Τόρουν

Το **Τόρουν** (, κασουβικά: *Torń* ή *Toruń*, ) είναι ιστορική πόλη στον ποταμό Βιστούλα στη νότια-κεντρική Πολωνία και Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Ο πληθυσμός του είναι 197.812 κάτοικοι (2020). Προηγουμένως, ήταν η πρωτεύουσα του Βοεβοδάτου Τόρουν (1975–1998) και του Βοεβοδάτου Πομερανίας (1921–1945). Από το 1999, το Τόρουν είναι έδρα της αυτοδιοίκησης του Βοεβοδάτου Κουγιαβίας-Πομερανίας και είναι μία από τις δύο πρωτεύουσές του, μαζί με το Μπίντγκοστς. Οι πόλεις και τα γειτονικά πόβιατ αποτελούν τη μητροπολιτική περιοχή των δίδυμων πόλεων Μπίντγκοστς–Τόρουν.

Το Τόρουν είναι μια από τις παλαιότερες πόλεις της Πολωνίας. Κατοικήθηκε για πρώτη φορά τον 8ο αιώνα και το 1233 επεκτάθηκε από τους Τεύτονες Ιππότες. Για αιώνες ήταν το σπίτι για ανθρώπους διαφορετικών καταβολών και θρησκειών. Από το 1264 έως το 1411, το Τόρουν ήταν μέρος της Χανσεατικής Ένωσης και τον 17ο αιώνα ήταν ένα κορυφαίο εμπορικό σημείο, το οποίο επηρέασε σε μεγάλο βαθμό την αρχιτεκτονική της πόλης, από τούβλινο γοτθικό έως μανιεριστικό και μπαρόκ.

Στην Πρώιμη Σύγχρονη περίοδο, το Τόρουν ήταν βασιλική πόλη της Πολωνίας και μία από τις τέσσερις μεγαλύτερες πόλεις της Πολωνίας. Με τους διαμελισμούς της Πολωνίας στα τέλη του 18ου αιώνα, έγινε μέρος του Βασιλείου της Πρωσίας, στη συνέχεια του βραχύβιου Δουκάτου της Βαρσοβίας, που χρησίμευσε ως προσωρινή πολωνική πρωτεύουσα το 1809, έπειτα πάλι της Πρωσίας, της Γερμανικής Αυτοκρατορίας και, μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, της αναγεννημένης Πολωνικής Δημοκρατίας. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το Τόρουν γλίτωσε από βομβαρδισμούς και καταστροφές. Η παλιά πόλη και η εμβληματική κεντρική αγορά της έχουν διατηρηθεί εξ ολοκλήρου.

Το Τόρουν είναι διάσημο για το Μουσείο του Πιερνίκι – η παράδοση ψησίματος τζίντζερμπρεντ χρονολογείται σχεδόν πίσω μια χιλιετία – καθώς και για τον μεγάλο Καθεδρικό Ναό του. Το Τόρουν φημίζεται για το πολύ υψηλό επίπεδο διαβίωσης και την ποιότητα ζωής του.Το 1997, το μεσαιωνικό τμήμα της πόλης χαρακτηρίστηκε Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Το 2007, η Παλιά Πόλη του Τόρουν προστέθηκε στον κατάλογο των Επτά Θαυμάτων της Πολωνίας.

## Ιστορία

## Αξιοθέατα
Το Τόρουν έχει πολλά αρχιτεκτονικά μνημεία, Η πόλη είναι γνωστή για το ότι διατηρεί σχεδόν ακέραια τη μεσαιωνική της διάταξη και πολλά γοτθικά κτίρια, όλα χτισμένα από τούβλο, συμπεριλαμβανομένων μνημειώδη εκκλησίες, το Δημαρχείο και πολλά σπίτια. Μερικά μόνο από τα πιο αξιοσημείωτα μνημεία είναι τα εξής:

* Καθεδρικός του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου και του Αγίου Ιωάννη του Ευαγγελιστή, μια από της τρεις γοτθικές εκκλησίες της πόλης, χτισμένη από τούβλο, μια τρίκλιτη αίθουσα και ένα μνημειακό πύργο στα δυτικά.
* Εκκλησία της Παναγίας, μια πρώην Φραγκισκανική τρίκλιτη αίθουσα που χτίστηκε τον 14ο αιώνα.
* Εκκλησία του Αγίου Ιακώβου, μια βασιλική του 14ου αιώνα, με μνημειώδης τοιχογραφίες και γοτθικούς πάγκους.
* Παλιό Δημαρχείο, που ξεκίνησε το 1274, επεκτάθηκε και ξαναχτίστηκε μεταξύ 1391 και 1399, και επεκτάθηκε στο τέλος του 16ου αιώνα.
* Οχύρωση της πόλης, η οποία ξεκίνησε τον 13ο αιώνα, επεκτάθηκε μεταξύ του 14ου και 15ου αιώνα, ως επί το πλείστον κατεδαφίστηκε τον 19ο αιώνα, αλλά εν μέρει διατηρείται με μερικές πύλες της πόλης και παρατηρητήρια.
* Ένα γοτθικό σπίτι του 15ου αιώνα (σήμερα μουσείο), όπου εικάζεται ότι γεννήθηκε ο Νικόλαος Κοπέρνικος.
* Τα ερείπια του Κάστρου των Τευτόνων Ιπποτών του 13ου αιώνα

Το Τόρουν, σε αντίθεση με πολλές άλλες ιστορικές πόλεις της Πολωνίας, γλίτωσε από την ουσιαστική καταστροφή στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ιδιαίτερα ανέπαφη έμεινε η Παλιά Πόλη, της οποίας όλα τα σημαντικά αρχιτεκτονικά μνημεία είναι πρωτότυπα, όχι ανακατασκευές.

Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει μεγάλα έργα ανακαίνισης για τη βελτίωση της κατάστασης και της εξωτερικής παρουσίασης της Παλιάς Πόλης. Εκτός από την ανακαίνιση διαφόρων κτιρίων, έργα όπως η ανακατασκευή του πεζοδρομίου των δρόμων και των πλατειών (αντιστρέφοντάς τα στην ιστορική τους εμφάνιση) και η εισαγωγή νέων φυτών, δέντρων και αντικειμένων «μικρής αρχιτεκτονικής», βρίσκονται σε εξέλιξη.

Πολυάριθμα κτίρια και άλλες κατασκευές, συμπεριλαμβανομένων των τειχών της πόλης κατά μήκος της λεωφόρου, φωτίζονται τη νύχτα, δημιουργώντας ένα εντυπωσιακό αποτέλεσμα - πιθανώς μοναδικό μεταξύ των πολωνικών πόλεων σε σχέση με το μέγεθος της Παλιάς Πόλης του Τόρουν και την κλίμακα του ίδιου του έργου φωτισμού.

Το Τόρουν φιλοξενεί επίσης τον Ζωολογικό Κήπο και τον Βοτανικό Κήπο που άνοιξαν το 1965 και το 1797 αντίστοιχα και είναι ένα από τα δημοφιλή τουριστικά αξιοθέατα της πόλης.

## Σύμβολα
Τα χρώματα του Τόρουν είναι το λευκό και το μπλε σε οριζόντια διάταξη, το λευκό στο επάνω μέρος και το μπλε στο κάτω, ίσα σε μέγεθος. Η σημαία της πόλης του Τόρουν είναι ένα διμερές φύλλο. Το επάνω πεδίο είναι λευκό, το κάτω πεδίο είναι μπλε. Εάν η σημαία είναι αναρτημένη κάθετα, το επάνω άκρο της σημαίας πρέπει να βρίσκεται στα αριστερά.

Σε χρήση είναι και η σημαία με το εθνόσημο. Η αναλογία του ύψους του οικόσημου προς το πλάτος της σημαίας είναι 1:2.

## Κλίμα
Το κλίμα μπορεί να περιγραφεί ως υγρό ηπειρωτικό (κλιματική ταξινόμηση Κέππεν: Dfb) χρησιμοποιώντας την ισόθερμο των 0 °C.. Σε γενικές γραμμές, η πόλη περνά κοντά στο αρχικό όριο και τη διαχωριστική γραμμή των κλιματικών ομάδων C και D στην κατεύθυνση δυτική-ανατολή που προτείνει ο κλιματολόγος Βλαντίμιρ Κέππεν, θεωρώντας ότι βρισκόταν σε σχετικά κοντινά σημεία. Το Τόρουν βρίσκεται στη μετάβαση ανάμεσα στα ηπιότερα κλίματα της δυτικής και βόρειας Πολωνίας και των πιο ακραίων όπως τον νότο (θερμότερο καλοκαίρι) και το ανατολικό (πιο κρύος χειμώνας). Αν και δεν διαφέρει πολύ από την Κρακοβία και τη Βαρσοβία, εκτός από τους ελαφρώς πιο δροσερούς χειμώνες και τα λιγότερο ζεστά καλοκαίρια.

Όντας κοντά σε σίγουρα ηπειρωτικά κλίματα, έχει μεγάλη μεταβλητότητα που προκαλείται από την επαφή των ανατολικών ηπειρωτικών αέριων μαζών και των δυτικών ωκεανών. Αυτό επηρεάζεται από τη γεωγραφική θέση της πόλης – τη λεκάνη του Τόρουν στα νότια και την κοιλάδα Βιστούλα στα βόρεια.

## Διεθνείς σχέσεις

### Αδελφοποιημένες πόλεις

Το Τόρουν είναι αδελφοποιημένο με τις:

Πρώην αδελφοποιημένες πόλεις:
* Καλίνινγκραντ, Ρωσία (από το 1995 έως το 2022, τερματίστηκε λόγω της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία).

## Εικόνες

File:Torun ratusz corr.jpg|Παλιό Δημαρχείο
File:Torun apartment house under the star2.jpg|Σπίτι κάτω από το άστρο
File:Toruń, Kościół Św. Ducha.jpg|Εκκλησία του Αγίου Πνεύματος
File:Artus Court in Toruń in National Day decoration.jpg|Δικαστήριο του Άρτους
File:Toruń, ul. Piekary 35, 37, 39 (OLA Z.).JPG|Αρχοντικό της αψίδας του Καίσαρα
File:Convent Gate in Toruń side.jpg|*Brama Klasztorna* (Πύλη Μοναστηρίου)
File:Kościół św. Katarzyny w Toruniu44.jpg|Εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης της Αλεξάνδρειας
File:Toruń, kamienice przy ul. Warszawskiej.JPG|Ιστορικά αρχοντικά κατά μήκος της οδού Βαρσοβίας (Warszawska)
File:10 Wały Generała Sikorskiego in Toruń (01).JPG|Πρώην κτήριο Αστυνομικού Τμήματος
File:Węzeł przesiadkowy na Placu 18. Stycznia, Toruń.jpg|Γραμμή τραμ της πόλης
File:Toruń - Poczta Główna 01.jpg|Κεντρικό Ταχυδρομείο
File:Toruń Teatr Baj Pomorski.jpg|Θέατρο Μπάι Πομόρσκι
File:Toruń, Szeroka Street (DerHexer) 2010-07-17 053.jpg|Οδός Σερόκα (Szeroka)
File:Pomnik Ofiar Zbrodni Pomorskiej 1939 w Toruniu.jpg|Μνημείο στα θύματα του *[[Intelligenzaktion Pommern]]*
File:Toruń (DerHexer) 2010-07-17 024.jpg|Collegium Maius του Πανεπιστημίου Νικόλαςο Κοπέρνικος
File:Toruń, gdanisko i dawny młyn.JPG|Πύργος και μύλος του κάστρου
File:Torun zamek Dybow brama.jpg|Κάστρο Ντίμπουφ
File:Spichrze, piekary.jpg|Παλιές σιταποθήκες στην Παλιά Πόλη
File:Toruń Żeglarska 7 Muzeum Diecezjalne.jpg|Επισκοπικό Μουσείο
File:Torun Muzeum Podroznikow Franciszkanska.jpg|Μουσείο Ταξιδιωτών Τόνι Χάλικ
File:Torun most Zawackiej (08).jpg|Γέφυρα Ελζμπιέτα Ζαβάτσκα
File:Most Piłsudskiego s3.jpg|Γέφυρα Γιούζεφ Πιουσούτσκι στον ποταμό Βιστούλα
File:Torun NMP witraz prezbiterium wsch 01.jpg|Εκκλησία της Παναγίας


## Στη λαϊκή κουλτούρα
* Το Θορν (Τόρουν) είναι μια από τις πόλεις εκκίνησης του Κράτους του Τευτονικού Τάγματος στο παιχνίδι στρατηγικής *[[Medieval II: Total War: Kingdoms]]*.
* Το Τόρουν κάνει επίσης μια εμφάνιση στην εναλλακτική ιστορία του παιχνιδιού στρατηγικής *[[Command & Conquer: Red Alert]]*. Στη σοβιετική εκστρατεία του παιχνιδιού, ο παίκτης έχει την αποστολή να εκκαθαρίσει τους κατοίκους της πόλης, αφού η σοβιετική ηγεσία ανακάλυψε ότι μαχητές της αντίστασης είχαν βοηθήσει τα άτομα που είχαν δραπετεύσει.

## Δείτε επίσης
* Τουρισμός στην Πολωνία
* Μουσείο του Πιερνίκι

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Ιστότοπος της πόλης


Κατηγορία:Πόλεις της Πολωνίας
Κατηγορία:Πόλεις πόβιατ της Πολωνίας
Κατηγορία:Πόλεις του Βοεβοδάτου Κουγιαβίας-Πομερανίας
Κατηγορία:Μέλη της Χανσεατικής Ένωσης
Κατηγορία:Βοεβοδάτο Πομερανίας (1919-1939)
Κατηγορία:Νικόλαος Κοπέρνικος