Agusta A109

thumb|right|305px|Ελικόπτερο Agusta A109 της Ελβετικής REGA
thumb|right|305px|Σχέδιο τριών όψεων του Agusta A109
thumb|right|305px|Ελικόπτερο Agusta A109 της Ιταλικής Δίωξης Οικονομικού Εγκλήματος
thumb|right|305px|Ελικόπτερο Agusta A109 της Ιταλικής Αστυνομίας
Το **Agusta A109** είναι ένα ελαφρό, δικινητήριο, οκταθέσιο ελικόπτερο πολλαπλών ρόλων, κατασκευασμένο από την ιταλική εταιρεία Agusta (νυν AgustaWestland). Το **[[AgustaWestland AW119 Koala]]** είναι η μονοκινητήρια  έκδοσή του. 

## Εξέλιξη
Στα τέλη της δεκαετίας του 1960 η Agusta σχεδίασε το **A109A** ως ένα μονοκινητήριο εμπορικό ελικόπτερο. Σύντομα όμως παρουσιάστηκε η δικινητήρια έκδοσή του, οπότε το 1967 επανασχεδιάστηκε ώστε να φέρει δύο κινητήρες Allison 250-C14. Η σχεδιαζόμενη στρατιωτική έκδοση (το **A109B**) δεν αναπτύχθηκε καθώς η εταιρία επικεντρώθηκε στην οκταθέσια έκδοση του ελικοπτέρου, το **A109C**. Το πρώτο από τα τρία πρωτότυπα έκανε την πρώτη του πτήση στις 4 Αυγούστου 1971. Ακολούθησε μία μακρά περίοδος εξέλιξης και τελικά το πρώτο σκάφος παραγωγής κατασκευάστηκε τον Απρίλιο του 1975, ενώ οι παραδόσεις προς τους διάφορους πελάτες άρχισαν στις αρχές του 1976. Η επιτυχία του ελικοπτέρου ήρθε σύντομα καθώς άρχισε να χρησιμοποιείται σε μία πλειάδα ρόλων πέραν του ελαφρού μεταφορικού ελικοπτέρου, συμπεριλαμβανομένων ρόλων εναέριου ασθενοφόρου και έρευνας και διάσωσης. Το 1975 η Agusta άρχισε να επανεξετάζει την προοπτική ανάπτυξης μίας στρατιωτικής έκδοσης του ελικοπτέρου και μεταξύ του 1976 και 1977 διενέργησε δοκιμές με πέντε **A109A** τα οποία έφεραν αντιαρματικούς πυραύλους TOW. Αποτέλεσμα των δοκιμών αυτών ήταν η ανάπτυξη δύο στρατιωτικών εκδόσεων, μίας ως ελαφρύ επιθετικό ελικόπτερο εγγύς υποστήριξης και μίας για ναυτικές επιχειρήσεις. 

## Εκδόσεις
### Agusta A109
* **A109A**: Πρώτο μοντέλο παραγωγής.
** **A109A EOA**: Στρατιωτική έκδοση για τον Ιταλικό Στρατό.
** **A109A Mk II**: Αναβαθμισμένη πολιτική έκδοση του A109A.
** **A109A Mk.II MAX**: Έκδοση μεταφοράς ασθενών, βασισμένη στο A109A Mk.II με πλατύτερη καμπίνα και πλευρικές θύρες που άνοιγαν πάνω και κάτω αντί στην μία πλευρά.
* **A109B**: Στρατιωτική έκδοση που όμως δεν παρήχθη ποτέ.
* **A109C**: Οκταθέσια πολιτική έκδοση.
** **A109C MAX**: Έκδοση μεταφοράς ασθενών, βασισμένη στο A109C με πλατύτερη καμπίνα και πλευρικές θύρες που άνοιγαν πάνω και κάτω αντί στην μία πλευρά.
* **A109D**: Κατασκευάστηκε μόνο ένα πρωτότυπο.
* **A109E Power**: Αναβαθμισμένη πολιτική έκδοση, αρχικά με κινητήρες Pratt & Whitney PW206C και στη συνέχεια με κινητήρες Turbomeca Arrius 2K1.
** **A109E Power Elite**: Έκδοση του A109E Power με επιμηκυμένη καμπίνα.
** **A109LUH**: Στρατιωτική έκδοση βασισμένη στο A109E Power.
** **MH-68A Stingray**: Οκτώ A109E Power σε υπηρεσία με την Αμερικανική Ακτοφυλακή.
* **A109K**: Στρατιωτική έκδοση.
* **A109K2**: Έκδοση για επιχειρήσεις σε μεγάλα υψόμετρα και μεγάλες θερμοκρασίες, με σταθερό σύστημα προσγείωσης αντί του καθιερωμένου ανασυρόμενου.
* **A109M**: Στρατιωτική έκδοση.
** **A109KM**: Στρατιωτική έκδοση για επιχειρήσεις σε μεγάλα υψόμετρα και μεγάλες θερμοκρασίες.
** **A109KN**: Ναυτική έκδοση.
** **A109CM**: Στρατιωτική έκδοση.
** **A109GdiF**: Έκδοση για το Ιταλικό σώμα δίωξης οικονομικού εγκλήματος.
** **A109BA** : Έκδοση για τον Βελγικό Στρατό.
* **A109S Grand**: Επιμηκυμένη πολιτική έκδοση.

### CA109
Κινεζική έκδοση του A109, κατασκευασμένη από την Changhe Aircraft Industries Corporation κατόπιν αδείας.

## Χρήστες
; 
; 
; 
; 
; 
; 
; 
; 
; 
; 
* ΕΚΑΒ
; 
; 
; 
; 
; 
; 
; 
* Βρετανικός Στρατός
* Αυτοκρατορική Σχολή Δοκιματών Πιλότων
* Βρετανική Βασιλική Αεροπορία
; 
* Αμερικάνικη Ακτοφυλακή
; 

* Το ελικόπτερο επίσης χρησιμοποιείται από πλειάδα πόλιτικών χρηστών και υπηρεσιών ασφαλείας

## Το Agusta A109 σε Ελληνική υπηρεσία
Η Ελληνική Πολεμική Αεροπορία χρησιμοποιεί τρία ελικόπτερα **A109E Power** σε ρόλο διακομιδής ασθενών. Τα ελικόπτερα είναι ενταγμένα στο **Σμήνος Ελικοπτέρων Άμεσης Βοήθειας** με έδρα την 112 Πτέρυγα Μάχης στην αεροπορική βάση της Ελευσίνας.

## Σχετικές εξελίξεις
thumb|right|300px|Ελικόπτερο Agusta A109 του Βελγικού Στρατού εξοπλισμένο με πυραύλους TOW
* AgustaWestland AW119
* Agusta A129 Mangusta

## Συγκρίσιμα ελικόπτερα
* Aérospatiale Dauphin
* Bell 222/230/430
* Eurocopter Dauphin
* Sikorsky S-76

## Σημειώσεις



## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Το Agusta A109 στην επίσημη ιστοσελίδα της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας
* Το Agusta A109 στην επίσημη ιστοσελίδα της Βρετανικής Βασιλικής Αεροπορίας
* Το Agusta A109 στο airliners.net
* Φωτογραφίες του Agusta A109 στο airliners.net
* Το Agusta A109 στο rotorhead.org
* Το Agusta A109 στο fas.org
* Το AW109 στο Leonardocompany.com

Κατηγορία:Πολιτικά ελικόπτερα
Κατηγορία:Στρατιωτικά ελικόπτερα
Κατηγορία:Ελικόπτερα της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας
Κατηγορία:Ελικόπτερα γενικής χρήσης
Κατηγορία:Ελικόπτερα ναυτικής συνεργασίας