Α.Π.Ο. Ελλάς Σύρου

150px|μικρογραφία|Το λογότυπο της ερασιτεχνικής Ελλάδος Σύρου.
Ο **Αθλητικός Προοδευτικός Όμιλος Ελλάς Σύρου** είναι ελληνικό ποδοσφαιρικό σωματείο το οποίο εδρεύει στην Ερμούπολη. Ιδρύθηκε το 1929 αλλά αναγνωρίστηκε ως επίσημο σωματείο από την Ε.Π.Ο. το 1946 με την επωνυμία «**Προοδευτικός Σύνδεσμος Φιλάθλων Ελλάς**». Επίσημα χρώματα του αποτελούν το μπλε και το λευκό. Το έμβλημα του είναι η σημαία της Ελλάδας. Χρησιμοποιεί ως αγωνιστική έδρα το Δημοτικό Στάδιο Ερμούπολης, το οποίο έχει χλοοτάπητα και χτιστή κερκίδα χωρητικότητας 2.500 θέσεων.

Έχει τμήμα ανδρικού ποδοσφαίρου, ενώ παλαιότερα είχε τμήματα γυναικείου ποδοσφαίρου, στίβου, πετοσφαίρισης και καλαθοσφαίρισης. Στο παρελθόν, η ανδρική ποδοσφαιρική ομάδα αγωνίστηκε για 3 σεζόν στη Δ΄ Εθνική και για 2 στη Γ΄ Εθνική. Αγωνίζεται στο δεύτερο τη τάξει πρωτάθλημα της Α2 Εθνικής Κατηγορίας (Super League 2), με την επωνυμία «**Αθλητικός Προοδευτικός Όμιλος Ελλάς Σύρου [[Ποδοσφαιρική Ανώνυμη Εταιρεία]]**» και με τον διακριτικό τίτλο «**Ελλάς Σύρου [[Ποδοσφαιρική Ανώνυμη Εταιρεία|Π.Α.Ε.]]**».

## Τμήμα Ποδοσφαίρου Ανδρών
### Ιστορία
#### Ίδρυση και πρώτα φιλικά
Ο **Προοδευτικός Σύνδεσμος Φιλάθλων Ελλάς Σύρου** ιδρύθηκε το 1929 ως ποδοσφαιρικό σωματείο και το 1938 ως επίσημος σύλλογος από το Πρωτοδικείο με ιδρυτικό Δ.Σ. τους: Λεονταρίτη, Φλυτζάνη, Κορρέ, Ρουσονέλλο, Μουχτόπουλο. Μεταπολεμικά πρωτοαναφέρεται στις 10 Ιουνίου 1946, όταν έφερε 2-2 (0-2) σε φιλικό αγώνα με τον Α.Ο. Κηφισιάς. Αγωνίστηκαν οι: Μπούμπουλης, Σικαρόπουλος, Συρίγος, Σκορδής, Μελάνης, Χαλκιάς, Μπαλτάς, Λιγνός, Ξαγοράρης, Βεντούρης, Ρούσσος.

Το Σεπτέμβριο του 1946 φιλοξένησε τον ισχυρό Ηλυσιακό από τον οποίο ηττήθηκε με 1-5, αν και προηγήθηκε με γκολ του Τόπακα. Το Νοέμβριο του ίδιου έτους έγινε δεκτή ως επίσημο σωματείο από την Ε.Π.Ο. χωρίς να ενταχθεί σε κάποια τοπική Ένωση, αν και αρχικά μαζί με τον Άρη Σύρου είχαν ζητήσει να ενταχθούν στην Ένωση Αιγαίου. Έτσι, η Ελλάς (και ο Άρης, ο οποίος όμως δεν επισημοποιήθηκε) βρέθηκε εκτός επίσημων ποδοσφαιρικών πρωταθλημάτων. Η μοναδική επίσημη διοργάνωση που μετείχε ήταν το Κύπελλο Ελλάδας.

Κατά τα άλλα έδινε μόνο φιλικά ματς, μόνη της ή με ενίσχυση ως «Μικτή Σύρου» με αντιπάλους διάφορες ομάδες του κέντρου που προσκαλούσε στο νησί, καθώς και με κλιμάκια της Εθνικής Ενόπλων. Επίσης, διοργάνωνε φιλικά τουρνουά, καλύπτοντας τα έξοδα φιλοξενίας των αντιπάλων. Επειδή δεν υπήρχε κοινόχρηστο γήπεδο, αναγκαζόταν να χρησιμοποιεί το γήπεδο της Στρατιωτικής Σχολής Εφέδρων, με αντίτιμο το 10% των εισπράξεων, γεγονός που καθιστούσε ασύμφορη την πρόσκληση συλλόγων και ανάγκασε τους διοικούντες να ζητήσουν το 1947 από το Υπουργείο Στρατιωτικών να τους παραχωρείται το γήπεδο δωρεάν. Ωστόσο, η κατάσταση αντί να βελτιωθεί χειροτέρευσε, μιας και κάποιες φορές δεν δινόταν καθόλου το γήπεδο, όπως στις 26 Οκτωβρίου 1949 όταν ματαιώθηκε ο επίσημος αγώνας Κυπέλλου Ελλάδος με τον Έσπερο Καλλιθέας, επειδή ο διοικητής δεν το επέτρεψε τη χρήση του γηπέδου. Για το θέμα υπάρχουν συνεχείς παραστάσεις διαμαρτυρίας και τα επόμενα χρόνια από τον αντιπρόσωπο του Π.Σ.Φ. Ελλάς στην Ε.Π.Ο., Κων. Τζίτζη.

Η Ελλάς Σύρου ήταν δημοφιλής ομάδα και εκτός Σύρου, όπως αποδεικνύει ένα δημοψήφισμα που διοργάνωσε το Σεπτέμβριο του 1949 η Αθλητική Ηχώ μεταξύ των αναγνωστών της, οι οποίοι ψήφισαν το επαρχιακό σωματείο που συμπαθούσαν. Η Ελλάς Σύρου πήρε την 6η θέση με 311 ψήφους, πίσω από την Παναχαϊκή, τον Διαγόρα Ρόδου, την Α.Ε.Κ. Καβάλας και τις 2 ομάδες του Βόλου, Ολυμπιακό και Νίκη, αφήνοντας πίσω της γνωστούς συλλόγους, όπως: Παναιτωλικός, Απόλλων Καλαμάτας, Ο.Φ.Η., Εργοτέλης Ηρακλείου, Παναιγιάλειος κ.ά.

Την περίοδο 1946–1951 φιλοξένησε μεταξύ άλλων ομάδες του κέντρου και άλλων περιοχών με τα εξής αποτέλεσματα: Πανιώνιο (2-3), Ολυμπιακό Πειραιά (2-5), Παναθηναϊκό (0-2), Αθηναϊκό (1-0), Πανναυπλιακό (1-0), Χαλκηδών (2-0), Μικτή Χίου (4-2), Αργοναύτη Πειραιά (2-3), Α.Ε. Χαλανδρίου (0-3) κλπ. Την ίδια περίοδο στην ομάδα αγωνίστηκαν οι εξής παίκτες: Τζουβελέκης, Δάρρας, Αναργύρου, Βαμβακάρης, Βαμβακούσης, Γρυπάρης, Σκαρόπουλος, Λιγνός, Ζαρμπόνης, Χάλαρης, Χαλκιάς, Χλαμπάνης, Μπάρμης, Ξαγοράκης, Καλουδάς, Ζαμπλάκος, Αργουδέλης, Μαρκουίζος, Συρίγος Σ., Συρίγος Γ., Κουμούλας, Γαβριήλ, Γεραγάλας.

#### Πρώτες παρουσίες στο Κύπελλο Ελλάδας
Η Ελλάς Σύρου μετείχε μόνο στο Κύπελλο Ελλάδας από τη σεζόν 1947–48. Συνήθως αποκλειόταν από τον α΄ γύρο αλλά είχε την ευκαιρία να δώσει ένα επίσημο ματς με κάποια ισχυρή ομάδα του κέντρου, στο οποίο δινόταν πανηγυρικός τόνος. Οι πρώτες παρουσίες της στο θεσμό ήταν οι ακόλουθες.

Τη σεζόν **[[Κύπελλο Ελλάδος ποδοσφαίρου ανδρών 1947-48|1947–48]]**, στην πρώτη συμμετοχή της, φιλοξένησε τον ισχυρό Φωστήρα Ταύρου, στις 16 Νοεμβρίου 1947, από τον οποίο ηττήθηκε με 1-4 (ημίχρονο 1-2 με γκολ του Γαβριήλ). Ο πρώτος επίσημος αγώνας της ομάδας διαφημίστηκε με ειδική προκήρυξη που εξέδωσε η διοίκηση του συλλόγου, στο οποίο καλούσε τους φιλάθλους να έρθουν στο γήπεδο:

«*Συριανοί, ένα όνειρο πολλών ετών πραγματοποιείται την προσεχήν Κυριακήν 16 τρέχοντος και ώραν 3μ.μ. Η "Ελλάς" ως σωματείον ανήκον εις την ΕΠΟ αγωνίζεται δια το Κύπελλον Ελλάδος μετά της ισχυράς ομάδας του Φωστήρος Αθηνών, α΄ κατηγορίας. Δεν πρέπει να λείψη κανείς από αυτόν τον αγώνα. Ενισχύσατε δια της παρουσίας σας το ηθικόν της ομάδος μας εις τον ιστορικόν αυτόν αγώνα.*».

Τη σεζόν **[[Κύπελλο Ελλάδος ποδοσφαίρου ανδρών 1948-49|1948–49]]** κληρώθηκε με τον Αστέρα Αθηνών, από τον οποίο συνετρίβη με 6-0 (4-0).

Τη σεζόν **[[Κύπελλο Ελλάδος ποδοσφαίρου ανδρών 1949-50|1949–50]]** αποκλείστηκε χωρίς να αγωνιστεί. Είχε κληρωθεί με τον Έσπέρο Καλλιθέας και ο αγώνας ορίστηκε για τις 26 Οκτωβρίου 1949. Όμως, δεν δόθηκε το γήπεδο για τη διεξαγωγή του αγώνα και ο αγώνας ματαιώθηκε υπέρ του Εσπέρου.

Τη σεζόν **[[Κύπελλο Ελλάδος ποδοσφαίρου ανδρών 1950-51|1950–51]]** κληρώθηκε με τον Αίαντα Σαλαμίνας. Ήταν η πρώτη φορά που πάλεψε στα ίσα για την πρόκριση, χάνοντας 1-0 από γκολ που μπήκε στο 75΄. Οι Συριανοί υπέβαλαν ένσταση για τη διαιτησία, ισχυριζόμενοι πως ο διαιτητής σφύριξε τη λήξη δέκα λεπτά νωρίτερα.

Τη σεζόν **[[Κύπελλο Ελλάδος ποδοσφαίρου ανδρών 1951-52|1951–52]]** κατάφερε για πρώτη φορά να προκριθεί στον επόμενο γύρο. Αρχικά, απέκλεισε τον Πανελευσινιακό με 1-0 (το γκολ στο 20΄ με πέναλτι) στη Σύρο και στη συνέχεια αντιμετώπισε στη Σαλαμίνα τον τοπικό Αίαντα, από τον οποίο ηττήθηκε με 5-1 (2-1).

Τη σεζόν **[[Κύπελλο Ελλάδος ποδοσφαίρου ανδρών 1952-53|1952–53]]** αποκλείστηκε από τον συμπολίτη της Άρη Σύρου (1-2), ο οποίος μετείχε για πρώτη φορά στη διοργάνωση μετά την ένταξή του στην Ε.Π.Ο..

Τη σεζόν **[[Κύπελλο Ελλάδος ποδοσφαίρου ανδρών 1953-54|1953–54]]** αποκλείστηκε πάλι από τον Άρη Σύρου, με τον οποίο έκτοτε θα αγωνίζεται κάθε χρόνο στον α΄ γύρο, αφού ήταν η μοναδική άλλη επίσημη ομάδα στο νησί. Ηττήθηκε 2-3 στην παράταση, αν και προηγήθηκε 2-0 με τον Χατζηνιάν (10΄, 15΄).

Τα επόμενα χρόνια η Ελλάς Σύρου πάντα υστερούσε του Άρη Σύρου στον αγώνα κυπέλλου και σταδιακά επικράτησε φανατική ατμόσφαιρα μεταξύ των δύο αντιπάλων. Στο παιχνίδι για τη σεζόν **[[Κύπελλο Ελλάδος ποδοσφαίρου ανδρών 1958-59|1958–59]]** τα πράγματα ξέφυγαν από τον έλεγχο, με αποτέλεσμα, ενώ η Ελλάς προηγείτο με 2-1, ο διαιτητής να διακόψει τον αγώνα στο 22΄ της παράτασης εις βάρος του Άρη, όταν του επιτέθηκε ο παίκτης του Άρη Γαλαίος. Ο παίκτης τιμωρήθηκε με αποκλεισμό ενός έτους, ενώ με ένα μήνα τιμωρήθηκαν οι Δούναβης (Άρη) και Ιωσηφίδης (Ελλάδος) που συνεπλάκησαν μεταξύ τους. Τελικά, μηδενίστηκε και η δε Ελλάς διότι χρησιμοποίησε παίκτη χωρίς δελτίο.

Τη σεζόν **[[Κύπελλο Ελλάδος ποδοσφαίρου ανδρών 1959-60|1959–60]]** στον α΄ γύρο απέκλεισε τον Άρη με 4-0, και στη συνέχεια υποδέχτηκε στον Ατρόμητο Πειραιά αλλά δεν είναι γνωστό το σκορ.

#### Συγχώνευση με Άρη Σύρου και επανίδρυση
Το 1968 η Χούντα επέβαλε τη συγχώνευσή της με τον Α.Ο. Άρης Σύρου, από την οποία δημιουργήθηκε ο Α.Ο. Σύρου. Το αντάλλαγμα ήταν η ένταξη του νέου συλλόγου στην Ε.Π.Σ. Πειραιώς, όπου ανέβηκε αμέσως τις κατηγορίες και έφτασε στη Β΄ Εθνική.

Μετά την πτώση της Χούντας επανιδρύθηκε υπό την επωνυμία «**Αθλητικός Προοδευτικός Όμιλος Ελλάς**» και από το 1980 που συστάθηκε η Ε.Π.Σ. Κυκλάδων μετείχε στην Α΄ Κατηγορία Ε.Π.Σ. Κυκλάδων έχοντας πρωταγωνιστικό ρόλο. Έχει κατακτήσει 6 φορές το πρωτάθλημα και 2 φορές το κύπελλο Ε.Π.Σ. Κυκλάδων. 

#### Συμμετοχές σε ανώτερες κατηγορίες
Τη σεζόν 1991–92 ως πρωταθλητής Κυκλάδων μετείχε για πρώτη φορά στην Δ΄ Εθνική, όπου κατέκτησε τη 14η θέση και υποβιβάστηκε. Παρόμοια ήταν η πορεία της και στις αγωνιστικές περιόδους 1995–96 και 2007–08.

Τη σεζόν 2021–22 κατέκτησε το πρωτάθλημα της Ε.Π.Σ. Κυκλάδων και αγωνίστηκε στο ειδικό πρωτάθλημα ανόδου, από το οποίο όμως δεν κατάφερε να πάρει την άνοδο. Το κατάφερε την επόμενη σεζόν (2022–23), όταν και κατέκτησε το πρωτάθλημα για δεύτερη σερί χρονιά και αγωνίστηκε ξανά στο ειδικό πρωτάθλημα ανόδου, στο οποίο αυτή την φορά κατέλαβε την 4η θέση. Λόγω κενής θέσης που προέκυψε, πήρε την ιστορική άνοδο στην Γ΄ Εθνική επιστρέφοντας στις εθνικές κατηγορίες μετά από 15 χρόνια.

Στην παρθενική της σεζόν στην Γ΄ Εθνική (2023–24), η Ελλάς κατέλαβε την 4η θέση εξασφαλίζοντας από πολύ νωρίς την παραμονή στην κατηγορία. Στη δεύτερη της σεζόν στη Γ΄ Εθνική (2024–25), η Ελλάς στέφθηκε πρωταθλήτρια στον 3ο όμιλο και πήρε άνοδο στην Σούπερ Λιγκ 2 για πρώτη φορά στην ιστορία της. 

Τη σεζόν 2025–26 η Ελλάς πήρε ιστορική πρόκριση στο νέο League Phase του Κυπέλλου Ελλάδος μετά την επικράτηση με 1-0 κόντρα στον Νέστο Χρυσούπολης. Στη League Phase, αντιμετώπισε και τον Ολυμπιακό στη Σύρο, από τον οποίο ηττήθηκε με σκορ 2-5.

### Τίτλοι – Διακρίσεις
* Γ΄ Εθνική (1): 2025
* Πρωταθλητής Ε.Π.Σ. Κυκλάδων (6): 1987, 1991, 1995, 2007, 2022, 2023
* Κυπελλούχος Ε.Π.Σ. Κυκλάδων (2): 1996, 2025
* Φιναλίστ Κυπέλλου Ε.Π.Σ. Κυκλάδων (3): 1991, 2007,2023

### Διοίκηση Π.Α.Ε.

## Τμήμα ποδοσφαίρου γυναικών
Στα τέλη της δεκαετίας του 1980 με αρχές της δεκαετίας 1990, ο Α.Π.Ο. Ελλάς Σύρου διατηρούσε επιτυχημένη ομάδα γυναικείου ποδοσφαίρου, η οποία μετείχε στο Πρωτάθλημα Ελλάδας ποδοσφαίρου γυναικών. Τη σεζόν 1990–91 αγωνίστηκε στην Α΄ Εθνική Κατηγορία, από την οποία υποβιβάστηκε. Πλέον το τμήμα είναι ανενεργό.
* **Α΄ Εθνική (Νότιος όμιλος)** 
** 1990–91: 11η θέση/12 ομάδες, 5 β. (26-50 γκολ).

## Τμήμα καλαθοσφαίρισης
Ο Α.Π.Ο. Ελλάς Σύρου υπήρξε ιδρυτικό μέλος στην Ένωση Σωματείων Καλαθοσφαίρισης Κυκλάδων και κατέκτησε 2 φορές τον τίτλο στο πρωτάθλημα ανδρών. Πλέον το τμήμα είναι ανενεργό.

### Τίτλοι
* Πρωταθλήματα Κυκλάδων Ανδρών (2): 1990, 1991

## Τμήμα Στίβου
Η Ελλάς Σύρου διατηρούσε τμήμα στίβου και έχει πάρει μέρος στους Αιγαιοπελαγίτικους Αγώνες Στίβου. Πλέον το τμήμα είναι ανενεργό.

## Παραπομπές


## Πηγές
* «**Ματιές στα σπορ**», τεύχη: 30/1993.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

*
Κατηγορία:Αθλητικοί σύλλογοι Σύρου
Κατηγορία:Ιδρύσεις αθλητικών συλλόγων το 1929
Κατηγορία:Ποδοσφαιρικές ομάδες Ελλάδας
Κατηγορία:Ιδρύσεις ποδοσφαιρικών ομάδων το 1929
Κατηγορία:Ανενεργές γυναικείες ποδοσφαιρικές ομάδες Ελλάδας
Κατηγορία:Ανενεργοί ελληνικοί σύλλογοι καλαθοσφαίρισης
Κατηγορία:Ιδρύσεις ομάδων καλαθοσφαίρισης σε άγνωστο έτος
Κατηγορία:Σωματεία Ε.Σ.Κ.Κ.
Κατηγορία:Ελληνικοί σύλλογοι στίβου