Ταρταρία

[μικρογραφία|300x300εσ|Χάρτης για την ανεξάρτητη Ταρταρία (με κίτρινο) και [Κινεζική Ταρταρία|την Κινεζική Ταταρία (με βιολετί), το 1808. ]]
Η **Ταρταρία** (λατινικά: *Tartaria, [[γαλλικά]]:* Tartarie, γερμανικά: Tartarei, ρωσικά: Тартария / Tartariya) ή **Ταταρία** (ρωσικά: Татария / Tatariya) ήταν ένας γενικός όρος, που χρησιμοποιούνταν στη δυτικοευρωπαϊκή λογοτεχνία και χαρτογραφία για ένα τεράστιο μέρος της Ασίας, το οποίο οριοθετούνταν από την Κασπία Θάλασσα, τα Ουράλια Όρη, τον Ειρηνικό Ωκεανό και τα βόρεια σύνορα της Κίνας, της Ινδίας και της Περσίας, σε μια εποχή που αυτή η περιοχή ήταν σε μεγάλο βαθμό άγνωστη στους Ευρωπαίους γεωγράφους.

Η ενεργή χρήση του τοπωνυμίου μπορεί να εντοπιστεί από τον 13ο έως τον 19ο αιώνα. Στις ευρωπαϊκές πηγές, η Ταρταρία έγινε η πιο κοινή ονομασία για την Κεντρική Ασία, που δεν είχε καμία σχέση με τις πραγματικές πολιτικές ή εθνοτικές ομάδες της περιοχής. Μέχρι τον 19ο αιώνα, η ευρωπαϊκή γνώση της περιοχής παρέμενε εξαιρετικά περιορισμένη και αποσπασματική. Στη σύγχρονη αγγλόφωνη παράδοση, η περιοχή που παλαιότερα ήταν γνωστή ως Ταρταρία ονομάζεται συνήθως Εσωτερική Ασία ή Κεντρική Ευρασία. Μεγάλο μέρος αυτής της περιοχής αποτελείται από άνυδρες πεδιάδες, ο κύριος νομαδικός πληθυσμός των οποίων στο παρελθόν ασχολούνταν με την κτηνοτροφία. 

Η άγνοια γύρω από τη χρήση της Ταρταρίας ως τοπωνυμίου έχει δημιουργήσει ψευδοϊστορικές θεωρίες συνωμοσίας, συμπεριλαμβανομένων ιδεών για ένα «κρυφό παρελθόν» και «κατακλυσμούς λάσπης». Τέτοιες θεωρίες υποστηρίζουν ότι η Ταρταρία (ή «Ταρταρική Αυτοκρατορία») ήταν ένας χαμένος πολιτισμός με προηγμένη τεχνολογία και πολιτισμό. Αυτό αγνοεί την καλά τεκμηριωμένη ιστορία της Ασίας, στην οποία αναφέρεται η Ταρταρία. Σήμερα, η περιοχή της Ταρταρίας εκτείνεται από το κεντρικό Αφγανιστάν έως το βόρειο Καζακστάν, καθώς και περιοχές στη σημερινή Μογγολία, την Κίνα και την Άπω Ανατολή της Ρωσίας στην «Κινεζική Ταρταρία».

## Γεωγραφία και ιστορία
[δεξιά|μικρογραφία|Χάρτης και περιγραφή της Ταρταρίας από τον [Τζιοβάνι Μποτέρο&nbsp;από το "Relationi universali" του ( Μπρέσια, 1599).]]
Η γνώση της Μαντζουρίας, της Σιβηρίας και της Κεντρικής Ασίας στην Ευρώπη πριν από τον 18ο αιώνα ήταν περιορισμένη. Ολόκληρη η περιοχή ήταν γνωστή απλώς ως «Ταρταρία» και οι κάτοικοί της ως «Τάρταροι». Στις αρχές της σύγχρονης περιόδου, καθώς η κατανόηση της γεωγραφίας αυξανόταν, οι Ευρωπαίοι άρχισαν να υποδιαιρούν την Ταρταρία σε τμήματα με προθέματα, που υποδηλώνουν το όνομα της κυρίαρχης δύναμης ή της γεωγραφικής θέσης. Έτσι, η Σιβηρία ήταν *η Μεγάλη Ταρταρία* ή *Ρωσική Ταρταρία*, το Χανάτο της Κριμαίας ήταν *η Μικρή Ταρταρία*, η Μαντζουρία ήταν *[[Κινεζική Ταρταρία|η Κινεζική Ταταρία]]* και η δυτική Κεντρική Ασία (πριν γίνει Ρωσική Κεντρική Ασία) ήταν γνωστή ως *Ανεξάρτητη Ταρταρία*. Αλλά μέχρι τον 17ο αιώνα, σε μεγάλο βαθμό υπό την επίδραση καθολικών ιεραποστολικών γραπτών, ο όρος «Τάρταρος» άρχισε να αναφέρεται στον λαό των Μαντσού και ο όρος «Ταρταρία» στις χώρες που κυβερνούσαν. 

Οι ευρωπαϊκές απόψεις για την περιοχή ήταν συχνά δυσμενείς και αντανακλούσαν την κληρονομιά των μογγολικών εισβολών, που προήλθαν από την περιοχή. Ο όρος προέκυψε μετά την εκτεταμένη καταστροφή, που εξαπλώθηκε από τη Μογγολική Αυτοκρατορία. Η προσθήκη ενός επιπλέον "ρ" στο «Τάταρος» υποδήλωνε τον Τάρταρο, ένα βασίλειο που έμοιαζε με την Κόλαση στην ελληνική μυθολογία.  Τον 18ο αιώνα, οι αντιλήψεις για τη Σιβηρία ή Ταρταρία και τους κατοίκους της ως «βάρβαρους» από συγγραφείς της εποχής του Διαφωτισμού συνδέονταν με σύγχρονες αντιλήψεις για τον πολιτισμό, την αγριότητα και τον ρατσισμό. 

Αλλά ορισμένοι Ευρωπαίοι έβλεπαν την Ταρταρία ως μια πιθανή πηγή πνευματικής γνώσης, που έλειπε από τη σύγχρονη ευρωπαϊκή κοινωνία. Ο θεοσοφιστής συγγραφέας Ταλλαπραγκάντα Σούμπα Ρόου παραθέτει τον Εμάνουελ Σβέντενμποργκ, ο οποίος είχε συμβουλεύσει: «Αναζητήστε τον Χαμένο Λόγο ανάμεσα στους ιεροφάντες της Ταρταρίας, της Κίνας και του Θιβέτ». 

### Παρακμή
Η χρήση του όρου «Ταρταρία» μειώθηκε, καθώς η περιοχή έγινε πιο γνωστή στους Ευρωπαίους γεωγράφους, αλλά εξακολουθούσε να χρησιμοποιείται μέχρι και τον 19ο αιώνα. Εθνογραφικά δεδομένα, που συλλέχθηκαν από Ιησουίτες ιεραποστόλους στην Κίνα, συνέβαλαν στην αντικατάσταση του όρου *Κινεζική Ταρταρία* με τη Μαντζουρία στην ευρωπαϊκή γεωγραφία στις αρχές του 18ου αιώνα. Τα ταξίδια των Έγκορ Μέγιεντορφ και Αλεξάντερ φον Χούμπολτ σε αυτήν την περιοχή οδήγησαν στον όρο Κεντρική Ασία στις αρχές του 19ου αιώνα, καθώς και σε συμπληρωματικούς όρους όπως Εσωτερική Ασία. Ο ρωσικός επεκτατισμός προς ανατολάς οδήγησαν στην επινόηση του όρου « Σιβηρία» για το ασιατικό μισό της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. 

Μέχρι τον 20ό αιώνα, η χρήση του όρου *Ταρταρία* για τη Σιβηρία και την Κεντρική Ασία είχε μειωθεί. Ωστόσο, δάνεισε τον τίτλο στο βιβλίο του Πίτερ Φλέμινγκ, *«[[Νέα από την Ταρταρία]]»*, του 1936, το οποίο περιέγραφε λεπτομερώς τα ταξίδια του στην Κεντρική Ασία.

## Θεωρία συνωμοσίας για την Ταρταρία
Οι παρερμηνείες της Ταρταρίας ως αυτοκρατορίας ξεχωριστής από την Μογγολική Αυτοκρατορία, αντί ως αρχαϊκής ονομασίας για την Κεντρική Ασία, οδήγησαν σε μια θεωρία συνωμοσίας, που ισχυριζόταν την ύπαρξη μιας προηγμένης «Ταρταριανής Αυτοκρατορίας».

## Δείτε επίσης

* Κοζάκοι
* Ευρασιατική Στέπα
* Χρυσή Ορδή
* Χανάτο της Κριμαίας
* Ταταρική Συνομοσπονδία
* Τατάροι
* Ταταρστάν

## Παραπομπές

### Πηγές
 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Χάρτης της Ταρταρίας του 1704
* Χάρτης της Ταρταρίας του 1736 που δείχνει τη Μοσχοβιτική, την Ανεξάρτητη και την Κινεζική Ταρταρία
* Εθνικότητα Θρησκείας; Απόψεις για το Ισλάμ της Κεντρικής Ασίας 
* Ταταρία – Λεξικό του Κόσμου των Αγγλικών
Κατηγορία:Χαρτογραφία
Κατηγορία:Εξώνυμα
Κατηγορία:Ανατολική Ασία
Κατηγορία:Ιστορία της Κεντρικής Ασίας
Κατηγορία:Γεωγραφία της Ρωσίας
Κατηγορία:Ιστορικές περιοχές
Κατηγορία:Σελίδες με πηγές CS1 στα Ρωσικά (ru)