Τα πάντα γίνονται κομμάτια

Το ***Τα πάντα γίνονται κομμάτια*** (πρωτότυπος τίτλος: *Things Fall Apart*) είναι το πρώτο μυθιστόρημα του Νιγηριανού συγγραφέα Τσινούα Ατσέμπε, το οποίο εκδόθηκε το 1958. Απεικονίζει τη ζωή του Οκόνκουο, ενός παραδοσιακού ηγέτη με επιρροή πάνω στη φανταστική φυλής των Ίμπο στο χωριό Ουμουόφια. Ο Οκόνκουο είναι ένας φοβισμένος πολεμιστής και παράλληλα τοπικός πρωταθλητής πάλης ο οποίος εναντιώνεται στην αποικιοκρατία και στους πρώτους χριστιανούς ιεραπόστολους. Το μυθιστόρημα εκδόθηκε το 1958 από τις εκδόσεις William Heinemann Ltd και κέρδισε την αναγνώριση των κριτικών και τη δημοτικότητα ανάμεσα στους αναγνώστες. Έχει μεταφραστεί σε πενήντα γλώσσες.

Το μυθιστόρημα έχει πάρει τον τίτλο του από έναν στίχο του ποιήματος, "The Second Coming" του Ιρλανδού Ουίλιαμ Μπάτλερ Γέιτς και ήταν μέρος της αφρικανικής τριλογίας του Ατσέμπε. Τα άλλα δύο μέρη ήταν το *No Longer at Ease* και το *Arrow of God*. Η βρετανική εφημερίδα *[[The Guardian]]* χαρακτήρισε το μυθιστόρημα «ένα από τα σπουδαία μυθιστορήματα σχετικά με την εποχή της αποικιοκρατίας».

## Περίληψη πλοκής
Ο Οκόνκουο είναι ένας διάσημος άνδρας στο χωριό Ουμουόφια. Είναι πρωταθλητής στην πάλη και αρχηγός της φυλής των Ίμπο. Προσπαθεί να είναι το αντίθετο από τον πατέρα του Ουνόκα, ο οποίος ήταν ένας νωθρός και καταχρεωμένος άνθρωπος, που δεν μπορούσε να συντηρήσει τη γυναίκα του και τα παιδιά του, προτιμώντας το φλάουτο παρά τον αγώνα για επιτυχία. Ο Οκόνκουο εργάζεται σκληρά από τη νεαρή του ηλικία με σκοπό να χτίσει τη φήμη και τον πλούτο του μόνος του. Έχοντας εμμονή με την αντρική δύναμη και την πειθαρχία, χτυπάει συχνά τις γυναίκες και τα παιδιά του.

Ο Οκόνκουο επιλέγεται από τους πρεσβύτερους της φυλής τους για να γίνει ο κηδεμόνας του Ικεμεφούνα, ενός αγοριού που αποκτήθηκε ως σύμβολο ειρήνης μεταξύ του χωριού Ουμουόφια και μιας άλλης φυλής, αφότου ο πατέρας του Ικεμεφούνα σκότωσε μια γυναίκα από την Ουμουόφια. Το αγόρι βλέπει τον Οκόνκουο ως δεύτερο πατέρα του. Το μαντείο της Ουμουόφια ανακοινώνει κάποια στιγμή ότι το αγόρι πρέπει να θανατωθεί. Ο Εζεούντου, ο πρεσβύτερος του χωριού, προειδοποιεί τον Οκόνκουο να μείνει μακριά από τη θανάτωση, αλλά εκείνος αγνοεί την προειδοποίηση και φέρνει σε πέρας τη ζοφερή αυτή αποστολή. Αφού σκοτώνει την Ικεμεφούνα, ο Οκόνκουο αισθάνεται στοιχειωμένος από θλίψη και εφιάλτες. Κατά τη διάρκεια ενός χαιρετισμού με όπλα στην κηδεία του Εζεούντου, το όπλο του Οκόνκουο εκπυροκροτεί και σκοτώνει τον γιο του Εζεούντου. Αυτός και η οικογένειά του εξορίζονται για επτά χρόνια στην πατρίδα του, την Μπάντα, όπως απαιτείται για να κατευναστούν οι θεοί.

Ενώ ο Οκόνκουο βρίσκεται στην Μπάντα, μαθαίνει ότι οι λευκοί μένουν στην Ουμουόφια με σκοπό να επβάλουν τη θρησκεία τους, τον Χριστιανισμό. Καθώς ο αριθμός των προσηλυτισμένων αυξάνεται, η βάση του λευκού πληθυσμού μεγαλώνει και εισάγεται μια νέα κυβέρνηση. Το χωριό αναγκάζεται να αποδεχτεί ή να αντιταχθεί στην επιβολή της νεοφυούς κοινωνίας των λευκών. Ο γιος του Οκόνκουο, Γουόγιε, νιώθει περιέργεις για τους ιεραποστόλους, και αφού φάει ξυλο από τον πατέρα του για τελευταία φορά, αποφασίζει να εγκαταλείψει την οικογένειά του για να ζήσει μόνος του. Ο Γουόγιε εισάγεται στη νέα θρησκεία από έναν ιεραπόστολο, τον κύριο Μπράουν. Τον τελευταίο χρόνο της εξορίας του, ο Οκόνκουο δίνει εντολή στον καλύτερο φίλο του, τον Ομπιερίκα, να πουλήσει όλα τις γλυκοπατάτες του και να προσλάβει δύο άντρες για να του φτιάξουν δύο καλύβες, ώστε να έχει ένα σπίτι για να επιστρέψει με την οικογένειά του. Κάνει επίσης ένα μεγάλο γλέντι για τους συγγενείς της μητέρας του.

Επιστρέφοντας από την Μπάντα, ο Οκόνκουο βρίσκει το χωριό του αλλαγμένο από την παρουσία των λευκών ανδρών. Όταν ένας προσηλυτισμένος χριστιανός διαπράττει το έγκλημα να ξεμπροστιάσει έναν πρεσβύτερο την ώρα που ενσαρκώνει ένα προγονικό πνεύμα της φυλής, το χωριό ανταποδίδει καταστρέφοντας μια τοπική χριστιανική εκκλησία. Σε απάντηση, ο επίτροπος της περιφέρειας που εκπροσωπεί την αποικιοκρατική κυβέρνηση αιχμαλωτίζει τον Οκόνκουο και αρκετούς άλλους ιθαγενείς ηγέτες, εν αναμονή της καταβολής προστίμου διακοσίων σάκων με θαλάσσια σαλιγκάρια. Παρά τις οδηγίες του επιτρόπου της επαρχίας να συμπεριφέρονται με σεβασμό στους ηγέτες της Ουμουόφια, οι γηγενείς «αγγελιαφόροι της αυλής» τους ταπεινώνουν, ξυρίζοντας το κεφάλι τους και μαστιγώνοντάς τους. Αγανακτισμένοι, οι κάτοικοι της Ουμουόφια συγκεντρώνονται επιτέλους για να προχωρήσουν σε εξέγερση. Ο Οκόνκουο, όντας πολεμιστής από τη φύση του και ανένδοτος στο να ακολουθεί τα έθιμα και την παράδοση των της Ουμουόφια, περιφρονεί κάθε δειλία και υποστηρίζει τον πόλεμο.

Όταν αγγελιαφόροι της κυβέρνησης των λευκών προσπαθούν να σταματήσουν τη συνάντηση, ο Οκόνκουο αποκεφαλίζει έναν από αυτούς. Επειδή το πλήθος επιτρέπει στους άλλους αγγελιαφόρους να δραπετεύσουν και δεν πολεμά στο πλευρό του Οκόνκουο, αυτός συνειδητοποιεί με απόγνωση ότι ο λαός της Ουμουόφια δεν θα πολεμήσει για να προστατευτεί. Αποτέλεσμα αυτού είναι ότι όταν ο επίτροπος της εεριφέρειας, Γκρέγκορι Ίργουιν, πηγαίνει στο σπίτι του Οκόνκουο για να τον πάει στο δικαστήριο και εκεί διαπιστώνει ότι ο Οκόνκουο έχει αυτοκτονήσει επειδή είδε ότι έδινε τη μάχη μόνος του και ότι η φυλή του είχε παραιτηθεί. Μεταξύ των δικών του ανθρώπων, οι ενέργειες του Okonkwo αμαύρωσαν τη φήμη και την κατάστασή του, καθώς είναι αυστηρά ενάντια στις διδασκαλίες των Igbo να αυτοκτονήσει. Ο Ομπιερίκα αγωνίζεται για να μην καταρρεύσει καθώς θρηνεί τον θάνατο του Οκόνκουο. Καθώς ο Ίργουιν και οι άνδρες του ετοιμάζονται να θάψουν τον Οκόνκουο, ο Ίργουιν σκέφτεται ότι ο θάνατος του Οκόνκουο θα αποτελέσει ένα ενδιαφέρον κεφάλαιο για το βιβλίο το οποίο γράφει και έχει τον τίτλο *The Pacification of the Primitive Tribes of the Lower Niger* ("Η ειρήνευση των πρωτόγονων φυλών του Κάτω Νίγηρα").

## Ιστορικό
Μετά τις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο του Ιμπαντάν το 1953, ο Τσινούα Ατσέμπε έγινε δάσκαλος στο Merchants of Light School στην Όμπα, στην πολιτεία Ανάμπρα. Έγινε υπάλληλος της Nigerian Broadcasting Corporation ένα χρόνο αργότερα και αργότερα παίρνει προαγωγή ως ελεγκτής της Ανατολικής Περιφέρειας και στη συνέχεια ως ο διευθυντής εξωτερικών μεταδόσεων το 1961. Την ίδια χρονιά, παντρεύτηκε την Κρίστι Τσίνγουε Οκόλι και απέκτησε τέσσερα παιδιά: δύο κόρες, την Τσινέλο και την Νουάντο, και δύο γιους, τον Ικετούκγου και τον Τσίντι. 

Προτιμώντας να γράφει στα αγγλικά, ο Ατσέμπε ένιωθε ότι η γραπτή τυπική γλώσσα ίγκμπο ήταν παραμορφωμένη, κάτι που συνέδεσε με το γεγονός ότι το πρότυπο δημιουργήθηκε σκόπιμα συνδυάζοντας διάφορες διαλέκτους. Σε μια συνέντευξη του 1994 στο *The Paris Review*, ο Ατσέμπε είπε: "Η φόρμα του μυθιστορήματος φαίνεται να ταιριάζει με την αγγλική γλώσσα. Υπάρχει πρόβλημα με τη γλώσσα ίγκμπο. Πάσχει από μια πολύ σοβαρή κληρονομιά που έλαβε στις αρχές αυτού του αιώνα από την αγγλικανική ιεραποστολή. Έστειλαν έναν ιεραπόστολο με το όνομα Ντένις. Ήταν λόγιος και θεωρούσε ότι η γλώσσα ίγκμπο, η οποία είχε πάρα πολλές διαφορετικές διαλέκτους, θα έπρεπε να κατασκευάζει με κάποιο τρόπο μια ομοιόμορφη διάλεκτο για να αποφευχθούν όλες αυτές οι διαφορετικές διάλεκτοι".

Η επιλογή του Ατσέμπε να γράψει στα αγγλικά έχει προκαλέσει διαμάχες. Ενώ τόσο οι Αφρικανοί όσο και οι μη Αφρικανοί κριτικοί συμφωνούν ότι ο Ατσέμπε δημιούργησε το μοντέλο του έργου *Τα πάντα γίνονται κομμάτια* με βάση την κλασική ευρωπαϊκή λογοτεχνία, διαφωνούν για το αν το μυθιστόρημα υποστηρίζει ένα δυτικό μοντέλο, ή αν το ανατρέπει ή του εναντιώνεται. Ο Ατσέμπε, πάντως, συνέχισε να υπερασπίζεται την απόφασή του.

Ο Ατσέμπε είναι γνωστός για την ύφανση παροιμιών από την προφορική κληρονομιά της γλώσσας ίγκμπο στη γραφή του. Στο *Things Fall Apart*, έγραψε: «Ανάμεσα στα μέλη της φυλής των Ίγκμπο η τέχνη της συνομιλίας θεωρείται πολύ υψηλή και οι παροιμίες είναι το φοινικέλαιο με το οποίο τρώγονται οι λέξεις».

## Ιστορικό εκδόσεων
Ο Ατσέμπε, ο οποίος εργαζόταν στη Νιγηριανή Υπηρεσία Ραδιοφωνίας (NBS), είχε χρόνο να επανεξετάσει και να επιμεληθεί το χειρόγραφό του. Αφαίρεσε το δεύτερο και το τρίτο μέρος του μυθιστορήματος, αφήνοντας μόνο την ιστορία του Οκόνκουο, ο οποίος έγινε τελικά ο βασικός χαρακτήρας της ιστορίας. Επιπλέον, αναδιάρθρωσε την πλοκή και πρόσθεσε νέες παραγράφους και κεφάλαια μέχρι το 1957. Αφού είδε μια διαφήμιση στην εφημερίδα *The Spectator*, ο Ατσέμπε έστειλε αντίγραφα των χειρογράφων του σε ένα γραφείο δακτυλογραφήσεων στο Λονδίνο με απλό ταχυδρομείο. Το πρακτορείο ζήτησε αμοιβή 22 λίρες, ποσό το οποίο έστειλε με βρετανική ταχυδρομική παραγγελία. Δεν είχε απάντηση από το πρακτορείο για πολλούς μήνες. Προς το τέλος του έτους, η Άντζελα Μπίτι, η οποία επρόκειτο να παραιτηθεί από τη θέση της προϊσταμένης στο NBS, πήγαινε στο Λονδίνο για την ετήσια άδειά της. Ο Ατσέμπε της ζήτησε να ελέγξει την κατάσταση του χειρογράφου του το οποίο είχε στείλει στο εκεί γραφείο δακτυλογράφησης. Η παρέμβαση της Μπίτι ανάγκασε το πρακτορείο να ανασύρει τα χειρόγραφα, τα οποία ήταν καλυμμένα με σκόνη, από μια γωνιά του γραφείου. Έστειλαν μόνο ένα δακτυλογραφημένο αντίγραφο στον Ατσέμπε στο Λάγος. 

Αφού έγινε προϊστάμενος, ο Ατσέμπε έστειλε το δακτυλογραφημένο αντίγραφο του μυθιστορήματος στον λογοτεχνικό ατζέντη του Γκίλμπερτ Φελπς το 1958.  Αρκετοί εκδοτικοί οίκοι απέρριψαν το κείμενο, αναφέροντας ως λόγο ότι η μυθοπλασία από Αφρικανούς συγγραφείς δεν είχε καμία οικονομική δυνατότητα. Το κείμενο τελικά βρέθηκε στο γραφείο του Γουίλιαμ Χάινεμαν, όπου παρουσιάστηκε στον Τζέιμς Μίτσι και μέσω αυτού ήρθε στην προσοχή του Άλαν Χιλ, ενός συμβούλου εκδόσεων.  Το έργο *Τα πάντα γίνονται κομμάτια* εκδόθηκε με σκληρό εξώφυλλο στις 17 Ιουνίου 1958 σε περίπου 2.000 έντυπα αντίτυπα. Αν και οι εκδότες δεν επανεπεξεργάστηκαν ούτε αντέγραψαν το χειρόγραφο, το βιβλίο βρήκε αμέσως αναγνώριση από τον βρετανικό Τύπο. Το έντυπο *The Times Literary Supplement* έγραψε ότι το μυθιστόρημα «πραγματικά πετυχαίνει να παρουσιάσει τη ζωή της φυλής από μέσα, ενώ τα συναισθηματικά μοτίβα και οι νοητικές συμπεριφορές εμφανίζονται ντυμένα με μια χαρακτηριστική αφρικανική εικόνα».  Το έντυπο *Time and Tide* το αποκάλεσε το μυθιστόρημα μια συναρπαστική ιστορία, ενώ η εφημερίδα *[[The Observer]]* το επαίνεσε ως ένα εξαιρετικό μυθιστόρημα που «αξίζει να διαβαστεί». 

## Κουλτούρα
Το μυθιστόρημα *Τα πάντα γίνονται κομμάτια* απεικονίζει τις πολιτιστικές ρίζες της φυλής των Ίγκμπο και τις αναφέρει ως μια παγκόσμια αρχή, η οποία ανασύρει τη χαμένη αξιοπρέπεια των ανθρώπων κατά τη διάρκεια της αποικιοκρατίας στη Νιγηρία. 
 
Οι ιστορικοί επικεντρώνονται σε προηγούμενες αφρικανικές αυτοκρατορίες για να βελτιώσουν την κατάσταση της αφρικανικής ιστορίας, αλλά ο Ατσέμπε αγνοεί το μοτίβο αυτό απεικονίζοντας τους ανθρώπους της φυλής των Ίγκμπο ως απομονωμένους ανθρώπους με μια καθιερωμένη παράδοση.  Καθαρίζει την εικόνα της Αφρικής για να δημιουργήσει το αληθινό νόημα της αξιοπρέπειας του λαού. Για παράδειγμα, όταν οι ιεραπόστολοι μπαίνουν στην Μπάντα, περιμένουν έναν βασιλιά, αλλά μη βλέποντας κανέναν, στήνουν το σύστημα διακυβέρνησής τους. Στο μυθιστόρημα *Τα πάντα γίνονται κομμάτια,* υπάρχει μια αντίφαση μεταξύ διαφορετικών πολιτισμικών πρακτικών. Για παράδειγμα, οι Ευρωπαίοι επιτρέπουν στον κόσμο να τσακώνεται για τη θρησκεία, αλλά η παράδοση των Ίγκμπο απαγορεύει τη μεταξύ τους δολοφονία. 

Ο Ατσέμπε παρουσιάζει κάποιο πρότυπο για την κουλτούρα των Ατσέμπε ενώ δεν εξιδανικεύει το παρελθόν.  Αν και ο Ατσέμπε καταδεικνύει την προδοσία, την άγνοια και τη μισαλλοδοξία των Βρετανών, δεν τους παρουσιάζει ως κακούς ανθρώπους. Αντίθετα, χρησιμοποιεί και τις δύο κουλτούρες - Βρετανούς και Ίγκμπο - για να αναπαραστήσει δύο μείγματα ανθρώπινων όντων όπως φαίνεται στον Οκόνκουο και στον κύριο Σμιθ, οι οποίοι δεν συμβιβάζονται όταν οι πολιτισμοί τους απειλούνται. 

## Αποδοχή
Το μυθιστόρημα *Τα πάντα γίνονται κομμάτια* θεωρείται ένα ορόσημο στην αγγλόφωνη αφρικανική λογοτεχνία αλλά και για την αντίληψη της αφρικανικής λογοτεχνίας στη Δύση. Μελετάται ευρέως στην Αφρική, την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, όπου έχει αποτελέσει αντικείμενο αναλυτικής έρευνας. Έχει μεταφραστεί σε περισσότερες από 50 γλώσσες. Το περιοδικό *[[Time]]* κατέταξε το μυθιστόρημα στα *100 καλύτερα αγγλόφωνα μυθιστορήματα του TIME από το 1923 έως το 2005*.

Ο Νιγηριανός θεατρικός συγγραφέας Ουόλε Σογίνκα περιέγραψε μυθιστόρημα *Τα πάντα γίνονται κομμάτια* ως «το πρώτο μυθιστόρημα στα αγγλικά που μίλησε από το εσωτερικό του Αφρικανού χαρακτήρα, αντί να απεικονίζει τον Αφρικανό ως εξωτικό, όπως θα τον έβλεπε ο λευκός». Κατά τη διάρκεια της 60ής επετείου του, το μυθιστόρημα αναγνώστηκε δημόσια στο South Bank Center στο Λονδίνο στις 15 Απριλίου 2018 από διάφορες προσωπικότητες.

Στις 5 Νοεμβρίου 2019 η ειδησεογραφική υπηρεσία BBC News συμπεριέλαβε το  μυθιστόρημα *Τα πάντα γίνονται κομμάτια* στη λίστα με τα 100 μυθιστορήματα με τη μεγαλύτερη επιρροή.

## Κληρονομιά
Η έκδοση του μυθιστορήματος *Τα πάντα γίνονται κομμάτια* του Τσινούα Ατσέμπε βοήθησε να ανοίξει ο δρόμος για πολλούς άλλους Αφρικανούς συγγραφείς. Οι μυθιστοριογράφοι που εξέδωσαν έργα τους μετά τον Ατσέμπε κατάφεραν να βρουν έναν εύγλωττο και αποτελεσματικό τρόπο έκφρασης της ιδιαίτερης κοινωνικής, ιστορικής και πολιτιστικής κατάστασης της σύγχρονης Αφρικής. Πριν εκδοθεί το *Τα πάντα γίνονται κομμάτια*, τα περισσότερα από τα μυθιστορήματα για την Αφρική είχαν γραφτεί από Ευρωπαίους συγγραφείς, απεικονίζοντας τους Αφρικανούς ως άγριους που είχαν ανάγκη από τη δυτική διαφώτιση.

Ο Ατσέμπε απομακρύνθηκε από αυτήν την εξωτερική προσέγγιση, απεικονίζοντας την κοινωνία της φυλής των Ίγκμπο με συμπάθεια και οικειότητα. Αυτό επιτρέπει στον αναγνώστη να εξετάσει τις επιπτώσεις της ευρωπαϊκής αποικιοκρατίας από μια διαφορετική οπτική γωνία. Σχολίασε: «Η δημοτικότητα του *Τα πάντα γίνονται κομμάτια* στη δική μου κοινωνία μπορεί να εξηγηθεί απλά... η πρώτη φορά που βλέπαμε τους εαυτούς μας ως αυτόνομα άτομα". 

Η γλώσσα του μυθιστορήματος όχι μόνο έχει ιντριγκάρει τους κριτικούς, αλλά υπήρξε επίσης σημαντικός παράγοντας στην εμφάνιση του σύγχρονου αφρικανικού μυθιστορήματος. Επειδή ο Ατσέμπε έγραψε στα αγγλικά, απεικόνισε τη ζωή της φυλής των Ίγκμπο από την οπτική γωνία ενός Αφρικανού και χρησιμοποίησε τη γλώσσα του λαού του, μπόρεσε να επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τους Αφρικανούς μυθιστοριογράφους, οι οποίοι τον έβλεπαν ως μέντορα.
 
Η μυθοπλασία και η κριτική του Ατσέμπε συνεχίζουν να εμπνέουν και να επηρεάζουν συγγραφείς σε όλο τον κόσμο. Η Χίλαρι Μάντελ, μυθιστοριογράφος βραβευμένη με Βραβείο Μπούκερ, σε ένα άρθρο της 7ης Μαΐου 2012 στο περιοφικό *[[Newsweek]]* με τίτλο "Hilary Mantel's 5 Favorite Historical Fictions", αναφέρει το *Τα πάντα γίνονται κομμάτια* ως ένα από τα πέντε αγαπημένα της μυθιστορήματα σε αυτό το είδος.

Το *Τα πάντα γίνονται κομμάτια* έχει καταγραφεί από την *[[Encyclopædia Britannica]]* ως ένα από τα "12 μυθιστορήματα που θεωρούνται το "σπουδαιότεροβιβλίο που γράφτηκε ποτέ".

Η 60ή επέτειος από την πρώτη έκδοση του μυθιστορήματος *Τα πάντα γίνονται κομμάτια* γιορτάστηκε στο South Bank Center στο Λονδίνο, στις 15 Απριλίου 2018 με ζωντανές αναγνώσεις του βιβλίου από διάφορες προσωπικότητες.

Στις 5 Νοεμβρίου 2019 η ειδησεογραφική υπηρεσία BBC News συμπεριέλαβε το μυθιστόρημα *Τα πάντα γίνονται κομμάτια* στη λίστα με τα 100 μυθιστορήματα με τη μεγαλύτερη επιρροή.

## Προσαρμογές
Μια δραμματική ραδιοφωνική σειρά η οποία έχει τον τίτλο *Οκόνκουο* δημιουργήθηκε με βάση το μυθιστόρημα τον Απρίλιο του 1961 από την εταιρεία ραδιοτηλεοπτικών μεταδόσεων της Νιγηρίας. Ο Νιγηριανός συγγραφέας Ουόλε Σογίνκα έπαιζε έναν δεύτερο ρόλο.

Το μυθιστόρημα έγινε ταινία με τον τίτλο *Things Fall Apart* το 1971 με πρωταγωνιστές την πριγκίπισσα Ελισάβετ του Τόρο, τον Τζόνι Σέκα και τον Ορλάντο Μάρτινς.

Το 1987, το βιβλίο μετατράπηκε σε μια πολύ επιτυχημένη μίνι σειρά σε σκηνοθεσία του Ντέιβιντ Ορέρε και μεταδόθηκε στη νιγηριανή τηλεόραση από τη Nigerian Television Authority. Πρωταγωνίστησαν αρκετοί καταξιωμένοι κινηματογραφικοί ηθοποιοί.

Το 1999, το αμερικανικό συγκρότημα χιπ χοπ μουσικής The Roots κυκλοφόρησε το τέταρτο στούντιο άλμπουμ του με τον τίτλο *Things Fall Apart* με έμπνευση από το μυθιστόρημα του Ατσέμπε.

Το 1999, μια θεατρική παράσταση βασισμένη στο μυθιστόρημα *Τα πάντα γίνονται κομμάτια* ανέβηκε στο Kennedy Center της Ουάσινγκτον.

Τον Σεπτέμβριο του 2024, ανακοινώθηκε ότι μια τηλεοπτική προσαρμογή ήταν υπό ανάπτυξη από την αμερικανική εταιρεία παραγωγής A24 με τον Ίντρις Έλμπα να πρωταγωνιστεί και να ενεργεί ως εκτελεστικός παραγωγός μαζί με τον Ντέιβιντ Ογιελόβο.

## Παραπομπές


## Βιβλιογραφία

### Ειδήσεις και ιστότοποι
* 
* 
* 
* 

### Περιοδικά και βιβλία
* 
* 
* 
* 

Κατηγορία:Ιστορικά μυθιστορήματα
Κατηγορία:Αποικιοκρατία
Κατηγορία:Μυθιστορήματα που έγιναν ταινίες