Γιοχάνες Σλαφ

Ο **Γιοχάνες Σλαφ** ()  (21 Ιουνίου 1862 – 2 Φεβρουαρίου 1941) ήταν Γερμανός θεατρικός συγγραφέας, συγγραφέας και μεταφραστής, σημαντικός εκπρόσωπος του γερμανικού Νατουραλισμού σε συνεργασία με τον Άρνο Χολτς. Ως μεταφραστής συνέβαλε καθοριστικά στη διάδοση των έργων των Ουώλτ Ουίτμαν, Εμίλ Βεράρεν και Εμίλ Ζολά στις γερμανόφωνες χώρες.

Μερικά από τα ποιήματά του έχουν μελοποιηθεί από τους Αυστριακούς συνθέτες Άλμπαν Μπεργκ και Άρνολντ Σένμπεργκ.

Μερικές φορές αναφέρεται λανθασμένα ότι επινόησε τον όρο *[[Ναζιστική Γερμανία|Τρίτο Ράιχ]]* λόγω του ομώνυμου μυθιστορήματός του το 1900 και επειδή συνδέθηκε με τον εθνικοσοσιαλισμό, αλλά ο όρος προέρχεται από ένα βιβλίο του 1923 του Άρτουρ Μόλερ βαν ντεν Μπρουκ.

## Βιογραφικά στοιχεία

### Παιδική ηλικία
Ο Σλαφ ήταν γιος εμπορικού υπαλλήλου στο Κέρφουρτ, μια πόλη στη Σαξονία-Άνχαλτ. Επειδή η οικογένεια είχε οικονομικά προβλήματα, έζησε προσωρινά με τον παππού και τη γιαγιά του. Η γιαγιά του, μια μορφωμένη γυναίκα, τον στήριξε στο πάθος του για την τέχνη και τη λογοτεχνία σε νεαρή ηλικία. Σε ένα αυτοβιογραφικό έργο του 1902, ο Σλαφ ισχυρίστηκε ότι έγραψε στίχους και κουκλοθέατρο σε ηλικία 12 ετών και διηγήματα όταν ήταν έφηβος. Έδειξε ταλέντο και στο σχέδιο. Το 1875, ο πατέρας του έπιασε δουλειά σε μια κατασκευαστική επιχείρηση στην ανερχόμενη βιομηχανική μητρόπολη του Μαγδεμβούργου. Επέστρεψε στην οικογένειά του όπου επικρατούσε αυστηρό καθεστώς και ένιωθε περισσότερο φόβο παρά στοργή.

### Εκπαίδευση
Από το 1875 έως το 1884, φοίτησε σε σχολείο στο Μαγδεμβούργο. Το 1882 εντάχθηκε σε μια φοιτητική λέσχη, όπου μυήθηκε στα πιο πρόσφατα έργα της φιλοσοφίας, της επιστήμης και της λογοτεχνίας. Το 1884 αποφοίτησε και πήγε για σπουδές στο Χάλε, τη μεγαλύτερη πόλη της Σαξονίας-Άνχαλτ. Εκεί παρακολούθησε θεολογικές, κλασικές φιλολογικές και φιλοσοφικές διαλέξεις. Ωστόσο, το ενδιαφέρον του στράφηκε περισσότερο στους φοιτητικούς συλλόγους παρά στις σπουδές. Οι πρώτες του δημοσιεύσεις έγιναν το 1884 και το 1885 στο Χάλε. 

Το 1885 μετακόμισε για σπουδές στο Βερολίνο. Εκεί το 1886, εντάχθηκε σε μια λογοτεχνική ένωση νέων νατουραλιστών συγγραφέων, μεταξύ των οποίων οι Γκέρχαρτ Χάουπτμαν, Άρνο Χολτς και Βίλχελμ Μπύλσε. Σε όλη τη διάρκεια των σπουδών του ένιωθε διχασμένος ανάμεσα στα μαθήματα και την παρόρμηση να αφοσιωθεί ολοκληρωτικά στη συγγραφή. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ανέπτυξε φιλία με τον Άρνο Χολτς και γύρω στο 1887 εγκαταστάθηκαν στο εξοχικό ενός φίλου και άρχισαν να γράφουν συνεργατικά. Τότε ήταν που διέκοψε τις σπουδές του.

### Συνεργασία με τον Άρνο Χολτς
μικρογραφία|250x250εσ|Άρνο Χολτς και Γιοχάνες Σλαφ, περ. 1889
Ο Σλαφ και ο Χολτς παρουσίασαν το πρώτο τους κοινό έργο το 1889, στο οποίο εισήγαγαν τον όρο «συνεπής νατουραλισμός». Ήταν μια συλλογή από τρεις νουβέλες με τίτλο *[[Πάπα Άμλετ]]* που εξέδωσαν με το ψευδώνυμο Μπγιάρνε P. Χόλμσεν. 

Η άποψή τους ότι η τέχνη πρέπει να είναι μια ακριβής αναπαραγωγή της πραγματικότητας, οδήγησε σε νέους πειραματικούς τρόπους έκφρασης: τα γεγονότα περιγράφονται με λεπτομέρειες σε πραγματικό χρόνο - στη γραφή «ύφος λεπτό προς λεπτό» - με έμφαση στους διαλόγους και σχεδόν χωρίς καμία παρέμβαση του αφηγητή. Οι διάλογοι περιέχουν αντιφάσεις, γραμματικές αποκλίσεις, ημιτελείς φράσεις και άλλα στοιχεία μιας «ρεαλιστικής» ατμόσφαιρας. Τα έργα επικεντρώνονται στη ζοφερή καθημερινότητα και παρουσιάζουν διαλυμένες οικογένειες, αλκοολισμό, οικονομικές δυσκολίες και ασθένειες. Η τήρηση της ενότητας τόπου και χρόνου στην αφήγηση εντείνουν την καταπιεστική ατμόσφαιρα.

Τον Απρίλιο του 1890 έκανε πρεμιέρα το θεατρικό τους έργο *[[Η οικογένεια Ζέλικε]]*, οι περισσότεροι κριτικοί το αποδοκίμασαν, αλλά και κάποιοι αναγνώρισαν την καινοτομία του.

Οι δύο συγγραφείς αποξενώθηκαν από το 1898, με τις πρώτες εντάσεις για τις καλλιτεχνικές απόψεις τους να επιδεινώνονται σε μια δημόσια συζήτηση σχετικά με τη συνεισφορά και την αξία του καθενός. Η διαμάχη κλιμακώθηκε μεταξύ 1905 και 1906. Σήμερα, η εκτίμηση του Σλαφ ωχριά σε σύγκριση με του Χολτς – και λόγω της συμπαράταξης του Σλαφ με τους Ναζί στη δεκαετία του 1930 (ο Χολτς πέθανε το 1928 πριν από την άνοδο των Ναζί στην εξουσία).

### Στο γύρισμα του αιώνα
Το 1893 ο Σλαφ υπέστη νευρικό κλονισμό και εισήχθη σε νοσοκομείο του Βερολίνου. Μέχρι το 1897, έμεινε σε διάφορα σανατόρια και αργότερα περιέγραψε την ασθένειά του ως νευρική διαταραχή και κατάθλιψη. Στα μυθιστορήματά του που εκδόθηκαν μετά το 1900 περιγράφονται σκηνές σχιζοφρενικής και ψυχωτικής συμπεριφοράς. Άρχισε επίσης να ερευνά τον αποκρυφισμό και την κοσμολογία.

Το 1892 δημοσίευσε το πρώτο του ανεξάρτητο θεατρικό έργο *[[Ο πρωτομάστορας Έλτσε]]*, που έκανε πρεμιέρα στο Βερολίνο το 1894 με μεγάλη επιτυχία. Περιλαμβάνει όλα τα νατουραλιστικά χαρακτηριστικά αλλά η εστίαση είναι σε εσωτερικές ψυχολογικές διαδικασίες. Στη δεκαετία του 1890 έγραψε και άλλα θεατρικά έργα, το τελευταίο εμφανίστηκε το 1906. Μεταξύ 1900 και 1914, έγραψε δέκα μυθιστορήματα. Τα έργα του δείχνουν την επιρροή των αναγνώσεων του Ουώλτ Ουίτμαν και του Ερνστ Χέκελ καθώς και του Παρακμιακού κινήματος της αλλαγής του αιώνα. Το 1904, εγκαταστάθηκε στη Βαϊμάρη.

### Στη Δημοκρατία της Βαϊμάρης
μικρογραφία|Ο Γιοχάνες Σλαφ στο γραφείο του, 1915
Η ήττα της Γερμανίας στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν μεγάλο πλήγμα για την εθνική υπερηφάνεια, αλλά οι απόψεις του Σλαφ δεν άλλαξαν σημαντικά. Όπως και άλλοι συγγραφείς της περιόδου της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης, αφοσιώθηκε στο λογοτεχνικό του έργο – επηρεασμένος από τη φιλοσοφική και κοσμολογική σκέψη. Κατά τη διάρκεια του πολέμου είχε αναπτύξει ιδέες που συνέδεαν τον πόλεμο με την εξελικτική σκέψη καθώς και πατριωτικές ιδέες περί γερμανικής πολιτιστικής ηγεμονίας.

Στη δεκαετία του 1920 και αργότερα, για να παρουσιάσει συστηματικά την κοσμοθεωρία του, δημοσίευσε θεωρητικά κείμενα, με το λογοτεχνικό έργο του σε δεύτερη μοίρα. Το κύριο φιλοσοφικό του έργο είναι *Το απόλυτο άτομο και η τελειότητα της θρησκείας* (1910), στο οποίο αναπτύσσει τις μονιστικές - εξελικτικές, φυλετικές-βιολογικές και πολιτισμικές-φιλοσοφικές θέσεις που είχε εκθέσει στα προηγούμενα έργα του. 

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου υπήρξε μια αντίφαση μεταξύ του μειωμένου ενδιαφέροντος για τα πρόσφατα λογοτεχνικά έργα του και της αύξησης της δημόσιας αναγνώρισής του. Ειδικά κατά τη διάρκεια των γενεθλίων του, ο Σλαφ εορταζόταν σε δημόσιες τελετές. Ακολούθησε ονομασία δρόμων με το όνομά του, η ίδρυση μιας Εταιρείας φίλων του Γιοχάνες Σλαφ και η ίδρυση ενός μουσείου.

### Κατά τη διάρκεια του Τρίτου Ράιχ
Στη δεκαετία του 1930, προσχώρησε στο δόγμα του εθνικοσοσιαλισμού. Πριν από τον Α' Παγκόσμιο πόλεμο, ο νατουραλισμός του περιλάμβανε φυλετικές πτυχές, αλλά ήταν ασαφείς και μπορούσαν να εφαρμοστούν σχεδόν σε κάθε ευρωπαϊκό έθνος. Μετά τον πόλεμο, οι αντιλήψεις του για τη βιολογική εξέλιξη επεκτάθηκαν στην ανωτερότητα του γερμανικού λαού. Μετά την κατάληψη της εξουσίας από τους Ναζί το 1933, ο Σλαφ διορίστηκε στην «εκκαθαρισμένη» Πρωσική Ακαδημία Τεχνών. Τον Οκτώβριο εκείνου του έτους, ήταν μεταξύ των 88 συγγραφέων που υπέγραψαν τη δέσμευση πίστης υποστήριξης στον Χίτλερ. Συντάχθηκε με τους Ναζί μέχρι τον θάνατό του.

Επέστρεψε στη γενέτειρά του το 1937. Τα τελευταία του κείμενα επικεντρώθηκαν στο Γεωκεντρικό μοντέλο και στην κοσμολογική θεωρεία. Συνέχισε να τιμάται με πολλά βραβεία στην ύστερη ηλικία του, ειδικά για τα πρώτα του έργα ως νατουραλιστής συγγραφέας. Πέθανε το 1941 στο Κέρφουρτ σε ηλικία 78 ετών και στην κηδεία του παρευρέθηκαν ανώτατοι εκπρόσωποι της εθνικοσοσιαλιστικής κυβέρνησης.

Τα έργα του φυλάσσονται στην Κρατική Βιβλιοθήκη του Ντόρτμουντ.

## Επιλεγμένα έργα

* *Detlev von Liliencron*
* *Papa Hamlet*, με τον Άρνο Χολτς, 1889 (*[[Πάπα Άμλετ]]*)
* *Die Familie Selicke*, θεατρικό έργο, με τον Άρνο Χολτς, 1890 (*[[Η οικογένεια Ζέλικε]]*)
* *Dingsda*, ποίηση, 1892
* *Meister Oelze*, θεατρικό έργο, 1892 (*[[Ο πρωτομάστορας Έλτσε]]*)
* *Gertrud*, θεατρικό έργο, 1898
* *Die Feindlichen*, θεατρικό έργο, 1898
* *Stille Welten. Neue Stimmungen aus Dingsda*, 1899
* *Der Bann*,θεατρικό έργο, 1900
* *Das dritte Reich*, μυθιστόρημα, 1900 (*Το Τρίτο Ράιχ*)
* *Die Suchenden*, μυθιστόρημα, 1902
* *Peter Boites Freite*, μυθιστόρημα, 1903
* *Der Kleine*, μυθιστόρημα, 1904
* *Weigand*, θεατρικό έργο, 1906
* *Kritik der Taineschen Kunsttheorie*, 1906
* *Der Prinz*, μυθιστόρημα, 1908
* *Am toten Punkt*, μυθιστόρημα, 1909
* *Aufstieg*, μυθιστόρημα, 1911
* *Religion und Kosmos*, 1911
* *Mieze. Der Roman eines freien Weibes*, μυθιστόρημα, 1912
* *Das Recht der Jugend*, νουβέλα, 1913
* *Tantchen Mohnhaupt und Anderes. Dingsda-Geschichten*, 1913
* *Professor Plassmann und das Sonnenfleckenphänomen. Weiteres zur geozentrischen Feststellung* , 1914
* *Auffallende Unstichhaltigkeit des fachmännischen Einwandes. Zur geozentrischen Feststellung* , 1914
* *Mutter Lise*, μυθιστόρημα, 1917
* *Zwei Erzählungen*, 1918
* *Die Erde – nicht die Sonne. Das geozentrische Weltbild*, 1919
* *Gedichte in Prosa*, 1920
* *Miele. Ein Charakterbild*, διήγημα 1920 
* *Die Greisin. Vorfrühling*, διήγημα, 1921
* *Die Wandlung*, μυθιστόρημα, 1922
* *Das Gottlied*, 1922
* *Seele*, 1922
* *Ein Wildgatter schlag' ich hinter mir zu … Vaterländisches aus Dingsda*, 1922
* *Die Wandlung*, διηγήματα, 1922
* *Der Weihnachtswunsch und anderes. Neue Erzählungen aus Dingsda*, 1924
* *Deutschland*, 1925
* *Die Nacht der Planeten*, 1925
* *Die andere Dimension*, διηγήματα, 1926
* *Die Mutter*, ποιήματα, 1927
* *Das Spiel der hohen Linien*, ποιήματα, 1927
* *Kosmos und kosmischer Umlauf. Die geozentrische Lösung des kosmischen Problems*, 1927
* *Die Sonnenvorgänge*, 1930
* *Neues aus Dingsda*, 1933
* *Zur Aprioritätenlehre Kants*, 1934
* *Vom höchsten Wesen*, 1935
* *Ein wichtigstes astronomisches Problem und seine Lösung*, 1937
* *Aus meinem Leben. Erinnerungen*, 1941 (Απομνημονεύματα) 

## Παραπομπές


Κατηγορία:Γερμανοί ποιητές
Κατηγορία:Γερμανοί θεατρικοί συγγραφείς
Κατηγορία:Γερμανοί συγγραφείς