Σεραφίμα Μπίρμαν

Η **Σεραφίμα Γκέρμανοβνα Μπίρμαν** (, 29 Ιουλίου 189011 Μαΐου 1976) ήταν Σοβιετική και Ρωσίδα ηθοποιός, σκηνοθέτρια του θεάτρου και συγγραφέας. Το 1946 έλαβε τον τιμητικό τίτλο της Καλλιτέχνιδας του Λαού της ΡΣΟΣΔ.

## Οικογένεια και σπουδές
Η Σεραφίμα Μπίρμαν γεννήθηκε στο Κισινιόφ της Ρωσικής Αυτοκρατορίας (το σημερινό Κισινάου της Μολδαβίας) σε ρωσική Ορθόδοξη οικογένεια. Ο πατέρας της Γκέρμαν ήταν κατώτερος αξιωματικός (*Stabs-kapitan*) του στρατού. Παρά το ότι ήταν *[[ραζνοτσίντσι]]*, έλαβε προσωπικό τίτλο ευγενείας μετά από μια επιτυχημένη στρατιωτική σταδιοδρομία. Η μητέρα της, η Έλενα Ιβάνοβνα το γένος Μπότεζατ, προερχόταν από εύπορη μολδαβική οικογένεια και παντρεύτηκε σε εφηβική ηλικία: όταν ο Γκέρμαν τη γνώρισε και την παντρεύτηκε, ήταν ήδη μια 19χρονη χήρα με δύο θυγατέρες. Η Σεραφίμα απέκτησε και έναν νεότερο αδελφό, τον Νικολάι.

Η  μελλοντική ηθοποιός τελείωσε γυμνάσιο θηλέων στο Κισινάου λαβαίνοντας χρυσό μετάλλιο. Στο μεταξύ, σε ηλικία 11 ετών είχε επισκεφθεί ένα θέατρο και παθιάστηκε με αυτό. Η μία από τις ετεροθαλείς αδελφές της, όντας φοιτήτρια της ιατρικής στην Αγία Πετρούπολη, γνώρισε τον Στανισλάφσκι και έφερε στην αδελφή της μια φωτογραφία του με αυτόγραφο, παροτρύνοντάς την να πάρει μαθήματα στο Θέατρο Τέχνης της Μόσχας. Πράγματι, η Σεραφίμα εγκαταστάθηκε στη Μόσχα το 1908 και πήρε μαθήματα υποκριτικής από τον Αλεξάντρ Αντάσεφ. Ο βουλευτής και ευεργέτης Κονσταντίν Καζιμίρ την υπεστήριξε, πληρώνοντας τα δίδακτρά της για το πρώτο έτος των σπουδών της. Το 1911 τελείωσε τις σπουδές της και εντάχθηκε στον θίασο του Θεάτρου Τέχνης Μόσχας.

## Στο θέατρο
Ο πρώτος σημαντικός ρόλος της Μπίρμαν ήταν αυτός της Ορτανσίας στο έργο του Γκολντόνι *[[Η λοκαντιέρα]]* το 1914. Δέκα χρόνια αργότερα έκανε την πρώτη της θεατρική σκηνοθεσία. Το 1936 εντάχθηκε στο δυναμικό του Θεάτρου Μοσοβέτ, όπου συνέχισε να σκηνοθετεί. Μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της ήταν το έργο του Μαξίμ Γκόρκι *[[Βάσα Ζελέζνοβα]]*, όπου ερμήνευσε και τον βασικό ρόλο, τον οποίο θεωρούσε αργότερα τον «ρόλο της ζωής της».  Από το 1943 σκηνοθέτησε και άλλες προσαρμογές κλασικών έργων, όπως *Το ζωντανό πτώμα* του Λέοντος Τολστόι και τον *[[Συρανό ντε Μπερζεράκ (Θέατρο)|Συρανό ντε Μπερζεράκ]]* του Ε. Ροστάν.

Εκτός αυτών, η Μπίρμαν έγραψε άρθρα και βιβλία σχετικά με την ηθοποιία και το ρωσικό θέατρο γενικότερα. Μερικοί τίτλοι: *Ηθοποιός και χαρακτήρας* (1934), *Η εργασία του ηθοποιού* (1939), *Το μονοπάτι μιας ηθοποιού* (αυτοβιογραφία, 1959 και 1962), *Συναντήσεις από τη μοίρα* (1971).

## Στον κινηματογράφο
Ο πρώτος κινηματογραφικός ρόλος της Μπίρμαν χρονολογείται ήδη από το 1918, όταν ερμήνευσε έναν μικρό ρόλο σε ένα αστυνομικό δράμα σε σκηνοθεσία Αλεξάντρ Βόλκοφ, μια βωβή ταινία που θεωρείται χαμένη σήμερα. Επέστρεψε στη μεγάλη οθόνη στα μέσα της δεκαετίας του 1920, παίζοντας αρκετούς ρόλους σε κωμωδίες. Η ασυνήθιστη εμφάνισή της και η εκφραστική ερμηνεία της προσέλκυε τους σκηνοθέτες κωμωδιών, και το 1956-1957 ερμήνευσε δύο αξιομνημόνευτους γκροτέσκους ρόλους, στο *Μια τρελή ημέρα* του Αντρέι Τουτίσκιν και στο *`Ενας συνηθισμένος άνθρωπος* του Αλεξάντρ Στολμπόφ. Επίσης έδωσε τη φωνή της σε μερικές ταινίες κινούμενων σχεδίων.

Ωστόσο η μεγαλύτερη κινηματογραφική επιτυχία της Μπίρμαν ήρθε με τον *[[Ιβάν ο Τρομερός (ταινία, 1944)|Ιβάν τον Τρομερό]]*, την ιστορική ταινία του Σεργκέι Αϊζενστάιν (1944). Η ηθοποιός ερμήνευσε τη βασική αντίπαλο του Ιβάν, την Ευφροσύνη Σταρίτσκαγια, μητέρα του Βλαντίμιρ της Στάριτσα. Για τον ρόλο αυτόν τιμήθηκε το 1946 με το Βραβείο Στάλιν και τον τίτλο της Καλλιτέχνιδας του Λαού της Ρωσικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας. Το ίδιο έτος έπαιξε το ίδιο ιστορικό πρόσωπο στο β΄ μέρος του έργου *Η συνωμοσία των Βογιάρων*, αλλά αντιθέτως η ταινία αυτή δέχθηκε σκληρή κριτική και απαγορεύθηκε να παιχθεί επί 12 χρόνια.

## Τελευταία χρόνια
Το 1969 ο σύζυγος της Μπίρμαν Αλεξάντρ Ταλάνοφ, αξιόλογος συγγραφέας, πέθανε από ασθένεια στα 67 του χρόνια, γεγονός που η ηθοποιός δεν μπόρεσε να ξεπεράσει: καταλήφθηκε από νευροψυχική διαταραχή και εγκατέλειψε το θέατρο. Κάποιοι συγγενείς της τη μετέφεραν στο Λένινγκραντ, όπου πέθανε μετά από επτά χρόνια σε διάφορα ψυχιατρικά νοσοκομεία. Τάφηκε στο Κοιμητήριο Νοβοντέβιτσι της Μόσχας, δίπλα στη σορό του συζύγου της. Οι βιογράφοι της συμφωνούν στο ότι το ζεύγος ήταν άτεκνο, ωστόσο ο ηθοποιός Στανισλάβ Σαντάλσκι ισχυρίζεται ότι η Μπίρμαν άφησε απογόνους.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Ρωσίδες ηθοποιοί θεάτρου
Κατηγορία:Ρωσίδες ηθοποιοί κινηματογράφου
Κατηγορία:Γυναίκες ηθοποιοί βωβών ταινιών
Κατηγορία:Σκηνοθέτες θεάτρου