Λέστερ ντελ Ρέυ

O **Λέστερ ντελ Ρέυ** (αγγλ. *Lester del Rey*, 2 Ιουνίου 1915 – 10 Μαΐου 1993) ήταν Αμερικανός συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας και επιμελητής βιβλίων. Συνέγραψε πολλά από τα βιβλία στη σειρά Winston Science Fiction για εφήβους και νέους, ενώ ήταν επίσης κριτικός της λογοτεχνίας (ιδίως της λογοτεχνίας του φανταστικού) και ο επιμελητής των Del Rey Books, που ήταν οι εκδόσεις επιστημονικής φαντασίας του εκδοτικού οίκου Ballantine Books, από κοινού με την τέταρτη σύζυγό του Τζούντυ-Λυν ντελ Ρέυ.

## Πραγματικό όνομα γεννήσεως
[thumb|right|225px|Η νουβέλα του ντελ Ρέυ ''Ο άνεμος ανάμεσα στους Κόσμους'' έδωσε το εξώφυλλο του τεύχους Μαρτίου 1951 του περιοδικού ''[Galaxy Science Fiction*.]]
[[Αρχείο:Dynamic science fiction 195212.jpg|thumb|right|225px|Η νουβέλα του ντελ Ρέυ *Εγώ είμαι το αύριο* έδωσε το εξώφυλλο του πρώτου τεύχους του περιοδικού *Dynamic Science Fiction* το 1952.]]
[[Αρχείο:Fantastic universe 195409.jpg|thumb|right|225px|Το μικρό μυθιστόρημα του ντελ Ρέυ *The Life Watch* ενέπνευσε το εξώφυλλο του τεύχους Σεπτεμβρίου 1954 του περιοδικού *Fantastic Universe*.]]
[[Αρχείο:Satellite science fiction 195706.jpg|thumb|right|225px|Το μυθιστόρημα του ντελ Ρέυ *Badge of Infamy* ήταν το θέμα του εξωφύλλου του τεύχους Ιουνίου 1957 του περιοδικού *Satellite Science Fiction*.]]
[[Αρχείο:If 196109.jpg|thumb|right|225px|Το «Πεδίο εκκολάψεως» του ντελ Ρέυ ήταν το διήγημα του εξωφύλλου του τεύχους Σεπτεμβρίου 1961 του περιοδικού *If*]]
Ο συγγραφέας έλεγε συχνά ότι το πραγματικό όνομά του ήταν Ραμόν Φελίπε Αλβαρέζ - ντελ Ρέυ. Ωστόσο η αδελφή του έχει επιβεβαιώσει ότι το όνομά του ήταν στην πραγματικότητα *'Λέοναρντ Ναπ*' (*Leonard Knapp*).

==Σταδιοδρομία==
===Συγγραφή===
Ο ντελ Ρέυ γεννήθηκε στο χωριό Σαρατόγκα ή Κλάυντσντεϊλ (*Clydesdale*) της [[Κομητεία Γουινόνα|Κομητείας Γουινόνα]] της [[Μινεσότα]] και ξεκίνησε τη συγγραφική του σταδιοδρομία σε νεαρή ηλικία, δημοσιεύοντας διηγήματα σε φθηνά περιοδικά στα τέλη της δεκατίας του 1930, στην αυγή της λεγόμενης [[Χρυσή εποχή της επιστημονικής φαντασίας|«χρυσής εποχής της επιστημονικής φαντασίας»]]. Συνδέθηκε με το περιοδικό επιστημονικής φαντασίας που έχαιρε της μεγαλύτερης εκτιμήσεως από τα συγγενικά του περιοδικά εκείνη την εποχή, το *Astounding Science Fiction*, από τότε που ο εκδότης του, ο [[Τζων Γ. Κάμπελ]], δημοσίευσε το πρώτο του διήγημα («The Faithful») στο τεύχος Απριλίου [[1938]], ήδη υπό το όνομα Λέστερ ντελ Ρέυ. Το τεύχος Δεκεμβρίου του ίδιου έτους φιλοξένησε το διήγημά του «Helen O'Loy», το οποίο επιλέχθηκε μεταπολεμικώς για την υψηλού κύρους ανθολογία *The Science Fiction Hall of Fame* (το διήγημα έχει μεταφρασθεί και σε ελληνική έκδοση ως «Η ωραία Ελένη», μη αποδίδοντας το λογοπαίγνιο). Μέχρι το 1939 είχε δημοσιεύσει επίσης διηγήματα στα περιοδικά *Weird Tales* και *Unknown*, που δημοσίευαν κυρίως ιστορίες τρόμου και φαντασίας αντιστοίχως.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου, όταν τα έργα του ντελ Ρέυ δεν τού απέδιδαν αρκετά εισοδήματα, ο συγγραφέας εργάσθηκε ως μάγειρας για [[Φαγητά της ώρας|φαγητά «της ώρας»]] στο εστιατόριο «Λευκός πύργος» της [[Νέα Υόρκη|Νέας Υόρκης]]. Μετά τον δεύτερο γάμο του το 1945 παραιτήθηκε από εκεί και αφιέρωσε όλο τον χρόνο του στη συγγραφή.

Το 1952]εκδόθηκαν τα πρώτα τρία [[Μυθιστόρημα|μυθιστορήματά]] του, όλα στη σειρά «Winston Science Fiction», ένα εκ των οποίων (το *Rocket Jockey*) μεταφράσθηκε και κυκλοφόρησε και στην [[ιταλική γλώσσα]] μέσα στο ίδιο έτος. Τη δεκαετία του 1950 ο ντελ Ρέυ ήταν ένας από τους κυριότερους συγγραφείς που έγραφαν επιστημονική φαντασία για νεαρούς αναγνώστες, μαζί με τους [[Ρόμπερτ Χάινλαϊν]] και [[Αντρέ Νόρτον]]. Εκείνη την περίοδο δημοσίευσε κάποια έργα του με ψευδώνυμα, όπως τα «Philip St. John» και «Erik van Lhin».

Συνέχισε να γράφει και να δημοσιεύει μυθιστορήματα με ταχείς ρυθμούς έως και τις αρχές της δεκαετίας του 1960. Ανέκοψε ρυθμό προς τα τέλη της δεκαετίας, με το τελευταίο του μυθιστόρημα, το *Weeping May Tarry* (γραμμένο μαζί με τον Raymond F. Jones), να κυκλοφορεί το [[1978]].

=== Επιμέλεια και κριτική ===
Από τότε που ο ντελ Ρέυ γνώρισε τον Σκοτ Μέρεντιθ στο [[Worldcon|Παγκόσμιο Συνέδριο Επιστημονικής Φαντασίας]] του 1947, άρχισε να εργάζεται ως πρώτος αναγνώστης για το γραφείο του Μέρεντιθ, όπου είχε και διοικητικά καθήκοντα.

Αργότερα έγινε επιμελητής αρκετών φθηνών («pulp») περιοδικών, και ύστερα και σε εκδοτικούς οίκους βιβλίων. Ενδεικτικά, το 1952 και το 1953 ο ντελ Ρέυ επιμελήθηκε τα περιοδικά: *Space SF*, *Fantasy Fiction*, *Science Fiction Adventures* (με το ψευδώνυμο Philip St. John) και *Rocket Stories* (με το ψευδώνυμο Wade Kaempfert). Την ίδια περίοδο επιμελήθηκε επίσης αρκετές ανθολογήσεις.

Ο ντελ Ρέυ γνώρισε την καλύτερη περίοδό του ως επιμελητής εκδόσεων όταν συνεργαζόταν με τη σύζυγό του, την [[Τζούντυ-Λυν ντελ Ρέυ]], στον εκδοτικό οίκο [[Ballantine Books]] (πλέον ενταγμένο στον [[Random House]]), όπου ίδρυσαν τις εκδόσεις επιστημονικής φαντασίας του οίκου, με την επωνυμία [[Del Rey Books]], το 1977, και εξέδωσαν τίτλους των μεγαλύτερων συγγραφέων στον χώρο της επιστημονικής φαντασίας. Συνταξιοδοτήθηκε από εκεί τον Φεβρουάριο του 1992.

Το 1957 ο ντελ Ρέυ και ο [[Ντέιμον Νάιτ]] άρχισαν να επιμελούνται ένα μικρό ερασιτεχνικό περιοδικό, το *Science Fiction Forum*, που βοήθησε στην ίδρυση της ενώσεως «Science Fiction and Fantasy Writers of America» (SFWA) το 1965. Αφότου η επιστημονική φαντασία κέρδισε σε αναγνώριση από τους φιλολογικούς κύκλους και άρχισε να διδάσκεται στα πανεπιστήμια, ο ντελ Ρέυ δήλωσε ότι οι πανεπιστημιακοί που ενδιαφέρονται για το είδος θα έπρεπε «να βγουν έξω από το γκέτο μου». Εξήγησε ότι «προκειμένου να αναπτυχθεί, η επιστημονική φαντασία έπρεπε να αποστασιοποιηθεί από τους συνήθεις κριτικούς, που την έβλεπαν από την οπτική γωνία της συμβατικής λογοτεχνίας, και που έκριναν την αξία της κατά μεγάλο μέρος με βάση τις συμβατικές λογοτεχνικές αξίες και ποιότητες. Εάν [η επιστημονική φαντασία] ήταν μέρος της συμβατικής λογοτεχνίας, δεν θα είχε ποτέ την ελευθερία να κάνει τις επιλογές που έκανε&nbsp;— πολλές από αυτές πιθανότατα λανθασμένες, αλλά απαραίτητες για την ανάπτυξή της.»

Από τον Σεπτέμβριο του 1969 ο ντελ Ρέυ έγραφε τη στήλη κριτικής «Αναγνωστήριο» στο περιοδικό *If*, και μετά τη διακοπή της κυκλοφορίας αυτού το 1974, άρχισε να γράφει αντίστοιχη στήλη για το περιοδικό *Analog Science Fiction and Fact*.

=== Συγγραφικό ύφος ===
Ο [[Άλγκις Μπούντρυς]] δήλωσε το 1965 ότι «δεν υπάρχει συγγραφέας σε αυτό το πεδίο που να είναι σταθερότερος στην εφαρμογή του κανόνα ότι η μυθοπλασία είναι πάνω από όλα ψυχαγωγία». Αναφέροντας ότι τα διηγήματα μιας συλλογής του ντελ Ρέυ δεν θα μπορούσαν να χρονολογηθούν από τον αναγνώστη τους, ο Μπούντρυς επίσης δήλωσε ότι ο ντελ Ρέυ είχε παραμείνει ένας επιτυχημένος συγγραφέας επειδή «παρέμεινε ο εαυτός του&nbsp;... γράφει για τον εαυτό του και για τους αναγνώστες του». Ανέφερε επίσης για την πλοκή των έργων του ντελ Ρέυ:



===Βραβεία===
Ο ντελ Ρέυ τιμήθηκε το 1972 με το βραβείο «Κορυδαλλός» (the "Skylark", επίσημη ονομασία [[Βραβείο στη μνήμη Έντουαρντ Ε. Σμιθ]] για τη μυθοπλασία του φανταστικού) από τον Σύνδεσμο Επιστημονικής Φαντασίας της Νέας Αγγλίας για «σημαντική συνεισφορά στο πεδίο της επιστημονικής φαντασίας». Το 1985 κέρδισε ένα ειδικό [[Βραβείο Μπάλρογκ]] για τις συνεισφορές του στη λογοτεχνία του φανταστικού, με ψήφο του αναγνωστικού κοινού και διοργάνωση του περιοδικού *Locus*. Το 1990 η  «Science Fiction and Fantasy Writers of America» τον τίμησε με την εκλογή του για το 11ο Βραβείο [[SFWA Grand Master]] (η απονομή έγινε το 1991).

== Προσωπική ζωή και θάνατος ==
Ο ντελ Ρέυ ισχυριζόταν ότι η οικογένειά του είχε εξολοθρευθεί σε ένα τροχαίο δυστύχημα το 1935. Φαίνεται όμως ότι στην πραγματικότητα στο δυστύχημα εκείνο είχε σκοτωθεί μόνο η πρώτη του σύζυγος, της οποίας το όνομα δεν είναι γνωστό. Ο συγγραφέας τέλεσε δεύτερο γάμο δέκα χρόνια αργότερα, το 1945, με τη Χέλεν Σλαζ (Helen Schlaz). Αργότερα χώρισε και νυμφεύθηκε την Έβελυν Χάρισον. Τέλος, τον Μάρτιο του 1971 πήρε ως τέταρτη και τελευταία σύζυγό του τη συνάδελφό του (ως επιμελήτρια) [[Τζούντυ-Λυν ντελ Ρέυ]], το γένος Μπέντζαμιν, η οποία έπασχε από [[Νανισμός|νανισμό]] και απεβίωσε πριν από εκείνον, σε ηλικία 43 ετών.

Ο Λέστερ ντελ Ρέυ απεβίωσε σε ηλικία 77 ετών στο Ιατρικό Κέντρο Γουάιλ Κορνέλ, νοσοκομείο της [[Νέα Υόρκη|Νέας Υόρκης]], μετά από σύντομη ασθένεια.

== Επιλεγμένα έργα ==
===Μυθιστορήματα===
* *Marooned on Mars* (1952)
* *Rocket Jockey*, με το ψευδώνυμο Philip St. John (1952)
* *A Pirate Flag for Monterey* (1952)
* *Attack from Atlantis* (1953)
* *Battle on Mercury*, με το ψευδώνυμο Erik Van Lhin (1953)
* *The Mysterious Planet*, με το ψευδώνυμο Kenneth Wright (1953)
* *Rockets to Nowhere* με το ψευδώνυμο Philip St. John (1954)
* *Step to the Stars* (1954)
* *For I Am a Jealous People* (1954)
* *Preferred Risk* (1955), μαζί με τον [[Φρέντερικ Πόουλ]]
* *Mission to the Moon* (1956)
* *Nerves* (1956)
* *Police Your Planet* με το ψευδώνυμο Erik Van Lhin (1956)
* *Day of the Giants* (1959)
* *Moon of Mutiny* (1961)
* *The Eleventh Commandment* (= «Η ενδεκάτη Εντολή», 1962)
* *Outpost of Jupiter* (1963)
* *The Sky Is Falling* (1963)
* *Badge of Infamy* (1963)
* *Pstalemate* / *Psi* (1971)
* *Weeping May Tarry* (1978) μαζί με τον [[Ρέυμοντ Φ. Τζόουνς]]

=== Συλλογές διηγημάτων ===
* *... And Some Were Human* (1948)
* *Robots and Changelings* (1957)
* *The Sky Is Falling* and *Badge of Infamy* (1966)
* *Mortals and Monsters* (1965)
* *Gods and Golems* (1973)
* *The Early del Rey* (1975)
* *The Early del Rey: Vol 1* (1976)
* *The Early del Rey: Vol 2* (1976)
* *The Best of Lester del Rey* (1978)
* *War and Space* (2009)
* *Robots and Magic* (2010)

=== Μη μυθοπλαστικά βιβλία ===
* *Rockets Through Space* (1957)
* *Space Flight*, General Mills, Inc. 1958, 1957; Golden Press, 1959
* *The Mysterious Earth* (1960)
* *The Mysterious Sea* (1961)
* *Rocks and What They Tell Us* (1961)
* *The Mysterious Sky* (1964)
* *The World of Science Fiction, 1926-1976: the History of a Subculture* (1980)

===Επιμέλεια===
* *The Year After Tomorrow*, με τους Carl Carmer & Cecile Matschat (1954)
* *Best Science Fiction of the Year* #1-5 (1972-1976)

==Παραπομπές==


==Πηγές==
* Gunn, James: *Alternate Worlds - The Illustrated History of Science Fiction'', A&W Visual Library των εκδ. Prentice-Hall, 1975, ISBN 0-89104-049-8 
* 

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Βιβλία του Λέστερ ντελ Ρέυ στο Project Gutenberg
* 
* Ο Λέστερ ντελ Ρέυ στην Internet Speculative Fiction Database
* Ο ντελ Ρέυ στην Internet Book List

Κατηγορία:Αμερικανοί συγγραφείς επιστημονικής φαντασίας
Κατηγορία:Συγγραφείς του 20ού αιώνα