Κρατερό Φλώρινας

Το **Κρατερό** (πρώην Ράκοβο) είναι ορεινό χωριό και αποτελεί Κοινότητα του Δήμου Φλώρινας της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας.  Βρίσκεται 18 χλμ. βόρεια της πόλης της Φλώρινας, στις ανατολικές πλαγιές της οροσειράς του Βαρνούντα και ανατολικά του Εθνικού Πάρκου της λίμνης Πρέσπας. Ο πληθυσμός του Κρατερού σύμφωνα με την απογραφή του 2021 είναι 53 κάτοικοι. Το Κρατερό είναι γνωστό για τη συμβολή του στο Μακεδονικό Αγώνα και για τα 3 ολοκαυτώματα που υπέστη κατά τη διάρκεια της ιστορίας του.

## Γεωγραφία
Το Κρατερό βρίσκεται σε απόσταση 1 χλμ. από τα σύνορα με τη Βόρεια Μακεδονία. Τα γειτονικά χωριά περιλαμβάνουν το Εθνικό, το Παρόρι, τις Άνω Κλεινές και τον Ακρίτα. Είναι κτισμένο σε υψόμετρο 980 μ. και περιβάλλεται από 17.000 στρέμματα δάσους οξυάς και δρυός.

Το χωριό έχει πέντε συνοικίες (μαχαλάδες). Στο υψηλότερο μέρος του χωριού βρίσκεται ο Πάνω Μαχαλάς (γκόρνα μάαλα). Ανατολικά της πλατείας βρίσκεται ο Κάτω Μαχαλάς (ντόλνα μάαλα). Καρδιά του χωριού και σημείο αναφοράς είναι η πλατεία (σρετ σέλο) και η συνοικία γύρω από αυτή ονομάζεται Κέντρο (σρέτνα μάαλα). Η συνοικία ΝΔ της πλατείας ονομάζεται Λούμα. Δυτικά της πλατείας είναι η συνοικία Τρυπέφτσι.

## Ιστορία
Η προφορική λαϊκή παράδοση μαρτυρεί, ότι οι πρόγονοι των Κρατεριωτών κατάγονταν από την περιοχή Ματ, η οποία σήμερα βρίσκεται στην Αλβανία. Αυτή η υπόθεση ενισχύεται από το γεγονός, ότι παλαιότερα οι κάτοικοι του Κρατερού αποκαλούνταν "Ματιάντσοι". Μάλλον πρόκειται για την περιοχή Mat ή Mati της σημερινής βόρειας Αλβανίας που αναφέρεται στην κοιλάδα του ποταμού Ματ (ελλ. Μάθις) και στα γύρω βουνά. 

## Προσωπικότητες
* π. Δημήτριος Μητανίδης (1845 - 1903). Ιερέας στο Κρατερό. Δολοφονήθηκε από κομιτατζήδες.
* π.Ηλίας Γεωργιάδης. Μακεδονομάχος. 
* π. Στέφανος Μητανίδης (1881 - 19 Δεκεμβρίου 1961). Μακεδονομάχος, αγγελιαφόρος ανταρτικού σώματος.
* Ανδρεάδης Πέτρος. Μακεδονομάχος.
* Αντωνιάδης Ιωάννης (1935 -2001). Γλύπτης, ζωγράφος.
* Αντωνόπουλος Βασίλειος. Μακεδονομάχος. Υπεράσπισε το Κρατερό στις 9 Οκτωβρίου 1907.
* Αντωνόπουλος Γεώργιος. Μακεδονομάχος. Υπεράσπισε το Κρατερό στις 9 Οκτωβρίου 1907.
* Βιδινόπουλος Βασίλειος. Μακεδονομάχος.
* Γκέκας Γεώργιος (1839 - 9 Οκτωβρίου 1907). Κτίστης από το Μοναστήρι. Δολοφονήθηκε από κομιτατζήδες ενώ εκτελούσε εργασίες στο σχολείο του Κρατερού.
* Δημητρίου Κυριάκος (- 9 Οκτωβρίου 1907). Αγροφύλακας. Δολοφονήθηκε από κομιτατζήδες.
* Δημητρίου Τασίτσα (- 9 Οκτωβρίου 1907). Δολοφονήθηκε από κομιτατζήδες.
* Δημκόπουλος Κυριάκος. Μακεδονομάχος.
* Ιωάννης, αγνώστου επωνύμου (- 9 Οκτωβρίου 1907). Δολοφονήθηκε από κομιτατζήδες.
* Κανάρης Νεδάνης. Μακεδονομάχος. Υπεράσπισε το Κρατερό στις 9 Οκτωβρίου 1907.
* Κυρκόπουλος Στέφανος. Μακεδονομάχος.
* Κωνσταντίνου Γεώργιος ( - 05 Ιουνίου 1903). Προύχων του Κρατερού. Δολοφονήθηκε από κομιτατζήδες.
* Κωτσόπουλος Θωμάς. Μακεδονομάχος.
* Λαζαρίδης Ιωάννης. Μακεδονομάχος.
* Λαζάρου Ηλίας (- 9 Οκτωβρίου 1907). Δολοφονήθηκε από  κομιτατζήδες.
* Λάζος, εξάδελφος του Παύλου Νικολαΐδη. Μακεδονομάχος. Συνέδραμε τη δράση των ελληνικών σωμἀτων ως αγγελιαφόρος.
* Μαλιγιώργος Βασἰλειος. Μακεδονομάχος, υπαρχηγός του Παύλου Νικολαΐδη.
* Μαλιγιώργος Σταύρος  (- Ιούλιος 1903). Πρόεδρος κοινότητας Κρατερού. Δολοφονήθηκε από κομιτατζήδες
* Μποϊκοβίτης Γεώργιος  (- Ιούλιος 1903). Αντιπρόεδρος και Σύμβουλος κοινότητας Κρατερού. Δολοφονήθηκε από κομιτατζήδες.
* Μποϊκοβίτης Ιγνάτιος. Μακεδονομάχος.
* Μποϊκοβίτης Κωνσταντίνος. Μακεδονομάχος, υπαρχηγός του Παύλου Νικολαΐδη.
* Νικολαΐδης Ηλίας  (- 9 Οκτωβρίου 1907). Πατέρας του Παύλου Νικολαΐδη. Δολοφονήθηκε από κομιτατζήδες.
* Νικολαΐδης Παύλος. Μακεδονομάχος οπλαρχηγός.
* Πασκάρης Πασχάλης. Μακεδονομάχος.
* Παυλίδης Τραϊανός. Μακεδονομάχος, μέλος του σώματος του Παύλου Νικολαΐδη. Αιχμαλωτίσθηκε σε συμπλοκή με τον οθωμανικό στρατό στο Μπούκοβο τον Απρίλιο 1908.
* Ρακοβίτης Γεώργιος-Γκιόρσε (- 24 Δεκεμβρίου 1906). Μέλος εκκλησιαστικής επιτροπής του χωριού Δράγος. Δολοφονήθηκε από τον κομιτατζή Ντήμκο μέσα στην εκκλησία του Δράγος.
* Ρακόβου Μιχαήλ. Μακεδονομάχος. Ἐδρασε ως αγγελιαφόρος και πιθανώς ως μεταφορἐας πολεμικού υλικού.
* Στόιτσης Παύλος. Μακεδονομάχος. Υπεράσπισε το Κρατερό στις 9 Οκτωβρίου 1907.
* Τασόπουλος Ιωάννης. Μακεδονομάχος. Υπεράσπισε το Κρατερό στις 9 Οκτωβρίου 1907..
* Τραϊανού Σταύρος  ( - 05 Ιουνίου 1903). Πρόκριτος και κοινοτάρχης Κρατερού. Δολοφονήθηκε από κομιτατζήδες.

## Παραπομπές


## Πηγές

*Γκόλια, Παρασκευή· Κασίδου, Στέλλα (2015). Τσώκας, Ανδρέας, επιμ. *Μεθόριος... γραφές διαφυγής.* Φλώρινα: 5ο Ολοήμερο Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας «Θ. Κάστανος». ISBN 978-960-99205-4-4.
**«Κατάλογος των υπό των οργάνων του Βουλγαρικού Κομιτάτου δολοφονηθέντων Ορθοδόξων εν Μακεδονία και Θράκη κατά τα τελευταία πέντε έτη μετά παραρτήματος σχετικών τινών εγγράφων, Εκ του Πατριαρχικού Τυπογραφείου, Εν Κωνσταντινουπόλει 1904»*. anemi.lib.uoc.gr.
*Κολιόπουλος Ι. Σ.  (επιστ. εποπτεία),  Μιχαηλίδης Ι. Δ. –  Παπανικολάου Κων. Σ. (επιμ.) (2008). *Αφανείς Γηγενείς Μακεδονομάχοι (1903-1913)*, Θεσσαλονίκη, Ε.Μ.Σ. – University Studio Press. ISBN 978-960-12172-4-6
*Κωτσόπουλος, Σοφοκλής (2014). *«Η αρχιτεκτονική του Μοναστηρίου (Βιτώλια): εθνοτική συνύπαρξη και αστικοί μετασχηματισμοί (1863-1912)»*. Θεσσαλονίκη. didaktorika.gr. 
*Ο μόνιμος πληθυσμός της Π.Ε. Φλώρινας κατά δήμο και δημοτική κοινότητα neaflorina.gr. 
*Πανδέκτης: Rakovo -- Kratero 
*Χολέβας, Ιωάννης Κ. (1992). *Οι Έλληνες σλαβόφωνοι της Μακεδονίας (2η έκδοση)*. Αθήνα: εκδόσεις Ρήσος. 
*Giantsis, Mark· Fermanis, Margaret (2016). *Kratero: An epic story of heroism.* Melbourne: Kratero Society, Melbourne & Victoria Inc. 
*Matzinger, Joachim (2009). «Shqiptarët si pasardhës të ilirëve nga këndvështrimi i gjuhësisë historike». Στο:Schmitt, Oliver Jens· Frantz, Eva Anne, επιμ. (2009). *Historia e Shqiptarëve: Gjendja dhe perspektivat e studimeve* (στα Αλβανικά). Μτφρ. Pandeli Pani and Artan Puto. Botime Përpjekja. ISBN&nbsp;978-99943-0-254-3. 

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Ρεπορτάζ του MEGA στο Κρατερό Φλώρινας
* Κρατερό Φλώρινας-Παλιές φωτογραφίες
* Κρατερό-Ιστορικές φωτογραφίες
* Κρατερό Φλώρινας-Ηρωικό χωριό
* Παραδοσιακή Φορεσιά Κρατερού Φλώρινας
* 
* Ο Νερόμυλος του Κρατερού Φλώρινας. Kratero Florinas
* Εγκαίνια έκθεσης στο Κρατερό
* Κάθε τόπος και τραγούδι. "Οι δρόμοι των χάλκινων". Κρατερό και Εθνικό Φλώρινας.
* Οι δρόμοι των χάλκινων. Κάθε τόπος και τραγούδι.  Η μπάντα των Αδελφών Βαλκάνη, στο Κρατερό Φλώρινας
* 'Πουστσένο Κρατερού' από την Μπάντα των αδελφών Βαλκάνη. Κάθε τόπος και τραγούδι. ΕΡΤ3
* Κάθε τόπος και τραγούδι. Ζάραμο με την ορχήστρα των αδελφών Βαλκάνη στο Κρατερό Φλώρινας
*

Κατηγορία:Περιφερειακή ενότητα Φλώρινας
Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Φλώρινας
Κατηγορία:Δήμος Φλώρινας
Κατηγορία:Δήμος Κάτω Κλεινών