Νικολάι Βόρονοφ

Ο **Νικολάι Νικολάεβιτς Βόρονοφ** (Никола́й Никола́евич Во́ронов, 5 Μαΐου (23 Απριλίου με το Παλαιό ημερολόγιο) 1899 – 28 Φεβρουαρίου 1968) ήταν Σοβιετικός στρατιωτικός ο οποίος έγινε Στρατάρχης του Πυροβολικού το 1944 και του απονεμήθηκε η ύψιστη τιμητική διάκριση του Ήρωα της Σοβιετικής Ένωσης στις 7 Μαΐου 1965. Ήταν διοικητής των δυνάμεων πυροβολικού του Κόκκινου Στρατού από το 1941 έως το 1950, επικεφαλής του σοβιετικού πυροβολικού κατά τη Μάχη του Στάλινγκραντ και εκπρόσωπος του Γενικού Επιτελείου (Στάβκα) σε διάφορα μέτωπα κατά τη Πολιορκία του Λένινγκραντ και τη Μάχη του Κουρσκ. Πολέμησε επίσης στον Ρωσικό Εμφύλιο Πόλεμο, στον Πολωνοσοβιετικό Πόλεμο και στη Μάχη του Χαλχίν Γκολ, ενώ υπηρέτησε και ως σύμβουλος στον Ισπανικό Δημοκρατικό Στρατό κατά τον Ισπανικό Εμφύλιο.

## Πρώιμος βίος
Ο Νικολάι Βόρονοφ γεννήθηκε στις 5 Μαΐου 1899 στην Αγία Πετρούπολη Πατέρας του ήταν ο Νικολάι Τερέντιεβιτς Βόρονοφ, υπάλληλος, και μητέρα του η Βαλεντίνα Βόρονοβα. Μετά την Επανάσταση του 1905, ο πατέρας του έμεινε άνεργος καθώς ήταν θετικά προσκείμενος προς το Ρωσικό Σοσιαλδημοκρατικό Εργατικό Κόμμα. Στις 30 Νοεμβρίου 1908 η μητέρα του, βυθισμένη στη φτώχεια, αυτοκτόνησε. Ο Νικολάι αποβλήθηκε από ιδιωτικό σχολείο το 1914 λόγω οικονομικών προβλημάτων και το 1915 βρήκε δουλειά ως γραμματέας σε δικηγορικό γραφείο. Το φθινόπωρο του 1916, ενώ πλέον ήταν εν εξελίξει ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, ο πατέρας του κλήθηκε να υπηρετήσει στον στρατό. Το 1917 ο Βόρονοφ πέρασε εξετάσεις εξωτερικού πτυχίου.

## Σταδιοδρομία

### Ρωσικός Εμφύλιος και Πολωνο-Σοβιετικός Πόλεμος
Τον Μάρτιο του 1918 ο Βόρονοφ κατατάχθηκε στον Κόκκινο Στρατό. Την ίδια χρονιά ολοκλήρωσε τη 2η Σχολή Πυροβολικού του Πέτρογκραντ και στη συνέχεια υπηρέτησε ως διοικητής μοίρας οβιδοβόλων του Πέτρογκραντ. Η μονάδα του ανήκε στη 15ης Στρατιά και πολέμησε εναντίον των δυνάμεων του Νικολάι Γιουντένιτς κοντά στο Πσκοφ. Το 1919 ο Βόρονοφ εντάχθηκε στο Ρωσικό Κομμουνιστικό Κόμμα (Μπολσεβίκοι).

Από τον Απρίλιο του 1920 πολέμησε στον Πολωνοσοβιετικό Πόλεμο με το 83ο Σύνταγμα της 10ης Μεραρχίας Τυφεκιοφόρων. Στις 17 Αυγούστου υπέστη σοβαρή διάσειση κατά τη διάρκεια μάχης στο χωριό Γιουζεφούφ ναντ Βίσλουα. Όταν ανέκτησε τις αισθήσεις του διαπίστωσε ότι τα πολωνικά στρατεύματα είχαν καταλάβει ήδη το σημείο. Όντας τραυματισμένος  προσπάθησε να διαφύγει με άλογο, αλλά συνελήφθη. Ακολούθησαν οκτώ μήνες αιχμαλωσίας, κατά τους οποίους προσβλήθηκε από τύφο και κινδύνευσε να του ακρωτηριάσουν το πόδι. Επαναπατρίστηκε στο τέλος του πολέμου, τον Απρίλιο του 1921.

### Μεσοπόλεμος
Το καλοκαίρι του 1922 ο Βόρονοφ διορίστηκε διοικητής της μοίρας πυροβολικού της 27ης Μεραρχίας Τυφεκιοφόρων. Το φθινόπωρο του 1923 παρακολούθησε τη Σχολή Ανώτερων Διοικητών Πυροβολικού και μετά την αποφοίτησή του συνέχισε να υπηρετεί στην 27η Μεραρχία. Κατά τις ασκήσεις του 1926 διακρίθηκε ως διοικητής του πυροβολικού της Λευκορωσικής Στρατιωτικής Περιοχής και ως αναγνώριση  του επιτράπηκε να δώσει εισαγωγικές εξετάσεις στην Στρατιωτική Ακαδημία Φρούνζε από την οποία και αποφοίτησε το 1930 για να γίνει στη συνέχεια διοικητής του συντάγματος πυροβολικού της 1ης Μεραρχίας Τυφεκιοφόρων της Μόσχας.

Τον Αύγουστο του 1932 στάλθηκε στην Ιταλία στο πλαίσιο σοβιετικής αποστολής και τον Απρίλιο του 1934 διορίστηκε κύριος στρατιωτικός επίτροπος (κομισάριος) της 1ης Σχολής Πυροβολικού, για τη διοίκηση της οποίας του απονεμήθηκε το Τάγμα του Κόκκινου Αστέρα το 1936. Το 1935 στάλθηκε για δεύτερη φορά στην σοβιετική στρατιωτική αποστολή στην Ιταλία και στις 11 Νοεμβρίου του έτους αυτού προήχθη σε διοικητή ταξιαρχίας. Το 1937 στάλθηκε με το ψευδώνυμο «Βολταίρος» ως σύμβουλος στους Ισπανούς Δημοκρατικούς. Εκεί εργάστηκε πάνω στην εκπαίδευση των μονάδων πυροβολικού του Μετώπου της Μαδρίτης. Κατά την παραμονή του στην Ισπανία τιμήθηκε με το Τάγμα του Λένιν και το Τάγμα του Κόκκινου Λάβαρου. Τον Ιούνιο του 1937 επέστρεψε στη Μόσχα.

Προήχθη σε Διοικητή Σώματος και αντικατέστησε τον Ν.Μ. Ρογκόφσκι ως επικεφαλής του πυροβολικού του Κόκκινου Στρατού. Ο τελευταίος αργότερα εκτελέστηκε εξαιτίας της εμπλοκής του στην Υπόθεση της «αντισοβιετικής τροτσκιστικής στρατιωτικής οργάνωσης». Ο Βόρονοφ ξεκίνησε σειρά ενεργειών για τον εκσυγχρονισμό του πυροβολικού του Κόκκινου Στρατού και τον Νοέμβριο του 1937 υπέβαλε υπόμνημα στον Κλιμέντ Βοροσίλοφ σχετικά με τα ζητήματα αυτά. Στα τέλη Ιουλίου 1938 συμμετείχε ως μέλος ειδικής επιτροπής του Λαϊκού Κομισαριάτου Άμυνας για τον έλεγχο της εκπαίδευσης των δυνάμεων της Στρατιωτικής Περιοχής Άπω Ανατολής κατά τη Μάχη της Λίμνης Χασάν. Τον Ιούνιο του 1939 στάλθηκε στο Χαλχίν Γκολ για να αναλάβει τη διοίκηση του πυροβολικού της 1ης Ομάδας Στρατιών κατά τις Μάχες του Χαλχίν Γκολ. Για τη δράση του τιμήθηκε για δεύτερη φορά με το Τάγμα του Κόκκινου Λάβαρου.

Τον Σεπτέμβριο του 1939, κατά την εισβολή των Σοβιετικών δυνάμεων στην Πολωνία, ανέλαβε διοικητής του πυροβολικού της Λευκορωσικής Στρατιωτικής Περιοχής. Τραυματίστηκε σοβαρά σε τροχαίο ατύχημα και ανέφερε ότι η ζωή του σώθηκε χάρη σε μια ασημένια πένα που του είχε δωρίσει η Ντολόρες Ιμπάρρουρι (Dolores Ibárruri) στην Ισπανία. Τον Νοέμβριο επιθεώρησε τα στρατεύματα της Στρατιωτικής Περιοχής του Λένινγκραντ, τα οποία ήταν σε ετοιμότητα για την έναρξη τον επιχειρήσεων εναντίον της Φινλανδίας (Χειμερινός Πόλεμος). Κατά τη διάρκεια της σύρραξης αυτής διοίκησε διάφορες μονάδες πυροβολικού, κυρίως της 7ης Στρατιάς και συμμετείχε στην επίθεση για της διάσπαση της Γραμμής Μάνερχαϊμ. Για τις ενέργειές του κατά τη διάρκεια του πολέμου έλαβε για δεύτερη φορά το Τάγμα του Λένιν και προήχθη σε Διοικητή Στρατιάς 2ης τάξης. Στις 4 Ιουνίου 1940 του απονεμήθηκε ο βαθμός του Στρατηγού. 

Κατά την κατάληψη της Βεσσαραβίας και της Βόρειας Βουκοβίνας ήταν διοικητής του πυροβολικού της Ειδικής Στρατιωτικής Περιοχής του Κιέβου. Με διάταγμα του Λαϊκού Κομισαριάτου Άμυνας της 13ης Ιουλίου καταργήθηκε η θέση του επικεφαλής του πυροβολικού και εισήχθη η θέση του πρώτου αναπληρωτή επικεφαλής της Κεντρικής Διεύθυνσης Πυραύλων και Πυροβολικού. Την θέση αυτή ανέλαβε ο Βόρονοφ, ως υφιστάμενος του Γκριγκόρι Κουλίκ.

### Β΄ Παγκόσμίος Πόλεμος

Στις 19 Ιουνίου 1941 ο Βόρονοφ ανέλαβε Αρχηγός της Κεντρικής Διεύθυνσης Αντιαεροπορικής Άμυνας, πλέον άμεσα υπόλογος στον Λαϊκό Επίτροπο Άμυνας. Κατά τις πρώτες ημέρες του πολέμου στο Ανατολικό Μέτωπο ενίσχυσε την αντιαεροπορική άμυνα της Μόσχας ενώ στις 19 Ιουλίου αποκαταστάθηκε η θέση του Αρχηγού του Πυροβολικού την οποία και ανέλαβε. Στις 20 Ιουλίου του δόθηκε εντολή να οργανώσει το αντιαρματικό πυροβολικό στο πλαίσιο της σοβιετικής επίθεσης στη Γέλνια. Έπειτα από την επιστροφή του στη Μόσχα προετοίμασε από κοινού με τον Λεονίντ Γκόβοροφ λεπτομερείς οδηγίες σε ό,τι αφορά τις τακτικές χρήσης των αντιαρματικών όπλων Οι οδηγίες αυτές σύντομα στάλθηκαν στις μονάδες ως διαταγή του Γενικού Επιτελέιου. Ως μέλος της Κρατικής Επιτροπής Άμυνας, πήγε στο Λένινγκραντ για να οργανώσει την αντιαρματική άμυνα και το πυροβολικό. Επίσης, χάρη στις προσπάθειές του η Κεντρική Διεύθυνση Πυραύλων και Πυροβολικού υπάχθηκε στον Αρχηγό του Πυροβολικού. Ο Βόρονοφ ίδρυσε επίσης το Αρχηγείο Πυροβολικού υπό τη διεύθυνση του Ιβάν Σουσλοπάροφ.

Στα μέσα Σεπτεμβρίου επέστρεψε στη Μόσχα όμως κατόπιν αιτήματος του στρατιωτικού συμβουλίου του Μετώπου του Λένινγκραντ στάλθηκε ξανά στην πολιορκημένη πόλη όπου συνέβαλλε στην οργάνωση αντεπιθέσεων. Μετά την επιστροφή του στη Μόσχα τον Οκτώβριο αξιολόγησε την ετοιμότητα των εφεδρικών δυνάμεων και συνέβαλε στη δημιουργία συνταγμάτων πυροβολικού και αντιαρματικών για την άμυνα της Μόσχας. Στα τέλη Οκτωβρίου στάλθηκε για ακόμα μία φορά στο Λένινγκραντ προκειμένου να οργανώσει το πυροβολικό της πόλης  εν όψει των επιθετικών επιχειρήσεων στο Σινιάβινο. Πριν από την επιστροφή του στη Μόσχα, οργάνωσε την παραγωγή πυροβόλων και πυρομαχικών καθώς και την άμυνα της λεγόμενης «Οδού της Ζωής». Το επόμενο διάστημα εργάστηκε πάνω στον εφοδιασμό και τον συντονισμό των μονάδων πυροβολικού στις περιοχές που έλαβε χώρα η Χειμερινή Εκστρατεία του 1941-42. Στην αναφορά του στον Στάλιν της 28ης Φεβρουαρίου έθεσε το ζήτημα της αντιαεροπορικής άμυνας, η οποία από τον Νοέμβριο του 1941 είχε μείνει χωρίς ηγεσία. Στις 2 Ιουνίου, κατόπιν εντολής του Λαϊκού Επιτρόπου Άμυνας, όλες οι μονάδες αντιαεροπορικής άμυνας υπήχθησαν στους διοικητές πυροβολικού των μετώπων και στον Αρχηγό του Πυροβολικού. Στις αρχές Ιουνίου ο Βόρονοφ συμμετείχε στον σχεδιασμό και στην εκτέλεση επιχειρήσεων στο αριστερό πλευρό του Δυτικού Μετώπου. Τον Ιούλιο μετέβη στη Στάλινγκραντ για να συνδράμει την 62η και την 64η Στρατιά που υποχωρούσαν. Στη Διάσκεψη της Μόσχας εκπροσώπησε τη Σοβιετική Ένωση μαζί με τους Μπόρις Σαπόσνικοφ και Κλιμέντ Βοροσίλοφ στις συνομιλίες με τη βρετανική στρατιωτική αντιπροσωπεία.

Τον Σεπτέμβριο συνόδευσε τον Βασιλέφσκι σε περιοδεία στο Νοτιοδυτικό Μέτωπο, το Μέτωπο του Στάλινγκραντ και το Μέτωπο του Ντον. Στη συνέχεια προετοίμασε την προπαρασκευή του πυροβολικού για την «Επιχείρηση Ουρανός» και έπειτα από την έγκριση του σχεδίου συνεργάστηκε με τους αρχηγούς πυροβολικού των μετώπων και επέβλεψε την εκπαίδευση των μονάδων για την πραγματοποίηση της επίθεσης. Κατά την έναρξη της επιχείρησης ο Βόρονοφ βρισκόταν στο διοικητήριο της 21ης Στρατιάς. Την 31η Οκτωβρίου  εξέδωσε διάταγμα για τον σχηματισμό αυτοτελών μεραρχιών πυροβολικού που θα υπάγονταν απευθείας στην Εφεδρεία του Γενικού Επιτελείου.

Μεταξύ της 16ης και της 19ης Δεκεμβρίου ο Βόρονοφ συντόνισε τη δράση του πυροβολικού του Νοτιοδυτικού Μετώπου και του Μετώπου του Βορονέζ. Στις 19 Δεκεμβρίου στάλθηκε στο Μέτωπο του Ντον για να βοηθήσει στον σχεδιασμό και την εκτέλεση επιχειρήσεων για την εξάλειψη των περικυκλωμένων γερμανικών δυνάμεων στο Στάλινγκραντ. Στις 10 Ιανουαρίου 1943, έπειτα από τα προπαρασκευαστικά πυρά του πυροβολικού, ξεκίνησε η Επιχείρηση «Δακτύλιος». Για τη συμβολή του σε αυτήν, ο Βόρονοφ τιμήθηκε με το Τάγμα του Σουβόροφ 1ης τάξης ενώ λίγες ημέρες αργότερα, συγκεκριμένα στις 18 Ιανουαρίου, προήχθη σε Στρατάρχη του Πυροβολικού. Την 1η Ιανουαρίου στρατάρχης Φρίντριχ Πάουλους παραδόθηκε στις σοβιετικές δυνάμεις και ο Βόρονοφ τον ανέκρινε προσωπικά.

Στις αρχές του επόμενου μήνα στάλθηκε στο Βορειοδυτικό Μέτωπο για να βοηθήσει στον σχεδιασμό και την εκτέλεση της επίθεσης στον Θύλακο του Ντεμιάνσκ. Τον Απρίλιο, οι μονάδες εκτοξευτών πυραύλων Κατιούσα υπήχθησαν στον Αρχηγό του Πυροβολικού και οι μονάδες αυτοκινούμενων πυροβόλων στα τεθωρακισμένα, παρά τις διαμαρτυρίες του Βόρονοφ. Από τον Μάιο έως τον Ιούνιο επέβλεψε τη συγκρότηση πέντε σωμάτων πυροβολικού εξειδικευμένων στη διάσπαση των εχθρικών αμυντικών γραμμών, ενώ από τις 5 Ιουλίου ανέλαβε εκπρόσωπος του Διοικητή του Μετώπου του Μπριάνσκ, επιβλέποντας παράλληλα την προετοιμασία του πυροβολικού για την Μάχη του Κουρσκ. Στις 3 Αυγούστου στάλθηκε στο Δυτικό Μέτωπο για να επιβλέψει τον σχεδιασμό και την εκτέλεση της Μάχης του Σμολένσκ.

Στις 30 Αυγούστου στάλθηκε στο Μέτωπο του Καλίνιν ενώ από τα τέλη Οκτωβρίου ανέλαβε τον συντονισμό του 1ου και του 2ου Μετώπου της Βαλτικής καθώς και του Δυτικού Μετώπου. Στις αρχές του 1944 αναγκάστηκε λόγω θεμάτων υγείας που αντιμετώπιζε να παραιτηθεί από τη θέση του εκπροσώπου του Γενικού Επιτελείου και να επιστρέψει στη Μόσχα για θεραπεία. Στη συνέχεια συνέβαλε στην οργάνωση της μεταφοράς πυροβόλων και πυρομαχικών στην Άπω Ανατολή. Στις 21 Φεβρουαρίου προήχθη σε πρώτο Στρατάρχη του Πυροβολικού και στις 20 Μαρτίου εμφανίστηκε στο εξώφυλλο του περιοδικού *[[Time]]*.

### Μεταπολεμική περίοδος
Τον Μάιο του 1946 ο Βόρονοφ ίδρυσε την Ακαδημία Επιστημών του Πυροβολικού. Επίσης εξελέγη στο Σοβιέτ της Ένωσης. Το 1950 άφησε την προηγούμενη θέση του και έγινε πρόεδρος της Ακαδημίας Επιστημών του Πυροβολικού, που ήταν υπεύθυνη για την ανάπτυξη στρατηγικών πυρηνικών όπλων. Το 1953 διορίστηκε αρχηγός της Στρατιωτικής Ακαδημίας Διοίκησης Πυροβολικού στο Λένινγκραντ. ενώ τον Οκτώβριο του 1958 μεταφέρθηκε στην Ομάδα Γενικών Επιθεωρητών του Υπουργείου Άμυνας, λόγω προβλημάτων υγείας, όπου και παρέμεινε έως τον θάνατό του. Το 1963 δημοσίευσε τα απομνημονεύματά του με τίτλο *Στην Στρατιωτική Υπηρεσία* (). Στις 7 Μαΐου 1965 του απονεμήθηκε ο τίτλος toy Ήρωα της Σοβιετικής Ένωσης με αφορμή την 20ή επέτειο από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Στις 23 Φεβρουαρίου 1968 διαγνώστηκε όγκος και υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση. Απεβίωσε στις 28 Φεβρουαρίου.

## Παραπομπές


## Βιβλιογραφία

* Alpert, Michael. *A New International History of the Spanish Civil War*. Basingstoke: Palgrave Macmillan, 1994
* Beevor, Antony. *The Battle for Spain: The Spanish Civil War 1936–1939*. New York: Penguin, 2006
* Bellamy, Chris. *Absolute War: Soviet Russia in the Second World War.* New York: Vintage Books, 2007; Knopf Doubleday, 2008
* Braithwaite, Rodric. *Moscow 1941: A City & Its People at War*. London: Profile Books, 2010
* Glantz, David M. *Soviet Military Deception in the Second World War*. London: Frank Cass and Company, 1989
* Keegan, John. *Who's Who in World War II*. London: Routledge, 2002
* **(Russian)** Kiselev, A.N., ed. *Полководцы и военачальники Великой Отечественной: Выпуск 1 (Military Commanders of the World: Book 1)*. Moscow: Young Guard, 1971
* Knight, Amy. *Beria: Stalin's First Lieutenant*. Princeton: Princeton University Press, 1995
* Irincheev, Bair; Delf, Brian. *The Mannerheim Line 1920–39: Finnish Fortifications of the Winter War*. Oxford: Osprey, 2013
* Nenye, Vesa; Munter, Peter; Wirtanen, Toni. *Finland at War: The Winter War 1939–40*. Oxford: Osprey, 2015
* Prochurov, A.M. *The Great Soviet Encyclopedia* (3rd edition). New York: Macmillan, 1979
* Reese, Roger R. *The Soviet Military Experience: A History of the Soviet Army, 1917–1991*. London: Routledge, 2002
* Romero Salvado, Francisco J. *Historical Dictionary of the Spanish Civil War*. Lanham: Scarecrow Press, 2013
* Richardson, R. Dan. *Comintern Army: The International Brigades and the Spanish Civil War.* Lexington: University Press of Kentucky, 2015
* Thomas, Hugh. *The Spanish Civil War* (Revised edition). New York: Random House, 2013
* Van Dyke, Carl. *The Soviet Invasion of Finland, 1939–40*. London: Routledge, 2013
* Zabecki, David T. *World War II in Europe: An Encyclopedia*. London: Routledge, 2015

; Απομνημονεύματα
* Voronov, Nikolai Nikolayevich.  *На службе военной (On military service)*. Moscow: Voenizdat, 1963 

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Κατηγορία:Στρατάρχες της Σοβιετικής Ένωσης
Κατηγορία:Ήρωες της Σοβιετικής Ένωσης