Σούζαν Σαράντον

Η **Σούζαν Σαράντον** (αγγλικά: *Susan Abigail Sarandon*), (4 Οκτωβρίου 1946) είναι Αμερικανίδα ηθοποιός και ακτιβίστρια. Έχει λάβει ένα Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου για την ταινία *[[Θα ζήσω]]* (*Dead Man Walking, 1995*), ένα βραβείο από τη Βρετανική Ακαδημία Κινηματογράφου και ένα Βραβείο Σωματείου Ηθοποιών ενώ ήταν υποψήφια για εννέα Χρυσές Σφαίρες. Γνωστή για τον κοινωνικό και πολιτικό ακτιβισμό της, έγινε Πρέσβειρα Καλής Θελήσεως της UNICEF το 1999 και έλαβε το βραβείο Action Against Hunger Humanitarian το 2006.

Ξεκίνησε την καριέρα της με την ταινία *Joe* (1970), πριν εμφανιστεί στη σαπουνόπερα *A World Apart* (1970-71). Το 1974 πρωταγωνίστησε ως Ζέλντα Φιτζέραλντ στην τηλεοπτική ταινία του Τζορτζ Σέφερ *F. Scott Fitzgerald and The Last of the Belles* και το 1975 πρωταγωνίστησε στη ταινία *Ρόκι Χόρορ Σόου (The Rocky Horror Picture Show)*. Ήταν υποψήφια για Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου για τις ταινίες *[[Ατλάντικ Σίτι (ταινία, 1980)|Ατλάντικ Σίτι]] (Atlantic City, 1980)*, *[[Θέλμα & Λουίζ]] (Thelma & Louise, 1991)*, *Λορέντσο (Lorenzo's Oil, 1992)* και *[[Ο πελάτης]] (The Client, 1994)*, πριν κερδίσει Όσκαρ για την ταινία *Θα ζήσω (Dead Man Walking, 1995)*. Έχει επίσης κερδίσει βραβείο BAFTA Καλύτερης Ηθοποιού σε Πρωταγωνιστικό Ρόλο για την ταινία *Ο πελάτης (The Client)* και βραβείο Screen Actors Guild Α' Γυναικείου Ρόλου για την ταινία *Θα ζήσω.* Οι άλλες ταινίες της περιλαμβάνουν: *[[Η κουκλίτσα της Νέας Ορλεάνης]] (Pretty Baby, 1978)*, *Αίμα και πάθος (The Hunger, 1983)*, *[[Οι μάγισσες του Ίστγουικ (ταινία)|Οι μάγισσες του Ίστγουικ]] (The Witches of Eastwick, 1987)*, *Η κυρία και ο ταύρος (Bull Durham, 1988)*, *Μια σκληρή λευκή εποχή (A Dry White Season, 1989)*, *Εραστές χωρίς όρια (White Palace, 1990)*, *[[Μικρές κυρίες (ταινία, 1994)|Μικρές κυρίες]] (Little Women, 1994)', Η ζωή σε δύο πράξεις* (*Stepmom*, 1998)*, Η μαγεμένη* (*Enchanted*, 2007)*, Παραδεισένια οστά* (*The Lovely Bones*, 2009)*, Tammy (2014), The Meddler* (2015) και *Μαμάδες με κακή διαγωγή: Χριστούγεννα εκτός ελέγχου* (*A Bad Moms Christmas*, 2017)*.

Έκανε την πρώτη της εμφάνιση στο [[Θέατρο Μπρόντγουεϊ (Νέα Υόρκη)|Μπρόντγουεϊ]] στην παράσταση *An Evening with Richard Nixon* το 1972 και έλαβε υποψηφιότητες για το βραβείο Drama Desk για τις εξής παραστάσεις εκτός Μπρόντγουεϊ: *A Couple White Chicks Sitting Around Talking* (1979) και *Extremities* (1982). Επέστρεψε στο Μπρόντγουεϊ το 2009 για τη διασκευή της παράστασης *Exit the King*.

Στην [[τηλεόραση]] ήταν έξι φορές υποψήφια για [[Βραβεία Έμμυ|βραβείο Έμμυ]], συμπεριλαμβανομένων των έκτακτων εμφανίσεών της στα *Φιλαράκια* (2001) και στο *Ο Μάλκολμ και όλοι οι άλλοι* (2002) αλλά και για τις εμφανίσεις της στις τηλεοπτικές ταινίες *Bernard and Doris* (2007) και *You Don't Know Jack* (2010). Το 2017 η Σαράντον ενσάρκωσε την [[Μπέτι Ντέιβις]] στην πρώτη σεζόν της σειράς *Feud*, ρόλος για τον οποίο ήταν υποψήφια για δυο βραβεία Έμμυ Α΄ Γυναικείου Ρόλου και Παραγωγής. Ήταν επίσης υποψήφια για βραβείο Έμμυ για την παραγωγή της ταινίας *Cool Women in History* το 2002.

==Πρώτα χρόνια==
Η Σαράντον γεννήθηκε στη [[Νέα Υόρκη]]. Είναι το μεγαλύτερο από τα εννέα παιδιά της Λενόρα Μαρί (1923-2020) και του Φίλιπ Λέσλι Τόμαλιν (1917-1999), που ήταν διαφημιστής, τηλεοπτικός παραγωγός και τραγουδιστής σε κλαμπ. Έχει τέσσερεις αδελφούς: Φίλιπ Τζ., Τέρι (πέθανε 19 Μαΐου 2016), Τιμ και Ο'Μπράιαν. Έχει επίσης τέσσερεις αδελφές: Μέρεντιθ, Μπόνι, Αμάντα και Μίσι. Ο πατέρας της είχε [[Αγγλία|αγγλική]], [[Ιρλανδία|ιρλανδική]] και [[Ουαλία|ουαλική]] καταγωγή ενώ οι Άγγλοι πρόγονοί του κατάγονταν από το Hackney του [[Λονδίνο]]υ και οι Ουαλοί πρόγονοί του κατάγονταν από το Μπρίτζεντ. Η μητέρα της έχει [[Ιταλία|ιταλική]] καταγωγή με προγόνους από τις περιοχές της [[Τοσκάνη|Τοσκάνης]] και της [[Σικελία]]ς. Η Σαράντον έλαβε [[Καθολική Εκκλησία|ρωμαιοκαθολική]] ανατροφή και φοίτησε σε ρωμαιοκαθολικά σχολεία. Μεγάλωσε στο Έντισον του [[Νιου Τζέρσεϊ]], όπου αποφοίτησε από το Λύκειο Έντισον το 1964. Ύστερα φοίτησε στο The Catholic University of America από το 1964 έως το 1968 και έλαβε πτυχίο υποκριτικής ενώ συνεργάστηκε με τον διακεκριμένο καθηγητή υποκριτικής, Father Gilbert V. Hartke.

==Καριέρα==
To 1969, η Σαράντον πήγε στην ακρόαση για την ταινία *Joe*. Παρότι δεν πήρε τον ρόλο για τον οποίο πήγε, έγινε μέρος του καστ στον κεντρικό ρόλο μιας προβληματικής έφηβης που γίνεται μέλος του υποκόσμου. Πέντε χρόνια μετά, εμφανίστηκε στην καλτ ταινία *The Rocky Horror Picture Show*. Την ίδια χρονιά έπαιξε τον πρωταγωνιστικό γυναικείο ρόλο στο *The Great Waldo Pepper*, πλάι στον [[Ρόμπερτ Ρέντφορντ]]. Η πιο αμφιλεγόμενη εμφάνιση της στη μεγάλη οθόνη ήταν στο *Αίμα και πόθος* το 1983, μια ιστορία με [[βαμπίρ]], η οποία απέτυχε και στους κριτικούς και στα ταμεία αλλά έγινε γνωστή για την έντονη [[Λεσβία|λεσβιακή]] σεξουαλική σκηνή ανάμεσα στη Σαράντον και την [[Κατρίν Ντενέβ]]. Ήταν η πρώτη mainstream αμερικανική ταινία που να περιλαμβάνει μια τέτοια σκηνή. Ωστόσο, η Σαράντον δεν έγινε γνωστό όνομα πριν την ερμηνεία της στην ταινία *Bull Durham* που έγινε μεγάλη εμπορική και κριτική επιτυχία.

Η Σαράντον έχει αποσπάσει πέντε υποψηφιότητες για [[Όσκαρ]] για τις ταινίες *Atlantic City (1981), Θέλμα και Λουίζ (1991), Λορέντσο (1992) και Ο πελάτης* (1994), και τελικά το κέρδισε το 1996 για το *Θα ζήσω*. Στις ταινίες που έχει συμμετάσχει περιλαμβάνονται οι: *Ο παίκτης (The Player, 1992)*, *Ο Τζίμης και το Γιγαντοροδάκινο (James and the Giant Peach, 1996)*, *Η ζωή σε δύο πράξεις (1998), Ο Ίγκμπι πιάνει πάτο (Igby Goes Down, 2001)*, *Άλφι (Alfie, 2004)*, και *Elizabethtown (2005)*.

Η Σαράντον εμφανίστηκε σε ένα επεισόδιο της σειράς *The Simpsons* ως ο εαυτός της. Έχει επίσης εμφανιστεί και στις σειρές [[Τα Φιλαράκια|*Τα φιλαράκια*]] και *Ο Μάλκολμ και όλοι οι άλλοι*, για τις οποίες απέσπασε και υποψηφιότητες για [[Βραβεία Έμμυ]].

==Πολιτικές απόψεις και ακτιβισμός==
Η Σαράντον είναι γνωστή για την ενεργή υποστήριξή της σε προοδευτικούς και αριστερούς φιλελεύθερους πολιτικούς κύκλους, δράση που ποικίλει από δωρεές σε οργανισμούς όπως το EMILY's List μέχρι τη συμμετοχή της σε μια εκστρατεία στη [[Νικαράγουα]] το 1983, η οποία ήταν χορηγούμενη από τον οργανισμό MADRE (οργανισμός που προωθεί την κοινωνική, περιβαλλοντική και οικονομική δικαιοσύνη). Το 1999 έγινε Πρέσβειρα Καλής Θελήσεως της [[UNICEF]]. Με την ίδια ιδιότητα, υποστήριξε ενεργά την παγκόσμια δράση του οργανισμού καθώς και το έργο της Καναδικής Επιτροπής της UNICEF. Το 2006 ήταν μια από τις οκτώ γυναίκες που επιλέχθηκαν για να κρατήσουν τη σημαία στην τελετή έναρξης των [[Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες 2006|Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων του 2006]] στο [[Τορίνο]] της [[Ιταλία|Ιταλίας]]. Την ίδια χρονιά η Σαράντον έλαβε το ανθρωπιστικό βραβείο Action Against Hunger. Το 2010 έγινε Πρέσβειρα Καλής Θελήσεως της FAO.

=== Κατά του πολέμου ===
Η Σαράντον και ο [[Τιμ Ρόμπινς|Ρόμπινς]] εξέφρασαν και οι δυο από νωρίς την αντίθεσή τους ενάντια στην [[Πόλεμος στο Ιράκ|εισβολή στο Ιράκ]] το 2003, με τη Σαράντον να δηλώνει ότι τάσσεται κατά του πολέμου. Προτού λάβει χώρα το 2003 μια διαδήλωση που χρηματοδοτήθηκε από την Ηνωμένη Ένωση για την Ειρήνη και τη Δικαιοσύνη, η Σαράντον δήλωσε ότι πολλοί Αμερικανοί "δεν επιθυμούν να διακινδυνεύσουν τα δικά τους παιδιά ή τα παιδιά στο Ιράκ". Η Σαράντον ήταν μια από τους πρώτους που εμφανίστηκαν σε μια σειρά από πολιτικές διαφημίσεις που χρηματοδοτήθηκαν από τον οργανισμό TrueMajority, οργανισμός που ιδρύθηκε από τον Ben Cohen της Ben & Jerry's Ice Cream. Μαζί με την ακτιβίστρια για την καταπολέμηση του πολέμου Cindy Sheehan, η Σαράντον συμμετείχε στη διαδήλωση για την Ημέρα της Μητέρας το 2006, που χρηματοδοτήθηκε από την Code Pink. Τον Ιανουάριο 2007 εμφανίστηκε με τον Τιμ Ρόμπινς και την [[Τζέιν Φόντα]] στην αντιπολεμική συγκέντρωση στη [[Ουάσιγκτον]], ενάντια σε μια μεταρρύθμιση του [[Κογκρέσο των Ηνωμένων Πολιτειών|Κογκρέσου]], υποστηρίζοντας την απόσυρση των αμερικανικών δυνάμεων από το [[Ιράκ]].

=== Πολιτική ===
Κατά τη διάρκεια των προεδρικών εκλογών του 2000, υποστήριξε τον Ράλφ Νάιντερ από τη θέση του αντιπροέδρου της συντονιστικής επιτροπής της προεκλογικής εκστρατείας του κόμματός του. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας το 2004, απέσυρε την υποστήριξη της προς τον Νάιντερ και αποτέλεσε ένα από τα πολλά παλιά μέλη της εκστρατείας του κατά τις εκλογές του 2000 που προέτρεψαν τον Νάιντερ να αποσύρει την υποψηφιότητά του ενώ ζήτησαν και από τους ψηφοφόρους του να προτιμήσουν τον υποψήφιο του [[Δημοκρατικό Κόμμα (ΗΠΑ)|δημοκρατικού κόμματος]] [[Τζον Κέρρυ]]. Μετά τις εκλογές του 2004, η Σαράντον ζήτησε οι αμερικανικές εκλογές να παρακολουθούνται από ανεξάρτητους φορείς.

Στις [[Προεδρική εκλογή των Ηνωμένων Πολιτειών 2008|προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ το 2008]], η Σαράντον και ο [[Τιμ Ρόμπινς]] έκαναν εκστρατεία υπέρ του Τζον Έντουαρντς στην ευρύτερη περιοχή του [[Νιου Χάμσαϊρ]]. Όταν ρωτήθηκαν στο We Vote '08 Kickoff Party, "Τι θα έκανε ο [[Ιησούς Χριστός|Ιησούς]] εάν ζούσε τώρα;", η Σαράντον δήλωσε, "Νομίζω ότι ο Ιησούς θα ήταν μεγάλος υποστηρικτής του Τζον Έντουαρντς". Αργότερα τάχθηκε υπέρ του [[Μπαράκ Ομπάμα]].

Στις προεδρικές εκλογές του 2012, η Σαράντον, μαζί με τον κινηματογραφιστή [[Μάικλ Μουρ]], δήλωσαν ότι δεν ενθουσιάστηκαν ιδιαίτερα με την εμφάνιση του Ομπάμα αλλά ότι ελπίζουν πως θα επανεκλεγεί. Η Σαράντον δήλωσε πως η ίδια και το κόμμα του Ομπάμα δεν ήταν ποτέ σύμμαχοι. "Δεν θα έλεγα ότι ο Λευκός Οίκος με έχει υπό την προστασία του και ότι έχουμε γίνει οι καλύτεροι φίλοι", ανέφερε χαρακτηριστικά.

=== Αστικά δικαιώματα ===
Το 1995 η Σαράντον ήταν μια από τους ηθοποιούς, σκηνοθέτες και συγγραφείς του [[Χόλυγουντ|Χόλιγουντ]], που έδωσαν συνέντευξη για το ντοκιμαντέρ *The Celluloid Closet,* που αναφέρεται στο πώς οι ταινίες του Χόλιγουντ αντιμετωπίζουν την [[ομοφυλοφιλία]].

Η Σαράντον και ο [[Τιμ Ρόμπινς|Ρόμπινς]] εμφανίστηκαν στο Shadow Convention το 2000 στο [[Λος Άντζελες]] προκειμένου να μιλήσουν για τους διακινητές [[Ναρκωτικό|ναρκωτικών]] οι οποίοι δεν τιμωρούνται αυστηρά από το αμερικανικό δίκαιο. Το 2004 ήταν μέλος της συμβουλευτικής επιτροπής για την ομάδα ακτιβιστών 2004 Racism Watch.

Η Σαράντον έχει γίνει συνήγορος ώστε να τερματιστεί η [[θανατική ποινή]] και η μαζική φυλάκιση. Έχει συμμετάσχει στην ομάδα που αγωνίστηκε για να σώσει τη ζωή του Ρίτσαρντ Γκλόσιπ, ενός άνδρα που τέθηκε στη λίστα των μελλοθάνατων στην [[Οκλαχόμα]]. Τον Μάιο 2015, η Σαράντον ξεκίνησε μια εκστρατεία με τη διαδικτυακή πλατφόρμα Represent.com ώστε να πουληθούν μπλούζες για τη χρηματοδότηση του ντοκιμαντέρ *Deep Run*, που αφορούσε την ιστορία ενός φτωχού έφηβου από τη [[Βόρεια Καρολίνα]] ο οποίος βρισκόταν σε έναν πόλεμο [[Ταυτότητα φύλου|ταυτότητας φύλου]].

=== Τελευταίες δράσεις ===
Στις 12 Μαρτίου 2011 η Σαράντον μίλησε μπροστά σε ένα πλήθος στο [[Μάντισον (Ουισκόνσιν)|Μάντισον]] του [[Ουισκόνσιν]] κατά του κυβερνήτη Σκοτ Γουόκερ και των οικονομικών μεταρρυθμίσεών του. Στις 27 Σεπτεμβρίου 2011 η Σαράντον μίλησε στους δημοσιογράφους και στα ενδιαφερόμενα πολιτικά κόμματα κατά τη διαμαρτυρία στην Occupy Wall Street στη [[Νέα Υόρκη]]. Η χρήση της λέξης "[[Ναζισμός|ναζί]]" από την ίδια προκειμένου να περιγράψει τον [[Πάπας Βενέδικτος ΙΣΤ΄|πάπα Βενέδικτο ΙΣΤ΄]] στις 15 Οκτωβρίου 2011 προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από τις ρωμαιοκαθολικές αρχές και την Anti-Defamation League, που ανάγκασαν τη Σαράντον να απολογηθεί. Η Σαράντον πήγε με την [[Ακτιβισμός|ακτιβίστρια]] Ρόζα Κλεμέντε στην 75η απονομή των [[Χρυσές Σφαίρες|Χρυσών Σφαιρών]] και τον Ιούνιο 2018 συμμετείχε σε μια διαδήλωση ενάντια στη βία των όπλων.

Στις 28 Ιουνίου 2018 η Σαράντον συνελήφθη κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων των Women Disobey, μαζί με 575 άλλους ανθρώπους, επειδή διαδήλωνε μπροστά από το Hart Senate Office Building όπου μια καθιστική διαμαρτυρία λάμβανε χώρα ενάντια στη μεταναστευτική πολιτική του [[Ντόναλντ Τραμπ]].

Τον Μάιο του 2023, η Σαράντον συνελήφθη και πάλι μαζί με άλλα οκτώ άτομα στη [[Νέα Υόρκη (πολιτεία)|Νέα Υόρκη]], στη διάρκεια διαμαρτυρίας με αίτημα την αύξηση του κατώτατου μισθού των εργαζομένων στην εστίαση.

==Προσωπική ζωή==
Όταν ήταν στο κολέγιο, η Σούζαν Τομάλιν γνώρισε τον συμφοιτητή της Κρις Σαράντον, με τον οποίο παντρεύτηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 1967. Χώρισαν το 1979 αλλά διατήρησε το επίθετο Σαράντον για τη μετέπειτα ζωή και καριέρα της. Αργότερα έκανε σχέση με τον σκηνοθέτη [[Λουί Μαλ]], τον μουσικό [[Ντέιβιντ Μπόουι]] και για ένα σύντομο διάστημα με τον ηθοποιό [[Σον Πεν]]. Στα μέσα της δεκαετίας του 1980 η Σαράντον είχε σχέση με τον Ιταλό κινηματογραφιστή Φράνκο Αμάρι, με τον οποίο απέκτησε μια κόρη, την ηθοποιό Έβα Αμάρι (15 Μαρτίου 1985 - ).

Από το 1988, η Σαράντον είχε σχέση με τον ηθοποιό [[Τιμ Ρόμπινς]], τον οποίο γνώρισε στα γυρίσματα της ταινίας *Η κυρία και ο ταύρος*. Το ζευγάρι έχει αποκτήσει δύο γιους: τον Τζακ Χένρι (15 Μαΐου 1989 - ) και τον Μάιλς Γκάθρι (γενν. 4 Μαΐου 1992). Η Σαράντον και ο Ρόμπινς είναι [[Καθολική Εκκλησία|καθολικοί]] και έχουν [[Φιλελευθερισμός|φιλελεύθερες]] πολιτικές απόψεις. Χώρισαν το 2009.

Μετά το τέλος της σχέσης της με τον Ρόμπινς, έκανε σχέση με τον Τζόναθαν Μπρίκλιν, γιο του Αμερικανού επιχειρηματία Μάλκομ Μπρίκλιν. Η Σαράντον και ο Μπρίκλιν βοήθησαν στη δημιουργία αθλητικών εγκαταστάσεων για [[Επιτραπέζια αντισφαίριση|πινγκ πονγκ]], οι οποίες ονομάστηκαν SPiN. Η Σαράντον είναι η ιδιοκτήτρια του ping-pong club στη [[Νέα Υόρκη]] και του παρακλαδιού του στο [[Τορόντο]]. Η Σαράντον και ο Μπρίκλιν χώρισαν το 2015.

Το 2006 η Σαράντον και δέκα συγγενείς της, μεταξύ των οποίων ο τότε σύντροφός της Τιμ Ρόμπινς και ο γιος τους Μάιλς, ταξίδεψαν στο [[Ηνωμένο Βασίλειο]] για να καταγράψουν το ουαλικό γενεαλογικό δέντρο της οικογένειας. Το ταξίδι τους έγινε [[ντοκιμαντέρ]] για το [[BBC Ουαλία]], με τίτλο *Coming Home: Susan Sarandon*. Αποσπάσματα από την ίδια έρευνα και το ίδιο περιεχόμενο προβλήθηκαν και στην αμερικανική τηλεόραση με τον τίτλο *Who Do You Think You Are?'' Έλαβε το βραβείο "Ragusani Nel Mondo" το 2006, οι σικελικές ρίζες της καταγράφονται στη Ραγκούζα της Ιταλίας.

Το 2022 έκανε coming out ως αμφιφυλόφιλη.

## Βραβεία και υποψηφιότητες
Η Σαράντον έλαβε το βραβείο Lifetime Achievement στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Στοκχόλμης το 2009, εισήλθε στη Λεωφόρο της Δόξας του Νιου Τζέρσεϊ το 2010 και έλαβε το βραβείο Outstanding Artistic Life για τη συνολική συνεισφορά της στον παγκόσμιο κινηματογράφο στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Σαγκάης το 2011. Το 2013 εγκαινίασε το 44ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Ινδίας στην Γκόα. Το 2015 η Σαράντον έλαβε το βραβείο Golden Kamera international lifetime achievement.

## Φιλμογραφία

### Κινηματογράφος

### Τηλεόραση

### Ντοκιμαντέρ

### Βιντεοπαιχνίδια

### Μουσικά βιντεοκλιπ

## Παραπομπές


Κατηγορία:Βραβευμένες με Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου
Κατηγορία:Βραβευμένες με BAFTA Α' Γυναικείου Ρόλου
Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί κινηματογράφου
Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί τηλεόρασης
Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί φωνής
Κατηγορία:Αμερικανοί φεμινιστές
Κατηγορία:ΛΟΑΤ πρόσωπα από τις ΗΠΑ