Ματθίλδη της Σκωτίας

Η **Ματθίλδη της Σκωτίας** (*Matilda of Scotland*, 1080 - 1 Μαΐου 1118), αρχικά βαπτισμένη Έντιθ, ήταν κόρη του Μάλκολμ Γ΄ της Σκωτίας και της Μαργαρίτας της Σκωτίας, σύζυγος του Ερρίκου Α΄ της Αγγλίας.

## Πρώτα χρόνια

Η Ματθίλδη γεννήθηκε στο Ντανφέρμλιν της Σκωτίας ως κόρη του βασιλέως Μάλκολμ Γ΄ της Σκωτίας και της Μαργαρίτας του Ουέσσεξ. Η μητέρα της καταγόταν από τον βασιλικό οίκο των Αγγλοσαξόνων, ο προπάππους της ήταν ο Έντμουντ ο Σιδηρόπλευρος απόγονος του Αλφρέδου του Μέγα. Η Σκωτσέζα πριγκίπισσα βαπτίστηκε ως *"Έντιθ"*, οι νονοί της ήταν ο Ροβέρτος Β΄ της Νορμανδίας και η μητέρα του Ματθίλδη της Φλάνδρας. Η μικρή Έντιθ έβγαλε το κάλυμμα της κεφαλής από την νονά της ως οιωνός ότι θα γίνει η ίδια βασίλισσα και θα πάρει την θέση της. H Έντιθ και τα αδέλφια της μεγάλωσαν με μεγάλη αυστηρότητα από την μητέρα τους η οποία τους ενέπνευσε τα γράμματα και την ποίηση. Η Έντιθ και η μικρότερη αδελφή της Μαρία της Σκωτίας, κόμισσα της Βουλώνης απεστάλησαν για εκπαίδευση στο Αβαείο του Ρόμσεϊ στο οποίο η από μητέρα θεία τους Κριστίνα ήταν ηγουμένη. H μητέρα της της ενέπνευσε μεγάλη αγάπη για τα βιβλία, έμαθε Αγγλικά, Γαλλικά, Λατινικά, μελέτησε τα βιβλία του Αγίου Αυγουστίνου και την Αγία Γραφή.

Την περίοδο της διαμονής του στο Ρόμσεϊ και αργότερα στο Αβαείο του Ουίλτον η 13χρονη ακόμα Έντιθ είχε γίνει περιζήτητη νύφη, σύμφωνα με τον Χέρμαν του Τουρναί την διεκδικούσε ακόμα και ο 
Γουλιέλμος Β΄ της Αγγλίας. Η Έντιθ απέρριψε τις γαμήλιες προτάσεις που της έκαναν ο Γουίλιαμ ντε Γουάρεν και ο Αλαίν ο Ερυθρός, οι γονείς της ωστόσο την αρραβώνιασαν με τον Αλαίν (1093). Ο γάμος αναβλήθηκε επειδή ο πατέρας της και ο μεγαλύτερος αδελφός της Εδουάρδος έπεσαν στην *"Μάχη του Άλνγουικ"*, μόλις έμαθε την είδηση η μητέρα της βασίλισσα Μαργαρίτα πέθανε από την λύπη της (16 Νοεμβρίου 1093). Ο θείος της Ντόναλντ Γ΄ της Σκωτίας σφετερίστηκε τον θρόνο της Σκωτίας και οι μικρότεροι αδελφοί της Έντγκαρ της Σκωτίας, Αλέξανδρος Α΄ της Σκωτίας και Δαυίδ Α΄ της Σκωτίας δραπέτευσαν στην αυλή του βασιλέως της Αγγλίας Γουλιέλμου Ρούφου. Ο Αλαίν την εγκατέλειψε αμέσως μετά για να παντρευτεί την Γκούνχιλντ του Ουέσεξ κόρη του Χάρολντ Β΄ της Αγγλίας αλλά πέθανε πριν προχωρήσει ο γάμος. Την εποχή που ξέσπασε πόλεμος διαδοχής για τον θρόνο της Σκωτίας ανάμεσα στον θείο της Ντόναλντ Γ΄, τον ετεροθαλή αδελφό της Ντάνκαν Β΄ της Σκωτίας και τον αδελφό της Έντγκαρ η Έντιθ δραπέτευσε από το μοναστήρι. Ο Αρχιεπίσκοπος Άνσελμος Καντουαρίας έγραψε στον επίσκοπο του Σόλσμπερι διατάζοντας *"η κόρη του πρώην βασιλιά της Σκωτίας να επιστρέψει στο μοναστήρι που εγκατέλειψε"*. Η Έντιθ σε κάθε περίπτωση δεν επέστρεψε ποτέ στο Ουίλτον και δεν εμφανίζεται στα Χρονικά μέχρι αργότερα (1100). Την εποχή που βρισκόταν στην Σκωτία ήταν όμηρος του θείου της, αργότερα ενώθηκε με τα αδέλφια της στην αυλή του Γουλιέλμου Ρούφου που υποστήριζαν έντονα τα δικαιώματα του Έντγκαρ για τον θρόνο της Σκωτίας (1097).

## Γάμος με τον Ερρίκο Α΄ της Αγγλίας

Με τον θάνατο του Γουλιέλμου Ρούφου σε δυστύχημα (1100) τον διαδέχθηκε χωρίς αντίσταση ο μικρότερος αδελφός του Ερρίκος. Ο Ερρίκος ήταν πολύ επιδέξιος και έξυπνος ηγεμόνας γνωστός για την μεγάλη του αυστηρότητα χωρίς κανένα έλεος στις συνομωσίες και στις εξεγέρσεις. Η επόμενη επιλογή του ήταν η αναζήτηση της κατάλληλης συζύγου, αυτή ήταν η Έντιθ που την γνώριζε καιρό. Ο Γουλιέλμος του Μαλμέσμπερι αναφέρει ότι *"ήταν καιρό προσκολλημένος σε αυτήν"*, ο Ορντερίκ Βιτάλ αντίστοιχα ότι *"λάτρευε τον χαρακτήρα και τις ικανότητες της"*. Οι πηγές της εποχή αναφέρουν ότι δεν είχε άσχημη εμφάνιση παρά το γεγονός ότι προσπαθούσε με τις βαφές να την βελτιώσει. Οι δύο πρίγκιπες γνωρίστηκαν την εποχή που ζούσαν μαζί στην αυλή του Γουλιέλμου Ρούφου, πιθανότατα την πρότεινε στον Ερρίκο ο διδάσκαλος του επίσκοπος Όσμουντ. O Ερρίκος Α΄ είχε γεννηθεί στην Αγγλία αλλά ένας γάμος με μια πριγκίπισσα που καταγόταν από την αρχαία δυναστεία του Ουέσσεξ θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά το κύρος, την εξουσία του και να συμφιλιώσει τους δύο λαούς. Η Έντιθ ήταν δισέγγονη του Έντμουντ του Σιδηρόπλευρου, για αυτό τον λόγο είχε νομικό δικαίωμα να διεκδικήσει μαζί του την αντιβασιλεία. Το άλλο μεγάλο πλεονέκτημα ήταν η συμμαχία με το ισχυρό βασίλειο της Σκωτίας αφού τρεις μικρότεροι αδελφοί της Έντιθ έγιναν διαδοχικά βασιλείς, ο μικρότερος Δαυίδ Α΄ ζούσε στην αυλή του μαζί με μια νόθη κόρη του.

Η Έντιθ είχε ζήσει τον περισσότερο χρόνο μέχρι τότε σαν μοναχή, το γεγονός αυτό προκάλεσε πολλές αντιδράσεις σχετικά με τον γάμο. Την εποχή που βρισκόταν στο Αβαείο του Ρόμσεϊ η θεία της Κριστίνα την πίεζε να φορέσει το πέπλο. H δυναμική Έντιθ απαρνήθηκε ωστόσο οποιαδήποτε απόπειρα να της επιβάλουν επιστροφή στο μοναστήρι παρά το γεγονός ότι η θεία της Κριστίνα το αρνήθηκε με κάθε τρόπο αφού δήλωσε ότι η απομάκρυνση της από το μοναστήρι είναι ιεροσυλία. Την εποχή που ο Άνσελμος Καντουαρίας επέστρεψε στην Αγγλία ύστερα από μια μακρά περίοδο εξορίας προσπάθησε να τον πείσει με κάθε μέσο ότι δεν είναι μοναχή. Στην πραγματικότητα όχι μόνο δεν την είχαν πιέσει να γίνει μοναχή αλλά ο πατέρας της εξοργισμένος τράβηξε το πέπλο όταν το είδε στο κεφάλι της και της το έβγαλε με την βία. Ο επίσκοπος Άνσελμος έδειξε απρόθυμος να φτάσει την σύγκρουση στα άκρα, συγκάλεσε επισκοπική Σύνοδο με στόχο να ελέγξει την νομιμότητα του γάμου. Η Έντιθ διαβεβαίωσε ότι ποτέ δεν είχε πάρει τους όρκους της μοναχής, οι γονείς της την είχαν στείλει στην Αγγλία μόνο για να εκπαιδευτεί. Η θεία της ωστόσο της έβαλε το πέπλο με την βία για να την προστατεύσει από τους Νορμανδούς, αντέδρασε και το έβγαλε, τότε η θεία της για τιμωρία την χτύπησε. Το συμβούλιο αποφάσισε ότι η Έντιθ δεν ήταν ποτέ μοναχή, δεν είχε πάρει όρκους και συνεπώς ο γάμος της με τον βασιλιά Ερρίκο Α΄ ήταν κανονικός.

## Βασίλισσα της Αγγλίας

Η Ματθίλδη και ο Ερρίκος φαίνεται να έχουν γνωρίσει ο ένας τον άλλον για κάποιο χρονικό διάστημα πριν από το γάμο τους - αναφέρεται ότι ο Ερρίκος "λάτρευε" τον χαρακτήρα της. Επιπλέον, ο χρονογράφος Γουλιέλμος του Μάλμεσμπερυ προτείνει ότι ο νέος βασιλιάς αγαπούσε τη γυναίκα του.
Αφού η Έντιθ και ο Ερρίκος παντρεύτηκαν στις 11 Νοεμβρίου του 1100 στο Αββαείο του Γουέστμινστερ από τον Αρχιεπίσκοπο Άνσελμο του Καντέρμπουρυ, έλαβε το όνομα "Ματθίλδη". Ο λόγος που άλλαξε το όνομα της παραμένει άγνωστος, ο πιθανότερος είναι το γεγονός ότι ασπάστηκε τα Νορμανδικά έθιμα του συζύγου της. Οι αυλικοί τους ωστόσο αποκαλούσαν το βασιλικό ζεύγος *"Γκόντρικ και Γκοντίβα"* δύο τυπικά Αγγλικά ονόματα πριν την Νορμανδική κατάκτηση της Αγγλίας. Η αυλή της στα Ανάκτορα του Ουεστμίνστερ ήταν γεμάτη με ποιητές, η Ματθίλδη ήταν μεγάλη προστάτιδα των τεχνών, ιδιαίτερα της μουσικής. Την εποχή που έλλειπε ο σύζυγος της στην Νορμανδία και την Γαλλία η Ματθίλδη διετέλεσε στο όνομα του αντιβασιλεύς και επικεφαλής της αυλής, έκανε πολλά ταξίδια σε ολόκληρη την Αγγλία, επισκέφτηκε και την Νορμανδία (1106-1107). Την εποχή που ξέσπασε η Έριδα της Περιβολής ανάμεσα στον αρχιεπίσκοπο Άνσελμο και στον σύζυγο της βασιλέα Ερρίκο Α΄ προσπάθησε να τους συμφιλιώσει. Ο αρχιεπίσκοπος Άνσελμος ήταν εξόριστος από τον Ερρίκο Α΄, η Ματθίλδη του έστελνε γράμματα και του ζητούσε να επιστρέψει, τελικά με την συμβολή της ήρθαν σε συμβιβαστική λύση (1105). Ο βασιλιάς παραιτήθηκε από τα δικαιώματα του να εκλέγει τους επισκόπους, από την άλλη πλευρά ήταν επικυρίαρχος στα κτήματα και την περιουσία των επισκόπων που ανήκαν στην Αγγλία. 

Η Ματθίλδη είχε σχετικά μικρή περιουσία αλλά όλα τα δικαιώματα να την διαχειριστεί, τα περισσότερα από τα κτήματα της ανήκαν παλιότερα στον Έντιθ του Ουέσσεξ. Ο Ερρίκος Α΄ της της έδωσε επιπλέον πολλές δωρεές με εκτάσεις στην πόλη του Λονδίνου, ο στόχος του ήταν να καλοπιάσει τους υπηκόους του που ήταν οπαδοί του Οίκου του Ουέσσεξ. Η Ματθίλδη ήταν λάτρης της Αρχιτεκτονικής, οικοδόμησε πολλά έργα με τον Νορμανδικό ρυθμό όπως το Αββαείο του Γουόλθαμ και μια γέφυρα στο Μπόου για την διάβαση του ποταμού Λι που ήταν γεμάτος έλη. Η Ματθίλδη είχε όπως η μητέρα της μεγάλο ενδιαφέρον για τους φτωχούς όπως δημόσιες τουαλέτες στο Κουίνχιθ και ένα λουτρό, έδειξε επίσης μεγάλο ενδιαφέρον για τους λεπρούς με την δημιουργία δύο τουλάχιστον λεπροκομείων. Ο Ερρίκος Ε΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας έστειλε απεσταλμένους στον βασιλιά Ερρίκο Α΄, του ζήτησε γάμο με την κόρη του μετέπειτα Αυτοκράτειρα Ματθίλδη (1108-1109), τα ίδια έγραψε σε ξεχωριστή επιστολή στην μητέρα της Ματθίλδη. Η πράξη εντυπωσίασε τον βασιλιά της Αγγλίας επειδή θα συμμαχούσε με έναν από τους ισχυρότερους μονάρχες της Ευρώπης και θα κέρδιζε έναν πανίσχυρο σύμμαχο στους πολέμους του με την Γαλλία. Ο Ερρίκος Α΄ έδωσε στην κόρη του μια προίκα 10.000 μάρκων με στόχο να χρηματοδοτήσει την αποστολή του συζύγου της στην Ρώμη ώστε να γίνει η στέψη του ως Αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Οι τελικές διαπραγματεύσεις έγιναν στο Ουεστμίνστερ (1109), στις αρχές της επόμενης χρονιάς (1110) η Ματθίλδη μετέβη στην Γερμανία ώστε να ξεκινήσει τις ετοιμασίες για τον γάμο της.

## Θάνατος

Η Ματθίλδη της Σκωτίας πέθανε πρόωρα στα Ανάκτορα του Ουεστμίνστερ (1 Μαΐου 1118), τρεις από τις Κυρίες επί των τιμών συνετρίβησαν σε τέτοιο βαθμό που αποφάσισαν να γίνουν μοναχές. Η επιθυμία της ήταν να ταφεί στο Αβαείο της Αγίας Τριάδας στο Άλντγκεϊτ, ο Ερρίκος Α΄ προτίμησε ωστόσο να γίνει στο Αβαείο του Ουεστμίνστερ δίπλα στον Εδουάρδο τον Εξομολογητή. Η επιγραφή στον τάφο της σημείωνε *"Ενθάδε κείτεται η βασίλισσα Ματθίλδη που υπερείχε από όλους τους νέους και ηλικιωμένους της εποχής της, υπόδειγμα ηθικής και στολίδι της ζωής"*. Ο νεαρός γιος της Γουλιέλμος Άντελιν πνίγηκε στο ναυάγιο με το *"Λευκό πλοίο"* (1120), ο σύζυγος της δεν κατόρθωσε να αποκτήσει παιδί με τον δεύτερο γάμο του με αποτέλεσμα να ξεσπάσει μεγάλη κρίση διαδοχής και εμφύλιος που έμεινε γνωστός ως Αναρχία. Ο Στέφανος της Αγγλίας γιος της αδελφής του Ερρίκου Α΄ Αδελαΐδας αμφισβήτησε την νομιμότητα της κόρης της Ματθίλδης επειδή ισχυρίστηκε ότι η μητέρα της ήταν μοναχή και ότι νόμιμος βασιλιάς της Αγγλίας ήταν ο ίδιος. Η φήμη της Ματθίλδης ανέβηκε σημαντικά όταν ανήλθε στον θρόνο ο εγγονός της Ερρίκος Β΄ της Αγγλίας αλλά τον 13ο και τον 14ο αιώνα μειώθηκε.

## Παιδιά
Η Ματθίλδη και ο Ερρίκος είχαν τέσσερα παιδιά: 
*την Ευφημία, που πέθανε νέα. 
*την Αυτοκράτειρα Ματθίλδη, βασίλισσα της Αγγλίας. 
*τον Γουλιέλμο Αντελίν. 
*την Ελισάβετ, που πέθανε νέα.

## Παραπομπές


## Βιβλιογραφία
* Chibnall, Marjorie. *The Empress Matilda: Queen Consort, Queen Mother, and Lady of the English*, 1992
*
*
* Parsons, John Carmi. *Medieval Mothering*, 1996
* Parsons, John Carmi. *Medieval Queenship*, 1997
*

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Κατηγορία:Βασίλισσες της Αγγλίας
Κατηγορία:Δούκισσες της Νορμανδίας