Οσσέτιοι

Οι **Οσσέτιοι** (*οσσετικά:* ир, ирæттæ, ирон, **', σίδερο, дигорӕ, дигорӕнттӕ, дигорон) είναι μια [[Ιρανοί|ιρανική]] [[εθνοτική ομάδα]] των [[Καύκασος|βουνών]] του [[Καύκασος|Καυκάσου]], αυτόχθονες στην εθνογλωσσική περιοχή γνωστή ως [[Οσσετία]]. Μιλούν [[Οσσετική γλώσσα|οσσετικά]], μια ανατολικοϊρανική ([[Σκυθικές γλώσσες|αλανική]]) γλώσσα της [[Ινδοευρωπαϊκές γλώσσες|ινδοευρωπαϊκής]] οικογένειας, με τους περισσότερους κατοίκους να έχουν επαρκή γνώση και των [[Ρωσική γλώσσα|ρωσικών]] ως δεύτερης γλώσσας. Αν και η οσσετική γλώσσα σχετίζεται με τις ινδοευρωπαϊκές ως προς την προέλευσή της, δεν είναι αμοιβαία κατανοητή με οποιαδήποτε άλλη γλώσσα της οικογένειας σήμερα.  

Οι Οσσέτιοι κατοικούν ως επί το πλείστον στην [[Οσσετία|Οσετία]], η οποία είναι πολιτικά διαιρεμένη μεταξύ της [[Δημοκρατία της Βόρειας Οσετίας - Αλανίας|Βόρειας Οσετίας –Αλανίας]] στη [[Ρωσία]], και της [[Νότια Οσσετία|Νότιας Οσετίας]], ενός ''ντε φάκτο'' ανεξάρτητου κράτους με μερική αναγνώριση, που ενσωματώνεται στενά στη Ρωσία και διεκδικείται από τη [[Γεωργία]]. Οι πιο κοντινοί συγγενείς τους, οι [[Γιας]], ζουν στην περιοχή Γιασζάγκ στο βορειοδυτικό τμήμα της κομητείας Γιας-Νάζκουν-Σόλνοκ στην [[Ουγγαρία]]. 

Οι Οσσέτιοι είναι ως επί το πλείστον [[Ορθόδοξη Εκκλησία|Ανατολικοί Ορθόδοξοι Χριστιανοί]], με σημαντικές μειονότητες που υποστηρίζουν το Ουατσντίν ή το [[Ισλάμ]]. 

== Ετυμολογία ==
Οι Οσσέτιοι και η Οσσετία έλαβαν το όνομά τους από τους Ρώσους, οι οποίοι υιοθέτησαν τη [[Γεωργιανή γλώσσα|γεωργιανή]] ονομασία ''Osi'' (ოსი, εν.) (πληθ. ''Osebi'' (ოსები)) και ''Oseti'' ("η χώρα των Osi" (ოსეთი)), που χρησιμοποιείται από τον Μεσαίωνα για τον μοναδικό ιρανόφωνο πληθυσμό του Κεντρικού Καυκάσου και πιθανότατα βασίζεται στον παλιό αυτοπροσδιορισμό των [[Αλανοί|Αλανών]] "As". Δεδομένου ότι οι Οσσέτιοι δεν είχαν καμία ενιαία ονομασία για τον εαυτό τους στη μητρική τους γλώσσα, αυτοί οι όροι έγιναν αποδεκτοί από τους ίδιους τους Οσετούς ήδη πριν από την ένταξή τους στη [[Ρωσική Αυτοκρατορία]]. 

Αυτή η πρακτική τέθηκε υπό αμφισβήτηση από τον νέο οσσετικό εθνικισμό στις αρχές της δεκαετίας του '90, όταν η διαμάχη μεταξύ των οσσετικών υποομάδων [[Ντίγκορ]] και [[Οσσετικά Ιρόν|Ιρόν]] σχετικά με το καθεστώς της διαλέκτου ντίγκορ ανάγκασε τους Οσσετούς διανοούμενους να αναζητήσουν μια νέα εθνική ονομασία, που να τους περιλαμβάνει όλους. Αυτό, σε συνδυασμό με τις συνέπειες της σύγκρουσης Γεωργίας-Οσετίας, οδήγησε στη διάδοση του όρου "[[Αλανία]]", του ονόματος της μεσαιωνικής [[Σαρματία|σαρματικής]] συνομοσπονδίας, στην οποία οι Οσσέτιοι εντοπίζουν την καταγωγή τους, και στην ένταξη αυτής της ονομασίας στον επίσημο δημοκρατικό τίτλο της Βόρειας Οσετίας το 1994. 

== Υποομάδες ==
[[Αρχείο:Ossetian_tribes.png|δεξιά|μικρογραφία|455x455εσ| Οσσετικές φυλές (σύμφωνα με τον BA Kaloev).   ]]

* Οι **Ιρόν** στα ανατολικά και νότια σχηματίζουν μια μεγαλύτερη ομάδα Οσετών. Μιλούν την [[Οσσετικά Ιρόν|διάλεκτο ιρόν]]. Χωρίζονται σε διάφορες υποομάδες. 
** Οι **Κουντάρ** είναι η νότια ομάδα Οσσετών. 
** Οι **Τουάλ** βρίσκονται στο κεντρικό τμήμα της Οσετίας (βλέπε επίσης Ντβαλ). 
** Οι **Χσαν** βρίσκονται στα ανατολικά της Νότιας Οσετίας. 
* Οι **Ντίγκορ*' στα δυτικά. Ζουν στο Ντίγκορ, στο Ιράφ και σε ορισμένους οικισμούς στην περιοχή [[Δημοκρατία του Καμπαρντίνο-Μπαλκάρια|Καμπαρντίνο-Μπαλκάρια]] και στο Μοζντόκ. Μιλούν τη διάλεκτο ντίγκορ. 

== Πολιτισμός ==

=== Μυθολογία ===
Οι λαϊκές πεποιθήσεις των Οσσετών έχουν τις ρίζες τους στη [[Σαρμάτες|σαρματική]] καταγωγή και τη [[Χριστιανισμός|χριστιανική τους]] θρησκεία, με τους ειδωλολατρικούς θεούς να έχουν μετατραπεί σε χριστιανούς αγίους. Το έπος Ναρτ χρησιμεύει ως η βασική ειδωλολατρική μυθολογία της περιοχής.  

== Ιστορία ==
[[Αρχείο:In_Dargavs_North_Ossetia.jpg|αριστερά|μικρογραφία|200x200εσ| Νεκροφυλακεία με θόλους σε μια [[νεκρόπολη]] κοντά στο χωριό Νταργκάβς, [[Δημοκρατία της Βόρειας Οσετίας - Αλανίας|Βόρεια Οσετία]] ]]

=== Προϊστορία (Πρωτο-Αλανοί) ===
Οι Οσσέτιοι κατάγονται από τους [[Αλανοί|Αλανούς]], μια φυλή [[Σαρμάτες|Σαρματών]](υποομάδα των [[Σκύθες|Σκυθών]] της [[Ιρανοί|ιρανικής]] εθνογλωσσικής ομάδας). Οι Αλανοί ήταν ο μόνος κλάδος των Σαρματών, που κράτησαν τον πολιτισμό τους ενόψει μιας γοτθικής εισβολής (περίπου 200 μ.Χ.). Όσοι γλίτωσαν έχτισαν ένα μεγάλο βασίλειο μεταξύ των ποταμών [[Ντον]] και [[Βόλγας|Βόλγα]]. Μεταξύ 350 και 374 μ.Χ., οι [[Ούννοι]] κατέστρεψαν το βασίλειο των Αλανών και ο λαός διχοτομήθηκε. Το ένα μισό κατέφυγε προς τα δυτικά, όπου συμμετείχαν στις βαρβαρικές εισβολές στη [[Ρώμη]], ίδρυσαν βραχύβια βασίλεια στην [[Ισπανία]] και τη [[Βόρεια Αφρική]] και εγκαταστάθηκαν σε πολλά άλλα μέρη, όπως στη γαλλική [[Ορλεάνη]]. Οι άλλοι μισοί κατέφυγαν στα νότια και εγκαταστάθηκαν στις πεδιάδες του Βόρειου Καυκάσου, όπου ίδρυσαν το μεσαιωνικό βασίλειο της [[Αλανία|Αλανίας]].     

=== Μεσαίωνας ===
Τον 8ο αιώνα, ένα ενοποιημένο βασίλειο των Αλανών, που αναφέρεται σε πηγές της περιόδου ως [[Αλανία]], εμφανίστηκε στον Βόρειο Καύκασο περίπου στη θέση της πρώην [[Κιρκασία|Κιρκασίας]] και της σύγχρονης Βόρειας Οσετίας–Αλανίας. Στο αποκορύφωμά της, η Αλανία ήταν μια συγκεντρωτική μοναρχία με ισχυρή στρατιωτική δύναμη και είχε μια ισχυρή οικονομία, που επωφελήθηκε από τον [[Δρόμος του Μεταξιού|Δρόμο του Μεταξιού]] . 

Μετά τις εισβολές των [[Μογγόλοι|Μογγόλων]] της δεκαετίας του 1200, οι Αλανοί εξαναγκάστηκαν να φύγουν από τη μεσαιωνική πατρίδα τους νότια του [[Ντον|ποταμού Ντον]] στη σημερινή Ρωσία. Λόγω αυτού, οι Αλανοί μετανάστευσαν προς τα βουνά του [[Καυκασία|Καυκάσου]], όπου θα σχημάτιζαν τρεις εθνογραφικές ομάδες. τους Ιρόν, τους Ντίγκορ και τους Κουντάρ. Ο [[Γιας|λαός των Γιας]] ήταν μια τέταρτη ομάδα, που μετανάστευσε τον 13ο αιώνα στην [[Ουγγαρία]]. 

=== Σύγχρονη ιστορία ===
[[Αρχείο:Khetagurov_Kosta.jpg|μικρογραφία| Κόστα Χεταγκούροφ ]]
Στην πιο πρόσφατη ιστορία, οι Οσσέτιοι συμμετείχαν στη σύγκρουση Οσετίας-Ινγκουσετίας (1991-1992) και Γεωργίας-Οσετίας (1918-1920, αρχές 1990) και στον [[Πόλεμος της Νότιας Οσσετίας (2008)|πόλεμο της Νότιας Οσετίας το 2008]] μεταξύ Γεωργίας και Ρωσίας. 

Σημαντικά γεγονότα: 

* 1774 - Η Οσετία γίνεται μέρος της [[Ρωσική Αυτοκρατορία|Ρωσικής Αυτοκρατορίας]]. 
* 1801 - Ακολουθώντας τη [[Συνθήκη του Γκεόργκιεφσκ]], το σύγχρονο έδαφος της Νότιας Οσετίας γίνεται μέρος της [[Ρωσική Αυτοκρατορία|Ρωσικής Αυτοκρατορίας]] μαζί με τη Γεωργία. 
* 1922 - Η [[Σοβιετική Ένωση]] δημιούργησε την Αυτόνομη Περιφέρεια της Νότιας Οσετίας ως μέρος της [[Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Γεωργίας|Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Γεωργίας]] και της [[Βόρεια Οσσετική Αυτόνομη Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία|Βόρειας Οσσετικής Αυτόνομης Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας]] ως μέρος της [[Ρωσική Σοβιετική Ομοσπονδιακή Σοσιαλιστική Δημοκρατία|Ρωσικής Σοβιετικής Ομοσπονδιακής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας.]] 
* 20 Σεπτεμβρίου 1990 - Δημιουργήθηκε η ανεξάρτητη Δημοκρατία της Νότιας Οσετίας. Αν και παρέμεινε μη αναγνωρισμένη, αποσπάστηκε από τη Γεωργία ντε φάκτο. Τα τελευταία χρόνια της [[Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών|Σοβιετικής Ένωσης]], οι [[Εθνοτική ομάδα|εθνοτικές]] εντάσεις μεταξύ Οσετών και [[Γεωργιανοί|Γεωργιανών]] στην πρώην [[Αυτόνομη περιφέρεια|Αυτόνομη Περιφέρεια]] της Νότιας Οσετίας της Γεωργίας (καταργήθηκε το 1990) και μεταξύ Οσετών και [[Ινγκουσετία|Ινγκουσετών]] στη Βόρεια Οσετία εξελίχθηκαν σε βίαιες συγκρούσεις, που άφησαν αρκετές εκατοντάδες νεκρούς και τραυματίες και δημιούργησαν μεγάλο κύμα προσφύγων και στις δύο πλευρές των συνόρων.     

== Θρησκεία ==
Πριν από τον 10ο αιώνα, οι Οσσέτιοι ήταν αυστηρά [[παγανιστές]]. Εκχριστιανίστηκαν μερικώς από [[Βυζαντινή Αυτοκρατορία|Βυζαντινούς]] ιεραπόστολους στις αρχές του 10ου αιώνα. Μέχρι το 13ο, οι περισσότεροι Οσσέτιοι ήταν [[Ορθόδοξη Εκκλησία|Ανατολικοί Ορθόδοξοι]] [[Χριστιανισμός|Χριστιανοί]]  ως αποτέλεσμα της [[Γεωργιανοί|γεωργιανής]] επιρροής και του ιεραποστολικού έργου. 

[[Ισλάμ|Το Ισλάμ]] εισήχθη κατά τον 16ο και 17ο αιώνα από τα μεταστραφέντα μέλη της κιρκασιανής φυλής Καμπαρντίν (οι οποίοι είχαν εισαχθεί σε αυτή τη θρησκεία από [[Τάταροι|Τατάρους]] κατά τη διάρκεια του 15ου αιώνα), οι οποίοι είχαν λάβει εδάφη στη Δυτική Οσετία κατειλημμένα από τους Ντίγκορ. Ωστόσο, το Ισλάμ δεν εξαπλώθηκε επιτυχώς στον υπόλοιπο λαό της Οσετίας. 

Το 1774 η Οσετία έγινε μέρος της [[Ρωσική Αυτοκρατορία|Ρωσικής Αυτοκρατορίας]], η οποία ενίσχυσε σημαντικά τον [[Ορθόδοξη Εκκλησία|Ορθόδοξο Χριστιανισμό]] στέλνοντας εκεί [[Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία|Ρώσους Ορθόδοξους]] ιεραπόστολους. Ωστόσο, οι περισσότεροι από τους ιεραπόστολους που επελέγησαν ήταν εκκλησιαστές από ανατολικές ορθόδοξες κοινότητες, που ζούσαν στη Γεωργία, συμπεριλαμβανομένων [[Αρμένιοι|Αρμενίων]] και [[Έλληνες|Ελλήνων]], καθώς και [[Γεωργιανοί|Γεωργιανών]]. Ρώσοι ιεραπόστολοι δεν εστάλησαν, καθώς θα το θεωρούσαν οι Οσσέτιοι πολύ ενοχλητικό. 

Σήμερα, η πλειοψηφία των Οσετών τόσο από τη Βόρεια όσο και από τη Νότια Οσετία ακολουθούν την [[Ορθόδοξη Εκκλησία|Ανατολική Ορθοδοξία]]. Ο Ασσιανισμός (*Ουατσντίν* ή *Ασντίν)*, η εθνική θρησκεία της Οσετίας, είναι επίσης διαδεδομένος μεταξύ των Οσετών, με τελετουργικές παραδόσεις όπως θυσίες ζώων, ιερά, μη χριστιανούς αγίους κ.λπ. Υπάρχουν ναοί, γνωστοί ως *κουβαντόν,* στα περισσότερα χωριά. Σύμφωνα με την ερευνητική υπηρεσία *Sreda'', η Βόρεια Οσετία είναι το κύριο κέντρο του Οσσετιανού Παγανισμού και το 29% του πληθυσμού ανέφερε ότι ασκεί παγανιστική λατρεία στη ρωσική απογραφή του 2012. Ο Ασσιανισμός αυξάνεται σε δημοτικότητα από τη δεκαετία του '80. 

Σύμφωνα με εκτίμηση του 2013, έως και το 15% του πληθυσμού της Βόρειας Οσετίας ασκεί το Ισλάμ.  

## Οικονομία
Οι Βόρειοι Οσετοί εξάγουν ξυλεία και καλλιεργούν κυρίως καλαμπόκι. Οι νότιοι Οσσέτιοι είναι κυρίως βοσκοί προβάτων, αιγών και βοοειδών. Τα παραδοσιακά προϊόντα τους περιλαμβάνουν δερμάτινα είδη, καλύμματα γούνας, στιλέτα και μεταλλικά σκεύη. 

## Δημογραφικά στοιχεία
Εκτός της Νότιας Οσετίας, υπάρχει επίσης ένας σημαντικός αριθμός Οσετών, που ζουν στο Τριαλέτι στη βορειοκεντρική Γεωργία. Μεγάλη διασπορά Οσσετών ζουν στην Τουρκία και έχουν επίσης εγκατασταθεί στο Βέλγιο, τη Γαλλία, τη Σουηδία, τη Συρία, τις Ηνωμένες Πολιτείες (κυρίως Νέα Υόρκη, Φλόριντα και Καλιφόρνια), τον Καναδά (Τορόντο), την Αυστραλία (Σίδνεϊ) και όλες τις άλλες χώρες σε όλο τον κόσμο. 

### Ρωσική απογραφή του 2002
Η συντριπτική πλειονότητα των Οσετών ζουν στη Ρωσία (σύμφωνα με τη ρωσική απογραφή του 2002): 

*Βόρεια Οσετία – Αλανία - 445.300
*Μόσχα - 10.500
* Καμπαρντίνο-Μπαλκάρια - 9.800 
*Κράι Σταυρούπολης - 7.700
*Κράι Κρασνοντάρ - 4.100
*Καρατσάι-Τσερκεσία - 3.200
*Αγία Πετρούπολη - 2.800
*Περιφέρεια Ροστόφ - 2.600
*Περιφέρεια Μόσχας - 2.400

## Γενετική
Οι Οσσέτιοι είναι μια μοναδική εθνοτική ομάδα του Καυκάσου, που μιλούν μια ινδοευρωπαϊκή γλώσσα, που περιβάλλεται κυρίως από καυκάσιες εθνογλωσσικές ομάδες, ενώ οι άλλες μη Καυκάσιες φυλές περιλαμβάνουν τους Καρατσάι και τους Μπάλκαρ. Τα δεδομένα Y-απλοομάδας δείχνουν ότι οι Βόρειοι Οσσέτιοι είναι περισσότερο παρόμοιοι με άλλες ομάδες του Βόρειου Καυκάσου και οι Νότιοι Οσσέτιοι με άλλες ομάδες του Νοτίου Καυκάσου, από ό,τι μεταξύ τους. Όσον αφορά το μιτοχονδριακό DNA, οι Οσσέτιοι είναι πολύ πιο παρόμοιοι με κάποιες ιρανικές ομάδες από ό,τι με καυκάσιες ομάδες. Προτείνεται λοιπόν ότι υπάρχει μια κοινή προέλευση των Οσετών από τους Πρωτο-Ιρανούς, ακολουθούμενη από μεταγενέστερες μεταναστευτικές ροές αρρένων από τους Καυκάσιους γείτονές τους. 

## Συλλογή

Αρχείο:Osetino komXXjc.jpg|Γυναίκα της Οσετίας με παραδοσιακά ρούχα, στις αρχές του 20ου αιώνα
Αρχείο:Osetia woman working.jpg|Εργασίες γυναικών της Οσετίας (19ος αιώνας)
Αρχείο:Ramonov vano ossetin northern caucasia dress 18 century.jpg|Φόρεμα της Οσετίας Βόρειου Καυκασίας του 18ου αιώνα, Ραμόνοφ Βάνο (19ος αιώνας)
Αρχείο:Three ossetian teachers.jpg|Τρεις Οσετές δασκάλες (19ος αιώνας)
Αρχείο:Ossetian girl 1883.jpg|Κορίτσι της Οσετίας το 1883
Αρχείο:Sergei Guriev.jpg|Σεργκέι Γκούριεφ, οικονομολόγος
Αρχείο:Bagraev.jpg|Νικολάι Μπαγκράιεφ, πολιτικός
Αρχείο:South Ossetian performers.JPG|Καλλιτέχνες της Νότιας Οσετίας
Αρχείο:Barry (capitaine). F. 17. Ossèthe (Ossète), Koban. Mission scientifique de Mr Ernest Chantre. 1881.jpg|Οσετός το 1881
Αρχείο:Soslan Ramonov 2015.jpg|Σοσλάν Ραμόνοφ, ερασιτέχνης παλαιστής
Αρχείο:Shota Bibilov 2011.jpg|Σότα Μπιμπίλοφ, επαγγελματίας ποδοσφαιριστής
Αρχείο:Ruslan Karaev.JPG|Ρουσλάν Καράεφ, επαγγελματίας kickboxer
Αρχείο:Gabulov.JPG|Βλαντιμίρ Γκαμπούλοφ, Οσετός τερματοφύλακας
Αρχείο:Valery Gergiev David Shankbone 2010.jpg|Βάλερι Γκέργκιεφ, μαέστρος


## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Ossetians.com - ένας ιστότοπος για διάσημους Οσετούς 


Κατηγορία:Αλανοί
Κατηγορία:Πληθυσμιακές ομάδες στη Ρωσία
Κατηγορία:Πληθυσμιακές ομάδες στην Τουρκία
Κατηγορία:Πληθυσμιακές ομάδες στη Συρία
Κατηγορία:Ιρανικές πληθυσμιακές ομάδες
Κατηγορία:Ιρανικοί λαοί του Καυκάσου
Κατηγορία:Λαοί του Καυκάσου