Μουσίνε Κοκαλάρι

Η **Μουσίνε Κοκαλάρι** (10 Φεβρουαρίου 1917 – 13 Αυγούστου 1983) ήταν Αλβανίδα πεζογράφος και πολιτικός κατά την προκομμουνιστική περίοδο της Αλβανίας. Ήταν η ιδρύτρια του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος της Αλβανίας το 1943. 

Η Κοκαλάρι ήταν μια από τις πρώτες Αλβανίδες γυναίκες συγγραφείς, που δημοσίευσαν έργα τους. Μετά από μια σύντομη εμπλοκή στην πολιτική κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, διώχθηκε από το κομμουνιστικό καθεστώς στην Αλβανία και δεν της επιτράπηκε πλέον να γράψει. 

Πέθανε σε κατάσταση φτώχειας και πλήρους απομόνωσης.

## Βιογραφία

### Νεανικά χρόνια
Η Μουσίνε γεννήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 1917 στα Άδανα, στη νότια Τουρκία. Ο παππούς της, Χαμίτ Κοκαλάρι, είχε ολοκληρώσει τις ανώτερες σπουδές του στη θεολογία και τη φιλοσοφία στην Τουρκία και θεωρούνταν μέρος των διανοουμένων της εποχής στην περιοχή του Αργυροκάστρου, από την οποία καταγόταν. Ο πατέρας της, Ρεσάτι, είχε σπουδάσει νομικά στην Κωνσταντινούπολη, όπου εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του. Η Μουσίνε ήταν η νεότερη στην οικογένεια, ενώ είχε άλλα τρία αδέρφια: τον Μουμτάζι, τον Βεσίμι και τον Χαμίτι, οι οποίοι επίσης είχαν καλή μόρφωση, τόσο στον γλωσσικό και λογοτεχνικό όσο και στον νομικό τομέα. 

Τρία χρόνια μετά τη γέννησή της, η οικογένειά της επέστρεψε στην Αλβανία και εγκαταστάθηκε στην πατρίδα τους, το Αργυρόκαστρο. Μεγάλωσε ανάμεσα σε βιβλία, μουσική από το γραμμόφωνο και παραμύθια, ιστορίες και παραδοσιακά αλβανικά τραγούδια, πιο συγκεκριμένα, ενώ ολοκλήρωσε και ένα μέρος του δημοτικού σχολείου στην πόλη. 

Στη συνέχεια μετακόμισε στα Τίρανα, κοντά στο ινστιτούτο *Motrat Qiriazi* και στο λύκειο *Nana Mbretneshë,* όπου σπούδασε μέχρι το 1937. Είχε εξαιρετικά αποτελέσματα στα γραπτά της, που τράβηξαν αμέσως την προσοχή προσωπικοτήτων της λογοτεχνίας, της γλωσσολογίας, της φιλολογίας, της εθνογραφίας, μελετών της λαογραφίας των αλβανικών πνευματικών κύκλων, με τους οποίους η νεαρή Μουσίνε είχε την ευκαιρία να έρθει σε επαφή. Το βιβλιοπωλείο *Venus*, ιδιοκτησίας του αδελφού της, Βεσίμι, έγινε σημαντικό σημείο αναφοράς και πολιτιστικής εμβάθυνσης στην αλβανική πρωτεύουσα, έπαιξε επίσης ρόλο σε τέτοιες σχέσεις, καθώς και ο εκδοτικός οίκος *Mesagjeritë shqiptare* με επικεφαλής τον άλλο αδελφό της, Μουμτάζι, μέσω του οποίου μεταφράστηκαν και εκδόθηκαν βασικά έργα όπως αυτά των Έντγκαρ Άλαν Πόε, Γουόλτερ Σκοτ, Σαίξπηρ, Ομάρ Χατζάμι, Βιθέντε Μπλάσκο Ιμπάνιες και άλλων. 

Το 1937, άρχισε να δημοσιεύει μια σειρά από άρθρα για κοινωνικά ζητήματα στην εφημερίδα *Shtypi*, γράφοντας με το ψευδώνυμο *Muza (η [[Μούσες|Μούσα]])*, λογοπαίγνιο που προέρχεται από το πραγματικό της όνομα.

Το 1938, η Μουσίνε έφυγε για τη Ρώμη για να ξεκινήσει τις πανεπιστημιακές της σπουδές στο Πανεπιστήμιο Σαπιέντσα της Ρώμης. Ένα χρόνο αργότερα, έγραψε το πρώτο της επαγγελματικό έργο με τίτλο *Sic me thote nenua plakë* *(Όπως μου είπε η ηλικιωμένη μάνα)*, ένα βιβλίο που θα εκδιδόταν μόλις το 1941 στα Τίρανα. Με τις δημοσιεύσεις της, η Μουσίνε είχε καταφέρει να κεντρίσει το ενδιαφέρον σημαντικών συγγραφέων όπως ο Λάσγκους Ποραδέτσι, ο Αλί Ασλάνι και, πάνω απ' όλα, ο Έρνεστ Κολίτσι, ο οποίος ήταν ο ιδρυτής του Ινστιτούτου Αλβανικών Σπουδών. Ο Κολίτσι γρήγορα έγινε θεμελιώδες σημείο αναφοράς για τη νεαρή συγγραφέα και ερευνήτρια, ένα πρότυπο που έπρεπε να ακολουθηθεί τόσο στον επιστημονικό όσο και στον ποιητικό-λογοτεχνικό τομέα. Υπό την επίβλεψη του Ναμίκ Ρεσούλι, η Μουσίνε εργάστηκε πάνω στη διδακτορική της διατριβή για τον Ναΐμ Φράσερι (1846–1900). Μέσα από μακρά αρχειακή έρευνα, στην οποία τη βοήθησε ο ανιψιός του μεγάλου ποιητή, Μιτχάτ Φράσερι, παρουσιάζει λεπτομερώς τις πολύπλευρες πτυχές, που στην Αλβανία έχουν καταστήσει τον Ναΐμ Φράσερι σύμβολο της εθνικής λογοτεχνίας. 

### Πολιτική σταδιοδρομία και φυλάκιση
δεξιά|μικρογραφία|250x250εσ|Φωτογραφία τραβηγμένη κατά τη διάρκεια της δίκης της το 1946
Καθώς ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος έφτανε στο τέλος του, η ίδια η Κοκαλάρι άνοιξε ένα βιβλιοπωλείο και προσκλήθηκε να γίνει μέλος της Αλβανικής Ένωσης Συγγραφέων και Καλλιτεχνών, που ιδρύθηκε στις 7 Οκτωβρίου 1945, υπό την προεδρία του Σεϊφουλά Μαλέσοβα. Όλο αυτό το διάστημα την στοιχειώνει η εκτέλεση χωρίς δίκη των δύο αδελφών της, Μουμτάζ και Βεϊσίμ, στις 12 Νοεμβρίου 1944, από τους κομμουνιστές και ζητούσε δικαιοσύνη και τιμωρία. Έχοντας στενή σχέση το 1944 με το νεοσύστατο Αλβανικό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα και το έντυπο έντυπο *Zëri i lirisë* («Η φωνή της ελευθερίας»), συνελήφθη στις 17 Ιανουαρίου 1946, σε μια εποχή τρόμου, που συνέπεσε με τη σύλληψη του Μαλέσοβα, και στις 2 Ιουλίου 1946 καταδικάστηκε σε είκοσι χρόνια φυλάκιση από το στρατιωτικό δικαστήριο των Τιράνων ως *σαμποτέρ και εχθρός του λαού**.* 

Λίγο πριν από τη σύλληψή της, η Κοκαλάρι είχε στείλει επιστολή στις Συμμαχικές Δυνάμεις, οι οποίες εξακολουθούσαν να εδρεύουν στην πρωτεύουσα της Αλβανίας, τα Τίρανα. Στην επιστολή της ζητούσε ελεύθερες εκλογές και ελευθερία έκφρασης. Στη δίκη, η Κοκαλάρι δήλωσε τα εξής: Δεν χρειάζεται να είμαι κομμουνίστρια για να αγαπώ τη χώρα μου. Αγαπώ τη χώρα μου, παρόλο που δεν είμαι κομμουνίστρια. Αγαπώ την πρόοδό της. Καυχιέστε ότι κερδίσατε τον πόλεμο και τώρα είστε οι νικητές και θέλετε να αφανίσετε όσους αποκαλείτε πολιτικούς αντιπάλους. Σκέφτομαι διαφορετικά από εσάς, αλλά αγαπώ τη χώρα μου. Με τιμωρείτε για τα ιδανικά μου!

### Ζωή σε εγκλεισμό και θάνατος
Το 1964, μετά από 18 χρόνια στις φυλακές του Μπουρέλ στην περιοχή Ματ, απομονωμένη και υπό συνεχή παρακολούθηση, πέρασε τα επόμενα 19 χρόνια της ζωής της σε κράτηση στην πόλη Ρέσεν, στη Βόρεια Αλβανία, όπου αναγκάστηκε να εργαστεί ως οδοκαθαρίστρια. Δεν της επετράπη ποτέ να συνεχίσει το γράψιμό της. 

Πέθανε τον Αύγουστο του 1983, σε ακραία φτώχεια, μετά από μια σύντομη μάχη με τον καρκίνο.

## Δημοσιεύσεις
Σε ηλικία 24 ετών, είχε ήδη δημοσιεύσει μια αρχική συλλογή 80 σελίδων με δέκα νεανικά πεζά παραμύθια στη μητρική της διάλεκτο του Αργυροκάστρου: «*Όπως μου είπε η ηλικιωμένη μάνα»* (αλβανικά: Siç me thotë nënua plakë). Αυτή η ιστορική συλλογή, έντονα εμπνευσμένη από την τοσκική λαογραφία και τους καθημερινούς αγώνες των γυναικών του Αργυροκάστρου, θεωρείται το πρώτο λογοτεχνικό έργο, που γράφτηκε και εκδόθηκε ποτέ από γυναίκα στην Αλβανία. Η αξία της συλλογής έγκειται στην πολύ ζωντανή διάλεκτο του Αργυροκάστρου και στα κυρίαρχα ήθη της περιοχής. Η Κοκαλάρι αποκάλεσε το βιβλίο «τον καθρέφτη ενός κόσμου που πέρασε, το μονοπάτι της μετάβασης από την κοριτσίστικη ηλικία με τις μελωδίες της και τα πρώτα χρόνια του γάμου στον κόσμο της ενήλικης γυναίκας, για άλλη μια φορά δεμένης από τις βαριές αλυσίδες της δουλείας στον πατριαρχικό φανατισμό».

Στα μέσα του 1943, η Μουσίνε, μαζί με τη Νετζμιγιέ Τζουγκλίνι Χότζα, ίδρυσαν το γυναικείο περιοδικό *Shqiptarja e Re*. Το περιοδικό αυτό συνέχισε καθ' όλη τη διάρκεια της δικτατορίας και ήταν η πρώτη οδός για γυναικεία γραπτά μετά την απελευθέρωση της Αλβανίας. Εκδιδόταν από την οργάνωση Ενωμένων Αλβανών Γυναικών, υπό την προεδρία της Χότζα από το 1946 έως το 1952. Χάρη στην τέχνη και το συγγραφικό ταλέντο της Μουσίνε, η έκδοσή του κατέστη δυνατή κατά τη σύλληψή της και, κατά τη διάρκεια της δίκης της τον Ιούνιο του 1946, το ίδιο αυτό περιοδικό την αποκάλεσε τρομοκράτισσα και έκανε έκκληση στη «Λαϊκή Δικαιοσύνη» να επιβάλει στη Μουσίνε Κοκαλάρι την αυστηρότερη τιμωρία. Τρία χρόνια αργότερα, παρά τις αντιξοότητες του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, η Κοκαλάρι, πλέον 27 ετών, κατάφερε να δημοσιεύσει μια μεγαλύτερη συλλογή διηγημάτων και σκίτσων με τίτλο *Πώς ταλαντεύτηκε η ζωή* (αλβανικά: Sa u-tunt jeta), συνολικά 348 σελίδες που την καθιέρωσαν, έστω και για τόσο σύντομο χρονικό διάστημα, ως συγγραφέα ουσιαστικής σημασίας. Ένας τρίτος τόμος με τα λαϊκά της παραμύθια είχε τον τίτλο *Γύρω από την Εστία* (αλβανικά: Rreth vatrës) το 1944.

## Αναγνώριση
μικρογραφία|Η Κοκαλάρι σε γραμματόσημο της Αλβανίας του 2017
Η Κοκαλάρι ήταν μία από τους πρώτους 30 φυλακισμένους συγγραφείς, που συμπεριλήφθηκαν στον κατάλογο το 1960 από την Επιτροπή των Τριών. Το 1993, η Κοκαλάρι ανακηρύχθηκε μετά θάνατον *Μάρτυρας της Δημοκρατίας* από τον Πρόεδρο της Αλβανίας και ένα σχολείο στα Τίρανα φέρει πλέον το όνομά της. 

Είναι ένα από τα κύρια θέματα της συλλογής δοκιμίων *No Man's Lands: Οκτώ εξαιρετικές γυναίκες στην ιστορία των Βαλκανίων*, των Αγγλοκοσοβάρων συγγραφέων Ελίζαμπεθ Γκάουινγκ και Ρόμπερτ Γουίλτον.

## Δείτε επίσης

* Σεβαστή Κυριαζή
* Παρασκευή Κυριαζή
* Φατμπάρντα Γκέκα
* Ουράνι Ρουμπο
* Όλγκα Πλούμπι

## Παραπομπές


## Πηγές
*Αυτό το άρθρο περιέχει πληροφορίες από [http://www.frosina.org το Frosina.org] και χρησιμοποιείται με άδεια.* Μεγάλο μέρος αυτού του κειμένου εμφανίζεται στο: Robert Elsie (2005) ''Αλβανική λογοτεχνία: μια σύντομη ιστορία'', Κέντρο Αλβανικών Σπουδών, Λονδίνο, σελ.&nbsp;157.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Κατηγορία:Αλβανοί φεμινιστές
Κατηγορία:Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα αλβανικά
Κατηγορία:Φεμινίστριες
Κατηγορία:Αλβανοί συγγραφείς
Κατηγορία:Αλβανοί πολιτικοί