337 Μοίρα Παντός Καιρού

Η **337 Μοίρα Παντός Καιρού** (337 ΜΠΚ)*,* γνωστή και ως «**Μοίρα Φάντασμα**», αποτελεί μία από τις παλαιότερες αεροπορικές μοίρες της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας μαζί με την 335 και 336 Μοίρα. Στη διάρκεια της λειτουργίας της συνετέλεσε στον έλεγχο του Ελληνικού εναέριου χώρου διασφαλίζοντας την ασφάλεια των πολιτών. Επίσης πήρε μέρος σε διάφορες επιχειρήσεις που της ανατέθηκαν από το Αρχηγείο Τακτικής Αεροπορίας σε συνεργασία με τις υπόλοιπες μονάδες της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας. Υπάγεται στην 110 Πτέρυγα Μάχης με έδρα την Αεροπορική Βάση Λαρίσης, και επιχειρεί με αεροσκάφη F-16 Block 52+.

## Οι αρχές
Η 337 Μοίρα δημιουργήθηκε στην Μέση Ανατολή και κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου αποτελούσε σμήνος της βρετανικής πτέρυγας «339 Βρετανική Πτέρυγα Μάχης» (αγγλ. *339 British Combat Wing*), εξοπλισμένη με Spitfire.

Λίγο μετά τη λήξη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και ενώ η Ελλάδα προσπαθούσε να ανακάμψει αποφασίστηκε από την τότε Ελληνική Βασιλική Αεροπορία (ΕΒΑ) η σύσταση μιας νέας μοίρας. Το 1946 η καινούρια μοίρα ονομάστηκε *337 ΜΔ/Β* (337 Μοίρα Διώξεως/ Βομβαρδισμού), με έδρα την αεροπορική βάση της Ελευσίνας. Η επίσημη διαταγή συγκρότησης και ανάληψης έργου εκδόθηκε στις 30 Μαρτίου του 1948 βάση της υπ΄αριθμ. Α277/112/03.03.48/Δ.Υ.Α. διαταγής με αεροσκάφη Spitfire, τα οποία αντικαταστάθηκαν το 1949 από Supermarine Spitfire Mk IX. Ένα από τα αεροσκάφη αυτά, το *MJ 755* βρίσκεται σήμερα στο Μουσείο της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας.

Στη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου η 337 Μοίρα πήρε μέρος στις επιχειρήσεις Γράμμου- Βίτσι. Για την εκπλήρωση αυτών των αποστολών αεροσκάφη τις χρειάστηκε να μεταφερθούν στην Τρίπολη, το Αγρίνιο, τα Ιωάννινα και στην Κοζάνη λόγω της απόστασης της περιοχής επιχειρήσεων από την Ελευσίνα.

Μετά το τέλος του Εμφυλίου η 337 Μοίρα περιορίστηκε σε ασκήσεις με τις άλλες μοίρες της αεροπορίας αλλά και με τους άλλους κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων. Τα αεροσκάφη παρέμειναν τα ίδια μέχρι και το 1952, που αποφασίστηκε η ολική αναβάθμιση της αεροπορίας.

## 1952-1960
Το 1952 αποτέλεσε έναν από τους πιο σημαντικούς σταθμούς στην ιστορία της 337 Μοίρας, καθώς αντικατέστησε τα ελικοφόρα αεροσκάφη Supermarine Spitfire Mk IX με εκπαιδευτικά T-33A Silver Star. Βασικός ρόλος αυτών των αεροσκαφών ήταν η εξοικείωση των πιλότων με τα αεριωθούμενα αεροσκάφη, ώστε η μεταπήδηση τους στα F-84G Thunderjet λίγο αργότερα να ήταν πιο εύκολη. Η μεταπήδηση αυτή πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 1952 με την μεταφορά της μοίρας στην Αεροπορική Βάση Λαρίσης όπου και εξοπλίστηκαν με τα νέα αεροσκάφη. Το Νοέμβριο του 1956 η Μοίρα επέστρεψε στην Ελευσίνα, όπου έμεινε για τρεία χρόνια (Νοέμβριος 1956- Νοέμβριος 1959) που μεταφέρθηκε στην 115 Πτέρυγα Μάχης με έδρα τη Σούδα. Λίγους μήνες μετά, τον Ιανουάριο του 1960 βάσει της *Φ.ΓΕΑ/'Ε 2125/ΟΡΓ' /Ε 185340/9.1.60* διαταγής του ΓΕΑ η Μοίρα μετονομάστηκε σε *337 ΜΠΚ* (337 Μοίρα Παντός Καιρού). 

## 1967-
Το 1967 μετασταθμέυει στην Αεροπορική Βάση Νέας Αγχίαλου με τα νέα αεροσκάφη F-5A, με ονομασία *337 Μοίρα Αναχαίτισης Ημέρας*. Έντεκα χρόνια μετά, το 1978, επιστρέφει στην Λάρισα και εξοπλίζεται με F-4 E, γνωστά και ως «Φάντομ», ενώ η Μοίρα αναλαμβάνει τον ρόλο Αναχαίτισης Ημέρας, με ανάλογη αλλαγή και του ονόματός της. Το 1997 ενσωματώνονται στην Μοίρα τα F-4E SRA πετώντας με ρόλο αναχαίτισης. Η ιδιέταιρη ονομασία τους οφείλεται στην συμφωνία παραχόρησης F-4E της Εθνοφρουράς της Ιντιάνα των ΗΠΑ στην Ελλάδα, η οποία ονομάστηκε «Νοτιοανατολική Περιφερειακή Συμφωνία» (αγγλ. **''S**outheastern **R**egional **A**greement –SRA*)*.* Έπειτα από 30 χρόνια υπηρεσίας στην αεροπορία, η Μοίρα διακόπτει την λειτουργία της και αποσύρει το τελευταίο [[McDonnell Douglas F-4 Phantom II#Το F-4 στην Ελληνική Πολεμική Αεροπορία|F-4E SRA]] για να ξαναεπανέλθει ένα χρόνο αργότερα, το 2006, με αεροσκάφη [[F-16 Fighting Falcon#Μοντέλα και εκδόσεις F-16|F-16C/D Block 52+]].

===Εκπαίδευση===

Αξιοσημείωτη ήταν η εκπαίδευση και πιστοποίηση των πιλότων στα μαχητικά αεροσκάφη, ιδιαίτερα σε σύγκριση με τα σημερινά δεδομένα. Οι νέοι πιλότοι ξεκινούσαν την εκπαίδευσή τους τόσο σε θεωρητικό όσο και σε πρακτικό επίπεδο με τα εκπαιδευτικά αεροσκάφη T-33A. Ωστόσο, λόγω έλλειψης διθέσιου F-84G, η εκπαίδευση σε αυτό το αεροσκάφος περιοριζόταν αποκλειστικά στη θεωρία.

Η μοναδική πρακτική επαφή των πιλότων με το F-84G πριν από την πρώτη τους σόλο πτήση ήταν μια ταχεία . Αυτή η διαδικασία αποτελούσε το καθοριστικό κριτήριο για την αξιολόγηση της ικανότητάς τους να προχωρήσουν στην πρώτη τους σόλο έξοδο.

===Ελληνική Φλόγα===

Μόλις έναν χρόνο μετά την ένταξη των F-84G στη 337 Μοίρα, το 1953, ο [[Μοίραρχος]] και [[Επισμηναγός]] Κωνσταντίνος Κόκκας αποφάσισε να δημιουργήσει ένα ακροβατικό σμήνος αντίστοιχο του αμερικανικού Sky Blazers. Υπό συνθήκες εχεμύθειας, εκπαίδευσε τρεις πιλότους της Μοίρας. Ο [[Υποσμηναγός]] Δημήτριος Δαμάσκος, ο [[Σμηναγός]] Ιωάννης Στυλιανάκης και ο [[Ανθυποσμηναγός]] Εμμανουήλ Παπαδημητρόπουλος εντάχθηκαν στο ακροβατικό σμήνος, το οποίο διέθετε συνολικά τέσσερα αεροσκάφη F-84G. 
Τον Μάιο του 1954, κατά την επίσκεψη του [[Υπουργείο Εθνικής Άμυνας (Ελλάδα)|Υπουργού Εθνικής Άμυνας]] στη μονάδα, πραγματοποιήθηκε η πρώτη επίσημη επίδειξη του ακροβατικού σμήνους. Ο υπουργός, εντυπωσιασμένος από τις επιδόσεις των πιλότων, αποφάσισε την επίσημη συγκρότηση του με την ονομασία «[[Ελληνική Φλόγα]]». 
Υπαγόταν στη 337 Μοίρα και επρόκειτο για το πρώτο της ακροβατικό σμήνος [[Αεροσκάφος τζετ|αεριωθουμένων]]. 

==== Εντυπώσεις ====
Το σμήνος απέσπασε διεθνή αναγνώριση και έτυχε θετικών σχολίων από αξιωματούχους ξένων ενόπλων δυνάμεων για τις επιδείξεις του με συμμετοχή σε δεκάδες αεροπορικές επιδείξεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Το 1962 ο Αμερικανός Διοικητής της Βάσης Σπρανγκνταλλεμ ([[Γερμανική γλώσσα|γερμ.]] *Spangdahlem*) στη [[Γερμανία]], δήλωσε πως κανένα άλλο δεν μπορούσε να το συναγωνιστεί, αποκαλώντας το, το καλύτερο από δεκαπέντε και πλέον ακροβατικά σμήνη που είχε δει μέχρι τότε, ενώ το 1960, ο Γενικός Επιθεωρητής της [[Luftwaffe|Γερμανικής Πολεμικής Αεροπορίας]], [[Πτέραρχος]] Στάινχοφ, ανέφερε:



Ο δημοσιογράφος της [[The Washington Post|Washington Post]], Ντρου Πέαρσον εξέφρασε την ευαρέσκειά του, σε σχολιασμό του περί το νεοσύστατο ακροβατικό σμοίνος και την πρώτη επίδειξη της Ελληνικής Φλόγας. Με τη σειρά της, η ελβετική *SPO* σχολίασε: *«Είναι κάτι το κλασσικό και τέλειο*». Το δε γνωστό περιοδικό *FLIGHT*, έγραψε τον Ιούλιο του 1958: «*... Οι Έλληνες αμέσως έδειξαν ότι είναι μαέστροι και μαλακοί χειριστές* ([[Αγγλική γλώσσα|αγγλ.]] *masterful and smooth fliers*) *με καλή αντίληψη επιδείξεως, εξαιρετικό ρεπερτόριο ελιγμών και αλλαγών.*»

==== Βραβεύσεις ====
Το 1954, οι χειριστές του Ακροβατικού Σμήνους της 337 Μοίρας συμμετείχαν στους [[ΝΑΤΟ|νατοϊκούς]] αγώνες βολής της Νοτιοανατολικής Πτέρυγας του ΝΑΤΟ, που διεξήχθησαν από τις 22 έως τις 27 Σεπτεμβρίου στη Βερόνα της Ιταλίας και τον Κόλπο του Τάραντα. Οι αγώνες περιελάμβαναν βολές με πολυβόλα, βόμβες και ρουκέτες σε εναέριους και επίγειους στόχους. Η ελληνική ομάδα πέτυχε τέσσερις νίκες σε πέντε αγωνίσματα, κατακτώντας την πρώτη θέση στη γενική κατάταξη, με την Ιταλία δεύτερη και την Τουρκία τρίτη. Ως αναγνώριση, απονεμήθηκε στην Ελλάδα το «Τρόπαιο της Καλύτερης Τακτικής Αεροπορίας», επιβραβεύοντας τόσο την αεροπορική ικανότητα όσο και την υποδειγματική πειθαρχία και συντήρηση των αεροσκαφών. Το γεγονός επισημάνθηκε και στο σήμα του Διοικητή της Νοτιοανατολικής Πτέρυγας του ΝΑΤΟ (COMAIRSOUTH) προς το Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας.

== Εξωτερικοί σύνδεσμοι ==

* [https://drive.google.com/file/d/1HfxRFHSjsecYJK0NLSDst-EYjDee6lBk/edit ΟΙ ΜΟΙΡΕΣ ΤΗΣ ΕΡΗΜΟΥ], (PDF). *Παννελλήνιος Σύνδεσμος Βετεράνων Αεροπορίας (ΠΑ.ΣΥ.ΒΕΤ.Α.)''. Αθήνα. Νοέμβριος 2004. Αρχειοθετημένο.

## Παραπομπές

Κατηγορία:Ελληνική Πολεμική Αεροπορία