ZIL-131

Το **ZIL-131** ήταν ένα φορτηγό που παράχθηκε από την ZIL από το 1966 μέχρι το 2011 για να αντικαταστήσει το ZIL-157. Το φορτηγό είναι βασισμένο στο ελαφρότερο ZIL-130. Σε σχέση με το ZIL-157 έχει δυνατότερη μηχανή. Κυκλοφόρησαν διάφορες μορφές, όπως τετρακίνητες, τριαξονικές και μία, η BM-21 "Grad", ως εκτοξευτής πυραύλων.

## Ιστορικό οχήματος

Το ZIL-131 κατασκευάστηκε συνδυάζοντας το σασί του ZIL-157 με την καμπίνα και τον κινητήρα V8 από το πιο σύγχρονο φορτηγό ZIL-130. Η παραγωγή του φορτηγού ξεκίνησε το 1966 και γρήγορα έγινε πολύ δημοφιλές στον Σοβιετικό Στρατό παράλληλα με τις εξαγωγικές αγορές στο Ανατολικό Μπλοκ. Το ZIL-131 προοριζόταν αρχικά να αντικαταστήσει το παλαιότερο φορτηγό ZIL-157, το οποίο ξεκίνησε να παράγεται το 1957, και ήταν βασικά μια εκσυγχρονισμένη έκδοση του ZIS-151 του 1948. Ωστόσο, αποφασίστηκε να διατηρηθεί στην παραγωγή τόσο το ZIL-131 όσο και ο προκάτοχός του, με τον τελευταίο να προορίζεται ως φθηνότερη εναλλακτική.

Το ZIL-131 κατασκευαζόταν μέχρι το 1995, από τα τέλη της δεκαετίας του 1970 άρχισε να κατασκευάζεται επίσης για ορισμένους μη στρατιωτικούς χρήστες. Το 1994, η ZIL παρουσίασε ένα νέο στρατιωτικό φορτηγό, το ZIL-4334, το οποίο ουσιαστικά ήταν μια εκσυγχρονισμένη έκδοση του ZIL-131 με την καμπίνα και τον κινητήρα του νεότερου ZIL-4331. Ωστόσο, το ZIL-131 συνέχισε την παραγωγή για άλλο ένα έτος μαζί με τον διάδοχό του, πριν σταματήσει η παραγωγή το 1995. Μετά από αυτό, τα εργαλεία παραγωγής πωλήθηκαν στην UamZ, όπου η παραγωγή συνεχίστηκε στο Novouralsk μέχρι το 2011 με το όνομα **AMUR-531340**.

Σχεδόν ένα εκατομμύριο φορτηγά ZIL-131 κατασκευάστηκαν μέχρι το 2011. Για το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής του στη Σοβιετική Ένωση, ήταν διαθέσιμο μόνο στον στρατό, αλλά μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, έγινε διαθέσιμο στο ευρύ κοινό. Αν και βρήκε πολλούς εμπορικούς χρήστες λόγω της αξιοπιστίας και της αντοχής του, οι πωλήσεις στον ρωσικό στρατό άρχισαν σταδιακά να μειώνονται, λόγω του πολύ ξεπερασμένου σχεδιασμού μέχρι τότε αλλά και λόγω των πιο σύγχρονων φορτηγών Ural και KamAZ που επιλέγονται περισσότερο από τον στρατό. Ωστόσο, το φορτηγό ZIL-131 εξακολουθεί να χρησιμοποιείται σε ορισμένους αριθμούς από τον ρωσικό στρατό, αλλά μεγάλος αριθμός έχει πουληθεί ως στρατιωτικό πλεόνασμα σε μη στρατιωτικούς χρήστες. Ένας αριθμός από αυτά τα φορτηγά χρησιμοποιήθηκε επίσης και από τη ρωσική και την ουκρανική πλευρά κατά τη διάρκεια της ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.

Το φορτηγό ZIL-131 εξήχθη ευρέως στο Ανατολικό Μπλοκ και χρησιμοποιήθηκε από τους περισσότερους στρατούς του, αλλά αυτές ήταν επίσης πολλές εξαγωγές εκτός αυτού, σε χώρες όπως η Αγκόλα, η Αίγυπτος, η Συρία, η Φινλανδία και η Γιουγκοσλαβία. Σήμερα, το φορτηγό εξακολουθεί να χρησιμοποιείται από ορισμένους στρατούς σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας, της Αρμενίας, του Αζερμπαϊτζάν, της Βουλγαρίας, της Τσεχίας, της Ουκρανίας, της Βόρειας Κορέας, του Ουζμπεκιστάν, του Βιετνάμ, της Μολδαβίας, της Υπερδνειστερία και ορισμένων άλλων.

## Παραλλαγές μοντέλου
Στη μακρά περίοδο παραγωγής άνω των 40 ετών, παράχθηκαν διάφορες παραλλαγές του οχήματος. Η λίστα που ακολουθεί δεν ισχυρίζεται ότι είναι εξαντλητική. 

* ZIL-131 – βασική έκδοση, που κατασκευάστηκε από το 1967 έως το 1986 στη Μόσχα.
* ZIL-131A – μοντέλο με μη θωρακισμένο ηλεκτρικό σύστημα (πανομοιότυπο στην κατασκευή με αυτό του ZIL-130). Έγιναν διάφορες μικρές αλλαγές, το βάθος βύθισης ήταν ελαφρώς χαμηλότερο από το μοντέλο παραγωγής και ήταν 90 εκατοστά. Το όχημα κατασκευάστηκε από τον Ιανουάριο του 1971.
* ZIL-131V – μονάδα τράκτορα βασισμένη στο ZIL-131 για ημιρυμουλκούμενα έως 12 τόνους μεικτού βάρους οχήματος. Κατασκευάστηκε από το 1968 έως το 1986.
* ZIL-131D – Ένα πλαίσιο σχεδιασμένο ειδικά για ανατρεπόμενους ανατρεπόμενους. Κατασκευάστηκε ένα πρωτότυπο, η παραγωγή σειρών δεν πραγματοποιήθηκε.
* ZIL-131D – Ο αριθμός ZIL-131D χρησιμοποιήθηκε ξανά το 1992. Από αυτό το σημείο, ωστόσο, ορίστηκε μια παραλλαγή με κινητήρα ντίζελ Caterpillar που κατασκευάστηκε σε σειρά από την UAmZ από το 1995 και μετά.
* ZIL-131N – Εκσυγχρονισμένο όχημα που κατασκευάστηκε από το 1986 στη Μόσχα και από το 1987 στο UAmZ. Συγκεκριμένα, έλαβε αναθεωρημένο κινητήρα.
* ZIL-131NA – εκσυγχρονισμένη έκδοση του ZIL-131A, που κατασκευάστηκε από το 1986
* ZIL-131NW – εκσυγχρονισμένη έκδοση του ZIL-131W, που κατασκευάστηκε επίσης από το 1986 και μετά
* ZIL-131N1 – μοντέλο με κινητήρα ντίζελ D-245.20 απόδοσης 105 ίππων (77 kW).
* ZIL-131N2 – όχημα με κινητήρα ντίζελ τύπου ZIL-0550, που αποδίδει 132 ίππους (97 kW).
* ZIL-131S – Αυτά τα φορτηγά έχουν εξοπλιστεί ειδικά από το εργοστάσιο για χρήση σε βόρειες περιοχές. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν μέχρι -60 °C, έχουν διπλά τζάμια, πρόσθετη μόνωση και μεγαλύτερη ικανότητα θέρμανσης. Δεν κατασκευάζονταν στη Μόσχα, αλλά σε άλλο εργοστάσιο αυτοκινήτων. Ο χρόνος παραγωγής ήταν από το 1980 έως το 1986. Υπήρχε επίσης μια τέτοια έκδοση του ZIL-131A, η ZIL-131AS.
* ZIL-131NS – μοντέλο για χρήση στο μακρινό βορρά με βάση το εκσυγχρονισμένο ZIL-131N. Κατασκευασμένο από το 1987 και μετά, ήταν επίσης διαθέσιμο ως τρακτέρ (ZIL-131NWS) και με απροστάτευτα ηλεκτρικά (ZIL-131NAS).
* ZIL-131Ch – πρωτότυπο για χρήση σε τροπικές περιοχές και ερήμους. Η παραγωγή της σειράς δεν πραγματοποιήθηκε.
* ZIL-137 και ZIL-137B – Αυτοί οι τράκτορες ήταν εξοπλισμένοι με ένα πρόσθετο PTO έτσι ώστε οι άξονες ενός κατάλληλου ημιρυμουλκούμενου να μπορούν επίσης να κινούνται μέσω αξόνων. Με αυτόν τον τρόπο αυξάνεται η ικανότητα εκτός δρόμου του τρένου. Στα ρωσικά υπάρχει ο όρος «Active Car Train» (активный автопоезд, Aktivny Avtopoyezd). Ο τύπος μονάδας δίσκου ήταν 10×10.
Επιπλέον, βαρείς φυσητήρες χιονιού τύπου DE-210 (ρωσικά ДЭ-210) κατασκευάστηκαν στο σασί του ZIL-131. Τροφοδοτούνται από έναν εξακύλινδρο κινητήρα ντίζελ μεγάλου κυβισμού με κυβισμό περίπου 19,4 λίτρων, ο οποίος κινεί τόσο το όχημα όσο και τον ανεμιστήρα χιονιού. Ο κανονικός κινητήρας του φορτηγού αφαιρέθηκε. Τα μηχανήματα σχεδιάστηκαν για να αφαιρούν έως και 900 τόνους χιονιού την ώρα.

Επιπλέον, κατασκευάστηκαν διάφορα πυροσβεστικά οχήματα με βάση το ZIL-131. Στη ΛΔΓ, μερικά παραδείγματα του TLF 24 (δεξαμενή πυροσβεστικού οχήματος) κατασκευάστηκαν σε σασί του ZIL-131.

## Τεχνικά δεδομένα
Για το βασικό μοντέλο ZIL-131 με επίπεδη επιφάνεια και μουσαμά, από το 1976.

* Κινητήρας: V8 βενζινοκινητήρας
* Τύπος κινητήρα: "ZIL-131"
* Ισχύς: 150 ίπποι (110 kW) στις 3200 σ.α.λ
* Ροπή: 41 kgm (402 Nm) στις 1800–2000 σ.α.λ
* Μετατόπιση: 5969 κυβικά εκατοστά
* Διάμετρος: 100 χλστ
* Διαδρομή: 95 χλστ
* Συμπίεση: 6,5:1
* Χωρητικότητα ρεζερβουάρ καυσίμου: 2×170 λίτρα
* Κατανάλωση καυσίμου (τιμή ρύθμισης): 40 l/100 χιλιόμετρα
* Εμβέλεια: 850 χιλιόμετρα
* Συμπλέκτης: Μονός δίσκος ξηρός συμπλέκτης
* Κιβώτιο ταχυτήτων: χειροκίνητο χειροκίνητο κιβώτιο πέντε σχέσεων, μείωση εκτός δρόμου σε δύο στάδια
* Τελική ταχύτητα: 88 χιλιόμετρα την ώρα
* Απόσταση φρεναρίσματος: 12 μέτρα (από 30 χιλιόμετρα την ώρα), 29 m (από 50 χιλιόμετρα την ώρα)
* Μέγιστη κλίση οδήγησης χωρίς ρυμουλκούμενο: 58 %
* Βάθος βυθού: 1,4 μέτρα
* Ενσωματωμένη τάση: 12 V
* Μπαταρία: ένα κομμάτι, 12 V, 90 Ah
* Γεννήτρια: 12 V, 40 A
* Τύπος μονάδας δίσκου: 6×6

### Διαστάσεις και βάρη

* Μήκος: 7040 χλστ (με βαρούλκο), 6900 χλστ (χωρίς βαρούλκο)
* Πλάτος: 2500 χλστ 
* Ύψος, χωρίς φορτίο: 2480 χλστ (πάνω από την καμπίνα), 2975 χλστ (πάνω από μουσαμά και φιόγκο)
* Μεταξόνιο: 3350 χλστ + 1250 χλστ 
* Εύρος τροχιάς: 1820 χλστ
* Απόσταση από το έδαφος: 330 χλστ 
* Εσωτερικές διαστάσεις της περιοχής φόρτωσης: 3600 × 2322 × 342 χλστ 
* Κύκλος στροφής: 21,6 μέτρα, μετρημένος στο φτερό
* Κενό βάρος: 6700 κιλά (με βαρούλκο), 6460 κιλά (χωρίς βαρούλκο)
* Επιτρεπόμενο συνολικό βάρος: μέγ. 11.925 κιλά
* Φορτίο επί πληρωμή:
* εκτός δρόμου ή με ρυμουλκούμενο: 3500 κιλά
* σε ασφαλτοστρωμένους δρόμους χωρίς ρυμουλκούμενα: 5000 κιλά
* Επιτρεπόμενη ικανότητα ρυμούλκησης:
* Εκτός δρόμου: 4000 κιλά
* σε ασφαλτοστρωμένους δρόμους με μέγ. Ωφέλιμο φορτίο 3500 κιλά στο φορτηγό: 6500 κιλά

## Αναφορές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Περιγραφή με εικόνες (ρωσικά)
* Τελευταίος ιστότοπος κατασκευαστή για AMUR-531340 (Ρωσικά) (Αναμνηστικό από τις 17 Μαρτίου 2012 στο Αρχείο Διαδικτύου)

0131