Απεικονίσεις του Σωκράτη στην τέχνη και τη λαϊκή κουλτούρα

[μικρογραφία|[Αισχίνης και Σωκράτης στη *[[Η Σχολή των Αθηνών (Ραφαήλ)|Σχολή των Αθηνών]]* του Ραφαήλ (1509-1511)|270x270εσ]]
μικρογραφία|238x238εσ|''Ο Σωκράτης, οι δύο σύζυγοί του και ο Αλκιβιάδης'' (δεκαετία του 1660), Ρέγιερ βαν Μπλόμεντελ
[μικρογραφία|220x220εσ|[Ο Θάνατος του Σωκράτη|''Ο θάνατος του Σωκράτη'' (1787), Ζακ Λουί Νταβίντ]]
[μικρογραφία|220x220εσ|''Συμπόσιο'' (δεύτερη εκδοχή, 1874), [Άνσελμ Φόιερμπαχ]]
Ο αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος **[[Σωκράτης]]** έχει εμφανιστεί πολλές φορές σε διάφορες **τέχνες και στη λαϊκή κουλτούρα**.

## Εικαστικά
* Η ''διπλή στήλη των Σενέκα του νεότερου και Σωκράτη'' (3ος αι. μ.Χ.) είναι ένα γλυπτό στο οποίο συνυπάρχουν οι κεφαλές των δύο ανδρών ενωμένες στο πίσω μέρος του κρανίου. Ο Σωκράτης παρουσιάζεται γενειοφόρος.
* Ο Σωκράτης παρουσιάζεται στο μέσον της τοιχογραφίας ''Η σχολή των Αθηνών'' (1509-1511) του Ιταλού αναγεννησιακού ζωγράφου Ραφαήλ. Το έργο απεικονίζει μια φανταστική σκηνή στην οποία φιλόσοφοι, μαθηματικοί και επιστήμονες από την κλασική αρχαιότητα συμμετέχουν σε μια κοινή συνέλευση.
* *Ο Σωκράτης, οι δύο σύζυγοί του και ο Αλκιβιάδης* (δεκαετία του 1660), του Ολλανδού ζωγράφου Ρέγιερ βαν Μπλόμεντελ.
* ''Ο θάνατος του Σωκράτη'' είναι μια ελαιογραφία που φιλοτέχνησε το 1787 ο Γάλλος ζωγράφος Ζακ Λουί Νταβίντ νεοκλασικής τεχνοτροπίας, με θέμα τη σκηνή του θανάτου του φιλοσόφου.
* Στον πίνακα *[[Η αποθέωση του Ομήρου]]* του Γάλλου ζωγράφου Ζαν Ογκίστ Ντομινίκ Ενγκρ (1827), εκτός από τον Όμηρο, απεικονίζονται άλλες 46 προσωπικότητες της αρχαιότητας και των νεότερων χρόνων, ανάμεσα στις οποίες και ο Σωκράτης.
* Ο Γερμανός ζωγράφος Άνσελμ Φόιερμπαχ, στον πίνακά του *Συμπόσιο* που έχει φιλοτεχνηθεί σε δύο εκδοχές (1869 και 1874), παρουσιάζει τον Σωκράτη σε μια σκηνή από το *[[Συμπόσιο (Πλατωνικός διάλογος)|Συμπόσιο]]* του Πλάτωνα, κατά την οποία μπαίνει στο σπίτι μεθυσμένος ο Αλκιβιάδης. Ο Σωκράτης έχει γυρισμένη την πλάτη στον Αλκιβιάδη και σκύβει το κεφάλι.

## Λογοτεχνία
* Στο έργο *[[Περί του Σωκράτους δαιμονίου]]* του Πλουτάρχου, το οποίο αποτελεί τμήμα των *[[Ηθικά (Πλουτάρχου)|Ηθικών]]* του, οι πρωταγωνιστές του έργου αναζητούν, ο καθένας µε τη σειρά του, έναν ορισµό για το δαιµόνιο του Σωκράτη, που συνδέεται με την κύρια κατηγορία που οδήγησε στη δίκη του.
* Στη ''Θεία κωμωδία'' (π. 1321) του Ντάντε Αλιγκέρι, μία από τις προσωπικότητες που εμφανίζοναι είναι και ο Σωκράτης (IV, 134), ως ένας από τους φιλοσόφους γύρω από τον Αριστοτέλη.
* *Η αληθινή απολογία του Σωκράτη* (1931), πεζό του Κώστα Βάρναλη όπου αποτυπώνεται η δημιουργική αφομοίωση του μαρξισμού και της επαναστατικής προοπτικής και ξεδιπλώνεται η βαρναλική σάτιρα. Το έργο έχει διασκευαστεί σε θεατρικό με μία παράσταση να ανεβαίνει στο θέατρο Τέσσερις εποχές-«Γιάννης Μόρτζος» το 2012 σε σκηνοθεσία Γιάννη Μόρτζου με τον ίδιο στον ρόλο του φιλοσόφου.
* *Δημιουργία* (Αγγλικά: *Creation*, 1981) ιστορικό μυθιστόρημα του Αμερικανού Γκορ Βιντάλ όπου, ο βασικός χαρακτήρας, ένας Πέρσης διπλωμάτης, συναντά διάφορες προσωπικότητες, μεταξύ των οποίων και ο Σωκράτης.

## Μουσική
* Ο Γερμανός συνθέτης της μπαρόκ μουσικής Γκέοργκ Φίλιπ Τέλεμαν ανέβασε για πρώτη φορά το 1721 τη γερμανόφωνη κωμική όπερά του *Der geduldige Socrates* (*Ο Σωκράτης ασθενής*).
* Ο *Σωκράτης* είναι ένα έργο για φωνή και πιάνο ή μικρή ορχήστρα που συνέθεσε την περίοδο 1917-1920 ο Γάλλος Ερίκ Σατί.
* *Σωκράτης* (Γαλλικά: *Socrate,* 1919), έργο του Ερίκ Σατί για φωνή και πιάνο με βάση μεταφρασμένα αποσπάσματα των πλατωνικών διαλόγων όπου αναφερόταν ο Σωκράτης.
* "Σωκράτης" ονομάζεται το 5ο μέρος της *Σερενάτας μετά το Συμπόσιο του Πλάτωνα* (Αγγλικά: *Serenade after Plato's "Symposium"*) που πρψτοπαρουσίασε το 1954 στη Βενετία ο Αμερικανός μαέστρος και συνθέτης Λέοναρντ Μπερνστάιν.
* "Σωκράτης" ήταν ο τίτλος του τραγουδιού με το οποίο η Ελπίδα εκπροσώπησε την Ελλάδα στον διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision 1979 παίρνοντας την 8η θέση ανάμεσα σε 19 διαγωνιζόμενα κράτη.

## Θέατρο
* Ο Αριστοφάνης σατιρίζει τον Σωκράτη και την παιδεία που παρείχε εκείνη την εποχή στην Αθήνα στην κωμωδία του *[[Νεφέλες (κωμωδία)|Νεφέλες]]*.
* *Σωκράτης* είναι ο τίτλος ενός θεατρικού έργου που έγραψε το 1759 ο Βολταίρος με θέμα τη ζωή του φιλοσόφου στην Αθήνα.

## Κινηματογράφος
* Στην αμερικανική κωμωδία φαντασίας *Οι εξαιρετικές περιπέτειες του Μπιλ και του Τεντ* (*Bill & Ted's Excellent Adventure*) του 1989 σε σκηνοθεσία Στίβεν Χέρεκ, ο Σωκράτης είναι μία από τις προσωπικότητες που συναντούν οι πρωταγωνιστές στα ταξίδια τους στον χρόνο. Τον φιλόσοφο ενσάρκωσε ο Τόνι Στίντμαν.

## Τηλεόραση
* *Barefoot in Athens* (1966), αμερικανική τηλεταινία του Τζορτζ Σέφερ με θέμα τη δίκη και τις τελευταίες μέρες του Σωκράτη. Στον ρόλο του φιλοσόφου εμφανίζεται ο Πίτερ Ουστίνοφ.
* Ο Ζαν Σιλβέρ έχει τον ρόλο του τίτλου στην τηλεταινία *Σωκράτης* (Ισπανικά: *Socrate*) του 1970 σε σκηνοθεσία Ρομπέρτο Ροσελίνι.
* Το γνωστό κωμικό σκετς των Monty Python "Ποδοσφαιρικός αγώνας μεταξύ φιλοσόφων" (Αγγλικά: The Philosophers' Football Match) που πρωτοπροβλήθηκε το 1972, τον ρόλο του Σωκράτη παίζει o Έρικ Άιντλ, ως ένας από τους Έλληνες παίκτες που αγωνίζονται εναντίον των Γερμανών στο Ολυμπιακό στάδιο του Μονάχου. Ο Σωκράτης είναι ο παίκτης που πετυχαίνει και το μοναδικό γκολ του αγώνα.

## Βιντεοπαιχνίδια
* Ένα από τα πολλά ιστορικά πρόσωπα που εμφανίζονται στο βιντεοπαιχνίδι δράσης ρόλων *[[Assassin's Creed Odyssey]]* που κυκλοφόρησε το 2018 είναι και ο Σωκράτης.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Σωκράτης