Κρύπτη

[μικρογραφία| [Βησιγότθοι|Βησιγοτθική κρύπτη στον καθεδρικό ναό του Αγίου Αντωνίνου στην Παλένθια της Ισπανίας]]
[μικρογραφία| Κρύπτη στη [Βόλα Γκουουόφσκα του βοεβοδάτου Λούμπλιν στην Πολωνία]]
**Κρύπτη** είναι ένας πέτρινος θάλαμος ο οποίος βρίσκεται κάτω από το δάπεδο ενός χριστιανικού ναού ή άλλου κτηρίου. Συνήθως περιέχει φέρετρα, σαρκοφάγους ή θρησκευτικά λείψανα.

Αρχικά, οι κρύπτες βρίσκονταν συνήθως κάτω από την κύρια αψίδα μιας εκκλησίας, όπως για παράδειγμα στο αβαείο του Αγίου Γερμανού της Οσέρ, αλλά αργότερα εντοπίστηκαν κάτω από το ιερό, τον κυρίως ναό και το άβατο. Κατά καιρούς, οι εκκλησίες υψώνονταν σε ανώτερο επίπεδο, έτσι ώστε να φιλοξενήσουν μια κρύπτη στο επίπεδο του εδάφους, όπως για παράδειγμα η εκκλησία του Αγίου Μιχαήλ στο Χίλντεσχαϊμ της Γερμανίας.

## Ετυμολογία
Η λέξη **' σχηματίστηκε με ουσιαστικοποίηση από το **', θηλυκό τύπο του αρχαίου ελληνικού επιθέτου ** ("κρυφός", "μυστικός"). Παλαιότερα, οι κρύπτερ χρησίμευαν και ως θησαυροφυλάκια για την αποθήκευση σημαντικών και/ή ιερών αντικειμένων.

## Ιστορική εξέλιξη
[μικρογραφία| Κρύπτη του 17ου αι. η οποία βρέθηκε το 1911 στην πόλη [Πόρι της Φινλανδίας]]
Σύμφωνα με τις πηγές, η κρύπτη έγινε ήταν γνωστή για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της παλαιοχριστιανικής περιόδου, ιδιαίτερα στη Βόρεια Αφρική, στο Σλεφ και στην Τζεμίλα της Αλγερίας, καθώς και στην πόλη του Βυζαντίου στο Μονή Στουδίου της Κωνσταντινούπολης, όπου οι χριστιανικές εκκλησίες έχουν χτιστεί πάνω από μιθραία (αρχαία ιερά του θεού Μίθρα), ενώ το ίδιο το μιθραίο έχει κατά καιρούς προσαρμοστεί με σκοπό να χρησιμεύσει ως κρύπτη.

Η διάσημη κρύπτη που βρίσκεται στην Παλαιά Βασιλική του Αγίου Πέτρου στη Ρώμη, κατασκευάστηκε περίπου το έτος 600, ως ένα μέσο για να προσφέρεται στους προσκυνητές η θέα του τάφου του Αγίου Πέτρου, ο οποίος βρισκόταν σύμφωνα με τη ρωμαϊκή συνήθεια ακριβώς κάτω από το ιερό βήμα του ναού. Ο τάφος γινόταν προσβάσιμος μέσα από ενα υπόγειο πέρασμα το οποίο βρισκόταν κάτω από το ιερό, από όπου οι προσκυνητές μπορούσαν να εισέλθουν από ένα σκαλί, να περάσουν από τον τάφο και να βγουν χωρίς να διακόπτουν τη λειτουργία των ιερέων του ναού που λάμβανε χώρα στον ιερό ωήμα ακριβώς από πάνω.

Η βησιγοτθική κρύπτη (η κρύπτη του Αγίου Αντωνίνου) η οποία βρίσκεται στον καθεδρικό ναό της Παλένθια (Ισπανία), χτίστηκε κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Βάμπα με στόχο να διατηρηθούν εκεί τα λείψανα του μάρτυρα Αγίου Αντωνίνου του Παμιέ, ενός Βησιγότθου-Γαλάτη ευγενούς, τα οποία μεταφέρθηκαν από τη Ναρμπόν της Γαλλίας στη βησιγοτθική Ισπανία το 673 ή το 67 από τον ίδιο τον Βάμπα. Αυτά είναι τα μόνα λείψανα του βησιγοτθικού καθεδρικού ναού της Παλένθια.

Οι κρύπτες εισήχθησαν στη φράγκικη εκκλησιαστική αρχιτεκτονική στα μέσα του 8ου αι., ως χαρακτηριστικό του εκλατινισμού της. Στη συνέχεια, η δημοτικότητά τους εξαπλώθηκε ευρύτερα στη δυτική Ευρώπη κατά την εποχή της ηγεσίας του Καρλομάγνου. Τα παραδείγματα αυτής της περιόδου είναι πιο κοινά στην πρώιμη μεσαιωνική Δύση, για παράδειγμα στη Βουργουνδία, στις πόλεις Ντιζόν και Τουρνί.

Μετά τον 10ο αι., οι πρώιμες μεσαιωνικές απαιτήσεις μιας κρύπτης ατόνισαν, καθώς οι αξιωματούχοι της εκκλησίας επέτρεψαν να φυλάσσονται λείψανα στο κύριο επίπεδο της εκκλησίας. Ως εκ τούτου, μέχρι τη γοτθική περίοδο, σπάνια χτίζονταν κρύπτες, ωστόσο συνέχισαν να κατασκευάζονται ταφικοί θάλαμοι κάτω από τις εκκλησίες οι οποίοι αναφέρονται σε πηγές ως κρύπτες.

## Ταφικοί θάλαμοι
Με πιο σύγχρονους όρους, μια κρύπτη είναι συνήθως ένας πέτρινος ταφικός θάλαμος που χρησιμοποιείται για την αποθήκευση του νεκρού. Η τοποθέτηση ενός πτώματος σε μια κρύπτη μια μέθοδος για την ανακομιδή των οστών, ως εναλλακτική λύση, για παράδειγμα, της καύσης. Οι κρύπτες βρίσκονται συνήθως σε νεκροταφεία και κάτω από δημόσια θρησκευτικά κτίρια, όπως εκκλησίες ή καθεδρικούς ναούς, αν και κατά καιρούς μπορεί να βρίσκονται και κάτω από μαυσωλεία ή παρεκκλήσια μέσα σε προσωπικές ιδιοκτησίες. Οι πλούσιες ή γνωστές οικογένειες έχουν συχνά μια «οικογενειακή κρύπτη», στην οποία είναι ενταφιασμένα όλα τα μέλη της οικογένειας. Πολλές βασιλικές οικογένειες, για παράδειγμα, έχουν τεράστιες κρύπτες που περιέχουν τα σώματα δεκάδων πρώην βασιλέων. Σε ορισμένες τοποθεσίες, η υπέργεια κρύπτη ονομάζεται πιο συχνά μαυσωλείο, λέξη η οποία αναφέρεται και σε οποιοδήποτε περίτεχνο κτήριο το οποίο προορίζεται ως τόπος ταφής, για οποιονδήποτε αριθμό ανθρώπων.

Κατά τη διάρκεια του 19ου αι., υπήρχε μια τάση να χτίζονται κρύπτες σε οικογενειακά κτήματα μεσαίου έως μεγάλου μεγέθους, τα οποία συνήθως είναι διακριτικά τοποθετημένα στην άκρη της έκτασης ή, πιο συχνά, ενσωματωμένα στο υπόγειο κελάρι. Μετά από κάποια αλλαγή στην ιδιοκτησία, αυτές οι κρύπτες συχνά σφραγίζονται και οι τίτλοι ιδιοκτησίας δεν επιτρέπουν την εκ νέου ανάπτυξη αυτού του σημείου.

## Γκαλερί

Αρχείο:Canterbury Cathedral Crypt.jpg|εναλλ.=Crypt of Canterbury Cathedral, England|Κρύπτη του καθεδρικού ναού του Κάντερμπερι στην Αγγλία
Αρχείο:Worcester cathedral 031.JPG|εναλλ.=Crypt of Worcester Cathedral, England|Κρύπτη του καθεδρικού ναού του Γούστερ στην Αγγλία
Αρχείο:Rolduc Krypta.jpg|εναλλ.=Crypt of Rolduc Abbey, Kerkrade Netherlands|Κρύπτη του Αβαείου Ρόλντουκ, στο Κέρκεϊντ της Ολλανδίας
Αρχείο:Gent, Sint-Baafskathedraal crypte B STB 149.jpg|εναλλ.=Crypt of St Bavo's Cathedral, Ghent, Belgium|Κρύπτη του καθεδρικού ναού της Γάνδης στο Βέλγιο
Αρχείο:Inside the Helsinki Lutheran Cathedral.jpg|εναλλ.=Crypt of Helsinki Cathedral, Finland|Κρύπτη του καθεδρικού ναού του Ελσίνκι στη Φινλανδία
Αρχείο:Notre Dame de Bayeux couloirs.jpg|εναλλ.=Crypt of Bayeux Cathedral, France|Κρύπτη του καθεδρικού ναού της Μπαγιέ στη Γαλλία
Αρχείο:Crypte de St Sernin Toulouse.jpg|εναλλ.=Crypt Saint-Sernin Basilica Toulouse|Crypt της βασιλικής του αγίου Σατουρνίνου στην Τουλούζη της Γαλλίας
Αρχείο:Zürich - Wasserkirche - Märtyrerstein - Krypta IMG 1189.jpg|εναλλ.=Wasserkirche, Zürich, with 'Martyr stone' of Felix and Regula|Wasserkirche στη Ζυρίχη, με τη «μαρτυρική λίθο» του Φέλιξ και της Ρέγκουλα
Αρχείο:St.Matthias Trier Sarkophage in der Krypta.jpg|εναλλ.=St. Matthias' Abbey, Trier, Germany|Αβαείο του Αγίου Ματθαίου, στην Τριρ της Γερμανίας
Αρχείο:Dresden-Hofkirche-Gruft.jpg|εναλλ.=Wettin crypt in Katholische Hofkirche, Dresden|Κρύπτη του Οίκου των Βέτιν στο νκαθεδρικό ναό της Δρέσδης
Αρχείο:Bernadotte Family crypt Riddarholm Church 2013 Stockholm.jpg|εναλλ.=Crypt of Swedish royal dynasty (Bernadotte)|Κρύπτη της σουηδικής βασιλικής δυναστείας (Οίκος των Μπερναντότ)
Αρχείο:Kripta spomen Hram svetog Save 1.JPG|εναλλ.=Crypt of Church of Saint Sava, Serbia|Κρύπτη του καθεδρικού ναού του Αγίου Σάββα, στο Βελιγράδι της Σερβίας
Αρχείο:Olhares sobre o Museu do Ipiranga 2017 041.jpg|εναλλ.=The Imperial Crypt and Chapel in the Monument to the Independence of Brazil, São Paulo|Αυτοκρατορική κρύπτη και παρεκκλήσι στο μνημείο ανεξαρτησίας της Βραζιλίας, στο Σάο Πάολο της Βραζιλίας
Αρχείο:GR-osios-loukas-barbara-kap.jpg|Η κρύπτη της μονής Οσίου Λουκά στη Βοιωτία της Ελλάδας
Αρχείο:Κρύπτη Αγίου Δημητρίου 3773.jpg|Κρύπτη του ναού του Αγίου Δημητρίου στη Θεσσαλονίκη, Ελλάδα


## Δείτε επίσης

* Κατακόμβη
* Σαρκοφάγος
* Τύμβος

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Κατηγορία:Δωμάτια
Κατηγορία:Ναοδομία
Κατηγορία:Χριστιανισμός και θάνατος
Κατηγορία:Ταφικά μνημεία και κατασκευές