Επαρχίες της Ελλάδας

Οι **Επαρχίες** αποτελούσαν αυτοδιοικητικό θεσμό της Ελλάδας από την 27η Δεκεμβρίου 1833 έως την 1η Ιανουαρίου 1999, αλλά ορισμένες υφίσταντο έως το 2006 (Λήμνου, Κω, Βοίου, Κονίτσης, Πάρου, Σαπών και άλλες), για διοικητικούς και στρατιωτικούς λόγους, για τα ανθρώπινα δικαιώματα της μουσουλμανικής μειονότητας στην Θράκη και για λόγους γεωγραφικής απομόνωσης.

## Διοίκηση των Επαρχιών
Η διοίκηση των Επαρχιών αποτελείτο από δύο μέρη: τον Έπαρχο και το Επαρχιακό Συμβούλιο. Μέλη του Επαρχιακού Συμβουλίου ήταν οι Νομαρχιακοί Σύμβουλοι της αντίστοιχης επαρχίας. Ο Έπαρχος ή ο Υποέπαρχος ήταν ο Νομαρχιακός Σύμβουλος ο οποίος λάμβανε τις περισσότερες ψήφους στις Νομαρχιακές Εκλογές.

## Ιστορία (1833–1999)
Οι Επαρχίες της Ελλάδας ιδρύθηκαν με τη διοικητική διαίρεση του 1833, αν και αναφέρονταν ήδη από την πρώτη διοικητική διαίρεση της Ελλάδας του 1828. Αρχικά, οι Επαρχίες ήταν 42. Ο αριθμός των Επαρχιών τροποποιούνταν και με τις επόμενες διοικητικές διαιρέσεις έγιναν 49, ενώ προστίθονταν νέες καθώς ενσωματώνονταν στο ελληνικό κράτος νέα εδάφη. Καταργήθηκαν με τη Διοικητική διαίρεση της Ελλάδας του 1836 όταν το κράτος χωρίστηκε σε «Διοικήσεις» και ορισμένες «Υποδιοικήσεις», αλλά ξαναδημιουργήθηκαν με τη Διοικητική διαίρεση της Ελλάδας του 1845. Οι Επαρχίες καταργήθηκαν ξανά ως διοικητικές μονάδες το 1887 αλλά συνέχισαν να διατηρούν υπηρεσίες που σχετίζονταν κυρίως με την εκπαίδευση και με κάποιες οικονομικές υπηρεσίες για να ξαναδημιουργηθούν τέσσερα χρόνια μετά, το 1891. Με τη Διοικητική διαίρεση του 1899 έφτασαν στις 69. Πριν από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, υπήρχαν 139 Επαρχίες και μετά τον πόλεμο, με την ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων στις 7 Μαρτίου 1948, οι Επαρχίες ανήλθαν σε 148.

Σύμφωνα με το άρθρο 7 του Κώδικα Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης (Προεδρικό Διάταγμα 30/1996), οι Επαρχίες αποτελούσαν μία «ιδιαίτερη διοικητική οντότητα» εντός της ευρύτερης «διοικητικής περιφέρειας» των Νομαρχιών. Από την 1η Ιανουαρίου 1999 και τελικά μετά τις αυτοδιοικητικές εκλογές της 15ης Οκτωβρίου 2006, οι Επαρχίες καταργήθηκαν ως μονάδες της διοικητικής διαίρεσης της Ελλάδας, σύμφωνα με τον Νόμο 2539/1997, στο πλαίσιο του προγράμματος «Καποδίστριας».

## Πρόγραμμα «Καλλικράτης» (2011)
Με το πρόγραμμα «Καλλικράτης» που εφαρμόστηκε το 2011, πολλές Επαρχίες ή τμήματα Επαρχιών επανήλθαν ως Δήμοι είτε με ίδιες είτε με διαφορετικές ονομασίες. Μερικές Επαρχίες αντιστοιχούν σε Δήμους που δεν μεταβλήθηκαν με την εφαρμογή του προγράμματος «Καλλικράτης» (Επαρχία Λασιθίου, Επαρχία Σαμοθράκης → Δήμος Οροπεδίου Λασιθίου, Δήμος Σαμοθράκης). Ορισμένες Επαρχίες επανασυστάθηκαν ως Περιφερειακές Ενότητες:
* Η Επαρχία Ικαρίας επανασυστάθηκε ως Περιφερειακή Ενότητα Ικαρίας.
* Η Επαρχία Λήμνου επανασυστάθηκε ως Περιφερειακή Ενότητα Λήμνου.
* Η Επαρχία Καρπάθου επανασυστάθηκε ως Περιφερειακή Ενότητα Καρπάθου – Ηρωικής Νήσου Κάσου.

{| 

## Πίνακας των Επαρχιών
Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται οι Επαρχίες της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νομό, οι οποίες ίσχυαν έως το 1999:

{| 

#### Παλαιότερες Επαρχίες
Επαρχίες της Ανατολικής Θράκης, που δόθηκαν οριστικά στην Τουρκία, το 1923, με τη Συνθήκη της Λωζάνης:

* **[[Νομός Αδριανουπόλεως]]**
** Επαρχία Αδριανουπόλεως (έδρα: Αδριανούπολη)
** Επαρχία Δρογγυλίου (έδρα: Δρογγύλιο)
** Επαρχία Μακράς Γέφυρας (έδρα: Μακρά Γέφυρα)
** Επαρχία Νίκης ή Χάβσας (έδρα: Νίκη ή Χάβσα)

* **[[Νομός Ραιδεστού]]**
** Επαρχία Σηλυβρίας (έδρα: Σηλυβρία)
** Επαρχία Ραιδεστού (έδρα: Ραιδεστός)
** Επαρχία Μαλγάρων (έδρα: Μάλγαρα)
** Επαρχία Μυριοφύτου (έδρα: Μυριόφυτο)
** Επαρχία Τυρολόης ή Συράλλου (έδρα: Τυρολόη ή Σύραλλο)
** Επαρχία Χαριουπόλεως (έδρα: Χαριούπολη)

* **[[Νομός Σαράντα Εκκλησιών]]**
** Επαρχία Σαράντα Εκκλησιών (έδρα: Σαράντα Εκκλησιές)
** Επαρχία Αρκαδιουπόλεως (έδρα: Αρκαδιούπολη)
** Επαρχία Αρτεσκού ή Ελευθερών (έδρα: Αρτεσκός ή Ελευθερές)
** Επαρχία Βιζύης (έδρα: Βιζύη)
** Επαρχία Ανακτορίου (έδρα: Ανακτόριο)
** Επαρχία Βρύσεως (έδρα: Βρύση)
** Επαρχία Σιδηροχωρίου (έδρα: Σιδηροχώρι)

* **[[Νομός Καλλιπόλεως]]**
** Επαρχία Καλλιπόλεως (έδρα: Καλλίπολη)
** Επαρχία Κεσσάνης ή Κισσάνης (έδρα: Κεσσάνη ή Κισσάνη)
** Επαρχία Μαδύτου (έδρα: Μάδυτος)
** Επαρχία Περιστάσεως (έδρα: Περίσταση)

* **Νομός Λέσβου**
** Επαρχία Ίμβρου και Τενέδου (έδρα: Παναγία Ίμβρου)

Επαρχίες της Βορείου Ηπείρου, που δόθηκαν οριστικά στην Αλβανία, το 1914, με τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου (1913):

* **[[Νομός Αργυροκάστρου (Ελλάδα)]]**
** Επαρχία Αργυροκάστρου (έδρα: Αργυρόκαστρο)
** Επαρχία Δελβίνου (έδρα: Δέλβινο)
** Επαρχία Λεσκοβικίου ή Λιασκοβικίου (έδρα: Λεσκοβίκι ή Λιασκοβίκιο)
** Επαρχία Πρεμετής (έδρα: Πρεμετή)
** Επαρχία Τεπελενίου (έδρα: Τεπελένι)
** Επαρχία Χιμάρας ή Χειμάρρας (έδρα: Χιμάρα ή Χειμάρρα)

* **[[Νομός Κορυτσάς (Ελλάδα)]]**
** Επαρχία Κορυτσάς (έδρα: Κορυτσά)
** Επαρχία Κολωνείας (έδρα: Ερσέκα)

* **Νομός Κερκύρας**
** Η Νήσος Σάσων το διάστημα 1864–1914, ήταν τμήμα της Επαρχίας Κερκύρας και Διαποντίων Νήσων.

* **Νομός Φλωρίνης**
** Χωριά δυτικά των Λιμνών Πρέσπες και η Βίγλιστα, το διάστημα 1912–1914 ήταν τμήμα της Επαρχίας Καστοριάς.

## Παραπομπές


*