Νταβίντ Όντσον

Ο **Νταβίντ Όντσον** (ισλανδικά: *Davíð Oddsson*, προφέρεται: [ˈtaːvið ˈɔtsɔn]· 17 Ιανουαρίου 1948 – 1 Μαρτίου 2026) ήταν Ισλανδός πολιτικός και ο μακροβιότερος πρωθυπουργός της Ισλανδίας, υπηρετώντας στο αξίωμα από το 1991 έως το 2004. Από το 2004 έως το 2005 διετέλεσε υπουργός Εξωτερικών και πρόεδρος του Κόμματος Ανεξαρτησίας από το 1991 έως το 2005. Προηγουμένως, διετέλεσε Δήμαρχος του Ρέικιαβικ από το 1982 έως το 1991, και προήδρευσε του διοικητικού συμβουλίου της Κεντρικής Τράπεζας της Ισλανδίας από το 2005 έως το 2009. Η Ισλανδική οικονομική κρίση 2008–2011 οδήγησε σε έντονες πιέσεις για την παραίτησή του, τόσο από μέλη του ισλανδικού κοινού όσο και από τη νέα πρωθυπουργό της Ισλανδίας Γιόχανα Σιγκουρδαντότιρ, με αποτέλεσμα την αντικατάστασή του από την ηγεσία της Κεντρικής Τράπεζας τον Μάρτιο του 2009. Τον Σεπτέμβριο του 2009 προσλήφθηκε ως εκδότης της *[[Morgunblaðið]]*, μιας από τις μεγαλύτερες εφημερίδες της Ισλανδίας, μια απόφαση που προκάλεσε πανεθνική αντιπαράθεση και συνοδεύτηκε από παραιτήσεις και ευρείας κλίμακας ακυρώσεις συνδρομών. Έθεσε υποψηφιότητα στις Εκλογές για Πρόεδρο της Ισλανδίας στις 25 Ιουνίου 2016, αλλά ηττήθηκε από τον Γκούντνι Γιοχάνεσον, καταλαμβάνοντας την τέταρτη θέση με το 13,7% των ψήφων.

Ο Νταβίντ ήταν ένας από τους πιο δημοφιλείς και επιτυχημένους πολιτικούς στην ιστορία της Ισλανδίας, αλλά υπήρξε επίσης άκρως αμφιλεγόμενος για την υποστήριξή του στον Πόλεμο του Ιράκ και για τον ρόλο του στην Οικονομική κρίση του 2008. Το περιοδικό ''Time'' κατέταξε τον Νταβίντ ως έναν από τους 25 ανθρώπους που φέρουν τη μεγαλύτερη ευθύνη για την κρίση παγκοσμίως.

## Ζωή και καριέρα
### Πρώτα χρόνια
Ο Νταβίντ Όντσον γεννήθηκε στο Ρέικιαβικ στις 17 Ιανουαρίου 1948. Ο πατέρας του ήταν γιατρός και η μητέρα του γραμματέας. Οι γονείς του δεν ήταν παντρεμένοι και μεγάλωσε στο σπίτι του παππού του (από την πλευρά της μητέρας του) στο Σέλφος μέχρι το θάνατο του παππού του. Στη συνέχεια μετακόμισε με τη μητέρα και τη γιαγιά του στο Ρέικιαβικ.

Εκδήλωσε νωρίς ενδιαφέρον για την υποκριτική και φοίτησε για ένα διάστημα σε σχολή υποκριτικής. Φοίτησε επίσης στο Γυμνάσιο Menntaskólinn í Reykjavík, από όπου αποφοίτησε την άνοιξη του 1970. Ο Νταβίντ παντρεύτηκε την Άστριντουρ Θοράρενσεν, νοσοκόμα· έχουν έναν γιο, τον Θορστέιν, ο οποίος είναι δικαστής στο περιφερειακό δικαστήριο του Ακουρέιρι. Τα επόμενα έξι χρόνια, ο Νταβίντ σπούδασε νομική στο Πανεπιστήμιο της Ισλανδίας, εργαζόμενος παράλληλα σχεδόν πλήρους απασχόλησης. Διετέλεσε βοηθός του διευθυντή ενός μικρού θεάτρου (σήμερα Borgarleikhúsið) για ένα διάστημα, και μαζί με δύο φίλους (Θόραριν Ελντγιάρν και Χραφν Γκουνλάουγκσον), παρήγαγε μια δημοφιλή ραδιοφωνική κωμική εκπομπή για δύο χρόνια· υπήρξε για ένα διάστημα πολιτικός σχολιαστής στην εφημερίδα *[[Morgunblaðið]]* και διευθυντής εκδόσεων στον Almenna bókafélagið, έναν συντηρητικό εκδοτικό οίκο. Εξελέγη στο Δημοτικό Συμβούλιο του Ρέικιαβικ το 1974 με το Κόμμα Ανεξαρτησίας.

### Δήμαρχος του Ρέικιαβικ (1982–1991)
Ο Νταβίντ Όντσον ήταν μέλος μιας ομάδας νεαρών συντηρητικών-φιλελεύθερων (libertarians) εντός του Κόμματος Ανεξαρτησίας, οι οποίοι πίστευαν ότι το κόμμα έπρεπε να υποστηρίξει πιο σθεναρά τις προσπάθειες επέκτασης της οικονομικής ελευθερίας στην έντονα ρυθμιζόμενη ισλανδική οικονομία. Η ομάδα περιλάμβανε τους Θορστέιν Πάλσον, Γκέιρ Χάαρντε, Γιόν Στέιναρ Γκουνλάουγκσον, Κγιάρταν Γκουναρσον, Μάγκνους Γκουναρσον, Μπρίνιολφουρ Μπγιάρνασον και Χάνες Χόλμστεϊν Γκίσουραρσον, και εξέδιδαν το περιοδικό *[[Eimreiðin]]* από το 1972 έως το 1975· παρακολουθούσαν επίσης με ενδιαφέρον τις εξελίξεις στο Ηνωμένο Βασίλειο υπό τη Μάργκαρετ Θάτσερ και στις Ηνωμένες Πολιτείες υπό τον Ρόναλντ Ρήγκαν· διάβαζαν επίσης βιβλία και άρθρα των Μίλτον Φρίντμαν, Φρίντριχ Χάγιεκ και Τζέιμς Μ. Μπιουκάναν, οι οποίοι επισκέφθηκαν όλοι την Ισλανδία στις αρχές της δεκαετίας του 1980 και των οποίων τα μηνύματα για περιορισμένο κράτος, ιδιωτικοποιήσεις και απελευθέρωση της οικονομίας είχαν ευρεία απήχηση.

Ο Νταβίντ είχε την ευκαιρία να προωθήσει τα ιδανικά του όταν, το 1982, το Κόμμα Ανεξαρτησίας, υπό την ηγεσία του, ανέκτησε την πλειοψηφία στο Δημοτικό Συμβούλιο του Ρέικιαβικ, την οποία είχε χάσει τέσσερα χρόνια νωρίτερα από τρία αριστερά κόμματα. Ο Νταβίντ μείωσε άμεσα τον αριθμό των μελών του Συμβουλίου από 21 σε 15 και συγχώνευσε τη μεγαλύτερη αλιευτική εταιρεία του Ρέικιαβικ, η οποία ανήκε στον δήμο και αποτελούσε τεράστιο βάρος, με μια ιδιωτική αλιευτική εταιρεία και στη συνέχεια πούλησε τα περιουσιακά στοιχεία του δήμου στη νέα εταιρεία, την Grandi, η οποία έγινε μία από τις μεγαλύτερες αλιευτικές εταιρείες στην Ισλανδία. Συμπτωματικά, ο διευθυντής της Grandi, Μπρίνιολφουρ Μπγιάρνασον, έγινε αργότερα διευθυντής της Ισλανδικής Εταιρείας Τηλεπικοινωνιών, η οποία αποδείχθηκε η τελευταία ιδιωτικοποίηση του Νταβίντ στην κυβέρνηση (2005). Ως Δήμαρχος του Ρέικιαβικ, ο Νταβίντ ήταν πίσω από την κατασκευή του Δημαρχείου του Ρέικιαβικ δίπλα στη λίμνη Τγιορνίν και του Perlan, ενός περιστρεφόμενου εστιατορίου πάνω από τις παλιές δεξαμενές νερού στο Öskjuhlíð. Παρά τις φιλελεύθερες τάσεις του, ο Νταβίντ υποστήριξε επίσης το Δημοτικό Θέατρο του Ρέικιαβικ, ιδιαίτερα την ανέγερση ενός νέου κτιρίου θεάτρου που εγκαινιάστηκε το 1989. Στα εννέα χρόνια που ο Νταβίντ ήταν Δήμαρχος του Ρέικιαβικ, χτίστηκε μια νέα συνοικία, το Grafarvogur, και μια νέα εμπορική περιοχή γύρω από το εμπορικό κέντρο Kringlan. Δυναμικός και ασυμβίβαστος Δήμαρχος, ο Νταβίντ δέχτηκε έντονη κριτική από την αριστερή αντιπολίτευση στο Δημοτικό Συμβούλιο.

### Συμμαχία με τους Σοσιαλδημοκράτες (1991–1995)
Το 1983, ο παλιός φίλος και σύμμαχος του Νταβίντ Όντσον, Θορστέιν Πάλσον, εξελέγη ηγέτης του Κόμματος Ανεξαρτησίας, και το 1989 ο Νταβίντ εξελέγη αναπληρωτής ηγέτης ή Αντιπρόεδρος του κόμματος. Μετά την παραίτηση του Θορστέιν από τη θέση του Πρωθυπουργού το 1988, κατόπιν ρήξης με τους ηγέτες των δύο κομμάτων του συνασπισμού του, υπήρχε διάχυτη η αίσθηση στο κόμμα ότι η ηγεσία του έπρεπε να αλλάξει και ασκήθηκε πίεση στον Νταβίντ να θέσει υποψηφιότητα εναντίον του Θορστέιν, κάτι που έκανε το 1991, γινόμενος ηγέτης του κόμματος. Υπό την ηγεσία του Νταβίντ, το 1991, το κόμμα ανέκτησε το μεγαλύτερο μέρος της κοινοβουλευτικής στήριξης που είχε χάσει το 1987. Σε χρόνο ρεκόρ, ο Νταβίντ σχημάτισε κυβέρνηση συνασπισμού με τους σοσιαλδημοκράτες, Alþýðuflokkurinn, των οποίων ο ηγέτης, Γιόν Μπάλντβιν Χάνιμπαλσον, έγινε Υπουργός Εξωτερικών. Οι Γιόν Μπάλντβιν και Νταβίντ αποφάσισαν από κοινού ότι η Ισλανδία θα έπρεπε να γίνει το πρώτο κράτος που θα ανανεώσει την αναγνώριση της κυριαρχίας και της ανεξαρτησίας των τριών χωρών της Βαλτικής, της Εσθονίας, της Λετονίας και της Λιθουανίας, πριν από την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης.

Η κυβέρνηση του Νταβίντ κληρονόμησε ένα τεράστιο δημοσιονομικό έλλειμμα και μια σειρά από μη παραγωγικές επενδύσεις: για παράδειγμα, είχαν δαπανηθεί πολλά χρήματα για ιχθυοκαλλιέργειες με ελάχιστα αποτελέσματα. Οι πληθωριστικές πιέσεις αυξάνονταν επίσης, ενώ ορισμένα αποθέματα ψαριών στα ισλανδικά ύδατα εξαντλούνταν. Το δημοσιονομικό έλλειμμα μετατράπηκε σε πλεόνασμα το 1996, κυρίως λόγω της στενής συνεργασίας μεταξύ του Νταβίντ και του Φρίντρικ Σόφουσον, του Υπουργού Οικονομικών, ο οποίος υπήρξε επίσης εξέχων νεαρός φιλελεύθερος. Έκτοτε υπήρχε πλεόνασμα σχεδόν συνεχώς, το οποίο χρησιμοποιήθηκε για τη μείωση του δημόσιου χρέους, καθώς και για τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, το οποίο είναι πλέον σχεδόν εξ ολοκλήρου αυτοχρηματοδοτούμενο. Ορισμένες μικρές εταιρείες ιδιωτικοποιήθηκαν. Επιβλήθηκαν νομισματικοί περιορισμοί καθιστώντας την Κεντρική Τράπεζα σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητη από πολιτικές πιέσεις. Βοήθησε επίσης την κυβέρνηση του Νταβίντ Όντσον το γεγονός ότι υπήρχε συναίνεση μεταξύ των συνδικάτων και των εργοδοτών ότι ο καλπάζων πληθωρισμός της δεκαετίας του 1980, με τεράστιες αλλά σε μεγάλο βαθμό ανούσιες αυξήσεις μισθών, δεν μπορούσε να συνεχιστεί· ως εκ τούτου, το 1990, τα συνδικάτα και οι εργοδότες είχαν υπογράψει μια «Εθνική Συμφωνία», βάσει της οποίας οι αυξήσεις των μισθών θα ήταν μετρημένες και η κυβέρνηση θα βοηθούνταν στη μείωση του πληθωρισμού. Από το 1991, ο πληθωρισμός στην Ισλανδία βρισκόταν σε επίπεδα αντίστοιχα με των γειτονικών χωρών.

### Συμμαχία με το Προοδευτικό Κόμμα (1995–1999)

Το 1994, το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα διασπάστηκε και ως αποτέλεσμα υπέστη μεγάλες απώλειες στις βουλευτικές εκλογές του 1995. Η κυβέρνηση συνασπισμού διατήρησε την πλειοψηφία της, αλλά μόνο για μία έδρα. Ο Νταβίντ Όντσον αποφάσισε επομένως να σχηματίσει συνασπισμό με το Προοδευτικό Κόμμα, του οποίου ο ηγέτης, Χαλντόρ Άσγκριμσον, έγινε Υπουργός Εξωτερικών. Στη νέα κυβέρνηση, η ιδιωτικοποίηση συνεχίστηκε σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα από πριν: μια μεγάλη και σημαντική αλυσίδα εργοστασίων επεξεργασίας ψαριών πουλήθηκε· ημιδημόσια ή δημόσια επενδυτικά κεφάλαια συγχωνεύθηκαν και πουλήθηκαν ως ιδιωτική επενδυτική τράπεζα· οι δύο εμπορικές τράπεζες υπό τον έλεγχο της κυβέρνησης πουλήθηκαν σε μερικά στάδια· τα δύο κόμματα του συνασπισμού αποδέχθηκαν τα έντονα αιτήματα πολλών ανθρώπων για την επιβολή τέλους στους κατόχους αλιευτικών ποσοστώσεων.

Οι δύο κυβερνήσεις του Νταβίντ ήταν σταθεροί σύμμαχοι των Ηνωμένων Πολιτειών και υποστήριζαν σθεναρά το ΝΑΤΟ, του οποίου η Ισλανδία είναι ιδρυτικό μέλος. Υποστήριξε ακλόνητα τις ενέργειες που ανέλαβαν οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους στο Αφγανιστάν και το Ιράκ, δεχόμενος έντονη κριτική από την ισλανδική Αριστερά. Από την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης, υπήρχε κάποια αβεβαιότητα σχετικά με το αν η αμυντική δύναμη των Ηνωμένων Πολιτειών θα μπορούσε ή θα έπρεπε να παραμείνει στην Ισλανδία, έχοντας προσκληθεί εκεί το 1951, στο αποκορύφωμα του Ψυχρού Πολέμου. Ο Νταβίντ δεν υπήρξε ενθουσιώδης με την ιδέα της ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η μετέπειτα κυβέρνηση του Νταβίντ Όντσον (1995–2004) (υπό την επιρροή των νεοφιλελεύθερων ιδεών του Μίλτον Φρίντμαν) ξεκίνησε μια πορεία φορολογικών περικοπών. Μείωσε τον φόρο εισοδήματος εταιρειών στο 18%· κατάργησε τον φόρο καθαρής περιουσίας· μείωσε τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων και τον φόρο κληρονομιάς. Αυτός ο συνδυασμός ανοίγματος της οικονομίας, δημοσιονομικής και νομισματικής σταθεροποίησης δημιούργησε ένα επιχειρηματικό κλίμα στην Ισλανδία που ώθησε σε οικονομική ανάπτυξη ρεκόρ στη χώρα, με το πραγματικό μέσο εισόδημα των νοικοκυριών να αυξάνεται κατά περισσότερο από 17%, αλλά ήταν επίσης μία από τις αιτίες της ισλανδικής οικονομικής κρίσης του 2008–2011.

### Συμμαχία με το Προοδευτικό Κόμμα (1999–2004)

Ως νέος, ο Νταβίντ Όντσον έγραψε ή συνέγραψε αρκετά θεατρικά και τηλεοπτικά έργα. Κατά τη διάρκεια της θητείας του ως πολιτικός ηγέτης, συνέχισε επίσης τα λογοτεχνικά του ενδιαφέροντα και το 1997 εξέδωσε μια συλλογή διηγημάτων, *Nokkrir góðir dagar án Guðnýjar*, η οποία έγινε μπεστ σέλερ στην Ισλανδία. Ο Νταβίντ γιόρτασε τα 50ά του γενέθλια με μια τεράστια δεξίωση στο Perlan, πληρωμένη από το Κόμμα Ανεξαρτησίας, και οι φίλοι του εξέδωσαν έναν τιμητικό τόμο (Festschrift) περισσότερων από 500 σελίδων, στον οποίο πολλοί Ισλανδοί συγγραφείς, μελετητές και πολιτικοί συνεισέφεραν άρθρα. Στις βουλευτικές εκλογές του 1999, το Κόμμα Ανεξαρτησίας του Νταβίντ διατήρησε ισχυρή υποστήριξη, παρά την προσπάθεια ενός πρώην υπουργού του κόμματος, του Σβέριρ Χέρμανσον, να ιδρύσει ένα κόμμα-απόσχιση· ο υπουργός είχε διοριστεί διευθυντής της Εθνικής Τράπεζας της Ισλανδίας και έπρεπε να παραιτηθεί λόγω οικονομικών παρατυπιών. Το 2002, ο Νταβίντ εξέδωσε μια άλλη συλλογή διηγημάτων, *Stolið frá höfundi stafrófsins*, η οποία έτυχε επίσης καλής υποδοχής.

Ωστόσο, την ίδια χρονιά, το 2002, ξεκίνησε μια αντιπαράθεση στην Ισλανδία σχετικά με τον Όμιλος Baugur, που ανήκε στους επιχειρηματίες Γιόχανες Γιόνσον και τον γιο του, Γιόν Άσγκεϊρ Γιοχάνεσον. Ένας γίγαντας στην ισλανδική σκηνή, η Baugur ήλεγχε την πλειοψηφία του λιανικού εμπορίου στην Ισλανδία: στο κοινοβούλιο, ο τότε ηγέτης του Σοσιαλδημοκρατικού κόμματος, Όσουρ Σκαρφέδινσον, ζήτησε στενότερη επίβλεψη πιθανής μονοπωλιακής τιμολόγησης, αναφέροντας συγκεκριμένα τη Baugur. Ο Νταβίντ συμφώνησε. Το καλοκαίρι του 2002, η ισλανδική αστυνομία έκανε έφοδο στα κεντρικά γραφεία της Baugur, αφού ένας δυσαρεστημένος πρώην υπάλληλος των αμερικανικών δραστηριοτήτων τους είχε παρουσιάσει στοιχεία που ισχυριζόταν ότι αποτελούσαν αποδείξεις οικονομικών παρατυπιών. Οι δύο κύριοι ιδιοκτήτες της Baugur δεν το πήραν αυτό καλά και κατηγόρησαν τον Νταβίντ ότι ενορχήστρωσε μια εκστρατεία εναντίον τους. Αγόρασαν μια εφημερίδα, τη *[[Fréttablaðið]]*, η οποία διανέμεται δωρεάν σε κάθε νοικοκυριό στην Ισλανδία. Η εφημερίδα αντιτάχθηκε στον Νταβίντ στις σκληρές βουλευτικές εκλογές του 2003, όταν γινόταν λόγος για διαφθορά, δωροδοκία και κατάχρηση της αστυνομίας. Σε ομιλία της στις 9 Φεβρουαρίου 2003, η κύρια εκπρόσωπος της Σοσιαλδημοκρατικής Συμμαχίας, Ινγκιμπγιόργκ Σόλρουν Γκισλαντότιρ, άφησε να εννοηθεί ότι ο Νταβίντ μπορεί να ευθύνεται για τη φορολογική έρευνα στον επιχειρηματία Γιόν Όλαφσον, τότε ιδιοκτήτη ενός ιδιωτικού τηλεοπτικού σταθμού, καθώς και για την αστυνομική έφοδο στη Baugur. Παραφράζοντας τον Σαίξπηρ, ρώτησε: «Είσαι φίλος του Πρωθυπουργού ή δεν είσαι· αυτό είναι το ερώτημα».

Το 2003, ηγήθηκε της απελευθέρωσης των τραπεζικών νόμων στην Ισλανδία επιτρέποντας λιγότερη διαφάνεια, γεγονός που έφερε τεράστια ποσά ξένου χρήματος και υψηλά επιτόκια.

#### Υποστήριξη για τον Πόλεμο του Ιράκ
Στις 18 Μαρτίου 2003, ο Νταβίντ και ο Υπουργός Εξωτερικών Χαλντόρ Άσγκριμσον δήλωσαν την υποστήριξή τους στο τελεσίγραφο που εξέδωσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ισπανία στη Σύνοδος των Αζορών, όπου οι τρεις χώρες ανακοίνωσαν την πρόθεσή τους να εισβάλουν στο Ιράκ εάν η κυβέρνηση του Σαντάμ Χουσεΐν δεν παραιτούνταν. Λόγω της δήλωσης υποστήριξης των Νταβίντ και Χαλντόρ, η Ισλανδία τοποθετήθηκε στη συνέχεια στη λίστα των κρατών-μελών του Συνασπισμού των Προθύμων. Οι Νταβίντ και Χαλντόρ δεν συμβουλεύτηκαν την κοινοβουλευτική επιτροπή εξωτερικών υποθέσεων πριν προβούν στην ανακοίνωση, υποστηρίζοντας ότι η υποστήριξη για τον Πόλεμο του Ιράκ δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί μείζων απόφαση εξωτερικής πολιτικής. Ο Όσουρ Σκαρφέδινσον, πρόεδρος της Σοσιαλδημοκρατικής Συμμαχίας, και ο Στέινγκριμουρ Γ. Σιγκφούσον, πρόεδρος του Αριστερού-Πράσινου Κινήματος, κατηγόρησαν την κυβέρνηση ότι παραβίασε το κοινοβουλευτικό πρωτόκολλο παρακάμπτοντας την επιτροπή εξωτερικών υποθέσεων κατά την ανακοίνωση της υποστήριξής της στον πόλεμο.

Η υποστήριξη της κυβέρνησης του Νταβίντ για τον Πόλεμο του Ιράκ ήταν σε μεγάλο βαθμό μη δημοφιλής στο ισλανδικό κοινό. Λίγο μετά το ξέσπασμα του πολέμου, το 76% των ερωτηθέντων δήλωσαν αντίθετοι στην υποστήριξη της κυβέρνησης για τον πόλεμο σε δημοσκόπηση που δημοσιεύθηκε από τη *[[Fréttablaðið]]*. Σε δημοσκόπηση που δημοσιεύθηκε από την Gallup το 2005, το 84% των ερωτηθέντων δήλωσαν την αντίθεσή τους στην παρουσία της Ισλανδίας στη λίστα του Συνασπισμού των Προθύμων.

### Υπουργός Εξωτερικών (2004–2005)

Μετά τις εκλογές του 2003, ο Νταβίντ Όντσον και ο ηγέτης των εταίρων του στον συνασπισμό, Χαλντόρ Άσγκριμσον, Υπουργός Εξωτερικών, συμφώνησαν ότι ο Νταβίντ θα παρέμενε πρωθυπουργός μέχρι τις 15 Σεπτεμβρίου 2004, οπότε ο Χαλντόρ θα γινόταν πρωθυπουργός, και ότι το Κόμμα Ανεξαρτησίας θα κέρδιζε, ως αντάλλαγμα για την παραχώρηση της θέσης του Πρωθυπουργού, ένα επιπλέον υπουργείο στην κυβέρνηση από τον εταίρο του.

Το 2004 η κυβέρνηση του Νταβίντ ενεπλάκη σε αντιπαράθεση, όταν εισήγαγε ένα νομοσχέδιο που θα καθιστούσε αδύνατο για μεγάλες ιδιωτικές εταιρείες να κατέχουν περισσότερο από το 15% οποιασδήποτε μεμονωμένης εταιρείας μέσων ενημέρωσης, και βάσει του οποίου εφημερίδες και τηλεοπτικοί σταθμοί δεν θα μπορούσαν να ανήκουν στην ίδια εταιρεία. Ο Νταβίντ υποστήριξε ότι αυτό έγινε για να αποτραπεί η συγκέντρωση των μέσων ενημέρωσης στα χέρια λίγων ανθρώπων και για να επιτραπεί στα μέσα ενημέρωσης να παραμείνουν ανεξάρτητα και κριτικά όχι μόνο απέναντι στους πολιτικούς, αλλά και απέναντι στους οικονομικούς μεγιστάνες. Οι επικριτές του υποστήριξαν, ωστόσο, ότι η πρόταση στόχευε άμεσα στον Όμιλος Baugur, τον οποίο ισχυρίζονταν ότι ο Νταβίντ θεωρούσε πολιτικό εχθρό. Μέχρι τότε, η Baugur είχε αγοράσει μια άλλη εφημερίδα, τον τηλεοπτικό σταθμό από τον Γιόν Όλαφσον και μερικούς ραδιοφωνικούς σταθμούς, και ήλεγχε περισσότερο από το μισό της αγοράς των μέσων ενημέρωσης. Το Alþingi ψήφισε μια πολύ πιο ήπια εκδοχή του νομοσχεδίου για τα μέσα ενημέρωσης. Αλλά το καλοκαίρι του 2004, για πρώτη φορά στην ιστορία της Ισλανδικής Δημοκρατίας, ο πρόεδρος, Όλαφουρ Ράγκναρ Γκρίμσον, αρνήθηκε να υπογράψει το νομοσχέδιο. Ο Νταβίντ το επέκρινε αυτό, επισημαίνοντας ότι ο διευθυντής του τηλεοπτικού σταθμού που ανήκε παλαιότερα στον Γιόν Όλαφσον και αγοράστηκε πρόσφατα από τη Baugur, ο Σίγκουρντουρ Γ. Γκουδγιόνσον, υπήρξε διευθυντής της προεκλογικής εκστρατείας του Όλαφουρ Ράγκναρ στην πρώτη του προεδρική εκστρατεία και ότι η κόρη του Όλαφουρ εργαζόταν στη Baugur. Ωστόσο, η Baugur απολάμβανε σημαντική αποδοχή στην Ισλανδία επειδή τα καταστήματά της προσέφεραν χαμηλότερες τιμές από τους ανταγωνιστές, ενώ οι ιδιοκτήτες τους, Γιόν Άσγκεϊρ Γιοχάνεσον και Γιόχανες Γιόνσον, θεωρούνταν ενσάρκωση του ισλανδικού ονείρου «από την φτώχεια στα πλούτη». Πολλοί άνθρωποι συμφώνησαν ότι το νομοσχέδιο για τα μέσα ενημέρωσης φαινόταν να είναι μέρος μιας πολιτικής μονομαχίας παρά μια προσπάθεια θέσπισης γενικού νόμου. Το συμπέρασμα του μακροχρόνιου αγώνα ήταν ότι ο Νταβίντ Όντσον απέσυρε το νομοσχέδιο αντί να διεξαγάγει εθνικό δημοψήφισμα γι' αυτό, όπως απαιτεί το ισλανδικό σύνταγμα σε περίπτωση που ο πρόεδρος αρνηθεί να υπογράψει ένα νομοσχέδιο.

Κατά τη διάρκεια των 14 ετών του ως πρωθυπουργός, ο Νταβίντ γνωρίστηκε ή συνδέθηκε φιλικά με πολλούς δυτικούς ηγέτες, συμπεριλαμβανομένων των Μπιλ Κλίντον και Τζορτζ Ο. Μπους των Ηνωμένων Πολιτειών, του Βάτσλαβ Κλάους της Τσεχοσλοβακίας και του Σίλβιο Μπερλουσκόνι της Ιταλίας. Κατά καιρούς παρακολούθησε τις συναντήσεις της Ομάδας Μπίλντερμπεργκ και έχει παρουσιάσει άρθρο στη Mont Pelerin Society. Υπηρέτησε όμως ως Υπουργός Εξωτερικών για ένα μόνο έτος. Το φθινόπωρο του 2005, ο Νταβίντ ανακοίνωσε ότι θα εγκατέλειπε την πολιτική, λέγοντας ότι ένιωθε ότι είχε έρθει η ώρα να αναλάβει μια νέα γενιά. Ο στενός σύμμαχός του επί πολλά έτη, Γκέιρ Χάαρντε, τον αντικατέστησε, τόσο ως ηγέτης του Κόμματος Ανεξαρτησίας όσο και ως Υπουργός Εξωτερικών. Πιθανή συμβολή σε αυτή την απόφαση είχε μια σύντομη αλλά δραματική περιπέτεια με τον καρκίνο, λίγο μετά την κρίση για την αποτυχία του νομοσχεδίου για τα μέσα ενημέρωσης.

### Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας (2005–2009)
Τον Οκτώβριο του 2005, ο Νταβίντ διορίστηκε Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Ισλανδίας, παρά το γεγονός ότι δεν διέθετε καμία επίσημη εκπαίδευση στα οικονομικά. Κατά τη διάρκεια της ισλανδικής οικονομικής κρίσης 2008–2011, η Ισλανδία αναγκάστηκε να ζητήσει οικονομική βοήθεια από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και φιλικά έθνη. Ορισμένοι απέδωσαν την κατάρρευση στις πολιτικές που ακολούθησε το Κόμμα Ανεξαρτησίας υπό την ηγεσία του Νταβίντ, όπως η απορρύθμιση, η απελευθέρωση της αγοράς και οι ιδιωτικοποιήσεις, γεγονός που οδήγησε σε έρευνες για την κατάρρευση και σε δίκη. Κατά συνέπεια, υπήρξαν δημόσιες εκκλήσεις για την αποπομπή του Νταβίντ. Μετά από διαμαρτυρίες έξω από την Κεντρική Τράπεζα, η νέα Πρωθυπουργός Γιόχανα Σιγκουρδαντότιρ ζήτησε από τον Νταβίντ και τους δύο άλλους διοικητές να παραιτηθούν. Εκείνος αρνήθηκε το αίτημα. Στις 26 Φεβρουαρίου 2009, μετά από αλλαγές στους νόμους που αφορούν την Κεντρική Τράπεζα, ο Νταβίντ απομακρύνθηκε από την τράπεζα και αντικαταστάθηκε από τον Νορβηγό οικονομολόγο Σβέιν Χάραλντ Όιγκαρντ.

Τον Απρίλιο του 2009 ο Νταβίντ δήλωσε ότι η Ισλανδία έπρεπε να ερευνήσει τα «ασυνήθιστα και μη συμβατικά δάνεια» που δόθηκαν από τις τράπεζες σε υψηλόβαθμους πολιτικούς κατά τη διάρκεια των ετών πριν από την κρίση.

### Εκδότης της ''Morgunblaðið'' (2009–2026)
Στις 24 Σεπτεμβρίου 2009 οι νέοι ιδιοκτήτες της *[[Morgunblaðið]]* ανακοίνωσαν ότι ο Νταβίντ Όντσον και ο Χάραλντουρ Γιοχάνεσεν, πρώην εκδότης της οικονομικής εφημερίδας *[[Viðskiptablaðið]]*, είχαν προσληφθεί ως εκδότες της εφημερίδας. Η απόφαση ανακοινώθηκε στον απόηχο πολλών εικασιών και φημών σχετικά με το ποιος θα ήταν ο νέος εκδότης μετά την απόλυση του προηγούμενου εκδότη, Όλαφουρ Θ. Στέφενσεν. Κατά το πρώτο έτος της θητείας του Νταβίντ ως αρχισυντάκτη, το ένα τρίτο των συνδρομητών της *Morgunblaðið* ακύρωσαν τις συνδρομές τους. Το 2009, η εφημερίδα έχασε 667 εκατομμύρια ISK. Στην έκθεση της Ειδικής Ερευνητικής Επιτροπής του ισλανδικού κοινοβουλίου, που δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο του 2010, ο διορισμός του Νταβίντ Όντσον ως αρχισυντάκτη της *Morgunblaðið* και η απόλυση πολλών έμπειρων δημοσιογράφων από την εφημερίδα αναφέρεται ως παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο οι ιδιοκτήτες μέσων ενημέρωσης στην Ισλανδία προβαίνουν σε χειραγώγηση για πολιτικούς σκοπούς. «Στόχος τους φαίνεται να είναι η άσκηση μιας δημοσιογραφίας γνώμης και η προστασία ειδικών συμφερόντων παρά η διασφάλιση μιας επαγγελματικής και δίκαιης ενημέρωσης». Στις 2 Μαρτίου 2026, η *Morgunblaðið* ανακοίνωσε ότι ο Νταβίντ Όντσον πέθανε στο σπίτι του την προηγούμενη ημέρα.

### Προεδρική εκστρατεία 2016
Ο Νταβίντ ανακοίνωσε την υποψηφιότητά του για την ισλανδική προεδρία στις 8 Μαΐου 2016 για τις προεδρικές εκλογές του 2016. Αφού ανακοίνωσε την εκστρατεία του, λίγο αργότερα άρχισε να εμφανίζεται στις δημοσκοπήσεις ως ο δεύτερος υψηλότερος στην κούρσα. Ο Νταβίντ κατέληξε να τερματίσει τέταρτος στην κούρσα με το 13,7% των ψήφων. Πολλοί άνθρωποι έχουν εικάσει ότι ο λόγος για την κακή του απόδοση στις εκλογές ήταν το γεγονός ότι ο κόσμος τον θεωρούσε πλήρως υπεύθυνο για την ισλανδική οικονομική κρίση του 2008–2011. Μια άλλη εικασία για την κακή του απόδοση ήταν όταν αστειεύτηκε για τον Πόλεμο του Ιράκ κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του.

## Θάνατος
Ο Νταβίντ απεβίωσε στην οικία του στο Skerjafjörður την 1η Μαρτίου 2026, σε ηλικία 78 ετών.

## Πολιτικές απόψεις
### Περιβαλλοντικά ζητήματα
Καθ' όλη τη διάρκεια της πολιτικής του σταδιοδρομίας, ο Νταβίντ συμμετείχε επανειλημμένα σε διάφορες μορφές άρνησης της κλιματικής αλλαγής και επέκρινε τις προσπάθειες περιορισμού των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Γύρω στο γύρισμα της χιλιετίας, η κυβέρνηση του Νταβίντ αρνήθηκε να προσχωρήσει στο Πρωτόκολλο του Κυότο προτού εξασφαλίσει μια παραχώρηση που επέτρεπε στη χώρα να εξαιρέσει περίπου 3,3 εκατομμύρια τόνους διοξειδίου του άνθρακα από τις υποχρεώσεις της.

Στο πρωτοχρονιάτικο διάγγελμά του το 1997, ο Νταβίντ δικαιολόγησε τη στάση του ισχυριζόμενος ότι θα ήταν λάθος να υποδαυλίζεται ο φόβος των ανθρώπων στη βάση «επιστημών που στηρίζονται σε ασθενή θεμέλια».. Κατά τη διάρκεια της προεδρικής του υποψηφιότητας το 2016, αν και δήλωσε ότι δεν πρέπει να «αρνούμαστε τα επιστημονικά εργαλεία», επανέλαβε τον σκεπτικισμό του για τις διεθνείς συμφωνίες, θεωρώντας τες αναποτελεσματικές χωρίς την πλήρη συμμετοχή χωρών όπως οι ΗΠΑ, η Ινδία και η Κίνα.

### Υποστήριξη στον Ντόναλντ Τραμπ
Το 2018, ο Νταβίντ δήλωσε ανοιχτά υποστηρικτής του τότε προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ.
Τον Ιανουάριο του 2021, μετά την επίθεση στο Καπιτώλιο των ΗΠΑ, ο Νταβίντ υποστήριξε ότι κανένας πρόεδρος στην ιστορία των ΗΠΑ δεν είχε δεχθεί περισσότερο «άδικο εκφοβισμό» (bullying) από τον Τραμπ, ενώ χαρακτήρισε τον Τζο Μπάιντεν ως τον «πιο αδύναμο πρόεδρο στην αμερικανική ιστορία».

## Παραπομπές


Οντσον