Αγγιλάς

Ο **Αγγιλάς** ήταν Ρωμαίος ταξίαρχος, που συμμετείχε ενεργά στον Λαζικό Πόλεμο (541-562). Η κύρια πηγή γι' αυτόν είναι ο Αγαθίας. 

## Βιογραφία

### Τίτλος και θέση
Ο Αγγιλάς αναφέρεται για πρώτη φορά το 556, ως  στη Λαζική. Ο τίτλος του καταγράφεται μόνο στην ελληνική γλώσσα. Ο λατινικός τίτλος του μπορεί να ήταν ''comes rei militaris''.  Καταγράφεται για πρώτη φορά να ηγείται ενός τάγματος Μαυριτανών στην Πολιορκία τής Φάσιδος. Τα στρατεύματά του περιγράφονται ως πελταστές και λογχοφόροι ("Μαυρουσίους πελταστάς και λογχοφόρους"), πιθανώς εννοώντας ότι ήταν οπλισμένοι μόνο με ασπίδες και λόγχες. Τα στρατεύματά του ήταν τοποθετημένα στο «μεσαίο τμήμα» των οχυρώσεων, δίπλα στον Θεόδωρο και τον Φιλομάθιο. Ο Θεόδωρος ηγείτο βαρέως πεζικού, που αποτελούνταν από Τζανούς, ο Φιλομάθιος ηγείτο Ισαύρων σφενδονιστών και ρίπτες βελών  Οι Τζανοί ήταν μία φυλή τού Καυκάσου. Ο Προκόπιος αναφέρει ότι «από την αρχαιότητα, οι Τζανοί ζούσαν ως ανεξάρτητος λαός». 

### Η πολιορκία της Φάσιδος
Η Φάσις πολιορκήθηκε από δυνάμεις των Σασσανιδών Περσών. Ο Μαρτίνος, ο γενικός διοικητής των Ρωμαϊκών στρατευμάτων, είχε δώσει οδηγίες σε ολόκληρο τον στρατό να παραμείνει στις αντίστοιχες θέσεις του. Έπρεπε να αγνοήσουν τις προσπάθειες των Σασσανιδών να τούς αναγκάσουν να βγουν από τις οχυρώσεις, και να πολεμήσουν σε ανοιχτό χώρο. Ωστόσο, ο Αγγιλάς και ο Φιλομάθιος οδήγησαν περίπου 200 άνδρες τους στο άνοιγμα μίας πύλης τής πόλης. Έφυγαν από την πόλη και επιτέθηκαν σε μία δύναμη Σασσανιδών, των οποίων οι τοξότες παρενοχλούσαν τούς αμυνόμενους. Ο Θεόδωρος αρχικά προσπάθησε να τούς συγκρατήσει. Αλλά στη συνέχεια υποκλίθηκε στη «γνώμη τής πλειοψηφίας», και τούς ακολούθησε στην επίθεση. Αναφέρεται ότι ήταν απρόθυμος να παραβιάσει τις διαταγές, αλλά και απρόθυμος να χαρακτηριστεί δειλός από τούς στρατιώτες.  

Η Ρωμαϊκή δύναμη ήταν πολύ λιγότερη σε αριθμό. Ο Αγαθίας αναφέρει, ότι «σχεδόν σίγουρα θα είχαν εξοντωθεί». Αλλά σώθηκαν από ένα λάθος των Διλιμνιτών (Νταϊλαμιτών).  Οι Διλιμνίτες ήταν μία δύναμη βοηθητική, με προέλευση τα βουνά τής Περσίας. «Πολεμούσαν πεζοί, οπλισμένοι ο καθένας με ένα σπαθί, μία ασπίδα και τρία ακόντια».  Αποφάσισαν να μην επιτεθούν στους Ρωμαίους από απόσταση. Αντ' αυτού, «περίμεναν ήρεμα το πλησίασμά τους» και στη συνέχεια εύκολα πραγματοποίησαν μία περικύκλωση. Αλλά οι περικυκλωμένοι Ρωμαίοι ξεκίνησαν μία απεγνωσμένη επίθεση στους εχθρούς, που ήταν τοποθετημένοι πιο κοντά στα τείχη τής πόλης. Οι Διλιμνίτες «άνοιξαν τις τάξεις τους και απομακρύνθηκαν», αντί να αντιμετωπίσουν τη λυσσαλέα επίθεση. Έτσι ο Αγγιλάς και οι άλλοι διέφυγαν πίσω στην ασφάλεια τής πόλης. Ο Αγαθίας σχολιάζει τόσο τη ματαιότητα τής δράσης τους, όσο και το πώς «είχαν διακινδυνεύσει τη ζωή τους, για να σώσουν το τομάρι τους!»  

Αργότερα στην πολιορκία, πολλά πανικόβλητα στρατεύματα των Σασσανιδών άρχισαν μια σταδιακή υποχώρηση. Οι περισσότεροι από τους Διλιμνίτες εγκατέλειψαν τις θέσεις τους για να «ανακουφίσουν όσους πιέζονταν σκληρά». Ο Αγγίλας και ο Θεόδωρος παρατήρησαν ότι είχαν απομείνει λίγα στρατεύματα που πολιορκούσαν το τμήμα των οχυρώσεων που τους ανήκαν. Ηγήθηκαν μιας εξόρμησης εναντίον των πολιορκητών. Οι λίγοι Διλιμνίτες που έμειναν πίσω είτε σκοτώθηκαν είτε αναγκάστηκαν να φύγουν, «καταδιωκόμενοι αδιάκοπα» από τη βυζαντινή δύναμη. Η πλειοψηφία των Διλιμνιτών παρατήρησε ότι οι «συγγενείς» τους κινδύνευαν. Εγκατέλειψαν τις τρέχουσες θέσεις τους σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσουν τον Αγγίλα και τον Θεόδωρο. Αλλά η αντεπίθεσή τους ήταν ανοργάνωτη και αναποτελεσματική.  

### Η Ρωμαϊκή νίκη
Οι κοντινές δυνάμεις των Σασσανιδών νόμιζαν ότι οι Διλιμνίτες υποχωρούσαν βιαστικά. Οι εν λόγω δυνάμεις πανικοβλήθηκαν, και άρχισαν να τρέπονται σε φυγή «ατιμωτικά προς όλες τις κατευθύνσεις». Οι Διλιμνίτες έμειναν χωρίς υποστήριξη, «και έσπευσαν να τούς ενώσουν στη φυγή». Ο Αγαθίας τύυς θεωρεί ως την αιτία και τα θύματα μίας «διπλής παρεξήγησης». Ο Αγγιλάς και ο Θεόδωρος είχαν καταφέρει να προκαλέσουν μία γενική φυγή των Σασσανιδικών δυνάμεων. Τα υπόλοιπα Ρωμαϊκά στρατεύματα «εξόρμησαν πίσω από τα τείχη», και άρχισαν να καταδιώκουν τούς εχθρούς που έφευγαν. Ολόκληρη η αριστερή πτέρυγα τού στρατού των Σασσανιδών διαλύθηκε, αφήνοντας άθικτη τη δεξιά πτέρυγα «να πολεμά μία έντονη οπισθοφυλακή».  Οι Πέρσες φέρεται να έχασαν τουλάχιστον «10.000 μαχητές» και το μεγαλύτερο μέρος τού πολιορκητικού τους εξοπλισμού, μέχρι να νυχτώσει. Οι Ρωμαϊκές απώλειες «δεν υπερέβαιναν τούς 200». Οι Ρωμαίοι έβαλαν φωτιά στον πολιορκητικό εξοπλισμό: οι υπηρέτες των αχθοφόρων τού στρατού των Σασσανιδών φέρεται να μπέρδεψαν τον καπνό, με σημάδι ότι η πόλη είχε πέσει. Άρχισαν να ορμούν προς τις Ρωμαϊκές γραμμές, έτσι σχεδόν «2.000 άνδρες» σκοτώθηκαν εκείνο το βράδυ, άλλοι αιχμαλωτίστηκαν. Ο Ναχοράγαν στρατηγός των Σασσανιδών, είχε ήδη ξεμείνει από εφόδια, και ο χειμώνας πλησίαζε. Έλυσε την πολιορκία, και υποχώρησε την επόμενη ημέρα. Τα στρατεύματά του κατευθύνθηκαν προς την Κοτάιδα και τη Μουχερεΐσα. Οι ενισχύσεις των Σασσανιδών έφθασαν πολύ αργά για να κάνουν τη διαφορά, και επίσης υποχώρησαν. 

Η τύχη τού Αγγιλά μετά το τέλος τής πολιορκίας είναι άγνωστη. 

## Αναφορές

## Πηγές
* 
* 
* 
* Martindale, John R., ed. (1992). The Prosopography of the Later Roman Empire: Volume III, AD 527–641. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-20160-8.

Κατηγορία:Ρωμαίοι του 6ου αιώνα