Ταγέτης ο αναπεπταμένος

Ο ***Ταγέτης ο αναπεπταμένος*** *(*'Tagetes patula**)'', ο **Γαλλικός κατιφές*', είναι ένα [[Είδος (βιολογία)|είδος]] στην οικογένεια  των Αστερίδων *(Asteraceae)*. Είναι εγγενές στο [[Μεξικό]] και τη [[Γουατεμάλα]] με αρκετούς πληθυσμούς να έχουν εγκλιματιστεί σε πολλές άλλες χώρες.

==Φυσικά χαρακτηριστικά==
[[Αρχείο:Tagetes patula MHNT.BOT.2007.43.30.jpg|thumb|250px|left|Σπόροι Ταγέτη του αναπεπταμένου *(Tagetes patula)*, Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της [[Τουλούζη]]ς *(Muséum d'Histoire Naturelle de la ville de Toulouse - (MHNT))*.]]
Το [[άνθος]] είναι ετήσιο *(annual)*, φτάνοντας κατά καιρούς στο ύψος των 30 - 50 εκ. Σε ορισμένα κλίματα ανθίζει από τον Ιούλιο έως τον Οκτώβριο. Στον φυσικό του οικότοπο, στα υψίπεδα του κεντρικού Μεξικού, παράγονται άνθη από το Σεπτέμβριο έως τον θανατηφόρο παγετό. Τα αχαίνια *(achenes)* ωριμάζουν και πέφτουν εντός δύο εβδομάδων από την έναρξη της άνθισης. Οι κεφαλές περιέχουν ως επί το πλείστον [[Ερμαφρόδιτος οργανισμός|ερμαφρόδιτα]] (έχουν και αρσενικά και θηλυκά όργανα) ανθύλλια *(florets)* και [[Επικονίαση|γονιμοποιούνται]] κυρίως από [[κολεόπτερα|σκαθάρι]]α στην άγρια φύση καθώς και από μύγες *tachinid* και άλλα [[έντομα]]. Τα φύλλα όλων των ειδών κατιφέ, περιλαμβάνουν αδένες ελαίου. Τα έλαια είναι πικάντικα.

==Χρήσεις==
Χρησιμοποιείται κυρίως, ως συνοριακό φυτό στα βοτανώδη σύνορα, είναι ένα χαμηλό σε ανάπτυξη φυτό, με άνθη ανάμεικτα σε κόκκινα και κίτρινα στις περισσότερες ποικιλίες. Οι Γαλλικοί κατιφέδες, συνήθως φυτεύονται σε κήπους με [[πεταλούδα|πεταλούδες]], ως πηγή [[νέκταρ]]ος.

Για ιατρικούς λόγους, πολλές κουλτούρες χρησιμοποιούν εγχύσεις από αποξηραμένα φύλλα ή ανθύλλια.

===Μαγειρική===
Τα αποξηραμένα και αλεσμένα πέταλα *(petals)* των ανθέων, αποτελούν ένα δημοφιλές [[μπαχαρικό]] στην [[Γεωργία|Δημοκρατία της Γεωργίας]] στον [[Καυκασία|Καύκασο]], όπου είναι γνωστό ως *Imeruli shaphrani* (= "[[Σαφράν]] από το Ιμερέτι") από το πικάντικο και χρυσό χρώμα και ιδιαίτερης δημοτικότητας στη Δυτική επαρχία του Ιμερέτι *(Imereti)*. Το [[μπαχαρικό]] προσδίδει μια μοναδική, μάλλον γήινη γεύση στην Γεωργιανή κουζίνα, στην οποία θεωρείται ιδιαίτερα συμβατό με τα αρώματα της [[κανέλα]]ς και του [[Γαρίφαλο|γαρίφαλου]]. Είναι επίσης, ένα  απαραίτητο συστατικό στο μείγμα μπαχαρικών *khmeli-suneli* (προφ. *χμέλι σουνέλι* (κυριολεκτικά: ξηρά μπαχαρικά)), το οποίο είναι για την Γεωργιανή μαγειρική, ό,τι και το [[γκαράμ μασάλα]] είναι στην κουζίνα της Βόρειας [[Ινδία]]ς, με την οποία η Γεωργία, μοιράζεται στοιχεία με την [[Μογγολία|Μογγολική]] κουζίνα *(Mughlai cuisine)*.

===Χρωστική===
[[Αρχείο:Marigold Kiit.jpg|thumb|250px|right|Άνθη Γαλλικού κατιφέ.]]
Τα ανθύλλια του Ταγέτη του αναπεπταμένου *(Tagetes patula)*, κάθε χρόνο καλλιεργούνται και συλλέγονται για να προστεθούν σε τροφές  πουλερικών και να βοηθήσουν να δοθεί ένα χρυσό χρώμα στους κρόκους των αυγών. Τα ανθύλλια μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για να χρωματίσουν τα ανθρώπινα τρόφιμα. Μια χρυσή κίτρινη χρωστική ουσία, χρησιμοποιείται για το βάψιμο υφασμάτων ζωικής προέλευσης ([[μαλλί]], [[μετάξι]]) άνευ σταθεροποιητή [[βαφή]]ς, αλλά ένας σταθεροποιητής  είναι απαραίτητος για τα βαμβακερά και συνθετικά υφάσματα.

===Ευοσμία===
Ολόκληρο το φυτό, συλλέγεται όταν ανθίζει και αποστάζεται για το [[αιθέριο έλαιο|αιθέριο έλαιό]] του. Το έλαιο χρησιμοποιείται στην αρωματοποιία συνδυάζεται με το έλαιο [[σανταλόξυλο]]υ για την παραγωγή του αρώματος *"attar genda"*. Μπορεί να εξαχθούν περίπου 35 κιλά ελαίου από ένα [[εκτάριο]] του φυτού (απόδοση 2.500 κιλά άνθη και 25.000 κιλά κτηνοτροφικό χόρτο).

===Άλλες χρήσεις===
Το [[αιθέριο έλαιο]] είναι υπό διερεύνηση για την αντιμυκητιασική του δράση, συμπεριλαμβανομένης της θεραπείας της καντιντίασης και τη θεραπείας μυκητιασικών λοιμώξεων στα φυτά.

===Κηπουρική===
Το φυτό χρησιμοποιείται στην συντροφική φύτευση για πολλές καλλιέργειες κηπευτικών. Οι εκκρίσεις της [[ρίζα (βοτανική)|ρίζα]]ς του πιστεύεται ότι σκοτώνει τα [[νηματώδη]] στο έδαφος και λέγεται ότι αποκρούσει τα επιβλαβή [[έντομα]], όπως τις λευκόμυγες στις [[ντομάτα|ντομάτες]].

==Δείτε επίσης==
* [[Ταγέτης ο ορθοφυής]]
* [[Ταγέτης ο στιλπνός]]
* [[Ταγέτης ο λεπτόφυλλος]]
* [[Καλέντουλα η φαρμακευτική]]

==Εικόνες==
<gallery class="center" caption="" widths="140px" heights="140px">
Αρχείο:Marigold-tracy2.jpg|Γαλλικός κατιφές.
Αρχείο:Tagetes patula 05012015 (5).jpg|Ταγέτης ο αναπεπταμένος.
Αρχείο:Tagetes patula3.jpg|Γαλλικός κατιφές.
Αρχείο:Tagetes-patula-(French-Marigold).jpg|Ταγέτης ο αναπεπταμένος.
File:Tagetes patula 1.jpg|Υβρίδιο *"Carmen"* του είδους Ταγέτης ο αναπεπταμένος ποικ. ο νανοφυής *(Tagetes patula* ποικ. *nana)''.


## Σημειώσεις

;Παραπομπές σημειώσεων


## Παραπομπές


Κατηγορία:Χλωρίδα του Μεξικού
Κατηγορία:Χλωρίδα της Γουατεμάλας
Κατηγορία:Ταγέτης
Κατηγορία:Καρυκεύματα