Υπερσεξουαλικότητα

Η **υπερσεξουαλικότητα** είναι ψυχική διαταραχή που προκαλεί ανεπιθύμητη ή υπερβολική σεξουαλική διέγερση, κάνοντας τους ανθρώπους να εμπλέκονται με ή να σκέφτονται σεξουαλική δραστηριότητα μέχρι σημείο δυσφορίας ή δυσλειτουργίας. Είναι αμφιλεγόμενο αν πρέπει να συμπεριληφθεί ως κλινική διάγνωση όπως χρησιμοποιείται από επαγγελματίες ψυχικής υγείας. Η **νυμφομανής** και ο **σεξομανής** ήταν όροι που χρησιμοποιήθηκαν προηγουμένως για την κατάσταση στις γυναίκες και τους άνδρες, αντίστοιχα.

Η υπερσεξουαλικότητα μπορεί να είναι μια πρωταρχική κατάσταση ή το σύμπτωμα άλλων ιατρικών καταστάσεων ή διαταραχών όπως το σύνδρομο Κλύβερ-Μπιούσι, η διπολική διαταραχή, η εγκεφαλική βλάβη και η άνοια. Η υπερσεξουαλικότητα μπορεί επίσης να παρουσιάζεται ως παρενέργεια των φαρμάκων, όπως τα ντοπαμινεργικά φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της νόσου του Πάρκινσον. Οι μετωπιαίες κακώσεις που προκαλούνται από εγκεφαλική βλάβη, εγκεφαλικό επεισόδιο και μετωπιαία λοβοτομή πιστεύεται ότι προκαλούν υπερσεξουαλικότητα σε άτομα που έχουν αυτές τις παθήσεις. Οι κλινικοί ιατροί δεν έχουν ακόμη καταλήξει σε συναίνεση για το πώς να περιγράψουν καλύτερα την υπερσεξουαλικότητα ως πρωταρχική κατάσταση, ή να καθορίσουν την καταλληλότητα της περιγραφής τέτοιων συμπεριφορών και παρορμήσεων ως ξεχωριστή παθολογία.

Οι υπερσεξουαλικές συμπεριφορές θεωρούνται από τους κλινικούς ιατρούς και τους θεραπευτές ως ένα είδος ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής (OCD), έναν εθισμός ή διαταραχή της παρορμητικότητας. Ένας αριθμός συγγραφέων δεν αναγνωρίζει μια τέτοια παθολογία, και αντίθετα υποστηρίζουν ότι η κατάσταση αντανακλά απλώς μια πολιτισμική αντιπάθεια για ασυνήθιστη σεξουαλική συμπεριφορά.

Σύμφωνα με το γεγονός ότι δεν υπάρχει συναίνεση για το τι προκαλεί την υπερσεξουαλικότητα, οι συγγραφείς έχουν χρησιμοποιήσει πολλές διαφορετικές ετικέτες για να την αναφέρουν, μερικές φορές ως ισοδύναμες, αλλά συχνά ανάλογα με τη θεωρία που προτιμούν ή τη συγκεκριμένη συμπεριφορά που έχουν μελετήσει ή κάνει έρευνα. Σχετικοί ή παρωχημένοι όροι περιλαμβάνουν τον ψυχαναγκαστικό αυνανισμό, τη διαταραχή ψυχαναγκαστικής σεξουαλικής συμπεριφοράς, την ερωτομανία, την «υπερβολική σεξουαλική ορμή», την υπερφιλία, την υπερσεξουαλικότητα, την διαταραχή υπερσεξουαλικότητας, την προβληματική υπερσεξουαλικότητα, τον σεξουαλικό ερεθισμό, τον σεξουαλικό ψυχαναγκασμό, την σεξουαλική εξάρτηση, την σεξουαλική παρορμητικότητα, την «εκτός ελέγχου» σεξουαλική συμπεριφορά και την διαταραχή σχετιζόμενη με την παραφιλία.

Λόγω της αντιπαράθεσης γύρω από τη διάγνωση της υπερσεξουαλικότητας, δεν υπάρχει γενικά αποδεκτός ορισμός και μέτρηση για την υπερσεξουαλικότητα, καθιστώντας δύσκολο να προσδιοριστεί πραγματικά η συχνότητα. Επομένως, η συχνότητα μπορεί να διαφέρει ανάλογα με τον τρόπο που ορίζεται και μετριέται. Συνολικά, η υπερσεξουαλικότητα εκτιμάται ότι επηρεάζει το 2-6% του πληθυσμού και μπορεί να είναι υψηλότερη σε ορισμένους πληθυσμούς, όπως στους άνδρες, σε άτομα που έχουν τραυματιστεί ψυχολογικά και σε σεξουαλικούς παραβάτες.

## Αιτίες
Δεν υπάρχει μεγάλη συναίνεση μεταξύ των ειδικών σχετικά με τις αιτίες της υπερσεξουαλικότητας. Ορισμένες έρευνες δείχνουν ότι ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να συνδέονται με βιοχημικές ή φυσιολογικές αλλαγές που συνοδεύουν τη άνοια, καθώς η άνοια μπορεί να οδηγήσει σε έλλειψη αυτοσυγκράτησης. Οι ψυχολογικές ανάγκες επίσης περιπλέκουν τη βιολογική εξήγηση, η οποία προσδιορίζει τον μετωπιαίο λοβό του εγκεφάλου ως την περιοχή για τη ρύθμιση της λίμπιντο. Οι τραυματισμοί σε αυτό το τμήμα του εγκεφάλου αυξάνουν τον κίνδυνο επιθετικής συμπεριφοράς και άλλων συμπεριφοριακών προβλημάτων, συμπεριλαμβανομένων των αλλαγών της προσωπικότητας και της «κοινωνικά ακατάλληλης» σεξουαλικής συμπεριφοράς, όπως η υπερσεξουαλικότητα. Το ίδιο σύμπτωμα μπορεί να συμβεί μετά από μονομερή μόνιμη λοβοτομή. Υπάρχουν άλλοι βιολογικοί παράγοντες που συνδέονται με την υπερσεξουαλικότητα, όπως οι προεμμηνοροϊκές αλλαγές και η έκθεση σε ορμόνες αρρενοποίησης στην παιδική ηλικία ή στην μήτρα.

### Φυσιολογία
Σε έρευνα που περιλαμβάνει τη χρήση αντιανδρογόνων για τη μείωση ανεπιθύμητης σεξουαλικής συμπεριφοράς, όπως η υπερσεξουαλικότητα, η τεστοστερόνη έχει βρεθεί απαραίτητη, αλλά όχι επαρκής, για τη σεξουαλική επιθυμία. Η έλλειψη σωματικής εγγύτητας και η αμνησία του πρόσφατου παρελθόντος προτάθηκαν ως άλλοι πιθανοί παράγοντες (ιδιαίτερα στο πλαίσιο της υπερσεξουαλικής συμπεριφοράς που εμφανίζεται από άτομα που πάσχουν από άνοια).

Η παθογόνος υπερδραστικότητα της ντοπαμινεργικής μεσολοβικής οδού στον εγκέφαλο - που σχηματίζεται είτε ψυχιατρικά, κατά τη διάρκεια μανίας, είτε φαρμακολογικά, ως παρενέργεια των αγωνιστών ντοπαμίνης, ειδικά των αγωνίστων που προτιμούν την D3 - συνδέεται με διάφορα εθισμούς και έχει αποδειχθεί ότι σε ορισμένους οδηγεί σε υπερβολική κατανόηση, μερικές φορές υπερσεξουαλική, συμπεριφορά. Η απορυθμίσεις του άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης-επινεφριδίων συνδέονται με υπερσεξουαλική διαταραχή.

Η Αμερικανική Ένωση για τη Θεραπεία του Σεξουαλικής Εθισμού αναγνωρίζει βιολογικούς παράγοντες ως αιτίες του σεξουαλικού εθισμού. Άλλοι συνδεόμενοι παράγοντες περιλαμβάνουν ψυχολογικά στοιχεία (που επηρεάζουν τη διάθεση και την κίνηση καθώς και τις ψυχοκινητικές και γνωστικές λειτουργίες), πνευματικό έλεγχο, διαταραχές της διάθεσης, σεξουαλικό τραύμα και ανορεξία της οικειότητας ως αιτίες ή είδος σεξουαλικής εθισμού.

## Ως σύμπτωμα
Η υπερσεξουαλικότητα είναι γνωστή ως σύμπτωμα σε σχέση με μια σειρά ψυχικών και νευρολογικών διαταραχών. Μερικοί άνθρωποι με οριακή (μεταιχμιακή) διαταραχή προσωπικότητας (BPD) μπορούν να είναι εμφανώς παρορμητικοί, θελκτικοί και εξαιρετικά σεξουαλικοί. Η σεξουαλική ανηθικότητα, οι σεξουαλικές εμμονές και η υπερσεξουαλικότητα είναι πολύ κοινά συμπτώματα τόσο για τους άνδρες όσο και για τις γυναίκες με BPD. Μερικές φορές σε μερικά άτομα μπορεί να υπάρχουν ακραίες μορφές παραφιλικών επιθυμιών. Οι ασθενείς στο «μεταίχμιο», κατά τη γνώμη κάποιων, λόγω της χρήσης του ψυχολογικού χωρισμού, βιώνουν την αγάπη και τη σεξουαλικότητα με ασταθείς τρόπους.

Τα άτομα με διπολική διαταραχή συχνά εμφανίζουν τεράστιες μεταβολές στην σεξουαλική όρεξή τους ανάλογα με τη διάθεσή τους. Όπως ορίζεται στο DSM-IV-TR, η υπερσεξουαλικότητα μπορεί να είναι σύμπτωμα υπομανίας ή μανίας σε διπολική διαταραχή ή σχιζοσυναισθηματική διαταραχή. Η μετωποκροταφική άνοια προκαλεί βλάβη στον κροταφιαίο/μετωπιαίο λοβό του εγκεφάλου. Τ άτομα με μετωποκροταφική άνοια εμφανίζουν μια σειρά κοινωνικά μη αποοεκτών συμπεριφορών.

Αρκετές νευρολογικές παθήσεις όπως η νόσος Αλτσχάιμερ, ο αυτισμός, διάφοροι τύποι εγκεφαλικών βλαβών, το σύνδρομο Κλύβερ-Μπιούσι, το σύνδρομο Κλάιν-Λέβιν, η επιληψία και πολλές νευροεκφυλιστικές ασθένειες μπορούν να προκαλέσουν υπερεξουαλική συμπεριφορά. Η σεξουαλικά μη αποδεκτή συμπεριφορά έχει αποδειχθεί ότι εμφανίζεται σε 7-8% των ασθενών με Αλτσχάιμερ που ζουν στο σπίτι, σε κέντρο φροντίδας ή σε νοσοκομείο. Η υπερσεξουαλικότητα έχει επίσης αναφερθεί ότι είναι αποτέλεσμα μιας παρενέργειας ορισμένων φαρμάκων που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της νόσου του Πάρκινσον. Μερικά ναρκωτικά για ψυχαγωγική χρήση, όπως η μεθαμφεταμίνη, μπορεί επίσης να συμβάλουν στην υπερεξουαλική συμπεριφορά.

Έχει επίσης βρεθεί θετική σχέση μεταξύ της σοβαρότητας της άνοιας και της εμφάνισης ακατάλληλης συμπεριφοράς. Η υπερσεξουαλικότητα μπορεί να προκαλείται από τη άνοια με πολλούς τρόπους, συμπεριλαμβανομένης της έλλειψης αυτοσυγκράτησης λόγω οργανικής ασθένειας, της λανθασμένης ανάγνωσης των κοινωνικών σημάτων, της υποδιέγερσης, της επίμονης της μαθημένης σεξουαλικής συμπεριφοράς μετά την απώλεια άλλων συμπεριφορών και των παρενεργειών των φαρμάκων που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της άνοιας. Άλλες πιθανές αιτίες της υπερσεξουαλικότητας που σχετίζεται με τη άνοια περιλαμβάνουν μια ακατάλληλα εκφρασμένη ψυχολογική ανάγκη για οικειότητα και αμνησία του πρόσφατου παρελθόντος. Καθώς αυτή η ασθένεια προχωρά, η αυξανόμενη υπερσεξουαλικότητα θεωρείται ότι μερικές φορές αντισταθμίζει την πτώση της αυτοεκτίμησης και της γνωστικής λειτουργίας.

Τα συμπτώματα της υπερσεξουαλικότητας είναι επίσης παρόμοια με εκείνα του σεξουαλικού εθισμού, διότι περιλαμβάνουν παρόμοια χαρακτηριστικά. Αυτά τα συμπτώματα περιλαμβάνουν την αδυναμία της οικειότητας, την κατάθλιψη και τις διπολικές διαταραχές. Η επακόλουθη υπερσεξουαλικότητα μπορεί να έχει αντίκτυπο στα κοινωνικά και επαγγελματικά πεδία του ατόμου, εάν τα υποκείμενα συμπτώματα έχουν αρκετά μεγάλη συστημική επίδραση.

## Ως διαταραχή
Το 2010, μια πρόταση για την προσθήκη του *[[Σεξουαλικός εθισμός|Σεξουαλικού Εθισμού]]* στο Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών (DSM) δεν έλαβε την υποστήριξη της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Ένωσης (APA). Το DSM περιλαμβάνει μια εγγραφή που ονομάζεται *Σεξουαλική διαταραχή που δεν προσδιορίζεται διαφορετικά* (Sexual Disorder NOS) για να εφαρμοστεί, μεταξύ άλλων, σε «ταραχή σχετικά με ένα πρότυπο επαναλαμβανόμενων σεξουαλικών σχέσεων που περιλαμβάνουν μια διαδοχή εραστών που βιώνονται από το άτομο μόνο ως πράγματα που πρέπει να χρησιμοποιηθούν». Από τον Μάρτιο του 2022, το DSM-5-TR δεν αναγνωρίζει τη διάγνωση του σεξουαλικού εθισμού.

Η Διεθνής Στατιστική Ταξινόμηση Νοσημάτων και Συναφών Προβλημάτων Υγείας (ICD-10) του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, περιλαμβάνει δύο σχετικές καταχωρίσεις. Η μία είναι η «Υπερβολική Σεξουαλική Ορμή» (κωδικοποιημένη F52.7), η οποία χωρίζεται σε σατυριασμό για τους άνδρες και νυμφομανία για τις γυναίκες και η άλλη είναι ο «Υπερβολικός Αυνανισμός (κωδικοποιημένος F98.8).

## Κίνδυνοι
Τα άτομα με υπερσεξουαλικότητα είναι πιο εκτεθειμένα σε διάφορες αρνητικές συνέπειες, όπως η προσβολή από σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα, η καταστροφή των σχέσεων και η ανάπτυξη άλλων εθισμών. Το 27,5% των προσβεβλημένων ατόμων κόλλησαν σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα τουλάχιστον μία φορά ως αποτέλεσμα της υπερσεξουαλικής τους συμπεριφοράς, και το 12% των προσβεβλημένων ατόμων συμμετέχουν σε υπερβολικό, απροστάτευτο σεξ με πολλούς ανώνυμους εταίρους. Επιπλέον, ένα συντριπτικό 89% των προσβεβλημένων ατόμων παραδέχεται ότι συμμετέχουν σε σεξουαλικές δραστηριότητες εκτός της κύριας σχέσης τους. Αυτό μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων και των σεξουαλικών σχέσεων. Στην πραγματικότητα, το 22,8% των εθισμένων στο σεξ έχουν διαλύσει σχέσεις λόγω της συμπεριφοράς τους.

Επιπλέον, τα άτομα με υπερσεξουαλικότητα είναι πιο πιθανό να έχουν ή να αποκτήσουν άλλο εθισμό. Πολλαπλοί εθισμοί είναι επίσης κυρίαρχοι μεταξύ των προσβεβλημένων ατόμων. Οι κοινές διαταραχές και εθισμοί των υπερσεξουαλικών ατόμων περιλαμβάνουν διατροφικές διαταραχές, ψυχαναγκαστικές δαπάνες, χημική εξάρτηση και ανεξέλεγκτα τζόγο.

## Θεραπεία
Το πρώτο βήμα για τη θεραπεία της υπερσεξουαλικής συμπεριφοράς είναι να βοηθηθεί το άτομο να σταματήσει ή να ελέγξει τις επιθυμίες του. Υπάρχουν πολλές διαφορετικές επιλογές θεραπείας για τα άτομα που έχουν υπερσεξουαλικές συμπεριφορές, και πολλοί κλινικοί ιατροί συνιστούν μια πολυδιάστατη προσέγγιση. Τα σχέδια θεραπείας δημιουργούνται μετά την αξιολόγηση του ατόμου, έτσι ώστε οι μέθοδοι θεραπείας μπορούν να ποικίλλουν ανάλογα με το ιστορικό του ατόμου, τα σημερινά συμπτώματα και τυχόν συννοσηρές καταστάσεις που μπορεί να έχουν. Οι κοινές μέθοδοι θεραπείας περιλαμβάνουν τη γνωστική συμπεριφοριακή θεραπεία, τη θεραπεία πρόληψης-υποτροπής, τη ψυχοδυναμική ψυχοκοινωνική θεραπεία και τη ψυχοφαρμακολογική θεραπεία, οι οποίες μπορούν να εφαρμοστούν μέσω της ατομικής θεραπείας, της θεραπείας ζευγαριών και/ή της ομαδικής θεραπείας.

Η έννοια της υπερσεξουαλικότητας ως εθισμού ξεκίνησε τη δεκαετία του 1970 από πρώην μέλη των Ανώνυμων Αλκοολικών, οι οποίοι αισθάνονταν ότι είχαν την ίδια έλλειψη ελέγχου και καταναγκασμού με τις σεξουαλικές συμπεριφορές με το αλκοόλ. Πολλές ομάδες αυτοβοήθειας των 12 βημάτων υπάρχουν τώρα για άτομα που ταυτίζονται ως σεξουαλικά εθισμένοι, συμπεριλαμβανομένων των Ανώνυμων Σεξουαλικά Εθισμένων, των Ανώνυμων Εθισμένων στο Σεξ και στην Αγάπη και των Ανώνυμων Σεξουαλικά Ψυχαναγκαστικών. Μερικοί υπερσεξουαλικοί άνδρες μπορεί να θεραπεύσουν την κατάστασή τους με τη χρήση φαρμάκων (όπως η οξική κυπροτερόνη) ή την κατανάλωση τροφίμων που θεωρούνται αναφροδισιακά. Άλλα υπερσεξουαλικά άτομα μπορεί να επιλέξουν ένα μονοπάτι διαβούλευσης, όπως ψυχοθεραπεία, ομάδες αυτοβοήθειας ή συμβουλευτική.

## Δείτε επίσης
* Διαταραχή ψυχαναγκαστικής σεξουαλικής συμπεριφοράς
* Διαταραχή επίμονης διέγερσης των γεννητικών οργάνων
* Εθισμός στην πορνογραφία
* Ετεροφυλία

## Παραπομπές


Κατηγορία:Σεξουαλικές δυσλειτουργίες
Κατηγορία:Περιστασιακή συνουσία
Κατηγορία:Σεξουαλικός εθισμός
Κατηγορία:Σεξουαλική διέγερση
Κατηγορία:Σεξουαλική υγεία
Κατηγορία:Σεξουαλικότητα