Παρασκευή και 13 (franchise)

Το ***Παρασκευή και 13*** (αγγλ: ***Friday the 13th***) είναι αμερικανικό franchise τρόμου που αποτελείται από δώδεκα ταινίες σλάσερ, μια τηλεοπτική σειρά, μυθιστορήματα, κόμικ και βιντεοπαιχνίδια. Το franchise επικεντρώνεται κυρίως στο φανταστικό χαρακτήρα Τζέισον Βόρχις ο οποίος πνίγηκε ως μικρό αγόρι στη Κατασκήνωση Κρίσταλ Λέικ λόγω της αδιαφορίας του προσωπικού της κατασκήνωσης. Δεκαετίες αργότερα, η περιοχή φημολογείται ότι είναι «καταραμένη» και είναι το σκηνικό για μια σειρά μαζικών δολοφονιών. Ο Τζέισον περιέχεται σε όλες τις ταινίες, είτε ως ο δολοφόνος, είτε ως το κίνητρο των δολοφονιών. Η αρχική ταινία, που δημιουργήθηκε για να εξαργυρώσει την επιτυχία του *[[Η Νύχτα με τις Μάσκες (1978)|Η Νύχτα με τις Μάσκες]]* (1978), γράφτηκε από το Βίκτορ Μίλερ, ενώ ο Σον Κάνινγκχαμ ήταν ο παραγωγός και ο σκηνοθέτης. Οι ταινίες έχουν συνολικά έσοδα πάνω από 468 εκατομμύρια δολάρια στο box-office σε παγκόσμιο επίπεδο. Ήταν παγκοσμίως το υψηλότερου κέρδους franchise τρόμου μέχρι το *[[Η Νύχτα με τις Μάσκες (2018)|Η Νύχτα με τις Μάσκες]]* (2018), το οποίο έβαλε το συγκεκριμένο franchise στη κορυφή.

Ο Φρανκ Μανκούζο Τζ., ένας παραγωγός των ταινιών, επίσης ανέπτυξε τη τηλεοπτική σειρά *Παρασκευή και 13: Η Σειρά* αφού η Paramount κυκλοφόρησε το *[[Παρασκευή και 13 Μέρος VI: Ο Τζέισον Ζει|Ο Τζέισον Ζει]]*. Η τηλεοπτική σειρά δεν είχε συνδεθεί με το franchise από οποιοδήποτε χαρακτήρα ή τοποθεσία, αλλά δημιουργήθηκε με βάση την ιδέα της «κακής τύχης και της κατάρας», την οποία η σειρά ταινιών συμβόλιζε. Ενώ το franchise ήταν στην ιδιοκτησία της Paramount τέσσερις ταινίες προσαρμόστηκαν σε μυθιστορήματα, με το *[[Παρασκευή και 13 Μέρος III]]* να γίνεται μυθιστόρημα από δυο ξεχωριστούς συγγραφείς. Όταν το franchise πωλήθηκε στη New Line Cinema, ο Κάνινγκχαμ επέστρεψε ως παραγωγός για να επιβλέψει δυο ακόμη ταινίες και εκτός από αυτό μια ταινία crossover με το χαρακτήρα Φρέντυ Κρούγκερ από το *[[Εφιάλτης στο Δρόμο με τις Λεύκες]]*. Υπό τη New Line Cinema, εκδόθηκαν δεκατρία μυθιστορήματα και διάφορες σειρές κόμικ που περιείχαν το Τζέισον.

Παρόλο που οι ταινίες δεν ήταν δημοφιλείς με τους κριτικούς, το *Παρασκευή και 13* θεωρείται ένα από τα πιο πετυχημένα franchises διασκέδασης στην Αμερική. Όχι μόνο για την επιτυχία των ταινιών, αλλά και για την εκτεταμένη εμπορευματοποίηση και επαναλαμβανόμενες αναφορές στη ποπ κουλτούρα. Η δημοτικότητα του franchise έχει δημιουργήσει μια ομάδα θαυμαστών που έχουν δημιουργήσει το δικές τους ταινίες *Παρασκευή και 13* και πιστά αντίγραφα των ενδυμάτων του Τζέισον Βόρχις. Ο μάσκα χόκεϊ του Τζέισον έχει γίνει μια από τις πιο αναγνωρίσιμες εικόνες στο τρόμο και τη ποπ κουλτούρα.
## Ταινίες
}
| align="center" | Σον Κάνινγκχαμ
| align="center" | Βίκτορ Μίλερ
| style="background:lightgrey;"|
| align="center" | Σον Κάνινγκχαμ
|-
!scope="row"|*[[Παρασκευή και 13 Μέρος 2]]*
| align="center" | 
| rowspan="2" align="center" | Στιβ Μάινερ
| align="center" | Ρον Κουρζ
| style="background:lightgrey;"|
| align="center" | Στιβ Μάινερ
|-
!scope="row"|*[[Παρασκευή και 13 Μέρος III]]*
| align="center" |  
| align="center" | Μάρτιν Κίτροσερ & Κάρολ Ουότσον
| style="background:lightgrey;"|
| rowspan="2" align="center" | Φρανκ Μανκούζο Τζ.
|-
!scope="row"|*[[Παρασκευή και 13: Το Τελευταίο Κεφάλαιο]]*
| align="center" | 
| align="center" | Ζόσεφ Ζίτο
| align="center" | Μπάρνεϊ Κόεν
| align="center" | Μπρους Χαϊντέμι Σάκοου
|-
!scope="row"|*[[Παρασκευή και 13: Ένα Νέο Ξεκίνημα]]*
| align="center" | 
| align="center" | Ντάνι Στάινμαν
| align="center" | Μάρτιν Κίτροσερ, Ντέιβιντ Κόεν & Ντάνι Στάινμαν
| align="center" | Μάρτιν Κίτροσερ & Ντέιβιντ Κόεν
| align="center" | Τίμοθι Σίλβερ
|-
!scope="row"|*[[Παρασκευή και 13 Μέρος VI: Ο Τζέισον Ζει]]*
| align="center" | 
| align="center" | Τομ ΜακΛόχλιν
| align="center" | Τομ ΜακΛόχλιν
| style="background:lightgrey;"|
| align="center" | Ντον Μπερνς
|-
!scope="row"|*[[Παρασκευή και 13 Μέρος VII: Το Νέο Αίμα]]*
| align="center" | 
| align="center" | Τζον Καρλ Μπουέκλερ
| align="center" | Μανουέλ Φιντέλο & Ντάριλ Χάνεϊ
| style="background:lightgrey;"|
| align="center" | Ίεν Πάτερσον
|-
!scope="row"|*[[Παρασκευή και 13 Μέρος VIII: Ο Τζέισον Καταλαμβάνει το Μανχάταν]]*
| align="center" | 
| align="center" | Ρομπ Χέντεν
| align="center" | Ρομπ Χέντεν
| style="background:lightgrey;"|
| align="center" | Ράντι Κέβελντεϊβ
|-
!scope="row"|*[[Ο Τζέισον Πηγαίνει στη Κόλαση: Η Τελευταία Παρασκευή]]*
| align="center" | 
| align="center" | Άνταμ Μάρκους
| align="center" | Τζέι Χούελι & Ντιν Λόρεϊ
| align="center" | Τζέι Χούελι, Άνταμ Μάρκους & Ντιν Λόρεϊ
| align="center" | Σον Κάνινγκχαμ και Ντέμπι Χάιν-Κας
|-
!scope="row"|*[[Τζέισον Εξ]]*
| align="center" | 
| align="center" | Τζέιμς Άιζακ
| align="center" | Τοντ Φάρμερ
| style="background:lightgrey;"|
| align="center" | Νόελ Κάνινγκχαμ, Σον Κάνινγκχαμ και Τζέιμς Άιζακ
|-
!scope="row"|*[[Φρέντυ εναντίον Τζέισον]]*
| align="center" | 
| align="center" | Ρόνι Γιού
| align="center" | Μαρκ Σουίφτ και Ντάμιαν Σάνον
| style="background:lightgrey;"|
| align="center" | Σον Κάνινγκχαμ
|-
!scope="row"|*[[Παρασκευή και 13 (ταινία, 2009)|Παρασκευή και 13]]* (2009)
| align="center" | 
| align="center" | Μάρκους Νίσπελ
| align="center" | Μαρκ Σουίφτ & Ντάμιαν Σάνον
| align="center" | Μαρκ Σουίφτ, Ντάμιαν Σάνον & Μαρκ Ουίτον
| align="center" | Μάικλ Μπέι, Άντριου Φορμ και Μπραντ Φούλερ
|}


## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Σειρά ταινιών ''Friday the 13th'' στο AllMovie
* Σειρά ταινιών ''Friday the 13th'' στο Box Office Mojo
* https://fridaythe13thfilms.com/

Κατηγορία:Αμερικανικές ταινίες
Κατηγορία:Αμερικανικές σειρές ταινιών
Κατηγορία:Μαζική δολοφονία στη μυθοπλασία
Κατηγορία:Ταινίες που έγιναν μυθιστορήματα
Κατηγορία:Ταινίες που έγιναν βιντεοπαιχνίδια
Κατηγορία:Ταινίες που έγιναν κόμικς
Κατηγορία:Ζόμπι στη μυθοπλασία‎
Κατηγορία:Franchises της Warner Bros.
Κατηγορία:New Line Cinema
Κατηγορία:Paramount Pictures franchises