Ντάινα Ταϊμίνα

**Η Daina Taimiņa** *(Ντάινα Ταϊμίνα)* (γεννήθηκε στις 19 Αυγούστου 1954)  είναι Λεττονή μαθηματικός, συνταξιούχος αναπληρώτρια καθηγήτρια μαθηματικών στο Πανεπιστήμιο Cornell, γνωστή για τη χρήση πλεκτών αντικειμένων για να απεικονίσει τον υπερβολικό χώρο και την καινοτόμο χρήση τους διδάσκοντας γεωμετρία.

## Εκπαίδευση και καριέρα
Η Taimiņa έλαβε όλη την επίσημη εκπαίδευσή της στη Ρίγα της Λετονίας, όπου το 1977 αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο της Λετονίας summa cum laude και ολοκλήρωσε το μεταπτυχιακό της έργο στη Θεωρητική Επιστήμη των Υπολογιστών (με τη σύμβουλο διατριβής καθηγητής Rūsiņš Mārtiņš Freivalds ) το 1990. Ως ένας από τους περιορισμούς του σοβιετικού συστήματος εκείνη την εποχή, η διδακτορική διατριβή δεν επιτρέπετουν να υπερασπιστεί στη Λετονία, οπότε υπερασπίστηκε τη δική της στο Μινσκ, κερδίζοντας τον τίτλο της υποψήφιας επιστήμης . Αυτό εξηγεί το γεγονός ότι το διδακτορικό της Ταϊμάζα  εκδόθηκε επίσημα από το Ινστιτούτο Μαθηματικών της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών της Λευκορωσίας . Αφού η Λετονία ανέκτησε την ανεξαρτησία της το 1991, η Taimiņa έλαβε το υψηλότερο διδακτορικό δίπλωμα ( doktor nauk ) στα μαθηματικά από το Πανεπιστήμιο της Λετονίας, όπου δίδαξε για 20 χρόνια. 

Η Daina Taimiņa εντάχθηκε στο Cornell Math Department τον Δεκέμβριο του 1996.

## Hyperbolic crochet
Καθώς παρακολούθησε εργαστήριο γεωμετρίας το 1997, είδε εύθραυστα χάρτινα μοντέλα υπερβολικών επιπέδων, σχεδιασμένα από τον γεωμετρητή William Thurston .  Αποφάσισε να φτιάξει πιο ανθεκτικά μοντέλα και το έκανε με πλέξιμο.  Μαζί με τον σύζυγό της David Henderson , καθηγητή μαθηματικών στο Cornell, ηγήθηκε σε διάφορα εργαστήρια στο Cornell για εκπαιδευτές γεωμετρίας στο κολέγιο.  Κροσέ μαθηματικά μοντέλα αργότερα εμφανίστηκαν σε τρία βιβλία γεωμετρίας που έγραψαν μαζί, εκ των οποίων το πιο δημοφιλές είναι το *Experiencing Geometry: Euclidean and non-Euclidean with History* . Το 2020 η Taimiņa δημοσίευσε την 4η έκδοση αυτού του βιβλίου ως ανοιχτού κώδικα [ https://projecteuclid.org/euclid.bia/1598805354 

Ένα άρθρο σχετικά με την καινοτομία της Taimiņa στο *New Scientist* εντοπίστηκε από το Institute For Figuring, έναν μικρό μη κερδοσκοπικό οργανισμό που εδρεύει στο Λος Άντζελες και κλήθηκε να μιλήσει για τον υπερβολικό χώρο και τις σχέσεις του με τη φύση με ένα ευρύ κοινό που περιελάμβανε καλλιτέχνες και ταινίες παραγωγοί.  Η αρχική διάλεξη της Taimiņa και μετά από άλλες δημόσιες παρουσιάσεις πυροδότησε μεγάλο ενδιαφέρον για αυτόν τον νέο απτό τρόπο εξερεύνησης εννοιών της υπερβολικής γεωμετρίας, καθιστώντας αυτό το προηγμένο θέμα προσβάσιμο σε ευρύ κοινό. Αρχικά δημιουργώντας καθαρά μαθηματικά μοντέλα, η Taimiņa έγινε σύντομα δημοφιλής ως καλλιτέχνης ινών και δημόσια παρουσιάστρια για γενικό κοινό ηλικίας πέντε ετών και άνω. Τον Ιούνιο του 2005, το έργο της παρουσιάστηκε για πρώτη φορά ως τέχνη σε μια έκθεση "Not The Knitting You Know" στο Eleven Eleven Sculpture Space, μια γκαλερί τέχνης στην Ουάσιγκτον, DC  Από τότε έχει συμμετάσχει τακτικά σε διάφορες παραστάσεις σε γκαλερί στις ΗΠΑ., Ηνωμένο Βασίλειο, Λετονία, Ιταλία, Βέλγιο, Ιρλανδία, Γερμανία. Το έργο τέχνης της βρίσκεται στις συλλογές αρκετών ιδιωτικών συλλεκτών, κολλεγίων και πανεπιστημίων, και έχει συμπεριληφθεί στην αμερικανική συλλογή μαθηματικών μοντέλων του Smithsonian Museum, Cooper-Hewitt, National Design Museum και Institut Henri Poincaré .

Η δουλειά της έχει μεγάλο ενδιαφέρον στα μέσα ενημέρωσης. Έχει γραφτεί στο «Knit Theory» στο περιοδικό Discover  και στο *The Times*,  εξηγώντας πώς ένα υπερβολικό αεροπλάνο μπορεί να *κροσέται* αυξάνοντας τον αριθμό των ραφών:For example, adding an extra stitch in the second line for every five stitches in the first. And for every five stitches in the second line, adding an extra one in the third. The number of stitches increases at an exponential rate. As the lines are longer, but joined together, the material quickly starts to fold in interesting ways.— Alex Bellos, The Times,Η Margaret Wertheim  πήρε συνέντευξη από την Daina Taimiņa και τον David Henderson  για το περιοδικό Cabinet  Αργότερα, βάσει του έργου της Taimiņa , το Institute for Figuring δημοσίευσε ένα φυλλάδιο "Ένας οδηγός πεδίου για τον υπερβολικό χώρο". Το 2005, το IFF αποφάσισε να ενσωματώσει τις ιδέες και την προσέγγιση της Ταϊμάζα για την εξήγηση του υπερβολικού χώρου στην αποστολή τους για την εκλαΐκευση των μαθηματικών και επιμελήθηκε μια έκθεση στη γκαλερί Machine Project, η οποία αποτέλεσε αντικείμενο ενός κομματιού στο Los Angeles Times .  Ο τρόπος της Taimiņa για εξερεύνηση του υπερβολικού χώρου μέσω ενός βελονιού και των συνδέσεων με τη φύση, καταπολεμώντας τη μαθηματική φοβία, προσαρμόστηκε από τη Margaret Wertheim στις συνομιλίες της  και έγινε πολύ επιτυχημένη στο έργο Hyperbolic Crochet Coral Reef με επιμέλεια IFF. 

## Βιβλία
Το βιβλίο της Taimiņa  " Crocheting Adventures with Hyperbolic Planes " ( AK Peters, Ltd., 2009, )  κέρδισε το Βραβείο Πωλητή / Διάγραμμα 2009 για τον πιο περίεργο τίτλο της χρονιάς .  Κέρδισε επίσης το Βραβείο Βιβλίου Euler 2012 της Μαθηματικής Ένωσης Αμερικής . 

Η Taimiņa συνέβαλε επίσης στο βιβλίο του David W. Henderson *Differential Geometry: A Geometric Introduction* (Prentice Hall, 1998) και, μαζί με τον Henderson, έγραψε *Experiencing Geometry: Euclidean and Non-Euclidean with History* (Prentice Hall, 2005).

*

## Σημειώσεις

## Παραπομπές

* David W. Henderson, Daina Taimina Experiencing Geometry: Euclidean and non-Euclidean with History, Pearson Prentice Hall, 2005 https://projecteuclid.org/euclid.bia/1598805354

## Περαιτέρω ανάγνωση

* .

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Προσωπική ιστοσελίδα στο Πανεπιστήμιο Cornell
*  .

*  .
*  .
*  .
* TEDxRiga talk https://www.youtube.com/watch?v=w1TBZhd-sN0T

Κατηγορία:Μαθηματικοί (γυναίκες)
Κατηγορία:Λετονοί