Φλουκοναζόλη

Η **φλουκοναζόλη** είναι αντιμυκητιασικό φάρμακο που χρησιμοποιείται για έναν αριθμό μυκητιασικών λοιμώξεων. Αυτές περιλαμβάνουν τις καντιντίαση, βλαστομυκητίαση, κοκκιδιωδομυκητίαση, κρυπτοκοκκίαση, ιστοπλάσμωση, δερματοφυτία και ποικιλόχρους πιτυρίαση. Χρησιμοποιείται επίσης για την πρόληψη της καντιντίασης σε άτομα που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο, όπως μετά από μεταμόσχευση οργάνων, μωρά με χαμηλό βάρος γέννησης και σε άτομα με χαμηλό αριθμό ουδετερόφιλων στο αίμα. Χορηγείται είτε από το στόμα είτε με ένεση σε φλέβα.

Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν έμετο, διάρροια, εξάνθημα και αυξημένα ηπατικά ένζυμα. Οι σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες μπορεί να περιλαμβάνουν ηπατικά προβλήματα, παράταση QT και επιληπτικές κρίσεις.  Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο αποβολής, ενώ μεγάλες δόσεις μπορεί να προκαλέσουν γενετικές ανωμαλίες.  Η φλουκοναζόλη ανήκει στην αντιμυκητιακή οικογένεια φαρμάκων αζόλης. Πιστεύεται ότι λειτουργεί επηρεάζοντας την μυκητιασική κυτταρική μεμβράνη.

Η φλουκοναζόλη κατοχυρώθηκε με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας το 1981 και τέθηκε σε εμπορική χρήση το 1988. Συμπεριλαμβάνεται στον κατάλογο των βασικών φαρμάκων του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Η φλουκοναζόλη διατίθεται ως γενόσημο φάρμακο. Το 2017, ήταν το 182ο πιο συχνά συνταγογραφούμενο φάρμακο στις Ηνωμένες Πολιτείες, με πάνω από τρία εκατομμύρια συνταγές.

## Ιατρικές χρήσεις
Η φλουκοναζόλη είναι αντιμυκητιασικό φάρμακο τριαζόλης πρώτης γενιάς. Διαφέρει από τα προηγούμενα αντιμυκητιασικά αζόλης (όπως η κετοκοναζόλη ) στο ότι η δομή του περιέχει δακτύλιο τριαζόλης αντί δακτυλίου ιμιδαζόλης. Ενώ τα αντιμυκητιακά ιμιδαζόλης χρησιμοποιούνται κυρίως τοπικά, η φλουκοναζόλη και ορισμένα άλλα αντιμυκητιακά τριαζόλης προτιμώνται όταν απαιτείται συστηματική θεραπεία λόγω της βελτιωμένης ασφάλειας και της προβλέψιμης απορρόφησής τους όταν χορηγούνται από το στόμα.

Το φάσμα δραστηριότητας της φλουκοναζόλης περιλαμβάνει τα περισσότερα είδη *[[Candida (μύκητας)|Candida]]* (αλλά όχι *Candida krusei* ή *[[Candida glabrata]]* ), *[[κρυπτόκοκκος νεοφόρμανς|Cryptococcus neoformans]]*, μερικούς διμορφικούς μύκητες, και δερματόφυτα, μεταξύ άλλων. Οι συνήθεις χρήσεις περιλαμβάνουν: 

* Η θεραπεία μη συστημικών λοιμώξεων από *Candida* του κόλπου , του λαιμού και του στόματος.
* Ορισμένες συστηματικές μολύνσεις από *Candida* σε άτομα με υγιές ανοσοποιητικό σύστημα, συμπεριλαμβανομένων λοιμώξεων της κυκλοφορίας του αίματος, των νεφρών ή των αρθρώσεων. Άλλα αντιμυκητιακά προτιμώνται συνήθως όταν η λοίμωξη βρίσκεται στην καρδιά ή στο κεντρικό νευρικό σύστημα και για τη θεραπεία ενεργών λοιμώξεων σε άτομα με ασθενές ανοσοποιητικό σύστημα.
* Η πρόληψη των μολύνσεων από *Candida* σε άτομα με ασθενές ανοσοποιητικό σύστημα, όπως αυτά που είναι ουδετεροπενικά λόγω χημειοθεραπείας σε καρκίνο, σε άτομα με προχωρημένες μολύνσεις από HIV, ασθενείς με μεταμόσχευση και πρόωρα βρέφη.
* Ως παράγοντας δεύτερης γραμμής για τη θεραπεία της κρυπτοκοκκικής μηνιγγοεγκεφαλίτιδας, μιας μυκητιασικής λοίμωξης του κεντρικού νευρικού συστήματος.

### Αντίσταση
Η αντοχή των μυκήτων στα φάρμακα στην κατηγορία αζολών τείνει να εμφανίζεται σταδιακά κατά τη διάρκεια παρατεταμένης φαρμακευτικής θεραπείας, με αποτέλεσμα την κλινική αποτυχία θεραπείας σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς (π.χ. ασθενείς με προχωρημένο HIV που λαμβάνουν θεραπεία για λοίμωξη από *Candida* σε στόμα και οισοφάγο).

Στη *[[Candida albicans|C. albicans]]*, η αντίσταση εμφανίζεται μέσω μεταλλάξεων στο γονίδιο *ERG11*, το οποίο κωδικοποιεί την 14α-διμεθυλάση. Αυτές οι μεταλλάξεις εμποδίζουν τη δέσμευση του φαρμάκου αζόλης, ενώ επιτρέπει ακόμη τη δέσμευση του φυσικού υποστρώματος του ενζύμου, λανοστερόλη. Η ανάπτυξη αντοχής με αυτόν τον τρόπο προσφέρει αντοχή σε όλα τα φάρμακα της κατηγορίας. Ένας άλλος μηχανισμός αντοχής που χρησιμοποιείται τόσο από την *C. albicans όσο* και από την *C. glabrata* αυξάνει τον ρυθμό εκροής του φαρμάκου αζολίου από το κύτταρο, τόσο από την κασέτα σύνδεσης ΑΤΡ όσο και από τους μεγάλους μεταφορείς υπεροικογένειας. Άλλες γονιδιακές μεταλλάξεις είναι επίσης γνωστό ότι συμβάλλουν στην ανάπτυξη αντοχής. Η *C. glabrata* αναπτύσσει αντίσταση ρυθμίζοντας τα γονίδια CDR και η αντίσταση στη *C. krusei* προκαλείται από μειωμένη ευαισθησία του ενζύμου στόχου στην αναστολή από τον παράγοντα.

Το πλήρες φάσμα της ευαισθησίας των μυκήτων και της αντοχής στη φλουκοναζόλη βρίσκεται στο φύλλο δεδομένων προϊόντος της .  Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου Νόσων των Ηνωμένων Πολιτειών, η αντίσταση στη φλουκοναζόλη στα στελέχη *Candida* στις ΗΠΑ είναι περίπου 7%.

## Αντενδείξεις
Η φλουκοναζόλη αντενδείκνυται σε ασθενείς οι οποίοι: 

* έχουν γνωστή υπερευαισθησία σε άλλα φάρμακα αζολίου όπως η κετοκοναζόλη.
* λαμβάνουν τερφεναδίνη, εάν χορηγείται ημερησίως πολλαπλή δόση 400&nbsp;mg φλουκοναζόλης.
* ταυτόχρονη χορήγηση φλουκοναζόλης και κινιδίνης, ειδικά όταν η φλουκοναζόλη χορηγείται σε υψηλές δόσεις.
* λαμβάνουν SSRI όπως η φλουοξετίνη ή η σερτραλίνη.

## Παρενέργειες
Πσρενέργειες που σχετίζονται με τη θεραπεία με φλουκοναζόλη περιλαμβάνουν: 

* Συχνές (≥1% των ασθενών): εξάνθημα, κεφαλαλγία, ζάλη, ναυτία, έμετος, κοιλιακός πόνος, διάρροια και / ή αυξημένα ηπατικά ένζυμα
* Σπάνια (0,1-1% των ασθενών): ανορεξία, κόπωση, δυσκοιλιότητα
* Σπάνιες (

Κατηγορία:Βασικά Φάρμακα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας
Κατηγορία:Αζόλες
Κατηγορία:Αντιμολυσματικοί παράγοντες
Κατηγορία:Οργανικές ενώσεις φθορίου
Κατηγορία:Ηπατοτοξίνες