Κρεατινική φωσφοκινάση

μικρογραφία|298x298εσ|Δομή CPK που βρίσκεται στον εγκέφαλο (CPK-BB ή CPK-1).
**Κρεατινική φωσφοκινάση** (CPK), επίσης γνωστή ως **κρεατινική κινάση** (CK), είναι ένα ένζυμο που βρίσκεται κυρίως στην καρδιά, στον εγκέφαλο και στα σκελετικά μυϊκά κύτταρα και είναι ζωτικής σημασίας για την παραγωγή ενέργειας. Όταν αυτοί οι ιστοί υφίστανται βλάβη, η CPK απελευθερώνεται στην κυκλοφορία του αίματος, καθιστώντας την δείκτη για ανίχνευση παθήσεων. Όταν πραγματοποιείται εξέταση CPK, μετράται η ποσότητα του ενζύμου στο αίμα για να βοηθήσει στη διάγνωση ή στην παρακολούθηση παθήσεων όπως καρδιακές προσβολές, μυϊκοί τραυματισμοί ή άλλες ασθένειες που επηρεάζουν αυτούς τους ιστούς.

Η κύρια εξέταση για την κρεατινική φωσφοκινάση είναι μια απλή εξέταση αίματος, η οποία μετρά την ποσότητα του ενζύμου στο αίμα. Μπορεί να πραγματοποιηθεί εξέταση ισοενζύμων CPK για τον εντοπισμό του συγκεκριμένου τύπου ενζύμου CPK (MM, MB ή BB) που εμπλέκεται, η οποία μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό της πηγής της βλάβης.

## Διάγνωση/παρακολούθηση παθήσεων
Η κρεατινική φωσφοκινάση εξετάζεται για την ανίχνευση μυϊκής, καρδιακής ή εγκεφαλικής βλάβης, καθώς το ένζυμο διαρρέει στην κυκλοφορία του αίματος όταν αυτοί οι ιστοί τραυματίζονται. Τα υψηλά επίπεδα μπορούν να βοηθήσουν στη διάγνωση παθήσεων όπως η καρδιακή προσβολή, η ραβδομυόλυση (ταχεία μυϊκή διάσπαση) ή οι φλεγμονώδεις μυϊκές παθήσεις, και να αξιολογήσουν τη σοβαρότητα της μυϊκής βλάβης. Ο εντοπισμός του συγκεκριμένου ισοενζύμου CPK που είναι αυξημένο μπορεί να εντοπίσει τον κατεστραμμένο ιστό, καθώς διαφορετικοί τύποι βρίσκονται στον εγκέφαλο, στην καρδιά και στους σκελετικούς μύες.

#### Μέτρηση

* Συνολική CPK: Ένα αυξημένο επίπεδο ολικής CPK γενικά υποδηλώνει βλάβη στον μυϊκό ιστό, στην καρδιά ή στον εγκέφαλο.
* Ισοένζυμα CPK: Μετρώντας διαφορετικές μορφές CPK (ισοένζυμα), οι γιατροί μπορούν να λάβουν πιο συγκεκριμένες πληροφορίες σχετικά με τη θέση της βλάβης:
** CPK-BB (ή CPK-1): Βρίσκεται κυρίως στον εγκέφαλο και στους πνεύμονες.
** CPK-MB (ή CPK-2): Βρίσκεται κυρίως στην καρδιά.
** CPK-MM (ή CPK-3): Βρίσκεται κυρίως στους σκελετικούς μύες.

#### Παθήσεις

##### Μυϊκές βλάβες
Όταν ο μυϊκός ιστός έχει υποστεί βλάβη από τραυματισμό ή ασθένεια, τα επίπεδα της CPK αυξάνονται στο αίμα, καθιστώντας την βασικό δείκτη μυοσκελετικών προβλημάτων.

* Μυϊκές παθήσεις: Βοηθά στη διάγνωση και παρακολούθηση παθήσεων όπως η μυϊκή δυστροφία και η μυοσίτιδα, οι οποίες προκαλούν μυϊκή φλεγμονή και αδυναμία.
* Μυϊκοί τραυματισμοί: Χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της έκτασης της μυϊκής βλάβης που προκαλείται από τραύμα, έντονη άσκηση ή τραυματισμούς από σύνθλιψη.
* Ραβδομυόλυση: Σε αυτή τη σοβαρή πάθηση που περιλαμβάνει ταχεία μυϊκή αποικοδόμηση, η CPK παρακολουθείται για να αξιολογηθεί η έκταση της βλάβης και ο κίνδυνος νεφρικής ανεπάρκειας.
* Παρενέργειες φαρμάκων: Η εξέταση πραγματοποιείται σε ασθενείς που λαμβάνουν ορισμένα φάρμακα, όπως στατίνες, για να ελεγχθεί ο μυϊκός πόνος και η βλάβη.

##### Καρδιακές παθήσεις

* Καρδιακή προσβολή: Η αύξηση των επιπέδων CPK-MB μπορεί να υποδηλώνει βλάβη στον καρδιακό μυ. Ωστόσο, η πιο ευαίσθητη και ειδική εξέταση τροπονίνης έχει πλέον αντικαταστήσει σε μεγάλο βαθμό την CPK ως το χρυσό πρότυπο για τη διάγνωση μιας καρδιακής προσβολής.
* Μυοκαρδίτιδα: Μια εξέταση μπορεί να αποκαλύψει φλεγμονή του καρδιακού μυός, που συχνά προκαλείται από ιό.
* Καρδιακή βλάβη: Χρησιμοποιείται για τον έλεγχο βλάβης στην καρδιά που προκαλείται από ατύχημα, χειρουργική επέμβαση ή ηλεκτρικό τραυματισμό.

##### Νευρολογικά προβλήματα
Αν και είναι λιγότερο συχνή, η βλάβη στον εγκέφαλο ή στον νευρικό ιστό μπορεί να προκαλέσει αύξηση των επιπέδων του ισοενζύμου CPK-BB. Τα επίπεδα μπορούν να εξεταστούν σε περιπτώσεις:

* Εγκεφαλικής βλάβης ή εγκεφαλικού επεισοδίου
* Κρίσεων ή σπασμών
* Καρκίνου του εγκεφάλου

Τα υψηλά επίπεδα CPK δεν σημαίνουν αυτόματα ότι υπάρχει σοβαρή ιατρική πάθηση. Τα αποτελέσματα ερμηνεύονται λαμβάνοντας υπόψη και άλλους παράγοντες, όπως:

* Εντονη άσκηση: Η έντονη σωματική δραστηριότητα μπορεί να προκαλέσει προσωρινή, αλλά σημαντική, αύξηση της CPK.
* Φυσικές διακυμάνσεις: Άτομα με μεγαλύτερη μυϊκή μάζα, καθώς και άτομα ορισμένων φυλών, έχουν φυσικά υψηλότερα επίπεδα CPK.
* Υποκείμενες παθήσεις: Αυξημένη CPK μπορεί να παρατηρηθεί και σε άλλες παθήσεις, όπως ο υποθυρεοειδισμός και η νεφρική ανεπάρκεια.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Ένζυμα