ΑΣ Ρόμα

Η **Α.Σ. Ρόμα** (ιταλ. *Associazione Sportiva Roma*) ή απλά **Ρόμα** είναι ιταλικός επαγγελματικός ποδοσφαιρικός σύλλογος της Ρώμης. Ιδρύθηκε το 1927 έπειτα από συγχώνευση ομάδων της πόλης. Είναι μία από τις πιο ιστορικές ομάδες της Ιταλίας, καθώς έχει συμμετάσχει σε όλη της την ιστορία στην πρώτη κατηγορία του ιταλικού πρωταθλήματος (Σέριε Α) εκτός από μία αγωνιστική περίοδο, κατέχοντας την δεύτερη καλύτερη σχετική επίδοση μαζί με την Γιουβέντους, πίσω μόνο από την Ίντερ.

Η Ρόμα έχει κατακτήσει το Πρωτάθλημα Ιταλίας τρεις φορές, το Κύπελλο Ιταλίας εννέα φορές ενώ κατέχει και δύο Σούπερ Καπ Ιταλίας. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχει κατακτήσει ένα Κύπελλο Εκθέσεων (τον πρόδρομο του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ) το 1961 και ένα ΟΥΕΦΑ Κόνφερενς Λιγκ το 2022, ενώ έφτασε στον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών το 1984, όπου στον εντός έδρας μονό τελικό έχασε στα πέναλτι από την Λίβερπουλ, καθώς και στον τελικό του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ/ΟΥΕΦΑ Γιουρόπα Λιγκ το 1991 όπου ηττήθηκε από την Ίντερ και το 2023 όπου ηττήθηκε από την Σεβίλλη.

Η έδρα της ομάδας είναι το Ολυμπιακό Στάδιο της Ρώμης (γνωστό ως *Ολίμπικο*), το δεύτερο μεγαλύτερο ποδοσφαιρικό γήπεδο της χώρας. To 2009 ξεκίνησε ο σχεδιασμός για την κατασκευή του νέου ιδιόκτητου γηπέδου της ομάδας στα δυτικά προάστια της Ρώμης με χωρητικότητα 55.000 θέσεις και βασισμένο στα πρότυπα των ποδοσφαιρικών γηπέδων της Αγγλίας.

## Ιστορία
Η Ρόμα ιδρύθηκε στις 7 Ιουνίου 1927, από τη συγχώνευση τριών ομάδων της Ρώμης, της Ρομάν, της Άλμπα και της Φορτιτούντο. Καθοδηγητής στην ίδρυσή της υπήρξε ο δικτάτορας Μπενίτο Μουσολίνι ο οποίος, αν και οπαδός της συμπολίτισσας Λάτσιο, επιθυμούσε για λόγους ανταγωνισμού την ύπαρξη δύο δυνατών ομάδων στη Ρώμη που θα μπορούσαν επίσης να αντιπαρατεθούν έχοντας περισσότερες πιθανότητες επιτυχίας στους ισχυρούς συλλόγους του Βορρά, σε μια περίοδο που το φασιστικό καθεστώς της Ιταλίας έδινε μεγάλη σημασία στο ποδόσφαιρο. 

Αρχικώς η Ρόμα χρησιμοποιούσε ως έδρα της το γήπεδο Testaccio στην ομώνυμη λαϊκή συνοικία νοτίως του κέντρου της πόλεως, με συνέπεια στους κόλπους των οπαδών της να συγκεντρωθούν κυρίως άνθρωποι της εργατικής τάξης. Αντίθετα η μεγάλη της αντίπαλος Λάτσιο, αγωνιζόταν στο στάδιο Rondinella της περιοχής Parioli στον εύπορο βόρειο τομέα της Ρώμης και ήταν περισσότερο αγαπητή στα συντηρητικά αστικά στρώματα, με μερίδα οπαδών της μέχρι και σήμερα να ανήκει στον ακροδεξιό χώρο.

Το έμβλημα της Ρόμα αποτελείται από τη λύκαινα και τα δύο νήπια, τους Ρωμύλο και Ρώμο, που αναπαριστούν τον μύθο της γέννησης της Ρώμης. Τα χρώματα της ομάδας είναι το σκούρο κόκκινο και το χρυσοκίτρινο, δηλαδή τα επίσημα χρώματα της Ρώμης που συμβολίζουν τον Θεό και το αυτοκρατορικό παρελθόν της πόλης. Για τον λόγο αυτό το πιο διαδεδομένο προσωνύμιο της Ρόμα είναι *τζαλορόσι* (giallorossi), που σημαίνει 'κιτρινοκόκκινοι', ενώ η ομάδα είναι επίσης γνωστή ως «λούπι» (*lupi*), δηλαδή «λύκοι», από το έμβλημά της και *λα Μάτζικα* (la Magica), που μεταφράζεται ως 'η Μαγική'.

Όντας ένα από τα ιδρυτικά στελέχη της Σέριε Α την περίοδο 1929–30, η Ρόμα έχει αγωνιστεί στην κορυφαία κατηγορία για ολόκληρη την ιστορία της εκτός από την περίοδο 1951–52. Η πρώτη μεγάλη επιτυχία της ομάδας ήρθε την περίοδο 1941–42 όταν κατέκτησε το πρώτο πρωτάθλημα της ιστορίας της, ενώ είχαν προηγηθεί συμμετοχές σε τελικούς του ιταλικού κυπέλλου. Στα επόμενα χρόνια έπεσε στην αφάνεια, μέχρι τη δεκαετία του '60 οπότε και κατέκτησε δύο εθνικά κύπελλα αλλά και έναν ευρωπαϊκό τίτλο, το Κύπελλο Διεθνών Εκθέσεων της περιόδου 1960–61. 

Η καλύτερη περίοδος της ιστορίας της ομάδας ήρθε τη δεκαετία του 1980, όταν έγινε το αντίπαλο δέος της Γιουβέντους στο ιταλικό πρωτάθλημα, φτάνοντας στην κορυφή την περίοδο 1982–83 και κατακτώντας τέσσερα κύπελλα, ενώ έφτασε και στον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών του 1983–84 που διεξήχθη στην έδρα της, το Ολίμπικο της Ρώμης, όπου όμως έχασε στα πέναλτι από τη Λίβερπουλ. Η σπουδαία αυτή περίοδος της Ρόμα ολοκληρώθηκε με τη συμμετοχή της στον τελικό του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ 1990–91 όπου ηττήθηκε από την Ίντερ, ενώ την ίδια περίοδο κατέκτησε το Κύπελλο Ιταλίας. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 2000 η Ρόμα επανήλθε στους τίτλους κατακτώντας το τρίτο της πρωτάθλημα την περίοδο 2000–01, δύο Κύπελλα Ιταλίας και δύο Σούπερ Καπ. Την σεζόν 2017-2018 έφτασε ως τα ημιτελικά του Τσάμπιονς Λιγκ αποκλείοντας στους προημιτελικούς την Μπαρτσελόνα πριν αποκλειστεί από την Λίβερπουλ. Την σεζόν 2021-2022 κατέκτησε τον δεύτερο Ευρωπαϊκό της τίτλο αφού επικράτησε με 1-0 της Φέγενορντ στον πρώτο τελικό του ΟΥΕΦΑ Γιουρόπα Κόνφερενς Λιγκ που διεξήχθη στα Τίρανα. Την επόμενη σεζόν έφτασε και στον τελικό του Γιουρόπα Λιγκ 2022-2023 αλλά ηττήθηκε στα πέναλτι από την Σεβίλλη. Επανέλαβε την πορεία της στην ίδια διοργάνωση αλλά ως τα ημιτελικά την σεζόν 2023-2024 όταν αποκλείστηκε από την Μπάγερ Λεβερκούζεν. Στο πρωτάθλημα διανύει μέτρια περίοδο αφού τερματίζει μεταξύ 5ης και 7ης θέσεις τα τελευταία 7 χρόνια. 

## Έμβλημα
Το σημερινό έμβλημα της Ρόμα αποτελεί αναδιαμόρφωση του πρώτου εμβλήματος, το οποίο χρησιμοποίησε από την ίδρυση της μέχρι τα τέλη του 1970. Το 1978, το τελευταίο έτος της προεδρίας Αντσαλόνε, κατά τη διάρκεια ενός φιλικού στην Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής ενάντια στη Νιου Γιορκ Κόσμος, στελέχη της Ρόμα είχαν την ευκαιρία να παρατηρήσουν πώς στην Αμερική, το άθλημα καθοδηγείται κυρίως από την εμπορευματοποίηση και την πώληση των προϊόντων που σχετίζονται με την ομάδα. Αυτό αναγκάζει την εταιρεία να δημιουργήσει ένα διαφημιστικό τμήμα, αναθέτοντας στο γραφίστα Πιέρο Γκρατόν (Piero Gratton) τη δημιουργία ενός νέου λογότυπου για την εταιρεία των τζιαλορόσι, προκειμένου να δημιουργηθεί ένα εμπορικό σήμα που θα σχετίζεται με τα προϊόντα του συλλόγου.

Η λύκαινα (Lupa capitolina) δεν μπορούσε να καταχωρηθεί ως εμπορικό σήμα, με αποτέλεσμα τη δημιουργία του περίφημου στυλιζαρισμένου μαύρου λύκου (lupetto) με κόκκινα μάτια, που συχνά φαινόναν να πλαισιώνεται από δύο ομόκεντρους κύκλους. Μαζί με το πρότυπο δημιουργήθηκε και ένα δεύτερο λογότυπο, το τυποποιημένο «R», με κίτρινο κόκκινο και μαύρο, αλλά, σε αντίθεση με το πρώτο, δεν είχε επιτυχία. Στις 20 Ιουλίου του 1997, στο πλαίσιο συμφωνίας με το δήμο της Ρώμης (Comune di Roma), η società capitolina χορήγησε ειδική άδεια για την χρησιμοποίηση και αναπαραγωγή του συμβόλου της λύκαινας, έτσι, δημιουργήθηκε μια καινούρια εκδοχή του εμβλήματος, και στις 22 Μαΐου του 2013 παρουσιάστηκε μία επίσης νέα εκδοχή του εμβλήματος της Ρόμα, η οποία όμως είναι διαφορετική από την προηγούμενη καθώς τα αρχικά «ASR» αντικαθίστανται από τη λέξη «Roma» με την ημερομηνία της ίδρυσης του συλλόγου, καθώς και με την αναδημιουργία της λύκαινας με τα δίδυμα σε χρώματα μαύρο-ασημί.

### Εξέλιξη του εμβλήματος
Από τη δημιουργία του πρώτου εμπορικού σήματος το 1978 έως σήμερα:


Αρχείο:AS Roma (logo, 1970).svg|1978–1997
Αρχείο:Logo Rome.svg|1997–2013
Αρχείο:AS Roma logo (2013).svg|2013–σήμερα


## Στάδιο

Η Ρόμα χρησιμοποιεί το Ολυμπιακό Στάδιο Ρώμης (*Ολίμπικο*) για τους εντός έδρας αγώνες.

Το στάδιο κτίστηκε το 1927, σύμφωνα με τα σχέδια του Ιταλού αρχιτέκτονα Ενρίκο ντελ Ντέμπιο. Ήταν το κύριο στάδιο για τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Ρώμης το 1960. Ενώ έχει φιλοξενήσει ανά καιρούς διάφορα αθλητικά γεγονότα και τελικούς κορυφαίων ποδοσφαιρικών διοργανώσεων. Είναι χωρητικότητας 72.698 θέσεων.

## Τίτλοι
**3 [[Πρωτάθλημα ποδοσφαίρου Ιταλίας|Πρωταθλήματα Ιταλίας]]**
*1942, 1983, 2001

**9 [[Κύπελλο Ιταλίας ποδοσφαίρου αντρών|Κύπελλα Ιταλίας]]**
*1964, 1969, 1980, 1981, 1984, 1986, 1991, 2007, 2008

**2 [[Σούπερ Κύπελλο ποδοσφαίρου Ιταλίας|Σούπερ Καπ Ιταλίας]]**

*2001, 2007
**1 [[ΟΥΕΦΑ Γιουρόπα Κόνφερενς Λιγκ]]**

*2022

**1 [[Κύπελλο Διεθνών Εκθέσεων]]**
*1961

## Παίκτες
### Τρέχουσα σύνθεση
.

 

## Πρόεδροι
* Italo Foschi (1927–1928)
* Renato Sacerdoti (1928–1934)
* Vittorio Scialoja (1934–1935)
* Igino Bettini (1935–1941)
* Edgardo Bazzini (1941–1943)
* Pietro Baldassarre (1943–1949)
* Pier Carlo Restagno (1949–1950)
* Romolo Vaselli (1950)
* Renato Sacerdoti (1951–1958)
* Anacleto Gianni (1958–1962)
* Francesco Marini-Dettina (1962–1965)
* Franco Evangelisti (1965–1968)
* Francesco Ranucci (1968–1969)
* Alvaro Marchini (1969–1971)
* Gaetano Anzalone (1971–1979)
* Dino Viola (1979–1991)
* Flora Viola (1991)
* Giuseppe Ciarrapico (1991–1993)
* Ciro Di Martino(1993)    
* Pietro Mezzaroma (1993)
* Franco Sensi (1993– )
* Rossella Sensi (Επίτιμος πρόεδρος, 2004– )
* James Pallotta (August 27, 2012-)

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* 
* Η ιστορία της Ρόμα

Κατηγορία:Αθλητικοί σύλλογοι Λατίου
Κατηγορία:Ιδρύσεις αθλητικών συλλόγων το 1927
Κατηγορία:Ιδρύσεις ποδοσφαιρικών ομάδων το 1927

Κατηγορία:Αθλητισμός στη Ρώμη