Αριδαία

Η **Αριδαία** είναι πόλη και έδρα του Δήμου Αλμωπίας στην Περιφερειακή Ενότητα Πέλλας της Μακεδονίας. Έχει πληθυσμό 6.639 κατοίκους (2021), καθιστώντας την την τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Πέλλας, μετά τα Γιαννιτσά και την Έδεσσα.

## Ιστορία
Η περιοχή της Αριδαίας βρίσκεται στην ιστορική περιοχή της Αλμωπίας, η οποία κατά την αρχαιότητα αποτελούσε τμήμα της Άνω Μακεδονίας. Σύμφωνα με την αρχαία ελληνική παράδοση, η περιοχή πήρε το όνομά της από τους Αλμώπες, έναν λαό που σύμφωνα με τη μυθολογία συνδεόταν με γίγαντες που κατοικούσαν στην περιοχή.

Κατά τη διάρκεια της οθωμανικής περιόδου η πόλη ήταν γνωστή με το όνομα Σούμποτσκο (Soumposkon ή Subotsko). Μετά την ενσωμάτωση της περιοχής στο ελληνικό κράτος το 1912, η πόλη μετονομάστηκε αρχικά σε Αρδέα και αργότερα σε Αριδαία.

Σημαντική πληθυσμιακή αύξηση σημειώθηκε μετά το 1923, όταν εγκαταστάθηκαν στην περιοχή πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία, οι οποίοι συνέβαλαν σημαντικά στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της πόλης. Κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα η Αριδαία εξελίχθηκε σε διοικητικό και εμπορικό κέντρο της περιοχής της Αλμωπίας.

## Γεωγραφικά στοιχεία
Η Αριδαία βρίσκεται σε υψόμετρο 122 μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας χωρίς πολλές απότομες αλλαγές στην τοπογραφία σε ακτίνα 3 χιλιομέτρων, ενώ η περιοχή περιτριγυρίζεται από μεγάλους ορεινούς όγκους, όπως το Καϊμάκτσαλαν,το Πίνοβο, τη Τζένα και το Πάικο. Η περιοχή κυρίως διαθέτει καλλιεργήσιμες εκτάσεις και σε μικρότερο ποσοστό βοσκοτόπια και δέντρα.

## Δημογραφικά στοιχεία
Εκτός από τον ντόπιο πληθυσμό, στην Αριδαία υπάρχει και ισχυρή παρουσία προσφύγων από τη Μικρά Ασία, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν το 1923. Οι πρόσφυγες αυτοί, συνεισέφεραν στην ανάπτυξη της Αριδαίας.
### Πληθυσμός

## Κλίμα
Το κλίμα της Αριδαίας είναι υγρό υποτροπικό (Cfa κατά Κέππεν), δηλαδή, είναι εύκρατο με ζεστά καλοκαίρια και κρύους χειμώνες αλλά βρέχει όλο τον χρόνο, ακόμη και το καλοκαίρι, όπου οι θερμοκρασίες είναι σχετικά υψηλές, με τις θερμότερες ημέρες συνήθως στους 38 βαθμούς Κελσίου τον Ιούλιο. Θερμοκρασίες υπό του μηδενός παρατηρούνται συχνά στην περιοχή, με τις ψυχρότερες μέρες συνήθως στους -7 τον Ιανουάριο. Οι χιονοπτώσεις είναι αρκετά σπάνιες παρά τις χαμηλές θερμοκρασίες, αλλά ο παγετός συχνότερος.

## Εκπαίδευση
Στην Αριδαία λειτουργεί Δημόσιο ΙΕΚ. Επίσης, λειτουργούν έξι Νηπιαγωγεία (εκ των οποίων το ένα είναι ειδικό), πέντε Δημοτικά σχολεία, (εκ των οποίων το ένα είναι ειδικό), δύο Γυμνάσια, ένα ΓΕΛ, δύο ΕΠΑΛ (εκ των οποίων το ένα είναι εσπερινό), ΕΚ και ΕΕΕΚ.

## Μέσα Μαζικής Ενημέωσης
Στην Αριδαία λειτουργεί και τοπική ηλεκτρονική εφημερίδα ονόματι AridaiaNews, καθώς και δύο ραδιοφωνικοί σταθμοί, οι Ράδιο Αλμωπία 97.1 και Ιδιωτικό Ραδιόφωνο Αλμωπίας 106.7

## Μεταφορές

### Οδικός
Yπάρχουν πέντε (5) επαρχιακές οδοί που ενώνουν την Αριδαία με τους γύρω οικισμούς. Αυτές είναι:

1. Έδεσσα - Αριδαία. (Πέλλας 1)

2. Αριδαία - Νότια (Όρια Π.Ε. Πέλλας-Κιλκίς)

3. Αριδαία - Λουτρών. (Πέλλας 7)

4. Αριδαία - Πολυκάρπι. (Πέλλας 8)

5. Αριδαία - Πρόμαχοι. (Πέλλας 9)

### Μέσα Μαζικής Μεταφοράς
Υπάρχει λεωφορειακή σύνδεση της πόλης, μέσω του σταθμού Αριδαίας του ΚΤΕΛ Πέλλας με απευθείας δρομολόγια με την Έδεσσα, την Σκύδρα και τα Γιαννιτσά, , την Θεσσαλονίκη, την Κοζάνη, την Αθήνα, τοπικούς οικισμούς και άλλα δρομολόγια με την συνεργασία άλλων ΚΤΕΛ.

Η Αριδαία δεν διαθέτει ενεργό σιδηροδρομικό σταθμό και εξυπηρετείται από τον Σιδηροδρομικό Σταθμό Εδέσσης, αλλά στην περίοδο 1916-1936 λειτούργησε σιδηροδρομικό δίκτυο που την ένωνε με τη Σκύδρα και την Όρμα. Τον σιδηρόδρομο, οι Αριδαιώτες τον ονόμαζαν «Τρενάκι της Καρατζόβας». Ο τότε σιδηροδρομικός σταθμός διατηρείται μέχρι σήμερα και λειτουργεί ως μουσείο φυσικής ιστορίας.

μικρογραφία|Ο σιδηροδρομικός σταθμός το 1918

### Ποδηλατόδρομοι
Ο πρώτος και μοναδικός ολοκληρωμένος ποδηλατόδρομος βρίσκεται επί της οδού Λοχαγού Πασιά, από την γέφυρα προς Εξαπλάτανο μέχρι την συμβολή της με την λεωφόρο Ξενιτίδη. Ο επόμενος προς κατασκευή θα είναι στην λεωφόρο Ξενιτίδη, από το τέλος του πρώτου ποδηλατόδρομου, μέχρι την διασταύρωση με την οδό Καραϊσκάκη.

Μελλοντικά σχέδια για επέκταση των ποδηλατόδρομων, αναφέρουν τις οδούς: Κύπρου, Καπετάν Γαρέφι, Βασιλίσσης Όλγας, μέρος της οδού Ταγματάρχη Χαϊλή, την Περιφερειακή οδό καθώς και τις πλατείες Σέτσκου και Αγγελή Γάτσου.

Επίσης  υπάρχουν ακόμα μεγαλύτερα σχέδιά για σύνδεση της πόλης με ποδηλατόδρομους με τους κοντινούς οικισμούς. Υπάρχει πρόταση για την ανάπτυξη δικτύου προς την Πιπέρια, τους Τσάκους, την Σωσάνδρα, την Υδραία, την Δωροθέα, ίσως και το Βορεινό.

μικρογραφία|Χάρτης Ποδηλατόδρομων Αριδαίας                                                     <small>Κόκκινο: Υπό κατασκευή  --  Μωβ: Προς κατασκευή  --  Μπλε: Μελλοντικές Επεκτάσεις</small>

## Αθλητισμός
Η ποδοσφαιρική ομάδα του Αλμωπού αποτελεί το σπουδαιότερο αθλητικό σωματείο της Αριδαίας. Με έτος ιδρύσεως το 1926 και χρώματα της ομάδας το μπλε και το λευκό, αποτελεί κατά τον τελευταίο αιώνα το σήμα κατατεθέν της ευρύτερης Αλμωπίας, έχοντας πολυετή παρουσία στα εθνικά πρωταθλήματα. Τη σεζόν 2023-24, αγωνίζονταν στο επαγγελματικό πρωτάθλημα της Σούπερ Λιγκ 2 από το οποίο αποβλήθηκε στις 27 Σεπτεμβρίου 2023. Έδρα της ομάδας είναι το Δημοτικό Στάδιο Αριδαίας.

## Άλλες πληροφορίες
Η παράδοση λέει πως η Αριδαία φτιάχτηκε στα πολύ παλιά τα χρόνια, όχι από χέρι ανθρώπου αλλά από τους γίγαντες που πίστευαν πως την κατοικούσαν.

Έως το 1922 ήταν γνωστή ως *Σούμποτσκο* (νοτιοσλαβικά: *С'ботско* / *S'botsko /* *Съботско*), ημερομηνία κατά την οποία και μετονομάστηκε, αρχικώς, σε *Αρδέα*, ενώ στη συνέχεια σε *Αριδαία.*

Μέχρι και τα τέλη της δεκαετίας του '80 στην Αριδαία λειτουργούσαν εργοστάσια επεξεργασίας κόκκινου πιπεριού, τα μοναδικά στην Ελλάδα, με εξαγωγές (κυρίως σε βαλκανικές χώρες).

Η Αριδαία έχει αναπτυχθεί τουριστικά, καθώς είναι η πλησιέστερη πόλη στα Λουτρά Πόζαρ, μία δημοφιλή πηγή ιαματικών λουτρών (απέχουν περίπου 13 χιλιόμετρα).

Η Αριδαία σήμερα έχει δύο εκκλησίες. Ο κεντρικός ναός της πόλης είναι αφιερωμένος στη μνήμη των αγίων Νικάνδρου και Ιωαννικίου που είναι και οι πολιούχοι της πόλης και πανηγυρίζει κάθε χρόνο στις 4 Νοεμβρίου. Και ο άλλος ναός της Αριδαίας είναι χτισμένος στις εργατικές κατοικίες και είναι αφιερωμένος στη μνήμη του Αγίου Αντωνίου και πανηγυρίζει κάθε χρόνο στις 17 Ιανουαρίου.

Το μέλλον της πόλης θα είναι πολύ διαφορετικό. Η Αριδαία (υπό μελέτη) θα αλλάξει κατεύθυνση και θα γίνει καλύτερα προσβάσιμη και ασφαλής για πεζούς και επίσης περισσότερο πράσινη προς το περιβάλλον.

## Εικόνες


Αρχείο:Maglenitsa Moglenisas Arideos River.jpg|Αλμωπαίος ποταμός, Αριδαία
Αρχείο:Dasaki.jpg|Το πάρκο της Αριδαίας «Δασάκι»
Αρχείο:Map of Aridaia.png|Χάρτης της Αριδαίας
Αρχείο:Aridea Old Train Station.jpg|Ο παλαιός σιδηροδρομικός σταθμός της Αριδαίας, όπου σήμερα στεγάζεται μουσείο
Αρχείο:Aridea 229.jpg|Πλατεία Αγγελή Γάτσου

μικρογραφία|Ο σιδηροδρομικός σταθμός το 1918

## Παραπομπές


## Πηγές

* Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα, 1996, 2006 (ΠΛΜ)
* Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς, 1963 (ΠΛ)

Κατηγορία:Δήμος Αλμωπίας
Κατηγορία:Κωμοπόλεις της περιφερειακής ενότητας Πέλλας