Κύπελλο φιλίας και αλληλεγγύης

Το **Super Cup Ελλάδας ποδοσφαίρου ανδρών** ονομάζεται ο αγώνας ανάμεσα στον πρωταθλητή Ελλάδας και στον κυπελλούχο Ελλάδας της σεζόν που ολοκληρώθηκε, με σκοπό την ανάδειξη του υπερπρωταθλητή της προηγούμενης αγωνιστικής περιόδου. Σύμφωνα με την προκήρυξη σε περίπτωση που η πρωταθλήτρια ομάδα της Super League 1 και η κυπελλούχος ομάδα είναι ίδια (νταμπλ), τότε ο αγώνας δεν διεξάγεται, όπως συνέβη τα έτη 1991, 1995, 2010 λόγω της επίτευξης νταμπλ από τον Παναθηναϊκό και τα έτη 2008, 2009 από τον Ολυμπιακό Πειραιώς. Κάποιες άλλες χρονιές δεν έγινε υπό το φόβο επεισοδίων. Η διοργάνωση ξεκίνησε το 1980. Από το 2025, η διοργάνωση είναι γνωστή και με την ονομασία **Betsson** **Super Cup Ελλάδας** λόγω της χορηγίας από την εν λόγω εταιρεία.

Το βιβλίο *Θρύλος: πορεία μέσα στο χρόνο* (Εκδόσεις Ηλιοτρόπιο, 1997) αναφέρει ως πρώτο Σούπερ Καπ εκείνο του 1980 στο στάδιο Καραϊσκάκη: «Το 1980 έγινε η πρώτη διοργάνωση του "Σούπερ Καπ", ...» (σ. 245) με αφορμή την καθιέρωση του επαγγελματικού ποδοσφαίρου στην Ελλάδα. Η διοργάνωση θεωρείται επίσημη, παρότι διοργανώθηκε από τον ΠΣΑΤ. Οι διοργανώσεις Σούπερ καπ της ΕΠΟ και της ΕΠΑΕ ξεκίνησαν το 1987.

Διεξήχθησαν 8 διοργανώσεις ως **Κύπελλο Φιλίας και Αλληλεγγύης**, με τελευταία φορά το 1996. Επανήλθε το 2007 για μια και μοναδική φορά ως **Super Cup Ελλάδας**. Στην πράξη η διοργάνωση είχε διακοπεί, καθώς δεν τελούνταν είτε από τον φόβο επεισοδίων, όπως το 1990 μεταξύ ΠΑΟ-Ολυμπιακού και το 1997 μεταξύ ΑΕΚ-Ολυμπιακού, που αποτέλεσε και το "τελειωτικό χτύπημα" στο παλιό κύπελλο Φίλιας, είτε λόγω έλλειψης ελεύθερων ημερομηνιών. Με το νέο της όνομα ξεκίνησε πάλι το 2007 αλλά τις επόμενες τρεις χρονιές οι πρωταθλήτριες ομάδες έκαναν το νταμπλ, οπότε η διοργάνωση σχεδόν ξεχάστηκε. Το 2011 έπρεπε να γίνει μεταξύ ΑΕΚ-Ολυμπιακού αλλά δεν βρέθηκαν κενές ημερομηνίες ενώ πάντα ελλόχευε ο κίνδυνος επεισοδίων. Τον Ιανουάριο του 2025, η Ε.Π.Ο. αποφάσισε την επαναφορά του Super Cup μετά από 18 χρόνια, με ισχύ από την αρχή της ποδοσφαιρικής σεζόν 2025–26 στην Ελλάδα. Σύμφωνα με την απόφαση, εάν ο πρωταθλητής της Super League 1 έχει κατακτήσει και το Κύπελλο Ελλάδας, τότε αντίπαλος στον αγώνα θα είναι ο φιναλίστ του Κυπέλλου.  

Από το 1987 μέχρι το 1994 οι αγώνες του Κυπέλλου Φιλίας και Αλληλεγγύης διεξήχθησαν στο Ολυμπιακό Στάδιο Αθήνας, ενώ το 1980, 1996 και το 2007 έγιναν στο στάδιο Καραϊσκάκης. Οι αγώνες ήταν μονοί και σε περίπτωση μη ανάδειξης νικητή κατά την κανονική διάρκεια, ακολουθούσε 30λεπτη παράταση και αν και πάλι δεν υπήρχε νικητής, τότε αυτός αναδεικνυόταν μέσω της διαδικασίας των πέναλτι, κάτι που χρειάστηκε μόνο δύο φορές: το 1989 και το 1996.

## Ιστορία
Με ιδέα του ΠΣΑΤ διοργανώθηκε το σούπερ καπ για πρώτη φορά το 1980. Για διάφορους λόγους ο θεσμός διακόπηκε ως το 1987. Τότε η ΕΠΟ καθιέρωσε τον αγώνα "πρωταθλητή-κυπελλούχου" με την ονομασία *Κύπελλο Φιλίας και Αλληλεγγύης*, που διεξήχθη με διαλείμματα ως το 1996. Στα δέκα χρόνια πραγματοποιήθηκαν επτά τελικοί: 1987 ως 1989, 1992 ως 1994 και 1996. Στη συνέχεια καταργήθηκε, κυρίως λόγω της δυσκολίας να ελεγχθεί ο φανατισμός στους αγώνες ντέρμπι. Π.χ. το 1990 η αναμέτρηση ανάμεσα στον πρωταθλητή Παναθηναϊκό και τον κυπελλούχο Ολυμπιακό αποφασίστηκε να ματαιωθεί, υπό τον φόβο επεισοδίων λόγω του τεταμένου κλίματος που προκάλεσε η μεταγραφή του Στράτου Αποστολάκη από τον δεύτερο στον πρώτο. Αγώνες δεν έγιναν επίσης το 1991 και το 1995, χρονιές που ο ΠΑΟ είχε κάνει το νταμπλ αλλά ούτε το 1997 (ΟΣΦΠ-ΑΕΚ), 1998 (ΟΣΦΠ-Πανιώνιος). Ακολούθησε το νταμπλ του Ολυμπιακού (1999) και γενικά το ενδιαφέρον για τη συνέχιση του θεσμού ατόνησε, παρά το ότι θα μπορούσαν να γίνουν αγώνες τα επόμενα χρόνια: 2000 (ΟΣΦΠ-ΑΕΚ), 2001 (ΟΣΦΠ-ΠΑΟΚ), 2002 (ΟΣΦΠ-ΑΕΚ), 2003 (ΟΣΦΠ-ΠΑΟΚ). Την τριετία 2004-2006 αναδείχθηκαν νταμπλούχοι οι: ΠΑΟ (2004) και ΟΣΦΠ (2005, 2006).

Το 2007 η Σούπερ Λίγκα αποφάσισε να επαναφέρει τον θεσμό με την ονομασία Σούπερ Καπ αυτή την φορά. Ρόλο στην απόφαση της Σούπερ Λίγκας έπαιξε το γεγονός ότι δεν συναντήθηκαν δύο από τις μεγάλες ομάδες άρα δεν ελλόχευε ο κίνδυνος επεισοδίων αφού το Κύπελλο το είχε κατακτήσει η ΑΕΛ. Έτσι στο Στάδιο Καραϊσκάκη με παρουσία μόνο φίλων του Ολυμπιακού ( αυτοί της ΑΕΛ έκαναν αποχή λόγο της απόφασης να πραγματοποιηθεί στην φυσική έδρα του αντιπάλου της ο αγώνας ) οι Πειραιώτες πήραν το τρόπαιο νικώντας με 1-0. Από το 2008 έως και το 2010 δεν υπήρξε αγώνας μιας και ο Ολυμπιακός (2008,2009) και ο Παναθηναϊκός (2010) έκαναν νταμπλ. Το 2011 θα μπορούσε να διεξαχθεί ο αγώνας ανάμεσα στον Ολυμπιακό που κατέκτησε το πρωτάθλημα και την ΑΕΚ που κατέκτησε το Κύπελλο αλλά τα πολύ σοβαρά επεισόδια που είχαν γίνει στον Τελικό Κυπέλλου ανάμεσα στην ΑΕΚ και τον Ατρόμητο αποθάρρυναν τις σκέψεις για την διεξαγωγή του αγώνα και εν τέλει αυτός ακυρώθηκε. Από το 2012 έως και το 2024 δεν υπήρξε η σκέψη να διεξαχθεί ο αγώνας ούτε τις χρονιές που υπήρξαν διαφορετικοί νικητές πρωταθλήματος και κυπέλλου. 

Σε συνεδρίαση της Επιτροπής Επαγγελματικού Ποδοσφαίρου στα γραφεία της ΕΠΟ στις 21 Ιανουαρίου 2025, πάρθηκε η απόφαση για την επιστροφή του θεσμού Super Cup ξανά.

Ο Ολυμπιακός κατέκτησε το νταμπλ το 2025 και έτσι φιναλίστ του Super Cup ορίσθηκε ο ΟΦΗ. ως φιναλίστ και του Τελικού Κυπέλλου όπως εξάλλου προβλέπει η νέα προκήρυξη για την περίπτωση που κάποια ομάδα κατακτήσει το νταμπλ.

## Σούπερ Καπ Ελλάδας (ΠΣΑΤ)
Υπό τον Π.Σ.Α.Τ. διοργανώθηκε στο στάδιο  Καραϊσκάκη το πρώτο Σούπερ Καπ  μεταξύ Πρωταθλητή και Κυπελλούχου, το 1980. 

## Σούπερ Καπ Ελλάδας (Ε.Π.Ο.)

;Υπόμνημα

### Συνοπτικά

### Αναλυτικά

## Τίτλοι
### Στατιστικά στοιχεία
* Τον τίτλο έχει κατακτήσει 5 φορές η πρωταθλήτρια ομάδα (1980, 1987, 1989, 2007, 2025) και 5 η κυπελλούχος (1988, 1992, 1993, 1994, 1996).
* Ο πιο επιτυχημένος σύλλογος του θεσμού είναι ο Ολυμπιακός που το κατέκτησε 5 φορές. 
* Τον τίτλο δεν έχει καταφέρει να κερδίσει άλλος πλην των τριών του πάλαι ποτέ ΠΟΚ.

### Ανά σύλλογο

### Υποσημείωση
Και παλαιότερα είχαν διοργανωθεί φιλικοί αγώνες μεταξύ πρωταθλητή και κυπελλούχου (για εισπρακτικούς κυρίως λόγους), χωρίς όμως να σχετίζονται με το θεσμό του Σούπερ Καπ, όπως αυτός ανάμεσα στον πρωταθλητή Ολυμπιακό και τον κυπελλούχο Παναθηναϊκό το 1948, για να γιορταστεί η τοποθέτηση προβολέων στο γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, προσφορά του αμερικάνικου στόλου. Νικητής ήταν ο Παναθηναϊκός που επικράτησε και στα δύο ματς με 3-0, 2-0, ενώ αξιοσημείωτο είναι ότι με τον Ολυμπιακό αγωνίστηκε ο τερματοφύλακας του Πανιωνίου Πεντζαρόπουλος. Και οι δύο αγώνες έγιναν στις 21 και 28 Ιουλίου 1948 στο γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας. Λόγω του καύσωνα διεξήχθησαν και οι δύο βράδυ και ήταν οι πρώτοι μεταπολεμικοί νυκτερινοί αγώνες στην ιστορία του ελληνικού ποδοσφαίρου. Όπως έγραφε το *'Έθνος*: «Αύριον βράδυ θα γίνει η πρώτη ποδοσφαιρική συνάντησις υπό τα φώτα των ηλεκτρικών προβολέων του γηπέδου του Παναθηναϊκού, που ετοποθετήθησαν προ ημερών. Αντιμέτωποι θα είναι η πρωταθλήτρια της Ελλάδος ομάς του Ολυμπιακού και η νικήτρια του Κυπέλλου Ελλάδος ομάς του Παναθηναϊκού» (εφ. ΕΘΝΟΣ, 20/7/1948). Ακολούθησαν οι αγώνες του 1970 και 1971. Το παιγνίδι του 1970 όπου ο Παναθηναϊκός επικράτησε του Άρη Θ. με 2-1, ήταν ένας αγώνας που έγινε με πρωτοβουλία του γενικού γραμματέα αθλητισμού κ. Ασλανίδη με σκοπό οι εισπράξεις του να διατεθούν υπέρ της αστυνομίας πόλεων.
Η διοργάνωση του 1971 είχε ονομαστεί «Υπερκύπελλον», ανάμεσα στην πρωταθλήτρια Α.Ε.Κ. και τον κυπελλούχο Ολυμπιακό και έγινε με πρωτοβουλία των δύο συλλόγων, που μοιράστηκαν τις εισπράξεις. Έγιναν δυο παιγνίδια που έληξαν ισόπαλα (2-2 και 1-1) στις έδρες των δυο αντιπάλων. Η ΑΕΚ επικράτησε τελικά στη διαδικασία των πέναλτι (4-2). Ένας παρόμοιος φιλικός αγώνας διεξήχθη το 1976 ανάμεσα στον ΠΑΟΚ και τον Ηρακλή, με νικητή τον πρώτο με 3-2.

## Παραπομπές


## Δείτε επίσης
* Πρωτάθλημα Ελλάδας ποδοσφαίρου ανδρών
* Κύπελλο Ελλάδας (ποδόσφαιρο ανδρών)

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Ελλάδα
Σούπερ Καπ