Ριέτι

Το **Ριέτι** (ιταλικά: *Rieti*, λατινικά: *Reate*) είναι πόλη της περιφέρειας του Λάτιου, πρωτεύουσα της ομώνυμης επαρχίας, η οποία συχνά αποκαλείται και *Σαμπίνα* (*Sabina*).

## Ιστορία

### Αρχαιότητα

Το Ριέτι ιδρύθηκε στις αρχές της Εποχής του Σιδήρου (9ος-8ος αιώνας π.Χ.) σύμφωνα με τον θρύλο από την ίδια την θεά Ρέα από την οποία πήρε το όνομα. Οι κάτοικοι αρχικά ήταν Ομβρικοί, κατόπιν οι Αβοριγγίνες και τελικά οι Σαβίνοι που εγκαταστάθηκαν σε εδάφη γύρω από τον ποταμό Τίβερη. Το Ριέτι έγινε ένας από τους βασικούς οικισμούς των Σαβίνων οι οποίοι ζούσαν στον οικισμό πολύ πριν την ίδρυση της Ρώμης. Την εποχή που ίδρυσε ο Ρωμύλος την Ρώμη οι Σαβίνοι ζούσαν στην περιοχή, προχώρησε στην Αρπαγή των Σαβίνων Γυναικών με αποτέλεσμα να ξεσπάσει πόλεμος ανάμεσα στους Ρωμαίους και τους Σαβίνους. Η μάχη έληξε μόνο όταν οι γυναίκες έπεσαν στα πόδια των ανδρών και τους παρακάλεσαν να σταματήσουν τον πόλεμο. Ο Ρωμύλος και ο βασιλιάς των Σαβίνων Τίτος Τάτιος έκλεισαν ειρήνη και προχώρησαν σε συνεργασία, οι Σαβίνοι εγκαταστάθηκαν γύρω από τον Κυρινάλιο επειδή είχαν μεγάλη ανάγκη από βοσκοτόπια. 

### Ρωμαϊκή αυτοκρατορία

Ο στρατηγός Μάνιος Κούριος Δεντάτος κατέκτησε το Ριέτι, ενσωματώθηκε στην Ρωμαϊκή Δημοκρατία και μετατράπηκε σε κομβικό σημείο, ειδικά στην Σαλαρία Οδό που ένωνε την Ρώμη με την Αδριατική Θάλασσα μέσω των Απεννίνων. Τα περισσότερα εδάφη από το Ριέτι και το γειτονικό Αμίτερνον κατασχέθηκαν και παραδόθηκαν στους Ρωμαίους. Οι Σαβίνοι κάτοικοι του Ριέτι απέκτησαν αμέσως τον τίτλο του Ρωμαίου πολίτη αλλά χωρίς ψήφο, δικαίωμα το οποίο απέκτησαν λίγο αργότερα με πλήρη υπηκοότητα (268 π.Χ.). Ο κατακτητής Μάνιος Κούριος Δεντάτος αποξήρανε το μεγαλύτερο μέρος της λίμνης εκτρέποντας τον ποταμό Βελίνο προς τον Νέρα, με τον τρόπο αυτό η λίμνη μετατράπηκε στην εύφορη κοιλάδα Ριέτι. Η γη χωρίστηκε σύμφωνα με τα Ρωμαϊκά έθιμα σε τετράγωνα οικόπεδα τα οποία παραδόθηκαν στους νέους ιδιοκτήτες, η πόλη οργανώθηκε επίσης με τα Ρωμαϊκά πρότυπα με δύο μεγάλους δρόμους να διασταυρώνονται στο κέντρο και οχυρώθηκε με ισχυρά τείχη. Μια μεγάλη πέτρινη γέφυρα κατασκευάστηκε στον ποταμό Βελίνο όπως επίσης και μια οδογέφυρα η οποία μετέφερε τα αγαθά στην Σαλαρία Οδό που βρισκόταν στην νότια πύλη του Ριέτι. Το Ριέτι συμμετείχε πολλές φορές στην Λατινική λογοτεχνία χάρη στο γόνιμο έδαφος, τα περιουσιακά στοιχεία και τα προτερήματα του περιβάλλοντος. Ο Μάρκος Τύλλιος Κικέρων περιγράφει έντονα τις εκτάσεις ανάμεσα στο Ριέτι και το Τέρνι που βρισκόντουσαν οι αποξηραμένες εκτάσεις, εκεί είχε εξοχική κατοικία ο φίλος του Κουίντος Άξιος. Η διασημότερη οικογένεια που καταγόταν από το Ριέτι ήταν οι Φλάβιοι, ο αυτοκράτορας Βεσπασιανός που κατασκεύασε το Κολοσσαίο και οι γιοι του Τίτος και Δομιτιανός. Το Ριέτι ήταν επίσης η ιδιαίτερη πατρίδα του διάσημου Ρωμαίου συγγραφέα Μάρκου Τερέντιου Βάρρωνα που γεννήθηκε το 116 π.Χ. και θεωρείται ο πατέρας της Ρωμαϊκής πολυμάθειας.

### Νεότερα χρόνια

Όταν έπεσε η Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία το Ριέτι υπέφερε από βαρβαρικές επιδρομές αλλά δεν σταμάτησε ποτέ να κατοικείται, οι Λομβαρδοί το έκαναν τμήμα του Δουκάτου του Σπολέτου, έγινε υπό τους Φράγκους πρωτεύουσα κομητείας. Τον 9ο και τον 10ο αιώνα το Ριέτι υπέστη νέες λεηλασίες, αρχικά οι Σαρακηνοί και κατόπιν ο Νορμανδός Ρογήρος Β΄ της Σικελίας. Μετά τη μεταφορά της Παπικής έδρας στην Αβινιόν, το Ριέτι κυριεύθηκε από το Βασίλειο της Νεάπολης, όταν ξεκίνησαν και οι διαμάχες μεταξύ των Γουέλφων καιτων Γιβελίνων. Στα 1353 ανακαταλήφθηκε από τον Καρδινάλιο Αλμπορνόθ και αργότερα έγινε φέουδο της οικογένειας των Αλφάνι, εντός των ορίων του Παπικού Κράτους. Εκείνη την περίοδο έγιναν εγγειοβελτιωτικά έργα της πεδιάδας του Ριέτι, κάτι που όμως οδήγησε σε διενέξεις με τη γειτονική πόλη Τέρνι. Ο Εβραίος λόγιος και γιατρός από το Ριέτι Μωυσής μπεν Ισαάκ (1388–1467) γνωστός για τα ποιήματα του χαρακτηρίστηκε ως *"Εβραίος [[Ντάντε Αλιγκέρι|Δάντης]]"*, τα έργα του δημοσιοποιήθηκαν αργότερα (1851). Τελικά, το Ριέτι έγινε επαρχία του Παπικού Κράτους από το 1816 ως το 1860. Με την ένωση της Ιταλίας, ανήκε στην περιφέρεια του Αμπρούτσο, αλλά περιήλθε στο Λάτιο το 1923 και έγινε έδρα επαρχίας στις 2 Ιανουαρίου 1923.

## Αδελφοποιημένες πόλεις
*  *Itō*, Ιαπωνία 
*  *Saint-Pierre-lès-Elbeuf*, Γαλλία

## Παραπομπές



## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Επίσημη ιστοσελίδα του Ριέτι (στα ιταλικά) 
* Χάρτης του Ριέτι

Κατηγορία:Πόλεις του Λάτιου
Κατηγορία:Ρωμαϊκές πόλεις στο Λάτιο