Ταμπλό αυτοκινήτου

[thumb|right|Το ταμπλό μιας [Bentley Continental GT|Bentley Continental GTC της σεζόν του 2007.]]
[thumb|right|Το ταμπλό μιας [Jaguar XJ (X350) Sovereign (X350) του 2006.]]

Το **ταμπλό** σε ένα αυτοκίνητο είναι ένα πλαίσιο το οποίο βρίσκεται κάτω από το παρμπρίζ και περιέχει πίνακες και δείκτες, όπως το ταχύμετρο, το στροφόμετρο, τον χιλιομετρητή, τον ημερήσιο χιλιομετρητή, τον μετρητή της στάθμης καυσίμων και το θερμόμετρο νερού στο ψυγείο. Μία από τις απαιτήσεις αυξημένης ασφάλειας της δεκαετίας του 1970 ήταν η διαδεδομένη υιοθέτηση των ταμπλό με πολλά όργανα και ενδείξεις

## Είδη ταμπλό

Εκτός των ταμπλό που συναντώνται στα νεότερα και σύγχρονα αυτοκίνητα, υπάρχει μία ευρεία ποικιλία των ταμπλό που χρησιμοποιούνται σε διάφορες άλλες εφαρμογές:

* Τα αγροτικά τρακτέρ και τα πολύ παλιά αυτοκίνητα έχουν μερικές φορές λίγα περισσότερο από ένα τιμόνι, έναν διακόπτη ανάφλεξης και ένα ταχύμετρο με χιλιομετρητή.
* Τα κατασκευασθέντα επί παραγγελία αυτοκίνητα (kit cars) συχνά απλά έχουν ένα κομμάτι μέταλλο που διαμορφώνει το ταμπλό. Όποτε ένας νέος μετρητής πρέπει να προστεθεί, μια τρύπα ανοίγεται με τρυπάνι στην κατάλληλη θέση και βιδώνεται απλά επάνω.
* Τα αγωνιστικά αυτοκίνητα (π.χ. της Formula 1) δεν έχουν χώρο για ταμπλό, έτσι τα όργανα είναι ενσωματωμένα στο κέντρο του τιμονιού.
* Οι μοτοσικλέτες και τα μοτοποδήλατα έχουν μια συμπιεσμένη έκδοση των ταμπλό αυτοκινήτων, συνήθως με τα εντελώς αναγκαία όργανα, αλλά μερικές φορές έχουν αρκετό χώρο για να περιέχουν ραδιόφωνο και σύστημα δορυφορικής πλοήγησης GPS.


Αρχείο:Dash firewall.svg|Τυπική θέση του ταμπλό των αυτοκινήτων[
Αρχείο:Hillman Minx Interior 002.JPG|Το ταμπλό ενός Hillman Minx (1956 - 1958)
Αρχείο:Lancia Kappa inside.JPG|Το ταμπλό ενός Lancia Kappa του 1994
Αρχείο:VWGolf6Int.jpg|Το ταμπλό ενός Volkswagen Golf 6ης γενιάς με σύστημα δορυφορικής πλοήγησης
Αρχείο:Armaturenbrett Fendt Farmer 2.jpg|Το ταμπλό ενός τρακτέρ
Αρχείο:Toyota F1 steering wheel.jpg|Ενσωματωμένα στο κέντρο του τιμονιού όργανα σε μοντέλο της Formula 1
Αρχείο:Limited production instrument cluster.jpg|Το ταμπλό ενός kit car περιορισμένης παραγωγής
Αρχείο:Hayabusa Dash.jpg|Ταμπλό μοτοσικλέτας Suzuki Hayabusa
Αρχείο:Honda Goldwing 1800, dashboard.jpg|Ταμπλό μοτοσικλέτας Gold Wing 1800 με οθόνη δορυφορικής πλοήγησης. Φαίνεται η ετικέτα «Airbag» (φέρει αερόσακο) κάτω από την οθόνη.
Αρχείο:SymphonyAircraftSA160Serial005N642SAInstrumentPanel.jpg|Ταμπλό αεροσκάφους


## Τι περιέχει το ταμπλό
[thumb|right|Τα βασικά όργανα και ενδείξεις ενός αυτοκινήτου. Εδώ φαίνεται ο πίνακας οργάνων μιας [BMW E46 330Ci Sport Convertible (2000 – 2005). Προσέξτε τον δείκτη οικονομίας καυσίμου στο κάτω μέρος του στροφομέτρου, ένα γνωστό στοιχείο στα κοντέρ των μοντέλων της BMW.]]

Τα σημαντικότερα στοιχεία που βρίσκονται στο ταμπλό είναι το τιμόνι και τα όργανα ενδείξεων. Ο πίνακας οργάνων περιέχει τους μετρητές οργάνων και συγκεκριμένα το ταχύμετρο, το στροφόμετρο, τον χιλιομετρητή, τον ημερήσιο χιλιομετρητή και το μετρητή καυσίμων. Ειδικότερα το στροφόμετρο εσωκλείει μέσα του και την αναγραφή "×100" ή "×1.000" επειδή οι σημάνσεις του αριθμού των στροφών του κινητήρα επισημαίνονται μόνο με ένα ή δύο ψηφία. Στα οχήματα με αυτόματα κιβώτια ταχυτήτων, υπάρχει επίσης συχνά μια μηχανική ή ηλεκτρονική ένδειξη της τρέχουσας επιλογής στο κιβώτιο. Στη σύγχρονη ιστορία, υπάρχουν στον πίνακα οργάνων και πρόσθετες ενδεικτικές λυχνίες, όπως για χειρόφρενο ή λυμένες ζώνες ασφαλείας. Κάποιοι κατασκευαστές επίσης (ιδίως η BMW και η Mercedes-Benz), τοποθετούν και δείκτη οικονομίας καυσίμου (fuel economy gauge), οι οποίοι δείχνουν κάθε στιγμή τη στιγμιαία κατανάλωση καυσίμου. Ωστόσο, στα νεότερα χρόνια προτιμάται η απεικόνισή της ως μέρος των επιλογών του ψηφιακού υπολογιστή ταξιδιού.

Παλαιότερα και έως τη δεκαετία του 1970, ορισμένα μοντέλα αυτοκινήτων διέθεταν και αμπερόμετρο, για την απεικόνιση της κατάστασης του συστήματος ηλεκτρικής φόρτωσης, το οποίο μετά αντικαταστάθηκε από το βολτόμετρο. Επιπλέον, ορισμένοι πίνακες οργάνων μπορεί να διαθέτουν και δείκτη πίεσης λαδιού ή πολύ σπάνια ακόμα και θερμόμετρο λαδιού.
[thumb|left|Ο πλήρως ψηφιακός πίνακας οργάνων ενός [Dodge 600 του 1984.]]

Η κορυφή ενός ταμπλό περιέχει συνήθως τους ομιλητές για το ακουστικό σύστημα και τις διεξόδους για το σύστημα θέρμανσης και κλιματισμού (Α/C). Στα πιο σύγχρονα μοντέλα τοποθετούνται στο κέντρο του ταμπλό και συστήματα πλοήγησης αυτοκινήτου (automotive navigation systems).
thumb|right|Το σαλόνι ενός Voyah Zhuigang, γνωστό και ως Voyah Passion σε ορισμένες αγορές. Στο εσωτερικό, υπάρχουν τρεις οθόνες 12,3 ιντσών που εκτείνονται σε όλο το πλάτος του ταμπλό. Μια άλλη οθόνη στη μέση ελέγχει τις λειτουργίες του αυτόματου κλιματισμού. Μια πέμπτη οθόνη βρίσκεται ανάμεσα στα πίσω καθίσματα.

Από τη δεκαετία του 1970, εμφανίστηκε μια τάση για πλήρως ψηφιακές οθόνες στον πίνακα οργάνων, αλλά επίσης συχνά και στο κέντρο του ταμπλό. Ξεκινώντας από τη δεκαετία του 2010, διαδόθηκε σε παγκόσμια κλίμακα μια ισχυρή μόδα για εξ ολοκλήρου ψηφιακή απεικόνιση και χειρισμό όλων των λειτουργιών των αυτοκινήτων, συχνά μάλιστα με οθόνες κατά μήκος ολόκληρου του ταμπλό, ακόμα και μπροστά από τον συνοδηγό. Η χρηστική αξία τέτοιων οργάνων είναι αμφιλεγόμενη, καθώς οι επικριτές είναι της άποψης ότι τα αναλογικά όργανα οθόνης μπορούν να γίνουν πιο διαισθητικά αντιληπτά και δεν αποσπούν τόσο πολύ την προσοχή του οδηγού.

Στη σύγχρονη ιστορία, αρκετά αυτοκίνητα διαθέτουν και head-up display, μια τεχνολογία που είχε πρωτοεμφανιστεί στην αεροπορική βιομηχανία, η οποία χρησιμοποιεί συστήματα φακών και καθρεπτών για να εμφανίζει τις ενδείξεις απευθείας στο παρμπρίζ στο οπτικό πεδίο του οδηγού. Αυτή η οθόνη συνήθως συμπληρώνει τους συμβατικούς μετρητές στο ταμπλό.
thumb|left|Ο πίνακας οργάνων ενός φορτηγού (Volvo FH).

Κάτω από το ταμπλό, λιγότερο συχνά στο χώρο του κινητήρα του οχήματος, βρίσκονται συνήθως οι ασφάλειες για τα ηλεκτρικά του οχήματος. Τρία πεντάλ (πεντάλ γκαζιού, φρένου και συμπλέκτη) εγκαθίστανται συνήθως στο χώρο των ποδιών. Στα οχήματα με αυτόματο κιβώτιο ταχυτήτων, δεν υπάρχει το πεντάλ του συμπλέκτη.

Σε ορισμένους κατασκευαστές, όπως τη Mercedes-Benz, το χειρόφρενο δεν λειτουργεί με χειροκίνητο έλεγχο, αλλά μέσω πεντάλ που βρίσκεται κάτω από το ταμπλό και στο πλαϊνό άκρο του, στο πλάι του οδηγού προς την πόρτα. Στην ίδια αυτή γωνία υπάρχουν, επίσης, συνήθως η απελευθέρωση για την κουκούλα των καμπριολέ και η εσωτερική απελευθέρωση για την τάπα καυσίμου και το πορτ-μπαγκάζ.

Στα ταξί, το ταξίμετρο βρίσκεται επίσης στο ταμπλό, αν και στα νέα οχήματα είναι ολοένα και συχνότερα ενσωματωμένο στον εσωτερικό καθρέφτη.

## Ασφάλεια
[thumb|right|Το ταμπλό μιας [Ferrari 612 Scaglietti του 2006. Φαίνεται το κάλυμμα του τιμονιού, που καλύπτει τον αερόσακο οδηγού και το εμφανές ορθογώνιο καπάκι στο πάνω μέρος του ταμπλό μπροστά από τον συνοδηγό, που καλύπτει τον αερόσακο συνοδηγού.]]

Τα λεγόμενα «μαξιλαρωτά ταμπλό» (padded dashboards) επινοήθηκαν τη δεκαετία του 1940 από τον πρωτοπόρο σε ζητήμα ασφάλειας αυτοκινήτου Claire L. Straith. Ωστόσο, μόλις τη δεκαετία του 1970 άρχισαν να διαδίδονται. Σήμερα όλα τα ταμπλό αποτελούνται από αφρώδες παραμορφώσιμο πλαστικό, συνήθως αφρό πολυουρεθάνης με ικανότητα απορρόφησης ενέργειας, μειώνοντας έτσι την πιθανότητα τραυματισμού σε τυχόν πρόσκρουση. Παράλληλα, οι επιφάνειες των ταμπλό καλύπτονται από πολυβινυλοχλωρίδιο (polyvinyl chloride / PVC) ή και από δέρμα στα αυτοκίνητα πολυτελείας.

Από τη δεκαετία του 1980 άρχισαν να εμφανίζονται και αερόσακοι οδηγού και συνοδηγού σε κάποια πολυτελή αυτοκίνητα και τελικώς κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990 καθιερώθηκαν ως στάνταρ σε όλα τα μοντέλα. Αυτό οδήγησε σε ριζικούς ανασχεδιασμούς στο τιμόνι και στο ταμπλό των νεότερων μοντέλων, ώστε να μπορέσουν να προσαρμοστούν στο εσωτερικό των αυτοκινήτων.
[thumb|left|Το ταμπλό μιας [Porsche Cayenne του 2007. Εδώ δεν υπάρχει ορατό χάραγμα που να οριοθετεί εμφανές καπάκι μπροστά από τον συνοδηγό, καθώς ο αερόσακος συνοδηγού βγαίνει μέσα από μία λωρίδα.]]

Σε όλα τα σύγχρονα τιμόνια, ο αερόσακος οδηγού είναι διπλωμένος κάτω από το κάλυμμα του τιμονιού, το οποίο εξωτερικά μοιάζει σαν «καπάκι», που οριοθετείται από ένα «χάραγμα» στην περιφέρειά του, ώστε το καπάκι να μπορεί να ανοίξει για να βγει και να φουσκώσει ο αερόσακος.

Παρομοίως, στα πρώτα μοντέλα με αερόσακο συνοδηγού, υπήρχε ένα εμφανές ορθογώνιο καπάκι στο πάνω μέρος του ταμπλό μπροστά από τον συνοδηγό. Σε πολλά νεότερα μοντέλα, ωστόσο, ο αερόσακος συνοδηγού ανοίγει και βγαίνει μέσα από μία στενή λωρίδα κατά μήκος του ταμπλό, η οποία έχει ενσωματωθεί στο συνολικό ντιζάιν, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει ορατό χάραγμα που να οριοθετεί εμφανές καπάκι. Γενικώς, όμως, η ύπαρξη των αερόσακων όλων των ειδών γίνεται αντιληπτή, όπου βρίσκονται, με τη διεθνώς καθιερωμένη ετικέτα «SRS Airbag». Ενίοτε, σε κάποιες μάρκες ή μοντέλα, ενδέχεται να αναγράφεται μόνο «SRS» ή μόνο «Airbag».

## Δείτε επίσης
* Σύστημα πλοήγησης αυτοκινήτου
* Αερόσακος

## Βιβλιογραφία

* Hans-Hermann Braess, Ulrich Seiffert: Vieweg Handbuch Kraftfahrzeugtechnik. 2η έκδοση, Friedrich Vieweg &; Sohn Verlagsgesellschaft, Braunschweig/Wiesbaden 2001, ISBN 3-528-13114-4.

Κατηγορία:Τεχνολογία οχημάτων
Κατηγορία:Αυτοκίνητο