Σαμ Γουότερστον

Ο **Σάμιουελ Άτκινσον Γουότερστον**, ευρέως γνωστός ως **Σαμ Γουότερστον** (αγγλικά: Sam Waterston, 15 Νοεμβρίου 1940 - ), είναι Αμερικανός ηθοποιός. Ο Γουότερστον είναι γνωστός για τη δουλειά του στο θέατρο, την τηλεόραση και τον κινηματογράφο. Έχει λάβει πολυάριθμες διακρίσεις, όπως Βραβείο Έμμυ Ζώνης Υψηλής Τηλεθέασης, Χρυσή Σφαίρα και Βραβεία Σωματείου Ηθοποιών καθώς και υποψηφιότητες για Όσκαρ, Βραβείο Τόνυ και Βραβείο Βρετανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου . Η καριέρα του στην υποκριτική διήρκεσε πάνω από πέντε δεκαετίες ως ηθοποιός στη σκηνή και στην οθόνη. Ο Γουότερστον έλαβε ένα αστέρι στη Λεωφόρο της Δόξας του Χόλιγουντ το 2010 και εισήχθη στο Hall of Fame του αμερικανικού θεάτρου το 2012.

Ο Γουότερστον σπούδασε στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού και στο Εργαστήρι Αμερικανών Ηθοποιών. Ξεκίνησε τη θεατρική του καριέρα στη σκηνή της Νέας Υόρκης, εμφανιζόμενος σε πολλές παραστάσεις έργων του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ. Πρωταγωνίστησε σε πολυάριθμες παραγωγές στο Public Theatre, όπως *The Trial of Catonsville Nine* (1970), *[[Το κουκλόσπιτο]]* (1975), *[[Άμλετ]]* (1975), *[[Με το ίδιο μέτρο]]* (1977) και *Benefactors* (1980). Ερμήνευσε τον Αβραάμ Λίνκολν στο Μπρόντγουεϊ στο έργο *Abe Lincoln in Illinois* (1993) όπου έλαβε βραβείο Τόνυ καλύτερου ηθοποιού σε θεατρικό έργο.

Ο Γουότερστον έπαιξε τον Νικ Κάραγουεϊ στην ταινία *[[Ο μεγάλος Γκάτσμπυ (ταινία, 1974)|Ο μεγάλος Γκάτσμπυ]]* (1974) κερδίζοντας Χρυσή Σφαίρα Β΄ Ανδρικού Ρόλου - κινηματογραφική ταινία . Κέρδισε την αποδοχή των κριτικών για την ερμηνεία του στο *[[Κραυγές στη σιωπή]]* (1984) του Ρόλαντ Τζόφι, για το οποίο έλαβε και υποψηφιότητα για Όσκαρ Α΄ Ανδρικού Ρόλου. Ο Γουότερστον έπαιξε σε πολλές ταινίες του Γούντι Άλεν, όπως *Εσωτερικές σχέσεις* (1978), *[[Η Χάνα και οι αδελφές της]]* (1986), *Σεπτέμβρης* (1987) και *Απιστίες και αμαρτίες* (1989). Άλλοι αξιόλογοι ρόλοι περιλαμβάνουν τα *Rancho Deluxe* (1975), *Η αλεπού των κατασκόπων* και *Η πύλη της Δύσεως* (και τα δύο του 1980), *Συνέβη το καλοκαίρι* (1991), *Η μαμά παραμονεύει στο σκοτάδι* (1994), *Νίξον* (1995), *Κυρία Σλόαν* (2016) και *Η αρχή της ισότητας* (2018).

Το 1973, ένας από τους πρώτους τηλεοπτικούς του ρόλους περιελάμβανε μια τηλεοπτική κινηματογραφική μεταφορά του *[[Γυάλινος Κόσμος|Γυάλινου κόσμου]]* του Τενεσί Ουίλιαμς, με την Κάθριν Χέπμπορν. Έγινε ευρέως γνωστός ερμηνεύοντας τον Τζακ Μακόι στην εγκληματική σειρά του NBC *[[Νόμος και τάξη (τηλεοπτική σειρά)|Νόμος και τάξη]]* (1994–2010, 2022–), για την οποία έλαβε Βραβείο Σωματείου Ηθοποιών και υποψηφιότητες για Χρυσή Σφαίρα και Βραβείο Έμμυ. Υποδύθηκε επίσης τον Αβραάμ Λίνκολν στη μίνι σειρά *Lincoln* (1988).

## Οικογένεια και εκπαίδευση
Ο Σαμ Γουότερστον, το τρίτο από τα τέσσερα παιδιά της οικογένειά του (Ρομπέρτα, Τζορτζ και Έλεν), γεννήθηκε στο Κέιμπριτζ (Μασαχουσέτη). Η μητέρα του, Άλις Τάκερ (το γένος Άτκινσον), ζωγράφος τοπίων, ήταν αγγλικής καταγωγής και απόγονος επιβατών που έφτασαν στις ΗΠΑ με το πλοίο *Mayflower*. Ο πατέρας του, Τζορτζ Γουότερστον, ήταν σημασιολόγος, δάσκαλος αγγλικής και μετανάστης από το Λέιθ της Σκωτίας. Ο Γουότερστον παρακολούθησε το λύκειο Groton School. Έλαβε πτυχίο από το Πανεπιστήμιο Γέιλ, τάξη του 1962.

## Καριέρα

### Θέατρο
αριστερά|μικρογραφία| Ο Γουότερστον στο Αμερικανικό Φεστιβάλ Σαίξπηρ το 1972
Ο κλασικά εκπαιδευμένος Γουότερστον έχει πολλές σκηνικές πιστώσεις στο όνομά του. Για παράδειγμα, έπαιξε στην παραγωγή του Joseph Papp του έργου *[[Πολύ κακό για το τίποτα]]* του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ καθώς και τον ομώνυμο ρόλο στο *[[Άμλετ]]*. Στις 13 Οκτωβρίου 1969, πρωταγωνίστησε στο έργο του Άρθουρ Κόπιτ *Indians* στο Μπρόντγουεϊ. Το έργο σκηνοθέτησε ο Τζιν Φράνκελ και έπαιξε μαζί με τον Στέισι Κιτς και τον Ραούλ Τζούλια. Το έργο συμπλήρωσε 96 παραστάσεις.

Το 1977, πρωταγωνίστησε σε μια παραγωγή εκτός Μπρόντγουεϊ του έργου του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ *[[Με το ίδιο μέτρο]]* με τη Μέριλ Στριπ και τον Τζον Καζάλ. Το 1980, πρωταγωνίστησε στο *Benefactors* με την Γκλεν Κλόουζ στο Μπρόντγουεϊ. Το 1993, υποδύθηκε τον Αβραάμ Λίνκολν στη θέατρο στο έργο *Abe Lincoln in Illinois*, κερδίζοντας Βραβείο Τόνυ, Βραβείο Drama Desk και βραβείο Outer Critics Circle για την ερμηνεία του.

Ο Γουότερστον εμφανίστηκε ως Πολώνιος στην παράσταση του 2008 του έργου *[[Άμλετ]]* στο φεστιβάλ Shakespeare in the Park. Η ερμηνεία του έλαβε εξαιρετικές κριτικές από την εφημερίδα *[[The New York Times]]* και από πολλές άλλες εφημερίδες σε όλη τη χώρα, ιδιαίτερα στα βορειοανατολικά. Το 2015, ο Γουότερστον εμφανίστηκε ως Πρόσπερο σε μια παραγωγή του έργου *[[Η Τρικυμία|Η τρικυμία]]*, στο ίδιο φεστιβάλ.

### Τηλεόραση
Το 1994, ο Γουότερστον έκανε το ντεμπούτο του ως Βοηθός Εισαγγελέας Τζακ Μακόι στον πέμπτο κύκλο της τηλεοπτικής σειράς *[[(τηλεοπτική σειρά)|Νόμος και τάξη]]*. Έπαιξε τον ρόλο του Μακόι, ο οποίος έγινε τελικά Εισαγγελέας στο φινάλε της σειράς το 2010, και έχει επαναλάβει τον ρόλο σε όλη τη σειρά εκπομπών *Νόμος και τάξη*. Μετά το τέλος της σειράς, ο Γουότερστον ήταν το δεύτερο μέλος του καστ με τη μεγαλύτερη διάρκεια ζωής (μετά την Σ. Έπαθα Μέρκερσον), έχοντας επαναλάβει τον ρόλο του σε 16 κύκλους. Λόγω της επιτυχίας της τηλεοπτικής σειράς με βάσητη  Νέα Υόρκη, ο Γουότερστον και ο επίσης ηθοποιός του *Νόμος και τάξη* Τζέρι Όρμπακ ανακηρύχθηκαν "Ζωντανά Ορόσημα" από το New York Landmarks Conservancy.

Το 2021, ο Γουότερστον έπαιξε στη συνέχεια του *Νόμος και τάξη*, επαναλαμβάνοντας τον ρόλο του εισαγγελέα Τζακ Μακόι. Εμφανίστηκε στο *The Late Show με τον Stephen Colbert* για την προώθηση της εκπομπής.

Ο Γουότερστον ερμήνευσε πολλούς ακόμη τηλεοπτικούς ρόλους.

Το 2015, ο Γουότερστον εντάχθηκε στο καστ της σειράς του Netflix *Γκρέις και Φράνκι*, πρωταγωνιστώντας μαζί με του Μάρτιν Σιν, Τζέιν Φόντα και Λίλι Τόμλιν. Σε μια συνέντευξη στην εφημερίδα *New York Daily News*, ο Γουότερστον υποστήριξε τις Τόμλιν και τη Φόντα που απαιτούσαν υψηλότερους μισθούς από τους ηθοποιούς δεύτερων ρόλων, λέγοντας: «Νομίζω ότι τις εκμεταλλεύονται». Ο χαρακτήρας του Σολ εμφανίστηκε και στους επτά κύκλους της σειράς, η οποία ολοκληρώθηκε το 2022.

Ο Γουότερστον εμφανίστηκε ως διαγωνιζόμενος σε ένα παιχνίδι διασημοτήτων στο *Jeopardy!* δύο φορές. Στην πρώτη του εμφάνιση, που προβλήθηκε την 1η Μαΐου 1997, ο Γουότερστον κέρδισε το παιχνίδι, συγκεντρώνοντας $23.800 για την οργάνωση Refugees International, που προωθεί την καλύτερη μεταχείριση των προσφύγων σε όλο τον κόσμο. Έκανε τη δεύτερη εμφάνισή του στις 10 Νοεμβρίου 2006, τερματίζοντας στη δεύτερη θέση με συνολικό κέρδος $12.000, αλλά βραβεύτηκε με $25.000 ως δεύτερος νικητής. Εκτός από την υποστήριξη του Refugees International, ο Γουότερστον  δώρισε επίσης μέρος του ποσού του στην περιβαλλοντική ομάδα Oceana.

Έκανε μια δημοφιλή εμφάνιση σε ένα επεισόδιο του *Saturday Night Live*, εκθειάζοντας τις αρετές της Old Glory Insurance, με σκοπό την προστασία των ηλικιωμένων από επιθέσεις ρομπότ.

### Άλλες δραστηριότητες
Στις 12 Φεβρουαρίου 2009, ο Γουότερστον εντάχθηκε στην ορχήστρα και τη χορωδία του Aaron Copland School of Music στο Queens College και στη χορωδία Riverside Inspirational και NYC Labor Choir, για να τιμήσουν τα 200ά γενέθλια του Αβραάμ Λίνκολν στην εκκλησία του Ρίβερσαϊντ στη Νέα Υόρκη.

## Προσωπική ζωή
Το 1975, ο Γουότερστον χώρισε από την πρώτη του σύζυγο, Μπάρμπαρα Ράτλετζ-Τζονς. Έχουν έναν γιο, τον Τζέιμς, επίσης ηθοποιό. Το 1976, ο Γουότερστον παντρεύτηκε τη δεύτερη σύζυγό του, πρώην μοντέλο, Λιν Λουίζα Γούντραφ. Έχουν τρία παιδιά, τις Κάθριν Γουότερστον και Ελίζαμπεθ Γουότερστον, οι οποίες είναι επίσης ηθοποιοί, και έναν γιο, τον Γκράχαμ Γουότερστον.

Ο Γουότερστον είναι μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Oceana. Το 2012, ο Γουότερστον έλαβε το ανθρωπιστικό βραβείο Goodermote για τη μακροχρόνια υποστήριξή του στους πρόσφυγες σε όλο τον κόσμο.

Ήταν εκπρόσωπος του κινήματος Unity08, το οποίο ανεπιτυχώς προσπάθησε να υποβάλει υποψηφιότητα στις προεδρικές εκλογές του 2008. Ο Γουότερστον είχε δηλώσει δημοκρατικός έως ότου έφυγε από το κόμμα με αηδία μετά την προβολή της προεκλογικής διαφήμισης του Λίντον Τζόνσον με τίτλο "Daisy" το 1964. Ωστόσο, ενέκρινε τον Δημοκρατικό Πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα για επανεκλογή το 2012, και επί του παρόντος είναι εγγεγραμμένος στο δημοκρατικό κόμμα.

Στις 18 Οκτωβρίου 2019, ο Γουότερστον συνελήφθη με τη συμπρωταγωνίστριά το στο *Γκρέις και Φράνκι,* Τζέιν Φόντα, επειδή διαμαρτυρήθηκαν για τις πολιτικές της κυβέρνησης Τραμπ σχετικά με την κλιματική αλλαγή έξω από το Καπιτώλιο των ΗΠΑ στην Ουάσιγκτον.

## Φιλμογραφία

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* 
* 
* ''Memory and Imagination: New Pathways to the Library of Congress''—ντοκιμαντέρ

Κατηγορία:Απόφοιτοι του Πανεπιστημίου του Παρισιού
Κατηγορία:Αμερικανοί ηθοποιοί θεάτρου
Κατηγορία:Αμερικανοί αγγλικής καταγωγής
Κατηγορία:Αμερικανοί ηθοποιοί φωνής
Κατηγορία:Αμερικανοί ηθοποιοί τηλεόρασης
Κατηγορία:Αμερικανοί ηθοποιοί κινηματογράφου
Κατηγορία:Αμερικανοί ανθρωπιστές