Μαυσωλείο του Ίζραελ Ποζνάνσκι

Το **Μαυσωλείο του Ίζραελ Ποζνάνσκι** () είναι Αρ Νουβό μαυσωλείο στο Νέο Εβραϊκό Νεκροταφείο του Λοτζ, στην Πολωνία.

## Ιστορία
Σε αντίθεση με πολλούς θρησκευτικούς κανόνες, ο Ίζραελ Ποζνάνσκι έχτισε έναν μνημειώδη τάφο και ενέκρινε ο ίδιος το σχέδιο του οικοδομήματος, το οποίο ολοκληρώθηκε μόλις τρία χρόνια μετά τον θάνατό του. Επιπλέον, στο μαυσωλείο είναι θαμμένος μαζί με τη σύζυγό του, Λεόνια.

## Αρχιτεκτονική
Το μαυσωλείο κατασκευάστηκε από γκρίζο γρανίτη και μάρμαρο την περίοδο 1901–1903, σύμφωνα με το σχέδιο του Άντολφ Ζέλιγκσον (δεν υπάρχει πηγή που να το επιβεβαιώνει). Είναι βέβαιο ότι η βερολινέζικη εταιρεία «Cremer & Wolffenstein» κέρδισε το διαγωνισμό για τον σχεδιασμό και την υλοποίησή του.

Το μαυσωλείο, σε μορφή κυκλικού θόλου από ανοιχτό γκρι γρανίτη, τοποθετήθηκε σε κάτοψη κύκλου με διάμετρο βάσης 14,64 μ. και ανώτερου βάθρου 9,5 μ. Το ύψος του κτίσματος μέχρι το σφηνόλιθο του θόλου φτάνει τα 15 μ. Ένα πλατύ επιστύλιο, πάνω στον οποίο εδράζεται ο τρούλος, στηρίζεται σε οκτώ ογκώδεις κίονες ύψους 5,25 μ. και τέσσερις πεσσούς που χωρίζουν τα ζεύγη των κιόνων. Τον διακοσμούσαν μπρούτζινες γιρλάντες σε αρ νουβό ύφος, οι οποίες τη δεκαετία του 1980 αποσυναρμολογήθηκαν και φυλάσσονται σε αποθήκη του νεκροταφείου. Έχει απομείνει μόνο η επιγραφή: «Poznański». Στο εσωτερικό του τάφου βρίσκονται δύο σαρκοφάγοι από κόκκινο μάρμαρο, ενώ ο θόλος είναι διακοσμημένος εσωτερικά με γυάλινο ψηφιδωτό, αποτελούμενο από δύο εκατομμύρια πολύχρωμα κομμάτια. Το ψηφιδωτό απεικονίζει συμβολικά τα τέσσερα ποτάμια του Παραδείσου. Η σύνθεση χωρίζεται σε τέσσερα τμήματα από ανοίγματα-παράθυρα στον θόλο. Σε καθένα από αυτά απεικονίζεται ένας φοίνικας σε χρυσό φόντο, με εβραϊκά βιβλικά εδάφια στα πλάγια, στα οποία επαναλαμβάνεται το όνομα Ίζραελ, παραπέμποντας άμεσα τόσο στο πρόσωπο του εκλιπόντος όσο και στον εβραϊκό λαό, όπως: «Και ήρθε ο καιρός του θανάτου του Ίζραελ. Και αναστέναξαν οι υιοί του Ίζραελ». Από τα τόξα των παραθύρων εκκινούν διακοσμητικές ταινίες που συγκλίνουν σε έναν κεντρικό κύκλο, ο οποίος φέρει το Άστρο του Δαβίδ. Η συνολική σύνθεση καλύπτει περίπου 100 τ.μ.

Η δημιουργία της ψηφιδωτής διακόσμησης αποδόθηκε στη γνωστή ιταλική εταιρεία διακοσμητικών τεχνών από τη Βενετία, «Compania Venezia Murano», που ιδρύθηκε στα μέσα του 19ου αιώνα από τον Αντόνιο Σαλβιάτι.

Στην πραγματικότητα, το ψηφιδωτό που διακοσμεί το μαυσωλείο του Ίζραελ Πόζνανσκι, πιθανότατα κατασκευάστηκε από τη γερμανική εταιρεία του Γιόχαν Όντορικο (η οποία διέθετε παραρτήματα στο Βερολίνο και στη Φραγκφούρτη). Αυτό υποδηλώνεται από μια διαφημιστική βινιέτα της εταιρείας που εντοπίστηκε στον γερμανικό Τύπο, όπου γίνεται λόγος για ψηφιδωτό που κατασκευάστηκε στο Λοτζ σε ένα μη προσδιορισμένο μαυσωλείο – το μοναδικό μαυσωλείο αυτής της περιόδου με ψηφιδωτή διακόσμηση είναι το περιγραφόμενο μνημείο. Λαμβάνοντας υπόψη ότι το έργο κατασκευάστηκε από βερολινέζικη εταιρεία, η ανάθεση της διακόσμησης σε ένα επίσης βερολινέζικο, τότε αναγνωρισμένο εργαστήριο είναι απολύτως κατανοητή.

Στο εσωτερικό του μαυσωλείου, βρίσκονται οι σαρκοφάγοι της Λεόνια, που πέθανε το 1914, και του Ίζραελ Πόζνανσκι, οι οποίοι κατασκευάστηκαν από τον Αντόνι Ουρμπανόφσκι από κόκκινο μάρμαρο. Οι επιγραφές στις προσόψεις των σαρκοφάγων είναι στην πολωνική γλώσσα, ενώ οι ημερομηνίες γέννησης και θανάτου δίνονται σύμφωνα με το εβραϊκό ημερολόγιο. Το 1993 τοποθετήθηκαν διακοσμητικά κιγκλιδώματα.

Ο τάφος είναι τόσο μεγάλος, που αποκαλείται το τελευταίο παλάτι του Ίζραελ Ποζνάνσκι.

## Εικονοθήκη

Αρχείο:ODNOWIONY POMNIK NA CMENTARZU ŻYDOWSKIM W ŁODZI.JPG|Το Μαυσωλείο του Ίζραελ Ποζνάνσκι.
Αρχείο:ŁÓDŹ (Лодзь, לודז'). Mozaika na sklepieniu mauzoleum Izraela Poznańskiego.jpg|Ψηφιδωτό του Α. Σαλβάτι στον τρούλο του μαυσωλείου.
Αρχείο:ŁÓDŹ (Лодзь, לודז'). Szczegóły mozaiki (1).jpg|Λεπτομέρεια του ψηφιδωτού.
Αρχείο:ŁÓDŹ (Лодзь, לודז'). Sarkofagi Leonii i Izraela Poznańskich.jpg|Οι σαρκοφάγοι της Λεόνια και του Ίζραελ Πόζνανσκι.


## Βιβλιογραφία
* K. Stefański, B. Ciarkowski, *Modernizm w architekturze Łodzi XX wieku*, Księży Młyn Dom Wydawniczy, Λοτζ 2018, σελ. 23-24.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Μαυσωλείο του Ίζραελ Ποζνάνσκι (πολωνικά)

Ιζραελ Ποζνανσκι
Κατηγορία:Μνημεία στο Λοτζ
Κατηγορία:Αρ Νουβό αρχιτεκτονική στην Πολωνία