Δυπενταδικά Κωδικοποιημένος Δεκαδικός

μικρογραφία|Παράδειγμα Δυπενταδικού Κώδικα
μικρογραφία|Ανακλώμενη Δυπενταδική Κωδικοποιήση
 
μικρογραφία|349x349εσ|Ιαπωνικός άβακας. Η δεξιά πλευρά αντιπροσωπεύει το 1,234,567,890 σε δυπενταδικό: κάθε στήλη είναι ένα ψηφίο, με τις κάτω χάντρες να αντιπροσωπεύουν τις "μονάδες" και τις πάνω χάντρες τις "πεντάδες".
**Το δυπενταδικά κωδικοποιημένο δεκαδικό** είναι ένα σύστημα κωδικοποίησης αριθμών που χρησιμοποιείται σε πολλούς άβακες και σε ορισμένους πρώιμους υπολογιστές, κυρίως στον Colossus. Ο όρος **δυπενταδικό** υποδεικνύει ότι ο κώδικας περιλαμβάνει ένα στοιχείο δύο καταστάσεων (*δυ*) και ένα στοιχείο πέντε καταστάσεων (*πενταδικό*). Η κωδικοποίηση μοιάζει με αυτήν που χρησιμοποιείται από πολλούς άβακες, με τέσσερις χάντρες να υποδεικνύουν τις πέντε τιμές είτε από 0 έως 4 είτε από 5 έως 9 και μια άλλη χάντρα που υποδεικνύει ποιο από τα δύο εύρη "έχει επιλεγεί" (το οποίο μπορεί εναλλακτικά να θεωρηθεί ως +5).

Αρκετές ανθρώπινες γλώσσες, κυρίως η Φούλα και η Γουόλοφ, χρησιμοποιούν επίσης δυπενταδικά συστήματα. Για παράδειγμα, η λέξη των Φούλα για το 6, *jowi e go'o*, σημαίνει κυριολεκτικά *πέντε [συν] ένα.* Οι ρωμαϊκοί αριθμοί χρησιμοποιούν μια συμβολική, αντί για θεσιακή, δυπενταδική βάση, παρόλο που τα λατινικά είναι εντελώς δεκαδικά.

Το κορεατικό σύστημα μέτρησης με τα δάχτυλα, Chisanbop, χρησιμοποιεί ένα δυπενταδικό σύστημα, όπου κάθε δάχτυλο αντιπροσωπεύει έναν άσο και ο αντίχειρας ένα πέντε, επιτρέποντάς την μέτρηση από το 0 έως το 99 με δύο χέρια.

Ένα πλεονέκτημα ενός δυπενταδικού συστήματος κωδικοποιήσης σε ψηφιακούς υπολογιστές είναι ότι πρέπει να έχει δύο σετ από bit (ένα στο δυαδικό πεδίο και ένα στο πενταδικό πεδίο), παρέχοντας ένα ενσωματωμένο άθροισμα ελέγχου (checksum) για την επαλήθευση της εγκυρότητας του αριθμού ή όχι. (Τα κολλημένα bit συνέβαιναν συχνά σε υπολογιστές που χρησιμοποιούσαν μηχανικά ρελέ.)

## Παραδείγματα
Αρκετές διαφορετικές αναπαραστάσεις δεκαδικών αριθμών με δυπενταδική κωδικοποίηση έχουν χρησιμοποιηθεί από διαφορετικά μηχανήματα. Το στοιχείο δύο καταστάσεων κωδικοποιείται ως ένα ή δύο bit, και το στοιχείο πέντε καταστάσεων κωδικοποιείται χρησιμοποιώντας τρία έως πέντε bit. Μερικά παραδείγματα είναι:

* Ρωμαϊκοί και κινεζικοί άβακες
* Αριθμομηχανές ρελέ Stibitz  στα Bell Labs από το Model II και μετά
* Αριθμομηχανές ρελέ FACOM 128 στη Fujitsu

### IBM 650
Ο IBM 650 χρησιμοποιεί επτά bit: δύο *bi* bit (0 και 5) και πέντε *quinary* bit (0, 1, 2, 3, 4), με έλεγχο σφαλμάτων.

Ακριβώς ένα *bi* bit και ένα *quinary* bit ορίζεται σε ένα έγκυρο ψηφίο. Η δυπενταδική κωδικοποίηση της εσωτερικής λειτουργίας της μηχανής είναι εμφανής στη διάταξη των λαμπτήρων της - τα *bi* bit σχηματίζουν την κορυφή ενός T για κάθε ψηφίο και τα *quinary* bits σχηματίζουν το κάθετο στέλεχος.

### Ρέμινγκτον Ραντ 409
Ο Ρέμινγκτον Ραντ 409 έχει πέντε bit: ένα *quinary* bit (σωλήνας) για καθένα από τα 1, 3, 5 και 7 - μόνο ένα από αυτά θα ήταν ενεργοποιημένο εκείνη τη στιγμή. Το πέμπτο *bi* *bit* αντιπροσώπευε το 9 εάν κανένα από τα άλλα δεν ήταν ενεργοποιημένο. Διαφορετικά, πρόσθετε 1 στην τιμή που αντιπροσωπευόταν από το άλλο *πενταδικό* bit. Το μηχάνημα πωλούνταν στα δύο μοντέλα UNIVAC 60 και UNIVAC 120 .

### UNIVAC Στερεάς Κατάστασης
Το UNIVAC Στερεάς Κατάστασης χρησιμοποιεί τέσσερα bit: ένα *bi* bit (5), τρία δυαδικά κωδικοποιημένα *quinary* bit (4 2 1) και ένα bit ελέγχου ισοτιμίας.

### UNIVAC LARC
Το UNIVAC LARC έχει τέσσερα bit: ένα *bi* *bit* (5), τρία bit *quinary* κωδικοποίησης με απαριθμητή Johnson και ένα bit ελέγχου ισοτιμίας.

## Δείτε επίσης

* Binary-coded decimal
* Δυάδικος αριθμός
* Chisanbop
* FACOM 128
* Finger binary
* Πενταδικό σύστημα αρίθμισης
* Two-out-of-five code

## Αναφορές


## Περαιτέρω ανάγνωση

* Στρατιωτικό εγχειρίδιο: Ενκοντογραφείς - Κύκλος Συναλλαγής προς Ψηφιακό (PDF). Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ. 1991-09-30. MIL-HDBK-231A. Αρχειοθετημένο (PDF) από το πρωτότυπο στις 25-07-25. Αποκτηθεί 2020-07-25.  (Σημείωση: Υποκαθιστά το MIL-HDBK-231 (AS) (1970-07-01). ) 
Κατηγορία:Αριθμητική υπολογιστών
Κατηγορία:Σελίδες με πηγές CS1 στα Γερμανικά (de)
Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις