Ρεστόρο ντ'Αρέτσο

Ο **Ρεστόρο ντ'Αρέτσο** () ήταν Ιταλός μοναχός και λόγιος του Μεσαίωνα, συγγραφέας μιας σημαντικής πεζογραφικής πραγματείας στην καθομιλουμένη με τίτλο *Η σύνθεση του κόσμου* (1282). Είναι το παλαιότερο επιστημονικό έργο που γράφτηκε σε ιταλική γλώσσα (στη διάλεκτο του Αρέτσο).

## Βιογραφικά στοιχεία
Ο Ρεστόρο γεννήθηκε στο Αρέτσο της Τοσκάνης, σε άγνωστη ημερομηνία, στις πρώτες δεκαετίες του 13ου αιώνα. Ελάχιστα είναι γνωστά για τη ζωή του. Ο ίδιος δηλώνει ότι έγραψε το βιβλίο του για την απεικόνιση του φυσικού κόσμου σε ένα μοναστήρι στο Αρέτσο, ότι ήταν καλλιτέχνης και ζωγράφος μικρογραφιών και ότι έζησε στο δεύτερο μισό του 13ου αιώνα.  

Η ευρυμάθεια και η ενασχόλησή του με διάφορα θέματα της επιστήμης και της τέχνης τον κατατάσσουν στου προδρόμους του Homo Universalis της Αναγέννησης. 

## Συγγραφικό έργο
Το 1282, ο Ρεστόρο ολοκλήρωσε το έργο *Η σύνθεση του κόσμου με τις αιτίες της* (*Della composizione del mondo colle sue cascioni),* μια εγκυκλοπαιδική πραγματεία χωρισμένη σε δύο βιβλία: το πρώτο παρουσιάζει πώς είναι κατασκευασμένος ο κόσμος, το δεύτερο εξηγεί γιατί είναι δομημένος όπως είναι παραθέτοντας φαινόμενα και αιτίες. Συνιστά την αποφυγή της καταφυγής στα θαύματα για την εξήγηση φυσικών φαινομένων και βασίζεται στις επιστήμες που διδάσκονταν στα πανεπιστήμια εκείνη την εποχή. Αναφέρεται σε θέματα αστρονομίας και αστρολογίας (επιστήμες ενιαίες που εξετάζονταν από κοινού εκείνη την εποχή), στη μετεωρολογία, τη γεωγραφία και τη φυσική ιστορία, μαζί με πολυάριθμες παρατηρήσεις που προέρχονται από τις περιοχές γύρω από το Αρέτσο και τη Σιένα.

Ο Ρεστόρο καταδεικνύει βαθιά γνώση των θεωριών του Αριστοτέλη, του Πτολεμαίου, του Αλβέρτου του Μέγα, του περιεχομένου των *Η σφαίρα του κόσμου* του Σακρομπόσκο και *[[Etymologiae]]* του Ισίδωρου της Σεβίλλης, αλλά και κειμένων Αράβων φιλοσόφων και επιστημόνων γνωστών μέσω λατινικών μεταφράσεων, όπως ο Αβερρόης, ο Αβικέννας και ο Αλβουμάσαρ. Ακολουθώντας την άποψη του Εμπεδοκλή, υποστήριξε ότι η Γη είχε ένα λιωμένο κέντρο και ότι τα ηφαίστεια εκρήγνυνταν μέσω της ανόδου λιωμένου πετρώματος στην επιφάνεια. Ο Ιταλός λόγιος Ενρίκο Ναρντούτσι τον αποκαλεί «Χούμπολτ» του 13ου αιώνα.

Ο Ρεστόρο ανέπτυξε ορισμένες έγκυρες γεωλογικές θεωρίες, ωστόσο η μεσαιωνική σκέψη είναι εμφανής. Γράφοντας για τον σχηματισμό των βουνών, για παράδειγμα, ενώ απέδωσε την ανύψωση της ξηράς πάνω από τη θάλασσα στις πλημμύρες που εναποθέτουν ιζήματα, τους σεισμούς, τις ασβεστολιθικές αποθέσεις και τις δραστηριότητες του ανθρώπου, αναγνώρισε επίσης και άλλες αιτίες, όπως την έλξη των αστεριών και τον Μεγάλο κατακλυσμό. Επίσης, απέδωσε το λαμπύρισμα των αστεριών στα μάτια και όχι στα ίδια τα αστέρια και δικαιολογεί την ανθρώπινη περιέργεια ως ιδιότητα που δόθηκε στον άνθρωπο από τον Θεό με στόχο να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε τα έργα Του.

Έχοντας επιδεξιότητα στο σχέδιο και τη ζωγραφική, επέδειξε έντονο ενδιαφέρον για τις αρχαίες τέχνες και τον πολιτισμό. Αφιέρωσε ένα κεφάλαιο του ογκώδους έργου του περιγράφοντας τα διακοσμητικά μοτίβα μιας σειράς ετρουσκικών και ρωμαϊκών κεραμικών αγγείων που ανακαλύφθηκαν στο Αρέτσο, δείχνοντας εκλεπτυσμένη εκτίμηση στα αρχαιολογικά ευρήματα σε μια εποχή που η αξία τους αγνοούνταν. 

Το μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου του είναι αποτέλεσμα δικών του επιστημονικών παρατηρήσεων, που τις εξηγεί με σαφήνεια και το καθιστούν ανώτερο από όλες τις άλλες επιστημονικές πραγματείες του 13ου αιώνα. Η εξαιρετική περιγραφή του για την ορατή σχεδόν σε όλη τη νότια Ευρώπη ολική έκλειψη του Ήλιου στις 3 Ιουνίου 1239 είναι μια από τις πιο λεπτομερείς και ακριβείς αφηγήσεις ηλιακής έκλειψης πριν από τον 18ο αιώνα. Σύμφωνα με την αφήγησή του, η έκλειψη διήρκεσε όσο χρειάζεται ένας άνθρωπος για να περπατήσει 250 βήματα, κάτι που αντιστοιχεί σε 5 λεπτά και 45 δευτερόλεπτα, και θεωρείται η πρώτη αξιόπιστη μέτρηση της διάρκειας ενός τέτοιου φαινομένου. 

Η πραγματεία του Ρεστόρο παρέμεινε αδημοσίευτη μέχρι τον 19ο αιώνα. Γνωρίζουμε, ωστόσο, ότι ο Λέον Μπατίστα Αλμπέρτι και ο Λεονάρντο ντα Βίντσι γνώριζαν το έργο.  Η γνωριμία του με τον Δάντη δεν έχει αποδειχθεί με βεβαιότητα, αλλά θεωρείται πιθανή. Το *De compositione mundi* του Πάολο ντα Βενέτια (1368 -1429), είναι μια συντομευμένη μετάφραση στα λατινικά της πραγματείας του Ρεστόρο.

## Δείτε επίσης

* Ιταλική λογοτεχνία του 13ου αιώνα

## Παραπομπές


Κατηγορία:Ιταλοί επιστήμονες
Κατηγορία:Ρωμαιοκαθολικοί συγγραφείς
Κατηγορία:Μεσαιωνικοί συγγραφείς
Κατηγορία:Μεσαιωνική ιταλική λογοτεχνία
Κατηγορία:Ιταλοί του 13ου αιώνα