Ιρακινές βουλευτικές εκλογές 2025

Οι βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στο Ιράκ στις 11 Νοεμβρίου 2025. Οι εκλογές καθόρισαν τα 329 μέλη του Συμβουλίου Αντιπροσώπων του Ιράκ, τα οποία είναι υπεύθυνα για την εκλογή του προέδρου της χώρας που διορίζει τον πρωθυπουργό.

## Ιστορικό
Οι Ιρακινές βουλευτικές εκλογές 2021 οδήγησαν σε βίαιες διαμαρτυρίες στη αγδάτη καθώς και σε μια πολιτική κρίση έντεκα μηνών. Στις 3 Αυγούστου 2022 ο Μουκτάντα αλ Σαντρ ζήτησε πρόωρες εκλογές, αλλά δεν το κατάφερε. Ο Μουκτάντα αλ Σαντρ αποχώρησε από την πολιτική και το κόμμα του παραιτήθηκε από το Συμβούλιο Αντιπροσώπων. Υπήρχαν εικασίες ότι θα επέστρεφε στην πολιτική πριν από τις εκλογές αλλά τον Ιούλιο του 2025 ο Σαντρ ανακοίνωσε ότι θα μποϊκοτάρει τις εκλογές.

## Εκλογικό σύστημα
Το εκλογικό σύστημα άλλαξε μετά τις βουλευτικές εκλογές του 2018 εν μέσω των διαμαρτυριών από το 2019 έως το 2021. Οι προηγούμενες βουλευτικές εκλογές είχαν διεξαχθεί χρησιμοποιώντας αναλογική εκπροσώπηση, με τις έδρες να κατανέμονται χρησιμοποιώντας τη μέθοδο Webster/Sainte-Laguë, χρησιμοποιώντας τα κυβερνεία ως εκλογικές περιφέρειες. Ως αποτέλεσμα, οι Ιρακινές βουλευτικές εκλογές 2021 διεξήχθησαν χρησιμοποιώντας ενιαία μη μεταβιβάσιμη ψήφο σε 83 πολυεδρικές εκλογικές περιφέρειες. Για τις βουλευτικές εκλογές του 2025 το σύστημα της αναλογικής εκπροσώπησης επανήλθε, με τις έδρες να κατανέμονται χρησιμοποιώντας την τροποποιημένη μέθοδο Webster/Sainte-Laguë με διαιρέτη 1,7, σε 18 εκλογικές περιφέρειες που αντιστοιχούν στα κυβερνεία του Ιράκ (εκτός της Χαλάμπτζα). 83 έδρες προορίζονται για γυναίκες, 9 έδρες προορίζονται για μειονότητες (πέντε για Χριστιανούς και μία για Γεζίντι, Σαμπάκ, Μανδαίους και Φέιλι Κούρδους αντίστοιχα).

## Διεξαγωγή
Προκαταρκτική ψηφοφορία διεξήχθη για 1,3 εκατομμύρια μέλη των δυνάμεων ασφαλείας και 26.500 εσωτερικά εκτοπισμένους σε 906 εκλογικά κέντρα στις 9 Νοεμβρίου.

Η Ανεξάρτητη Ανώτατη Εκλογική Επιτροπή (IHEC) ανακοίνωσε ότι τα προκαταρκτικά αποτελέσματα θα δημοσιοποιούνταν το βράδυ της 12ης Νοεμβρίου. Την ίδια ημέρα, η εκλογική επιτροπή ανακοίνωσε μια απροσδόκητα υψηλή συμμετοχή άνω του 56%, σημαντικά υψηλότερη από το 41% που καταγράφηκε στις εκλογές του 2021.

Ορισμένοι Ιρακινοί πολιτικοί αναλυτές παρατήρησαν ότι η συμμετοχή ήταν στην πραγματικότητα πιο κοντά στο 38% επειδή ο αριθμός της εκλογικής επιτροπής βασίστηκε στην αναλογία των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων που ψήφισαν, και όχι στον αριθμό των επιλέξιμων ψηφοφόρων που αποτελούν το σύνολο του εκλογικού σώματος. 9 εκατομμύρια επιλέξιμοι Ιρακινοί ψηφοφόροι δεν εγγράφηκαν για να ψηφίσουν, γεγονός που, σύμφωνα με την Έρικα Σόλομον και τον Φαλίχ Χασάν, γράφοντας για τους *[[The New York Times|New York Times]]*, οφείλεται στη «χαμηλή εμπιστοσύνη στην ιρακινή δημοκρατική διαδικασία». Σύμφωνα με πολλούς Ιρακινούς πολιτικούς, η αγορά ψήφων «εκτοξεύτηκε» στις εκλογές. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το Δημοκρατικό Κόμμα του Κουρδιστάν μετέφερε 125.000 ψήφους και η Πατριωτική Ένωση του Κουρδιστάν 12.000 για να κερδίσουν έδρες ποσόστωσης.

Ο Ιρακινός πολιτικός επιστήμονας Ιχσάν αλ-Σαμάρι δήλωσε για την αναφερόμενη υψηλή συμμετοχή: «Αυτή είναι σκόπιμη παραποίηση της συμμετοχής για να ενισχυθεί η νομιμότητα [των συμμετεχόντων πολιτικών κομμάτων]».

## Αποτελέσματα
Οι πρώτες αναφορές στις 12 Νοεμβρίου έδειξαν πολλά κόμματα να διεκδικούν εκλογική επιτυχία. Ειδικότερα, ο Συνασπισμός Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης του πρωθυπουργού Σουντανί, σύμφωνα με πηγές κοντά στον Σουντανί, αναμενόταν να εξασφαλίσει τον μεγαλύτερο αριθμό εδρών, περίπου 50. Το δίκτυο Rudaw ανέφερε επίσης ότι η κοινοβουλευτική ομάδα του Σουντανί θα τερμάτιζε πρώτη στη Βαγδάτη, επιτυγχάνοντας παράλληλα μια «σαρωτική» νίκη στις νότιες επαρχίες του Ιράκ, Νατζάφ και Κερμπάλα. Δύο αξιωματούχοι της εκλογικής επιτροπής ενημέρωσαν ανεξάρτητα το Reuters ότι το μπλοκ του Σουντανί θα ήταν το μεγαλύτερο κόμμα μετά τις εκλογές.

Από την πλευρά της, η Οργάνωση Μπαντρ δήλωσε στο Rudaw ότι αναμένει να κερδίσει μεταξύ «22 και 27» εδρών, συμπεριλαμβανομένων 9 στις σουνιτικής πλειοψηφίας βόρειες επαρχίες και 12 στη Βαγδάτη και στον σιιτικής πλειοψηφίας νότο. Αυτό θα σηματοδοτούσε βελτίωση σε σχέση με την επίδοσή της το 2021, όπου είχε κερδίσει 17 έδρες. Στην Περιοχή του Κουρδιστάν, τα μέσα ενημέρωσης ανέφεραν κυρίαρχη επίδοση από το Δημοκρατικό Κόμμα του Κουρδιστάν, κερδίζοντας πάνω από 1 εκατομμύριο ψήφους (σε σύγκριση με 782.000 το 2021), με τον κύριο Κούρδο αντίπαλό του, την Πατριωτική Ένωση του Κουρδιστάν, να κερδίζει περίπου τις μισές.

Στις 17 Νοεμβρίου 2025 η IHEC ανακοίνωσε ότι ο Συνασπισμός Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης του Σουντανί βρέθηκε στην κορυφή των τελικών αποτελεσμάτων με 46 έδρες στο 329μελές Συμβούλιο Αντιπροσώπων, ακολουθούμενος από το Κόμμα Προόδου (Taqaddum) του πρώην Προέδρου του Κοινοβουλίου Μοχάμεντ Αλ-Χαλμπούσι με 36 έδρες, και τον Συνασπισμό Κράτους Δικαίου του πρώην πρωθυπουργού Νούρι αλ-Μαλίκι με 29 έδρες. Στη συνέχεια, το σιιτικό Πλαίσιο Συντονισμού δήλωσε ότι συγκροτήθηκε ως το μεγαλύτερο κοινοβουλευτικό μπλοκ ενώνοντας τα συστατικά του κόμματα, τοποθετώντας έτσι τον εαυτό του ως κεντρική δύναμη στον σχηματισμό κυβέρνησης και στις κοινοβουλευτικές διαπραγματεύσεις.

## Επακόλουθα
### Αντιδράσεις
#### Διεθνείς
Δύο ημέρες πριν από τις εκλογές, ο Εσμαήλ Μπαγκαέι, εκπρόσωπος του Ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες για παρέμβαση στην εκλογική διαδικασία του Ιράκ, δηλώνοντας: «Οποιαδήποτε ξένη παρέμβαση σε αυτή τη διαδικασία καταδικάζεται και απορρίπτεται από τον ιρακινό λαό, την κυβέρνηση αυτής της χώρας και άλλες υπεύθυνες χώρες. Η αμερικανική παρέμβαση είναι οπωσδήποτε επιζήμια».

Στις 12 Νοεμβρίου η γαλλική κυβέρνηση δημοσίευσε μια δήλωση με την οποία χαιρετίζει τις βουλευτικές εκλογές της προηγούμενης ημέρας και πανηγυρίζει για την «ομαλή διεξαγωγή» των εκλογών, δηλώνοντας ότι «συνάδει με την πρόοδο που έχει σημειώσει το Ιράκ στα πολιτικά και θέματα ασφαλείας». Η δήλωση επανέλαβε την υποστήριξη της Γαλλίας προς το Ιράκ για την ενίσχυση των θεσμών του και του ρόλου του στην περιφερειακή ειρήνη και σταθερότητα.

Την ίδια ημερομηνία, η Ευρωπαϊκή Ένωση επαίνεσε τον ιρακινό λαό για την άσκηση του εκλογικού του δικαιώματος και υπογράμμισε τη δυνατότητα που προκύπτει από τις εκλογές για την ενίσχυση των θεσμών, της συμπερίληψης και της λογοδοσίας του Ιράκ. Η δήλωση «χαιρέτισε» τις προσπάθειες διαφόρων ιρακινών αρχών και φορέων της κοινωνίας των πολιτών για τη διευκόλυνση της ψηφοφορίας και την αυξημένη συμμετοχή σε σύγκριση με το 2021 και το 2018. Η ΕΕ επιβεβαίωσε εκ νέου τη δέσμευσή της για την ενότητα, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Ιράκ ως εταίρου της ΕΕ.

Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ στο Ιράκ, Μαρκ Σαβάγια, χαιρέτισε τις εκλογές ως «σαφές σημάδι» προόδου. Επαίνεσε τον πρωθυπουργό Σουντανί και την κυβέρνησή του και επανέλαβε την υποστήριξη της Αμερικής για «τον τερματισμό της εξωτερικής παρέμβασης και των ένοπλων πολιτοφυλακών».

Ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, ζήτησε τον άμεσο σχηματισμό της επόμενης κυβέρνησης του Ιράκ, επαινώντας τις ήρεμες και ομαλές εκλογές ως «αποτελεσματικές» και επιβεβαιώνοντας εκ νέου την υποστήριξη του οργανισμού του προς το Ιράκ.

#### Εσωτερικές
Στις 13 Νοεμβρίου, την επομένη της ανακοίνωσης των προκαταρκτικών αποτελεσμάτων, το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο του Ιράκ κάλεσε τους νικητές των εκλογών να ξεκινήσουν γρήγορα διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό της επόμενης νομοθετικής συνέλευσης και κυβέρνησης της χώρας εντός των συνταγματικών χρονοδιαγραμμάτων.

Μετά τα προκαταρκτικά αποτελέσματα, ο Γενικός Γραμματέας της Κατάιμπ Χεζμπολάχ (η οποία συμμετείχε με τη λίστα Κίνημα Χούκουκ) Άμπου Χουσεΐν αλ-Χαμιντάουι δήλωσε ότι πολλοί από τους νικητές υποψηφίους μοιράζονται τις ιδεολογίες της Ισλαμικής Αντίστασης, ενώ πανηγύρισε και για την αυξημένη συμμετοχή.

Ο πρόεδρος του Συμβουλίου Αντιπροσώπων, Μαχμούντ αλ-Μασχαντάνι, ζήτησε ομοίως από τα νεοεκλεγέντα πολιτικά μπλοκ να επιταχύνουν τον σχηματισμό κυβέρνησης εντός των συνταγματικών χρονοδιαγραμμάτων, τονίζοντας ότι ο γρήγορος συντονισμός μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων ήταν απαραίτητος για τη διατήρηση της σταθερότητας και της δημόσιας εμπιστοσύνης.

Ο πρόεδρος του Δημοκρατικού Κόμματος του Κουρδιστάν (KDP) Μασούντ Μπαρζανί συνεχάρη τον λαό της «Περιοχής του Κουρδιστάν και του Ιράκ» για την «επιτυχία» των εκλογών, ευχαριστώντας την ηγεσία, τα μέλη, τους υποστηρικτές και τις δυνάμεις ασφαλείας του KDP για τη διευκόλυνση των εκλογών και για την επιτυχία της εκστρατείας του κόμματος «Ένα Εκατομμύριο Ψήφοι και Άνω».

### Σχηματισμός κυβέρνησης
Μετά την ανακοίνωση των προκαταρκτικών αποτελεσμάτων, ο Σουντανί συνεχάρη τους υποστηρικτές του για τη νίκη του συνασπισμού του στις εκλογές. Εν τω μεταξύ, το Σιιτικό Πλαίσιο Συντονισμού (CF) ετοιμαζόταν να ανακηρύξει τον εαυτό του ως το μεγαλύτερο κοινοβουλευτικό μπλοκ και θα ήταν σε θέση να σχηματίσει την κυβέρνηση. Ο Μουχτάρ αλ-Μουσάουι, ανώτερο στέλεχος της Οργάνωσης Μπαντρ και ηγέτης του Πλαισίου Συντονισμού, δήλωσε στο Shafaq News ότι τα κόμματα που συνδέονται με το CF κέρδισαν αρκετές έδρες για να ελέγξουν τη νομοθετική εξουσία και να επιλέξουν τον επόμενο πρωθυπουργό χωρίς τη συμμετοχή του συνασπισμού Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης του Σουντανί. Το Shafaq News ανέφερε επίσης ότι οι ηγέτες του Πλαισίου Συντονισμού ξεκίνησαν εσωτερικές συνομιλίες για τη διαμόρφωση της επόμενης κυβέρνησης και στόχευαν στην επιλογή του επόμενου πρωθυπουργού με βάση την εμπειρία, τη συναίνεση και τη διεθνή υποστήριξη.

Από την πλευρά του, στην πρώτη μετεκλογική ομιλία του ο Σουντανί διακήρυξε ότι η συμμαχία του Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης ήταν ανοιχτή στον σχηματισμό συνασπισμού με «όλους χωρίς εξαίρεση» για τη συγκρότηση της νέας κυβέρνησης. Αν και η προηγούμενη κυβέρνηση του Σουντανί βασίστηκε στην υποστήριξη του Πλαισίου Συντονισμού, ανώτεροι Ιρακινοί πολιτικοί δήλωσαν στο AFP ότι το Πλαίσιο Συντονισμού είναι διχασμένο ως προς την υποστήριξη μιας δεύτερης θητείας για τον Σουντανί, με τον Μαλίκι, του οποίου ο συνασπισμός Κράτους Δικαίου κατέχει περίπου 27 έδρες, να αντιτίθεται σε αυτή την κίνηση. Ένας ανώτερος Ιρακινός πολιτικός δήλωσε στους Financial Times ότι ο Μαλίκι «θα προτιμούσε να πεθάνει παρά να δει τον Σουντανί να επιστρέφει ως πρωθυπουργός». Το France24 ανέφερε ότι «παλαιοί διαμορφωτές της εξουσίας, συμπεριλαμβανομένων αυτών από το Πλαίσιο Συντονισμού» ανησυχούν ότι ο Σουντανί έχει συσσωρεύσει υπερβολική δύναμη στην πρώτη του θητεία και ότι το γραφείο του ενδέχεται να έχει παρακολουθήσει τα τηλέφωνα πολιτικών.

Ο Αλί Χουσεΐν, μέλος του Πολιτικού Γραφείου του KDP, επιβεβαίωσε την επιθυμία του κόμματός του για συμμαχία μεταξύ των κουρδικών κομμάτων για να ενισχύσουν τη θέση τους στις διαπραγματεύσεις, υποστηρίζοντας τα κουρδικά «συνταγματικά δικαιώματα».

Αξιωματούχοι των ΗΠΑ φέρονται να ζήτησαν να αφοπλιστούν έξι υποστηριζόμενες από το Ιράν ένοπλες ομάδες και (όσες έχουν πολιτική εκπροσώπηση) να αποκλειστούν από την επόμενη κυβέρνηση: δηλαδή οι Κατάιμπ Χεζμπολάχ (KH), Χαρακάτ αλ-Νουτζάμπα, Ασαΐμπ Αλ αλ-Χακ (AAH), Κατάιμπ Σαγίντ αλ-Σουχαντά, Χαρακάτ Ανσάρ Αλλάχ αλ-Αούφιγια και Κατάιμπ αλ-Ιμάμ Αλί. Η KH και η AAH έχουν και οι δύο πολιτικά κόμματα που είναι μέλη του CF: το Κίνημα Χούκουκ και το Σαντικούν αντίστοιχα.

Στις 24 Ιανουαρίου 2026 ο Νουρί αλ Μαλίκι διορίστηκε από το Μπλοκ της πλειοψηφίας ως μοναδικός υποψήφιος για την πρωθυπουργία από το Συντονιστικό Πλαίσιο των Σιιτών του Ιράκ. 

## Σημειώσεις και παραπομπές


2025
Ιρακ