Ραλφ Μπέτζα

Ο **Ραλφ Μπέτζα** (*Ralph Betza*, γεν. 1945, ΗΠΑ) είναι διεθνής μαιτρ στο σκάκι και εφευρέτης πολλών παραλλαγών του παιχνιδιού, όπως το Σκάκι με διαφορετικούς στρατούς (*Chess with different armies*, ή *Equal Armies*), που είναι γνωστό και με το όνομά του ως Σκάκι του Μπέτζα (*Betza's Chess*).

## Βιογραφικά στοιχεία
Ο Ραλφ Μπέτζα διαμένει στη Νέα Υόρκη των ΗΠΑ και ασχολείται με τον προγραμματισμό σε ηλεκτονικούς υπολογιστές και όπως αναφέρει ο ίδιος τον Νοέμβριο του 1997 σε μια συνέντευξή του, έμαθε να παίζει σκάκι σε ηλικία 8 ετών, άρχισε να κερδίζει τους συμμαθητές του στα 12 (όταν ανακάλυψε το 1.ε4 ε5 2.Βθ5), άλλα έχανε από σκακιστές μέχρι τα 13 του, κέρδισε το πρώτο του τουρνουά στα 14 (ένα περιφερειακό σχολικό τουρνουά) και όλα ξεκίνησαν από εκεί. Θεωρεί αξιωσημείωτη τη συνάντηση που είχε με τον Έντουαρντ Λάσκερ, ο οποίος αν και είχε περάσει τα 90 και δεν έπαιζε πια καλό σκάκι, εφηύρε μια κίνηση με την οποία τον κέρδισε κυριολεκτικά, αυτό ήταν που τον έκανε να καταλάβει εις βάθος το σκάκι. Σταμάτησε να παίζει σκάκι το 1979, όταν τερμάτησε δεύτερος στο Ιταλικό εθνικό πρωτάθλημα, έκτοτε ασχολείται με την εφεύρεση σκακιστικών παραλλαγών.

## Παραλλαγές που εφηύρε
Ο Ραλφ Μπέτζα είναι ίσως ο πιο παραγωγικός εφευρέτης παραλλαγών του σκακιού. Πολλές από τις παραλλαγές του δημοσιεύθηκαν στο διαδίκτυο, ενώ αρκετές από αυτές είναι πολύ δημοφιλείς και περιγράφονται σε σκακιστικά βιβλία και περιοδικά.

Οι παραλλαγές που εφηύρε είναι:

* Σκάκι για πολλούς παίκτες (Multiplayer Chess) πριν το 1968
* Χάι-Λόου σκάκι (High-Low Chess) το 1968
* Σκάκι με παράξενες εφεδρείες (Strange Relay Chess) τη δεκαετία του 1970
* Σκάκι συντεταγμένων (Coordinate Chess, ή σύντομα Co-Chess) το 1973
* Σκάκι μετατροπής (Conversion Chess) το 1973
* Σκάκι συντεταγμένων με εφεδρείες (Co-Relay Chess) το 1973
* Σκάκι διπλής μετατροπής (Double Conversion Chess) το 1973
* Σκάκι ετεροσυνένωσης (Heterocoalescence Chess) το 1973, του Philip M. Cohen, που βασίστηκε σε μια ιδέα του Μπέτζα
* Σκάκι αντιστροφέα (Inverter Chess, ή Switch Chess) το 1973 
* Μεταμόρφωσις (Metamorphosis) περίπου το 1973
* Σκάκι ανεμόμυλου (Pinwheel Chess) το 1973
* Σκάκι μετατροπής με αναστροφή (Reversion Conversion Chess) το 1973 
* Σκάκι μεταφοράς (Transportation Chess, ή Transchess) το 1973
* Γουοτεργκέιτ σκάκι (Watergate Chess) το 1973
* Ασθενές σκάκι (Weak!) το 1973
* Σκάκι αμφίδρομης ροής (Biflux Chess) το 1974, μια παραλλαγή του Σκάκι συντεταγμένων (Co-Chess)
* Σκάκι με κινήσεις Μπράουν (Brownian Motion Chess) το 1974
* Σκάκι της Κασάνδρας (Cassandra Chess) το 1974
* Όρμπιταλ σκάκι (Orbital Chess) το 1974
* Σκάκι με υπερφορτωτή και αποκαταστάτη (Overloader/Restorer Chess, ή σύντομα O/R Chess) το 1974
* Σκάκι μεταφοράς πουτ-μπακ (Put-back Transchess) το 1974
* Σχεδόν σκάκι (Almost Chess) το 1977
* Φιλόδοξο σκάκι (Ambition Chess) το 1977
* Οτορίφλ σκάκι (Autorifle Chess) το 1977, μετά την έκδοση του Bill Rawlings
* Σκάκι χιονοστιβάδας (Avalanche Chess) το 1977
* Σκάκι χιονοστρόβιλου (Blizzard Chess) το 1977
* Σκάκι βαμβακίνας (Buzzard Chess) το 1977
* Σκάκι λίστας (List Chess) το 1977
* Σκάκι πανούκλας (Plague Chess) το 1977, μετά την έκδοση του S. Walker, που παραλλαγές του είναι το Biological Warfare Chess και το Immunity  
* Σκάκι εν ριπή οφθαλμού (Twinkle Chess) το 1977
* Σκάκι πολύ Σκωτικό (Very Scottish Chess) το 1977
* Γκοστράιντερ σκάκι (Ghostrider Chess) το 1978
* Ινκόγκνιτο σκάκι (Incognito Chess) το 1978
* Σκάκι του ψεύτη (Liars' Chess) το 1978
* Τούτι-Φρούτι σκάκι (Tutti-Frutti Chess) το 1978, μαζί με τον Philip M. Cohen
* Σκάκι με διαφορετικούς στρατούς (Chess with different armies, ή Betza's Chess, ή Equal Armies) το 1979
* Σάξιον σκάκι (Suction Chess) το 1979
* Σφηνάκι σκάκι (One-Shot Chess) το 1980
* Σκάκι σμήνους (Swarm Chess) το 1980
* Κούπα σκάκι (Koopa Chess) το 1990
* Δρόμος του ιππότη (Way Of The Knight, ή σύντομα WOTN) το 1992
* Σκάκι σε πραγματικά μεγάλη σκακιέρα (Chess on a Really Big Board, ή Four Board Chess, ή Chess on Four Boards) το 1996
* Σκάκι σεισμός (Earthquake Chess) το 1996
* Στενό σκάκι (Narrow Chess) το 1996
* Σκάκι ταξί (Taxi Chess) το 1996
* Σκάκι καταπακτής (Trapdoor Chess) το 1996
* Σκάκι του Νεμορόθ (The Game of Nemoroth) το 2002

:Καθώς δεν υπάρχει επίσημη ελληνική μετάφραση για όλες τις παραπάνω παραλλαγές, χρησιμοποιήθηκε μια μετάφραση που αποδίδει την πλησιέστερη απόδοση της ιδέας της παραλλαγής, ενώ όπου επικρατεί ο διεθνής όρος στα ελληνικά (π.χ. Γκοστράιντερ, Χάι-Λόου, κ.λπ.) αναγράφεται ομοίως.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* FIDE προφίλ

Κατηγορία:Αμερικανοί σκακιστές