Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος»

Ο **Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος»** (συντομογραφία IATA: **ATH**, ICAO: **LGAV**, ΥΠΑ: **ΔΑΑ**), εξυπηρετεί την Αθήνα και γενικά την Αττική. Ξεκίνησε τη λειτουργία του στις 28 Μαρτίου 2001 και αντικατέστησε το Διεθνές Αεροδρόμιο του Ελληνικού, που εξυπηρετούσε την Αθήνα για 60 χρόνια.

Ονομάστηκε προς τιμήν του Έλληνα πολιτικού Ελευθέριου Βενιζέλου, ο οποίος ως Πρωθυπουργός της Ελλάδος ίδρυσε Υπουργείο Αεροπορίας και κατέβαλε συστηματικές προσπάθειες για να οργανώσει την Πολιτική Αεροπορία.

Στο αεροδρόμιο, έχουν τη βάση τους: η Aegean Airlines, η θυγατρική της, Olympic Air, όπως επίσης και η Ryanair που το χρησιμοποιεί ως τοπική βάση (από το 2014). Επίσης αποτελεί βάση για την ισπανική εταιρεία Volotea.

## Ιστορικό
Τα πρώτα σχέδια μεταφοράς του αεροδρομίου από το Ελληνικό σε κάποια άλλη τοποθεσία, άρχισαν ήδη το 1968 επί Δικτατορίας, όταν η Αθήνα είχε αρχίσει να επεκτείνεται ραγδαία, με αποτέλεσμα το παλαιό αεροδρόμιο του Ελληνικού να περικυκλωθεί εντελώς. Η ιδέα διατηρήθηκε και μετά τη Μεταπολίτευση και το 1976 παρουσιάσθηκε μελέτη στην Ελληνική Κυβέρνηση που υποδείκνυε ως ιδανική θέση για ένα νέο αεροδρόμιο τα Σπάτα και παρά τις αντιδράσεις κατοίκων των Μεσογείων που υποδείκνυαν ως εναλλακτική τοποθεσία την Βάρη. Στα τέλη της δεκαετίας του 1970 οι μελέτες ολοκληρώθηκαν και άρχισαν οι πρώτες προκαταρκτικές εργασίες, αλλά το 1979, λόγω της τότε παγκόσμιας πετρελαϊκής κρίσης αναβλήθηκαν προσωρινά και το Δεκέμβριο του 1981 ακυρώθηκαν.

μικρογραφία|αριστερά|Αεροφωτογραφία της πίστας αεροσκαφών, του Αεροδρομίου.
Αυτό συνέβη διότι η νέα τότε κυβέρνηση του 1981 επιχείρησε να εφαρμόσει αποκεντρωτικές λύσεις, ακυρώνοντας προγενέστερους προγραμματισμούς μεγάλων έργων στην Αθήνα, στα οποία συγκαταλεγόταν το νέο Αεροδρόμιο, το Μετρό της Αθήνας κ.ά., ελπίζοντας έτσι να καταφέρει αναστροφή της αστυφιλίας (κοινώς, να ξαναγυρίσει ο πληθυσμός στις επαρχίες), κάτι όμως που δεν επετεύχθη. Το 1986 και ξανά το 1987, το νέο αεροδρόμιο των Σπάτων συμπεριλήφθηκε στα έξι μεγάλα έργα που ανακοίνωσε η κυβέρνηση. Όμως η εκκίνηση των έργων δεν ήρθε τότε, λόγω έλλειψης κονδυλίων.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, ήταν πλέον προφανές ότι το Ελληνικό δεν θα μπορούσε να εξυπηρετήσει τις αυξημένες επιβατικές ανάγκες του μέλλοντος - εκτός αν επεκτεινόταν, αλλά δεν υπήρχε χώρος για επέκταση. Την περίοδο εκείνη βρέθηκε και μέρος των απαιτούμενων πόρων για την κατασκευή από το Β' και το Γ' Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, ενώ αποφασίστηκε η κατασκευή του μέσα από κοινοπραξία του δημοσίου, με ιδιωτικές εταιρείες που θα συνεισέφεραν στη χρηματοδότηση του. Στις 31 Ιουλίου 1995, μετά από διεθνή διαγωνισμό, επελέγη η γερμανική εταιρεία *Hochtief* (Χόχτιφ) (39,97%) για την κατασκευή του και την μετέπειτα συνιδιοκτησία του με το ελληνικό Δημόσιο (55%). Στις 5 Σεπτεμβρίου 1996, έγινε η τελετή θεμελίωσης από τον πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη.

Οι εργασίες κατασκευής του αεροδρομίου ολοκληρώθηκαν 51 μήνες αργότερα, τον Σεπτέμβριο του 2000, πέντε μήνες νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα. Ύστερα από ένα πεντάμηνο δοκιμών, το αεροδρόμιο εγκαινιάστηκε στις 27 Μαρτίου 2001 και πάλι από τον Κ. Σημίτη. Η πρώτη πτήση άφιξη ήταν η πτήση 424 της Ολυμπιακής Αεροπορίας από το Μοντρεάλ στις 14:59 της 28ης. Μαρτίου και η πρώτη αναχώρηση η πτήση 1572 της KLM στις 06:00 της 29ης. Μαρτίου προς Άμστερνταμ.

Το ρεκόρ ημερήσιας διακίνησης επιβατών του αεροδρομίου σημειώθηκε στις 23 Μαΐου 2007, την ημέρα του τελικού του Τσάμπιονς Λιγκ στην Αθήνα, όταν και διακινήθηκαν 85.000 επιβάτες σε ένα εικοσιτετράωρο.

Το 2013, το αεροδρόμιο κατατάχθηκε ως 35-ο σε επιβατική κίνηση στην Ευρώπη και το 2016 ως 27-ο, καθώς έφτασε τα 20.017.530 επιβάτες.

Στις 18 Μαρτίου 2017 υπεγράφη η παράταση σύμβασης παραχώρησης του ΔΑΑ για 20 χρόνια. Τα έσοδα για το ελληνικό δημόσιο σε βάθος εικοσαετίας αναμένεται να φτάσουν το 1,5 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 400 εκατομμύρια το 2017. Η σύμβαση προβλέπει επίσης τη μείωση των τελών προσγείωσης και την κατάργηση του δικαιώματος πρώτης άρνησης που διατηρούσε έως τώρα η PSP για το 30% του μετοχικού κεφαλαίου που κατέχει σήμερα το ΤΑΙΠΕΔ.
 
Τον Ιούνιο του 2019 το ΤΑΙΠΕΔ ανακοίνωσε πρόσκληση για υποβολή εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την απόκτηση ποσοστού συμμετοχής 30% στο μετοχικό κεφάλαιο της διαχειρίστριας εταιρείας του αεροδρομίου. Η προθεσμία έληξε τον Οκτώβριο του 2019 και συνολικά δέκα επενδυτικά σχήματα εκδήλωσαν ενδιαφέρον

Τον Φεβρουάριο του 2024 ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών εισήχθη στο Χρηματιστήριο Αθηνών.

## Στοιχεία
μικρογραφία|300px|Αεροφωτογραφία του Κεντρικού κτηρίου.
μικρογραφία|300px|Στο Εσωτερικό του κτιρίου - Η Αίθουσα Ελέγχου Εισιτηρίων, Επιβατών και Αποσκευών.

Σύμφωνα με τα πρότυπα της ΙΑΤΑ, ο κωδικός του είναι ATH (ίδιος με αυτόν του Ελληνικού) και σύμφωνα με αυτά του ICAO είναι LGAV.

Το αεροδρόμιο έχει έναν κύριο τερματικό σταθμό *(MTB - Main Terminal Building)*, έναν δορυφορικό και δύο ασφαλτοστρωμένους διαδρόμους απογειώσεων - προσγειώσεων, τον **03R / 21L** με διαστάσεις 4.000 μ. μήκος και 45 μ. πλάτος και τον **03L / 21R** με μήκος 3.800 μ. και πλάτος όμοιο με τον 03R / 21L. Και οι δύο διάδρομοι διαθέτουν σύστημα προσγείωσης *ILS*. Εκτός των *ILS* υπάρχει πληθώρα συστημάτων για τη διεκπεραίωση των εργασιών του αεροδρομίου. Ο δορυφορικός τερματικός σταθμός (Satellite Terminal) χρησιμοποιείται από εταιρείες χαμηλού κόστους όπως Ryanair, EasyJet, Germanwings, Eurowings, Vueling και άλλες εταιρείες χαμηλού κόστους. Η πρόσβαση γίνεται μέσω υπογείου διαδρόμου από τον κύριο τερματικό σταθμό.

Το αεροδρόμιο έχει την ικανότητα από την Ασφάλεια Ευρωπαϊκής Αεροπορίας και από την Ομοσπονδιακή Διοίκηση Αεροπορίας, να μπορεί να εξυπηρετεί το μεγαλύτερο επιβατικό αεροσκάφος στον κόσμο, το Airbus A380. Η πρώτη επίσκεψη του αεροσκάφους στο αεροδρόμιο ήταν στις 13 Απριλίου 2011, με αναγκαστική προσγείωση λόγω καρδιακού προβλήματος ενός επιβάτη, ήταν η πτήση τις εταιρείας Emirates, πτήση 011 από Ντουμπάι για Μάντσεστερ. Η πρώτη προγραμματισμένη πτήση του *Α380* ήταν στις 26 Οκτωβρίου 2012 από την εταιρεία *[[Emirates Airlines|Emirates]]* με την πτήση 105 / 106 από / προς το Ντουμπάι.

## Επιβατική κίνηση
μικρογραφία|Δορυφορική φωτογραφία του αεροδρομίου, 2017.
Η παγκόσμια οικονομική κρίση που ξέσπασε το 2008, επηρέασε σημαντικά την επιβατική κίνηση έως και το 2013. Από το 2007 που η επιβατική κίνηση ήταν 16.538.403 (η χρονιά με την μεγαλύτερη επιβατική κίνηση τα πρώτα 15 χρόνια από τα εγκαίνια του αεροδρομίου) έως και το 2013 που έπεσε στα 12.536.038, δηλαδή μέσα σε 6 χρόνια, η κίνηση έπεσε κατά 4 εκατομμύρια επιβάτες. Ο λόγος αυτός της κρίσης επηρέασε πολλές εταιρείες να σταματήσουν τις πτήσεις τους από / προς την Αθήνα και ειδικότερα εταιρείες που ήταν σημαντικές για το αεροδρόμιο όπως η United Airlines (επανέναρξη των πτήσεων, ξανά τον Μάιο του 2016 ως εποχιακή), Thai Airways International, Gulf Air (επανέναρξη των πτήσεων, ξανά τον Ιούνιο του 2014), Czech Airlines και Singapore Airlines (επανέναρξη των πτήσεων, ξανά τον Ιούνιο του 2014 ως εποχιακή). Ενώ η Delta Airlines, η οποία ήταν η μόνη αεροπορική εταιρεία που συνέδεε την Αθήνα με τη Βόρεια Αμερική όλους τους μήνες του χρόνου, το 2012, περιόρισε τις πτήσεις της μόνο κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.

Το 2014, ήταν μια χρονιά ανάκαμψης για το αεροδρόμιο. Αρχικά η Aegean Airlines επέκτεινε το δίκτυο προορισμών της κατά 30%. Επίσης, η μεγαλύτερη εταιρεία χαμηλού κόστους στην Ευρώπη, η Ryanair κατέστησε το "Ελ. Βενιζέλος" ως νέα τοπική βάση, με 6 νέους προορισμούς σε Ελλάδα και Ευρώπη. Τον Ιούνιο, δυο αεροπορικές εταιρείες, η Singapore Airlines και η Gulf Air επέστρεψαν στο αεροδρόμιο της Αθήνας, ενώ οι Emirates, Qatar Airways και Etihad αύξησαν τον αριθμό των πτήσεών τους ή / και την χωρητικότητα των αεροσκαφών τους, που επισκέπτονταν το αεροδρόμιο. Η χρονιά έκλεισε με 15.196.463 ταξιδιώτες, σημειώνοντας άνοδο 21,2% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Το 2015 το αεροδρόμιο έκανε νέο ιστορικό ρεκόρ, καθώς έφτασε τα 18.086.894 επιβάτες, και το 2016 ξεπέρασε για πρώτη φορά τα 20 εκατομμύρια, φτάνοντας τα 20.017.530 επιβάτες, ενώ το 2017 κάνει νέο ρεκόρ με 21.737.787 επιβάτες. Το 2018 έκανε νέο ρεκόρ φτάνοντας τα 24.135.434, ενώ το 2019 έσπασε όλα τα ρεκόρ με 25.573.993 επιβάτες.

Το 2020, λόγω των συνεπειών της πανδημίας COVID-19, σημείωσε μια τεράστια πτώση κατά 68,4 και εξυπηρέτησε μόλις 8.078.394	επιβάτες, όπως συνέβη τότε και με το σύνολο όλων των αεροδρομίων παγκοσμίως. Το 2021, όταν ξεκίνησαν οι εμβολιασμοί κατά της πανδημίας, σημείωσε άνοδο και έφτασε τα 12.345.786 επιβάτες, ενώ το 2022, λόγω των πολλαπλών, έως τότε, πλέον εμβολιασμών, σημείωσε κατακόρυφη άνοδο και έφτασε τα 22.728.750 επιβάτες. Το 2023, έσπασε όλα τα ρεκόρ, ακόμα και το προηγούμενο του 2019, και έφτασε τα 28.174.150 επιβάτες, ενώ το έτος 2024 έκανε νέο ρεκόρ, με 31.854.761 επιβάτες. Το 2025, έσπασε όλα τα ρεκόρ, ακόμα και το προηγούμενο του 2023, και έφτατσε τα 33.993.746 επιβάτες.

## Δυστυχήματα
Το αεροδρόμιο ήταν ο ενδιάμεσος προορισμός για την πτήση 522 της Helios (ο τελικός προορισμός ήταν η Πράγα), η οποία συνετρίβη στο όρος Γραμματικό, βόρεια του αεροδρομίου, στις 14 Αυγούστου 2005, και παραμένει το μόνο σοβαρό ατύχημα που έχει συμβεί στον ευρύτερο χώρο αυτού του αεροδρομίου έως σήμερα *(πλην όμως, εντελώς άσχετο με τις υποδομές ασφαλείας του Αεροδρομίου)*.

## Διακρίσεις
Το αεροδρόμιο απέσπασε το 2008 τη διάκριση του «Χρυσού Μαξιλαριού» από την εφημερίδα «The Age» της Μελβούρνης και την ίδια χρονιά τιμήθηκε με περιβαλλοντικό βραβείο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με το βραβείο «Πράσινου Κτιρίου», καθώς πέτυχε να μειώσει την κατανάλωση ενέργειας παρά την αύξηση της επιβατικής κίνησης.

## Αεροπορικές εταιρείες και προορισμοί

## Στατιστικά στοιχεία
Το Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών είναι το μεγαλύτερο και πιο πολυσύχναστο αεροδρόμιο της Ελλάδας. Στο τέλος του 2019, ήταν το 26ο πιο πολυσύχναστο αεροδρόμιο της Ευρώπης ξεπερνώντας τους 25 εκατομμύρια επιβάτες.

### Ετήσια στατιστικά στοιχεία

### Οι πιο πολυσύχναστες επιβατικές γραμμές με βάση τη χώρα

Ο παρακάτω πίνακας δείχνει το σύνολο των επιβατών στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών ανά χώρα προορισμού κατά τη διάρκεια του 2024 και τις αλλαγές σε σύγκριση με το 2023.

Επιβατική κίνηση ανά χώρα προορισμού (2015)
|-
!Θέση
!Χώρα προορισμού
!Επιβάτες
!Μεταβολή %

### Μερίδιο Αγοράς Αεροπορικών Εταιρειών 2024

### Πολυσύχναστες αεροπορικές γραμμές

## Πρόσβαση
### Οδικώς
Το αεροδρόμιο είναι προσβάσιμο από την Αττική Οδό από το κέντρο και τα βόρεια προάστια της Αθήνας, από τον Κάθετο Άξονα Κορωπίου-Αεροδρομίου (αρχικά λεωφόρο Βάρης-Κορωπίου) από το δυτικό τμήμα, που τερματίζει σε κόμβο με την Αττική Οδό, από την λεωφόρο Λαυρίου από τα νότια και από την λεωφόρο Σπάτων-Λούτσας από τα ανατολικά. Στις εγκαταστάσεις του αεροδρομίου υπάρχουν διάφορες επιλογές στάθμευσης σε τρεις διαφορετικούς χώρους στάθμευσης. Στο επίπεδο των αφίξεων, απέναντι από τον τερματικό σταθμό του αεροδρομίου, βρίσκεται ο χώρος στάθμευσης μικρής διάρκειας για έως και πέντε ώρες με 1.357 θέσεις στάθμευσης διαθέσιμες στους χώρους P1 και P2. Η στάθμευση μακράς διάρκειας βρίσκεται απέναντι από τον κεντρικό δρόμο πρόσβασης του αεροδρομίου (Αττική Οδός) με 5.802 θέσεις στάθμευσης στο οικόπεδο P3. Διατίθεται δωρεάν υπηρεσία μεταφοράς με λεωφορείο, ενώ ο χώρος είναι προσβάσιμος και με τα πόδια μέσω του σιδηροδρομικού σταθμού. Premium υπηρεσία παρκαδόρου προσφέρεται επίσης στο επίπεδο αναχωρήσεων από την είσοδο 3.

### Ταξί
[thumb|right|[Σταθμός Αεροδρομίου Αθηνών.]]

Τα ταξί είναι διαθέσιμα στον καθορισμένο χώρο αναμονής ταξί που βρίσκεται στην έξοδο 3 του επιπέδου αφίξεων.  Η υπηρεσία λιμουζίνας είναι επίσης διαθέσιμη κατόπιν αιτήματος από το εσωτερικό πεζοδρόμιο του επιπέδου αφίξεων μεταξύ των εξόδων 3 και 4.

### Σιδηροδρομικώς
thumb|right|Οι αποβάθρες του σταθμού.

Ο σιδηροδρομικός σταθμός ''Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών'', βρίσκεται ανάμεσα στα δύο ρεύματα της Αττικής Οδού ακριβώς δίπλα στον τερματικό σταθμό του αεροδρομίου. Είναι προσβάσιμος από έναν υπερυψωμένο και στεγασμένο διάδρομο (πεζογέφυρα) με κυλιόμενους διαδρόμους. Οι συρμοί της γραμμής 3 του Μετρό της Αθήνας και των γραμμών Α1 και Α2 του προαστιακού σιδηροδρόμου Αθηνών, εκτελούν δρομολόγια από και προς αυτόν τον σταθμό, παρέχοντας σε εργαζόμενους και ταξιδιώτες εύκολη πρόσβαση στο αεροδρόμιο.

Η γραμμή 3 του Μετρό συνδέει απευθείας το αεροδρόμιο με το κέντρο της Αθήνας, εξυπηρετώντας σημαντικούς σταθμούς όπως το Σύνταγμα και το Μοναστηράκι, και συνεχίζει έως τον Πειραιά. Παράλληλα, οι γραμμές του προαστιακού σιδηροδρόμου παρέχουν επίσης σύνδεση με τον Πειραιά, καθώς και με τους σταθμούς Δουκίσσης Πλακεντίας, Νερατζιώτισσα και Σταθμός Λαρίσης, όπου είναι δυνατή η μετεπιβίβαση μεταξύ Μετρό και προαστιακού. Μέσω του προαστιακού εξυπηρετείται επίσης ο Κεντρικός Σιδηροδρομικός Σταθμός Αθηνών, από τον οποίο αναχωρούν υπεραστικά δρομολόγια προς τη βόρεια και την υπόλοιπη Ελλάδα. Για τη μετακίνηση με το Μετρό προς ή από τον αερολιμένα απαιτείται ειδικό εισιτήριο αεροδρομίου, το οποίο έχει υψηλότερη τιμή σε σχέση με το κανονικό εισιτήριο αστικών συγκοινωνιών. 

### Λεωφορειακώς
Μέσω των γραμμών Express του ΟΑΣΑ:

Και για τις 4 παραπάνω λεωφορειακές γραμμές χρειάζεται ειδικό εισιτήριο και ισχύουν περιορισμοί επιβίβασης και αποβίβασης.

## Φωτογραφίες

Αρχείο:Olympic Air Airbus A320-232; SX-OAH@ATH;12.06.2011 600ac (5832441601).jpg|Αεροσκάφος Airbus A320-232 της Olympic Airlines.
Αρχείο:Olympic ATR 72; SX-BIE@ATH;14.06.2009 540al (4328570067).jpg|Αεροσκάφος Airbus ATR 72 (SX-BIE) της Olympic Airlines.
Αρχείο:El Al Boeing 757-258; 4X-EBU@ATH;12.06.2011 600aq (5832998398).jpg|Αεροσκάφος Boeing 757-258 (4X-EBU) της El Al.
Αρχείο:SX-BGH (7191473144).jpg|Αεροσκάφος Boeing 737 (SX-BGH) της Aegean Airlines.
Αρχείο:Olympic Airlines Boeing 737-400; SX-BKF@ATH;14.06.2009 540af (4328539235).jpg|Αεροσκάφος Boeing 737-400 (SX-BKF) της Olympic Airlines.
Αρχείο:Olympic Airways Airbus A340-313X; SX-DFC@ATH;12.06.2011 600bh (5833002922).jpg|Αεροσκάφος Airbus A340-313-X (SX-DFC) της Olympic Airways.
Αρχείο:Lufthansa Airbus A300-605R; D-AIAX@ATH;11.06.2009 539ab (4328580615).jpg|Αεροσκάφος Airbus A300-605R (D-AIAX) της Lufthansa.
Αρχείο:Air China A-330 at Athens International Airport 1.jpg|Τιμητική υποδοχή αεροσκάφους Airbus A-330 της Air China.
Αρχείο:Delta Air Lines Airbus A330-323X; N818NW@ATH;12.06.2011 600ar (5832446193).jpg|Αεροσκάφος Airbus A330-323X (N818NW) της Delta Air Lines.
Αρχείο:Air France F-GKXM.JPG|Αεροσκάφος Airbus A320 (F-GKXM) της Air France.
Αρχείο:2012-03-02 13-01-13 Greece Athina Spáta.jpg|Σε πρώτο πλάνο αεροσκάφος της SAS.
Αρχείο:Astraeus Boeing 757-258; G-STRZ@ATH;12.06.2011 600br (5833005886).jpg|Αεροσκάφος Boeing 757-258 (G-STRZ) της Astraeus.


## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Επίσημος ιστότοπος του αεροδρομίου
* Η αθέατη πλευρά του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών, Μιχάλης Γελασάκης, LiFO, 11.8.2024

Αθήνα
Αθήνα
Αερολιμένας
Κατηγορία:Δήμος Σπάτων - Αρτέμιδος
Κατηγορία:Κρατικοί Αερολιμένες διεθνών συγκοινωνιών