Μάχη του Στάμφορντ Μπριτζ

Η **μάχη του Στάμφορντ Μπριτζ** (Αγγλικά: * Battle of Stamford Bridge*) έγινε τον Σεπτέμβριο του 1066 στον οικισμό Στάμφορντ Μπριτζ της Αγγλίας μεταξύ του Αγγλικού στρατού υπό τον Χάρολντ Β΄ της Αγγλίας και τους Βίκινγκ υπό τον Χάραλντ Γ΄ της Νορβηγίας και τον αδελφό του Άγγλου βασιλιά, Τόστικ Γκόντουινσον. Μετά από μια αιματηρή μάχη ο Χάραλντ Χαράλντα, ο Τόστικ και οι περισσότεροι από τους Νορβηγούς συμμάχους τους σκοτώθηκαν. Η νίκη αυτή αποδείχτηκε ανεπαρκέστατη αφού μόλις τρεις βδομάδες αργότερα οι νικητές ηττήθηκαν από τους Νορμανδούς στην Μάχη του Χέιστινγκς από τον Γουλιέλμο τον Κατακτητή. Η μάχη εμφανίζεται παραδοσιακά στο τέλος της Εποχής των Βίκινγκ αν και οι περισσότερες εκστρατείες των Σκανδιναβών εμφανίστηκαν μερικές δεκαετίες αργότερα με τον Σβεν Β΄ της Δανίας και τον Μάγκνους Γ΄ της Νορβηγίας.

## Το υπόβαθρο

Ο βασιλεύς Εδουάρδος ο Εξομολογητής πέθανε άτεκνος τον Ιανουάριο του 1066, πυροδότησε έναν πόλεμο διαδοχής με πολλούς μνηστήρες από την Βορειοδυτική Ευρώπη. Ο Χάραλντ Γ΄ της Νορβηγίας ήταν ένας από τους διεκδικητές, σύμφωνα με το Αγγλοσαξονικό χρονικό *"έγγραφο Δ"* συγκέντρωσε έναν στόλο με 300 πλοία για να επιτεθεί στην Αγγλία. Οι ιστορικοί δεν έκαναν ωστόσο καμία διαφοροποίηση ανάμεσα στα Πολεμικά πλοία και τα πλοία εφοδιασμού. Ο Σνόρρι Στούρλουσον αναφέρει στα Σάγκας *"λέγεται ο βασιλιάς Χάραλντ είχε περισσότερα από 200 πλοία εκτός από τα πλοία εφοδιασμού, είχε επίσης πολλά μικρότερα σκάφη"*. Ο Νορβηγικός στρατός μετά τον ανεφοδιασμό του στις Ορκάδες απαριθμούσε περί τους 7.000-9.000 άνδρες, ενώθηκε κατόπιν με τις δυνάμεις του Τόστικ από την Φλάνδρα. Ο Τόστικ βρισκόταν σε σύγκρουση με τον μεγαλύτερο αδελφό του Χάρολντ Β΄ ο οποίος είχε εκλεγεί νέος βασιλεύς της Αγγλίας μετά τον θάνατο του Εδουάρδου του Εξομολογητή. Μετά την εκδίωξη του από την θέση του κόμη της Νορθουμβρίας και την εξορία του (1065) προχώρησε την άνοιξη του 1066 σε μια σειρά από αποτυχημένες επιθέσεις εναντίον της Αγγλίας. 

Οι εισβολείς διέσχισαν τον Αύγουστο του 1066 τον ποταμό Ουάζ και επιτέθηκαν στην Γιορκ, νίκησαν κατόπιν στην Μάχη του Φούλφορντ έναν Αγγλοσαξονικό στρατό υπό την ηγεσία των αδελφών Έντουιν κόμη της Μερκίας και Μόρκαρ κόμη της Νορθουμβρίας. Μετά την νίκη οι Βίκινγκ δέχθηκαν την υποταγή των κατοίκων της Γιορκ, πήραν πολλούς ομήρους και προμήθειες και επέστρεψαν στην βάση τους στο Ρίκαλ. Οι Νορβηγοί προχώρησαν σε ειρηνικές προτάσεις απέναντι στους κατοίκους της Νορθουμβρίας, σε αντάλλαγμα θα έπρεπε να υποστηρίξουν τον Χάραλντ Γ΄ για τον Αγγλικό θρόνο, ζήτησαν επίσης περισσότερους ομήρους από το Γιορκσάιρ. Την εποχή εκείνη ο βασιλιάς Χάρολντ Β΄ βρισκόταν στην νότια Αγγλία αναμένοντας εισβολή από τον Γουλιέλμο τον Κατακτητή ο οποίος ήταν επίσης άλλος ένας διεκδικητής του θρόνου. Με τα νέα για την εισβολή των Νορβηγών κινήθηκε με ταχύτητα προς τα βόρεια, από το Λονδίνο έφτασε στο Γιορκσάιρ μια απόσταση 300 χιλιομέτρων μόλις σε 4 μέρες, με τον τρόπο αυτό αιφνιδίασε απότομα τους Νορβηγούς. Οι κάτοικοι της Νορθουμβρίας είχαν πάρει διαταγή να στείλουν προμήθειες και ομήρους στους Νορβηγούς που βρίσκονταν στην γέφυρα του Στάμφορντ Μπριτζ, τους επιτέθηκε απότομα (25 Σεπτεμβρίου 1066). Την εποχή που ο Χάρολντ Β΄ επιτέθηκε στους Νορβηγούς τους βρήκε απροετοίμαστους επειδή δεν περίμεναν επίθεση εχθρικού στρατού. Το Αγγλοσαξονικό Χρονικό στα έγγραφα *"Γ΄"*, *"Δ΄"* και *"Ε΄"* καταγράφουν μόνο ονομαστικά το Στάμφορντ Μπριτζ. Το έγγραφο Γ΄ αναφέρει *"Ο Χάρολντ βασιλεύς των Άγγλων τους επιτέθηκε αιφνίδια πέρα από την γέφυρα, εκεί ξεκίνησαν την μάχη και πολέμησαν πολύ σκληρά όλη την μέρα"*. Ο Ερρίκος του Χάντινγκτον αναφέρει ότι μετά από τις τρομακτικές επιθέσεις η Αγγλική υπεροχή φάνηκε ξεκάθαρα, ανάγκασαν τους Νορβηγούς να υποχωρήσουν παρά το γεγονός ότι αντιστάθηκαν γενναία.

## Η μάχη

Τα Σάγκας του Στούρλουσον αναφέρουν ότι ένας μοναχικός ιππέας πλησίασε λίγο πριν την μάχη τον βασιλιά των Νορβηγών Χάραλντ Χαράλντα και τον σύμμαχο του Τόστικ, υποσχέθηκε στον Τόστικ ότι θα έπαιρνε πίσω την κομητεία του αν αποστατούσε. Ο Τόστικ τον ρώτησε την προσφορά του Άγγλου βασιλιά, ο ιππέας του απάντησε *"έξι πόδια γης ή όσα μέτρα χρειάζονται για την ταφή του αφού είναι ψηλότερος από όλους τους άντρες"*, εννοούσε τον θάνατο και την ταφή του Χάραλντ Χαράλντα σε Αγγλικό έδαφος. Ο βασιλιάς Χάραλντ Χαράλντα εντυπωσιάστηκε με την απάντηση και ρώτησε τον Τόστικ ποιος είναι ο άγνωστος ιππέας, εκείνος αναγνώρισε τον ίδιο τον βασιλιά αδελφό του. Η εμφάνιση του Αγγλοσαξονικού στρατού αιφνιδίασε απότομα τους Νορβηγούς. Η προέλαση των Άγγλων καθυστέρησε επειδή σύμφωνα με το Χρονικό και τον Ερρίκο του Χάντινγκτον ένας γίγαντας Νορβηγός οπλισμένος με ένα τσεκούρι καθυστέρησε μόνος του τον στρατό τους. Ο Νορβηγός γίγαντας σκότωσε πάνω από 40 Άγγλους και ηττήθηκε μόνο όταν ένας Άγγλος στρατιώτης έριξε το Δόρυ του κάτω από τις σανίδες της γέφυρας με αποτέλεσμα να περάσει από το χιτώνιο του. Η καθυστέρηση αυτή επέτρεψε στην ανασύνταξη του Νορβηγικού στρατού, σχημάτισε ένα τείχος ασπίδων για να αντιμετωπίσει την Αγγλική επίθεση. Ο στρατός του βασιλιά Χάρολντ Β΄ επιτέθηκε αμέσως μετά, η μάχη κράτησε αρκετά αφού ο Νορβηγικός στρατός αντιστάθηκε με μένος αλλά βρέθηκαν σε ισχυρά μειονεκτική θέση αφού άφησαν τις πανοπλίες τους πίσω. Οι Νορμανδοί τελικά αφοπλίστηκαν και ξεκίνησε ο θρυμματισμός τους με αποτέλεσμα οι Άγγλοι να διασπάσουν το τείχος τους. Ο βασιλεύς Χάραλντ Χαράλντα έπεσε νεκρός χτυπημένος με ένα βέλος στην Τραχεία, ο Τόστικ έπεσε επίσης νεκρός με αποτέλεσμα ο Νορβηγικός στρατός να διαλυθεί και να εξοντωθεί. Στα τελευταία στάδια του πολέμου οι Νορβηγοί ενισχύθηκαν με νέα στρατεύματα υπό την ηγεσία του Έιστιν Όρε, υποψήφιο γαμπρό του Χάραλντ Χαράλντα, έφτασαν εσπευσμένα σε τέτοιο βαθμό που μερικοί άντρες κατέρρευσαν πριν φτάσουν στο πεδίο της μάχης. Οι άντρες του Έιστιν ανέτρεψαν για λίγο την Αγγλική προέλαση αλλά όταν έπεσε ο αρχηγός τους κατέρρευσαν. Πολλοί από τους Νορβηγούς όπως αναφέρουν τα Χρονικά πνίγηκαν την ώρα που διέσχιζαν τα ποτάμια. Οι νεκροί ήταν τόσο πολλοί που 50 χρόνια μετά την μάχη ήταν το πεδίο άσπρο από τα λευκά κόκκαλα.

## Η επόμενη μέρα

Ο βασιλιάς Χάρολντ Β΄ δέχτηκε να κλείσει ανακωχή με τους ελάχιστες επιβιώσαντες Νορβηγούς, ανάμεσα τους ήταν και ο ίδιος ο γιος του Χάραλντ Χαράλντα Όλαφ Γ΄ της Νορβηγίας, τους έβαλε πρώτα να ορκιστούν ότι δεν θα επιτεθούν ξανά στην Αγγλία. Οι απώλειες των Νορβηγών ήταν τόσο μεγάλες που χρειάστηκε οι επιζώντας να γεμίσουν μόνο 24 πλοία από τα 300 με τα οποία είχαν ξεκινήσει. Οι Νορβηγοί υποχώρησαν στις Ορκάδες όπου πέρασαν τον χειμώνα, κατόπιν την άνοιξη επέστρεψαν στην Νορβηγία. Ο θρόνος της Νορβηγίας μοιράστηκε ανάμεσα στον ίδιο τον Όλαφ Γ΄ και τον μεγαλύτερο αδελφό του Μάγκνους Β΄ της Νορβηγίας τον οποίο ο πατέρας του είχε ορίσει αντικαταστάτη βασιλέα την περίοδο της εκστρατείας. Οι βαρύτατες απώλειες που είχαν υποστεί ιδιαίτερα οι Νορβηγοί έχουν καταγραφεί έντονα από όλους τους χρονικογράφους της εποχής. Ο Άγγλος ιστορικός Νορμανδικής καταγωγής Ορντερίκ Βιτάλ που περιγράφει τα γεγονότα δεκαετίες αργότερα αναφέρει ότι *"το πεδίο της μάχης αναγνωρίζεται έντονα από τις σωρούς των οστών οι οποίες μαρτυρούν τις βαρύτατες απώλειες και από τις δύο πλευρές"*.
Η νίκη του βασιλιά Χάρολντ Β΄ ήταν ωστόσο πολύ σύντομη, μόλις τρεις μέρες αργότερα ο Γουλιέλμος ο Κατακτητής αποβιβάστηκε στις νότιες ακτές της Αγγλίας (28 Σεπτεμβρίου 1066). Ο Χάρολντ Β΄ οδήγησε αιφνίδια τον στρατό του στους νέους εισβολείς με την ελπίδα να τους αιφνιδιάσει με τον ίδιο τρόπο με τον οποίο πέτυχε με τους Νορβηγούς. Ο στρατός του ήταν ωστόσο αρκετά εξασθενημένος με δυνάμεις που υπολογίστηκαν 5.000-13.000 άνδρες, αντιμετώπισε τον Γουλιέλμο τον Κατακτητή στην Μάχη του Χέιστινγκς στην οποία ηττήθηκε και σκοτώθηκε (14 Οκτωβρίου 1066). Ο Γουλιέλμος ο Κατακτητής προχώρησε κατόπιν στο Λονδίνο, το κατέλαβε και ακολούθησε η ολοκληρωτική Νορμανδική κατάκτηση της Αγγλίας.

## Δείτε επίσης

*Μάχη του Φούλφορντ
*Νορμανδική κατάκτηση της Αγγλίας

## Παραπομπές



## Πηγές

*Bennett, Matthew (2001). Campaigns of the Norman Conquest. Essential Histories. Oxford, UK: Osprey
*DeVries, Kelly (1999). The Norwegian Invasion of England in 1066. Woodbridge, UK: Boydell Press
*Larsen, Karen A History of Norway (New York: Princeton University Press, 1948)
*Michael Swanton, ed. (1998). The Anglo-Saxon Chronicle. New York: Routledge
*Morgan, Phillip (2000). "3. The Naming of the Battlefields in the Middle Ages". In Dunn, Diana (ed.). War and Society in Medieval and Early Modern Britain. Liverpool: Liverpool University Press
*Plummer, Charles and John Earle, eds. (1899, repr. 1965).Two of the Saxon Chronicles Parallel: with supplementary extracts from the other, 2 vols., Oxford: Clarendon, 1899; repr. Oxford: Oxford University Press
*Snorri Sturluson (1966). King Harald's Saga. Translated by Magnusson, M.; Palsson, H. Penguin Group

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* 

Κατηγορία:Ιστορία της Αγγλίας
Κατηγορία:Ιστορία της Νορβηγίας
Μ