Συνταγματικό δημοψήφισμα στην Γκαμπόν (2024)

Ένα συνταγματικό δημοψήφισμα διεξήχθη και εγκρίθηκε στη Γκαμπόν στις 16 Νοεμβρίου 2024.
Η ψηφοφορία αφορούσε ένα νέο Σύνταγμα της Γκαμπόν·
Μεταξύ άλλων, πρότεινε προεδρική θητεία επτά ετών, με δυνατότητα μιας συνεχόμενης επανεκλογής.
Το δημοψήφισμα οδήγησε στην επιστροφή σε πολιτική διακυβέρνηση, όπως είχε υποσχεθεί η Επιτροπή Μετάβασης και Αποκατάστασης Θεσμών (στρατιωτική χούντα) μετά το πραξικόπημα στη Γκαμπόν το 2023.
## Ιστορικό
Μετά από 56 χρόνια ηγεσίας υπό τον Ομάρ Μπονγκό και τον γιο του, Αλί Μπονγκό, το πραξικόπημα του 2023 οδήγησε σε στρατιωτική διακυβέρνηση.
Τον Σεπτέμβριο του 2024 ένα προσχέδιο του προτεινόμενου νέου συντάγματος παραδόθηκε στον μεταβατικό πρόεδρο Μπρις Ολιγκί Νγκουεμά.
Οι βουλευτές της Γκαμπόν υπέβαλαν τις προτεινόμενες τροπολογίες τους πριν από την προθεσμία της 22ας Σεπτεμβρίου.

Η υπουργός Θεσμικών Μεταρρυθμίσεων της Γκαμπόν, Μιριέλ Μινκού Μιντσά, ανακοίνωσε ότι το δημοψήφισμα θα διεξαχθεί στις 16 Νοεμβρίου 2024.

## Σύνταγμα
Το νέο σύνταγμα περιλαμβάνει 173 άρθρα.
Εισάγει προεδρικό σύστημα, καταργώντας το αξίωμα του Πρωθυπουργού της Γκαμπόν, με τον Πρόεδρο της Γκαμπόν να περιορίζεται σε δύο διαδοχικές θητείες επτά ετών, εκλεγμένος μέσω του συστήματος δύο γύρων.
Η μέθοδος εκλογής και η διάρκεια της θητείας του προέδρου κατοχυρώνονται με μη αναθεωρήσιμη διάταξη.

Ο ρόλος του πρωθυπουργού αντικαθίσταται από έναν νέο «Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης», ο οποίος διορίζεται από τον Πρόεδρο (δηλαδή θα υπάρχουν δύο αντιπρόεδροι συνολικά — ο άλλος είναι ο Αντιπρόεδρος της Δημοκρατίας).

Η εργασιακή γλώσσα της Γκαμπόν θα συνεχίσει να είναι η γαλλική, αλλά δεν θα θεωρείται πλέον επίσημη γλώσσα του κράτους.

Η υποχρεωτική στρατιωτική θητεία θα επιτρέπεται βάσει νόμου.
Το νέο σύνταγμα θα ορίζει επίσης τον γάμο ως ένωση μεταξύ άνδρα και γυναίκας, με μη αναθεωρήσιμη διάταξη, απαγορεύοντας μόνιμα τον γάμο ατόμων του ίδιου φύλου.

Η εθνική εορτή της 17ης Αυγούστου θα συμπληρώνεται από την «Ημέρα Απελευθέρωσης» στις 30 Αυγούστου, προς τιμήν του πραξικοπήματος του 2023.

## Διεξαγωγή
Η μεταβατική κυβέρνηση επέτρεψε την παρουσία διεθνών παρατηρητών στο δημοψήφισμα — κάτι που δεν είχε επιτραπεί στις γενικές εκλογές του 2023.
Τα ψηφοδέλτια του δημοψηφίσματος είχαν χρωματική σήμανση: πράσινα για το «ναι» και κόκκινα για το «όχι».
Περίπου 2.835 εκλογικά τμήματα χρησιμοποιήθηκαν για τη διαδικασία, η οποία διήρκεσε από τις 07:00 έως τις 18:00.
Επιβλήθηκε νυχτερινή απαγόρευση κυκλοφορίας για λόγους ασφαλείας.

## Αποτελέσματα
Στις 17 Νοεμβρίου, ο υπουργός Εσωτερικών Χέρμαν Ιμονγκό ανακοίνωσε ότι το δημοψήφισμα εγκρίθηκε με ποσοστό άνω του 91% υπέρ, με εκτιμώμενη συμμετοχή περίπου 53%. Τόνισε ότι τα τελικά αποτελέσματα θα ανακοινωθούν αργότερα από το Συνταγματικό Δικαστήριο της Γκαμπόν.
Στις 29 Νοεμβρίου το Συνταγματικό Δικαστήριο επικύρωσε τα αποτελέσματα, υιοθετώντας οριστικά το νέο σύνταγμα.
Στις 19 Δεκεμβρίου, το νέο σύνταγμα κυρώθηκε από τον πρόεδρο της μεταβατικής περιόδου.

## Επακόλουθα
Ο πρόεδρος της Επιτροπής της Αφρικανικής Ένωσης, Μούσα Φάκι Μαχαμάτ, συνεχάρη την κυβέρνηση για την οργάνωση του δημοψηφίσματος και την επιστροφή στη συνταγματική τάξη στη Γκαμπόν.
Η έγκριση του νέου συντάγματος από τον λαό σηματοδότησε την ίδρυση της Δεύτερης Δημοκρατίας της Γκαμπόν.
## Παραπομπές


Γκαμπον
2024