Αντώνιος (όνομα)

**Αντώνιος** (γενική: *Αντωνίου*· καθημερινός τύπος: *Αντώνης*), ελληνικό αντρικό κύριο όνομα (βαφτιστικό όνομα).

## Ετυμολογία του ονόματος
Το όνομα από το μεταγενέστερο Ἀντώνιος, από το λατινικό οικογενειακό όνομα *Antonius*, αγνώστου ετύμου, ίσως ετρουσκικής αρχής. Το πιο γνωστό μέλος της οικογένειας των Αντωνίων ήταν ο Μάρκος Αντώνιος (82/81–30 π.Χ.). Μέλος της τριανδρίας του Ιουλίου Καίσαρα στην Αρχαία Ρώμη και εραστής της Κλεοπάτρας, ισχυριζόταν ότι έλκει την καταγωγή του, και το όνομά του, από τον γιο τού Ηρακλή Ἄντωνα («ἦν δὲ καὶ λόγος παλαιὸς Ἡρακλείδας εἶναι τοὺς Ἀντωνίους, ἀπ’  Ἄντωνος παιδὸς Ἡρακλέους γεγονότας», Πλούταρχος, *Βίοι παράλληλοι*, «Αντώνιος» 4:1–3). Στη Βρετανία, η προέλευση του ονόματος αποδόθηκε εσφαλμένα το 16 αι. στην αρχαιοελληνική λέξη *ἄνθος*, και από τότε διαδόθηκε η γραφή *Anthony*.
## Διάδοση του ονόματος
Το όνομα, αν και προϋπήρχε της εμφάνισης του χριστιανισμού στον ελληνόφωνο χώρο της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, εξαπλώθηκε  ακόμη περισσότερο εξαιτίας σημαντικών αγίων, όπως ο άγιος Αντώνιος, ο θεμελιωτής του μοναχισμού στην Ανατολή, ή ο άγιος Αντώνιος της Πάδουας, ο προστάτης της Πορτογαλίας, που έδωσαν στο όνομα πρόσθετο κύρος. Ενδεικτικά στην εποχή μας, στην Ισπανία το *Antonio* ήταν 2ο σε συχνότητα όνομα το 2011· στις ΗΠΑ το *Antony* ήταν το 7ο το 2008· στη Βρετανία το *Anthony* ήταν το 6ο το 1944, ενώ είκοσι χρόνια αργότερα, το 1964, το 14ο· στην Ιταλία το *Antonio* είναι το 3 πιο συχνό όνομα, το *Antonia* το 24ο και το *Antonietta* το 13. Στην Ελλάδα, σε μια προσπάθεια στατιστικής αποτίμησης της συχνότητας των ελληνικών ονομάτων, το όνομα *Αντώνιος* παρουσιάζεται ως 47ο πιο συχνό όνομα (16ο ανάμεσα στα αντρικά), το *Αντωνία* ως 60ο πιο συχνό όνομα (38ο ανάμεσα στα γυναικεία) και το *Αντωνίνα* το 812ο (596ο ανάμεσα στα γυναικεία). 
## Ονομαστική εορτή
* Στις 17 Ιανουαρίου, του '''Αντωνίου''' του μέγα
::βλ. και παρακάτω Άγιοι

## Τύποι και υποκοριστικά του ονόματος
***Αντώνης** [Αdόνις], κοινός τύπος σε όλη την Ελλάδα
***Αντωνάκης*, *Νάκης·* *Αντωνούλης*· *Αντωνάκι* (ουδέτερο), υποκοριστικοί τύποι, κοινοί σε όλον τον Ελληνόφωνο χώρο
***Αντωνής*, *Αντωνούριν*, υποκοριστικοί τύποι στην Κύπρο
***Αντώνιο*, *Αντωνιό*, *Αντωνίκος*, *Αντωναρί*, υποκοριστικοί τύποι στη Σύμη
***Ντωνιό,* υποκοριστικός τύπος στον Αρχάγγελο, Ρόδου
***Αντώνακας*, *Αντώναρος*, *Αντωνάρα* (η), μεγεθυντικός, κοινός σε όλη την Ελλάδα 
***Αντωνάς*, στην Κάρπαθο και στη Σύμη με μεγεθυντική χροιά
**Αντωνίκας*, *Αντών*, στον Πόντο
**Αντώντς*, *Αντουνούλτς*· *Αντώνας* και *Dώνας*, στο Βελβεντό Κοζάνης 
**Αντών’ς*, *Αντουνάκ’ς*, *Αντουνούλ’ς*, στη Σκιάθο
**Αντώνς*, *Αντωνάκς*, στις Σαράντα Εκκλησιές της Θράκης
**Τώνιος* [Τόɲος], στην Ήπειρο με αποκοπή τού *Αντώνιος, Ντόνας*
**[[Τώνης]]*, *Τόνυ*, *Τώνη*, από επίδραση του ιταλικού ή του αγγλικού *Tony*
**Τοτό*, στον Βούα της Καλαβρίας
*''Αντωνίνος'', από επίδραση του ιταλικού *Antonino* ή του ρωσικού *Антонин* — Το βαφτιστικό ''Αντωνίνος'' από το λατινικό όνομα *Αντωνίνος* (*Antoninus*), πατρωνύμιο του *Αντώνιος* (*Antonius*) «απόγονος, γιος, συγγενής του *Αντωνίου*».
### Σύνθετο με άλλα ονόματα
**Σπυραντώνιος*, από ''Σπύρος'' + *Αντώνιος*
**Μαρκαντώνιος*, από ''Μάρκος'' + *Αντώνιος*

## Θηλυκός τύπος
***Αντωνία**, κοινός σε όλη την Ελλάδα· *Αντωνιά*
***Αντωνούλα*, *Αντωνίτσα*, υποκοριστικοί τύποι, κοινοί σε όλη την Ελλάδα· *Αντουνίτσα*, *Αντουνούλα*, στη Σκιάθο
***Νίτσα*, *Νία*, υποκοριστικοί τύποι με αποκοπή
**Τόνια* (ή *[[Τώνης|Τώνια]]*), από επίδραση του ιταλικού *Tonia* ή του αγγλικού *Tonia*
**Αντωνού*, στην Κύπρο
**Αντώνα*, στην Τριφυλία Κυπαρισσίας και στον Οινούντα (Βρέσθενα Λακωνίας)
**Αντωνούσα*
**Αντωνέλα* (ή *Αντωνέλλα* ή *Αντονέλα* ή *Αντονέλλα*), από επίδραση του ιταλικού *Antonella*
**Αντωνίκα*, από επίδραση του ιταλικού *Antonica*
**Αντωνέτα* (ή *Αντωνέττα* ή *Αντονέττα* ή *Αντονέτα*), από επίδραση του ιταλικού *Antonetta*· *Αντωνιέτα* (ή *Αντωνιέττα*), από επίδραση του ιταλικού *Antonietta*
**Αντουανέτα* (ή *Αντουανέττα*), από επίδραση γαλλικού *Antoinette*
*''Αντωνίνα'', από επίδραση του ιταλικού *Antonina* 

Κατηγορία:Ανδρικά ελληνικά ονόματα
Κατηγορία:Αγιωνύμια
Κατηγορία:Μεταγενέστερα ονόματα