Κανονισμοί Οικονομικού Fair Play της ΟΥΕΦΑ

Οι Κανονισμοί Οικονομικής Βιωσιμότητας της UEFA είναι ένα σύνολο κανονισμών που θεσπίστηκαν από την UEFA για να αποτρέψουν τους επαγγελματικούς ποδοσφαιρικούς συλλόγους από το να ξοδεύουν περισσότερα από όσα κερδίζουν στην επιδίωξη της επιτυχίας και, με αυτόν τον τρόπο, να μην αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα που θα μπορούσαν να απειλήσουν τη μακροπρόθεσμη επιβίωσή τους. Προηγουμένως ονομαζόμενοι **Κανονισμοί Χρηματοοικονομικού Ευ αγωνίζεσθαι (FFP-Financial Fair Play)**, τώρα μερικές φορές συντομογραφούνται ως **FSR (Financial Sustainability Regulations)**, αν και η UEFA χρησιμοποιεί αυτό το όνομα για το «Ποδόσφαιρο και Κοινωνική Ευθύνη». Το αντίστοιχο της FA Premier League ονομάζεται **Κανόνες Κέρδους και Βιωσιμότητας (PSR-Profit and Sustainability Rules)**. Κάποιοι έχουν υποστηρίξει ότι το FFP θεσπίστηκε για να αποτρέψει το οικονομικό «ντόπινγκ» από εξωτερικές πηγές που διοχετεύουν χρήματα σε μικρότερους συλλόγους. Συμφωνήθηκαν τον Σεπτέμβριο του 2009 από την Επιτροπή Οικονομικού Ελέγχου της UEFA, του διοικητικού οργάνου του ποδοσφαίρου στην Ευρώπη.

Οι κανονισμοί προβλέπουν την επιβολή κυρώσεων κατά των συλλόγων που υπερβαίνουν τις δαπάνες, σε διάστημα αρκετών σεζόν, εντός ενός καθορισμένου δημοσιονομικού πλαισίου. Η εφαρμογή των κανονισμών πραγματοποιήθηκε στην αρχή της ποδοσφαιρικής σεζόν 2011–12. Η αυστηρότερη ποινή είναι ο αποκλεισμός από τις ευρωπαϊκές διοργανώσεις. Άλλες ποινές περιελάμβαναν πρόστιμα, παρακράτηση χρηματικών επάθλων και απαγορεύσεις μεταγραφών παικτών.

Ανακοινώνοντας τη νέα νομοθεσία, ο πρώην πρόεδρος της UEFA, Μισέλ Πλατινί, δήλωσε:

Ο Πλατινί συνέχισε λέγοντας ότι τα μέτρα υποστηρίχθηκαν από την πλειοψηφία των ιδιοκτητών ποδοσφαιρικών συλλόγων και ότι θα συσταθεί μια ανεξάρτητη επιτροπή για να κρίνει εάν οι σύλλογοι είχαν παραβιάσει τους κανόνες. Παρόλο που οι προθέσεις ενθάρρυνσης μεγαλύτερης οικονομικής προσοχής στο ποδόσφαιρο έχουν γίνει ευπρόσδεκτες, το FFP έχει επικριθεί ως παράνομο επειδή περιορίζει την εσωτερική αγορά, δεν μειώνει το χρέος των ποδοσφαιρικών συλλόγων και δεν προστατεύει το status quo. Το 2015, η UEFA ανακοίνωσε ότι το FFP θα «χαλαρωνόταν». Ένα άρθρο εφημερίδας ισχυρίστηκε ότι αυτό ήταν απάντηση σε μια σειρά αγωγών.

## Ιστορικό
Μια αξιολόγηση της UEFA το 2009 έδειξε ότι περισσότεροι από τους μισούς από τους 655 ευρωπαϊκούς συλλόγους υπέστησαν ζημίες κατά το προηγούμενο έτος και, παρόλο που ένα μικρό ποσοστό μπόρεσε να υποστεί μεγάλες ζημίες σε ετήσια βάση ως αποτέλεσμα του πλούτου των ιδιοκτητών τους, τουλάχιστον το 20% των συλλόγων που συμμετείχαν στην έρευνα πιστεύεται ότι βρισκόταν σε πραγματικό οικονομικό κίνδυνο. Οι λόγοι για αυτό συνοψίζονται καλά στην έκθεση της Βουλής των Κοινοτήτων για τη Διακυβέρνηση του Ποδοσφαίρου για την περίοδο 2010-12:

Ακόμη και μεταξύ των κορυφαίων ομάδων της Ευρώπης, οι συνεχιζόμενες υπερβολικές δαπάνες έχουν συχνά δικαιολογηθεί από τα στελέχη των συλλόγων ως «απαραίτητες για να διατηρηθεί ο σύλλογος ανταγωνιστικός». Όπως δήλωσε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ο Christian Müller, οικονομικός διευθυντής της γερμανικής Bundesliga: «... μαθαίνουμε από την εμπειρία σε όλο τον κόσμο ότι τα περισσότερα στελέχη συλλόγων τείνουν να λειτουργούν με ρίσκο, τείνουν να υπερεκτιμούν τις πιθανότητές τους στο Championship. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε δυσανάλογες δαπάνες σε σχέση με το εισόδημα που παράγουν ορισμένοι σύλλογοι... τα στελέχη των συλλόγων πρέπει με κάποιο τρόπο να προστατευτούν από τον εαυτό τους».

Η συντριπτική πλειοψηφία του συνολικού χρέους του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου οφείλεται μόνο σε τρία από τα μεγαλύτερα πρωταθλήματα: την αγγλική Πρέμιερ Λιγκ, την ιταλική Σέριε Α και την ισπανική Πριμέρα Ντιβισιόν, κοινώς γνωστή ως La Liga.

### Τα αγγλικά, ιταλικά και ισπανικά πρωταθλήματα
#### Premier League

Μια έκθεση της Deloitte έδειξε ότι το συνολικό χρέος μεταξύ των 20 συλλόγων της Premier League στο τέλος της σεζόν 2008–09 ήταν £3,3 δισεκατομμύρια Στερλίνα|λίρες.

Κατά την εισαγωγή του FFP, αρκετοί σύλλογοι της Premier League ήταν γνωστό ότι ξόδευαν σημαντικά πάνω από τα έσοδά τους. Για παράδειγμα, μεταξύ 2005 και 2010, η Γουέστ Χαμ Γιουνάιτεντ κατέγραψε συνολική καθαρή ζημία 90,2 εκατομμυρίων λιρών, με ίδια κεφάλαια 13 εκατομμυρίων λιρών στις 31 Μαΐου 2010 μετά από ανακεφαλαιοποίηση. Εν τω μεταξύ, η Έβερτον ΦΚ, της οποίας ο πρώην προπονητής Ντέιβιντ Μόιζ είχε λάβει εδώ και καιρό επαίνους για τη συνεχή ικανότητά του να διατηρεί τον σύλλογο μεταξύ των κορυφαίων ομάδων της Premier League παρά τον εξαιρετικά περιορισμένο προϋπολογισμό μεταγραφών, είχε αρνητική καθαρή θέση (σε ομαδικούς λογαριασμούς) 29,7 εκατομμυρίων λιρών στις 31 Μαΐου 2010, σημειώνοντας καθαρή ζημία 3,1 εκατομμυρίων λιρών στους ενοποιημένους λογαριασμούς.

Το χειρότερο απ' όλα, όμως, ήταν τα οικονομικά της Πόρτσμουθ ΦΚ, η οποία είχε έλλειμμα 59.458.603 λιρών προς τον πιστωτή τον Φεβρουάριο του 2010 (μετά την αφαίρεση της λογιστικής αξίας του περιουσιακού στοιχείου). Έχοντας επενδύσει σημαντικά ποσά σε παίκτες τις προηγούμενες σεζόν (η καθαρή ζημία της προηγούμενης χρονιάς καλύφθηκε από τον Γαλλοϊσραηλινό επιχειρηματία Αλεξάντρ Γκαϊνταμάκ), η Πόρτσμουθ ήταν δεύτερη στο Κύπελλο Αγγλίας 2009–10 το 2010, αλλά καθώς η σεζόν προχωρούσε η οικονομική κατάσταση επιδεινώθηκε, αφήνοντας τους παίκτες απλήρωτους και τον σύλλογο με έναν εκκρεμή λογαριασμό φόρου εισοδήματος, ο οποίος με τη σειρά του οδήγησε σε αίτηση εκκαθάρισης από την HM Revenue & Customs. Στη συνέχεια ακολούθησε διοίκηση για να αποφευχθεί η εκκαθάριση του συλλόγου, αφαίρεση εννέα βαθμών από την Premier League και τελικά υποβιβασμός στην κατώτερη κατηγορία. Μια παρόμοια σειρά γεγονότων είχε επηρεάσει έναν άλλο αγγλικό σύλλογο, τη Λιντς Γιουνάιτεντ, μερικά χρόνια νωρίτερα.

Το πρόβλημα του χρέους δεν περιοριζόταν στην κορυφαία κατηγορία, με αρκετούς συλλόγους της δεύτερης κατηγορίας του αγγλικού ποδοσφαίρου, με την Φούτμπολ Λιγκ Τσάμπιονσιπ να στοιχηματίζει φαινομενικά το μέλλον της σε μια προσπάθεια να κερδίσει την άνοδο στην Premier League. Η κοινοβουλευτική έκθεση για το αγγλικό ποδόσφαιρο για την περίοδο 2010-2012 σημείωσε ότι «Μεγάλο μέρος των υπερβολικών δαπανών [από συλλόγους εκτός Premier League] οφείλεται στην επιθυμία να μπουν στη «γη της επαγγελίας» της Premier League ή απλώς να παραμείνουν εκεί... η επικρατούσα συλλογιστική μεταξύ των ομάδων της Football League φαίνεται να είναι ότι τα υπερβολικά επίπεδα δαπανών μπορούν να διατηρηθούν για μερικά χρόνια, εντός των οποίων πρέπει να επιτευχθεί η άνοδος. Μετά από αυτό, τα έσοδα της Premier League μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αποπληρωμή όλων των συσσωρευμένων χρεών».

#### Serie A

Στην ιταλική Serie A, οι περισσότεροι σύλλογοι ανέφεραν επίσης καθαρές ζημίες κατά την προηγούμενη σεζόν: ΑΚ Μίλαν (όμιλος) 69,751 εκατομμύρια ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 2010· Τζένοα ΚΦΚ 16.964.706 ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 2010· Φιορεντίνα 9.604.353 ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 2010· Μπολόνια 4.166.419 ευρώ στις 30 Ιουνίου 2011· και Κιέβο Βερόνα 527.661 ευρώ στις 30 Ιουνίου 2011, μεταξύ άλλων. Μόνο λίγοι ιταλικοί σύλλογοι σημείωσαν καθαρά κέρδη, στους οποίους περιλαμβάνονται οι Ουντινέζε, Κατάνια, Νάπολι (4.197.829 ευρώ στις 30 Ιουνίου 2011) και Λάτσιο (9.982.408 ευρώ στον λογαριασμό του ομίλου στις 30 Ιουνίου 2011).

Μερικοί από τους ιταλικούς συλλόγους έχαναν χρήματα εδώ και αρκετά χρόνια. Για παράδειγμα, η Ίντερ έχει συσσωρεύσει ζημίες περίπου 1,3 δισεκατομμυρίων ευρώ τα τελευταία 16 χρόνια, με τον πρόεδρο Μάσιμο Μοράτι να έχει καταβάλει προσωπικά πάνω από 750 εκατομμύρια ευρώ, ενώ στις 20 Μαΐου 2005, η Λάτσιο συμφώνησε σε ένα 23ετές σχέδιο αποπληρωμής για την αποπληρωμή ενός οφειλόμενου φόρου ύψους 140 εκατομμυρίων ευρώ. Ωστόσο, ο σύλλογος ανέκαμψε, εμφανίζοντας καθαρό ενεργητικό/ίδια κεφάλαια 10.500.666 ευρώ στους ενοποιημένους λογαριασμούς του στις 30 Ιουνίου 2011, ενώ το καθαρό χρηματοοικονομικό χρέος του ομίλου (ιταλικά: Posizione finanziaria netta) ήταν 9,01 εκατομμύρια ευρώ. Ο αντίπαλός της στην πόλη, η ΑΣ Ρόμα, από την τελική της εταιρεία χαρτοφυλακίου Italpetroli, την ενδιάμεση εταιρεία χαρτοφυλακίου "Roma 2000" (η εταιρεία χαρτοφυλακίου ή ο επικεφαλής του ευρύτερου ομίλου εταιρειών Roma, η εταιρεία χαρτοφυλακίου των "ASR Real Estate S.r.l." και "Brand Management S.r.l.") στην AS Roma SpA (ή τον [μικρότερο] όμιλο AS Roma), χρωστούσε σημαντικά χρήματα σε τράπεζες, συμπεριλαμβανομένης της UniCredit. Στις 30 Ιουνίου 2010, η AS Roma SpA είχε αρνητικά ίδια κεφάλαια (συνολική υποχρέωση μεγαλύτερη από το συνολικό ενεργητικό) ύψους 13,2 εκατομμυρίων ευρώ στον ενοποιημένο ισολογισμό, κάτι που τελικά οδήγησε στην πώληση του ομίλου ("Roma 2000") σε ομάδα επενδυτών με επικεφαλής τον Αμερικανό δισεκατομμυριούχο Thomas R. DiBenedetto (25%). Πριν από την επίσημη παράδοση στις 30 Ιουνίου 2011, ο σύλλογος είχε καθαρό χρηματοοικονομικό χρέος 53,831 εκατομμυρίων ευρώ, με αρνητικά ίδια κεφάλαια 43,984 εκατομμυρίων ευρώ.

#### La Liga

Παρά την πιο πρόσφατη έκθεση που δείχνει αύξηση 8% στα έσοδα της La Liga, την υψηλότερη από οποιοδήποτε άλλο ευρωπαϊκό πρωτάθλημα, η συντριπτική πλειοψηφία των επιπλέον χρημάτων πήγε στους δύο κυρίαρχους συλλόγους, τη Ρεάλ Μαδρίτης και την Μπαρτσελόνα, κυρίως λόγω της ικανότητάς τους να διαπραγματεύονται ξεχωριστές τηλεοπτικές συμφωνίες. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού του 2009, η Ρεάλ Μαδρίτης πλήρωσε με ένα παγκόσμιο ρεκόρ μεταγραφής ύψους 80 εκατομμυρίων λιρών για τον Κριστιάνο Ρονάλντο. Όντας ο πλουσιότερος σύλλογος στον κόσμο σύμφωνα με τη λίστα του Forbes, οι μεγάλες δαπάνες για δύο άλλους παίκτες, τον Κακά και τον Καρίμ Μπενζεμά, σε συνδυασμό με τους υψηλούς μισθούς τους, τριπλασίασαν το καθαρό οικονομικό χρέος της Ρεάλ από 130 εκατομμύρια ευρώ στις 30 Ιουνίου 2008 σε 326,7 εκατομμύρια ευρώ στις 30 Ιουνίου 2009, καθώς η μεταγραφή των Ραούλ Αλμπιόλ, Μπενζεμά, Κακά, Ρονάλντο, Άλβαρο Νεγρέδο και ορισμένων δευτερευόντων παικτών στην ομάδα του 2009–10 συμπεριλήφθηκε στο οικονομικό έτος 2008–09. Η απόκτηση ενός ακόμη μεγάλου ονόματος από τη Ρεάλ, του Τσάμπι Αλόνσο, από τη Λίβερπουλ τον Αύγουστο του 2009, μείωσε το καθαρό χρέος της ομάδας από 326,7 εκατομμύρια ευρώ σε 244,6 εκατομμύρια ευρώ στις 30 Ιουνίου 2010, ποσοστό που παρέμεινε υψηλότερο από τις προηγούμενες οκτώ σεζόν. Ωστόσο, το καθαρό ενεργητικό/ίδια κεφάλαια αυξήθηκε από 195,9 εκατομμύρια ευρώ σε 219,7 εκατομμύρια ευρώ.

Η Μπαρτσελόνα συνέχισε επίσης να δαπανά μεγάλα ποσά αρχικά, αν και το επίπεδο είχε μειωθεί ελαφρώς τα χρόνια αμέσως μετά την ψήφιση των κανονισμών. Στις 30 Ιουνίου 2009, το καθαρό ενεργητικό/ίδια κεφάλαια της Μπαρτσελόνα ήταν 20,844 εκατομμύρια ευρώ.

Το συνολικό χρέος στη La Liga υπολογίστηκε σε  £2,5 δισεκατομμύρια λίρες, με αποτέλεσμα πολλοί από τους ιδιοκτήτες, όπως συμβαίνει συχνά στο παρελθόν, να αναγκάζονται να επενδύσουν περισσότερα από τα δικά τους χρήματα σε συλλόγους. Το καλοκαίρι του 2010, η Βιγιαρεάλ δεν κατάφερε να πληρώσει τους παίκτες της επειδή η βιομηχανία κεραμικών από την οποία ο ιδιοκτήτης της, Φερνάντο Ρόιγκ, έβγαζε τα χρήματά του επλήγη σκληρά από την ευρωπαϊκή πιστωτική κρίση. Στο τέλος του έτους, η Ντεπορτίβο δε Λα Κορούνια είχε χρέη άνω των 120 εκατομμυρίων ευρώ, η Ατλέτικο Μαδρίτης όφειλε περισσότερα από 300 εκατομμύρια ευρώ, ενώ το συνολικό χρέος για τη Βαλένθια σε ένα σημείο του 2009 αναφέρθηκε ότι έφτανε τα 547 εκατομμύρια ευρώ. Το 2007, κατά τη διάρκεια μιας άνθησης της αγοράς ακινήτων, η διοίκηση της Βαλένθια αποφάσισε να κατασκευάσει ένα νέο στάδιο χωρητικότητας 70.000 θέσεων, παρά τις αμφιβολίες ότι θα μπορούσε να προσελκύσει αρκετούς οπαδούς για να το γεμίζουν τακτικά. Η κατασκευή του "Nou Mestalla" (Νέο Μεστάγια) επρόκειτο να χρηματοδοτηθεί από την πώληση του υπάρχοντος γηπέδου. Ωστόσο, δύο χρόνια μετά την έναρξη του έργου, οι εργασίες σταμάτησαν όταν ο σύλλογος δεν μπόρεσε να βρει αγοραστή μετά την ισπανική κρίση ακινήτων. Παρά την εντυπωσιακή εμφάνιση στο γήπεδο, η Βαλένθια αναγκάστηκε να σταματήσει προσωρινά τις εργασίες για ένα νέο στάδιο και να καθυστερήσει τους μισθούς όταν η τράπεζά της αρνήθηκε να της χορηγήσει περισσότερες πιστώσεις, αναγκάζοντας τη διοίκηση να πουλήσει μερικούς από τους κορυφαίους παίκτες της, συμπεριλαμβανομένων των Νταβίδ Σίλβα, Νταβίντ Βίγια και Χουάν Μάτα.

Στα χαμηλότερα ισπανικά πρωταθλήματα, τουλάχιστον έξι σύλλογοι, συμπεριλαμβανομένων των πρώην ομάδων δεύτερης κατηγορίας Ρεάλ Σοσιεδάδ, Θέλτα ντε Βίγκο και Λεβάντε, βρίσκονταν σε καθεστώς διαχείρισης, με περισσότερους να απειλούνται καθώς η ύφεση επιδεινώνεται. Τον Ιούλιο του 2008, η ισπανική κυβέρνηση αποκάλυψε ότι οι σύλλογοι είχαν συνολικό χρέος 507 εκατομμυρίων λιρών μόνο στις φορολογικές αρχές, με σημαντικά ποσά να οφείλονται σε διάφορους άλλους κρατικούς φορείς.

### Τα γαλλικά και γερμανικά πρωταθλήματα

Για αρκετά χρόνια, οι ομάδες στα δύο άλλα μεγάλα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα, τη γαλλική Ligue 1 και τη γερμανική Bundesliga, υπόκεινταν σε κανονισμούς παρόμοιους με τους κανόνες του FFP.

#### Ligue 1
Στη Γαλλία, η Εθνική Διεύθυνση Ελέγχου Διοίκησης (DNCG) είναι υπεύθυνη για τη διαχείριση, την παρακολούθηση και την επίβλεψη των λογαριασμών όλων των επαγγελματικών συλλόγων, ώστε να διασφαλίζεται ότι οι ιδιοκτήτες ενεργούν οικονομικά με σύνεση. Οι κυρώσεις για μη συμμόρφωση περιλαμβάνουν εμπάργκο μεταγραφών, μείωση των παικτικών ομάδων, υποβιβασμό ή ακόμη και αποβολή από το πρωτάθλημα. Παρά τα χαμηλότερα εισοδήματα, οι γαλλικοί σύλλογοι δεν φέρουν το τεράστιο χρέος των αγγλικών, ιταλικών και ισπανικών πρωταθλημάτων. Ορισμένοι γαλλικοί σύλλογοι έχουν αποκομίσει μικρά κέρδη επί σειρά ετών, επικεντρώνοντας την προσοχή τους στην ανάπτυξη νεαρών παικτών σε σύγχρονες ακαδημίες, οι οποίοι στη συνέχεια αποκομίζουν κέρδη όταν πωλούνται. Για παράδειγμα, κατά την τετραετία έως το 2009, η εμπορία παικτών από τη Λιλ, έναν από τους κορυφαίους συλλόγους, ξεπέρασε τα 164 εκατομμύρια ευρώ σε κέρδη.

Ο Όμιλος OL, η ομώνυμη εταιρεία χαρτοφυλακίου (Olympique Lyonnais), είχε καθαρά κέρδη 15,1 εκατομμυρίων ευρώ την περίοδο 2008–09.

#### Bundesliga
Στο τέλος κάθε σεζόν, οι κανόνες της Μπουντεσλίγκα ορίζουν ότι οι σύλλογοι πρέπει να υποβάλουν αίτηση στη Γερμανική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία (DFB-Deutscher Fußball-Bund) για άδεια συμμετοχής ξανά την επόμενη χρονιά. Μόνο όταν η DFB, η οποία έχει πρόσβαση σε όλα τα έγγραφα και τους λογαριασμούς μεταγραφών, βεβαιωθεί ότι δεν υπάρχει απειλή αφερεγγυότητας, παρέχει την έγκρισή της. Η DFB έχει ένα σύστημα προστίμων και αφαιρέσεων βαθμών για τους συλλόγους που παραβιάζουν τους κανόνες και όσοι χρεοκοπούν μπορούν να αγοράσουν έναν παίκτη μόνο αφού πουλήσουν έναν για τουλάχιστον το ίδιο ποσό. Επιπλέον, καμία οντότητα δεν επιτρέπεται να κατέχει το 50% ή περισσότερο οποιουδήποτε συλλόγου της Μπουντεσλίγκα.

Παρά την ισχυρή οικονομική διακυβέρνηση στο γερμανικό πρωτάθλημα, εξακολουθούσαν να υπάρχουν ορισμένες περιπτώσεις ομάδων που αντιμετώπισαν δυσκολίες. Το 2004, η Μπορούσια Ντόρτμουντ ανέφερε χρέος 118,8 εκατομμυρίων ευρώ (83 εκατομμύρια λίρες). Έχοντας κερδίσει το ΟΥΕΦΑ Τσάμπιονς Λιγκ το 1997 και αρκετούς τίτλους της Bundesliga, η Ντόρτμουντ είχε στοιχηματίσει για να διατηρήσει την επιτυχία της με μια ακριβή ομάδα κυρίως ξένων παικτών, αλλά απέτυχε, γλιτώνοντας οριακά την εκκαθάριση το 2006. Τα επόμενα χρόνια, ο σύλλογος πέρασε από εκτεταμένη αναδιάρθρωση για να επιστρέψει στην οικονομική ευρωστία, κυρίως με νέους ντόπιους παίκτες. Το 2004, η Χέρτα Βερολίνου ανέφερε χρέη 24,7 εκατομμυρίων λιρών και μπόρεσε να συνεχίσει στην Bundesliga μόνο αφού απέδειξε ότι είχε μακροπρόθεσμη πίστωση στην τράπεζά της. Η Μπάγερν Μονάχου είχε καθαρά κέρδη μόλις 2,5 εκατομμυρίων ευρώ την περίοδο 2008–09 (λογαριασμοί ομίλου), ενώ η Σάλκε 04 υπέστη καθαρή ζημία 30,4 εκατομμυρίων ευρώ το οικονομικό έτος 2009. Η Borussia Dortmund GmbH & Co. KGaA κατέγραψε καθαρές ζημίες μόλις 2,9 εκατομμυρίων ευρώ την περίοδο 2008–09.

#### Άλλα πρωταθλήματα

Άλλα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα περιλαμβάνουν την πορτογαλική Primeira Liga, την ολλανδική Eredivisie και την Πρέμιερ Λιγκ Σκωτίας. Κυρίως λόγω του μικρότερου πληθυσμού και των μικρότερων οικονομιών τους, αυτά και άλλα πρωταθλήματα, όπως το βελγικό και το σκανδιναβικό πρωτάθλημα, παράγουν λιγότερα έσοδα από αυτά των μεγαλύτερων εθνών, και επί του παρόντος δεν υπάρχουν ομάδες στο Top 20 της Deloitte εκτός των πέντε μεγάλων πρωταθλημάτων, αν και αυτά φιλοξενούν μια σειρά από εξαιρετικά καλά οργανωμένες και επιτυχημένες ομάδες.

Παρά το γεγονός ότι κερδίζει μόνο το ένα έκτο των εσόδων της Ρεάλ Μαδρίτης, για παράδειγμα, η πορτογαλική ομάδα Πόρτο φτάνει τακτικά στους 16 του Champions League και έχει αναδειχθεί πρωταθλήτρια Ευρώπης δύο φορές - το 1986-87 και το 2003-04. Η Πόρτο χρησιμοποιεί συμφωνίες με τρίτους και ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό δίκτυο scouting, ιδιαίτερα στη Νότια Αμερική, για να αγοράζει πολλά υποσχόμενους νεαρούς παίκτες για να εξελιχθούν και να παίξουν στην πρώτη ομάδα στο εγγύς μέλλον, πριν τελικά τους πουλήσει με μεγάλο κέρδος. Από το 2004, η Πόρτο έχει καλύψει τις μεγάλες λειτουργικές της ζημίες με καθαρά κέρδη 190 εκατομμυρίων ευρώ από τις πωλήσεις παικτών.

Οι τρεις κύριοι ολλανδικοί σύλλογοι, ο Άγιαξ, η PSV και η Φέγενορντ, έχουν στεφθεί πρωταθλητές Ευρώπης τουλάχιστον μία φορά. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, η κυριαρχία τους έχει αμφισβητηθεί από την εμφάνιση άλλων συλλόγων όπως η ΦΚ Τβέντε, που σημαίνει ότι δεν μπορούν πλέον να βασίζονται σε ετήσιες εισροές χρημάτων από το Champions League. Όπως και σε άλλες χώρες, η παγκόσμια ύφεση μείωσε σημαντικά τα έσοδα από χορηγίες και τηλεοπτικά έσοδα, μετατρέποντας ένα κέρδος από την Eredivisie ύψους 64 εκατομμυρίων ευρώ το 2007–08 σε ζημία 90 εκατομμυρίων ευρώ για το 2009–10. Η PSV κατέγραψε ζημία 17,5 εκατομμυρίων ευρώ, καθώς τα ετήσια έσοδά της μειώθηκαν κατά 40% από 85 εκατομμύρια ευρώ σε 50 εκατομμύρια ευρώ, ενώ ο μεγάλος αντίπαλός της, ο Άγιαξ - ο μόνος ολλανδικός σύλλογος που είναι εισηγμένος στο χρηματιστήριο - έχασε 22,8 εκατομμύρια ευρώ. Αφού απήλαυσε 11 συνεχόμενα χρόνια πρόκρισης στο Champions League και έφτασε στα ημιτελικά το 2005, η PSV διαπίστωσε ότι τα τακτικά κέρδη της μετατράπηκαν σε ζημίες και άρχισε να πουλάει κορυφαίους παίκτες, συμπεριλαμβανομένων των Αουρέλιο Γκόμεζ (Τότεναμ Χότσπερ), Μαρκ Φαν Μπόμελ (Μπαρτσελόνα), Παρκ Τζι-σουνγκ (Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ), Johann Vogel (Μίλαν), Alex (Τσέλσι) και Jan Vennegoor of Hesselink (Σέλτικ Γλασκώβης). Μπορώντας να βασιστεί μόνο στα πολύ χαμηλότερα έσοδα του UEFA Europa League (λιγότερα από 4 εκατομμύρια ευρώ το 2010), ο σύλλογος πήρε δάνειο 10 εκατομμυρίων ευρώ από τον μακροχρόνιο ευεργέτη του, τον ηλεκτρονικό γίγαντα Phillips, και τον Απρίλιο του 2012 αναγκάστηκε να πουλήσει το γήπεδο και το προπονητικό του συγκρότημα στο τοπικό συμβούλιο για 49 εκατομμύρια ευρώ, μισθώνοντάς το πίσω για 2,3 εκατομμύρια ευρώ ετησίως. Ένας κορυφαίος δημοτικός σύμβουλος δήλωσε ότι η κίνηση ήταν απαραίτητη λόγω «της ηλιθιότητας των μεγάλων χρημάτων και του παιχνιδιού που παίζεται μεταξύ εκατομμυριούχων και ατζέντηδων ποδοσφαίρου».

Αναγνωρίζοντας την κοινωνική και πολιτιστική σημασία των συλλόγων της, οι ολλανδικές αρχές επένδυσαν πάνω από 300 εκατομμύρια ευρώ στο ποδόσφαιρο μεταξύ 2006 και 2011, κυρίως μέσω έμμεσων επιδοτήσεων και δανείων σε συλλόγους όπως η ΦΚ Ουτρέχτη, η ΦΚ Χρόνινγκεν, η ΦΚ Τβέντε, η ΣΜΦ Φίτεσε και η ΑΝΤΟ Ντεν Χάαχ, αν και η εν λόγω βοήθεια έχει παραβιάσει τους κανόνες της ΕΕ.

Μια έκθεση της PricewaterhouseCoopers του 2011 εξέφρασε βαθιά ανησυχία για την εύθραυστη οικονομική κατάσταση του σκωτσέζικου ποδοσφαίρου. Παρά τα μέτρια κέρδη σε πέντε από τις προηγούμενες έξι σεζόν, το καθαρό χρέος των συλλόγων της Πρέμιερ Λιγκ Σκωτίας είχε αυξηθεί σε σχέση με το προηγούμενο έτος στα 109 εκατομμύρια λίρες, με τους μισούς συλλόγους να αναφέρουν επιδείνωση της θέσης τους και μόνο δύο συλλόγους να μην έχουν χρέη. Παρά το γεγονός ότι παρείχε την πρώτη βρετανική ομάδα (Celtic το 1967) που έγινε πρωταθλήτρια Ευρώπης, από την έλευση της τηλεόρασης pay-per-view, το σκωτσέζικο ποδόσφαιρο δεν είχε καταφέρει να συμβαδίσει με την αγγλική αντίστοιχη ομάδα. Σε έντονη αντίθεση με τα τεράστια τηλεοπτικά έσοδα της Premier League, μετά την κατάρρευση του ιρλανδικού δορυφορικού ραδιοτηλεοπτικού φορέα Setanta τον Ιούνιο του 2009, τα κοινά τηλεοπτικά δικαιώματα Sky-ESPN που θα μοιράζονταν μεταξύ όλων των συλλόγων της SPL ανέρχονταν πλέον σε μόλις 13 εκατομμύρια λίρες ετησίως, ένα ποσό που δεν άλλαξε πολύ από τα 12 εκατομμύρια λίρες που είχε λάβει στο πλαίσιο της συμφωνίας με την Sky ήδη από το 1998.

Μετά την παγκόσμια ύφεση, η εργασιακή ανασφάλεια και η αυξανόμενη ανεργία οδήγησαν σε ορισμένους Σκωτσέζους οπαδούς να μην ανανεώσουν τα εισιτήρια διαρκείας, οδηγώντας σε μείωση της προσέλευσης κατά 10% σε διάστημα ενός έτους. Ο συνολικός κύκλος εργασιών των πρωταθλητών της SPL, Ρέιντζερς, για τη σεζόν 2008–09 μειώθηκε κατά 38% στα 39,7 εκατομμύρια λίρες. Όπως και με άλλα πρωταθλήματα, η συμμετοχή στο Champions League συνέχισε να κάνει την κρίσιμη διαφορά μεταξύ κέρδους και ζημίας για τους δύο συλλόγους της "Ολντ Φερμ". Ωστόσο, λόγω των μέτριων επιδόσεων τα τελευταία χρόνια, οι πρωταθλητές της SPL δεν προκρίνονται πλέον αυτόματα στους ομίλους του Champions League και πλέον περιορίζονται σε μεγάλο βαθμό στο πολύ λιγότερο επικερδές Europa League.

## Ζητήματα που σχετίζονται με το Financial Fair Play

### Εξαγορές με μόχλευση

Υπήρχε επίσης ανησυχία για το βαρύ χρέος που επιβαρύνει ορισμένους συλλόγους ως αποτέλεσμα του μεγάλου δανεισμού των νέων ιδιοκτητών για την απόκτηση του συλλόγου και στη συνέχεια της χρήσης μελλοντικών κερδών για την πληρωμή των τόκων, μια πρακτική γνωστή ως εξαγορά με μόχλευση (LBO-leveraged buyout). Ένας από τους πλουσιότερους συλλόγους στον κόσμο, η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, αγοράστηκε με αυτόν τον τρόπο από την οικογένεια Γκλέιζερ το 2005, μετά τον οποίο ο σύλλογος, που προηγουμένως ήταν πολύ κερδοφόρος, παραμένει σε χρέη αρκετών εκατοντάδων εκατομμυρίων λιρών. Από το 2005, περισσότερα από 300 εκατομμύρια λίρες, τα οποία διαφορετικά θα μπορούσαν να είχαν δαπανηθεί για παίκτες, βελτίωση εγκαταστάσεων ή απλώς να είχαν κρατηθεί ως έκτακτη ανάγκη, έχουν αφαιρεθεί από τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ και δαπανηθούν για τόκους, τραπεζικά τέλη και ζημίες από παράγωγα. (Ενώ η Manchester United FC Limited ήταν σχεδόν απαλλαγμένη από χρέη, η τελική εταιρεία χαρτοφυλακίου της "Red Football Shareholder Limited" είχε αρνητικό μετοχικό κεφάλαιο 64,866 εκατομμυρίων λιρών στον ενοποιημένο ισολογισμό της στις 30 Ιουνίου 2010.)

Η Λίβερπουλ βρέθηκε σε παρόμοια θέση μετά την εξαγορά της από τους Αμερικανούς Τομ Χικς και Τζορτζ Γκίλετ τον Φεβρουάριο του 2007. Αν και υπόκειτο σε λιγότερο μοχλευμένο χρέος από τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, μέχρι τις 31 Ιουλίου 2010, ο σύλλογος είχε αρνητικό μετοχικό κεφάλαιο ύψους 5,896 εκατομμυρίων λιρών, ενώ η εταιρεία χαρτοφυλακίου της, KOP Football Limited - η οντότητα που έφερε το χρέος - είχε αρνητικό μετοχικό κεφάλαιο ύψους 111,88 εκατομμυρίων λιρών, αφήνοντας τον σύλλογο στα πρόθυρα της πτώχευσης και έπρεπε να τεθεί προς πώληση. Οι Χικς και Γκίλετ τοποθέτησαν αυτό που θεωρούνταν ευρέως μη ρεαλιστική αξία στον σύλλογο με την ελπίδα να αποκομίσουν τεράστιο κέρδος, ωστόσο, για το οποίο επικρίθηκαν έντονα στη Βουλή των Κοινοτήτων ως «απορρίπτες περιουσιακών στοιχείων που αποστραγγίζουν τον σύλλογο με την απληστία τους». Τελικά, η Λίβερπουλ αγοράστηκε από μια νέα αμερικανική κοινοπραξία, αλλά επειδή οι μοχλευμένες εξαγορές επιτρέπονται βάσει των κανόνων της χρηματιστηριακής αγοράς, δεν θα καλύπτονται από τους κανόνες του FFP.

Το μοντέλο εξαγοράς με μόχλευση είναι σύνηθες για τις συνήθεις επιχειρηματικές δραστηριότητες όπου -εκτός από τους ίδιους τους εργαζομένους- ο συνολικός εθνικός αντίκτυπος της κατάρρευσης μιας επιχείρησης δεν είναι ιδιαίτερα σημαντικός, καθώς άλλες εταιρείες θα καλύψουν το κενό στην αγορά. Οι εξαγορές με μόχλευση έχουν μερικές φορές υπερασπιστεί όσους τις χρησιμοποιούν ως μηχανισμούς για να επιφέρουν μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και οικονομική πειθαρχία στις εταιρείες-στόχους, αν και υπάρχουν και παραδείγματα όπου έχουν στην πραγματικότητα προσθέσει σε ένα υπάρχον πρόβλημα χρέους.

Για τους οπαδούς του ποδοσφαίρου που πληρώνουν σημαντικά υψηλότερες τιμές εισιτηρίων (περίπου 50% στη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ τα πρώτα πέντε χρόνια της εξαγοράς από τους Γκλέιζερ), οι μεταγραφές LBO είναι ανάθεμα, ίσως αντιπροσωπεύοντας το εντελώς αντίθετο από το μοντέλο του πλούσιου ευεργέτη, που αφαιρεί χρήματα από τον σύλλογο και προσφέρει λίγες ή καθόλου θετικές αλλαγές, καθώς δεν αγοράζονται νέοι παίκτες και δεν κατασκευάζονται ή βελτιώνονται εγκαταστάσεις. Όπως και με το χρέος που αναλαμβάνεται σε μια προσπάθεια βελτίωσης της ομάδας, η απροσδόκητη αποτυχία (όπως η μη πρόκριση στο Champions League) μπορεί να προκαλέσει σημαντικά οικονομικά προβλήματα για συλλόγους που έχουν χρέη LBO.

Για αυτούς τους «συναισθηματικά ενδιαφερόμενους», ο σύλλογός τους δεν είναι μια «συνηθισμένη επιχείρηση» αλλά μάλλον ένα εγγενές κομμάτι της ζωής τους και συχνά μεγάλης κοινωνικής και πολιτιστικής σημασίας για την τοπική κοινότητα. Πιστεύεται επίσης ότι οι LBOs έπαιξαν τουλάχιστον έναν ρόλο στις εξαγορές των Πόρτσμουθ, Χαλ Σίτι, Τσέστερφιλντ, Νοτς Κάουντι και Ντέρμπι Κάουντι, και ίσως όπως ήταν αναμενόμενο, οι κύριες ομάδες οπαδών της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ και της Λίβερπουλ, **MUST (Manchester United Supporters' Trust)** και Spirit of Shankly (SOS), κάλεσαν τη βρετανική κυβέρνηση να νομοθετήσει κατά των μελλοντικών LBOs ποδοσφαιρικών συλλόγων, ζητώντας την πλήρη απαγόρευση ή τον περιορισμό του ποσού που μπορεί να δανειστεί κανείς έναντι εξαγοράς - ίσως κατά το γερμανικό μοντέλο όπου κανένα άτομο δεν μπορεί να κατέχει περισσότερο από το 49% του συλλόγου. Υπήρξαν επίσης εκκλήσεις για περιορισμό των επιπέδων ανάληψης μερισμάτων και βελτιώσεις στα «τεστ κατάλληλου προσώπου» που εισήχθησαν μετά την προηγούμενη εξαγορά της Μάντσεστερ Σίτι από τον Τακσίν Σιναβάτρα. Αφού εκδιώχθηκε από τη θέση του πρωθυπουργού της Ταϊλάνδης με στρατιωτικό πραξικόπημα, ο Σιναβάτρα κατηγορήθηκε για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κατηγορήθηκε για τρεις κατηγορίες διαφθοράς και τα οικονομικά του περιουσιακά στοιχεία στην Ταϊλάνδη δεσμεύτηκαν, αλλά τελικά σημείωσε σημαντικό κέρδος όταν πούλησε τον σύλλογο στον Σεΐχη Μανσούρ το 2008.

### Πλούσιοι ευεργέτες
Αρκετοί σύλλογοι σε όλη την Ευρώπη ήταν ιστορικά σε θέση να ξοδεύουν σημαντικά περισσότερα από όσα κέρδιζαν ως αποτέλεσμα της φιλανθρωπίας των ιδιοκτητών τους, οι οποίοι έκαναν σημαντικές οικονομικές δωρεές στον σύλλογο, είτε αποπληρώνοντας υπάρχοντα χρέη, είτε παρέχοντας άμεσες εισφορές μετρητών, είτε εκδίδοντας επιπλέον μετοχές είτε δίνοντας δάνεια τα οποία αργότερα διαγράφονται. Μια τέτοια πρακτική επηρεάζει αρνητικά την αγορά δημιουργώντας πληθωρισμό μισθών και μεταγραφών, καθώς και ενθαρρύνοντας άλλους συλλόγους να ξοδεύουν περισσότερα από όσα μπορούν να αντέξουν οικονομικά σε μια προσπάθεια να παραμείνουν ανταγωνιστικοί.

Για παράδειγμα, οι τεράστιες ζημίες της Ίντερ από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 έχουν καλυφθεί σε μεγάλο βαθμό από τον πρόεδρό της, τον ιδιοκτήτη της ενεργειακής εταιρείας Μάσιμο Μοράτι. Ο αντίπαλός της, η Μίλαν, υποστηρίχθηκε επίσης οικονομικά από τον Σίλβιο Μπερλουσκόνι (πάνω από 120 εκατομμύρια ευρώ μεταξύ 2007 και 2010). Οι αδελφοί Ντέλα Βάλε, εν τω μεταξύ, συνεισέφεραν επίσης 84,7 εκατομμύρια ευρώ στη Φιορεντίνα από το 2006 έως το 2009. Η |Γιουβέντους είχε ανακεφαλαιοποιηθεί δύο φορές τα τελευταία χρόνια, κατά περίπου 104,8 εκατομμύρια ευρώ μετά το σκάνδαλο του ιταλικού ποδοσφαίρου του 2006 και το 2011 κατά 120 εκατομμύρια ευρώ.

Στη Λιγκ 1, η Παρί Σεν Ζερμέν έγινε ο πλουσιότερος σύλλογος στη Γαλλία και ένας από τους πλουσιότερους συλλόγους στον κόσμο, αφότου η Qatar Investment Authority έγινε ο πλειοψηφικός μέτοχος της Παρί Σεν Ζερμέν, αγοράζοντας το 70% των μετοχών το 2011 και ουσιαστικά αγοράζοντας ολόκληρο τον σύλλογο σε μια συμφωνία αξίας 50 εκατομμυρίων ευρώ, η οποία κάλυψε περίπου 15-20 εκατομμύρια ευρώ σε χρέη και ζημίες 19 εκατομμυρίων ευρώ από τη σεζόν 2010-11. Η Παρί Σεν Ζερμέν ξόδεψε με ένα γαλλικό ρεκόρ 108 εκατομμυρίων ευρώ και ήταν η μεγαλύτερη εταιρεία στον κόσμο για τη σεζόν 2011-12. Στην αγγλική Πρέμιερ Λιγκ, οι τεράστιες μεταγραφικές δαπάνες της Τσέλσι από το 2003 έχουν πληρωθεί από τον ιδιοκτήτη της, τον Ρώσο δισεκατομμυριούχο πετρελαίου και φυσικού αερίου Ρομάν Αμπράμοβιτς, ενώ η Μάντσεστερ Σίτι ανήκει σε έναν από τους πλουσιότερους ανθρώπους στον κόσμο, τον αναπληρωτή πρωθυπουργό των ΗΑΕ Σεΐχη Μανσούρ. Από το 2008, ο ιδιοκτήτης έχει δαπανήσει πάνω από 1 δισεκατομμύριο λίρες σε παίκτες και υποδομές στον σύλλογο, αν και αυτό έχει προκαλέσει σημαντική κριτική από άλλους συλλόγους και προσωπικότητες του ποδοσφαίρου. Ο προπονητής της Άρσεναλ, Αρσέν Βενγκέρ, ένας από τους σημαντικότερους υποστηρικτές της νομοθεσίας για το FFP, έχει αναφερθεί στις διαφανείς επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου των ιδιοκτητών ως «οικονομικό ντόπινγκ» και έχει κατηγορήσει την Τσέλσι, τη Μάντσεστερ Σίτι και τη Ρεάλ Μαδρίτης ότι είναι «οικονομικά ντοπαρισμένες».

Αναφερόμενος στην πρόθεση μείωσης της πλουτοκρατικής επιρροής των «sugar daddies», ο πρόεδρος της UEFA, Μισέλ Πλατινί, δήλωσε: «Αν αγοράσετε ένα σπίτι, έχετε χρέος, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι κάποιος θα σας εμποδίσει να εργαστείτε. Αν όμως εξαρτάστε μόνο από έναν πλούσιο ευεργέτη, τότε το οικονομικό μοντέλο είναι πολύ ασταθές».

## Καθυστέρηση στην εφαρμογή των κανόνων FFP

Παρά την ευρεία αποδοχή σε όλη την Ευρώπη, στις αρχές του 2010, η Ομοσπονδία Ευρωπαϊκών Συλλόγων κατάφερε να καθυστερήσει την πλήρη εισαγωγή των κανονισμών FFP για να δώσει στους συλλόγους περισσότερο χρόνο προσαρμογής. Το αρχικό χρονοδιάγραμμα παρατάθηκε, με σταδιακή εφαρμογή σε διάστημα πέντε ετών, που σημαίνει ότι οι πλήρεις κανόνες θα ίσχυαν το 2015 αντί για το 2012. Οι σύλλογοι απέρριψαν επίσης μια πρόταση της UEFA ότι ο νέος κανόνας θα έπρεπε να ισχύει μόνο για συλλόγους με κύκλο εργασιών άνω των 50 εκατομμυρίων ευρώ, συμφωνώντας ότι όλοι οι σύλλογοι θα έπρεπε να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο. Επίσης, στην ημερήσια διάταξη ήταν μια πρόταση για περιορισμό των ομάδων σε 25 παίκτες με απεριόριστο αριθμό παικτών κάτω των 21 ετών ανά ομάδα σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς και σχέδια για μείωση των αμοιβών που καταβάλλονται στους ατζέντηδες. Οι σύλλογοι συμφώνησαν επίσης ότι δεν θα μπορούν να οφείλουν χρήματα ο ένας στον άλλον, ούτε θα τους επιτρέπεται να αγωνίζονται στην Ευρώπη εάν δεν έχουν καταβληθεί μισθοί σε παίκτες ή μη αγωνιζόμενο προσωπικό.

Παρά την καθυστέρηση, ο πρόεδρος της ECA, Καρλ Χάινς Ρουμενίγκε, εκπροσωπώντας την Μπάγερν Μονάχου, χαρακτήρισε τους νέους κανόνες «ένα υπέροχο επίτευγμα» και επεσήμανε ότι 93 σύλλογοι από 53 χώρες που παρευρέθηκαν στη Γενική Συνέλευση της ECA στο Μάντσεστερ συμφώνησαν με τις προτάσεις. Δήλωσε: «Μετά από μόλις δύο χρόνια ύπαρξης, η Ευρωπαϊκή Ένωση Συλλόγων κατάφερε, μαζί με την UEFA, να θέσει μέτρα που θα διαμορφώσουν το μέλλον του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου σε μια πιο υπεύθυνη και τελικά πιο βιώσιμη επιχείρηση».

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, Ντέιβιντ Γκιλ, επίσης μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ECA, δήλωσε ότι ο σύλλογός του θα συμμορφωθεί με τους νέους κανόνες, παρά τα αναφερόμενα χρέη των 716,5 εκατομμυρίων λιρών. Είπε: «Έχουμε δει ποιες είναι οι προτάσεις και θα συμμορφωθούμε με τους κανόνες οικονομικού ισοσκελισμού. Εμείς, ως Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, πάντα λειτουργούσαμε επαγγελματικά και θα συνεχίσουμε να λειτουργούμε επαγγελματικά».

## Σύνοψη των ισχυόντων κανονισμών FFP

Μόνο τα έξοδα ενός συλλόγου από μεταγραφές, παροχές εργαζομένων (συμπεριλαμβανομένων των μισθών), απόσβεση μεταγραφών, χρηματοοικονομικά έξοδα και μερίσματα θα υπολογίζονται στα έσοδα από πωλήσεις αγώνων, τηλεοπτικά έσοδα, διαφήμιση, εμπορία, διάθεση ενσώματων παγίων περιουσιακών στοιχείων, χρηματοδότηση, πωλήσεις παικτών και χρηματικά έπαθλα. Οποιαδήποτε χρήματα δαπανώνται για υποδομές, εγκαταστάσεις προπόνησης ή ανάπτυξη νέων δεν θα περιλαμβάνονται. Η νομοθεσία επιτρέπει επί του παρόντος την επιβολή οκτώ ξεχωριστών κυρώσεων σε συλλόγους που παραβιάζουν τους κανόνες, με βάση τη σειρά σοβαρότητας: επίπληξη / προειδοποίηση, πρόστιμα, αφαίρεση βαθμών, παρακράτηση εσόδων από διοργάνωση της UEFA, απαγόρευση εγγραφής νέων παικτών για διοργανώσεις της UEFA, περιορισμοί στον αριθμό των παικτών που μπορεί να εγγραφεί ένας σύλλογος για διοργανώσεις της UEFA, αποκλεισμός από διοργάνωση που βρίσκεται σε εξέλιξη και αποκλεισμός από μελλοντικές διοργανώσεις.

Οι σύλλογοι επιτρέπεται να δαπανούν έως και 5 εκατομμύρια ευρώ περισσότερα από όσα κερδίζουν ανά περίοδο αξιολόγησης (τρία έτη). Ωστόσο, το ποσό αυτό μπορεί να υπερβεί αυτό το όριο μέχρι ένα όριο, εάν καλύπτεται από άμεση συνεισφορά του ιδιοκτήτη του συλλόγου.

## Κριτική για το FFP
### Δημιουργία ενός status quo μεγάλου συλλόγου
Μία σημαντική κριτική για το FFP είναι η πιθανότητα περαιτέρω εδραίωσης των θέσεων των μεγαλύτερων συλλόγων, οι οποίοι παράγουν τα περισσότερα έσοδα και κέρδη και, κατά συνέπεια, μπορούν να δαπανήσουν περισσότερα χρήματα σε μεταγραφές και μισθούς παικτών.

Η πρόκριση και η συμμετοχή στο Champions League είναι μια επικερδής προσπάθεια, καθώς καταβάλλονται έως και 60 εκατομμύρια λίρες σε χρηματικά έπαθλα και τηλεοπτικά δικαιώματα ανά σεζόν σε συλλόγους που φτάνουν στον τελικό. Ένας σύλλογος πρέπει να παίξει μόνο 13 αγώνες από τη φάση των ομίλων για να φτάσει στον τελικό. Συγκριτικά, η τελευταία θέση της Premier League αξίζει πλέον 175 εκατομμύρια λίρες, αλλά κερδίζεται σε 38 αγώνες.

Το οικονομικό χάσμα μεταξύ επιτυχημένων συλλόγων στην κορυφαία κατηγορία των ευρωπαϊκών πρωταθλημάτων είχε αντίκτυπο στην εγχώρια αγορά, κυρίως στην Πρέμιερ Λιγκ, όπου για περίπου δώδεκα χρόνια (από το 1996 έως το 2008) υπήρχε σχεδόν πλήρης κυριαρχία στις τρεις μεγάλες εγχώριες αγγλικές διοργανώσεις από μόλις τέσσερις συλλόγους (Άρσεναλ, Λίβερπουλ, Τσέλσι και Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ). Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η έλλειψη ανταγωνισμού για το επικερδές ποδόσφαιρο του Champions League στην Αγγλία από εκτός αυτών των τεσσάρων συλλόγων επικρίθηκε συχνά.

### Αμφισβητήσιμες συμφωνίες χορηγιών
Ορισμένα φόρουμ έχουν εκφράσει ανησυχία για τον πιθανό κίνδυνο, καθώς οι σύλλογοι απεγνωσμένα προσπαθούν να συγκεντρώσουν «επιτρεπόμενα» έσοδα, τα οποία θα επηρεάσουν θετικά τον ισολογισμό τους, να επιδοθούν σε αμφισβητήσιμες πρακτικές διαφήμισης και χορηγίας αμερικανικού τύπου από πολλαπλούς υποστηρικτές, οι οποίες ενδέχεται τελικά να θέσουν σε κίνδυνο την ηθική σύνθεση του ποδοσφαίρου. Ορισμένοι σύλλογοι είναι εύκολα σε θέση να προσελκύσουν αξιόπιστη χορηγία λόγω της προθυμίας των εταιρειών να συνδεθούν με μια επιτυχημένη επωνυμία. Για παράδειγμα, πολλοί κορυφαίοι σύλλογοι συγκεντρώνουν χρήματα από την πώληση χορηγιών για τα παιχνίδια τους, καθώς και για την εκτός έδρας και προπονητική τους εμφάνιση, και από άλλους τίτλους όπως ο «επίσημος συνεργάτης logistics» (όπως η Serveto για την Μπαρτσελόνα) ή ο «επίσημος συνεργάτης θαλάσσιων κινητήρων» (όπως η Yanmar για την Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ). Αρκετοί κορυφαίοι σύλλογοι έχουν παρόμοιες συμφωνίες.

### Διαφορετικοί φορολογικοί συντελεστές
Το ζήτημα των πολύ διαφορετικών φορολογικών συντελεστών και του κόστους κοινωνικής ασφάλισης στα οποία υπόκεινται τα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα, παραμένει, πράγμα που σημαίνει ότι ορισμένοι σύλλογοι πρέπει να καταβάλλουν σε έναν παίκτη πολύ υψηλότερους ακαθάριστους μισθούς, προκειμένου να έχει τον ίδιο καθαρό μισθό σαν να ανήκε σε σύλλογο άλλης χώρας. Επιπλέον, οι οδηγίες της UEFA ορίζουν ότι οι λογαριασμοί κάθε συλλόγου πρέπει να ελέγχονται σύμφωνα με τους εθνικούς λογιστικούς όρους που ισχύουν στη συγκεκριμένη χώρα, οι οποίοι ενδέχεται να διαφέρουν.

### Ιδιοκτησία από τρίτους

Ένας τομέας ανησυχίας για τους αγγλικούς συλλόγους είναι η πρακτική της ιδιοκτησίας από τρίτους. Σύμφωνα με αυτό το μοντέλο, εταιρείες ή πλούσια άτομα αγοράζουν ένα ποσοστό ενός νεαρού παίκτη με την ελπίδα ότι εάν η αξία του αυξηθεί στο μέλλον, θα έχουν κέρδος με βάση το ποσοστό τους. Το πλεονέκτημα για τους συλλόγους είναι ότι μπορούν να κάνουν μεγάλες οικονομίες από το να μην χρειάζεται να πληρώσουν την πλήρη αξία μεταγραφής ενός παίκτη και μπορούν επίσης να αποκομίσουν άλλα οικονομικά κέρδη, δηλαδή από την πώληση των δικαιωμάτων εικόνας ενός παίκτη. Μετά τα προβλήματα που προκλήθηκαν από την πώληση των Κάρλος Τέβες και Χαβιέρ Μαστσεράνο στη Γουέστ Χαμ Γιουνάιτεντ το 2006, η ιδιοκτησία από τρίτους απαγορεύτηκε στην Premiership, αν και χρησιμοποιείται ευρέως στη Νότια Αμερική και την Ευρώπη και επιτρέπεται βάσει του FFP. Μετά την εισαγωγή του FFP, η Πρέμιερ Λιγκ ήσκησε ανεπιτυχώς πιέσεις στην UEFA για να επανεξετάσει την κατάσταση, ώστε να αποφευχθεί η μειονεκτική θέση των αγγλικών συλλόγων, και τον Οκτώβριο του 2011, ο αθλητικός δικηγόρος Ζαν-Λουί Ντιπόν δήλωσε στο BBC ότι οι κανόνες ιδιοκτησίας τρίτων της Πρέμιερ Λιγκ δεν ήταν νόμιμοι και ότι μια νομική προσφυγή για την ανατροπή τους θα είχε «πολύ, πολύ καλές πιθανότητες επιτυχίας».

Στις 4 Φεβρουαρίου 2013, η UEFA επιβεβαίωσε ότι σκόπευε να απαγορεύσει την ιδιοκτησία παικτών από τρίτους, δηλώνοντας: «Πιστεύουμε ότι αυτό θα έπρεπε να ισχύει σε όλο τον κόσμο, σίγουρα σε όλη την Ευρώπη. Αν η FIFA δεν το κάνει, σίγουρα θα το κάνουμε εμείς όσον αφορά την Ευρώπη».

### Φιλανθρωπικές και αλληλέγγυες πληρωμές
Ένα άλλο μεγάλο ζήτημα για τους αγγλικούς συλλόγους είναι οι σημαντικές πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν στις χαμηλότερες κατηγορίες της «πυραμίδας» του ποδοσφαίρου και σε άλλες φιλανθρωπικές οργανώσεις από την κοινή τους συμφωνία με το Sky TV.[57] Το 2009–10, οι σύλλογοι της Premier League πλήρωσαν συνολικά 167,2 εκατομμύρια λίρες για διάφορους σκοπούς, συμπεριλαμβανομένων 62,2 εκατομμυρίων λιρών σε συλλόγους που υποβιβάστηκαν πρόσφατα σε «πληρωμές αλεξίπτωτου», 56,4 εκατομμυρίων λιρών σε ολόκληρη την Football League σε «πληρωμές αλληλεγγύης», 17,3 εκατομμυρίων λιρών στην Ένωση Επαγγελματιών Ποδοσφαιριστών (PFA-Professional Footballers' Association), 7,8 εκατομμυρίων λιρών εγχώρια και 3 εκατομμυρίων λιρών διεθνώς στο Creating Chances Trust (ένα φιλανθρωπικό ίδρυμα για παιδιά που εγκαταλείπονται από τη φροντίδα), 12 εκατομμυρίων λιρών σε άλλες φιλανθρωπικές οργανώσεις όπως το Football Foundation, το οποίο παρέχει χρηματοδότηση για τον αθλητισμό βάσης, 2,9 εκατομμυρίων λιρών σε Επαγγελματικούς Διαιτητές Αγώνων (διαιτητές και βοηθούς διαιτητές), 2 εκατομμυρίων λιρών στην Conference National και 500.000 λιρών στην Ένωση Προπονητών Λιγκ.

## Σημειώσεις

## Παραπομπές

;Συνολικά
* 
* 

;Συγκεκριμένα

Κατηγορία:ΟΥΕΦΑ
Κατηγορία:Αθλητικοί κανόνες και κανονισμοί
Κατηγορία:Πρόληψη οικονομικού εγκλήματος
Κατηγορία:Αθλητικό πνεύμα