Μάχη της Κράσου

Η **Μάχη τής Κράσου** (στη Φρυγία) έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια των Αραβο-Ρωμαϊκών Πολέμων τον Αύγουστο τού 804, μεταξύ των Ρωμαίων υπό τον Αυτοκράτορα Νικηφόρο Α΄ (βασ. 802–811) και ενός στρατού των Αββασιδών υπό τον Ιμπραήμ ιμπν Τζιμπρίλ. Η άνοδος τού Νικηφόρου Α΄ στον θρόνο το 802 οδήγησε σε επανάληψη τού πολέμου μεταξύ τής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και τού χαλιφάτου των Αββασιδών. Στα τέλη τού καλοκαιριού τού 804, οι Αββασίδες είχαν εισβάλει στη Ρωμαϊκή Μ. Ασία για μια από τις συνήθεις επιδρομές τους, και ο Νικηφόρος Α΄ ξεκίνησε να τούς αντιμετωπίσει. Ωστόσο αιφνιδιάστηκε στην Κράσο και ηττήθηκε βαριά, γλιτώνοντας μόλις και μετά βίας τη ζωή του. Στη συνέχεια κανονίστηκε εκεχειρία και ανταλλαγή αιχμαλώτων. Παρά την ήττα του και μία μαζική εισβολή των Αββασιδών τον επόμενο χρόνο, ο Νικηφόρος Α΄ επέμεινε, μέχρι που τα προβλήματα στις ανατολικές επαρχίες τού χαλιφάτου ανάγκασαν τούς Αββασίδες να συνάψουν ειρήνη.

## Η εποχή
Η εκθρόνιση τής αυτοκράτειρας Ειρήνης τής Αθηναίας (βασ. 797–802) τον Οκτώβριο τού 802 και η επακόλουθη άνοδος στον θρόνο τού Νικηφόρου Α΄ τού λογοθέτη, σηματοδότησε μία πιο βίαιη φάση στη μακρά ιστορία των Αραβο-Ρωμαϊκών Πολέμων. Μετά από μία σειρά καταστροφικών ετήσιων επιδρομών στη Μ. Ασία από το χαλιφάτο, η Ειρήνη φαίνεται να εξασφάλισε ανακωχή με τον Χαρούν αλ-Ρασίντ το 798 με αντάλλαγμα μία ετήσια καταβολή φόρου, επαναλαμβάνοντας τούς όρους που είχαν συμφωνηθεί για τριετή ανακωχή μετά την πρώτη μεγάλης κλίμακας εκστρατεία τού Χαρούν το 782.   Ο Νικηφόρος Α΄, από την άλλη πλευρά, ήταν πιο πολεμοχαρής και αποφασισμένος να ξαναγεμίσει το αυτοκρατορικό θησαυροφυλάκιο, μεταξύ άλλων μέτρων διακόπτοντας τον φόρο. Ο Χαρούν ανταπέδωσε αμέσως, εξαπολύοντας μία επιδρομή υπό τον γιο του αλ-Κασίμ. Ο Νικηφόρος Α΄ δεν μπόρεσε να αντιδράσει σε αυτό, καθώς αντιμετώπισε μία τελικά ανεπιτυχή εξέγερση τού ασιατικού στρατού υπό τον αρχιστράτηγο Βαρδάνη Τούρκο. Αφού εξουδετέρωσε τον Βαρδάνη, ο Νικηφόρος Α΄ συγκέντρωσε τον στρατό του, και βάδισε ο ίδιος για να αντιμετωπίσει μία δεύτερη, μεγαλύτερη εισβολή υπό τον ίδιο τον χαλίφη. Αφού ο Χαρούν επιτέθηκε στην παραμεθόρια περιοχή, οι δύο στρατοί αντιμετώπισαν ο ένας τον άλλον για δύο μήνες στην κεντρική Μ. Ασία, αλλά δεν κατέληξε σε μάχη. Ο Νικηφόρος Α΄ και ο Χαρούν αντάλλαξαν επιστολές, μέχρι που ο Αυτοκράτορας κανόνισε υποχώρηση και ανακωχή για το υπόλοιπο τού έτους, σε αντάλλαγμα για μία εφάπαξ καταβολή εισφοράς. 

## Η μάχη
Τον Αύγουστο τού 804, ο Χαρούν εξαπέλυσε άλλη μία επιδρομή υπό τον στρατηγό τού Ιμπραήμ ιμπν Τζιμπρίλ. Οι Άραβες πέρασαν στη Μ. Ασία μέσω των Κιλικίων Πυλών, και έκαναν ελεύθερα επιδρομές. Ο Νικηφόρος Α΄ ξεκίνησε να τούς συναντήσει, αλλά αναγκάστηκε να επιστρέψει πριν προλάβει να το κάνει, λόγω κάποιου απροσδιόριστου γεγονότος που συνέβη στην πλάτη του ( ο Γουόρεν Τρέντγκολντ υποθέτει νέα για πιθανή συνωμοσία). Κατά την επιστροφή του, ωστόσο, οι Άραβες εξαπέλυσαν αιφνιδιαστική επίθεση στην Κράσο τής Φρυγίας, και νίκησαν τον στρατό του. Η ακριβής τοποθεσία τής Κράσους είναι άγνωστη, αλλά λέγεται ότι ήταν μία μικρή πεδιάδα κατά μήκος ενός δρόμου. Σύμφωνα με τον αλ-Ταμπαρί, οι Ρωμαίοι έχασαν 40.700 άνδρες και 4.000 ζώα μεταφοράς εφοδίων, ενώ ο ίδιος ο Αυτοκράτορας τραυματίστηκε τρεις φορές. Ο Ρωμαίος χρονικογράφος Θεοφάνης ο Ομολογητής επιβεβαιώνει ότι ο αυτοκρατορικός στρατός έχασε πολλούς άνδρες, και ότι ο Νικηφόρος Α΄ παραλίγο να σκοτωθεί ο ίδιος. Σώθηκε μόνο χάρη στη γενναιότητα των αξιωματικών του. 

## Οι Συνέπειες
Απορροφημένος από τα προβλήματα στο Χορασάν, ο Χαρούν δέχθηκε τώρα εισφορά, και σύναψε ειρήνη. Επίσης, κανονίστηκε ανταλλαγή αιχμαλώτων, η οποία έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια τού χειμώνα στα σύνορα των δύο αυτοκρατοριών, στον ποταμό Λάμο στην Κιλικία. Περίπου 3.700 Μουσουλμάνοι ανταλλάχθηκαν με τούς Ρωμαίους, που είχαν αιχμαλωτιστεί τα προηγούμενα χρόνια.   Κατά την απουσία τού Χαρούν στο Χορασάν, ωστόσο, ο Νικηφόρος Α΄ χρησιμοποίησε την ευκαιρία να ανοικοδομήσει τα κατεστραμμένα τείχη των πόλεων Σαφσάφ, Θηβάσων και Άγκυρας. Το επόμενο καλοκαίρι εξαπέλυσε την πρώτη Ρωμαϊκή επιδρομή μετά από δύο δεκαετίες, στην αραβική συνοριακή περιοχή (*thughur*) στην Κιλικία. Ο Ρωμαϊκός στρατός έκανε επιδρομές και συνέλαβε αιχμαλώτους καθώς προχωρούσε, καταλαμβάνοντας ακόμη και το σημαντικότερο οχυρό των Αββασιδών, την Ταρσό. Ταυτόχρονα, μία άλλη Ρωμαϊκή δύναμη έκανε επιδρομή στο thughur τής Άνω Μεσοποταμίας (Τζαζίρα), και πολιόρκησε ανεπιτυχώς το φρούριο τής Μελιτηνής, ενώ μία εξέγερση, υποκινούμενη από τούς Ρωμαίους, εναντίον τής τοπικής αραβικής φρουράς ξεκίνησε στην Κύπρο.  Ο Χαρούν ανταπέδωσε με μία μαζική εισβολή το 806, η οποία ανάγκασε τον Νικηφόρο Α΄ να συμβιβαστεί,  αλλά ο Ρωμαίος ηγεμόνας σύντομα τούς παραβίασε, και επικράτησε των Αββασιδικών εκστρατειών που στάλθηκαν εναντίον του το 807.  Μετά από ανανεωμένες ταραχές στο Χορασάν, υπογράφηκε συνθήκη ειρήνης το 808, η οποία άφησε άθικτη τη Ρωμαϊκή συνοριακή ζώνη, και τερμάτισε την καταβολή εισφοράς στο Χαλιφάτο. 

## Αναφορές

## Πηγές
* 
* 
* 
* Treadgold, Warren (1988). The Byzantine Revival, 780–842. Stanford, California: Stanford University Press. ISBN 978-0-8047-1462-4.

Κατηγορία:Φρυγία
Κατηγορία:Μάχες των Αραβοβυζαντινών Πολέμων
Κατηγορία:Μάχες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας
Κατηγορία:Μάχες του Χαλιφάτου των Αββασιδών