Ηρακλής ο Τοξότης

[μικρογραφία|375x375εσ|Ηρακλής ο Τοξότης στο [Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης (Νέα Υόρκη)]]
[μικρογραφία|309x309εσ|Ηρακλής ο Τοξότης, γύψινο έργο, Μουσείο Ινγκρές, [Μοντωμπάν]]
***Ο Ηρακλής ο Τοξότης*** (1909) είναι ένα γλυπτό του Αντουάν Μπουρντέλ που υπάρχει πλέον σε πολλαπλές εκδοχές. Το έργο αυτό ανατέθηκε από τον χρηματοδότη και φιλάνθρωπο Γκάμπριελ Τόμας τον Απρίλιο του 1909, ως μοναδικό έργο. Ο Μπουρντέλ διαμόρφωσε το μοντέλο του σε πηλό το καλοκαίρι του 1909, για το οποίο ποζάρισε ο φίλος του Πολ Γκυστάβ Αντρέ Ντουαγέν-Παριγκό, ένας κυβερνήτης στο γαλλικό στρατό. Το γλυπτό χυτεύτηκε σε επιχρυσωμένο μπρούτζο από τον Ευγέν Ρουντιέ  και εκτέθηκε στην Εθνική Εταιρεία Καλών Τεχνών το 1910. Οι διαστάσεις του είναι 2,50 m × 2,40 m.

Η δεύτερη έκδοση αναπτύχθηκε γύρω στο 1923. Διαφοροποιήθηκε από την πρώτη έκδοση με προσθήκες αναλύσεων στα δεξιά του βράχου, που αντιπροσωπεύουν την Λερναία Ύδρα και το Λέων της Νεμέας. Τελικά μια σημαία κατά μήκος της βάσης του γλυπτού και το μονογράφημα ολοκλήρωσαν το έργο.

## Φόντος
δεξιά|μικρογραφία|Λεπτομέρειες, Μουσείο Αντουάν Μπουρντέλ, Παρίσι
μικρογραφία|Αντίγραφο στο κήπο γλυπτών του Τραμέλ Κρόου Σέντερ, Ντάλας, Τέξας
Ο Μπουρντέλ εμπνεύστηκε από τους Άθλους του Ηρακλή και επέλεξε τον έκτο από αυτούς: την εξόντωση των Στυμφαλίδων ορνίθων. Στην Ελληνική μυθολογία, τα πουλιά αυτής της λίμνης ήταν τερατώδη σε μέγεθος, τρέφονταν από ανθρώπινη σάρκα, η οποία επιδηλώθηκε στα δάση γύρω από τη λίμνη Στιμφαλία, στην Αρκαδία. Χρησιμοποιώντας τα κοφτερά τους φτερά από χαλκό (σύμφωνα με μία από τις διάφορες εκδόσεις) ως βέλη, για να σκοτώσουν ανθρώπους και ζώα και να τους καταβροχθίσουν.

Για τη δημιουργία αυτού του έργου, ο Αντουάν Μπουρντέλ ζήτησε από τον φίλο του, κυβερνήτη Ντουαγέν-Παριγκό (1854-1916), τον οποίο είχε γνωρίσει στο "Saturday Rodin", να ποζάρει για αυτόν. Αυτός ο στρατιωτικός ήταν ένας επιτυχημένος αθλητής. Η στάση του σώματος και η ένταση των μυών που απαιτεί η τοξοβολία αναδεικνύουν τους μύες του μοντέλου. Ο Μπουρντέλ τροποποίησε το κεφάλι του μοντέλου κατόπιν αιτήματος του φίλου του, ο οποίος είχε ζητήσει για ανωνυμία.

Ο Μπουρντέλ έκανε αρκετές μελέτες για να δημιουργήσει ένα μικρό γλυπτό, το οποίο θεωρούσε ολοκληρωμένο το 1909. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης στο εργαστήριο του, ο χορηγός Γκαμπριέλ Τόκας γοητεύτηκε από αυτό το γλυπτό και ανέθεσε ένα μνημειακό γλυπτό για τον κήπο του σπιτιού του στο Μπελβίλ (γειτονιά στο Παρίσι).

## Διεθνής επιτυχία
Το 1914, ο Αντουάν Μπορντέλ συνειδητοποίησε ότι είχε τραυματιστεί λόγω της αποκλειστικής εξουσίας που είχε δοθεί στον Γκάμπριελ Τόμας. Πράγματι, μετά την Μπιενάλε της Βενετίας, όπου ο Μπουρντέλ είχε παρουσιάσει ένα χυτευμένο αντίγραφο του Ηρακλή του Τοξότη, αναγκάστηκε να αρνηθεί να πουλήσει ένα χάλκινο άγαλμα. Βλέποντας την απογοήτευση του Μπουρντέλ, ο Τόμας συμφώνησε να τερματίσει την αποκλειστικότητα του και να επιτρέψει στον Μπουρντέλ να κάνει περαιτέρω αντίγραφα. Το πρώτο νέο γλυπτό πήγε στη Σουηδία το 1920. Στη συνέχεια, ο Τόμας έφτιαξε ένα νέο χάλκινο άγαλμα που παρέμεινε στην οικογένειά του μέχρι που πωλήθηκε το 1991 στον Drouot-Montaigne, το έργο αυτό βρίσκεται τώρα στο Τόκιο.

Μετά την συμφωνία του Τόμας να παραχωρήσει τα δικαιώματά του, ένα αντίγραφο δόθηκε το 1916 στην Γκαλερί Σύγχρονης Τέχνης στη Ρώμη. Το 1920, το μουσείο Waldemarsudde της Στοκχόλμη αγόρασε το πρώτο αντίγραφο του Τόμας. Το 1923, αντίγραφα πουλήθηκαν σε μουσεία στις Βρυξέλλες, την Πράγα και τη Νέα Υόρκη. Το 1925, η πόλη του Τουλούζ έδωσε ένα άγαλμα του *Ηρακλή* για το αθλητικό της μουσείο. Το 1926, το Μουσείο του Λουξεμβούργου στο Παρίσι αγόρασε έναν *Ηρακλή* (το έχει τώρα στο Μουσείο Ορσεϊ). Το 1927, το Μουσείο των Καλών Τεχνών της Λυών είχε ένα αντίγραφο με τη σειρά του. Υπάρχουν τώρα πολλές άλλες εκδόσεις σε μουσεία και πόλεις.

Ο Αντόλφ Γουιλέτ δημιούργησε μια γελοιογραφία του αγάλματος.

### Βέλγιο

* Αμβέρσα, Μουσείο Middelheim, Πάρκο Nachtegalen

### Γαλλία

* Παρίσι, Μουσείο Μπουρντέλ, Μουσείο Ορσέ  και Σταθμός Μονπαρνάς
* Μοντωμπάν, μουσείο Ίνγκρες
* Τολούζ, το μέρος "Héraklès"
* Λυών, Μουσείο Καλών Τεχνών Λυών
* Εγκρεβίλ, Jardin-musée Bourdelle d'Égreville

### Γερμανία

* Κολωνία, Πανεπιστήμιο Κολωνίας

### Ασία

* Τόκιο, Ιαπωνία, Εθνικό Μουσείο Δυτικής Τέχνης (NMWA), Μουσείο Τέχνης Bridgestone και Μουσείο Τέχνων του Τόκιο Fuji (Αρχειοθετημένο 2016-03-02 στο Wayback Machine)
* Χακόνε, Ιαπωνία, Υπαίθριο Μουσείο Χακόνε

### Αμερική

* Μπουένος Άιρες, Αργεντινή, σε κήπο της συνοικίας Ρεκολέτα (το άγαλμα ονομάζεται El arquero) 
* Νέα Ορλεάνη, Λουιζιάνα, Κήπος Γλυπτικής Σίντι & Γουόλντα Μπέστχοφ, Μουσείο Τέχνης της Νέας Ορλεάνης
* Νέα Υόρκη, Η.Π.Α., Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης (Νέα Υόρκη)
* Λος Άντζελες, ΗΠΑ, Μουσείο Τέχνης της κομητείας Λος Άντζελες
* Νέα Υόρκη, ΗΠΑ, Πανεπιστήμιο Σίρακιουζ, Κεντρική Αυλή (Quad)

## Φωτογραφίες

### Οι μελέτες

Αρχείο:Etudes_de_Héracklès_musée_Bourdelle_Paris.JPG|Οι έξι μελέτες του 1909
Αρχείο:Trois_premières_études_d'Héraklès_Paris.JPG|Οι πρώτες τρεις μελέτες
Αρχείο:Etudes_4_à_6_de_Héraklès_en_1909_musée_Bourdelle_à_Paris.JPG|Οι επόμενες μελέτες 
Αρχείο:Première_étude_de_Héraklès_en_1909_musée_Bourdelle_à_Paris.JPG|Η πρώτη μελέτη


### Τα αντίγραφα του αγάλματος

Αρχείο:El_arquero_-_Bourdelle_-_Buenos_Aires_(3).jpg|*El arquero* in Buenos Aires, bronze
Αρχείο:Héracklès_archer_bronze_de_Antoine_Bourdelle_Musée_Bourdelle_à_Paris.JPG|*Hercules the Archer*, bronze, Musée Bourdelle in Paris
Αρχείο:Salle_des_plâtres_du_musée_Bourdelle_à_Paris.JPG|Hall of the plasters of the Musée Bourdelle in Paris
Αρχείο:Héraklès_archer_Musée_d'Orsay_Paris_France_2008.JPG|*Hercules the Archer* in Paris, Musée d'Orsay
Αρχείο:Héraklès_Archer_Jardin_musée_Egreville_Paris_France.JPG|*Hercules the Archer*, Jardin-Musée Bourdelle, bronze
Αρχείο:Bourdelle_Herakles.jpg|*Hercules the Archer* in Toulouse


## Παραπομπές


## Βιβλιογραφία
* *Dossier de l'Art* N° 10 de January/February 1993
* *Bourdelle* by Ionel Jianou and Michel Dufet Edition Arted 1970
* *Jardin-musée départemental Bourdelle d'Égreville* by Hervé Joubeaux – Conservateur territorial du Patrimoine, May 2005 (

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* ''Ο Ηρακλής ο Τοξότης'' στην Ινσέκουλα
* ''Ο Ηρακλής ο Τοξότης'' στο Μουσείο Ορσεϊ

Κατηγορία:Τοξοβολία
Κατηγορία:Αγάλματα στη Γαλλία
Κατηγορία:Γλυπτά του Ηρακλή