Γενικές εκλογές Χιλής 2025

Οι γενικές εκλογές διεξήχθησαν στη Χιλή στις 16 Νοεμβρίου 2025. Οι ψηφοφόροι προσήλθαν στις κάλπες για να εκλέξουν τον 38ο πρόεδρο της Χιλής, να ανανεώσουν και τις 155 έδρες στη Βουλή των Αντιπροσώπων και να καλύψουν 23 από τις 50 έδρες στη Γερουσία. Ο υποψήφιος του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, Χοσέ Αντόνιο Καστ, νίκησε το μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος, Τζάνετ Χάρα, στον επαναληπτικό γύρο των εκλογών στις 14 Δεκεμβρίου.

Στον πρώτο γύρο, η Χάρα, κομμουνίστρια, έλαβε τη σχετική πλειοψηφία των ψήφων. Ο Καστ, ο οποίος έχει περιγραφεί ως συντηρητικός ή σκληρός δεξιός, κατέλαβε τη δεύτερη θέση. Συνολικά, οι δεξιοί υποψήφιοι έλαβαν περίπου το 70% των ψήφων στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών. Οι Κάιζερ και Ματέι, αμφότεροι υποψήφιοι της δεξιάς, υποστήριξαν τον Καστ για τον δεύτερο γύρο, ενώ ο Παρίζι αρνήθηκε να δώσει στήριξη, καλώντας τους ψηφοφόρους του να αποφασίσουν μόνοι τους. Στον επαναληπτικό γύρο, ο Καστ νίκησε την Χάρα με 58% των ψήφων, το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό από τη μετάβαση της Χιλής στη δημοκρατία. Ο Καστ έλαβε 7,2 εκατομμύρια ψήφους, ο υψηλότερος αριθμός ψήφων στην ιστορία της Χιλής, κερδίζοντας και στις δεκαέξι περιφέρειες της χώρας.

Στις κοινοβουλευτικές εκλογές, η Unidad por Chile, ένας συνασπισμός των κυβερνώντων αριστερών και κεντροαριστερών κομμάτων, αναδείχθηκε ως η μεγαλύτερη ομάδα στη Βουλή των Αντιπροσώπων, ενώ στη Γερουσία οι αριστερές και δεξιές πτέρυγες κατέληξαν σε ισοπαλία με 25 γερουσιαστές η καθεμία.

Αυτή ήταν η πρώτη γενική εκλογή μετά την επαναφορά της υποχρεωτικής ψηφοφορίας το 2022.

## Υπόβαθρο

Οι γενικές εκλογές του 2021 είδαν τον αριστερό υποψήφιο Γκάμπριελ Μπόριτς, πρώην ηγέτη των φοιτητικών διαμαρτυριών κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεων του 2011–2013, να νικά τον συντηρητικό αντίπαλό του Χοσέ Αντόνιο Καστ στον δεύτερο γύρο. Η νίκη του Μπόριτς αποδόθηκε στην ευρεία κινητοποίηση των νέων, στη δυσαρέσκεια για την κεντροδεξιά κυβέρνηση του Σεμπαστιάν Πινιέρα και στις οικονομικές πιέσεις μετά την πανδημία COVID-19. Το πρόγραμμά του έδινε έμφαση στην κοινωνική ισότητα, τις φεμινιστικές μεταρρυθμίσεις και μια «αξιοπρεπή ζωή» για τις περιθωριοποιημένες ομάδες, υποσχόμενος να διαλύσει την «πατριαρχική κληρονομιά» της Χιλής.

Μέχρι τα μέσα του 2023 τα ποσοστά αποδοχής του Μπόριτς είχαν πέσει κατακόρυφα στο 28%, με το 66% να αποδοκιμάζει τη διακυβέρνησή του, σύμφωνα με δημοσκοπήσεις. Οι αναλυτές ανέφεραν την οικονομική στασιμότητα, το νομοθετικό αδιέξοδο και τις ανησυχίες για τη δημόσια ασφάλεια ως κύριους παράγοντες. Το δεξιό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, υπό την ηγεσία του Καστ, εκμεταλλεύτηκε αυτή τη δυσαρέσκεια, εξασφαλίζοντας μια κυρίαρχη νίκη στις εκλογές για το Συνταγματικό Συμβούλιο τον Μάιο του 2023, οι οποίες οδήγησαν στο αποτυχημένο συνταγματικό δημοψήφισμα του 2023. Ο Καστ δήλωσε ότι τα αποτελέσματα αποτελούσαν εντολή για «μια σημαντική αλλαγή στην κυβέρνηση», τοποθετώντας τον εαυτό του ως φαβορί για το 2025. Εν τω μεταξύ, η Έβελιν Ματέι της Ανεξάρτητης Δημοκρατικής Ένωσης (UDI) κέρδισε επίσης έδαφος στις δημοσκοπήσεις.

## Εκλογικό σύστημα
Αυτές ήταν οι πρώτες προεδρικές και κοινοβουλευτικές εκλογές από τότε που ψηφίστηκε και εκδόθηκε μια συνταγματική τροποποίηση στις 27 Δεκεμβρίου 2022, η οποία επανέφερε την υποχρεωτική ψηφοφορία για όλες τις εκλογές και τα δημοψηφίσματα για πρώτη φορά από το 2012, εκτός από τις προκριματικές εκλογές. Οι πολίτες που είχαν δικαίωμα ψήφου και δεν ψήφισαν αντιμετώπιζαν πρόστιμο περίπου 33.000 πέσο (περίπου 35 δολάρια ΗΠΑ).

### Πρόεδρος
Ο Πρόεδρος εκλέγεται με το σύστημα δύο γύρων· εάν κανένας υποψήφιος δεν λάβει πάνω από το 50% των ψήφων για να κερδίσει απευθείας στον πρώτο γύρο, διεξάγεται δεύτερος γύρος.

### Εθνικό Κογκρέσο
*Βουλή των Αντιπροσώπων: Τα 155 μέλη εκλέγονται από 28 πολυεδρικές περιφέρειες (3–8 έδρες η καθεμία) χρησιμοποιώντας αναλογική εκπροσώπηση ανοιχτής λίστας με τη μέθοδο d'Hondt.

*Γερουσία: Οι 50 γερουσιαστές υπηρετούν οκταετείς θητείες με κλιμακωτή ανανέωση. Το μισό σώμα (25 έδρες) ανανεώνεται σε κάθε γενική εκλογή, με εκλογή από 16 περιφερειακές εκλογικές περιφέρειες (2–5 έδρες η καθεμία) υπό παρόμοιους αναλογικούς κανόνες.
## Αποτελέσματα
### Πρόεδρος

#### Πρώτος γύρος
Κανένας υποψήφιος δεν έλαβε την απαιτούμενη πλειοψηφία για να κερδίσει την προεδρία απευθείας. Ως αποτέλεσμα, η εκλογή προχώρησε σε επαναληπτικό γύρο μεταξύ της Τζάνετ Χάρα και του Χοσέ Αντόνιο Καστ στις 14 Δεκεμβρίου 2025.

Η Χάρα κέρδισε τον πρώτο γύρο με ποσοστό 26,58% των ψήφων, ακολουθούμενη σε μικρή απόσταση από τον Καστ με 23,92%.

Η τρίτη θέση πήγε στον Φράνκο Παρίζι, ο οποίος έλαβε το 19,71% των ψήφων και πέτυχε ένα αναπάντεχο αποτέλεσμα, δεδομένου ότι οι δημοσκοπήσεις του έδιναν λιγότερο από 10%. Ο Γιοχάνες Κάιζερ έλαβε το 13,94% των ψήφων, και η πέμπτη θέση πήγε στην Έβελιν Ματέι, η οποία έλαβε το 12,46% των ψήφων, σημειώνοντας την πιο σημαντική ήττα καθώς αναμενόταν να έρθει τρίτη και προηγούνταν μάλιστα στις δημοσκοπήσεις για αρκετούς μήνες. Οι υπόλοιποι υποψήφιοι έλαβαν λιγότερο από το 5% των ψήφων.

#### Δεύτερος γύρος
Στην τρίτη του προσπάθεια να γίνει πρόεδρος της Χιλής, ο Καστ κέρδισε τον δεύτερο γύρο με 58% των έγκυρων ψήφων, σηματοδοτώντας την πιο σημαντική στροφή προς τα δεξιά από το τέλος της δικτατορίας του Πινοτσέτ. Έλαβε το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό ψήφων από τη μετάβαση της Χιλής στη δημοκρατία. Ο Καστ έλαβε 7,2 εκατομμύρια ψήφους, τον υψηλότερο συνολικό αριθμό ψήφων στην ιστορία της Χιλής. Κέρδισε σε όλες τις περιφέρειες της χώρας, με τη Χάρα να κερδίζει μόνο την ψήφο του εξωτερικού.

### Βουλή των Αντιπροσώπων
Στη Βουλή των Αντιπροσώπων, η συμμαχία Unidad por Chile αναδείχθηκε ως το μεγαλύτερο μπλοκ με 61 έδρες, ακολουθούμενη από τη συμμαχία Cambio por Chile με 42 έδρες. Μικρότεροι συνασπισμοί και κόμματα, συμπεριλαμβανομένου του Chile Grande y Unido (34 έδρες) και του Κόμματος του Λαού (14 έδρες), εξασφάλισαν επίσης εκπροσώπηση.

### Γερουσία
Στη Γερουσία ανανεώθηκαν 23 έδρες. Οι εκλογές διατήρησαν τη συνολική ιδεολογική ισορροπία που παρατηρήθηκε το 2021, με τα δεξιά και τα αριστερά κόμματα να ελέγχουν από 25 έδρες το καθένα, συνυπολογίζοντας τους ανεξάρτητους. Οι κύριες αλλαγές ήταν εσωτερικές σε κάθε μπλοκ: η συμμαχία Unidad por Chile ενοποίησε τους πρώην κεντροαριστερούς και αριστερούς συνασπισμούς χωρίς να μεταβληθεί ο συνολικός αριθμός των εδρών τους, ενώ η δεξιά παρουσίασε μια μετατόπιση επιρροής, καθώς το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα ενισχύθηκε και η Ανεξάρτητη Δημοκρατική Ένωση υποχώρησε.
### Γερουσία

## Παραπομπές


2025
Χιλη