Σπασμένες ψυχές

Οι **Σπασμένες ψυχές** είναι το πρώτο μυθιστόρημα του εικοσιπενταετούς συγγραφέα Νίκου Καζαντζάκη. Το έργο γράφτηκε το πρώτο εξάμηνο του 1908 στο Παρίσι και δημοσιεύθηκε σε είκοσι τέσσερεις συνέχειες στο περιοδικό *[[Ο Νουμάς (περιοδικό)|Ο Νουμάς]]* στην Αθήνα τα έτη 1909 - 1910 υπό το ψευδώνυμο Πέτρος Ψηλορείτης, ενώ αφιερώθηκε στην Πετρούλα Ψηλορείτη, δηλαδή στη Γαλάτεια Καζαντζάκη. Εκδόθηκε σε βιβλίο το 2007, πενήντα χρόνια μετά τον θάνατο του συγγραφέα, από τις Εκδόσεις Καζαντζάκη με επιμέλεια και πρόλογο του Πάτροκλου Σταύρου και εισαγωγή του Καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών Βαγγέλη Αθανασόπουλου.

Πριν από τις *Σπασμένες ψυχές* ο Καζαντζάκης έγραψε το *[[Όφις και κρίνο]]* το 1905, αλλά αυτό το έργο είναι μάλλον νουβέλα παρά μυθιστόρημα.

Το έργο επρόκειτο να είναι το πρώτο μέρος, το αρνητικό, μιας τριλογίας ρομάντζων, όπου το δεύτερο θα ήταν το αρνητικοθετικό, με τίτλο *Ζωή η Αυτοκρατόρισα*, και το τρίτο, το θετικό, με τίτλο *Θεάνθρωπος*. Η τριλογία αυτή δε γράφτηκε ποτέ, αλλά ο συγγραφέας δημοσίευσε «Ένα πορτραίτο από τη Ζωή την αυτοκρατόρισσα» στο περιοδικό *[[Πινακοθήκη (έντυπο)|Πινακοθήκη]]* τον Δεκέμβριο του 1909. Σύμφωνα με τον καθηγητή Βαγγέλη Αθανασόπουλο οι τρεις φάσεις που θα αντιπροσώπευε το καθένα από τα έργα της τριλογίας είναι δυνατό να εντοπιστούν στην πορεία του συνολικού, πραγματοποιημένου, έργου του Νίκου Καζαντζάκη.

Οι *Σπασμένες ψυχές* μεταφράστηκαν στα Ισπανικά το 2016 από τον Mario Domínguez Parra.

## Υπόθεση
Το έργο διαδραματίζεται στο Παρίσι και έχει ως κεντρικό χαρακτήρα τον Ορέστη Αστεριάδη, έναν υποψήφιο διδάκτορα που ετοιμάζει μια φιλοσοφική πραγματεία με τίτλο Καινή Διαθήκη και φιλοδοξεί να εμπνεύσει μια πνευματική επανάσταση. Ο Ορέστης αντιμετωπίζει την απόρριψη και την ειρωνεία των συνομηλίκων του, ενώ οι σχέσεις του με τους άλλους βασικούς χαρακτήρες, τη Χρυσούλα, μια εύθραυστη σύντροφο, τον Γοργία, έναν ηλικιωμένο αρχαιολάτρη φιλόλογο, και τη μοιραία Νόρα, αποκαλύπτουν τις εσωτερικές αντιφάσεις και την ψυχολογική κατάρρευση των ηρώων. Η πλοκή καταλήγει σε τραγικές εξελίξεις για τους περισσότερους χαρακτήρες, συμβολίζοντας τη σύγκρουση ιδεαλισμού και πραγματικότητας.

## Κριτική ανάλυση
Η Ευαγγελία Σοφιανού γράφει ότι η ευρυμάθεια του νεαρού μεταπτυχιακού φοιτητή Καζαντζάκη, που αποκαλύπτεται μέσα από τις *Σπασμένες ψυχές*, εντυπωσιάζει τόσο στο πεδίο των κλασικών όσο και στο πεδίο των μοντέρνων ευρωπαϊκών καλλιτεχνικών ρευμάτων, αλλά ακόμη εντυπωσιακότερη είναι η αίσθηση, όχι μόνο για το εύρος, αλλά και για το ειλικρινές και άσβεστο πάθος όλης αυτής της γνώσης, ενώ ο Πάτροκλος Σταύρου θεωρεί ότι και ο ίδιος ο Καζαντζάκης υπό μία έννοια ήταν μία σπασμένη ψυχή, όχι μόνο για την αδυναμία του να εκδώσει τα έργα του λόγω χρηματικής ανέχειας, αλλά και για την απαξιωτική και προσβλητική μεταχείριση που γενικά είχε από την πατρίδα του, εντός και εκτός αυτής, μέχρι τα τέλη της ζωής του.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* ﻿Νίκος Καζαντζάκης, Σπασμένες ψυχές (απόσπασμα). greek-language.gr. Ανακτήθηκε στις 08/02/2026.
* Παναγιώτης Αντωνόπουλος. *[https://www.hartismag.gr/hartis-62/dokimio/oi-spasmenes-psikhes-toi-kazantzaki-kai-to-apospasma-94-tis-sapfws-arkhaiotita-monternismos-kai-sighkhronikotita Οι «Σπασμένες Ψυχές» του Καζαντζάκη και το απόσπασμα 94 της Σαπφώς: αρχαιότητα, μοντερνισμός και συγχρονικότητα].* hartismag.gr. χάρτης, 62 (Φεβρουάριος 2024). Ανακτήθηκε στις 08/02/2026.

Κατηγορία:Μυθιστορήματα του Νίκου Καζαντζάκη