Ριβάλντο

Ο **Ριβάλντο Βίτορ Μπόρμπα Φερέιρα** (πορτογαλικά: *Rivaldo Vítor Borba Ferreira*, γεννήθηκε 19 Απριλίου 1972), περισσότερο γνωστός ως **Ριβάλντο**, είναι Βραζιλιάνος πρώην ποδοσφαιριστής. Χαρακτηρίζεται ως ένας από τους καλύτερους Βραζιλιάνους της ιστορίας και από τους σημαντικότερους επιθετικούς μέσους όλων των εποχών. Έχει πρωταγωνιστήσει σε ορισμένα από τα σημαντικότερα πρωταθλήματα του παγκόσμιου ποδοσφαίρου, ενώ έχει βραβευθεί σε ατομικό επίπεδο, απολαμβάνοντας πολυάριθμες διακρίσεις, με σημαντικότερες τη Χρυσή Μπάλα το 1999, ενώ την ίδια χρονιά ψηφίστηκε και από τη ΦΙΦΑ ως ο καλύτερος παίκτης του κόσμου . Το 2004 επιλέχθηκε στη λίστα FIFA 100.

## Βιογραφία

### Πρώτα χρόνια
Γεννημένος στο Ρεσίφε της Βραζιλίας, ο Ριβάλντο είχε κακή ανατροφή στις φαβέλες της πόλης. Η σωματική του εμφάνιση εξακολουθεί να σημαδεύει τη φτώχεια που βίωσε στην παιδική του ηλικία: ο υποσιτισμός προκαλούσε καμπυλότητα στα πόδια και απώλεια αρκετών δοντιών. Αρχικά, εργαζόταν σε δουλειές του δρόμου για να επιβιώσει. Εντάχθηκε σε επαγγελματικό σύλλογο σε ηλικία 16 ετών, όταν υπέγραψε με την Παουλιστάνο το 1989,  παρά το γεγονός ότι οι προπονητές της ομάδας τον θεωρούσαν πολύ σωματικά αδύναμο για να πετύχει. Ο πατέρας του Ριβάλντο, Ρομίλντο, σκοτώθηκε σε τροχαίο ατύχημα το 1989, αλλά ο ίδιος υπέγραψε το πρώτο του επαγγελματικό συμβόλαιο αργότερα εκείνο το έτος.

### Καριέρα σε συλλόγους
Εντάχθηκε στη Σάντα Κρουζ το 1991. Το 1992, μετακόμισε νότια στην πολιτεία του Σάο Πάολο όπου έπαιξε για την Μοζί Μιρίμ στη δεύτερη κατηγορία του πρωταθλήματος της Βραζιλίας. Το 1993, μετακόμισε στην πρωτεύουσα του κράτους για να παίξει για τη Κορίνθιανς στην πρώτη κατηγορία. Εκεί δεν κατάφερε να γνωρίσει ιδιαίτερη επιτυχία και 
την επόμενη χρονιά μετακόμισε στην Παλμέιρας, στην οποία τον πρώτο χρόνο σημείωσε 14 τέρματα σε 30 αγώνες βοηθώντας το σύλλογο να υπερασπιστεί το πρωτάθλημα του 1994. Τόσο το 1993 όσο και το 1994 τιμήθηκε από την επίσημο περιοδικό *Placar* με τη *Bola de Ouro* για τον καλύτερο παίκτη στη θέση του. Ιδιαίτερα επιδέξιος, ως επιτελικός μέσος συνδύαζε τη δημιουργικότητα με την εκτελεστική ικανότητα, στοιχεία ασυνήθιστα στο σύγχρονο ποδόσφαιρο.  
Εγκατέλειψε την πατρίδα του έχοντας κατακτήσει δύο εθνικά πρωταθλήματα με την ομάδα της Παλμέιρας και εντάχθηκε στο δυναμικό της ισπανικής Ντεπορτίβο Λα Κορούνια.

Οι εμφανίσεις του προκάλεσαν το ενδιαφέρον της Μπαρτσελόνα, στην οποία τελικά μεταγράφηκε τον επόμενο χρόνο και αγωνίστηκε μέχρι το 2002. Με την ομάδα της Καταλονίας έζησε την καλύτερη περίοδο της καριέρας του και κατέκτησε το πρωτάθλημα το 1998 και το 1999. Το 1999 ήταν δεύτερος σκόρερ του πρωταθλήματος με 24 γκολ. Την σεζόν 2000–01, στο τελευταίο παιχνίδι απέναντι στη Βαλένθια, σημείωσε ένα χατ-τρικ για να κερδίσει το παιχνίδι 3–2. Συχνά κατατάσσεται ως το εντυπωσιακότερο χατ-τρικ όλων των εποχών: το πρώτο του γκολ ήταν ένα φάουλ στην κάτω δεξιά γωνία, και το τρίτο που κέρδισε τον αγώνα ο Ριβάλντο έλεγξε την μπάλα με το στήθος έξω από την περιοχή και εκτέλεσε εναέρια ανάποδο ψαλίδι στο 89ο λεπτό, το οποίο θεωρεί ως το καλύτερο τέρμα της καριέρας του. Ένας εκσταστιασμένος Ριβάλντο έβγαλε τη φανέλα του και άρχισε να την κουνάει πάνω από το κεφάλι του κατά τη διάρκεια των πανηγυρισμών του. Με τη νίκη αυτή η ομάδα της Βαρκελώνης εξασφάλισε τη συμμετοχή της στο Τσάμπιονς Λιγκ της επόμενης χρονιάς. Αυτή ήταν η πιο παραγωγική χρονιά της καριέρας του έχοντας σημειώσει 35 τέρματα σε όλες τις διοργανώσεις. Συνολικά σε 230 αγώνες σημείωσε 135 γκολ σε όλες τις διοργανώσεις. 

Επόμενος σταθμός του ήταν η Μίλαν με την οποία κατέκτησε το Τσάμπιονς Λιγκ, το Ευρωπαϊκό Σούπερ Καπ και το Κύπελλο Ιταλίας το 2003. Ο μικρός αριθμός συμμετοχών του στην ομάδα του Μιλάνου και η χαμηλή παραγωγικότητά του (8 γκολ σε 38 αγώνες) τον ανάγκασαν να επιστρέψει για ένα διάστημα στη Βραζιλία, αγωνιζόμενος με την Κρουζέιρο.
       
Το 2004 μετεγράφηκε στον Ολυμπιακό και συγκεκριμένα στις 21 Ιουλίου 2004, προκαλώντας  ενθουσιασμό στον "ερυθρόλευκο" κόσμο, Παρέμεινε για τρία χρόνια, κατακτώντας ισάριθμα πρωταθλήματα και δύο νταμπλ. Κατά τη διάρκεια της σεζόν 2004–05 σημείωσε μερικά σημαντικά γκολ, ένα από τα οποία έρχεται στο πρώτο του ντέρμπι απέναντι στον Παναθηναϊκό που αναμφισβήτητα αποδείχθηκε το πιο διάσημο με τη φανέλα του Ολυμπιακού: ένα ελεύθερο λάκτισμα για να στείλει τον Ολυμπιακό στη νίκη απέναντι στους αιώνιους αντιπάλους τους. Ένα άλλο αξιοσημείωτο γκολ ήρθε την επόμενη εβδομάδα στο αγώνα του Ολυμπιακού στο γκρουπ της ΟΥΕΦΑ στην Αγγλία εναντίον των μελλοντικών πρωταθλητών της Λίβερπουλ, όπου σημείωσε ένα ελεύθερο λάκτισμα και έβαλε την ελληνική ομάδα μπροστά. Ωστόσο, ο Ολυμπιακός αποκλείστηκε μετά από τέρμα του αρχηγού της Λίβερπουλ, Στίβεν Τζέραρντ. Στο τελευταίο παιχνίδι της πρώτης σεζόν στον Ολυμπιακό, ο σύλλογος χρειαζόταν μια νίκη για να κερδίσει το πρωτάθλημα, με τον Παναθηναϊκό να απέχει μόνο ένα βαθμό πίσω. Ο Ολυμπιακός κέρδισε τον Ηρακλή 0–1 σε εκτός έδρας αγώνα στη Θεσσαλονίκη, χάρη στο τέρμα του Ριβάλντο και εξασφάλισε το πρωτάθλημα.

Τον Μάιο του 2007 πήρε μεταγραφή στην ΑΕΚ, υπογράφοντας διετές συμβόλαιο συνεργασίας. Είχε πετυχημένη παρουσία με αποκορύφωμα τον αγώνα εναντίον της προηγούμενης ομάδας του που έληξε με 4–0. Το καλοκαίρι του 2008 μετά από περιπλοκή στην βαθμολογία του πρωταθλήματος δήλωσε ότι αν το πρωτάθλημα δινόταν τελικώς στον Ολυμπιακό και όχι στην ΑΕΚ θα έφευγε από την Ελλάδα, λέγοντας ότι "αν μια ομάδα δεν ήταν τόσο καλή ώστε να κερδίσει στο γήπεδο, δεν αξίζει το τρόπαιο".

Η συνέχεια της καριέρας του τον βρήκε σε ομάδες του Ουζμπεκιστάν, της Βραζιλίας και της Αγκόλας για να καταλήξει το 2013 πάλι στην πατρίδα του. Με την κατάκτηση του  πρωταθλήματος με την Μπουνιοντκόρ το 2008 έγινε ένας από τους εννέα ποδοσφαιριστές που έχουν κατακτήσει τίτλους σε τέσσερις διαφορετικές χώρες. Το Σάββατο 15 Μαρτίου 2014, ανακοίνωσε την αποχώρησή του από την ενεργό δράση, αλλά συνέχισε να αγωνίζεται περιοδικά μέχρι τις 14 Αυγούστου 2015, όταν σταμάτησε οριστικά σε ηλικία 43 ετών.
Από το 2008 έγινε πρόεδρος της βραζιλιάνικης Μοζί Μιρίμ.

### Διεθνής καριέρα
Ο Ριβάλντο έκανε το ντεμπούτο του στην Εθνική Βραζιλίας το 1993 και αγωνίστηκε 74 φορές. Ήταν μέλος της Ολυμπιακής ομάδας της χώρας του το 1996 όταν κατέκτησε το χάλκινο μετάλλιο. Στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1998 ο Ριβάλντο μαζί με το Ρονάλντο και το Ντενίλσον έφτασαν την ομάδα της εθνικής Βραζιλίας μέχρι τον τελικό και έχασαν τον τίτλο στον τελευταίο αγώνα με τη Γαλλία. Ο ίδιος σκόραρε απέναντι του Μαρόκου και της Δανίας, σημειώνοντας συνολικά τρία τέρματα, ενώ είχε πολύ καλή απόδοση και την ασίστ στο δραματικό ημιτελικό με την Ολλανδία.

[thumb |Το [Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου 2002|2002 με το Παγκόσμιο Κύπελλο]] 
Ήταν πρωταγωνιστής στο Κόπα Αμέρικα του 1999 όπου και αναδείχθηκε πρώτος σκόρερ με 5 τέρματα και καλύτερος παίκτης της διοργάνωσης σημειώνοντας δύο γκολ στον τελικό με την Ουρουγουάη (3–0). Στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2002, υπήρξε συμπαίκτης με τον Ροναλντίνιο και μαζί με το Ρονάλντο δημιούργησαν το τρίο "Ρ", ένα κορυφαίο επιθετικό σχήμα σε εμφανίσεις και αποτελέσματα. Σημείωσε το πρώτο γκολ της ομάδας στη διοργάνωση με αντίπαλο το Βέλγιο (αποτέλεσμα 2–0). Οι εμφανίσεις του ήταν εξαιρετικές και μεταξύ των σημαντικότερων στιγμών του ήταν η επιτυχία του τέρματος της ισοφάρισης στον κρίσιμο προημιτελικό με την Αγγλία. Πραγματοποίησε πολύ καλή εμφάνιση και στον τελικό με τη Γερμανία, βοηθώντας τον Ρονάλντο να σκοράρει στην εστία του Όλιβερ Καν, που είχε δεχθεί μόνο ένα γκολ σε πέντε αγώνες πριν τον τελικό. Συνολικά σημείωσε 5 τέρματα και ήταν δεύτερος σκόρερ με πρώτο τον Ρονάλντο, έχοντας σημαντική συμβολή στην κατάκτηση του κορυφαίου τίτλου. Σε 14 αγώνες Παγκοσμίων Κύπελλων σημείωσε οκτώ γκολ και παρείχε τρεις ασίστ. Είναι ένας από τους εννέα παίκτες που έχουν κερδίσει το Παγκόσμιο Κύπελλο, το Τσάμπιονς Λιγκ και τη Χρυσή Μπάλα, και έγινε μόλις ο τέταρτος από τους έξι μόνο που έχουν κατακτήσει και το πρωτάθλημα εθνών της ηπείρου τους.

Η τελευταία εμφάνισή του ήταν στα τέλη του 2003 σε αγώνα εναντίον της Ουρουγουάης (3–3).

## Τίτλοι
* **Με την εθνική ομάδα της Βραζιλίας:**

** Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Κορέας - Ιαπωνίας
*** Παγκόσμιος Πρωταθλητής 2002 (Ιαπωνία) 
*** 4ος Καλύτερος παίκτης της διοργάνωσης 
*** 2ος σκόρερ διοργάνωσης : 5 γκολ

** Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Γαλλίας
*** 2η θέση παγκόσμιο πρωτάθλημα 1998 (Γαλλία) 
*** 5ος Καλύτερος παίκτης της διοργάνωσης 
*** 3 γκολ στη διοργάνωση

** Κύπελλο Συνομοσπονδίων ΦΙΦΑ 1997 
*** Πρώτη θέση 

** Κόπα Αμέρικα Παραγουάης
*** Πρώτη θέση Κόπα Αμέρικα 1999 (Παραγουάη) 
*** Καλύτερος παίκτης της διοργάνωσης 
*** Πρώτος σκόρερ διοργάνωσης : 5 γκολ

** Χάλκινο Ολυμπιακό Μετάλλιο 1996 (Ατλάντα)

* **Σε συλλογικό επίπεδο:**

** Δύο φορές πρωταθλητής Ισπανίας με τη Μπαρτσελόνα
** Μία φορά Σούπερ Κυπελλούχος Ευρώπης με τη Μπαρτσελόνα
** Μία φορά πρωταθλητής Ευρώπης Τσάμπιονς Λινγκ με τη Μίλαν
** Μία φορά Κυπελλούχος Ιταλίας με τη Μίλαν
** Μία φορά πρωταθλητής Βραζιλίας με την Παλμέιρας
** Δύο φορές πρωταθλητής του Καμπεονάτο Παουλίστα με την Παλμέιρας
** Πρωτάθλημα Καμπεονάτο Μινέιρο με τη Κρουζέιρο (2004) 
** Δύο φορές Κυπελλούχος Ελλάδας με τον Ολυμπιακό (2005, 2006)
** Τρεις φορές πρωταθλητής Ελλάδας με τον Ολυμπιακό (2005, 2006, 2007)
** Τρεις φορές πρωταθλητής Ουζμπεκιστάν με την Μπουνιοντκόρ (2008, 2009, 2010)
** Δύο φορές Κυπελλούχος Ουζμπεκιστάν με την Μπουνιοντκόρ (2008, 2009)

## Ατομικές διακρίσεις

** 1994 Ασημένια Μπάλα (Βραζιλία)
** 1996 Καλύτερος παίκτης (Βραζιλία)
** 1999 Χρυσή μπάλα - Κόσμος (ΦΙΦΑ)
** 1999 Χρυσή μπάλα - Ευρώπη (ΟΥΕΦΑ)
** 2000 τρίτος (3ος) καλύτερος στον κόσμο - (ΦΙΦΑ)
** 2001 τρίτος (3ος) καλύτερος στον κόσμο - (ΦΙΦΑ)
** 2002 τρίτος (3ος) καλύτερος στον κόσμο - (ΦΙΦΑ)

* **Άλλες διακρίσεις**

* Δύο φορές δεύτερος σκόρερ στην Ισπανία με τη Μπαρτσελόνα 
** Μία φορά τρίτος σκόρερ στην Ισπανία με τη Ντεπορτίβο Λα Κορούνια 
** Συνολικά έχει πετύχει 35 γκολ με τη Βραζιλία, ενώ σε συλλογικό επίπεδο πέτυχε 391 τέρματα σε 883 επίσημους αγώνες σε όλες τις διοργανώσεις.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* 
* Πληροφορίες από το uefa.com 
* Η επίσημη ιστοσελίδα του Ριβάλντο (στα ελληνικά)

Κατηγορία:Βραζιλιάνοι Ολυμπιονίκες
Κατηγορία:Επιθετικοί ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Βραζιλιάνοι ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Βραζιλίας
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Ολυμπιακού Πειραιώς
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Αθλητικής Ένωσης Κωνσταντινουπόλεως
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Μπαρτσελόνα
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ΑΚ Μίλαν
Κατηγορία:Μέσοι ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σάντα Κρουζ Φουτεμπόλ Κλούμπε
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Μοζί Μιρίμ Εσπόρτε Κλούμπε
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σπορτ Κλαμπ Κορίνθιανς Παουλίστα
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σοσιεντάντε Εσπορτίβα Παλμέιρας
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Ντεπορτίβο Λα Κορούνια
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Κρουζέιρο Εσπόρτε Κλούμπε
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Μπουνιοντκόρ ΠΦΚ
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σάο Πάολο Φουτεμπόλ Κλούμπε
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Καμπουκσπόρπ
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Βραζιλίας Κ20
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ολυμπιακής ομάδας Βραζιλίας
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1996
Κατηγορία:Ολυμπιονίκες του ποδοσφαίρου
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 2002
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1998
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σούπερ Λιγκ Ελλάδας
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Πριμέρα Ντιβιζιόν
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σέριε Α
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Κυπέλλου Συνομοσπονδιών FIFA 1997
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Ασοσιασάο Ντεσπορτίβα Σάο Καετάνο
Κατηγορία:FIFA 100
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Καμπεονάτο Μπραζιλέιρο Σέριε Α
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Καμπεονάτο Μπραζιλέιρο Σέριε Β
Κατηγορία:Ξένοι ποδοσφαιριστές στην Ελλάδα
Κατηγορία:Ξένοι ποδοσφαιριστές στην Ιταλία
Κατηγορία:Ξένοι ποδοσφαιριστές στην Ισπανία
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Πρωταθλήματος Ουζμπεκιστάν
Κατηγορία:Παίκτες νικητές ΟΥΕΦΑ Τσάμπιονς Λιγκ
Κατηγορία:Πολιτογραφημένοι πολίτες της Ισπανίας
Κατηγορία:Παίκτες νικητές Κόπα Αμέρικα
Κατηγορία:Νικητές Χρυσής Μπάλας
Κατηγορία:Παίκτες νικητές Παγκοσμίου Κυπέλλου ποδοσφαίρου FIFA
Κατηγορία:Παίκτες νικητές Κυπέλλου Συνομοσπονδιών FIFA
Κατηγορία:Νικητές του Παίκτη της Χρονιάς της FIFA
Κατηγορία:Κορυφαίοι σκόρερ του ΟΥΕΦΑ Τσάμπιονς Λιγκ
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Καμπεονάτο Μπραζιλέιρο Σέριε Γ