Αλβανική ισοπολυφωνία

Η **ισοπολυφωνία** () είναι παραδοσιακό κομμάτι της αλβανικής παραδοσιακής μουσικής και, ως τέτοια, περιλαμβάνεται στον κατάλογο της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO. Η **αλβανική ισοπολυφωνία** θεωρείται ότι έχει τις ρίζες της στο πολυφωνικό βατζτίμ, το παραδοσιακό θρησκευτικό μοιρολόι για τους νεκρούς στη νότια Αλβανία. Η ορχηστρική έκφραση της αλβανικής ισοπολυφωνίας εξελίχθηκε στην αλβανική μουσική *κάμπα*.

Και οι τέσσερις περιοχές της νότιας Αλβανίας - η ΛαλερίαΜουζακιά), η Τοσκερία, η Τσαμουριά και η Λιαπουριά - έχουν πολυφωνικό τραγούδι ως μέρος του πολιτισμού τους. Μια σχετική μορφή πολυφωνικού τραγουδιού βρίσκεται στη βόρεια Αλβανία, στην περιοχή της Επισκοπής, στη Βόρεια Μακεδονία, στς περιοχές των Πόλογκ, Τέτοβο, Κίτσεβο και Γκόστιβαρ, και στη Μαλεσία στη βόρεια Άλβανια και στο νότιο Μαυροβούνιο.

Η Λιαπουριά είναι ιδιαίτερα γνωστή για το πολλαπλό τραγούδι. Τα τραγούδια μπορούν να έχουν δύο, τρία ή τέσσερα μέρη. Τα τραγούδια που έχουν δύο μέρη τραγουδιούνται μόνο από γυναίκες. Τραγούδια τριών μερών μπορούν να τραγουδήσουν άνδρες και γυναίκες. Τραγούδια τεσσάρων μερών είναι μια ειδικότητα στη Λιαουριά. Η έρευνα έχει δείξει ότι τα τραγούδια τεσσάρων μερών αναπτύχθηκαν μετά από τα τραγούδι τριών μερών, και ότι είναι η πιο περίπλοκη μορφή πολυφωνικού τραγουδιού.

Το Εθνικό Λαογραφικό Φεστιβάλ Αργυροκάστρου (*Festivali Folklorik Kombëtar*), πραγματοποιείται κάθε πέντε χρόνια από τον Οκτώβριο από το 1968, και συνήθως περιλαμβάνει πολλά πολυφωνικά τραγούδια.

## Γεωγραφική κατανομή
Η αλβανική πολυφωνική παραδοσιακή μουσική εκτελείται σε δύο διαλέκτους της αλβανικής γλώσσας: την τοσκική και την λαμπ. Η τοσκική μουσική διάλεκτος περιλαμβάνει τις αλβανικές εθνογραφικές περιοχές της Τοσκερίας, της Μουζακιάς και της Τσαμουριάς, ενώ η μουσική διάλεκτος λαμπ περιλαμβάνει τη Λιαπουριά.

## Προέλευση
Η αλβανική ισοπολυφωνία θεωρείται ότι έχει τις ρίζες της στο πολυφωνικό βατζτίμ, το παραδοσιακό θρησκευτικό μοιρολόι για τους νεκρούς στη νότια Αλβανία.

Πολλοί μελετητές που έχουν μελετήσει την αλβανική ισοπολυφωνία και γενικά την πολυφωνική μουσική των Βαλκανίων, την θεωρούν μια παλιά παράδοση που χρονολογείται από την θρακικής-ιλλυρικής εποχή. Η αλβανική πολυφωνική παραδοσιακή μουσική δεν έχει ιστορικά τεκμηριωμένα στοιχεία. Ωστόσο, επειδή θεωρείται προϊόν της προφορικής μετάδοσης για πολλές γενιές, οι μελετητές κατέληξαν στα συμπεράσματά τους ανάλυνοντας αυτή την μουσική παράδοση που συνεχίζεται να εκτελείται στις σύγχρονες μέρες. Υπάρχουν πολλά συγκεκριμένα χαρακτηριστικά της αλβανικής πολυφωνικής παράδοσης που δείχνουν την αρχαία προέλευση της: η πεντατονική τονική δομή, η οποία θεωρείται ευρέως από τους μελετητές ότι αντιπροσωπεύει μια πρώιμη αρχή του μουσικού πολιτισμού ενός λαού, όπως η παρουσία των απαγγελικών φωνών, επειδή όταν η μελωδία των φωνών δεν αναπτύσσεται, η παράδοση θεωρείται ότι βρίσκεται σε μια πιο πρωτόγονη φάση, η παρουσια των καλεσμάτων και κραυγών, που δείχνει μια πρωτόγονή φάση ανάπτυξης στον μουσικό πολιτισμό ενός λαού, το στυλ τραγουδιού α καπέλα, που υποδηλώνει μια παλαιότερη ηλικία μιας μουσικής παράδοσης, καθώς δεν έχει ορχηστρική συνοδεία.

Παρόλο που η περιοχή ήταν υπό την κυριαρχία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας για πολλούς αιώνες, η πολυφωνική παραδοσιακή μουσική των Βαλκανίων είχε μια διαφορετική ανάπτυξη από τη μεσαιωνική βυζαντινή μουσική. Η βαλκανική παράδοση δεν θεσμοθετήθηκε και διαρκώς σχηματιζόταν συλλογικά, ενώ η βυζαντινή μουσική δημιουργήθηκε από μεμονωμένους συνθέτες και θεσμοθετήθηκε. Η βαλκανική παράδοση μεταδίδεται από στόμα σε στόμα σε γενιές και οι εκτελεστές της ήταν απλοί άνθρωποι, μουσικά αναλφάβητοι, ενώ η βυζαντινή μουσική ήταν ευρέως τεκμηριωμένη και εκτελέστηκε από επαγγελματίες που εκπαιδευόταν σε αυτή και ήταν μορφωμένοι. Οι δύο μουσικές παραδόσεις ζούσαν δίπλα-δίπλα για αιώνες, επομένως θα είχαν αμοιβαία επιρροή μεταξύ τους. Ωστόσο, πιστεύεται ότι η αλληλεπίδραση μεταξύ της αλβανικής πολυφωνικής παραδοσιακής μουσικής και της βυζαντινής μουσικής ήταν σχετικά μικρή.

## Παραπομπές


## Βιβλιογραφία
* 
* 
* 

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Albanian folk iso-polyphony στην UNESCO
* *[https://www.isopolifonia.com/ www.isopolifonia.com]*
* Βίντεο της UNESCO στο Youtube

ισοπολυφωνια
Κατηγορία:Αριστουργήματα της Προφορικής και Άυλης Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας
Κατηγορία:Βαλκανική μουσική