Φραντσέσκο Ίλι

Ο **Φραντσέσκο Ίλι** (Ουγγρικά: Illy Ferenc, 7 Οκτωβρίου 1892 – 1956) ήταν λογιστής, επιχειρηματίας και φιλάνθρωπος ουγγρικής καταγωγής, γνωστός για την ίδρυση της εταιρείας Illy και την εφεύρεση διαφόρων μηχανών που σχετίζονται με τον καφέ. Ο Ίλι γεννήθηκε στην Τιμισοάρα, στην περιοχή Βανάτο της Αυστροουγγαρίας (η οποία σήμερα υπάγεται στη Ρουμανία), ενώ αργότερα πολιτογραφήθηκε Ιταλός πολίτης διατηρώντας παράλληλα την ουγγρική υπηκοότητά του.   

## Βιογραφία
Ο Ίλι γεννήθηκε στο Τέμεσβαρ (Τιμισοάρα), μια πόλη στο Βασίλειο της Ουγγαρίας, εντός της Αυστροουγγαρίας, και ήταν μέλος μιας οικογένειας μεσοαστικής τάξης. Ο πατέρας του, Γιάνος Ίλι, ήταν Ούγγρος ξυλουργός και η μητέρα του, Αλοΐσια Ρέσλερ, καταγόταν από την παραδουνάβια Σουηβία (γερμανικής καταγωγής). Βαπτίστηκε ως ρωμαιοκαθολικός και φοίτησε στο Λύκειο Πιάριστ της Τιμισοάρας, ολοκληρώνοντας τις επαγγελματικές του σπουδές το 1904.  Αργότερα, σπούδασε οικονομικά και μετακόμισε στη Βιέννη, όπου ξεκίνησε την επαγγελματική του σταδιοδρομία. 

Σε ηλικία 22 ετών, κατατάχθηκε στον Αυστροουγγρικό Στρατός Ξηράς και υπηρέτησε από το 1914 σχεδόν σε κάθε μέτωπο του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου.  Του απονεμήθηκε ο Αργυρός και Σιδηρούς Σταυρός Αξίας, και το 1917 του απονεμήθηκε το Χάλκινο Μετάλλιο Ανδρείας, ο Σταυρός του Στρατού του Καρόλου και έφτασε στο βαθμό του λοχία.

Μετά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο και την υπογραφή της Συνθήκης του Τριανόν, ο Φραντσέσκο Ίλι έμεινε στην Τεργέστη με την αδερφή του Αμαλία, γνωστή ως Μίλι, η οποία ήταν παντρεμένη με τον πλούσιο Λεοπόλδο ντε Πουξμπάουμ και είχε δύο κόρες.  Ενώ βρισκόταν εκεί, γνώρισε τη Βιτόρια Πραντίνα, αργότερα γνωστή ως Μπέργκερ (από το επώνυμο του βιολογικού της πατέρα Βιτόριο), δασκάλα πιάνου των ανιψιών του. Η Βιτόρια, γερμανοϊρλανδικής καταγωγής, έγινε σύζυγός του και μαζί απέκτησαν δύο παιδιά: τον Ερνέστο και την Έντα. 

Στην Τεργέστη, ο Ίλι εργάστηκε σε εταιρείες που ασχολούνταν με το καβούρδισμα κακάο και καφέ.  Το 1920, μετακόμισε για λίγο στο Μιλάνο, όπου συνίδρυσε την εταιρεία καβουρδίσματος καφέ Emax σε συνεργασία με τον Κριστόφορο Κάνιους. Επιστρέφοντας στην Τεργέστη, συνέχισε την εργασία του πάνω στον καφέ και άρχισε να αναπτύσσει καινοτόμες μεθόδους για να διατηρήσει τη φρεσκάδα του. Εφηύρε και κατοχύρωσε με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας ένα σύστημα σφράγισης με κενό αέρος που διατηρούσε το άρωμα του φρεσκοκαβουρδισμένου καφέ. Η τεχνική του περιελάμβανε την αντικατάσταση του οξυγόνου στη συσκευασία με άζωτο υπό πίεση, αποτρέποντας την οξείδωση και επιτρέποντας στον καφέ να διατηρεί την πλήρη γεύση του με την πάροδο του χρόνου.  Αυτή η μέθοδος συμπίεσης θεωρείται σημαντική ανακάλυψη στη συντήρηση του καφέ και χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα.

Το 1933, ο Φραντσέσκο Ίλι, μαζί με τον Ρομπέρτ Χάουσμπραντ ως ισότιμο εταίρο, ίδρυσαν την illycaffè με την επωνυμία Illy & Hausbrandt Coffee and Chocolate Industry.  Αργότερα, το 1935, ο Ίλι εφηύρε και κατοχύρωσε με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας την Illetta, την πρώτη αυτόματη μηχανή εσπρέσο στον κόσμο που αντικατέστησε τον ατμό με νερό υπό πίεση. Αυτή η εφεύρεση θεωρείται η βάση της σύγχρονης μηχανής εσπρέσο.  Το 1939, οι Ίλι, Χάουσμπραντ και Κάρλο Σάιτς ίδρυσαν ένα ελβετικό υποκατάστημα της εταιρείας στο Thalwil, επεκτείνοντας τη διεθνή της παρουσία. 

Ο γιος του Φραντσέσκο, Ερνέστο Ίλι (1925–2008), ανέλαβε αργότερα την ηγεσία της εταιρείας. Σήμερα, η Illycaffè παραμένει οικογενειακή επιχείρηση, την οποία διαχειρίζεται η τρίτη γενιά της οικογένειας Ίλι. 

## Παραπομπές

Κατηγορία:Ούγγροι γερμανικής καταγωγής
Κατηγορία:Ούγγροι εφευρέτες
Κατηγορία:Ούγγροι επιχειρηματίες