Ιστορία των μη επανδρωμένων αεροσκαφών

**Η ιστορία των μη επανδρωμένων αεροσκαφών** αφορά την εξέλιξη των αεροπορικών μέσων που πετούν χωρίς χειριστή επί του αεροσκάφους, από τις πρώιμες απόπειρες εναέριας απομακρυσμένης επίθεσης και τα ραδιοελεγχόμενα αεροπλάνα-στόχους έως τα σύγχρονα μη επανδρωμένα αεροπορικά συστήματα (UAS). Η τεχνολογία αυτή αναπτύχθηκε αρχικά για στρατιωτικούς σκοπούς, αλλά κατά τον 20ό και κυρίως τον 21ο αιώνα επεκτάθηκε στην αναγνώριση, την επιτήρηση, την έρευνα, τη γεωργία ακριβείας, την πολιτική προστασία και τις εμπορικές εφαρμογές.

## Πρώιμα στάδια
Συχνά ως πρώιμος πρόδρομος της ιδέας του μη επανδρωμένου αεροπορικού όπλου αναφέρεται η αυστριακή επίθεση κατά της Βενετίας το 1849, όταν χρησιμοποιήθηκαν αερόστατα που έφεραν εκρηκτικούς μηχανισμούς. Τα συστήματα αυτά δεν θεωρούνται σύγχρονα μη επανδρωμένα αεροσκάφη με τη νεότερη έννοια του όρου, ωστόσο καταλαμβάνουν σημαντική θέση στην προϊστορία της απομακρυσμένης εναέριας επίθεσης.

## Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος και Μεσοπόλεμος
Τα πρώτα συστηματικά προγράμματα για αεροσκάφη χωρίς πιλότο αναπτύχθηκαν κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στη Βρετανία δοκιμάστηκε το *Aerial Target*, ένα μικρό ραδιοελεγχόμενο αεροπλάνο, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες αναπτύχθηκε το *Kettering Bug*, ένα πρώιμο «εναέριο τορπιλικό» ή ιπτάμενη βόμβα. Παρά τις τεχνολογικές επιτυχίες, κανένα από τα δύο συστήματα δεν χρησιμοποιήθηκε επιχειρησιακά πριν από τη λήξη του πολέμου.

Κατά τον Μεσοπόλεμο, η βασική κατεύθυνση εξέλιξης ήταν τα ραδιοελεγχόμενα αεροσκάφη-στόχοι, τα οποία χρησιμοποιούνταν κυρίως για αντιαεροπορική εκπαίδευση και πειραματισμό σε τεχνικές τηλεχειρισμού.

## Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος
Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η παραγωγή και χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών-στόχων αυξήθηκε σημαντικά. Ιδιαίτερη θέση κατέχει η εταιρεία *Radioplane* του Ρέτζιναλντ Ντένι, η οποία ανέπτυξε τα αμερικανικά μοντέλα OQ-2/OQ-2A. Τα συστήματα αυτά εκτοξεύονταν με καταπέλτη, ελέγχονταν από το έδαφος και ανακτώνταν με αλεξίπτωτο, αποτελώντας ένα από τα πρώτα παραδείγματα μαζικά παραγόμενων αμερικανικών UAV.

Παράλληλα, η περίοδος αυτή είδε και την εξέλιξη συστημάτων όπως τα γερμανικά ιπτάμενα όπλα κρούσης, τα οποία όμως ανήκουν περισσότερο στην ιστορία των κατευθυνόμενων πυραύλων και των όπλων cruise παρά στην τυπική εξέλιξη των ανακτήσιμων μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

## Ψυχρός Πόλεμος
Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη εξελίχθηκαν κυρίως ως πλατφόρμες στόχου, αναγνώρισης και συλλογής πληροφοριών. Η χρήση τους επέτρεψε την εκτέλεση αποστολών υψηλού κινδύνου χωρίς την άμεση έκθεση πιλότων. Η τεχνολογική πρόοδος σε τηλεκατεύθυνση, αισθητήρες και αεροδυναμική οδήγησε βαθμιαία από τα απλά target drones στα συστήματα επιτήρησης και αναγνώρισης μεγάλης εμβέλειας.

Κατά τον πόλεμο του Βιετνάμ, οι Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποίησαν εκτεταμένα UAV αναγνώρισης, ενισχύοντας την αντίληψη ότι τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη μπορούσαν να αναλάβουν αποστολές επιτήρησης και συλλογής πληροφοριών σε εχθρικά περιβάλλοντα με χαμηλότερο επιχειρησιακό ρίσκο για το προσωπικό.

## Σύγχρονη εποχή
Η σύγχρονη εποχή των UAV συνδέεται συχνά με την ισραηλινή επιχειρησιακή αξιοποίηση μη επανδρωμένων αεροσκαφών στις αρχές της δεκαετίας του 1980 και με την εν συνεχεία αμερικανική επιτάχυνση της τεχνολογίας επιτήρησης, μετάδοσης δεδομένων και οπλισμένων πλατφορμών.

Σημαντικό ορόσημο υπήρξε το πειραματικό πρόγραμμα *Amber*, το οποίο χρηματοδοτήθηκε από τη DARPA και οδήγησε το 1988 σε πτήση μεγάλης αντοχής 38 ωρών. Η τεχνολογία του *Amber* συνέβαλε αργότερα στη δημιουργία των οικογενειών *GNAT* και *Predator*.

Το MQ-1 Predator τέθηκε σε υπηρεσία το 1995 και θεωρείται ένα από τα καθοριστικά συστήματα της μετάβασης από το UAV αναγνώρισης στο δικτυοκεντρικό, αισθητηριακά προηγμένο μη επανδρωμένο αεροσκάφος. Η μεγαλύτερη και ισχυρότερη εξέλιξή του, το MQ-9 Reaper, συνδύασε μεγαλύτερη αντοχή, αυξημένο φορτίο και ικανότητα πλήγματος ακριβείας, ενσωματώνοντας τη λογική του οπλισμένου μη επανδρωμένου αεροσκάφους του 21ου αιώνα.

Παράλληλα, κατά τις πρώτες δεκαετίες του 21ου αιώνα, η τεχνολογία των drones επεκτάθηκε ραγδαία έξω από το καθαρά στρατιωτικό πεδίο, σε τομείς όπως η χαρτογράφηση, η κινηματογράφηση, η γεωργία ακριβείας, η επιθεώρηση υποδομών, η έρευνα, η πολιτική προστασία και οι εμπορικές εφαρμογές.

## Ελλάδα
Στην Ελλάδα, η ιστορία των μη επανδρωμένων αεροσκαφών συνδέεται κυρίως με τα στρατιωτικά προγράμματα της Πολεμικής Αεροπορίας και με τη σταδιακή ανάπτυξη πολιτικών και εκπαιδευτικών χρήσεων κατά τον 21ο αιώνα. Το σημαντικότερο ελληνικό επιχειρησιακό σύστημα είναι το **Πήγασος II** (PEGASUS II), το οποίο ανήκει στην 390 Μοίρα Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών, την πρώτη επιχειρησιακή Μοίρα ΣμηΕΑ στην ιστορία της Πολεμικής Αεροπορίας.

Σύμφωνα με την Πολεμική Αεροπορία, η προσπάθεια για την κατασκευή του ΠΗΓΑΣΟΣ II άρχισε τον Μάιο του 2005 με στόχο τη δημιουργία ενός σύγχρονου συστήματος μέσης αντοχής και μεσαίου ύψους (MALE). Το σύστημα χρησιμοποιήθηκε τόσο για επιχειρησιακές ανάγκες όσο και σε ερευνητικά ή διαλειτουργικά προγράμματα, ενώ σχετικές κοινοβουλευτικές απαντήσεις του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας έχουν επιβεβαιώσει ότι το ΠΗΓΑΣΟΣ II παραμένει επιχειρησιακά ενεργό.

Κατά τον 21ο αιώνα αναπτύχθηκε στην Ελλάδα και το πεδίο των πολιτικών, επαγγελματικών και εκπαιδευτικών εφαρμογών των drones, σε συνάρτηση με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο και την εξάπλωση των ΣμηΕΑ στην αγορά. Στο πλαίσιο αυτό έχουν οργανωθεί πανεπιστημιακά σεμινάρια, προγράμματα κατάρτισης και συνέδρια σχετικά με τη γεωργία ακριβείας, τη χρήση UAV και την εκπαίδευση χειριστών.

Σε αυτό το σύγχρονο πλαίσιο δημόσιας και εκπαιδευτικής διάδοσης της τεχνολογίας έχουν αναφερθεί και εκπαιδευτές όπως ο **Νικόλαος Τσούμας**, ο οποίος εμφανίζεται σε πανεπιστημιακές και επιμορφωτικές αναφορές ως εκπαιδευτής ΣμηΕΑ, ακαδημαϊκός υπεύθυνος προγραμμάτων και εισηγητής σε θεματικές σχετικές με τις εφαρμογές των drones και τη γεωργία ακριβείας.

## Δείτε επίσης
* Μη επανδρωμένο αερόχημα
* Μη επανδρωμένο αεροσκάφος μάχης
* ΕΑΒ Πήγασος
* General Atomics MQ-1 Predator
* General Atomics MQ-9 Reaper

## Παραπομπές

## Βιβλιογραφία
* 
* 
* 

Κατηγορία:Μη επανδρωμένα αεροσκάφη
Κατηγορία:Ιστορία της αεροπορίας
Κατηγορία:Στρατιωτική ιστορία