Άουγκουστ Βάισμαν

Ο **Φρήντριχ Λέοπολντ Άουγκουστ Βάισμαν** (*Friedrich Leopold August Weismann*, 17 Ιανουαρίου 1834 – 5 Νοεμβρίου 1914) ήταν Γερμανός εξελικτικός βιολόγος. Ο Ερνστ Μάυρ τον κατέταξε ως τον δεύτερο πιο αξιόλογο θεωρητικό εξελικτικό του 19ου αιώνα μετά τον ίδιο τον Κάρολο Δαρβίνο και ως έναν «από τους μεγαλύτερους βιολόγους όλων των εποχών».

Ο Βάισμαν, γιος καθηγητή γυμνασίου, γεννήθηκε στη Φραγκφούρτη. Σπούδασε ιατρική στο Πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν και αργότερα διετέλεσε διευθυντής του Ζωολογικού Ινστιτούτου και ο πρώτος καθηγητής της ζωολογίας στο Πανεπιστήμιο του Φράιμπουργκ. Απεβίωσε στο Φράιμπουργκ σε ηλικία 80 ετών.

## Η συνεισφορά του στη βιολογία
Η βασική συνεισφορά του ήταν η θεωρία της συνεχίσεως του βλαστοπλάσματος ή πλάσματος των γαμετών (Germ plasm theory), γνωστή κάποτε και ως **«βαϊσμανισμός»**, κατά την οποία σε έναν πολυκύτταρο οργανισμό η κληρονομικότητα μεταδίδεται *μόνο* δια των ωαρίων και των σπερματοζωαρίων (που από κοινού ονομάζονται γαμέτες): Τα άλλα κύτταρα του σώματος, τα λεγόμενα «σωματικά κύτταρα», δεν λειτουργούν ως φορείς κληρονομικότητας. Η γενετική πληροφορία δεν μπορεί να περάσει από το σώμα στο βλαστόπλασμα και από εκεί στην επόμενη γενεά. Αυτός ο φραγμός αναφέρεται ως  φραγμός Βάισμαν. Ο φραγμός αυτός αποκλείει την κληρονόμηση των επίκτητων χαρακτηριστικών, κάτι που είχε υποστηρίξει ο Ζαν Μπατίστ Λαμάρκ («Λαμαρκισμός»).

Ο Βάισμαν έκανε και πειράματα για να ελέγξει τη θεωρία του: Αφαίρεσε τις ουρές 68 λευκών ποντικών και των απογόνων τους, επανειλημμένα επί 5 γενεές και ανέφερε ότι κανένας ποντικός δεν γεννήθηκε ως συνέπεια χωρίς ουρά, ούτε καν με βραχύτερη ουρά: «901 ποντικάκια παράχθηκαν από 5 γενεές τεχνητώς ακρωτηριασθέντων γονέων και όμως δεν υπήρξε ούτε ένα παράδειγμα μικρής ουράς ή οποιασδήποτε άλλης ανωμαλίας της».

Η ιδέα του φραγμού Βάισμαν κατέχει κεντρική θέση στη σύγχρονη εξελικτική βιολογία, παρότι δεν εκφράζεται πλέον με τους ίδιους όρους. Για τον Βάισμαν, η κυρίως τυχαία διαδικασία των μεταλλάξεων, που πρέπει να συμβαίνουν στους γαμέτες (ή στα βλαστοκύτταρα από τα οποία αυτοί προέρχονται), είναι η μοναδική πηγή αλλαγών, ώστε να επενεργήσει η φυσική επιλογή. Οι ιδέες του Βάισμαν προηγήθηκαν της επανανακαλύψεως των ερευνών του Γκρέγκορ Μέντελ και, παρά το ότι ο Βάισμαν ήταν επιφυλακτικός ως προς την αποδοχή του «μενδελισμού», οι νεότεροι ερευνητές δεν άργησαν να πραγματοποιήσουν τη σύνδεση.

## Εργογραφία
* ''Essays upon Heredity'' (1889) Oxford Clarendon Press – πλήρες κείμενο online
* ''Germ-Plasm, a theory of Heredity'' (1893) – πλήρες κείμενο online
* *Über die Berechtigung der Darwin'schen Theorie: Ein akademischer Vortrag gehalten am 8. Juli 1868 in der Aula der Universität zu Freiburg im Breisgau*, Engelmann, Λειψία 1868.
* *Über den Einfluß der Isolierung auf die Artbildung*, Engelmann, Λειψία 1872
* ''Studien zur Descendenz-Theorie. I. Ueber den Saison-Dimorphismus der Schmetterlinge'', Λειψία 1875
* ''Studien zur Descendenztheorie: II. Ueber die letzten Ursachen der Transmutationen''. Λειψία 1876
* *Die Entstehung der Sexualzellen bei den Hydromedusen: Zugleich ein Beitrag zur Kenntniss des Baues und der Lebenserscheinungen dieser Gruppe*, Fischer, Ιένα 1883
* *Die Continuität des Keimplasmas als Grundlage einer Theorie der Vererbung*, Fischer, Ιένα 1885
* «Zur Frage nach der Vererbung erworbener Eigenschaften», *Biol. Zbl.*, τόμ. **6** (1887), σσ. 33–48
* *Über die Zahl der Richtungskörper und über ihre Bedeutung für die Vererbung*, Fischer, Ιένα 1887
* *Das Keimplasma: eine Theorie der Vererbung*, Fischer, Ιένα 1892
* ''Aufsätze über Vererbung und angewandet biologische Fragen'', Fischer, Ιένα 1892
* *Die Allmacht der Naturzüchtung: eine Erwiderung an Herbert Spencer*, Ιένα 1893
* *Vorträge über Deszendenztheorie*: Gehalten an der Universität zu Freiburg im Breisgau, Fischer, Ιένα 1902 (2 τόμοι)

## Παραπομπές


## Πηγές
* Romanes, George John: *An Examination of Weismannism*, Longmans, Λονδίνο 1893
* Churchill, F.B.: «August Weismann and a break from tradition», *J. Hist. Biol*, τ. **1** (1968), σσ. 91–112
* Churchill, F.B.: «Hertwig, Weismann, and the meaning of the reduction division, circa 1890», *Isis* τ. **61** (1970), σσ. 429–457.
* Löther, Rolf: *Wegbereiter der Genetik: Gregor Johann Mendel und August Weismann*, Verlag Harri Deutsch, Φραγκφούρτη 1990, ISBN 3-8171-1130-4
* Risler, H.: «August Weismanns Leben und Wirken nach Dokumenten aus seinem Nachlass», στο: *Freiburger Universitätsblätter* Heft 87/88, Freiburg 1985, σσ. 23–42

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Βιογραφία, βιβλιογραφία και πρόσβαση σε ψηφιακές πηγές στο «Εικονικό Εργαστήριο» του Ινστιτούτου Max Planck για την Ιστορία της Επιστήμης

Κατηγορία:Γερμανοί βιολόγοι
Κατηγορία:Γενετιστές