Αρίθα Φράνκλιν

Η **Αρίθα Λουίζ Φράνκλιν** (· 25 Μαρτίου 1942, Μέμφις – 16 Αυγούστου 2018, Ντιτρόιτ) ήταν διακεκριμένη Αμερικανίδα τραγουδίστρια, συνθέτρια και πιανίστρια. Στους θαυμαστές της ήταν γνωστή ως ***«Βασίλισσα της Σόουλ»***. Ήταν φημισμένη για τις σόουλ ηχογραφήσεις της, αλλά είχε τραγουδήσει επίσης τζαζ, ροκ, blues, ποπ, γκόσπελ, μέχρι και όπερα. Ήταν ευρέως αναγνωρισμένη για το γεμάτο πάθος ερμηνευτικό της στυλ και τις φωνητικές της δυνατότητες.   

Η Φράνκλιν ήταν η δεύτερη πιο πολυβραβευμένη γυναίκα στην ιστορία των βραβείων Γκράμι. Είχε κερδίσει 20 βραβεία, στα οποία συμπεριλαμβάνονταν το βραβείο του *Ζωντανού Θρύλου* και αυτό της *Συνολικής Προσφοράς*. Μεταξύ του 1968 και του 1975 κέρδισε έξι συνεχόμενα βραβεία, ενώ για το διάστημα αυτό, η κατηγορία "Καλύτερη Γυναικεία R&B Φωνητική Ερμηνεία" πήρε το παρατσούκλι "Το βραβείο της Αρίθα".

Η Φράνκλιν είχε ένα σύνολο είκοσι νο. 1 σινγκλς στο *Billboard R&B Singles Chart*. Δύο από αυτά, το "Respect" τη δεκαετία του 1960 και το ντουέτο της με τον Τζορτζ Μάικλ τη δεκαετία του 1980, "I Knew You Were Waiting (For Me)" ανέβηκαν μέχρι την πρώτη θέση του *Billboard Hot 100*.

Απεβίωσε στις 16 Αυγούστου 2018 από καρκίνο.

## Βιογραφία
### Τα πρώτα χρόνια
Η Φράνκλιν γεννήθηκε στις 25 Μαρτίου 1942 στο Μέμφις του Τενεσσί. Γονείς της ήταν ο Βαπτιστής ιερέας C. L. Franklin και η Barbara Siggers Franklin. Τα προβλήματα στην σχέση τους, τους ανάγκασαν να χωρίσουν όταν η Αρίθα ήταν έξι ετών, ενώ η μητέρα της πέθανε όταν ήταν δέκα. Μετά από μετακινήσεις, εγκαταστάθηκαν στο Ντιτρόιτ του Μίσιγκαν όπου ο αιδεσιμότατος Φράνκλιν απέκτησε φήμη ως κήρυκας. Η Αρίθα, τραγουδούσε από μικρή στην ενορία της και γρήγορα χαρακτηρίστηκε ως παιδί - θαύμα για την χαρισματική φωνή της, και τις ικανότητές της στο πιάνο. Στην ηλικία των δεκατεσσάρων υπέγραψε το πρώτο της συμβόλαιο με την Checker Records, και το 1956 κυκλοφόρησε το "Songs of Faith". Ισχυρότερες επιρροές της, οι μεγαλύτερες φωνές των γκόσπελ, Μαχάλια Τζάκσον και Κλάρα Γουόρντ, που περνούσαν αρκετές ώρες στο σπίτι της. 

Δύο ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες σε ηλικία 14 και 16 ετών, όταν η Αρίθα γέννησε τους δύο από τους τέσσερις γιους της, καθυστέρησαν προσωρινά την εξέλιξη της καριέρας της. Με την επιστροφή της στο τραγούδι, επέλεξε να συνεχίσει σε πιο ασφαλή ποπ μονοπάτια. Το 1960 υπογράφει συμβόλαιο με την Columbia Records, απορρίπτοντας τη Motown και την RCA. Οι ηχογραφήσεις της από αυτή την περίοδο είναι περισσότερο επηρεασμένες από την τζαζ και όχι από τις γκόσπελ ρίζες της. Τραγούδια που γίνονται επιτυχίες ήταν το "Rock-A-Bye Your Baby (With A Dixie Melody)", "Today I Sing The Blues", "Won't Be Long" και "Operation Heartbreak". Στο τέλος του 1966 όμως, και αφού στα έξι χρόνια που έμεινε με την Columbia είχε μικρή εμπορική επιτυχία, υπέγραψε με την Atlantic Records. Όπως είπε και η ίδια αργότερα, "με έβαλαν να κάτσω στο πιάνο, και οι επιτυχίες ήρθαν".   

## Βραβεία και επιτεύγματα
[thumb|320px|Η Αρίθα Φράνκλιν συγκινημένη κατά την απονομή του [Προεδρικό Μετάλλιο της Ελευθερίας|Προεδρικού Μεταλλίου της Ελευθερίας στις 9 Νοεμβρίου 2005 στον Λευκό Οίκο.]]
* Το 1985, ο τότε κυβερνήτης του Μίσιγκαν, James Blanchard ανακήρυξε την φωνή της Αρίθα Φράνκλιν «εθνικό αγαθό». 
* Στις 3 Ιανουαρίου του 1987 έγινε η πρώτη γυναίκα που συμπεριλήφθηκε στο Rock and Roll Hall of Fame.
* Τον Σεπτέμβριο του 1999 της αποδόθηκε το βραβείο Εθνικό Μετάλλιο των Τεχνών από τον πρόεδρο Κλίντον.
* Το 2004 το περιοδικό Rolling Stone την έβαλε στην 9η θέση στον κατάλογο των 100 Greatest Artists of All Time. Αξίζει να σημειωθεί, ότι στις πιο πάνω θέσεις προηγούνται οι Μπητλς, ο Μπομπ Ντίλαν, ο Έλβις Πρίσλεϊ, οι Ρόλιγκ Στόουνς, ο Τσακ Μπέρι, ο Τζίμι Χέντριξ, ο Τζέιμς Μπράουν και ο Λιτλ Ρίτσαρντ, ενώ ακολούθησε ο Ρέι Τσάρλς στην 10η θέση.
* Το 2005 της απονεμήθηκε το Προεδρικό Μετάλλιο της Ελευθερίας από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Τζωρτζ Μπους. 

## Δισκογραφία

### Αξιόλογα άλμπουμ
* 1967 *[[I Never Loved a Man the Way I Love You]]*
* 1967 *[[Aretha Arrives]]* 
* 1968 *[[Lady Soul]]* 
* 1968 *[[Aretha Now]]* 
* 1969 *[[Soul '69]]*
* 1970 *[[This Girl's in Love with You]]* 
* 1970 *[[Spirit in the Dark (Aretha Franklin album)|Spirit in the Dark]]*
* 1971 *[[Aretha Live at Fillmore West]]*
* 1971 *[[Young, Gifted and Black]]*
* 1972 *[[Amazing Grace (Aretha Franklin album)|Amazing Grace]]*
* 1973 *[[Hey Now Hey (The Other Side of the Sky)]]*
* 1974 *[[Let Me in Your Life]]*
* 1974 *[[With Everything I Feel in Me]]*
* 1975 *[[You (Aretha Franklin album)|You]]*
* 1976 *[[Sparkle (Aretha Franklin album)|Sparkle]]* 
* 1977 *[[Sweet Passion]]*
* 1978 *[[Almighty Fire]]*
* 1979 *[[La Diva]]*
* 1980 *[[Aretha (1980 album)|Aretha]]*
* 1981 *[[Love All The Hurt Away|Love All the Hurt Away]]*
* 1982 *[[Jump to It]]*
* 1983 *[[Get It Right]]*'
* 1985 *[[Who's Zoomin' Who?]]*
* 1986 *[[Aretha (1986 album)|Aretha]]*
* 1987 *[[One Lord, One Faith, One Baptism]]*
* 1987 *[[The Collection (Aretha Franklin album)|The Collection]]*
* 1989 *[[Through The Storm (Aretha Franklin album)|Through the Storm]]*
* 1991 *[[What You See Is What You Sweat]]*
* 1994 *[[Greatest Hits 1980-1994]]*
* 1998 *[[A Rose Is Still a Rose]]*
* 2002 *[[The Queen In Waiting (Aretha Franklin album)|The Queen in Waiting]]*
* 2003 *[[So Damn Happy (Aretha Franklin album)|So Damn Happy]]*  * 2007 *[[Jewels in the Crown: All-Star Duets with the Queen]]*   * 2011 *[[A Woman Falling Out Of Love]]*                              * 2014 *[[Aretha Franklin Sings the Great Diva Classics]]*

### Σίνγκλς στα Top 10 US [[Hot 100]] singles

## Φιλμογραφία
* *[[Οι ατσίδες με τα μπλε]]* (1980)
* *Motown 40: The Music Is Forever* (1998) (ντοκιμαντέρ, ABC-TV)
* *Blues Brothers 2000* (1998)
* *DIVAS LIVE* (1998)
* *Immaculate Funk* (2000) (ντοκιμαντέρ)
* *Rhythm, Love and Soul* (2002)
* *Tom Dowd & the Language of Music* (2003) (ντοκιμαντέρ)
* *Singing in the Shadow: The Children of Rock Royalty* (2003) (ντοκιμαντέρ)
* *From The Heart / The Four Tops 50th Anniversary and Celebration* (2004)
* *Atlantic Records: The House that Ahmet Built* (2007) (ντοκιμαντέρ)

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Ιστοσελίδα του Legacy Recordings για την Αρίθα Φράνκλιν
* Ιστοσελίδα για την Αρίθα Φράνκλιν  από το Memorable Music Hall of Fame

Κατηγορία:Αμερικανίδες τραγουδίστριες
Κατηγορία:Αμερικανοί τραγουδοποιοί
Κατηγορία:Αμερικανοί πιανίστες
Κατηγορία:Αμερικανοί φεμινιστές
Κατηγορία:Αφροαμερικανοί φεμινιστές
Κατηγορία:Βραβευμένοι με Grammy