Τρέλες (Γκόγια)

thumb|250px|'''Νο. 13: ''Modo de volar''''' ''(Ένας τρόπος για να πετάξεις)'', 24,4 x 35,3 εκ. (εικόνα)/ 33,7 x 50,2 εκ. (χαρτί). Ένα από τα διασημότερα έργα της σειράςthumb|250px|'''Νο. 10: ''El caballo raptor''''' ''(To άλογο - απαγωγέας)'', 24,4 x 35,3 εκ.(εικόνα)/ 33,7 x 50,2 εκ. (χαρτί). Εδώ απεικονίζεται ένα άλογο το οποίο κουβαλάει μια γυναίκα με το στόμα του. Σύμφωνα με τον κριτικό τέχνης Ρόμπερτ Χιουζ, η ευφορία της γυναίκας παραπέμπει, μεταξύ άλλων πιθανών ερμηνειών, σε οργασμό.
Η σειρά έργων ***Τρέλες*** (Ισπανικά: ***Los Disparates***), γνωστή και ως ***Παροιμίες*** (Ισπανικά: ***Proverbios***) ή ***Όνειρα*** (Ισπανικά: ***Sueños***) είναι μια ομάδα χαρακτικών που φιλοτέχνησε ο Ισπανός ζωγράφος και χαράκτης Φρανθίσκο Γκόγια κατά τη χρονική περίοδο 1815 - 1823. Ο Γκόγια φιλοτέχνησε αυτή τη σειρά ενόσω κατοικούσε στην Έπαυλη του Κουφού (Quinta del Sordo) στους τοίχους της οποίας είχε φιλοτεχνήσει τους φημισμένους Μαύρους Πίνακες. Όταν αναγκάστηκε να φύγει για τη Γαλλία, για να εγκατασταθεί στην Μπορντώ το 1824 μετά από διώξεις κατά των φιλελεύθερων και αντιμοναρχικών στοιχείων, άφησε τα έργα αυτά στη Μαδρίτη προφανώς ημιτελή. Όσο ο Γκόγια ήταν εν ζωή, η σειρά δεν δημοσιεύθηκε λόγω των πολιτικών συνθηκών που επικρατούσαν στην Ισπανία και της Ιεράς Εξέτασης. Δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά από την Ακαδημία του Σαν Φερνάντο το 1864 με τον τίτλο *Παροιμίες* (*Proverbios*). Σε αυτή την έκδοση, σε κάθε έργο έχει δοθεί ως τίτλος μια Ισπανική παροιμία. Σε εκτυπώσεις αρκετών πλακών της σειράς υπάρχουν τίτλοι γραμμένοι από τον Γκόγια, οι οποίοι συμπεριλαμβάνουν τη λέξη *Disparate* (*Τρέλα*). Η σειρά *Τρέλες* είναι μια αινιγματική ομάδα 22 χαρακτικών (αρχικά ήταν 18 - 4 έργα προστέθηκαν αργότερα) που αποτελεί την τελευταία μεγάλη σειρά χαρακτικών του Γκόγια, την οποία ο καλλιτέχνης φιλοτέχνησε προς το τέλος της ζωής του. Οι σκηνές που απεικονίζονται είναι δύσκολο να ερμηνευθούν, περιλαμβάνουν σκοτεινές σκηνές που μοιάζουν να είναι βγαλμένες από όνειρα, συμπεριλαμβάνουν στοιχεία σάτιρας και έχουν συσχετιστεί από τους ειδικούς με πολιτικά θέματα, παροιμίες, και με το Ισπανικό καρναβάλι.

## Τα έργα της σειράς ''Τρέλες''

Αρχείο:Prado - Los Disparates (1864) - No. 01 - Disparate femenino.jpg|**Νο. 1: ''Disparate femenino*** *(Γυναικεία τρέλα)*, 24,3 x 35,3 εκ. (εικόνα)/ 33,6 x 50,3 εκ (χαρτί)
Αρχείο:Prado - Los Disparates (1864) - No. 02 - Disparate de miedo.jpg|*'Νο. 2: *Disparate de miedo*** ''(Τρομακτική τρέλα)'', 24,4 x 35,3 εκ. (εικόνα)/ 33,7 x 50,2 εκ. (χαρτί)
Αρχείο:Prado - Los Disparates (1864) - No. 03 - Disparate ridículo.jpg|**Νο. 3: *Disparate ridiculo*** (''Γελοία τρέλα)'', 24,5 x 35,3 εκ. (εικόνα)/ 33,7 x 50,3 εκ. (χαρτί)
Αρχείο:Prado - Los Disparates (1864) - No. 04 - Bobalicón.jpg|**Νο. 4: *Bobalicón*** ''(Μωρός)'', 24,3 x 35,2 εκ. (εικόνα)/ 33,7 x 50,2 εκ. (χαρτί)
Αρχείο:Prado - Los Disparates (1864) - No. 05 - Disparate volante.jpg|**Νο. 5: *Disparate volante*** ''(Ιπτάμενη τρέλα)'', 24,4 x 35,2 εκ. (εικόνα)/ 33,7 x 50,2 εκ. (χαρτί)
Αρχείο:Prado - Los Disparates (1864) - No. 06 - Disparate cruel.jpg|**Νο. 6: *Disparate cruel*** ''(Θηριώδης τρέλα)'', 24,3 x 35,1 εκ. (εικόνα)/ 33,6 x 50,2 εκ. (χαρτί)
Αρχείο:Prado - Los Disparates (1864) - No. 07 - Disparate desordenado.jpg|**Νο. 7: *Disparate desordenado*** ''(Ακατάστατη τρέλα)'', 24,4 x 35,2 εκ. (εικόνα)/ 33,7 x 50,2 εκ. (χαρτί)
Αρχείο:Prado - Los Disparates (1864) - No. 08 - Los ensacados.jpg|**Νο. 8: *Los ensacados*** ''(Τρέλα σε σάκους)'', 24,4 x 35,1 εκ. (εικόνα)/ 33,7 x 50,2 εκ. (χαρτί)
Αρχείο:Prado - Los Disparates (1864) - No. 09 - Disparate general.jpg|**Νο. 9: *Disparate general*** ''(Γενική τρέλα)'', 24,1 x 35,1 εκ.(εικόνα)/ 33,7 x 50,2 εκ. (χαρτί)
Αρχείο:Prado - Los Disparates (1864) - No. 10 - El caballo raptor.jpg|**Νο. 10: *El caballo raptor*** ''(To άλογο - απαγωγέας)'', 24,4 x 35,3 εκ.(εικόνα)/ 33,7 x 50,2 εκ. (χαρτί)
Αρχείο:Prado - Los Disparates (1864) - No. 11 - Disparate pobre.jpg|**Νο. 11: *Disparate pobre*** ''(Φτωχή τρέλα)'', 24,4 x 35,2 εκ.(εικόνα)/ 33,7 x 50,2 εκ. (χαρτί)
Αρχείο:Prado - Los Disparates (1864) - No. 12 - Disparate alegre.jpg|**Νο. 12: *Disparate alegre*** ''(Εύθυμη τρέλα)'', 24,3 x 35,2 εκ.(εικόνα)/ 33,7 x 50,2 εκ. (χαρτί)
Αρχείο:Prado - Los Disparates (1864) - No. 13 - Modo de volar.jpg|**Νο. 13: *Modo de volar*** ''(Ένας τρόπος για να πετάξεις)'', 24,4 x 35,3 εκ. (εικόνα)/ 33,7 x 50,2 εκ. (χαρτί)
Αρχείο:Prado - Los Disparates (1864) - No. 14 - Disparate de carnaval.jpg|**Νο. 14: *Disparate de carnaval*** ''(Τρέλα του καρναβαλιού)'', 24,2 x 35,2 εκ. (εικόνα)/ 33,7 x 50,2 εκ. (χαρτί)
Αρχείο:Prado - Los Disparates (1864) - No. 15 - Disparate claro.jpg|**Νο. 15: *Disparate claro*** ''(Καθαρή τρέλα)'', 24,3 x 35,2 εκ. (εικόνα)/ 33,7 x 50,2 εκ. (χαρτί)
Αρχείο:Prado - Los Disparates (1864) - No. 16 - Las exhortaciones.jpg|**Νο. 16: *Las exhortaciones*** ''(Προτροπές)'', 24,4 x 35,3 εκ. (εικόνα)/ 33,7 x 50,2 εκ. (χαρτί)
Αρχείο:Prado - Los Disparates (1864) - No. 17 - La lealtad.jpg|**Νο. 17: * La lealtad*** ''(Πίστη)'', 24,4 x 35,1 εκ. (εικόνα)/ 33,7 x 50,2 εκ. (χαρτί)
Αρχείο:Prado - Los Disparates (1864) - No. 18 - Disparate fúnebre.jpg|**Νο. 18: *Disparate fúnebre*** ''(Πένθιμη τρέλα)'', 24,3 x 35,2 εκ. (εικόνα)/ 33,7 x 50,3 εκ. (χαρτί)
</gallery>
===Τα 4 έργα που προστέθηκαν αργότερα===
<gallery>
Αρχείο:Prado - Los Disparates (1877) - Disparate de toritos.jpg|***Disparate de tontos*** ''(Τρέλα των ανόητων)'', 24,3 x 35,5 εκ. (εικόνα)/ 30,6 x 44,5 εκ. (χαρτί)
Αρχείο:Prado - Los Disparates (1877) - Disparate de bestia.jpg|***Disparate de bestia*** ''(Τρέλα του ζώου)'', 24,3 x 35,5 εκ. (εικόνα)/ 30 x 42,8 εκ. (χαρτί)
Αρχείο:Prado - Los Disparates (1877) - Disparate conocido.jpg|***Disparate conocido*** ''(Γνώριμη τρέλα)'', 24,2 x 35,6 εκ. (εικόνα)/ 30,1 x 44,1 εκ. (χαρτί)
Αρχείο:Prado - Los Disparates (1877) - Disparate puntual.jpg|***Disparate puntual**' *(Ακριβής τρέλα)'', 24,6 x 35,6 εκ.   (εικόνα)/ 30,2 x 43,8 εκ. (χαρτί)


## Σημειώσεις


## Παραπομπές


## Πηγές
*Goya en le Prado, Disparates

Κατηγορία:Χαρακτικά του Φρανθίσκο Γκόγια
Κατηγορία:Εκθέματα του Μουσείου του Πράδο (Μαδρίτη)