδο Τούμπας κι ενώ βρισκόταν στον πάγκο, ο Λόραντ υπέστη καρδιακή προσβολή και απεβίωσε σε ηλικία 58 ετών. Κατέρρευσε στο 16ο λεπτό του αγώνα όταν χάθηκε μία ευκαιρία σε μία κεφαλιά του Γιώργου Κούδα, η οποία κατέληξε στο πλαϊνό δίχτυ της εστίας αλλά από την εξωτερική πλευρά. Έγινε άμεσα προσπάθεια για ανάνηψη επί τόπου με καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο ιατρείο του γηπέδου, όμως τελικά κατέληξε πριν την άφιξη του ασθενοφόρου. Στους παίκτες του ΠΑΟΚ ειπώθηκε στην ανάπαυλα του ημιχρόνου ότι ο προπονητής τους έπρεπε να μεταφερθεί σε νοσοκομείο και ενημερώθηκαν για τον θάνατο του μετά τη λήξη του αγώνα, ο οποίος ολοκληρώθηκε με σκορ 1–0. Το τέρμα πέτυχε ο Βασίλης Βασιλάκος, ο οποίος είχε περάσει ως αλλαγή στην αναμέτρηση και καθόταν στον πάγκο δίπλα στον Λόραντ τη στιγμή που αυτός κατέρρευσε. Η νεκροψία που διενεργήθηκε κατέδειξε ότι ο Λόραντ είχε υποστεί τουλάχιστον άλλα δύο εμφράγματα σε προγενέστερο χρόνο, με το τελευταίο να προσδιορίζεται περίπου μία εβδομάδα πριν την αποβίωση του.

Ο Λόραντ τάφηκε στο Έντινγκεν της Γερμανίας. Τον Μάιο του 2011, κατόπιν αιτήματος της χήρας και της κόρης του, η τέφρα του μεταφέρθηκε στην πόλη γέννησης του, το Κιόσεγκ της Ουγγαρίας. Το μουσείο της πόλης οργάνωσε εκείνη την ημέρα μία επιμνημόσυνη δέηση προς τιμήν του. Κατά τη διάρκεια της τελετής, διαβάστηκε ένα γράμμα του Πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν και ο Γκιούλα Λόραντ προήχθη μετά θάνατον στο βαθμό του Ταγματάρχη από τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας της Ουγγαρίας, Σάμπα Χέντε. Η πόλη του Κιόσεγκ τίμησε τη μνήμη του με διάφορους τρόπους. Το 1996, το αθλητικό κέντρο του Κιόσεγκ, όπου οι επισκέπτες μπορούν να δουν την αναμνηστική του πλάκα, πήρε το όνομά του. Το 1997, μία αναμνηστική πλάκα αποκαλύφθηκε στο σπίτι που γεννήθηκε και το 1998, ανακηρύχθηκε μετά θάνατον Επίτιμος Δημότης του Κιόσεγκ. Το 2004, μία οδός πήρε το όνομα του.

## Τίτλοι και διακρίσεις

### Ποδοσφαιριστής

**Νογκβάροντ ΑΚ**
* Πρωτάθλημα Ουγγαρίας : 1944

**ΦΚ ΟΥΤΑ Αράντ**
* Πρωτάθλημα Ρουμανίας : 1947

**Χόνβεντ Βουδαπέστης**
* Πρωτάθλημα Ουγγαρίας (3): 1952, 1954, 1955

**Εθνική Ουγγαρίας** 
* Ολυμπιακοί Αγώνες 1952:  μετάλλιο
* Διεθνές Κύπελλο Κεντρικής Ευρώπης 1948–1953: 1η θέση
* Παγκόσμιο Κύπελλο 1954: 2η θέση

### Προπονητής

**ΠΑΟΚ**
* Πρωτάθλημα Ελλάδας: 1976

### Ατομικές
*  Τάγμα Αξίας της Εργασίας της Λαϊκής Δημοκρατίας της Ουγγαρίας (1953)
*  Αξιότιμος Αθλητής της Λαϊκής Δημοκρατίας της Ουγγαρίας (1954)
* Επίτιμος Δημότης του Κιόσεγκ μετά θάνατον (1998)
* Μέλος της Λέσχης των Αθανάτων της Κομητείας Βας μετά θάνατον (1999)
*  Προήχθη μετά θάνατον στον βαθμό του Ταγματάρχη των Ουγγρικών Αμυντικών Δυνάμεων (2011)

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
*EU-football.info - Ο Γκιούλα Λόραντ με την Εθνική Ουγγαρίας
* 
*  

Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου 1. ΦΚ Καϊζερσλάουτερν
Κατηγορία:Ούγγροι προπονητές ποδοσφαίρου
Κατηγορία:Ούγγροι προπονητές ποδοσφαίρου στο εξωτερικό 
Κατηγορία:Αμυντικοί ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Μέσοι ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ουγγαρίας
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1952
Κατηγορία:Ούγγροι Ολυμπιονίκες
Κατηγορία:Ολυμπιονίκες του ποδοσφαίρου
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1954
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σόμπατεϊ Χάλαντας
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Βάσας ΣΚ
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ΦΚ ΟΤΑ Αράντ
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Χόνβεντ Βουδαπέστης
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Χόνβεντ Βουδαπέστης
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Ντέμπρετσενι ΒΣΚ
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου ΜΣΦ Ντούισμπουργκ
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου ΦΚ Κολωνία
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Κίκερς Όφφενμπαχ
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου ΠΑΟΚ
Κατηγορία:Ξένοι προπονητές ποδοσφαίρου στην Ελλάδα 
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Άιντραχτ Φραγκφούρτης
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Μπάγερν Μονάχου
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου ΦΚ Σάλκε 04