Λαπαροσκόπηση

**Λαπαροσκόπηση** (Laparoscopy) (από τις ελληνικές λέξεις λαπάρα (κοιλιακή χώρα) και το ρήμα σκοπέω (κοιτάζω προς, παρατηρώ, εξετάζω)), είναι μια επέμβαση που πραγματοποιείται στην κοιλιά ή στην λεκάνη χρησιμοποιώντας μικρές χειρουργικές τομές (συνήθως 0,5–1,5&nbsp;cm) με τη βοήθεια κάμερας. Το λαπαροσκόπιο βοηθά στη διάγνωση ή στις θεραπευτικές παρεμβάσεις με μερικές μικρές τομές στην κοιλιά.

Η λαπαροσκοπική χειρουργική, που ονομάζεται επίσης **ελάχιστα επεμβατική διαδικασία** (Minimally invasive procedure), **χειρουργική επέμβαση τσιρότου** (bandaid surgery) ή **χειρουργική επέμβαση κλειδαρότρυπας** (keyhole surgery), είναι μια σύγχρονη χειρουργική τεχνική. Υπάρχουν πολλά πλεονεκτήματα για τον ασθενή με λαπαροσκοπική χειρουργική σε σχέση με μια εξερευνητική λαπαροτομία. Αυτά περιλαμβάνουν μειωμένο πόνο λόγω μικρότερων τομών, μειωμένη αιμορραγία και μικρότερο χρόνο ανάρρωσης. Το βασικό στοιχείο είναι η χρήση ενός **λαπαροσκοπίου**, ενός μακρού συστήματος οπτικών ινών που επιτρέπει την προβολή της πάσχουσας περιοχής με την περιστροφή του καλωδίου από μια πιο μακρινή, αλλά πιο εύκολα προσβάσιμη τοποθεσία.

Η λαπαροσκοπική χειρουργική περιλαμβάνει επεμβάσεις εντός της κοιλιακής ή πυελικής κοιλότητας, ενώ η χειρουργική επέμβαση με κλειδαρότρυπα που πραγματοποιείται στη θωρακική κοιλότητα ονομάζεται θωρακοσκοπική χειρουργική. Συγκεκριμένα χειρουργικά εργαλεία που χρησιμοποιούνται στη λαπαροσκοπική χειρουργική περιλαμβάνουν μαιευτική λαβίδα, ψαλίδι, ανιχνευτές, ανατομείς, γάντζους και διαστολείς. Η λαπαροσκοπική και θωρακοσκοπική χειρουργική ανήκουν στον ευρύτερο τομέα της ενδοσκόπησης. Η πρώτη λαπαροσκοπική επέμβαση πραγματοποιήθηκε από τον Γερμανό χειρουργό Georg Kelling το 1901.

## Τύποι λαπαροσκοπίων

Υπάρχουν δύο τύποι λαπαροσκοπίου:

# Ένα σύστημα τηλεσκοπικής ράβδου φακού, συνδεδεμένο συνήθως με μια βιντεοκάμερα (μονοτσίπ CCD ή CCD τριών τσιπ)
# Ένα ψηφιακό λαπαροσκόπιο όπου μια μικροσκοπική ψηφιακή βιντεοκάμερα τοποθετείται στο άκρο του λαπαροσκοπίου, εξαλείφοντας το σύστημα φακών ράβδου

Ο μηχανισμός που αναφέρεται στον δεύτερο τύπο χρησιμοποιείται κυρίως για τη βελτίωση της ποιότητας εικόνας των εύκαμπτων ενδοσκοπίων, αντικαθιστώντας τα συμβατικά ινοσκόπια. Παρ' όλα αυτά, τα λαπαροσκόπια είναι άκαμπτα ενδοσκόπια. Η ακαμψία απαιτείται στην κλινική πράξη. Τα λαπαροσκόπια που βασίζονται σε ραβδόμορφους φακούς κυριαρχούν συντριπτικά στην πράξη, λόγω της υψηλής οπτικής τους ανάλυσης (συνήθως 50&nbsp;μm, ανάλογα με το μέγεθος του διαφράγματος που χρησιμοποιείται στον αντικειμενικό φακό), και η ποιότητα εικόνας μπορεί να είναι καλύτερη από αυτή της ψηφιακής κάμερας, εάν είναι απαραίτητο. Ο δεύτερος τύπος λαπαροσκοπίου είναι πολύ σπάνιος στην αγορά λαπαροσκοπίων και στα νοσοκομεία.

Επίσης, επισυνάπτεται ένα σύστημα καλωδίων οπτικών ινών που συνδέεται με μια πηγή *ψυχρού* φωτός λάμπα αλογόνου ή τόξου ξένου για τον φωτισμό του χειρουργικού πεδίου, το οποίο εισάγεται μέσω σωληνίσκου ή τροκάρ 5&nbsp;mm ή 10&nbsp;mm. Η κοιλιά εμφυσάται συνήθως με αέριο διοξείδιο του άνθρακα, καθώς η ασφάλεια, οι βλάβες και τα οφέλη άλλων αερίων (π.χ. ήλιο, αργό, άζωτο, υποξείδιο του αζώτου και αέρας δωματίου) είναι αβέβαια. Αυτό ανυψώνει το κοιλιακό τοίχωμα πάνω από τα εσωτερικά όργανα για να δημιουργήσει έναν χώρο εργασίας και θέασης. Το CO2 χρησιμοποιείται επειδή είναι κοινό στο ανθρώπινο σώμα και μπορεί να απορροφηθεί από τους ιστούς και να απομακρυνθεί από το αναπνευστικό σύστημα. Είναι επίσης μη εύφλεκτο, κάτι που είναι σημαντικό επειδή οι ηλεκτροχειρουργικές συσκευές χρησιμοποιούνται συνήθως σε λαπαροσκοπικές επεμβάσεις.

## Διαδικασίες

### Θέση ασθενούς
Κατά τη λαπαροσκοπική επέμβαση, η θέση του ασθενούς είναι είτε στη θέση Trendelenburg είτε στην αντίστροφη θέση Trendelenburg. Αυτές οι θέσεις έχουν επίδραση στην καρδιοπνευμονική λειτουργία. Στη θέση Trendelenburg, υπάρχει αυξημένη προφόρτιση λόγω της αύξησης της φλεβικής επιστροφής από τα κάτω άκρα. Αυτή η θέση έχει ως αποτέλεσμα την κεφαλική μετατόπιση των σπλάχνων, η οποία εντείνει την πίεση στο διάφραγμα. Αυτή η θέση μειώνει επίσης το προφορτίο στην καρδιά και προκαλεί μείωση της φλεβικής επιστροφής, οδηγώντας σε υπόταση. Η συσσώρευση αίματος στα κάτω άκρα αυξάνει τη στάση και προδιαθέτει τον ασθενή να αναπτύξει βαθιά φλεβική θρόμβωση (deep vein thrombosis, DVT).

### Χοληδόχος κύστη
Αντί για μια ελάχιστη τομή 20&nbsp;cm όπως στην παραδοσιακή (ανοιχτή) χολοκυστεκτομή, τέσσερις τομές των 0,5–1,0&nbsp;cm ή, ξεκινώντας από τη δεύτερη δεκαετία του 21ου αιώνα, μία μόνο τομή 1,5–2,0&nbsp;cm, θα είναι επαρκής για την εκτέλεση λαπαροσκοπικής αφαίρεσης μιας χοληδόχου κύστης.
Δεδομένου ότι η χοληδόχος κύστη είναι παρόμοια με ένα μικρό μπαλόνι που αποθηκεύει και απελευθερώνει χολή, μπορεί συνήθως να αφαιρεθεί από την κοιλιά με αναρρόφηση της χολής και στη συνέχεια με αφαίρεση της ξεφούσκωτης χοληδόχου κύστης μέσω τομής 1&nbsp;cm στον ομφαλό του ασθενούς.

Η διάρκεια της μετεγχειρητικής παραμονής στο νοσοκομείο είναι ελάχιστη και οι περισσότεροι ασθενείς μπορούν να λάβουν εξιτήριο με ασφάλεια την ίδια ημέρα.

### Παχύ έντερο και νεφροί
Σε ορισμένες προηγμένες λαπαροσκοπικές επεμβάσεις, όπου το δείγμα που αφαιρείται είναι πολύ μεγάλο για να τραβηχτεί μέσα από μια θέση τροκάρ (όπως γίνεται με τις χοληδόχους κύστεις), πρέπει να γίνει μια τομή μεγαλύτερη από 10&nbsp;mm. Οι πιο συνηθισμένες από αυτές τις επεμβάσεις είναι η αφαίρεση ολόκληρου ή μέρους του παχέος εντέρου (κολεκτομή) ή η αφαίρεση του νεφρού (νεφρεκτομή). Μερικοί χειρουργοί εκτελούν αυτές τις επεμβάσεις πλήρως λαπαροσκοπικά, κάνοντας τη μεγαλύτερη τομή προς το τέλος της επέμβασης για την αφαίρεση δείγματος ή, στην περίπτωση κολεκτομής, για να προετοιμάσουν επίσης το υπόλοιπο υγιές έντερο για επανασύνδεση (δημιουργία χειρουργικής αναστόμωσης). Πολλοί άλλοι χειρουργοί πιστεύουν ότι, εφόσον ούτως ή άλλως θα πρέπει να κάνουν μια μεγαλύτερη τομή για την αφαίρεση δείγματος, θα μπορούσαν κάλλιστα να χρησιμοποιήσουν αυτήν την τομή για να έχουν το χέρι τους στο χειρουργικό πεδίο κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, βοηθώντας ως διαστολέας, ανατομέας και για να είναι σε θέση να ψηλαφούν διαφορετικές πυκνότητες ιστών (ψηλάφηση), όπως θα έκαναν σε ανοιχτή χειρουργική επέμβαση. Αυτή η τεχνική ονομάζεται λαπαροσκόπηση με χειροκίνητη υποβοήθηση. Δεδομένου ότι θα εξακολουθούν να εργάζονται με σκόπευτρα και άλλα λαπαροσκοπικά εργαλεία, το CO2 θα πρέπει να διατηρείται στην κοιλιά του ασθενούς, επομένως πρέπει να χρησιμοποιείται μια συσκευή γνωστή ως θύρα πρόσβασης χεριού (ένα περίβλημα με σφράγιση που επιτρέπει τη διέλευση του χεριού). Οι χειρουργοί που επιλέγουν αυτήν την τεχνική χειροκίνητης υποβοήθησης πιστεύουν ότι μειώνει σημαντικά τον χειρουργικό χρόνο σε σύγκριση με την ευθεία λαπαροσκοπική προσέγγιση. Τους δίνει επίσης περισσότερες επιλογές στην αντιμετώπιση απροσδόκητων ανεπιθύμητων συμβάντων (π.χ., ανεξέλεγκτη αιμορραγία) που διαφορετικά μπορεί να απαιτούν τη δημιουργία πολύ μεγαλύτερης τομής και τη μετατροπή σε πλήρως ανοιχτή χειρουργική επέμβαση.

Εννοιολογικά, η λαπαροσκοπική προσέγγιση αποσκοπεί στην ελαχιστοποίηση του μετεγχειρητικού πόνου και στην επιτάχυνση των χρόνων ανάρρωσης, διατηρώντας παράλληλα ένα βελτιωμένο οπτικό πεδίο για τους χειρουργούς. Λόγω της βελτίωσης των αποτελεσμάτων για τους ασθενείς στις αρχές του 21ου αιώνα, η λαπαροσκοπική χειρουργική έχει υιοθετηθεί από διάφορες χειρουργικές υποειδικότητες, συμπεριλαμβανομένης της γαστρεντερικής χειρουργικής (συμπεριλαμβανομένων των βαριατρικών επεμβάσεων για νοσογόνο παχυσαρκία), της γυναικολογικής χειρουργικής και της ουρολογίας. Με βάση πολυάριθμες προοπτικές τυχαιοποιημένων ελεγχόμενων δοκιμών, η προσέγγιση έχει αποδειχθεί ευεργετική στη μείωση των μετεγχειρητικών νοσηροτήτων, όπως οι μολύνσεις τραυμάτων και οι μετεγχειρητικές κήλες (ιδιαίτερα σε ασθενείς με νοσογόνο παχυσαρκία), και θεωρείται πλέον ασφαλής όταν εφαρμόζεται σε χειρουργικές επεμβάσεις για καρκίνους όπως ο καρκίνος του παχέος εντέρου.

Η περιορισμένη όραση, η δυσκολία χειρισμού των εργαλείων (απαιτούνται νέες δεξιότητες συντονισμού χεριού-ματιού), η έλλειψη απτικής αντίληψης και ο περιορισμένος χώρος εργασίας είναι παράγοντες που προσθέτουν στην τεχνική πολυπλοκότητα αυτής της χειρουργικής προσέγγισης. Για αυτούς τους λόγους, η ελάχιστα επεμβατική χειρουργική έχει αναδειχθεί ως μια εξαιρετικά ανταγωνιστική νέα υποειδικότητα σε διάφορους τομείς της χειρουργικής. Οι ειδικευόμενοι χειρουργοί που επιθυμούν να επικεντρωθούν σε αυτόν τον τομέα της χειρουργικής αποκτούν πρόσθετη εκπαίδευση στη λαπαροσκοπική χειρουργική κατά τη διάρκεια ενός ή δύο ετών υποτροφίας μετά την ολοκλήρωση της βασικής χειρουργικής τους ειδικότητας. Στα προγράμματα ειδικότητας OB-GYN, ο μέσος λόγος λαπαροσκόπησης προς λαπαροτομία (LPQ) είναι 0,55.

### Στην κτηνιατρική
Λαπαροσκοπικές τεχνικές έχουν επίσης αναπτυχθεί στον τομέα της κτηνιατρικής. Λόγω του σχετικά υψηλού κόστους του απαιτούμενου εξοπλισμού, δεν έχει γίνει συνηθισμένη στις περισσότερες παραδοσιακές πρακτικές σήμερα, αλλά περιορίζεται σε εξειδικευμένες πρακτικές. Πολλές από τις ίδιες χειρουργικές επεμβάσεις που πραγματοποιούνται σε ανθρώπους μπορούν να εφαρμοστούν σε περιπτώσεις ζώων - τα πάντα, από μια χελώνα μέχρι έναν γερμανικό ποιμενικό, μπορούν να επωφεληθούν από την MIS. Μια εργασία που δημοσιεύτηκε στο JAVMA (Journal of the American Veterinary Medical Association) το 2005 έδειξε ότι τα σκυλιά που στειρώθηκαν λαπαροσκοπικά παρουσίασαν σημαντικά λιγότερο πόνο (65%) από εκείνα που στειρώθηκαν με παραδοσιακές *ανοιχτές* μεθόδους. Η αρθροσκόπηση, η θωρακοσκόπηση και η κυστεοσκόπηση εκτελούνται όλες στην κτηνιατρική σήμερα.

### Πλεονεκτήματα
Υπάρχουν ορισμένα πλεονεκτήματα για τον ασθενή με λαπαροσκοπική χειρουργική επέμβαση σε σύγκριση με μια ανοιχτή επέμβαση. Αυτά περιλαμβάνουν:
* Μειωμένη αιμορραγία, η οποία μειώνει την πιθανότητα να χρειαστεί μετάγγιση αίματος.
* Μικρότερη τομή, η οποία μειώνει τον πόνο και μειώνει τον χρόνο αποκατάστασης, ενώ παράλληλα έχει ως αποτέλεσμα λιγότερες μετεγχειρητικές ουλές.
* Λιγότερος πόνος, με αποτέλεσμα να χρειάζονται λιγότερα παυσίπονα.
* Η χρήση περιοχικής αναισθησίας (με τη σύσταση χρήσης συνδυασμένης ραχιαίας και επισκληρίδιας αναισθησίας) για λαπαροσκοπική χειρουργική, σε αντίθεση με τη γενική αναισθησία που απαιτείται για πολλές μη λαπαροσκοπικές επεμβάσεις, μπορεί να προκαλέσει λιγότερες επιπλοκές και ταχύτερη ανάρρωση.
* Αν και ο χρόνος της διαδικασίας είναι συνήθως ελαφρώς μεγαλύτερος, η νοσηλεία είναι μικρότερη και συχνά με εξιτήριο την ίδια ημέρα, γεγονός που οδηγεί σε ταχύτερη επιστροφή στην καθημερινή ζωή.
* Μειωμένη έκθεση των εσωτερικών οργάνων σε πιθανούς εξωτερικούς ρύπους, με αποτέλεσμα τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης λοιμώξεων.

Αν και η λαπαροσκόπηση σε ενήλικες είναι ευρέως αποδεκτή, τα πλεονεκτήματά της στα παιδιά αμφισβητούνται. Τα οφέλη της λαπαροσκόπησης φαίνεται να μειώνονται στις μικρότερες ηλικίες. Η αποτελεσματικότητα της λαπαροσκόπησης είναι κατώτερη από την ανοιχτή χειρουργική επέμβαση σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως η πυλωρομυοτομία για τη βρεφική υπερτροφική πυλωρική στένωση. Αν και η λαπαροσκοπική σκωληκοειδεκτομή έχει λιγότερα προβλήματα τραυμάτων από την ανοιχτή χειρουργική επέμβαση, η πρώτη σχετίζεται με περισσότερα ενδοκοιλιακά αποστήματα.

### Μειονεκτήματα
Ενώ η λαπαροσκοπική χειρουργική επέμβαση είναι σαφώς πλεονεκτική όσον αφορά τα αποτελέσματα για τον ασθενή, η διαδικασία είναι πιο δύσκολη από την πλευρά του χειρουργού σε σύγκριση με τη συμβατική, ανοιχτή χειρουργική επέμβαση:
* Η λαπαροσκοπική χειρουργική απαιτεί πνευμοπεριτόναιο για επαρκή απεικόνιση και χειρουργικό χειρισμό.
* Ο χειρουργός έχει περιορισμένο εύρος κίνησης στο χειρουργικό σημείο, με αποτέλεσμα την απώλεια της επιδεξιότητας.
* Κακή αντίληψη βάθους.
* Οι χειρουργοί πρέπει να χρησιμοποιούν εργαλεία για να αλληλεπιδρούν με τον ιστό, αντί να τον χειρίζονται απευθείας με τα χέρια τους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αδυναμία να εκτιμήσουν με ακρίβεια πόση δύναμη ασκείται στον ιστό και τον υψηλότερο κίνδυνο βλάβης του ιστού εφαρμόζοντας περισσότερη δύναμη από την απαραίτητη. Αυτός ο περιορισμός μειώνει επίσης την αίσθηση της αφής, καθιστώντας πιο δύσκολο για τον χειρουργό να ψηλαφήσει τον ιστό (μερικές φορές ένα σημαντικό διαγνωστικό εργαλείο, όπως κατά την ψηλάφηση για όγκους) και καθιστώντας πιο δύσκολες τις λεπτές επεμβάσεις, όπως το δέσιμο ραμμάτων.
* Τα άκρα του εργαλείου κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση από τα χέρια του χειρουργού λόγω του σημείου περιστροφής, καθιστώντας τη λαπαροσκοπική χειρουργική μια μη διαισθητική κινητική δεξιότητα που είναι δύσκολο να μαθευτεί. Αυτό ονομάζεται *φαινόμενο υπομόχλιου*.
* Ορισμένες χειρουργικές επεμβάσεις (για παράδειγμα, η επέμβαση καρπιαίου σωλήνα) έχουν γενικά καλύτερα αποτελέσματα για τον ασθενή όταν η περιοχή μπορεί να ανοιχτεί, επιτρέποντας στον χειρουργό να δει τη φυσιολογία του περιβάλλοντος χώρου, ώστε να αντιμετωπίσει καλύτερα το πρόβλημα. Από αυτήν την άποψη, η χειρουργική επέμβαση με κλειδαρότρυπα μπορεί να αποτελέσει μειονέκτημα.

## Κίνδυνοι
Μερικοί από τους κινδύνους περιγράφονται συνοπτικά παρακάτω:
* Τα κύρια προβλήματα κατά τη διάρκεια της λαπαροσκοπικής χειρουργικής σχετίζονται με την καρδιοπνευμονική επίδραση του πνευμοπεριτοναίου, τη συστηματική απορρόφηση διοξειδίου του άνθρακα, την φλεβική εμβολή αερίου, τους ακούσιους τραυματισμούς σε ενδοκοιλιακές δομές και τη στάση του ασθενούς.
* Οι σημαντικότεροι κίνδυνοι προέρχονται από τραυματισμούς τροκάρ κατά την εισαγωγή στην κοιλιακή κοιλότητα, καθώς το τροκάρ εισάγεται συνήθως τυφλά. Οι τραυματισμοί περιλαμβάνουν αιμάτωμα κοιλιακού τοιχώματος (abdominal wall), ομφαλικές κήλες, λοίμωξη ομφαλικού τραύματος και διείσδυση αιμοφόρου αγγείου ή λεπτού ή παχέος εντέρου. Ο κίνδυνος τέτοιων τραυματισμών αυξάνεται σε ασθενείς που έχουν χαμηλό δείκτη σωματικής μάζας ή έχουν ιστορικό προηγούμενης κοιλιακής χειρουργικής επέμβασης. Ενώ αυτοί οι τραυματισμοί είναι σπάνιοι, μπορεί να εμφανιστούν σημαντικές επιπλοκές και σχετίζονται κυρίως με το σημείο εισαγωγής του ομφάλιου λώρου. Οι αγγειακοί τραυματισμοί μπορεί να οδηγήσουν σε αιμορραγία που μπορεί να είναι απειλητική για τη ζωή. Οι τραυματισμοί στο έντερο μπορεί να προκαλέσουν καθυστερημένη περιτονίτιδα. Είναι πολύ σημαντικό αυτοί οι τραυματισμοί να αναγνωρίζονται το συντομότερο δυνατό.
* Στις ογκολογικές λαπαροσκοπικές επεμβάσεις υπάρχει κίνδυνος μεταστάσεων στο σημείο εισόδου, ειδικά σε ασθενείς με περιτοναϊκή καρκινωμάτωση. Αυτή η συχνότητα ιατρογενούς διασποράς του καρκίνου θα μπορούσε να μειωθεί με ειδικά μέτρα όπως η προστασία της θέσης των τροκάρ και η τοποθέτηση τροκάρ στη μέση γραμμή.
* Μερικοί ασθενείς έχουν υποστεί ηλεκτρικά εγκαύματα που δεν είναι ορατά από τους χειρουργούς που εργάζονται με ηλεκτρόδια που διαρρέουν ρεύμα στους περιβάλλοντες ιστούς. Οι τραυματισμοί που προκύπτουν μπορούν να οδηγήσουν σε διάτρηση οργάνων και μπορούν επίσης να οδηγήσουν σε περιτονίτιδα.
* Περίπου το 20% των ασθενών υφίστανται υποθερμία κατά τη διάρκεια χειρουργικής επέμβασης και περιτοναϊκό τραύμα λόγω αυξημένης έκθεσης σε κρύα, ξηρά αέρια κατά τη διάρκεια της εμφύσησης. Η χρήση θεραπείας χειρουργικής υγραντικής θεραπείας, η οποία είναι η χρήση θερμαινόμενου και υγροποιημένου CO2 για εμφύσηση, έχει αποδειχθεί ότι μειώνει αυτόν τον κίνδυνο.
* Δεν απομακρύνεται όλο το  που εισάγεται στην κοιλιακή κοιλότητα μέσω των τομών κατά τη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης. Τα αέρια τείνουν να ανεβαίνουν και όταν ένας θύλακας CO2 ανεβαίνει στην κοιλιά, πιέζει το διάφραγμα (τον μυ που διαχωρίζει την κοιλιακή από τις θωρακικές κοιλότητες και διευκολύνει την αναπνοή) και μπορεί να ασκήσει πίεση στο φρενικό νεύρο. Αυτό προκαλεί μια αίσθηση πόνου που μπορεί να επεκταθεί στους ώμους του ασθενούς σε περίπου 80% των γυναικών, για παράδειγμα. Σε όλες τις περιπτώσεις, ο πόνος είναι παροδικός, καθώς οι ιστοί του σώματος θα απορροφήσουν το CO2 και θα το αποβάλουν μέσω της αναπνοής.
* Οι διαταραχές πήξης και οι πυκνές συμφύσεις (ουλώδης ιστός) από προηγούμενη χειρουργική επέμβαση στην κοιλιά μπορεί να δημιουργήσουν πρόσθετο κίνδυνο για λαπαροσκοπική χειρουργική επέμβαση και θεωρούνται σχετικές αντενδείξεις για αυτήν την προσέγγιση.
* Ο σχηματισμός ενδοκοιλιακών συμφύσεων είναι ένας κίνδυνος που σχετίζεται τόσο με τη λαπαροσκοπική όσο και με την ανοιχτή χειρουργική επέμβαση και παραμένει ένα σημαντικό, άλυτο πρόβλημα. Οι συμφύσεις είναι ινώδεις εναποθέσεις που συνδέουν τον ιστό με το όργανο μετά από χειρουργική επέμβαση. Γενικά, εμφανίζονται στο 50-100% όλων των κοιλιακών χειρουργικών επεμβάσεων, με τον κίνδυνο ανάπτυξης συμφύσεων να είναι ίδιος και για τις δύο διαδικασίες. Οι επιπλοκές των συμφύσεων περιλαμβάνουν χρόνιο πυελικό πόνο (chronic pelvic pain), εντερική απόφραξη (bowel obstruction) και γυναικεία υπογονιμότητα. Συγκεκριμένα, η απόφραξη του λεπτού εντέρου αποτελεί το πιο σημαντικό πρόβλημα. Η χρήση θεραπείας χειρουργικής ύγρανσης κατά τη διάρκεια λαπαροσκοπικής χειρουργικής επέμβασης μπορεί να ελαχιστοποιήσει τη συχνότητα εμφάνισης σχηματισμού συμφύσεων. Άλλες τεχνικές για τη μείωση του σχηματισμού συμφύσεων περιλαμβάνουν τη χρήση φυσικών φραγμών όπως μεμβράνες ή γέλες, ή υγρών παραγόντων ευρείας κάλυψης για τον διαχωρισμό των ιστών κατά την επούλωση μετά από χειρουργική επέμβαση.
* Το αέριο που χρησιμοποιείται για τη δημιουργία χώρου και ο καπνός που παράγεται κατά τη διάρκεια χειρουργικών επεμβάσεων μπορούν να διαρρεύσουν στο χειρουργείο μέσω ή γύρω από συσκευές πρόσβασης, καθώς και από εργαλεία. Το ρεύμα αερίου μπορεί να μολύνει τον εναέριο χώρο που μοιράζεται η χειρουργική ομάδα και ο ασθενής με σωματίδια και ενδεχομένως παθογόνα, συμπεριλαμβανομένων ιικών σωματιδίων.

## Ρομποτική λαπαροσκοπική χειρουργική

Τα τελευταία χρόνια, έχουν αναπτυχθεί ηλεκτρονικά εργαλεία για να βοηθήσουν τους χειρουργούς. Μερικά από τα χαρακτηριστικά περιλαμβάνουν:
* Οπτική μεγέθυνση&nbsp;— χρήση μιας μεγάλης οθόνης προβολής βελτιώνει την ορατότητα
* Σταθεροποίηση&nbsp;— Ηλεκτρομηχανική απόσβεση κραδασμών, λόγω μηχανημάτων ή τρεμάμενων ανθρώπινων χεριών
* Προσομοιωτές&nbsp;— χρήση εξειδικευμένων εργαλείων εκπαίδευσης εικονικής πραγματικότητας για τη βελτίωση της επάρκειας των ιατρών στη χειρουργική 
* Μειωμένος αριθμός τομών 

Η ρομποτική χειρουργική έχει προβληθεί ως λύση για τις υποανάπτυκτες χώρες, όπου ένα μόνο κεντρικό νοσοκομείο μπορεί να χειρίζεται πολλά απομακρυσμένα μηχανήματα σε απομακρυσμένες τοποθεσίες. Η δυνατότητα για ρομποτική χειρουργική έχει επίσης έντονο στρατιωτικό ενδιαφέρον, με σκοπό την παροχή κινητής ιατρικής περίθαλψης, διατηρώντας παράλληλα τους εκπαιδευμένους γιατρούς ασφαλείς από τη μάχη.

Τον Ιανουάριο του 2022, ένα ρομπότ πραγματοποίησε την πρώτη επιτυχημένη λαπαροσκοπική χειρουργική επέμβαση χωρίς τη βοήθεια ανθρώπου. Το ρομπότ πραγματοποίησε την επέμβαση στον μαλακό ιστό ενός χοίρου. Πέτυχε στην εντερική αναστόμωση, μια διαδικασία που περιλαμβάνει τη σύνδεση δύο άκρων ενός εντέρου. Το ρομπότ, που ονομάστηκε Smart Tissue Autonomous Robot (STAR), σχεδιάστηκε από μια ομάδα ερευνητών του Πανεπιστημίου Johns Hopkins.

## Μη ρομποτικά χειροκίνητα συστήματα υποβοήθησης
Υπάρχουν επίσης φιλικά προς το χρήστη μη ρομποτικά συστήματα υποβοήθησης, τα οποία είναι συσκευές με καθοδήγηση από το ένα χέρι και έχουν υψηλό δυναμικό εξοικονόμησης χρόνου και χρημάτων. Αυτές οι συσκευές υποβοήθησης δεν περιορίζονται από τους περιορισμούς των κοινών ιατρικών ρομποτικών συστημάτων. Τα συστήματα ενισχύουν τις χειροκίνητες δυνατότητες του χειρουργού και της ομάδας του, όσον αφορά την ανάγκη αντικατάστασης της στατικής δύναμης συγκράτησης κατά τη διάρκεια της επέμβασης.

Δεδομένου ότι η λαπαροσκόπηση παρέχει διάγνωση ιστών και βοηθά στην επίτευξη της τελικής διάγνωσης χωρίς καμία σημαντική επιπλοκή και λιγότερο χρόνο χειρουργικής επέμβασης, μπορεί να συναχθεί με ασφάλεια το συμπέρασμα ότι η διαγνωστική λαπαροσκόπηση είναι μια ασφαλής, γρήγορη και αποτελεσματική προσθήκη στις μη χειρουργικές διαγνωστικές μεθόδους, για την τεκμηρίωση μιας οριστικής διάγνωσης, αλλά το κατά πόσον θα αντικαταστήσει τις απεικονιστικές εξετάσεις ως κύρια μέθοδο διάγνωσης απαιτεί περισσότερα στοιχεία.

## Ιστορικό

Είναι δύσκολο να αποδώσει κανείς σε ένα μόνο άτομο την πρωτοπορία της λαπαροσκοπικής προσέγγισης. Το 1901, ο Georg Kelling από τη Δρέσδη της Γερμανίας, πραγματοποίησε την πρώτη λαπαροσκοπική επέμβαση σε σκύλους και, το 1910, ο Hans Christian Jacobaeus από τη Σουηδία πραγματοποίησε την πρώτη λαπαροσκοπική επέμβαση σε ανθρώπους.

## Γυναικολογική διάγνωση
Στη γυναικολογία, η διαγνωστική λαπαροσκόπηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την εξέταση του εξωτερικού της μήτρας, των ωοθηκών και των σαλπίγγων, όπως για παράδειγμα στη διάγνωση της γυναικείας στειρότητας. Συνήθως, γίνεται μία τομή κοντά στον ομφαλό και μία δεύτερη κοντά στη γραμμή των τριχών του εφηβαίου. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ένας ειδικός τύπος λαπαροσκοπίου που ονομάζεται γονιμοσκόπιο (fertiloscope), το οποίο έχει τροποποιηθεί για διακολπική εφαρμογή. Μπορεί να πραγματοποιηθεί εξέταση χρωστικής για την ανίχνευση τυχόν απόφραξης στην αναπαραγωγική οδό, όπου μια σκούρα γαλανή χρωστική διέρχεται μέσω του τραχήλου της μήτρας και ακολουθείται από το λαπαροσκόπιο κατά τη διέλευσή του στις σάλπιγγες προς τις ωοθήκες.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Feder, Barnaby J. (17 March 2006). "Surgical Device Poses a Rare but Serious Peril". *[[The New York Times]]*.

Κατηγορία:Χειρουργικές επεμβάσεις
Κατηγορία:Ενδοσκόπηση
Κατηγορία:Χειρουργικές ειδικότητες
Κατηγορία:Ιατρικές θεραπείες