Οικογένεια Κουριάκοβιτς

Η **οικογένεια Κουριάκοβιτς** (*de Coriach, de Curiaco, de Curiaci, Curiacovich* ), επίσης γνωστή ως οι κόμητες της Κρμπάβα (*comes de Corbavia*, ουγγρικά: korbáviai grófok), ήταν μια κροατική οικογένεια ευγενών, η οποία καταγόταν από την ευγενή φυλή των Γκούσιτς. 

Σχηματίστηκε στα τέλη του 13ου αιώνα, ως απόγονοι του Κούριακ. Έφτασαν στο απόγειό τους μεταξύ των μέσων του 14ου και των μέσων του 15ου αιώνα έχοντας στενές διασυνδέσεις και υψηλές επίσημες θέσεις στην ουγγρική βασιλική αυλή και διαλύθηκαν το 1531, όταν οι περιουσίες του Ιβάν Κάρλοβιτς πέρασαν στον Νικόλα Γ΄ Ζρίνσκι. Δύο μέλη ήταν Μπάνοι της Κροατίας, ενώ δύο ήταν ιδρυτικά μέλη του Τάγματος του Δράκου.

## Οικόσημο
[αριστερά|μικρογραφία|Το κοινό οικόσημο των Κουριάκοβιτς (αριστερά) και [Οικογένεια Λάπτσαν|Λάπτσαν (δεξιά), από *το Siebmachers Wappenbuch* το 1605.]]
Λόγω αυτών των γαμήλιων σχέσεων, τα οικόσημα τόσο της οικογένειας Κουριάκοβιτςόσο και της οικογένειας Λάπτσαν, κατά γυναικεία γραμμή, έγιναν μέρος της αυστροβαυαρικής οικογένειας ευγενών του Σίντσεντορφ . Αυτό συνέβη με τον γάμο του Ιβάν Λάπτσανιν και της Κλάρα Τόρκβατ Κουριάκοβιτς, αδελφής του Ιβάν Κάρλοβιτς, του οποίου η κόρη, Αμαλία ντε Λάπιτς, παντρεύτηκε μέλος της οικογένειας ευγενών Τράουτμανσντορφ, της οποίας η εγγονή, Σουζάνα, παντρεύτηκε τον Πίλγκραμ Β΄ φον Σίντσεντορφ. Κατά την εποχή του δισέγγονου Γκέοργκ Λούντβιχ φον Σίντσεντορφ (1616–1681), με διάταγμα του 1648 του Φερδινάνδου Γ΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, τα οικόσημα των Κουριάκοβιτς και της οικογένειας Λάπτσαν ενώθηκαν επίσημα και ως επί το πλείστον με αυτή τη μορφή χρησιμοποιήθηκαν από την οικογένεια Σίντσεντορφ σε πολλά πορτρέτα, χαρακτικά και νομίσματα. 

## Ιστορία
Ο ιδρυτής του κλάδου, ο Κούριακ, αναφέρεται για πρώτη φορά το 1298 ως *Curiacus de genere Gussich*, του οποίου οι απόγονοι τον 14ο αιώνα άρχισαν να αυτοαποκαλούνται *Κουριάκοβιτς* (*de Coriach*, *de Curiaco*, *Curiacovich*).

Το όνομα *Κούρ(γ)ιακ* θα μπορούσε να σημαίνει «λύκος», να είναι μια παραλλαγή του *[[Κυριάκος]]* (*[[Δομίνικος]]*), με το τελευταίο να υποστηρίζεται από την εραλδική. Είναι άγνωστο σε ποιο παρακλάδι της φυλής των Γκούσιτς ανήκε. 

Ο Κούριακ προσπάθησε το 1298 να στερήσει κτήσεις από τους Γκβιντ, Ντέσινα και Πρίμπισλαβ, γιους του Λάντισλαβ Γκούσιτς, αλλά οι κτήσεις τους επιστράφηκαν από τον Παύλο Α' Σούμπιτς του Μπρίμιρ, τον ξάδερφό του. Ο Κούριακ αναφέρεται για τελευταία φορά το 1307, αν και ήδη από το 1304 αναφέρεται αναμφισβήτητα ως αποβιώσας. 

Το γένος διακλαδώθηκε από τους γιους του, Μπούντσλαβ, Παύλο και Γκργκουρ, οι οποίοι κατά τον 14ο αιώνα ήταν υποτελείς του Παύλου και του Μλάντεν Β' Σούμπιτς του Μπρίμιρ και κατά τη διάρκεια της ζωής του Κούριακ απέκτησαν την ζουπάνιγια Κρμπάβα ως κληρονομιά. Λόγω της περιοχής των κτημάτων, ήταν κοινώς γνωστοί ως *κόμητες της Κορμπάβια* .

Από την οικογένεια του Μπούντσλαβ προήλθαν σε ξεχωριστά παρακλάδια οι Τσεκλίσκι, Μπουζάνσκι, Χουμλιάνσκι, Λίτσκι, Μρσίνσκι, που πήραν το όνομά τους από την ιδιοκτησία, οι Γκροφ και οι Κάρλοβιτς από τον Κάρλο Κουριάκοβιτς. Σχετικά με τον Παύλο είναι ελάχιστα γνωστά εκτός από ένα συγκεκριμένο άτομο, που ονομαζόταν Γκράντατσκι, ενώ ο κλάδος του Γκργκουρ μετακόμισε από την Κρμπάβα και μετά από δωρεές τα κτήματα ονομάστηκαν Ζακάνσκι και Γκρατσένιτσκι.  

Μεταξύ 1316 και 1322, κατά τη διάρκεια αρκετών εξεγέρσεων μεταξύ των ευγενών οικογενειών Σούμπιτς, Φράνκοπαν, Μπάμπονιτς, Νέλιπιτς, καθώς και του Στεφάνου Β΄, του Μπάνου της Βοσνίας, και ορισμένων παράκτιων πόλεων της Δαλματίας, συμμάχησαν με τους Νέλιπιτς εναντίον Σούμπιτς από το Μπρίμπιρ και άλλων. Η στρατηγική συμμαχία με τον βοεβόδα Νέλιπατς διήρκεσε τρεις δεκαετίες και ακόμη και μετά από αυτό οι οικογένειες είχαν στενές στρατηγικές και συζυγικές σχέσεις. Ο Μπούντισλαβ κατάφερε να γίνει Ποδεστά του Σίμπενικ (1320–21). 

Αν και δεν αναφέρονται, πιθανότατα συμμετείχαν στη Μάχη της Μπλίσκα (1322) εναντίον του Μλάντεν Β΄ Σούμπιτς του Μπρίμπιρ. Τουλάχιστον από το 1324, ο Γκργκουρ Κουριάκοβιτς ήταν στην βασιλική υπηρεσία ως ιππότης της αυλής, ζούπανος της κομητείας Φέγιερ και καστελάνος του Χάσνος. 

Μεταξύ 1324-1326 ήταν επιτυχημένοι σύμμαχοι του Ιβάν Νέλιπιτς, ο οποίος υπερασπίστηκε το Φρούριο του Κνιν, και με τον Γιούραϊ Μιχοβίλοβιτς, τις πόλεις Σίμπενικ και Τρογκίρ, εναντίον των δυνάμεων του Γεωργίου Β΄ Σούμπιτς του Μπρίμπιρ, των κόμητων του Κρκ, της πόλης του Ζάνταρ, του Στεφάνου Β΄, καθώς και του Μπάνου της Σλαβονίας Μίκατς Μιχάλιεβιτς, ο οποίος στάλθηκε από τον βασιλιά Κάρολο Α΄ της Ουγγαρίας για να συγκεντρώσει τη βασιλική εξουσία. 

Η δύναμή τους εκείνη την εποχή αυξήθηκε σημαντικά, όπως φαίνεται από το γεγονός ότι ήταν μεσάζοντες μεταξύ της Δημοκρατίας της Βενετίας, των παράκτιων πόλεων, του Νέλιπιτς και των ευγενών του Σούμπιτς το 1332-1333, ή το 1337, όταν ο Πάπας Βενέδικτος ΙΒ΄ τους ζήτησε να βοηθήσουν στην έρευνα για την αίρεση στη Βοσνία, και να βοηθήσουν τον Νέλιπιτς εναντίον του Στεφάνου Β΄, ο οποίος υποστήριζε τη Βοσνιακή Εκκλησία.

Από το 1330 έως το 1360, με επικεφαλής τον Μπούντισλαβ και τον Γκργκουρ, εφάρμοσαν μια πολύπλοκη πολιτική ουδέτερης συμμαχίας με τους αντιμαχόμενους Ούγγρους βασιλιάδες και τη Δημοκρατία της Βενετίας. Συμβατικά αποδέχτηκαν την ανώτατη εξουσία του βασιλιά Καρόλου Α΄, αλλά έγινε επίσημη το 1345, αφού ο Λουδοβίκος Α΄ της Ουγγαρίας φυλάκισε προσωρινά τον Γκργκουρ. Η συμμαχία επικράτησε ιδιαίτερα από τη Βενετία, η οποία ήταν απολογητική και μάλιστα εμπόδισε τον Μλάντεν Γ΄ Σούμπιτς να κάνει επιδρομές και τους δικούς της στρατηγούς να τους επιτεθούν. Αυτοί, ειδικά ο Γκργκουρ, ήταν συνεχώς ενεργοί σε επανειλημμένες συμφιλιώσεις μεταξύ Λουδοβίκου Α΄ και Βενετίας, και ήταν ακόμη και ουδέτεροι το 1356-1358, όταν ο Λουδοβίκος Α΄ κατέκτησε βενετσιάνικες κτήσεις στη Δαλματία με αποτέλεσμα τη Συνθήκη του Ζάνταρ. Ωστόσο, εξαιτίας αυτού, ο Γκργκουρ φυλακίστηκε στο Λέβιτσε και ένα μέρος της περιουσίας του κατασχέθηκε. Οι απόγονοί του συνέχιζαν να συγκεντρώνουν ξένες κτήσεις, αλλά η άμεση ανδρική γραμμή έληξε με τον Λάντισλαβ Ζακάνσκι τον 15ο αιώνα. 

Το 1382, ο γιος του Μπούντισλαβ, Μπούτκο ή Μπούντισλαβ, ορκίστηκε στο όνομα όλων των συγγενών της οικογένειας πίστη στις βασίλισσες Ελισάβετ και Μαρία. Με επικεφαλής τον Μπούτκο, βοήθησαν τον Σιγισμούνδο στην καταπολέμηση της συνωμοσίας της αυλής του Ιωάννη της Παλίσνα και στην αποκατάσταση από την αιχμαλωσία της Βασίλισσας Μαρίας το 1387, λόγω της οποίας ο Μπούτκο ονομάστηκε Παλατίνος της Αυλής. Την ίδια χρονιά, οι Μπούτκο, Τόμα, Παβάο και Κάρλο ονομάστηκαν Κόμητες της Κρμπάβα, της Λίκα, του Μπουζάνι και της Μπαγκ, ενώ ο Κάρλο ονομάστηκε κύριος αγγελιοφόρος της Βασίλισσας. 

Το 1400, ο Μπούτκο πλήρωσε τον Χρβόγιε Βούκτσιτς Χρβατίνιτς για να μην επιτεθεί στον Παβάο Α΄ Ζρίνσκι, του οποίου η αδελφή Ελισάβετ Α΄ ήταν παντρεμένη με τον Τόμα. Μεταξύ 1401-1402, προσπάθησαν να πουλήσουν την ζουπάνια Μπούζανε στον Παβάο Α΄, αλλά η προσπάθεια σταμάτησε από τον βασιλιά Σιγισμούνδο. Λόγω της υποστήριξής τους προς τον Σιγισμούνδο, αργότερα διεκδικητή του θρόνου της Ουγγαρίας και της Κροατίας, ο Λαδίσλαος της Νάπολης τους αφαίρεσε την ζουπάνιαΟστροβίτσα, το φρούριο του Νόβιγκραντ και στη συνέχεια όλες τις κτήσεις δίνοντάς τες στον Σάνταλι Χράνιτς Κόσατσα μεταξύ 1403-1406,  αλλά διατήρησαν μια πολύ σημαντική επιρροή στο Ουγγρο-Κροατικό Βασίλειο. 

Το 1408 έγινε Αρχηγός του θησαυροφυλακίου και, μαζί με τον Ιβάν, ήταν μεταξύ των ιδρυτικών μελών του Τάγματος του Δράκου του Σιγισμούνδου. Όταν έγινε Μπάνος της Κροατίας (1409-1411), συμμετείχε ενεργά κατά την κατάκτηση της Δαλματίας από τους Βενετούς προσπαθώντας να υποκινήσει την αντίσταση των παράκτιων πόλεων κατά της Βενετίας. Πολέμησε γύρω από το Φρούριο Οστροβίτσα, στη Βράνα, καταλαμβάνοντας το Σκράντιν. Έκτοτε, η Δημοκρατία της Βενετίας εμπόδισε την τακτική κυκλοφορία κατά μήκος της ακτής, γεγονός που επηρέασε αρνητικά τις κύριες έδρες της στο Όμπροβατς και το Κάρλομπαγκ. 

Το 1430, ο βασιλικός ιππότης Κάρλος του Παύλου, στο όνομα των Ιβάνκα, Γιούραϊ, Νίκολα και Φράνκο, ίδρυσε μαζί με τον Ιβάνις Νέλιπιτς μια *αδελφότητα* Κροατών ευγενών για να υπερασπιστεί τα παλιά έθιμα και τις ελευθερίες του κροατικού βασιλείου. Το 1441, ο Κάρλος με τον αδελφό του και βασιλικό ιππότη, Τόμα, αναφέρονται σχετικά με την εξουσία του Μπάνου επί των Βλάχων. Στα μέσα του 15ου αιώνα, ο Τόμα έχτισε το φρούριο Ρίπατς στον ποταμό Ούνα το 1442 και ο γιος του, Γκργκουρ, το φρούριο Κλίτσεβατς κοντά στο Μπένκοβατς το 1453. Ωστόσο, εκτός από την αντιμετώπιση των βενετσιάνικων και ουγγρικών συμφερόντων, η δραστηριότητα και οι περιουσίες τους ήταν σε σύγκρουση με αυτά των Φράνκοπαν και στο δρόμο για την κατάκτηση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Το 1454, ο Γκργκουρ του Τόμα εισήλθε στην υπηρεσία του Ούλριχ Β΄, κόμη του Τσέλιε, κάτι που δεν έγινε δεκτό με ικανοποίηση από τη Βενετία, και τον επόμενο χρόνο ζήτησε μάταια ανακωχή και να γίνει μισθοφόρος τους. Το 1457, ενδιαφερόμενος για το Φρούριο Οστρόβιτσα, κοντά στο οποίο χτίστηκε ένα μικρότερο, ο Γκργκουρ λεηλάτησε την ενδοχώρα της πόλης του Ζαντάρ και προειδοποίησε για τον κίνδυνο των Οθωμανών, αλλά οι Βενετοί αγνόησαν την προειδοποίησή του. Λόγω συγκρούσεων με τους Φρανκοπάνους, στα μέσα του 1462 φυλάκισαν τον επίσκοπο Νικόλαο του Μοντρούς και ζήτησαν από τον Πάπα Παύλο Β' να επιστρέψει την έδρα της Επισκοπής από το Μοντρούς (1460) στην Κρμπάβα ή να σχηματίσει δική της Επισκοπή Κρμπάβα, αλλά αυτοί εγκατέλειψαν την προσπάθεια κατόπιν αιτήματος.  

Στα τέλη της δεκαετίας του 1460, οι Βενετοί προσπάθησαν να συμφιλιώσουν τις οικογένειες Κουριάκοβιτς και Φράνκοπαν για άμυνα εναντίον των Οθωμανών. Τα κτήματά τους τότε και το 1472-1477 δέχτηκαν λεηλασίες από τους Οθωμανούς. Το 1481, ο βασιλιάς Ματθαίος Κορβίνος παραπονέθηκε ότι ο στρατός των Βενετών βοήθησε τον Κάρλο Κουριάκοβιτς. Το 1490, ήταν σε επαφή με τον Μαξιμιλιανό Α΄, Αυτοκράτορα της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, το 1491 με τον Μπάνο Λαδίσλαο Εγκερβάρι νίκησε τους Οθωμανούς στον ποταμό Ούνα, αντιτάχθηκε στη στέψη του Λαδίσλαου Β΄ της Ουγγαρίας και το 1493 πολιόρκησε το Σένι με τον Ιβάν Η΄ Φράνκοπαν, ενώ το Όμπροβατς βρισκόταν υπό βενετική κυριαρχία. Ο Κάρλο πέθανε πριν ή κατά τη διάρκεια της καταστροφικής Μάχης του Πεδίου Κρμπάβα (1493), όταν ο Μπαν Έμερικ Ντερέντσιν και άλλοι συνελήφθησαν και σκοτώθηκαν από τις οθωμανικές δυνάμεις. 

Το 1494, η χήρα του Κάρλο, Δωροθέα Φράνκοπαν πιθανότατα πλήρωνε ετήσιο φόρο υποτέλειας στους Οθωμανούς. Ο γιος τους, Ιβάν Κάρλοβιτς, ο οποίος ήταν Μπάνος της Κροατίας μεταξύ 1521–1524 και 1527–1531, ήταν ο τελευταίος άρρεν απόγονος της οικογένειας. Ήταν παρών στις εκλογές στο Τσέτιν (1527), όταν οι Κροάτες ευγενείς εξέλεξαν τον Φερδινάνδο Α΄ των Αψβούργων ως νέο βασιλιά της Κροατίας. Με συμβόλαιο κληρονομιάς του 1509 με τον Νικόλα Γ΄ Ζρίνσκι, ο οποίος παντρεύτηκε την αδερφή του, Γέλενα, τα πάμπολλα κτήματα περιήλθαν στην οικογένεια Ζρίνσκι. 

## Ιδιοκτησία και καθεστώς
Εκτός από την ζουπάνια Κρμπάβα, όπου έχτισαν το Κούριακ-γκραντ,  η αρχική τους έδρα ήταν στο Τουράν, στη συνέχεια στο Ποτσιτέλι και το Κόμιτς και τον 15ο αιώνα στην Κρμπάβα (Ούντμπινα). Με γάμο, απέκτησαν το φρούριο Ζβόνιγκραντ κοντά στο Κνιν και το Όμπροβατς κοντά στον ποταμό Ζρμάνια, το οποίο ήταν σημαντικό για τον έλεγχο των εμπορικών δρόμων μεταξύ Λίκα και Δαλματίας.

Μέχρι τα μέσα του 15ου αιώνα, επέκτειναν την επιρροή τους στις περιοχές Χουμ, Νέμπλιουχ, Μπουζάνε, Οντόριε, Χότουτσα, Λούκα και Λίκα. Επίσης, έχτισαν και είχαν ένα φρούριο, το Μρσίνγκραντ, στον λόφο πάνω από την Κορένιτσα, πάνω από το Βρέλο Κορένιτσκο και πολλά άλλα. Με την οχύρωση των Ζέλενγκραντ, Κλίσεβατς και Όταβατς τον 15ο αιώνα, έλεγχαν την άνω Μπουκόβιτσα και το κεντρικό τμήμα της ζουπάνιας Λούκα. Από εκεί απέκτησαν κτήματα γύρω από το Νιν, το Ζαντάρ και την περιοχή Νόβιγκραντ, και είχαν σπίτια στο Ζαντάρ. Η παράκτια πόλη Μπαγκ (Κάρλομπαγκ), η οποία κυβερνήθηκε από το 1324 και αρχικά διαιρεθείσα από τον κόμη Πέταρ Ντισλάβιτς,  χρησιμοποιήθηκε ως σημαντικό εμπορικό λιμάνι και, όταν την έχασαν το 1481, ο Κάρλος Γ΄ μάλιστα διαπραγματεύτηκε με τους Οθωμανούς. Στο εσωτερικό, η Λίκα ελέγχθηκε πλήρως μόνο από το 1505, όταν τα φρούριά της κατακτήθηκαν από τον Ιβάν Κάρλοβιτς. Είχαν επίσης κάποια φρούρια στην περιοχή Πούνιε, όπου στάθμευσαν οι τελευταίες δυνάμεις, όταν η Κρμπάβα έπεσε στα χέρια των Οθωμανών μέχρι τον θάνατο του Κάρλοβιτς στο Μέντβεντγκραντ (1531). Εκείνη την εποχή, ο Κάρλοβιτς είχε 22 οχυρά και πόλεις σε τρεις ζουπάνιες και δύο ζούπες.

Συγκεκριμένα, ο κλάδος Μπούντισλαβ του Κούγιακ, ο οποίος παρέμεινε κυρίως στην κομητεία της Κρμπάβα μέχρι τη διάλυσή της, την εποχή του εγγονού του Κάρολου Β', καστελάνου του Βίσεγκραντ και Μπάνου της Κροατίας, έζησε επίσης στη Σλοβακία. Από το 1393, κυβερνούσε το κτήμα του Φρουρίου Μπερνολάκοβο, το οποίο είχε επίσης ένα σπίτι στην Μπρατισλάβα. Οι μεταγενέστεροι απόγονοι απέκτησαν το Κάστρο Ντόμπρα Νίβα, το Κάστρο Λούπτσα και το Μπρέζνο, τα οποία κατασχέθηκαν από τον Ιωάννη Κορβίνο.  Όσο για τον κλάδο του Γκργκουρ του Κούριακ, μετανάστευσαν αμέσως μόνιμα από την Κρμπάβα. Ως καστελάνοι υπηρέτησαν στην Ντόμπρα Κούτσα στη Σλαβονία, στο Ράσπορ κοντά στο Μπούζετ στην Ίστρια, στο Κλις στην Κροατία, έπειτα στο Γρέμπεν, στο Κόζαρ και στο Μριν στα σύνορα μεταξύ Σλαβονίας και Βασιλείου της Βοσνίας, ενώ με εμπορικές συναλλαγές με τη Δημοκρατία της Βενετίας και πολιτικές διασυνδέσεις στην Ουγγαρία κατάφεραν να αποκτήσουν το Ζάκανι στην κομητεία Σόμογκι και την περιοχή Γκρατσένιτσα της κομητείας Μπιέλοβαρ-Κρίζεβτσι, εξαιτίας των οποίων ονομάστηκαν Ζακάνσκι και Γκρατσένιτσκι. 

Οι κόμητες υποστήριζαν συνεχώς τον Ούγγρο Βασιλιά και τη Βασίλισσα, με εξαίρεση τον Γκργκουρ Α΄ και τον Παύλο Α΄ στην αρχή. Φαινομενικά, τα μέλη της οικογένειας υποστήριζαν ο ένας τον άλλον για να ανέλθουν σε υψηλότερο κύρος, όπως όταν ο Μπούτκο, ο οποίος ήταν Αντιβασιλέας, βοήθησε τους συγγενείς Κάρλο Β΄ και Ιβάν Β΄ να αναλάβουν μια θέση στην βασιλική αυλή. Ήταν από τους πρώτους στην κροατική αριστοκρατία που έχτισαν στενούς δεσμούς με την Ουγγαρία, καθώς και οι πρώτοι μεταξύ των Κροατών ευγενών, που είχαν τον τίτλο του ιππότη της αυλής, τη θέση του Αρχηγού της αυλής της Βασίλισσας, του Αρχηγού του οικονόμου της Βασίλισσας και του Βασιλιά, του Αρχηγού του θησαυροφυλακίου, του Αρχηγού των οινοχόων της Βασίλισσας, του Παλατίνου της Αυλής, και ούτω καθεξής. Ήταν επίσης οι εκτροφείς φυλετικών αλόγων, που πουλούσαν στο Ντουμπρόβνικ, οι φύλακες του Ιερού Στέμματος της Ουγγαρίας, μέλη της πρώτης τάξης του Τάγματος του Δράκου και της Ρωμαϊκής αδελφότητας του Αγίου Πνεύματος. 

## Δείτε επίσης

* Δώδεκα ευγενείς φυλές της Κροατίας
* Κάστρο Ούντμπινα

## Παραπομπές


## Πηγές
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Κατηγορία:Κροατικές ευγενείς οικογένειες