Σαιν-Ντιζιέ

Το **Σαιν-Ντιζιέ** (, ) είναι γαλλική κοινότητα στο νομό της Ωτ-Μαρν, στη διοικητική περιοχή του Γκραντ Εστ. Βρίσκεται ανάμεσα στο Παρίσι και το Στρασβούργο στην εθνική οδό RN 4 και απέχει 15 χιλιόμετρα από τη λίμνη Ντερ-Σαντεκόκ, μία από τις μεγαλύτερες τεχνητές λίμνες στην Ευρώπη.

Είναι υπονομαρχία και η μεγαλύτερη πόλη του νομού Ωτ-Μαρν, με πληθυσμό 24.932 κατοίκους (2016) και κέντρο ευρύτερης αστικής περιοχής με 53.790 κατοίκους (2014).

Οι κάτοικοι αναφέρονται ως Μπραγκάρ.

Η πόλη είναι η έδρα της αεροπορικής βάσης 113 «Σαιντ-Εξυπερί».

## Γεωγραφικά στοιχεία
αριστερά|μικρογραφία|Ο πύργος Miko, έμβλημα της πόλης
Το Σαιν-Ντιζιέ βρίσκεται στην περιοχή Γκραντ Εστ, στα βόρεια του νομού Ωτ-Μαρν και διασχίζεται από δύο ποτάμια, Μαρν και Ορνέλ. Το κανάλι που ενώνει την Καμπανία με τη Βουργουνδία περνά επίσης από την πόλη.

Με τη Λανγκρ αποτελούν τις δύο υπονομαρχίες του νομού Ωτ-Μαρν. Είναι η μεγαλύτερη πόλη του νομού με πληθυσμό 24.932 κατοίκους (2016) και κέντρο ευρύτερης αστικής περιοχής με 53.790 κατοίκους (2014).

Η πόλη απέχει λίγα χιλιόμετρα από τη μεγαλύτερη τεχνητή λίμνη της Ευρώπης, τη λίμνη Ντερ-Σαντεκόκ, που κατασκευάστηκε τη δεκαετία του 1970 για να ρυθμίσει την πορεία του ποταμού Μαρν. Είναι επίσης κοντά στις μεγαλύτερες πόλεις της περιοχής, Ρενς, Νανσύ και Τρουά.

## Ιστορία

### Αρχαιότητα
Η πρώτη αναφορά του ονόματος της πόλης εμφανίζεται προς το τέλος του 9ου αιώνα, η ανθρώπινη εγκατάσταση στην περιοχή όμως είναι πολύ παλαιότερη (υπάρχουν κατάλοιπα εγκατάστασης από τη Νεολιθική περίοδο).

Η πόλη αντικατέστησε σταδιακά το γαλατο-ρωμαϊκό οχυρό Ολόννα, όπου, σύμφωνα με τον μύθο, οι επιζώντες της καταστροφής του Αντεμαντούνουμ (σήμερα Λανγκρ) μετέφεραν τα λείψανα του επισκόπου τους (άγιος Ντιζιέ) και έκτισαν ιερό.

### Μεσαίωνας
μικρογραφία|Πύργος των προμαχώνων
Κατά τον Μεσαίωνα, η πόλη αναπτύχθηκε γύρω από την εκκλησία Νοτρ-Νταμ, υπό την αιγίδα των αρχόντων της του οίκου του Νταμπιέρ. Στα χρόνια του Γκυ Β΄ του Νταμπιέρ (1155-1216) άρχισε η κατασκευή του κάστρου και της εκκλησίας. Ο Γουλιέλμος Β΄ του Νταμπιέρ, σύζυγος της Μαργαρίτας Β΄ της Φλάνδρας, επηρεασμένος από την οργάνωση των Φλαμανδικών πόλεων, εξέδωσε μία χάρτα ελευθεριών το 1228, η οποία επέτρεψε τη μεταβίβαση μέρος των αρμοδιοτήτων του στους δημοτικούς συμβούλους της πόλης.

Το 1227, ο Γουλιέλμος Β΄ του Νταμπιέρ και η σύζυγός του Μαργαρίτα Β΄ της Φλάνδρας, ίδρυσαν το μοναστήρι του Σαιν-Πανταλεόν νότια της πόλης.

Ο τρίτος γιος του Γουλιέλμου κληρονόμησε την κυριαρχία του Σαιν-Ντιζιέ, την οποία κατείχε ο οίκος του Νταμπιέρ και μεταβιβάζονταν στους απογόνους μέχρι την Ιωάννα, η οποία παντρεύτηκε τον Ιάκωβο του Βερζί και έτσι στο τέλος του 14ου αιώνα η πόλη πέρασε στον οίκο του Βερζί, σύμμαχο της Βουργουνδίας.

### Νεότεροι χρόνοι
εναλλ.=|μικρογραφία|250x250εσ|Τα τείχη του Σαιν-Ντιζιέ
μικρογραφία|250x250εσ|Ο δήμαρχος στην παρουσίαση ενός νέου στρατιωτικού αεροπλάνου, Αύγουστος 1910
Το 1544, κατά τη διάρκεια των Ιταλικών πολέμων, ο αυτοκράτορας Κάρολος Κουίντος εισέβαλε στην Καμπανία και πολιόρκησε το Σαιν-Ντιζιέ. Η πόλη άντεξε την πολιορκία για έξι εβδομάδες. Μετά από αυτό το επεισόδιο, ο ίδιος ο βασιλιάς της Γαλλίας Φραγκίσκος Α' χαιρέτισε τον ηρωισμό των κατοίκων, οι οποίοι αποκαλέστηκαν «Γενναίοι» (Bragards), προσωνύμιο που διατηρούν ακόμη. Η πόλη αφού κατελήφθη από τον Κάρολο Κουίντο, επεστράφη τον ίδιο χρόνο στη Γαλλία με τη συνθήκη του Κρεπί-αν-Λανουά.

Η πόλη περιήλθε στην προίκα της Μαρίας Στιούαρτ το 1560 και στη συνέχεια, στον οίκο της Λωραίννης (κλάδος του Γκιζ).

Το 1755, πυρκαγιά κατέστρεψε τα τρία τέταρτα της παλιάς πόλης. Μόνο λίγα σπίτια διέφυγαν την καταστροφή.

Το 1814, το Σαιν-Ντιζιέ έγινε και πάλι επίκεντρο συγκρούσεων κατά τη διάρκεια ρωσικής επίθεσης την εποχή των Ναπολεόντιων πολέμων.

Ο σιδηρόδρομος έφθασε στην πόλη το 1855.

Η πόλη, χάρη στην τεχνογνωσία που είχε αποκτήσει από την επεξεργασία του σίδερου και χάλυβα, αναπτύχθηκε γρήγορα και ειδικεύτηκε στον τομέα της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Ανάμεσα στα πιο γνωστά έργα που δημιουργήθηκαν στα χυτήρια του Σαιν-Ντιζιέ είναι οι κρήνες Ουάλας (1872) που κοσμούν τις πλατείες του Παρισιού και άλλων πόλεων, τα μεγαλοπρεπή αγάλματα στις κύριες πόλεις του νομού, οι σιδερένιες κατασκευές «Αρ Νουβό» του αρχιτέκτονα Εκτόρ Γκιμάρ που διακοσμούν τις εισόδους των σταθμών του μετρό του Παρισιού και τα φωτιστικά της λεωφόρου των Ηλυσίων Πεδίων.

### 20ός αιώνας
μικρογραφία|250x250εσ|Ο σιδηροδρομικός σταθμός του Σαιν-Ντιζιέ
αριστερά|μικρογραφία|Οι μεγάλες πλημμύρες του 1910
Το 1910, στο τέλος του χειμώνα την περιοχή έπληξαν μεγάλες πλημμύρες. 

Το 1913 τα πρώτα αεροπλάνα έφθασαν στην περιοχή και κατασκευάστηκε ένα αεροδρόμιο. 

Κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η πόλη ήταν η βάση για την τροφοδοσία του μετώπου, μέσω της Ιεράς Οδού, κατά τη διάρκεια της μάχης του Βερντέν.

Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου το Σαιν-Ντιζιέ έζησε πολλούς εναέριους βομβαρδισμούς από τις συμμαχικές δυνάμεις καθώς προσπαθούσαν να ανακαταλάβουν από τη Λουφτβάφφε (Γερμανική Πολεμική Αεροπορία) το αεροδρόμιο της πόλης. Η πόλη απελευθερώθηκε από τη γερμανική κατοχή στις 30 Αυγούστου 1944.

Σημαντική συμβολή στην οικονομία της πόλης συνεχίζει να προσφέρει το εργοστάσιο παγωτών Miko.

Για να αντιμετωπίσει τις στεγαστικές ανάγκες του προσωπικού των ταχέως αναπτυσσόμενων βιομηχανιών, στα μέσα της δεκαετίας του 1950 κατασκευάστηκε μια νέα συνοικία, το Βερ-Μπουά, που συγκέντρωσε περίπου το 40% του συνολικού πληθυσμού της πόλης.

Στα μέσα της δεκαετίας του 1990, η κοινότητα ξεκίνησε μια διαδικασία αστικής ανανέωσης που μεταμόρφωσε ριζικά το κέντρο της πόλης.

Οι αρχαιολογικές ανασκαφές έφεραν στο φως μεταξύ άλλων και τάφους, τρεις από τους οποίους περιείχαν σπάνια αντικείμενα τα οποία δωρήθηκαν στο Δημοτικό Μουσείο του Σαιν-Ντιζιέ.
Αρχείο:Fibule ronde.jpg| Στρογγυλή αγκράφα
Αρχείο:Bague en or 182.JPG| Χρυσό δαχτυλίδι
Αρχείο:Aumônière 174.JPG| Φραγκικό κόσμημα ζώνης
Αρχείο:Épée 193.JPG| Φραγκικό ξίφος
Αρχείο:Sceau bronze et fer 241.JPG
Αρχείο:Epona à cheval Perthes 00167.JPG|Άγαλμα της θεάς Επόνα


## Οικονομία
Στο Σαιν-Ντιζιέ η ιστορία της μεταλλουργίας είναι πολύ παλιά. Έφτασε στο αποκορύφωμα τον 19ο αιώνα, όταν διάσημοι καλλιτέχνες, όπως ο μεγάλος αρχιτέκτονας και εκπρόσωπος της Αρ Νουβώ Εκτόρ Γκιμάρ, χρησιμοποίησαν τα τοπικά χυτήρια για να δημιουργήσουν τα έργα τους. 

Η μεταλλουργική βιομηχανία εξακολουθεί να είναι παρούσα στην πόλη. Ο κλάδος ειδικεύεται κυρίως στον τομέα της μεταλλουργίας, ο οποίος εξακολουθεί να αναπτύσσεται στο βόρειο Ωτ-Μαρν. Ο δεύτερος σημαντικός τομέας αφορά την κατασκευή μηχανημάτων και εξοπλισμού, την κατασκευή γεωργικών ελκυστήρων, εκσκαφείς φορτωτές κ.ά.

Στην πόλη λειτουργεί επίσης η γαλακτοβιομηχανία Miko, ένα πολύ σημαντικό εργοστάσιο για την οικονομία της πόλης. Το εργοστάσιο εξακολουθεί να λειτουργεί και έχει μεταφερθεί στη βιομηχανική περιοχή. 

Τέλος, η Αεροπορική Βάση 113 «Σαιν-Εξυπερύ» του Σαιν-Ντιζιέ είναι επίσης ένας μεγάλος πάροχος εργασίας, με περίπου 2000 στρατιωτικούς. Φιλοξενεί 2 μοίρες αεροσκαφών Rafale.

## Αξιοθέατα - Μνημεία
μικρογραφία|250x250εσ|Το δημοτικό μουσείο
μικρογραφία|Η εκκλησία Νοτρ-Νταμ
Τα κύρια μνημεία της πόλης είναι:

* Το μεσαιωνικό κάστρο του 12ου αιώνα, από το οποίο παραμένουν ένα κτίριο στο οποίο εγκαταστάθηκε από το 1959 η υπονομαρχία, δύο πύργοι εισόδου και τέσσερις πύργοι των παλαιών προμαχώνων.

* Το θέατρο του Σαιν-Ντιζιέ, παλιά αγορά σιτηρών που χτίστηκε το 1860 και μετατράπηκε σε θέατρο το 1906.

* Το ιστορικό κέντρο της πόλης όπου υπάρχουν αρκετά μεσαιωνικά σπίτια που επιβίωσαν από τη φωτιά του 1775. Το πιο γνωστό είναι το Μαιζόν Παρσολέ, που χρονολογείται από τον 16ο αιώνα.

* Το δημαρχείο, χτίστηκε το 1863.

* Το Δημοτικό Μουσείο συγκεντρώνει συλλογές στην παλαιοντολογία, την ορνιθολογία, την αρχαιολογία, τις καλές τέχνες κ.ά.

* Η οδογέφυρα του Μαρναβάλ.

* Στο κέντρο της πόλης, ο χώρος του παλιού εργοστασίου παγωτών Miko μετατράπηκε σε κινηματογράφο, το Ciné Quai, το οποίο σήμερα διατηρεί τον πύργο Miko της δεκαετίας του '30, έμβλημα της πόλης, και έκθεση που παρουσιάζει την ιστορία του τόπου. Το εργοστάσιο εξακολουθεί να λειτουργεί αλλά έχει μεταφερθεί στη βιομηχανική περιοχή.
* Το Σαιν-Ντιζιέ απέχει 15 χιλιόμετρα από τη λίμνη Ντερ-Σαντεκόκ, η οποία περιλαμβάνει ένα μεγάλο κέντρο αναψυχής, πολλά μικρά καταστήματα και καζίνο και είναι μια ορνιθολογική περιοχή διεθνούς σημασίας.
* Μνημείο της πολιορκίας 1544.

Αρχείο:Monument commemoratif 1544 Saint Dizier.jpg|Μνημείο της πολιορκίας 1544
Αρχείο:2012août St Dizier a Dijon 0008 Musée de St Dizier et jardin de la Poste.jpg|Το μουσείο και ο κήπος του Ταχυδρομείου
Αρχείο:2012août St Dizier a Dijon 0038 Maison Parcollet a St Dizier.jpg|Μεσαιωνικό σπίτι στο ιστορικό κέντρο
Αρχείο:Saint Dizier (5).JPG|Το θέατρο του Σαιν-Ντιζιέ
Αρχείο:2012août St Dizier a Dijon 0023 Hotel de ville de St Dizier.jpg|Το δημαρχείο
Αρχείο:RN4 - Viaduc de Marnaval -2.jpg|Η οδογέφυρα Μαρναβάλ


## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 
*  

Κατηγορία:Κοινότητες της Ωτ-Μαρν