Οδυσσέας (όνομα)

Το **Οδυσσέας** (αρχαία Ελληνικά: **Ὀδυσσεύς**) είναι ένα ελληνικό ανδρικό όνομα, γνωστό από τον μυθικό ήρωα Οδυσσέα, βασικό πρόσωπο της ''Οδύσσειας'' (8ος π.Χ. αι.) του Ομήρου.

## Προέλευση
Το αρχαιοελληνικό όνομα *Ὀδυσσ*'ε**ύς'' προέρχεται από το [[ρήμα]] **' ("οργίζομαι, μισώ κάποιον") και σημαίνει "εξοργισμένος", αλλά και "μισούμενος από τους θεούς". Η μορφή αυτή του ονόματος χρησιμοποιείται από την επική περίοδο, αλλά έχουν καταγραφεί και διάφορες άλλες μορφές. Σε επιγραφές αγγείων υπάρχουν οι παραλλαγές *Ὀλισεύς*, Ὀλυσεύς, *Ὀλυσσεύς*, *Ὀλυτεύς*, *Ὀλυττεύς* και *Ὠλυσσεύς*. Η μορφή *Οὐλίξης* μαρτυρείται σε μια πρώιμη πηγή στη Μεγάλη Ελλάδα (από τον λυρικό ποιητή Ίβυκο, σύμφωνα με τον Διομήδη τον Γραμματικό), ενώ ο Αίλιος Ηρωδιανός αναφέρει το *Οὐλιξεύς*.  Στα Λατινικά, το όνομα ήταν γνωστό ως Ulixēs ή (θεωρείται λιγότερο σωστό) Ulyssēs. 

Η ετυμολογία του ονόματος είναι άγνωστη. Αρχαίοι συγγραφείς συνέδεσαν το όνομα με τα ελληνικά ρήματα **' «οργίζομαι, μισώ»,  **' «θρηνώ»,   ή ακόμα και με το **' «χαίνομαι».   Ο [[Όμηρος]] το συσχετίζει με διάφορες μορφές αυτού του ρήματος σε αναφορές και λογοπαίγνια. Στη [[ραψωδία]] 19 της ''[[Οδύσσεια|Οδύσσειας]]'', όπου αφηγείται την [[παιδική ηλικία]] του [[Οδυσσέας|Οδυσσέα]], η τροφός του, [[Ευρύκλεια]], ζητά από τον παππού του, τον [[Αυτόλυκος (μυθολογία)|Αυτόλυκο]], να δώσει στο παιδί [[όνομα]]. Η Ευρύκλεια φαίνεται να προτείνει το όνομα όπως Πολυάρετος, «που έχουν προσευχηθεί πολύ για αυτόν», αλλά ο Αυτόλυκος αποφάσισε να δώσει στο παιδί ένα άλλο όνομα σε ανάμνηση της «δικής του εμπειρίας στη ζωή»:  «πολλοῖσιν γὰρ ἐγώ γε ὀδυσσάμενος τόδ᾽ ἱκάνω, ἀνδράσιν ἠδὲ γυναιξὶν ἀνὰ χθόνα πουλυβότειραν: τῷ δ᾽ Ὀδυσεὺς ὄνομ᾽ ἔστω ἐπώνυμον». 
[[Αρχείο:Odysseas Androutsos by Adam Friedel.jpg|μικρογραφία|[[Οδυσσέας Ανδρούτσος]]]]
[[Αρχείο:Ulysses S. Grant 1870-1880 (colored).jpg|μικρογραφία|[[Οδυσσεύς Γκραντ|Οδυσσέας Γκραντ]]]]
[[Αρχείο:Odysseas Elytis 1974.jpg|μικρογραφία|[[Οδυσσέας Ελύτης]]]]

== Άτομα με το όνομα Οδυσσέας ==

* [[Οδυσσέας Αγγελής]] (1912-1987), Έλληνας καθαιρεθείς [[στρατηγός]], συμμετέχων στο [[Πραξικόπημα της 21ης Απριλίου|πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967]] 
* [[Οδυσσέας Ανδρούτσος]] (1790-1825), Έλληνας οπλαρχηγός της [[Ελληνική Επανάσταση του 1821|Ελληνικής Επανάστασης]] 
* [[Οδυσσέας Βλαχοδήμος]] (1994-), Έλληνας [[Ποδόσφαιρο|ποδοσφαιριστής]] 
* [[Οδυσσέας Βουδούρης|Οδυσσέας-Νίκος Βουδούρης-Γεωργίου]] (1953-), Ελληνογάλλος [[χειρουργός]] και [[πολιτικός]] 
* [[Οδυσσεύς Γκραντ|Οδυσσέας Γκραντ]] (1822-1885), Αμερικανός [[στρατιωτικός]] και [[πολιτικός]], [[πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής]] 
* [[Οδυσσέας Δημητριάδης]] (1908-2005), Σοβιετικός [[μουσικός]] 
* [[Οδυσσέας Ελύτης]] (Οδυσσέας Αλεπουδέλης, 1911-1996), Έλληνας [[Νομπελίστας λογοτεχνίας|νομπελίστας]] [[ποιητής]] 
* [[Οδυσσέας Εσκιτζόγλου]] (1932-2018), Έλληνας [[ολυμπιονίκης]] [[ιστιοπλόος]] 
* [[Οδυσσέας Ιάλεμος|Οδυσσέας Ιάλεμος ή Γιαλαμάς]] (;-1898), Έλληνας [[δημοσιογράφος]] και [[συγγραφέας]] 
* [[Οδυσσέας Ιωάννου]] (1967-), Έλληνας στιχουργός αρθρογράφος και συγγραφέας 
* [[Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος]] (1975-), Έλληνας πολιτικός 
* [[Οδυσσέας Λαμψίδης]] (1917-2006), Έλληνας [[ιστορικός]] 
* [[Οδυσσέας Μπέτσος]] (1930-2011), Έλληνας [[δάσκαλος]] και συγγραφέας 
* [[Οδυσσέας Νεγροπόντης]] (19ος αι.), Έλληνας ευεργέτης 
* [[Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος]] (1979-), Έλληνας [[ηθοποιός]] και [[σκηνοθέτης]] 
* [[Οδυσσέας Πετρόπουλος]] (1840-1891), Έλληνας πολιτικός 
* [[Οδυσσέας Φωκάς]] (1857-1946), Έλληνας [[ζωγράφος]] 

== Φανταστικά πρόσωπα ==

* Οδυσσέας ([[Γιάννης Φύριος]]), ένοικος στην πολυκατοικία που μένει ο [[δημόσιος υπάλληλος]] Θανάσης ([[Θανάσης Βέγγος]]), στην κωμωδία ''[[Ο φαλακρός μαθητής]]'' (1979) σε σκηνοθεσία [[Ντίνος Κατσουρίδης|Ντίνου Κατσουρίδη]] και σενάριο του ίδιου και του [[Γιώργος Λαζαρίδης (σκηνοθέτης)|Γιώργου Λαζαρίδη]] *****''
* Οδυσσέας (ελληνική μεταγλώττιση: Μάνος Βενιέρης), κυβερνήτης του διαστημικού σκάφους "Οδύσσεια", στη γαλλοϊαπωνική σειρά κινουμένων σχεδίων ''[[Οδύσσεια του Διαστήματος 31]]'' (宇宙伝説ユリシーズ31, 1981-1982, FR3, [[ΕΡΤ1]]) 
* Οδυσσέας (Μενέλαος Ντάφλος), μαχητής του του [[Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας|Δημοκρατικού Στρατού]] που προσπαθεί να γυρίσει στο σπίτι του μετά την καταστροφή της μονάδας του στο τέλος του [[Ελληνικός εμφύλιος πόλεμος (1946–1949)|Ελληνικού Εμφύλιου]], στο ιστορικό δράμα ''[[Τα χρόνια της θύελλας]]'' (1984) του Νίκου Τζιμα 
* Οδυσσέας (Γιάννης Νάστος), ένα από τα παιδιά που ζουν στο νησιωτικό χωριό Λαμαγάρι, στην παιδική σειρά [[Το καπλάνι της βιτρίνας (τηλεοπτική σειρά)|''Το καπλάνι της βιτρίνας'']] (1990) [[Πέτρος Λύκας|Πέτρου Λύκα]], βασισμένη στο [[Το καπλάνι της βιτρίνας|ομότιτλο μυθιστόρημα]] της [[Άλκη Ζέη|Άλκης Ζέη]] (1963) 
* Οδυσσέας ([[Γιάννης Μπέζος]]), ευσυνείδητος υπάλληλος σε επιχείρηση διαχείρισης απορριμμάτων, στην κωμωδία ''[[Πάμπτωχοι Α.Ε.]]'' (2000) σε σκηνοθεσία του Αντώνη Κόκκινου και σενάριο [[Γιώργος Κοτανίδης|Γιώργου Κοτανίδη]] 
* Οδυσσέας ([[Νίκος Γκέλια]]), δεκαοχτάχρονος [[γκέι]] Ελληνοαλβανός που ψάχνει να βρει τον βιολογικό του πατέρα, στη δραματική ταινία [[Ξενία (ταινία)|''Ξενία'']] (2014) του [[Πάνος Κούτρας|Πάνου Κούτρα]] 
* Οδυσσέας Δελλής ([[Άγγελος Αντωνόπουλος]]), άκληρος [[γιατρός]] που αναλαμβάνει να λύσει το μυστήριο μιας ανώνυμης [[Επιστολή|επιστολής]], στη δραματική σειρά [[Η πρόβα του νυφικού (σειρά)|''Η πρόβα του νυφικού'']] (1995-1996, [[ANT1]]) σε σκηνοθεσία [[Κώστας Κουτσομύτης|Κώστα Κουτσομύτη]] και σενάριο [[Βαγγέλης Γκούφας|Βαγγέλη Γκούφα]] καθώς και στο ομότιτλο μυθιστόρημα (1993) της [[Ντόρα Γιαννακοπούλου|Ντόρας Γιαννακοπούλου]]  
* Οδυσσέας Καστρίτης, πρώην [[Άρειος Πάγος|αρεοπαγίτης]] που έχει μια κόρη η οποία θέλει να γίνει [[ζωγράφος]], στο θεατρικό έργο ''Μυστικοί αρραβώνες'' (1915) του [[Γρηγόριος Ξενόπουλος|Γρηγορίου Ξενόπουλου]] το οποίο μεταφέρθηκε στην τηλεόραση (1975-1983, [[Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας Τηλεοράσεως|ΕΙΡΤ]]/[[ΕΡΤ]] και [[ΥΕΝΕΔ]]/[[ΕΡΤ2]]) σε διασκευή της [[Σούλα Πιερράκου|Σούλας Πιερράκου]] και σκηνοθεσία του [[Ερρίκος Ανδρέου|Ερρίκου Ανδρέου]] με τον Νίκο Παπακωνσταντίνου στον ομώνυμο ρόλο 
* Οδυσσέας Κλάου (Άντι Σέρκις), [[Ψύχωση|ψυχωτικός]] έμπορος όπλων, στις αμερικανικές υπερηρωικές ταινίες περιπέτειας [[Εκδικητές: Η Εποχή του Ultron|''Εκδικητές: Η'']] [[Εκδικητές: Η Εποχή του Ultron|''εποχή του Ultron'']] (''Avengers: Age of Ultron,'' 2015) του [[Τζος Γουίντον]] και ''[[Black Panther (ταινία)|Black Panther]]'' (2018) βασισμένες στην [[Εκδικητές|ομώνυμη ομάδα]] υπερηρώων των [[Marvel Comics]] 
* Οδυσσέας Μουρ, παλιός ιδιοκτήτης της [[Λονδίνο|λονδρέζικης]] έπαυλης στην οποία μένουν δυο δίδυμα αδέρφια, στη σειρά εφηβικών μυθιστορημάτων ''[[Οδυσσέας Μουρ]]'' (''Ulysses Moore,'' 2004-) του Ιταλού Πιερντομένικο Μπακαλάριο 
* Οδυσσέας Στεργίου ([[Νίκος Νικολάου (ηθοποιός)|Νίκος Νικολάου]]), [[Αστυνομία|αστυνόμος]] ειδικευμένος σε εξαφανίσεις και [[Απαγωγή|απαγωγές]] που αναλαμβάνει την υπόθεση της Χαράς, στην κοινωνική σειρά ''[[Χαρά αγνοείται]]'' (2009, [[Mega Channel|Mega]]) σε σκηνοθεσία Αλέξανδρου Πανταζούδη και σενάριο Στέλλας Βασιλαντωνάκη με βάση την ισπανική σειρά ''Desaparecida'' 
* Οδυσσέας Χορμόβας ([[Νίκος Κούρκουλος]]), γιος μεγαλοτσιφλικά ([[Μάνος Κατράκης]]) που, παρά την καταγωγή του, υπερασπίζεται τους [[Κολίγος|κολίγους]], στηδραματική ταινία ''[[Το χώμα βάφτηκε κόκκινο]]'' (1966) σε σκηνοθεσία [[Βασίλης Γεωργιάδης|Βασίλη Γεωργιάδη]] και σενάριο [[Νίκος Φώσκολος|Νίκου Φώσκολου]] *****'

## Παραπομπές