Σωλ Κρίπκι

Ο **Σωλ Άαρον Κρίπκι** (αγγλ. *Saul Aaron Kripke*, 13 Νοεμβρίου 1940 – 15 Σεπτεμβρίου 2022) ήταν Αμερικανός φιλόσοφος, που διακρίθηκε στην αναλυτική φιλοσοφία και τη λογική. Διετέλεσε καθηγητής μεταπτυχιακών μαθημάτων στο Πανεπιστήμιο της Πόλης της Νέας Υόρκης (*City University of New York*), ενώ είχε αναγορευθεί και επίτιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πρίνστον. Από τη δεκαετία του 1960 είχε γράψει μελέτες σε αρκετά πεδία σχετικά με τη μαθηματική λογική, την τροπική λογική (*modal logic*), τη φιλοσοφία της γλώσσας, τη φιλοσοφία των μαθηματικών, τη μεταφυσική, τη γνωσιολογία και τη θεωρία της αναδρομής.

Ο Κρίπκι άσκησε επίδραση με τις πρωτότυπες συνεισφορές του στη λογική, ιδίως την τροπική λογική και τη σημασιολογία που ανέπτυξε για αυτή, γνωστή σήμερα με το όνομά του ως «Kripke semantics». Επίσης ήταν εν μέρει υπεύθυνος για την αναζωογόνηση της μεταφυσικής και της επιστημονικής ουσιοκρατίας μετά την παρακμή του λογικού θετικισμού, υποστηρίζοντας ότι η αναγκαιότητα είναι μια μεταφυσική έννοια ξεχωριστή από την επιστημολογική έννοια του *[[A priori και a posteriori γνώση|a priori]]*, και ότι υπάρχουν λογικές («αναγκαίες») αλήθειες που γίνονται γνωστές *a posteriori*, όπως π.χ. ότι το νερό είναι H2O. Μια σειρά διαλέξεών του στο Πρίνστον από το 1970, που κυκλοφόρησε ως βιβλίο το 1980 υπό τον τίτλο *[[Naming and Necessity]]*, θεωρείται ως ένα από τα σημαντικότερα φιλοσοφικά έργα του 20ού αιώνα. Εισάγει την έννοια των ονομασιών ως «άκαμπτων προσδιοριστικών», που προσδιορίζουν το καθένα (ξεχωρίζει, σημαίνει, αναφέρεται σε) το ίδιο αντικείμενο σε οποιονδήποτε κόσμο που είναι δυνατόν να υπάρξει, αντίθετα με τις περιγραφές. Το ίδιο βιβλίο περιλαμβάνει την αιτιακή θεωρία αναφοράς του Kripke, που αμφισβητεί την περιγραφική (*descriptivist*) «θεωρία της σημασίας» του Γκότλομπ Φρέγκε και τη «θεωρία των περιγραφών» του Μπέρτραντ Ράσελ. Συχνά ο Κρίπκι αναφέρεται ως η «αντιπολίτευση» στον άλλο σημαντικό Αμερικανό φιλόσοφο του ύστερου 20ού αιώνα που απέφυγε τον λογικό θετικισμό: τον Ουίλαρντ βαν Όρμαν Κουίν. Ο Κουίν απέρριπτε την ουσιοκρατία και την τροπική λογική.

Ο Κρίπκι πραγματοποίησε επίσης μια διαφορετική «ανάγνωση» του Βίτγκενσταϊν, γνωστή ως «Kripkenstein», με το βιβλίο *[[Wittgenstein on Rules and Private Language]]*. Σε αυτό ο Κρίπκι δίνει ένα παράδοξο για τον σκεπτικισμό σχετικώς με το νόημα. Μεγάλο μέρος του έργου του Κρίπκι παραμένει αδημοσίευτο, σε χειρόγραφα που κυκλοφόρησαν «από χέρι σε χέρι» ή σώζεται μόνο ως μαγνητοφωνήσεις.

Ο Κρίπκι είχε τιμηθεί με το Βραβείο Ρολφ Σοκ λογικής και φιλοσοφίας το 2001. Πέθανε από καρκίνο του παγκρέατος σε ηλικία 81 ετών στο Πλαίινσμπορο του Νιου Τζέρσεϊ.

## Παραπομπές


## Βιβλιογραφία
* Arif Ahmed: *Saul Kripke*, εκδ. Continuum, Ν. Υόρκη και Λονδίνο 2007
* John Burgess: *Saul Kripke: Puzzles and Mysteries*, 2013, ISBN 978-0-7456-5284-9
* G.W. Fitch: *Saul Kripke*, 2005, ISBN 0-7735-2885-7
* Christopher Hughes: *Kripke: Names, Necessity, and Identity*, 2004, ISBN 0-19-824107-0
* Consuelo Preti: *On Kripke*, εκδ. Wadsworth, 2002

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* «Saul Kripke, Genius Logician», μια σύντομη συνέντευξη χωρίς εξειδικευμένους όρους στον Andreas Saugstad, 25 Φεβρουαρίου 2001
* 

Κατηγορία:Αμερικανοί φιλόσοφοι
Κατηγορία:Αναλυτικοί φιλόσοφοι
Κατηγορία:Εβραίοι φιλόσοφοι
Κατηγορία:Αμερικανοεβραίοι