Χέρμπερτ Χένρι Άσκουιθ

O **Χέρμπερτ Χένρι Άσκουιθ** (*Herbert Henry Asquith*, 12 Σεπτεμβρίου 1852&nbsp;– 15 Φεβρουαρίου 1928), ευρέως γνωστός ως *HH Asquith*, ήταν Βρετανός πολιτικός που διετέλεσε πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου από το 1908 έως το 1916. Ήταν ο τελευταίος πρωθυπουργός του Φιλελεύθερου Κόμματος που διηύθυνεε μια κυβέρνηση πλειοψηφίας και ο πιο πρόσφατος φιλελεύθερος που υπηρέτησε ως ηγέτης της αντιπολίτευσης. Έπαιξε σημαντικό ρόλο στο σχεδιασμό και την ψήφιση μεγάλης φιλελεύθερης νομοθεσίας και στη μείωση της εξουσίας της Βουλής των Λόρδων. Τον Αύγουστο του 1914, ο Άσκουιθ έβαλε τη Μεγάλη Βρετανία και τη Βρετανική Αυτοκρατορία στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Κατά τη διάρκεια του 1915, η κυβέρνησή του δέχτηκε σφοδρή επίθεση για έλλειψη όπλων και πυρομαχικών και την αποτυχία της εκστρατείας της Καλλίπολης. Σχημάτισε κυβέρνηση συνασπισμού με άλλα κόμματα, αλλά δεν κατάφερε να ικανοποιήσει τους επικριτές του, οπότε αναγκάστηκε να παραιτηθεί τον Δεκέμβριο του 1916 και δεν ανέκτησε ποτέ την εξουσία.

Αφού φοίτησε στο Balliol College της Οξφόρδης, έγινε επιτυχημένος δικηγόρος. Το 1886 ήταν ο υποψήφιος των Φιλελευθέρων για το East Fife, μια έδρα την οποία κράτησε για περισσότερα από τριάντα χρόνια. Το 1892 διορίστηκε Υπουργός Εσωτερικών στην τέταρτη Κυβέρνηση Γκλάντστοουν, παραμένοντας στη θέση έως ότου οι Φιλελεύθεροι έχασαν τις εκλογές του 1895. Στη δεκαετία της αντιπολίτευσης που ακολούθησε, ο Άσκουιθ αναδείχθηκε σε σημαντική προσωπικότητα στο κόμμα και όταν οι Φιλελεύθεροι ανέκτησαν την εξουσία υπό τον Σερ Χένρι Κάμπελ-Μπάνερμαν το 1905, ο Άσκουιθ ονομάστηκε Καγκελάριος (Υπουργός) Οικονομικών. Το 1908 ο Άσκουιθ τον διαδέχθηκε στην πρωθυπουργία. Οι Φιλελεύθεροι ήταν αποφασισμένοι να προωθήσουν το μεταρρυθμιστικό τους πρόγραμμα. Ένα εμπόδιο σε αυτό ήταν η Βουλή των Λόρδων, η οποία απέρριψε τον Λαϊκό Προϋπολογισμό του 1909. Εν τω μεταξύ, ψηφίστηκε ο Νόμος της Νότιας Αφρικής του 1909. Ο Άσκουιθ προκήρυξε εκλογές για τον Ιανουάριο του 1910 και οι Φιλελεύθεροι κέρδισαν, αν και συρρικνώθηκαν σε κυβέρνηση μειοψηφίας. Μετά από άλλες γενικές εκλογές τον Δεκέμβριο του 1910, κατάφερε την υπερψήφιση του νόμου του Κοινοβουλίου του 1911, ένα νομοσχέδιο που ψηφίστηκε τρεις φορές από τη Βουλή των Κοινοτήτων σε διαδοχικές συνόδους να ψηφιστεί ξεχωριστά και από τη Βουλή των Λόρδων. Ο Άσκουιθ ήταν λιγότερο επιτυχημένος στην αντιμετώπιση του Irish Home Rule. Οι επαναλαμβανόμενες κρίσεις οδήγησαν σε όπλα και βία, αγγίζοντας τον εμφύλιο πόλεμο.

Όταν η Βρετανία κήρυξε τον πόλεμο στη Γερμανία ως απάντηση στη γερμανική εισβολή στο Βέλγιο, οι εγχώριες συγκρούσεις σχετικά με την Ιρλανδία και το δικαίωμα ψήφου των γυναικών ανεστάλησαν. Ο Άσκουιθ ήταν περισσότερο επιτυχημένος συντονιστής παρά δυναμικός ηγέτης. Επόπτευσε την εθνική επιστράτευση, την αποστολή του Βρετανικού Εκστρατευτικού Σώματος στο Δυτικό Μέτωπο, τη δημιουργία ενός μαζικού στρατού και την ανάπτυξη μιας βιομηχανικής στρατηγικής σχεδιασμένης για την υποστήριξη των πολεμικών στόχων της χώρας. Μετά τη λήξη του Πολέμου αναδείχθηκε το αίτημα για καλύτερη ηγεσία. Αναγκάστηκε να σχηματίσει συνασπισμό με τους Συντηρητικούς και τους Εργατικούς στις αρχές του 1915. Αποδυναμώθηκε από τη δική του αναποφασιστικότητα σχετικά με τη στρατηγική, την επιστράτευση και τη χρηματοδότηση. Ο Ντέιβιντ Λόιντ Τζορτζ τον διαδέχτηκε ως πρωθυπουργός τον Δεκέμβριο του 1916. Έγιναν άσπονδοι εχθροί και πολέμησαν για τον έλεγχο του ταχέως παρακμάζοντος Φιλελεύθερου Κόμματος. Έχει εκτιμηθεί ιδιαίτερα ο ρόλος του Άσκουιθ στη δημιουργία του σύγχρονου βρετανικού κράτους πρόνοιας (1906–1911), αλλά ιστορικοί επισημαίνουν και τις αδυναμίες του ως αρχηγού πολέμου και ως επικεφαλής κόμματος μετά το 1914. Παρέμεινε ο μόνος πρωθυπουργός μεταξύ 1827 και 1979 που υπηρέτησε περισσότερα από οκτώ συναπτά έτη σε μία μόνο θητεία.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Τάγμα της Περικνημίδας
Κατηγορία:Βρετανοί πρωταγωνιστές του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου
Κατηγορία:Πρωθυπουργοί του Ηνωμένου Βασιλείου
Κατηγορία:Υπουργοί Οικονομικών (Ηνωμένο Βασίλειο)