Ιστορία των Ούννων

εναλλ.=Attila Empire|μικρογραφία|Επικράτεια υπό τον έλεγχο των Ούννων, γ.450 μ.Χ
Η **Ιστορία των Ούννων** καλύπτει την περίοδο από πριν από την πρώτη τους ασφαλή καταγεγραμμένη εμφάνιση στην Ευρώπη γύρω στο 370 μ.Χ., μέχρι μετά την διάλυση της αυτοκρατορίας τους γύρω στο 469. Οι Ούννοι πιθανότατα εισήλθαν στη Δυτική Ασία λίγο πριν από το 370, από την Κεντρική Ασία: κατάκτησαν για πρώτη φορά τους Γότθους και τους Αλανούς, ωθώντας μια σειρά από φυλές να αναζητήσουν καταφύγιο μέσα στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Τα επόμενα χρόνια, οι Ούννοι κατέκτησαν τις περισσότερες Γερμανικές και Σκυθικές φυλές εκτός των συνόρων της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Επίσης ξεκίνησαν εισβολές τόσο στις ασιατικές επαρχίες της Ρώμης, όσο και στην αυτοκρατορία των Σασσανιδών το 375. Κάτω από τον Ουλντίν, τον πρώτο Ούννο κυβερνήτη που αναφέρεται σε πηγές της εποχής, οι Ούννοι ξεκίνησαν την πρώτη ανεπιτυχή, μεγάλης κλίμακας επιδρομή στην Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία στην Ευρώπη το 408. Από την δεκαετία του 420 οι Ούννοι ηγήθηκαν από τους αδελφούς Οκτάρ και Ρουγκά, οι οποίοι συνεργάστηκαν και απειλούσαν τους Ρωμαίους. Μετά το τέλος τού Ρουγκά το 435, οι ανιψιοί του Μπλέντα και Αττίλας έγιναν οι νέοι κυβερνήτες των Ούννων, και ξεκίνησαν μια επιτυχημένη επιδρομή στην Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, πριν κάνουν ειρήνη και εξασφαλίσουν ετήσιο φόρο τιμής και εμπορικές επιδρομές σύμφωνα με τη συνθήκη του Μαργκού. Ο Αττίλας φαίνεται να σκότωσε τον αδελφό του, και έγινε ο μόνος κυβερνήτης των Ούννων το 445. Εξουσίαζε για τα επόμενα οκτώ χρόνια, ξεκινώντας μια καταστροφική επιδρομή στην Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία το 447, ακολουθούμενη από μια εισβολή στην Γαλατία το 451. Ο Αττίλας θεωρείται παραδοσιακά ότι ηττήθηκε στη Γαλατία στη μάχη των Καταλαυνικών Πεδίων, ωστόσο μερικοί μελετητές θεωρούν ότι η μάχη ήταν ισοπαλία ή νίκη των Ούννων. Το επόμενο έτος, οι Ούννοι εισέβαλαν στην Ιταλία, και δεν αντιμετώπισαν σοβαρή αντίσταση ώσπου να γυρίσουν πίσω.

Η κυριαρχία των Ούννων στη βαρβαρική Ευρώπη θεωρείται παραδοσιακά ότι κατέπεσε ξαφνικά μετά το τέλος τού Αττίλα, έναν χρόνο μετά την εισβολή στην Ιταλία. Οι ίδιοι οι Ούννοι συνήθως θεωρείται ότι εξαφανίστηκαν μετά το θάνατο τού γιου του Ντενγκιζίτς το 469. Ωστόσο, μερικοί μελετητές έχουν υποστηρίξει ότι οι Βούλγαροι, ιδιαίτερα, δείχνουν υψηλό βαθμό συνέχειας με τους Ούννους. Ο Χιουν Τζιν Κιμ έχει υποστηρίξει, ότι οι τρεις κύριες γερμανικές φυλές που προέκυψαν από την Αυτοκρατορία των Ούννων, οι Γεπίδες, οι Οστρογότθοι και οι Σκίροι, ήταν όλες βαριά εξουννισμένες και μπορεί να είχαν Ούννους αντί ιθαγενείς ηγεμόνες, ακόμη και μετά το τέλος της κυριαρχίας των Ούννων στην Ευρώπη.

Είναι πιθανό οι Ούννοι να ήταν άμεσα ή έμμεσα υπεύθυνοι για την πτώση της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, και έχουν άμεσα ή άμεσα συνδεθεί με την κυριαρχία των Τουρκικών φυλών στην Ευρασιατική στέππα μετά τον 4ο αι.

## Πιθανό ιστορικό πριν από το 370
Μερικοί μελετητές πιστεύουν ότι οι Ούννοι προήλθαν από τον αρχαίο λαό, που είναι γνωστός ως Ξιονγκνού και έτσι σχετίζονται με άλλους λαούς της στέπας που ονομάζονται Ούννοι, ωστόσο, δεν υπάρχει συναίνεση για το θέμα.  Υπάρχει ένα κενό περίπου διακοσίων ετών μεταξύ της κατάκτησης των Ξιονγκού από τους Ξιανμπέι και της εξαφάνισής τους από τα κινεζικά ιστορικά αρχεία, και της εμφάνισης των Ούννων στις ελληνορωμαϊκές πηγές.  Η αρχαιολογία έχει ανακαλύψει λίγους δεσμούς μεταξύ του υλικού πολιτισμού των Ούννων και της Ανατολικής Κεντρικής Ασίας.  Από το 2023, υπάρχουν λίγα γενετικά δεδομένα από τη λεκάνη των Καρπαθίων από την Ουννική περίοδο (5ος αι.) και ο πληθυσμός που ζούσε εκεί κατά την περίοδο των Ούννων εμφανίζει μια ποικιλία γενετικών χαρακτηριστικών.  Ο Μαρότι και άλλοι το 2022 έδειξε ότι το γονιδίωμα 9 ατόμων της εποχής των Ούννων από τη λεκάνη, διέφερε από τις ευρωπαϊκές έως τις βορειοανατολικές ασιατικές συνδέσεις, με εκείνα τα άτομα που εμφανίζουν συσχετίσεις με τη Βορειοανατολική Ασία να είναι πιο παρόμοια με ομάδες που βρέθηκαν στη Μογγολία, όπως οι Ξιονγκού και οι Ξιανμπέι.  

Ο γεωγράφος του 2ου αι. μ.Χ. Πτολεμαίος ανέφερε έναν λαό που ονομαζόταν Χοῦνοι,   όταν απαριθμούσε τους λαούς της δυτικής ευρασιατικής στέπας.   (Στην Κοινή Ελληνιστική που χρησιμοποιούσε ο Πτολεμαίος, το Χ γενικά υποδήλωνε έναν άφωνο ουρανικό τριβής ήχο· ως εκ τούτου, οι σύγχρονοι Δυτικοί Ρωμαίοι συγγραφείς λατινοποίησαν το όνομα ως *Chuni* ή *Chunni).* Οι *Χούνοι* ζούσαν «μεταξύ των Bασταρνών και των Ροξολάνων», σύμφωνα με τον Πτολεμαίο.   Ωστόσο, σύγχρονοι μελετητές όπως ο E. A. Tόμσον έχουν υποστηρίξει, ότι η ομοιότητα των εθνωνύμων *Khounoi* και Hun ήταν συμπτωματική.  Οι Mαίνχεν-Χέλφεν και Ντέμις Σάινορ αμφισβητούν επίσης τη σύνδεση των *Χούνων* με τους Ούννους του Αττίλα.  Ωστόσο, ο Mαίνχεν-Χέλφεν παραδέχεται ότι ο Αμιανός Μαεκελίνος αναφέρθηκε στην περιγραφή του Πτολεμαίου για τους *Χούνους*, όταν δηλώνει ότι οι Ούννοι «αναφέρονταν μόνο επιφανειακά» από προηγούμενους συγγραφείς.  

Μια φυλή που ονομαζόταν Ουρουγούνδοι*,* οι οποίοι, σύμφωνα με τον Ζώσιμο, εισέβαλαν στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία από βόρεια του Κάτω Δούναβη το 250.  Άλλοι μελετητές θεώρησαν, ότι και τα δύο ονόματα αναφέρονται σε μια γερμανική φυλή, τους Βουργουνδούς, αν και αυτή η ταύτιση απορρίφθηκε από τον Mαίνχεν-Χέλφεν (ο οποίος υπέθεσε, ότι το ένα ή και τα δύο ονόματα μπορεί να προσέγγιζαν ένα πρώιμο τουρκικό εθνώνυμο, όπως " *Vurugundi* "). . 

Μερικές φορές υποστηρίζεται ότι ο Ρωμαίος ιστορικός Τάκιτος ( – π. 120) είχε αναφέρει για πρώτη φορά τους Ούννους το 91. Ωστόσο, αυτή είναι μια παρερμηνεία, που προέκυψε επειδή ο μετέπειτα ιστορικός Ορόσιος ( – π. 420) ταύτισε τους σύγχρονους Αλανούς, Γότθους και Ούννους με τους Σκύθες, που είχαν ήδη αναφέρει ο Τάκιτος και ο Ιουστίνος. 

## Πρώιμη ιστορία

### Πρώτες κατακτήσεις
μικρογραφία|Μια προτεινόμενη πορεία της κίνησης των Ούννων προς τα δυτικά.
Η ξαφνική εμφάνιση των Ούννων στις γραπτές πηγές υποδηλώνει, ότι οι Ούννοι διέσχισαν τον ποταμό Βόλγα από τα ανατολικά όχι πολύ νωρίτερα.  Τα αίτια της ξαφνικής επίθεσης των Ούννων στους γειτονικούς λαούς είναι άγνωστα.  Ένας πιθανός λόγος μπορεί να ήταν η κλιματική αλλαγή, καθώς ορισμένες ελληνορωμαϊκές πηγές εικάζουν την αποξήρανση των βοσκοτόπων πιο ανατολικά.  Ωστόσο, ο Πήτερ Χήδερ σημειώνει ότι ελλείψει αξιόπιστων δεδομένων, η υπόθεση της κλιματικής αλλαγής είναι αναπόδεικτη.  Ως δεύτερη πιθανότητα, ο Χήδερ προτείνει, ότι κάποια άλλη νομαδική ομάδα μπορεί να τους είχε ωθήσει προς τα δυτικά.  Ο Πήτερ Γκόλντεν προτείνει, ότι οι Ούννοι μπορεί να είχαν ωθηθεί δυτικά από τους Τζου-τζάν.  Μια τρίτη πιθανότητα μπορεί να ήταν η επιθυμία να αυξήσουν τον πλούτο τους, με το να έρθουν πιο κοντά στην πλούσια Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. 

Οι Ρωμαίοι γνώρισαν τους Ούννους, όταν η εισβολή των τελευταίων στις ποντιακές στέπες ανάγκασε χιλιάδες Γότθους να μετακομίσουν στον Κάτω Δούναβη, για να αναζητήσουν καταφύγιο στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία το 376, σύμφωνα με τον σύγχρονο Aμιανό Μαρκελίνο.  Υπάρχουν επίσης κάποιες ενδείξεις, ότι οι Ούννοι έκαναν ήδη επιδρομές στην Υπερκαυκασία στις δεκαετίες 360 και 370.  Αυτές οι επιδρομές ανάγκασαν τελικά την Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και την Αυτοκρατορία των Σασανιδών να υπερασπιστούν από κοινού τα περάσματα μέσα από τα βουνά του Καυκάσου. 
μικρογραφία|Οι Ούννοι σε μάχη με τους Αλανούς. Ένα χαρακτικό τού 1870 μετά από ένα σχέδιο του Γιόχαν Νέπομουκ Γκάιγκερ (1805-1880).
Οι Ούννοι εισέβαλαν αρχικά στη γη των Αλανών, που βρισκόταν στα ανατολικά του ποταμού Ντον, νικώντας τους και αναγκάζοντας τους επιζώντες να υποταχθούν σε αυτούς ή να τραπούν σε φυγή πέρα από τον Ντον.   Ο Mαίνχεν-Χέλφεν πιστεύει, ότι αντί για άμεση κατάκτηση, οι Ούννοι συμμάχησαν με ομάδες Αλανών.  Γράφοντας πολύ αργότερα, ο ιστορικός Ιορδάνης ανέφερε, ότι οι Ούννοι κατέκτησαν επίσης «τους Αλπιτζούρους, Αλκιλτζούρους, Ιτιμάρους, Τουνκάρσους και Μποΐσκους» σε μια μάχη από τον Μαιωτικό Βάλτο. Αυτές ήταν δυνητικά τουρκόφωνες νομαδικές φυλές, που αργότερα αναφέρεται ότι ζούσαν κάτω από τους Ούννους κατά μήκος του Δούναβη.  

Ο Ιορδάνης υποστήριξε ότι οι Ούννοι αυτή τη στιγμή οδηγούνταν από έναν βασιλιά Μπαλάμπερ . Ο Ε.Α. Τόμσον αμφιβάλλει ότι υπήρξε ποτέ μια τέτοια μορφή, αλλά υποστηρίζει ότι «λειτουργούσαν [...] με πολύ μεγαλύτερη δύναμη από ό,τι θα μπορούσε να έχει ασκήσει οποιαδήποτε φυλή τους στο πεδίο».  Ο Χιούν Τζιν Κιμ υποστηρίζει, ότι ο Ιορδάνης έχει εφεύρει τον Μπαλάμπερ με βάση τη μορφή του 5ου α. Βαλάμερ.  Ωστόσο, ο Μαίνχεν-Χέλφεν πιστώνει, ότι ο Μπαλάμπερ ήταν ένας ιστορικός βασιλιάς,  και ο Ντένις Σινόρ προτείνει ότι «ο Μπαλάμπερ ήταν απλώς ο αρχηγός μιας φυλής ή μιας *ad hoc* ομάδας πολεμιστών». 

Αφού υπέταξαν τους Αλανούς, οι Ούννοι και οι βοηθοί τους Αλανοί άρχισαν να λεηλατούν τους πλούσιους οικισμούς των Γκρευθούνγκων, ή των ανατολικών Γότθων, στα δυτικά του Ντον.  Ο Mαίχεν-Χέλφεν προτείνει, ότι ήταν αποτέλεσμα της νέας συμμαχίας τους με αυτούς τους Αλανούς, που οι Ούννοι μπόρεσαν να απειλήσουν τους Γότθους.  Ο Γκρευθούνγκος βασιλιάς, Ερμανάρικ, αντιστάθηκε για λίγο, αλλά τελικά «βρήκε απαλλαγή από τους φόβους του αυτοκτονώντας »,  σύμφωνα με τον Αμιανό Μαρκελίνο.  Η αναφορά του Mαρκελίνου αναφέρεται είτε στην αυτοχειρία του Eρμανάρικ , είτε στην τελετουργική του θυσία.  Τον διαδέχθηκε ο ανιψιός του, ο Βιθίμιρις.  Σύμφωνα με τον Αμιανό, ο Βιθίμιρις προσέλαβε Ούννους, για να πολεμήσουν κατά των Αλανών που εισέβαλαν στη γη των Γκρευθούνγκων, αλλά σκοτώθηκε σε μάχη.   Ο Κιμ προτείνει ότι ο Αμιανός έχει μπερδέψει τα γεγονότα: οι Αλανοί, φεύγοντας από τους Ούννους, πιθανότατα επιτέθηκαν στους Γότθους, οι οποίοι στη συνέχεια κάλεσαν τους Ούννους για βοήθεια. Οι Ούννοι, έχοντας αντιμετωπιστεί με τους Αλανούς, «μάλλον τότε με μακιαβελικό τρόπο έπεσαν επάνω στους εξασθενημένους Γκρευθούνγκους Γότθους και τους κατέκτησαν και αυτούς». 
αριστερά|μικρογραφία|''Ούννοι πολεμιστές''. Χρωματική χαρακτική από το 1890.
Μετά το τέλος του Βιθιμίρι, οι περισσότεροι Γρευθούνγκοι υποτάχθηκαν στους Ούννους:  διατήρησαν τον δικό τους βασιλιά, ονόματι Χουνιμούντ, του οποίου το όνομα σημαίνει «προστάτης των Ούννων».  Εκείνοι που αποφάσισαν να αντισταθούν βάδισαν στον ποταμό Δνείστερο, που ήταν το σύνορο μεταξύ των εδαφών των Γκρευθούνγκων και των Θερβίνγκων, ή των δυτικών Γότθων.  Ήταν υπό τις διαταγές των Αλάθεου και Σάφρακα, επειδή ο γιος του Βιθιμίρι, ο Βιδέριχος, ήταν παιδί.  Ο Aθανάρικ, ο αρχηγός των Θερβίνγκων, συνάντησε τους πρόσφυγες κατά μήκος του Δνείστερου επικεφαλής των στρατευμάτων του.  Ωστόσο ένας στρατός των Ούνων παρέκαμψε τους Γότθους, και τους επιτέθηκε από τα μετόπισθεν, αναγκάζοντας τον Αθανάρικ να υποχωρήσει προς τα Καρπάθια Όρη.  Ο Αθανάρικ ήθελε να οχυρώσει τα σύνορα, αλλά οι επιδρομές των Ούννων στη γη δυτικά τού Δνείστερου συνεχίστηκαν. 

Οι περισσότεροι Θερβίνγκοι συνειδητοποίησαν, ότι δεν μπορούσαν να αντισταθούν στους Ούννους.  Πήγαν στον Κάτω Δούναβη, ζητώντας άσυλο στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.  Οι ακόμα αντιστεκόμενοι Γκρευθίνγκοι, υπό την ηγεσία των Αλάθεου και Σάφρακα, βάδισαν επίσης στο ποτάμι.  Τα περισσότερα ρωμαϊκά στρατεύματα είχαν μεταφερθεί από τη Βαλκανική Χερσόνησο, για να πολεμήσουν ενάντια στην αυτοκρατορία των Σασσανιδών στην Αρμενία.  Ο αυτοκράτορας Βάλης επέτρεψε στους Θερβίνγκους να περάσουν τον Κάτω Δούναβη, και να εγκατασταθούν στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία το φθινόπωρο του 376  Τους Θερβίνγκους ακολούθησαν οι Γκρευθούνγκοι, καθώς και οι Tαϊφαλοί και «άλλες φυλές, που προηγουμένως κατοικούσαν με τους Γότθους και τους Tαϊφαλούς» στα βόρεια του Κάτω Δούναβη, σύμφωνα με τον Ζώσιμο.  Η έλλειψη τροφίμων και η κατάχρηση οδήγησαν τους Γότθους σε εξέγερση στις αρχές του 377.  Ο πόλεμος που ακολούθησε μεταξύ των Γότθων και των Ρωμαίων, διήρκεσε περισσότερο από πέντε χρόνια. 
[αριστερά|μικρογραφία|Οι [Μεγάλες Μεταναστεύσεις|Βαρβαρικές εισβολές του 5ου αι. προκλήθηκαν από την καταστροφή των γοτθικών βασιλείων από τους Ούνους το 372-375. Η πόλη της Ρώμης κατακτήθηκεε και λεηλατήθηκε από τους Βισιγότθους το 410, και από τους Βανδάλους το 455.]]

### Οι πρώτες συναντήσεις με τη Ρώμη
Κατά τη διάρκεια του Γοτθικού Πολέμου, οι Γότθοι φαίνεται να συμμάχησαν με μια ομάδα Ούννων και Αλανών, οι οποίοι διέσχισαν τον Δούναβη και ανάγκασαν τους Ρωμαίους να επιτρέψουν στους Γότθους να προχωρήσουν περαιτέρω στη Θράκη. Οι Ούννοι αναφέρονται κατά διαστήματα μεταξύ των συμμάχων τους μέχρι το 380, μετά το οποίο προφανώς επέστρεψαν πέρα από τον Δούναβη.  Επιπλέον, το 381, οι Σκίροι και Κάρποι, μαζί με τουλάχιστον μερικούς Ούννους, εξαπέλυσαν μια ανεπιτυχή επίθεση στην Παννονία.  Μόλις ο Ανατολικός Ρωμαίος Αυτοκράτορας Θεοδόσιος Α' έκανε ειρήνη με τους Γότθους το 382, ο ιστορικός Ευνάπιος ισχυρίζεται ότι τους έδωσε γη και βοοειδή, για να σχηματίσουν «ένα ακατάκτητο προπύργιο ενάντια στις εισβολές των Ούννων».  Μετά από αυτό, οι Ούννοι καταγράφονται ότι εξαπέλυσαν επιδρομή στη Μικρά Σκυθία το 384 ή το 385  Λίγο αργότερα, το 386, μια ομάδα Γρευθούνγκων υπό τον Οδόθεο διέφυγε από τους Ούννους στη Θράκη, ακολουθούμενη από αρκετές απόπειρες από τους Σαρμάτες.  Αυτή είναι η τελευταία σοβαρή μετανάστευση στη ρωμαϊκή επικράτεια μέχρι μετά το τέλος της κυριαρχίας των Ούννων, και ο Κιμ προτείνει ότι αυτό δείχνει ότι οι Ούννοι είχαν τον έλεγχο με ασφάλεια για τις φυλές πέρα από τη Ρώμη αυτή τη στιγμή. 

Οι Ότο Μαίνχεν-Χέλφεν και E. Α. Tόμσον υποστηρίζουν, ότι οι Ούννοι φαίνεται ότι είχαν ήδη στην κατοχή τους μεγάλα τμήματα της Παννονίας (την ουγγρική πεδιάδα) ήδη από το 384   Ο Ντένις Σάνορ προτείνει, ότι μπορεί να είχαν εγκατασταθεί εκεί ως υπόσπονδοι(foederates) των Ρωμαίων, και όχι ως εισβολείς, χρονολογώντας την παρουσία τους στο 380  Το 384 ο Ρωμαίος-Φράγκος στρατηγός Φλ. Μπάουτο χρησιμοποίησε Ούννους μισθοφόρους, για να νικήσει τη φυλή των Γιουθούνγκων που επιτέθηκε από τη Ραιτία. Ωστόσο οι Ούννοι, αντί να επιστρέψουν στη χώρα τους, άρχισαν να βαδίζουν στη Γαλατία: ο Μπάουτο αναγκάστηκε να τους δωροδοκήσει, για να γυρίσουν πίσω.  Στη συνέχεια επιτέθηκαν στους Αλαμαννούς. 

Ο Πακάτος Δρεπάνιος αναφέρει, ότι οι Ούννοι πολέμησαν τότε με τον Θεοδόσιο εναντίον του σφετεριστή Μάγνου Μάξιμου το 388 . Το 392 όμως οι Ούννοι συμμετείχαν ξανά σε επιδρομές στα Βαλκάνια, μαζί με διάφορες άλλες φυλές.  Μερικοί από τους Ούννους φαίνεται ότι εγκαταστάθηκαν στη Θράκη, και αυτοί οι Ούννοι χρησιμοποιήθηκαν στη συνέχεια ως βοηθητικό στράτευμα από τον Θεοδόσιο το 394. Ο Mαίνχεν-Χέλφεν υποστηρίζει, ότι οι Ρωμαίοι μπορεί να ήλπιζαν να χρησιμοποιήσουν τους Ούννους εναντίον των Γότθων.  Ο Κιμ πιστεύει ότι αυτοί οι μισθοφόροι δεν ήταν στην πραγματικότητα Ούννοι, αλλά μάλλον μη Ουννικές ομάδες που κεφαλαιοποιούσαν την τρομακτική φήμη των Ούννων ως πολεμιστών.  Αυτοί οι Ούννοι εξοντώθηκαν τελικά από τους Ρωμαίους το 401, όταν άρχισαν να λεηλατούν την περιοχή. 

### Πρώτη μεγάλης κλίμακας επίθεση στη Ρώμη και την Περσία
Το 395 οι Ούννοι ξεκίνησαν τις πρώτες τους μεγάλης κλίμακας επιθέσεις κατά των Ρωμαίων. Το καλοκαίρι εκείνου του έτους, οι Ούννοι διέσχισαν τα βουνά του Καυκάσου, ενώ τον χειμώνα του 395, μια άλλη δύναμη εισβολής των Ούννων διέσχισε τον παγωμένο Δούναβη, λεηλάτησε τη Θράκη και απείλησε τη Δαλματία.  Ο Σάινορ υποστηρίζει, ότι αυτά τα δύο γεγονότα πιθανότατα δεν ήταν συντονισμένα,  αλλά ο Κιμ πιστεύει ότι ήταν.  Οι δυνάμεις στην Ασία εισέβαλαν στην Αρμενία, την Περσία και τις ρωμαϊκές επαρχίες στην Ασία. Μια ομάδα διέσχισε τον Ευφράτη και ηττήθηκε από έναν ρωμαϊκό στρατό, ενώ δύο στρατοί, που καταγράφονται σε μεταγενέστερες πηγές ως υπό την ηγεσία των Μπάσις και Κούρσις, κατέβηκαν τον Ευφράτη, και απείλησαν την περσική πρωτεύουσα Κτησιφώντα. Ένας από αυτούς τους στρατούς ηττήθηκε από τους Πέρσες, ενώ ο άλλος υποχώρησε επιτυχώς από το πέρασμα Ντέρμπεντ.  Μια τελευταία ομάδα Ούννων κατέστρεψε τη Μ. Ασία.  Οι Ούννοι κατέστρεψαν τμήματα της Συρίας και της Καππαδοκίας, απειλώντας την Αντιόχεια.  Η καταστροφή ήταν χειρότερη, επειδή οι περισσότερες ρωμαϊκές δυνάμεις είχαν μετακινηθεί στη Δύση λόγω των ρωμαϊκών αγώνων εξουσίας εκεί.  Το 398 ο Ευτρόπιος κατάφερε τελικά να συγκεντρώσει στρατό, και να αποκαταστήσει την τάξη στην επαρχία.  Ωστόσο φαίνεται πιθανό, ότι οι Ούννοι έφυγαν από μόνοι τους, χωρίς ο Ευτρόπιος να τους έχει νικήσει στη μάχη.  

Ο Σάινορ υποστηρίζει ότι η πολύ μεγαλύτερη κλίμακα των επιθέσεων στη Μικρά Ασία και την Περσία, δείχνει ότι το μεγαλύτερο μέρος των Ούννων είχε παραμείνει στις ποντιακές στέπες, αντί να μετακινηθεί προς την Ευρώπη αυτή τη στιγμή.  Φαίνεται ξεκάθαρο ότι οι Ούννοι δεν σκόπευαν να κατακτήσουν ή να εποικίσουν τα εδάφη στα οποία επιτέθηκαν, αλλά μάλλον να λεηλατήσουν τις επαρχίες, παίρνοντας μεταξύ άλλων και βοοειδή. Ο Πρίσκος, γράφοντας πολύ αργότερα, αναφέρει ότι άκουσε από τους Ούννους στο στρατόπεδο του Αττίλα, ότι η επιδρομή ξεκίνησε λόγω πείνας στις στέπες.  Αυτός ίσως να ήταν και ο λόγος για τις επιδρομές στη Θράκη.  Ο Mαίνχεν-Χέλφεν προτείνει ότι ο Μπάσις και ο Kούρσις, οι ηγέτες των Ούννων που ήταν υπεύθυνοι για την εισβολή στην Περσία, μπορεί να ήρθαν στη Ρώμη το 404 ή το 407 ως μισθοφόροι:  Ο Πρίσκος καταγράφει, ότι ήρθαν στη Ρώμη για να συνάψουν συμμαχία. 

Οι επιθέσεις των Ούννων κατά της Αρμενίας συνεχίστηκαν μετά από αυτή την επιδρομή, με αρμενικές πηγές να αναφέρουν ως δράστες μια φυλή Ούννων γνωστή ως Ξαιλάντουρ. 

### Ουλντίν
[μικρογραφία|Εκστρατείες του [Ούλδης|Ουλντίν.]]
Ο Ουλντίν, ο πρώτος Ούννος που προσδιορίζεται ονομαστικά στις σύγχρονες πηγές,  προσδιορίζεται ως ο ηγέτης των Ούννων στη Mουντενία (σημερινή Ρουμανία ανατολικά του ποταμού Oλτ) το 400.  Δεν είναι σαφές πόσα εδάφη ή πόσες φυλές Ούννων ο Ουλντίν έλεγχε πραγματικά, αν και έλεγχε σαφώς τμήματα της Ουγγαρίας, καθώς και της Μουντενίας.  Οι Ρωμαίοι τον ανέφεραν ως *regulus* (υπο-βασιλιά): ο ίδιος καυχιόταν για τεράστια δύναμη. 

Το 400, ο Γαϊνάς, επαναστατημένος πρώην Ρωμαίος *μάγιστρος του στρατού* κατέφυγε στην επικράτεια του Ουλντίν με έναν στρατό Γότθων, και ο Ουλντίν τον νίκησε και τον σκότωσε, πιθανότατα κοντά στις Νοβαί: έστειλε το κεφάλι του Γαϊνά στην Κωνσταντινούπολη.  Ο Κιμ προτείνει ότι ο Ουλντίν ενδιαφερόταν να συνεργαστεί με τους Ρωμαίους, ενώ επέκτεινε τον έλεγχό του στις γερμανικές φυλές στη Δύση.  Το 406, η Ουννική πίεση φαίνεται να έκανε ομάδες Βανδάλων, Σουηβών και Αλανών να διασχίσουν τον Ρήνο στη Γαλατία.  Οι Ούννοι του Ουλντίν επιτέθηκαν στη Θράκη το 404–405, πιθανότατα τον χειμώνα.  

Επίσης το 405, μια ομάδα Γότθων υπό τον Ραδάγαισο εισέβαλε στην Ιταλία, με τον Kιμ να υποστηρίζει ότι αυτοί οι Γότθοι προέρχονταν από την επικράτεια του Ουλντίν, και ότι πιθανότατα διέφυγαν από κάποια ενέργειά του.  Ο Στιλίχων, ο Ρωμαίος *μάγιστρος του στρατού* απάντησε, ζητώντας τη βοήθεια του Ουλντίν: οι Ούννοι του Ουλτνίν κατέστρεψαν στη συνέχεια τον στρατό του Ραδάγαισου κοντά στις Φαιζούλαι στη σύγχρονη Τοσκάνη το 406.  Ο Κιμ προτείνει ότι ο Ουλντίν ενήργησε, για να δείξει την ικανότητά του να καταστρέφει, όποιες ομάδες βαρβάρων έφευγαν από την κυριαρχία των Ούννων.  Ένας στρατός 1000 Ούννων του Ουλντίν χρησιμοποιήθηκε επίσης από την Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, για να πολεμήσει εναντίον των Γότθων υπό τον Αλάριχο.  Ωστόσο μετά το τέλος του Στιλίχωνα το 408, ο Ουλτνίν άλλαξε πλευρά, και άρχισε να βοηθά τον Aλάρικ με έναν στρατό υπό τη διοίκηση τού κουνιάδου τού Aλάρικ, Aθάουλφ. 

Επίσης το 408 οι Ούννοι, υπό τις διαταγές του Ουλτνίν διέσχισαν τον Δούναβη, και κατέλαβαν το σημαντικό φρούριο Κάστρα Μάρτις στη Μοισία.  Ο Ρωμαίος διοικητής στη Θράκη προσπάθησε να συνάψει ειρήνη με τον Ουλντίν, αλλά ο Ουλντίν αρνήθηκε τις προσφορές του και απαίτησε εξαιρετικά υψηλό φόρο.  Ωστόσο, πολλοί από τους διοικητές τού Ουλτνίν στη συνέχεια αυτομόλησαν στους Ρωμαίους, δωροδοκούμενοι από αυτούς.  Φαίνεται ότι το μεγαλύτερο μέρος τού στρατού του αποτελούνταν στην πραγματικότητα από φυλές Σκίρων και γερμανικές, των οποίων τα μέλη οι Ρωμαίοι πώλησαν στη συνέχεια ως σκλάβους.  Ο ίδιος ο Ουλτνίν διέφυγε πίσω από τον Δούναβη, μετά από τον οποίο δεν αναφέρεται ξανά.  Οι Ρωμαίοι απάντησαν στις επιδρομές του Ουλντίν προσπαθώντας να ενισχύσουν τις οχυρώσεις στα σύνορα, αυξάνοντας την άμυνα στην Κωνσταντινούπολη, και λαμβάνοντας άλλα μέτρα για την ενίσχυση της άμυνάς τους.  

Ούννοι μισθοφόροι είχαν επίσης σχηματίσει τη σωματοφυλακή του Στίλιχωνα:  Ο Κιμ προτείνει ότι ήταν δώρο από τον Ουλντίν.  Ο φρουρός είτε σκοτώθηκε με τον Στιλίχωνα,  είτε είναι το ίδιο με μια επίλεκτη μονάδα 300 Ούννων, που συνέχισαν να πολεμούν για τους Ρωμαίους εναντίον του Αλάρικ, ακόμη και μετά την εισβολή του Ουλντίν. 

Την ίδια περίοδο, πιθανώς μεταξύ 405 και 408, ο μελλοντικός Ρωμαίος *μάγιστρος τού στρατού* και αντίπαλος του Αττίλα Φλ. Αέτιος ήταν όμηρος, που ζούσε μεταξύ των Ούννων. 

### 410
Οι πηγές για τους Ούννους μετά τον Ουλντίν είναι σπάνιες.   Το 412 ή το 413, ο Ρωμαίος πολιτικός και συγγραφέας Ολυμπιόδωρος ο Θηβαίος στάλθηκε σε μια πρεσβεία στον «πρώτο των βασιλέων»  των Ούννων, τον Χαράτον. Ο Ολυμπιόδωρος έγραψε μια αφήγηση γι' αυτό το γεγονός, που υπάρχει πλέον μόνο αποσπασματικά. Ο Ολυμπιόδωρος είχε σταλεί για να κατευνάσει τον Χαράτον μετά το τέλος κάποιου Δονάτου, ο οποίος «θανατώθηκε παράνομα».  Ιστορικοί όπως ο E. A. Tόμσον έχουν υποθέσει, ότι ο Δονάτος ήταν βασιλιάς των Ούννων.  Ο Ντένις Σάινορ, ωστόσο, υποστηρίζει ότι, δεδομένου του προφανώς ρωμαϊκού του ονόματος, ο Δονάτος ήταν πιθανότατα Ρωμαίος πρόσφυγας, που ζούσε μεταξύ των Ούννων.  Το πού συνάντησε ο Ολυμπιόδωρος τον Χαράτον είναι επίσης ασαφές: λόγω του θαλάσσιου ταξιδιού του Ολυμπιόδωρου, μπορεί να συναντήθηκαν κάπου στην ποντιακή στέπα. Οι Mαίνχεν-Χάλφεν και Σάινορ, ωστόσο, πιστεύουν ότι είναι πιο πιθανό ο Χαράτον να βρισκόταν στην Παννονία.   Επίσης το 412, οι Ούννοι εξαπέλυσαν νέα επιδρομή στη Θράκη. 

## Περίοδος ενιαίας Ουννικής κυριαρχίας

### Οι Ρούγκα και Oκτάρ
Οι Ούννοι επανέλαβαν επιδρομές το 422, προφανώς υπό τις διαταγές ενός ηγέτη που ονομαζόταν Ρούγκα.  Έφτασαν μέχρι τα τείχη της Κωνσταντινούπολης.  Φαίνεται ότι ανάγκασαν την Ανατολική Αυτοκρατορία να πληρώνει ετήσιο φόρο.  Το 424, σημειώνονται ότι πολεμούν για τους Ρωμαίους στη Βόρεια Αφρική, υποδηλώνοντας φιλικές σχέσεις με τη Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.  Το 425, *ο μάγιστρος του στρατού* Aέτιος βάδισε στην Ιταλία με έναν μεγάλο στρατό Ούννων, για να πολεμήσει ενάντια στις δυνάμεις της Ανατολικής Αυτοκρατορίας. Η εκστρατεία τελείωσε με τη συμφιλίωση και οι Ούννοι έλαβαν χρυσό και επέστρεψαν στα εδάφη τους.  Το 427, όμως, οι Ρωμαίοι διέλυσαν τη συμμαχία τους με τους Ούννους και επιτέθηκαν στην Παννονία, ίσως ανακατακτώντας μέρος της. 

Δεν είναι σαφές πότε ο Ρούγκα και ο αδελφός του Οκτάρ έγιναν οι ανώτατοι ηγεμόνες των Ούννων: ο Ρούγκα φαίνεται να κυβέρνησε τη γη ανατολικά των Καρπαθίων, ενώ ο Οκτάρ κυβέρνησε την περιοχή στα βόρεια και δυτικά των Καρπαθίων.  Ο Κιμ υποστηρίζει ότι ο Οκτάρ ήταν «αναπληρωτής» βασιλιάς στην επικράτειά του, ενώ ο Ρούγκα ήταν ο ανώτατος βασιλιάς.  Ο Οκτάρ απεβίωσε γύρω στο 430 πολεμώντας τους Βουργουνδούς, που εκείνη την εποχή ζούσαν στη δεξιά όχθη του Ρήνου.  Ο Ντένις Σάινορ υποστηρίζει, ότι ο ανιψιός του Αττίλας πιθανότατα τον διαδέχθηκε ως ηγεμόνας του ανατολικού τμήματος της αυτοκρατορίας των Ούννων το έτος αυτό.  Ο Μαίνχεν-Χέλφεν, ωστόσο, υποστηρίζει ότι ο Ρούγκα έγινε απλώς ο μοναδικός κυβερνήτης. 

Το 432 ο Ρούγκα βοήθησε τον Αέτιο, ο οποίος είχε πέσει σε δυσμένεια, να ανακτήσει το παλαιό του αξίωμα τού *μαγίστρου τού στρατού*: Ο Ρούγκα είτε έστειλε, είτε απείλησε να στείλει στρατό στην Ιταλία.  Το 433 ο Αέτιος παρέδωσε την Παννονία Πρώτη στον Ρούγκα, ίσως ως ανταμοιβή για τη βοήθεια που του είχαν δώσει οι Ούννοι του Ρούγκα για να εξασφαλίσει τη θέση του.  Είτε τον προηγούμενο χρόνο, το 432, είτε το 434, ο Ρούγκα έστειλε έναν απεσταλμένο στην Κωνσταντινούπολη ανακοινώνοντας, ότι σκόπευε να επιτεθεί σε κάποιες φυλές, τις οποίες θεωρούσε υπό την εξουσία του, αλλά που είχαν καταφύγει στη ρωμαϊκή επικράτεια.  Ωστόσο, πέθανε μετά την έναρξη αυτής της εκστρατείας, και οι Ούννοι εγκατέλειψαν τη ρωμαϊκή επικράτεια. 

### Υπό τον Ατίλα και τον Μπλέντα
αριστερά|μικρογραφία|150εσ|Μετάλλειο του 19ου αι. του Κερτόζα ντι Πάβια. Η λατινική επιγραφή λέει ότι είναι ο Αττίλας, η μάστιγα του Θεού.
Μετά το τέλος του Ρούγκα, οι ανιψιοί του Αττίλας και Μπλέντα έγιναν ηγεμόνες των Ούννων: ο Μπλέντα φαίνεται να κυβέρνησε στο ανατολικό τμήμα της αυτοκρατορίας, ενώ ο Αττίλας κυβέρνησε στη Δύση.  Η Kιμ πιστεύει ότι ο Μπλέντα ήταν ο υπέρτατος βασιλιάς των δύο.  Το 435, ο Μπλέντα και ο Aττίλας ανάγκασαν την Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία να υπογράψει τη Συνθήκη του Mάργκου, δίνοντας στους Ούννους εμπορικά δικαιώματα και αυξάνοντας τον ετήσιο φόρο από τους Ρωμαίους.  Οι Ρωμαίοι συμφώνησαν επίσης να παραδώσουν Ούννους πρόσφυγες και φυγάδες φυλές. 

Ο Ρούγκα φαίνεται ότι είχε δεσμευτεί να βοηθήσει τον Αέτιο στη Γαλατία πριν από το τέλος του, και ο Αττίλας και ο Μπλέντα τήρησαν αυτή τη δέσμευση.  Το 437 οι Ούννοι, υπό την καθοδήγηση του Αέτιου και πιθανώς με την εμπλοκή του Αττίλα, κατέστρεψαν το βασίλειο της Βουργουνδίας στον Ρήνο υπό τον βασιλιά Γκουντάχαρ, γεγονός που μνημονεύεται σε μεσαιωνικό γερμανικό θρύλο.  Είναι πιθανό ότι η καταστροφή των Βουργουνδών από τους Ούννους είχε ως κίνητρο την εκδίκηση για το τέλος τού Οκτάρ το 430 . Επίσης το 437, οι Ούννοι βοήθησαν τον Αέτιο να αιχμαλωτίσει τον Τιμπάτο, τον αρχηγό των Bαγαυδών, μιας ομάδας επαναστατημένων αγροτών και σκλάβων.  Το 438 ένας στρατός Ούννων βοήθησε τον Ρωμαίο στρατηγό Λιτόριο σε μια ανεπιτυχή πολιορκία της πρωτεύουσας των Βησιγότθων, της Τουλούζης.  Ο Πρίσκος αναφέρει επίσης, ότι οι Ούννοι επέκτεισαν την κυριαρχία τους στη «Σκυθία», και πολέμησαν εναντίον ενός κατά τα άλλα άγνωστου λαού, που ονομαζόταν Σορόσγοι. 

Το 440 οι Ούννοι επιτέθηκαν στους Ρωμαίους κατά τη διάρκεια μιας από τις ετήσιες εμπορικές εκθέσεις, που ορίζονταν από τη Συνθήκη του Mάργκους: οι Ούννοι δικαιολόγησαν αυτή την ενέργεια υποστηρίζοντας, ότι ο επίσκοπος του Mάργκους είχε περάσει στην ουννική επικράτεια και λεηλάτησε τους βασιλικούς τάφους των Ούννων, και ότι οι ίδιοι οι Ρωμαίοι είχε παραβιάσει τη συνθήκη στεγάζοντας πρόσφυγες από την Ουννική αυτοκρατορία.  Όταν οι Ρωμαίοι δεν κατάφεραν να παραδώσουν ούτε τον επίσκοπο του Mάργκους, ούτε τους πρόσφυγες μέχρι το 441, οι Ούννοι λεηλάτησαν πολλές πόλεις και κατέλαβαν την πόλη Βιμινάκιον, ισοπεδώνοντάς την.  Ο επίσκοπος του Mάργκους, τρομοκρατημένος ότι θα τον παρέδιδαν στους Ούννους, έκανε συμφωνία να προδώσει την πόλη στους Ούννους, η οποία ομοίως ισοπεδώθηκε.  Οι Ούννοι κατέλαβαν επίσης το φρούριο της Κωνσταντίας στον Δούναβη, καθώς και κατέλαβαν και ισοπέδωσαν τις πόλεις Σινγίδουνον και Σίρμιον.  Μετά από αυτό οι Ούννοι συμφώνησαν σε ανακωχή.  Οι Mαίνχεν-Χέλφεν υποθέτουν ότι ο στρατός τους μπορεί να είχε χτυπηθεί από ασθένεια ή ότι μια αντίπαλη φυλή μπορεί να είχε επιτεθεί στην επικράτεια των Ούννων, καθιστώντας αναγκαία την απόσυρση.  Ο Tόμσον χρονολογεί μια περαιτέρω μεγάλη εκστρατεία κατά της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας στο 443.  ωστόσο ο Mαίνχεν-Χέλφεν, ο Kιμ και ο Χήδερ το χρονολογούν γύρω στο 447, αφότου ο Αττίλας είχε γίνει ο μοναδικός κυρίαρχος των Ούννων.   

Το 444 οι εντάσεις αυξήθηκαν μεταξύ των Ούννων και της Δυτικής Αυτοκρατορίας, και οι Ρωμαίοι προετοιμάστηκαν για πόλεμο. Ωστόσο, οι εντάσεις φαίνεται να είχαν επιλυθεί τον επόμενο χρόνο, μέσω της διπλωματίας του Κασσιόδωρου .  Οι όροι φαίνεται ότι περιλάμβαναν την παράδοση ορισμένων εδαφών από τους Ρωμαίους στους Ούννους στον ποταμό Σάβα, και μπορεί επίσης να ήταν όταν ο Αττίλας έγινε *μάγιστρος του στρατού* για να πάρει μισθό. 

### Ενιαία εξουσία υπό τον Αττίλα
δεξιά|μικρογραφία|Χάρτης της Ευρώπης το 450 μ.Χ., που δείχνει την Χούννη Αυτοκρατορία υπό τον Ατίλα σε πορτοκαλί και την Ρωμαϊκή Αυτοκρατόρία σε κίτρινο
Ο Μπλέντα απεβίωσε κάποια στιγμή μεταξύ 442 και 447, με τα πιο πιθανά χρόνια να είναι το 444 ή το 445  Φαίνεται ότι δολοφονήθηκε από τον Αττίλα.    Μετά το τέλος τού Μπλέντα, μια φυλή γνωστή ως Ακατζίρι είτε επαναστάτησε εναντίον του Αττίλα , είτε δεν είχε υπάρξει ποτέ υπό την κυριαρχία του Αττίλα.  Ο Κιμ προτείνει ότι επαναστάτησαν ειδικά λόγω τού τέλους τού Μπλέντα, καθώς ήταν πιο πιθανό να ήταν υπό τον έλεγχο τού Μπλέντα παρά του Aττίλα.  Η εξέγερση ενθαρρύνθηκε ενεργά από τους Ρωμαίους, οι οποίοι έστειλαν δώρα στους Ακατζίρους. Ωστόσο, οι Ρωμαίοι προσέβαλαν τον ανώτατο αρχηγό, τον Μπουριντάχ, δίνοντας δώρα σε αυτόν ως δεύτερο και όχι ως πρώτο. Στη συνέχεια έκανε έκκληση στον Αττίλα για βοήθεια εναντίον των άλλων επαναστατημένων ηγετών.  Έπειτα, οι δυνάμεις του Αττίλα νίκησαν τη φυλή μετά από αρκετές μάχες: ο Μπουριντάχ αφέθηκε να κυβερνήσει τη δική του φυλή, αλλά ο Αττίλας έβαλε τον δικό του γιο, Έλλακ, επικεφαλής των υπόλοιπων Ακατζιρών.  

Ο Mαίνχεν-Χέλφεν υποστηρίζει ότι οι Ούννοι πιθανότατα πολέμησαν εναντίον των Λογγοβάρδων, που ζούσαν στη σύγχρονη Μοραβία, το 446, στον οποίο οι Λογγοβάρδοι αντιστάθηκαν με επιτυχία στην κυριαρχία των Ούννων. 

Λίγο καιρό μετά το τέλος του Μπλέντα, ενώ οι Ούννοι ήταν απασχολημένοι με εσωτερικές υποθέσεις, ο Θεοδόσιος είχε σταματήσει να πληρώνει τον προβλεπόμενο φόρο τιμής στους Ούννους.  Το 447 ο Αττίλας έστειλε μια πρεσβεία για να διαμαρτυρηθεί απειλώντας με πόλεμο, και σημειώνοντας ότι ο λαός του ήταν δυσαρεστημένος, και ότι ορισμένοι είχαν αρχίσει ακόμη και επιδρομές στα ρωμαϊκά εδάφη.  Οι Ρωμαίοι, ωστόσο, αρνήθηκαν να ξαναρχίσουν τις πληρωμές φόρου ή να παραδώσουν πρόσφυγες, έτσι ο Αττίλας ξεκίνησε μια ευρεία επίθεση καταλαμβάνοντας τα οχυρά κατά μήκος του Δούναβη.  Οι δυνάμεις του περιλάμβαναν όχι μόνο Ούννους, αλλά και τους υποτελείς του λαούς, τους Γεπίδες, με επικεφαλής τον βασιλιά τους Αρδάρικο, και τους Γότθους υπό τον βασιλιά τους Βαλάμερ, καθώς και άλλους.  Αφού καθάρισαν τον Δούναβη από τις ρωμαϊκές άμυνες, οι Ούννοι βάδισαν στη συνέχεια προς τα δυτικά και νίκησαν έναν μεγάλο ρωμαϊκό στρατό υπό τη διοίκηση του Αρνεγίσκλου στη Μάχη του Ούτου.  Στη συνέχεια, οι Ούννοι λεηλάτησαν και ισοπέδωσαν τη Μαρσιανούπολη.  Οι Ούννοι ξεκίνησαν τότε για την ίδια την Κωνσταντινούπολη, της οποίας τα τείχη είχαν μερικώς καταστραφεί από σεισμό νωρίτερα μέσα στο έτος. Ενώ οι Κωνσταντινοπολίτες μπόρεσαν να ξανακτίσουν τα τείχη πριν πλησιάσει ο στρατός του Αττίλα, οι Ρωμαίοι υπέστησαν άλλη μια μεγάλη ήττα στη χερσόνησο της Καλλίπολης.  Οι Ούννοι προχώρησαν σε επιδρομές νότια ως τις Θερμοπύλες και κατέλαβαν τις περισσότερες από τις μεγάλες πόλεις στα Βαλκάνια, εκτός από την Αδριανούπολη και την Ηράκλεια.  Ο Θεοδόσιος αναγκάστηκε να στείλει μήνυμα για ειρήνη: εκτός από τον φόρο που οι Ρωμαίοι δεν είχαν καταβάλει στο παρελθόν, το ποσό του ετήσιου φόρου αυξήθηκε, και οι Ρωμαίοι αναγκάστηκαν να εκκενώσουν μια μεγάλη περιοχή νότια του Δούναβη στους Ούννους, έτσι αφήνοντας τα σύνορα ανυπεράσπιστα. 

Το 450 ο Αττίλας διαπραγματεύτηκε μια νέα συνθήκη με τους Ρωμαίους, και συμφώνησε να αποσυρθεί από τα ρωμαϊκά εδάφη. Ο Χήδερ πιστεύει, ότι αυτό έγινε για να σχεδιάσει μια εισβολή στη Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.  Σύμφωνα με τον Πρίσκο, ο Αττίλας σκέφτηκε μια εισβολή στην Περσία και αυτή την εποχή.  Η συνθήκη με την Κωνσταντινούπολη καταργήθηκε λίγο αργότερα από τον νέο Αυτοκράτορα Μαρκιανό, ωστόσο ο Αττίλας ήταν ήδη απασχολημένος με τα σχέδιά του για τη Δυτική Αυτοκρατορία και δεν ανταποκρίθηκε. 

### Εισβολή στη Γαλατία
[μικρογραφία|Ο Αττίλας στη [Γαλατία, το 451.]]
Την άνοιξη του 451, ο Αττίλας εισέβαλε στη Γαλατία.  Οι σχέσεις με τη Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία φαίνεται να έχουν επιδεινωθεί ήδη από το 449.  Ένας από τους αρχηγούς των Βαγαυδών, ο Ευδόξιος, είχε επίσης καταφύγει στους Ούννους το 448  . Ο Αέτιος και ο Αττίλας είχαν επίσης υποστηρίξει διαφορετικούς υποψηφίους για να γίνουν βασιλείς των Ριπουαρίων Φράγκων το 450.  Ο Αττίλας ισχυρίστηκε στους ανατολικούς Ρωμαίους πρεσβευτές το 450, ότι σκόπευε να επιτεθεί στους Βησιγότθους στην Τουλούζη, ως σύμμαχος του Δυτικού Αυτοκράτορα Βαλεντινιανού Γ'.  Σύμφωνα με μια πηγή, η Ονωρία, η αδελφή του Βαλεντινιανού Γ΄, έστειλε στον Aττίλα ένα δαχτυλίδι, και ζήτησε τη βοήθειά του για να γλιτώσει από τη φυλάκιση στα χέρια του αδελφού της.  Τότε ο Αττίλας ζήτησε ως προίκα το μισό δυτικό ρωμαϊκό έδαφος και εισέβαλε.  Ο Κιμ απορρίπτει αυτή την ιστορία ως αμφίβολης αυθεντικότητας και ως "γελοία ιστορία".  Ο Χέδερ είναι εξίσου σκεπτικός ότι ο Αττίλας θα εισέβαλε γι' αυτόν τον λόγο, σημειώνοντας ότι ο Αττίλας εισέβαλε στη Γαλατία ενόσο η Ονωρία βρισκόταν στην Ιταλία.  Ο Ιορδάνης ισχυρίζεται ότι ο Γειζέρικ, βασιλιάς των Βανδάλων στη Βόρεια Αφρική, ενθάρρυνε τον Αττίλα να επιτεθεί.  Ο Tόμσον προτείνει ότι ο Αττίλας σκόπευε να απομακρύνει τον Aέτιο, και να αναλάβει πραγματικά το τιμητικό του αξίωμα ως μάγιστρος του στρατού (*magister militum)*.  Ο Κιμ πιστεύει ότι είναι απίθανο ο Αττίλας να σκόπευε πραγματικά να κατακτήσει τη Γαλατία, αλλά μάλλον να εξασφαλίσει τον έλεγχό του στις γερμανικές φυλές που ζούσαν στον Ρήνο. 

Ο Ουννικός στρατός ξεκίνησε από την ουγγρική πεδιάδα και πιθανότατα διέσχισε τον Ρήνο κοντά στο Κόμπλεντς.  Ο Ουνικός στρατός περιελάμβανε, εκτός από Ούνους, τους Γεπίδες, τους Ρούγκιους, τους Σκίρους, τους Θουρινγκούς, τους Οστρογότθους.  Ο Tόμσον προτείνει ότι η πρώτη αντίρρηση του Aττίλα ήταν οι Ριπουάριοι Φράγκοι, τους οποίους κατέκτησε συνοπτικά και συνέταξε στον στρατό του.  Στη συνέχεια κατέλαβαν το Μετς και το Τρηρ, πριν κατευθυνθούν προς την πολιορκία της Ορλεάνης, με ένα άλλο απόσπασμα να επιτίθεται ανεπιτυχώς στο Παρίσι.  Το πλησίασμα του στρατού του Αετίου, αποτελούμενος από Ρωμαίους και συμμάχους όπως οι Βησιγότθοι υπό τον βασιλιά τους Θεόδωρο Α', Βουργουνδούς, Αλανούς και μερικούς Φράγκους, ανάγκασε τους Ούννους να σπάσουν την πολιορκία της Ορλεάνης.  Κάπου κοντά στο Τρουά, οι δύο στρατοί συναντήθηκαν και πολέμησαν στη μάχη των Καταλαυνικών Πεδίων. Κατά την καθιερωμένη επιστημονική άποψη της μάχης, παρά το τέλος τού Θεοδώριχου, ο στρατός του Αττίλα ηττήθηκε και αναγκάστηκε να υποχωρήσει από τη Γαλατία.  Ο Κιμ υποστηρίζει ότι η μάχη, ήταν στην πραγματικότητα μια νίκη των Ούννων: οι Ούννοι είχαν ήδη εγκαταλείψει τη Γαλατία μετά από μια επιτυχημένη εκστρατεία, και απλώς συνέχισαν να το κάνουν μετά τη μάχη. 

### Εισβολή στην Ιταλία
[μικρογραφία|Το έργο του [Ραφαήλ *Η Συνάντηση του πάπα Λέοντα Α΄ και του Αττίλα* απεικονίζει τον πάπα Λέοντα Α ́, συνοδευόμενο από τον Άγιο Πέτρο και τον Άγιο Παύλο, να συναντά τον ηγεμόνα των Ούννων έξω από τη Ρώμη.]]
Μετά την επιστροφή του στην Παννονία, ο Αττίλας διέταξε την έναρξη επιδρομών στο Ιλλυρικό, για να ενθαρρύνει την Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία να ξαναρχίσει το φόρο υποτέλειάς της.  Αντί να επιτεθεί στην Ανατολική Αυτοκρατορία, ωστόσο, το 452 εισέβαλε στην Ιταλία. Οι ακριβείς λόγοι για αυτό είναι ασαφείς: το *Χρονικό του 452* ισχυρίζεται ότι οφειλόταν στον θυμό του για την ήττα του στη Γαλατία το προηγούμενο έτος.  Οι Ούννοι διέσχισαν τις Ιουλιανές Άλπεις και στη συνέχεια πολιόρκησαν την βαριά αμυνόμενη πόλη της Aκουιλείας, τελικά την κατέλαβαν και την ισοπέδωσαν μετά από μια μακρά πολιορκία.  Στη συνέχεια μπήκαν στην κοιλάδα του Πάδου, λεηλατώντας την Πάντοβα, τη Μάντοβα, τη Βικεντία, τη Βερόνα, τη Μπρέσκια και το Μπέργκαμο, πριν πολιορκήσουν και καταλάβουν το Μιλάνο.  Οι Ούννοι δεν έκαναν καμία προσπάθεια να καταλάβουν τη Ραβέννα, και είτε σταμάτησαν, είτε δεν προσπάθησαν να καταλάβουν τη Ρώμη.  Ο Αέτιος δεν μπόρεσε να προβάλει ουσιαστική αντίσταση, και η εξουσία του είχε υποστεί μεγάλη ζημιά.  Οι Ούννοι έλαβαν μια πρεσβεία ειρήνης με επικεφαλής τον πάπα Λέοντα Α' και στο τέλος γύρισαν πίσω. Ωστόσο, η Χήδερ υποστηρίζει, ότι ήταν ένας συνδυασμός ασθενειών και μια επίθεση των ανατολικών ρωμαϊκών στρατευμάτων στην πατρίδα των Ούννων στην Παννονία, που οδήγησε στην αποχώρηση των Ούννων.  Ο Κιμ υποστηρίζει ότι οι επιθέσεις των Ανατολικών Ρωμαίων είναι φαντασία, καθώς η Ανατολική Αυτοκρατορία ήταν σε χειρότερη κατάσταση από τη Δύση.  Ο Κιμ πιστεύει ότι η εκστρατεία είχε επιτυχία, και ότι οι Ούννοι απλώς αποσύρθηκαν, όταν απέκτησαν αρκετά λάφυρα για να τους ικανοποιήσουν. 

## Μετά τον Αττίλα

### Αποσύνθεση της Ουννικής κυριαρχίας στη Δύση
[μικρογραφία|"Ο θάνατος του Ατίλας" του [Ferenc Paczka|Φερένκ Πάτσκα]]
Το 453 ο Αττίλας φέρεται να σχεδίαζε μια μεγάλη εκστρατεία εναντίον των Ανατολικών Ρωμαίων, για να τους αναγκάσει να ξαναρχίσουν να πληρώνουν φόρο.  Ωστόσο, απεβίωσε απροσδόκητα, σύμφωνα με πληροφορίες από αιμορραγία κατά τη διάρκεια του γάμου του με μια νέα νύφη.  Μπορεί επίσης να σχεδίαζε μια εισβολή στην αυτοκρατορία των Σασανιδών. Ο Maάρτιν Σότκυ ισχυρίζεται ότι «το τέλος του Αττίλα το 453 έσωσε τους Σασανίδες από μια ένοπλη συνάντηση με τους Ούννους, ενώ βρίσκονταν στο απόγειο της στρατιωτικής τους ισχύος».  Ο Πήτερ Χέδερ, ωστόσο, θεωρεί απίθανο, ότι οι Ούννοι θα είχαν όντως επιτεθεί στην Περσία. 

Σύμφωνα με τον Ιορδάνη, ο θάνατος του Aττίλα προκάλεσε μια μάχη εξουσίας μεταξύ των γιων του: είναι άγνωστο πόσοι ήταν συνολικά, αλλά οι αρχαίες πηγές αναφέρουν τρεις ονομαστικά: Eλάκ, Ντενγκιζίχ και Eρνάκ.  Τα αδέλφια άρχισαν να πολεμούν ο ένας τον άλλον, και αυτό έκανε τους Γεπίδες υπό τον Αρδάρικ να επαναστατήσουν. Οι Ούννοι υπό τον Έλακ πολέμησαν τότε τους Γεπίδες και ηττήθηκαν, με αποτέλεσμα το τέλος τού Έλακ.  Σύμφωνα με τον Ιορδάνη, αυτό συνέβη στη μάχη του Nεδάο το 454, ωστόσο, ο Χήδερ εικάζει, ότι μπορεί να υπήρχαν περισσότερες από μία μόνο μάχη.  Μερικές φυλές, όπως οι Σκίροι, πολέμησαν στο πλευρό των Ούννων ενάντια στους Γεπίδες.  Σημειώνει επίσης ότι, ενώ το 454 μπορεί να ήταν μια σημαντική καμπή, σε καμία περίπτωση δεν έληξε η κυριαρχία των Ούννων στους περισσότερους υποτελείς λαούς τους.  Σύμφωνα με τον Χέδερ, αντί για άμεση κατάρρευση, το τέλος της κυριαρχίας των Ούννων ήταν μια αργή διαδικασία, κατά την οποία οι Ούννοι έχασαν σταδιακά τον έλεγχο των υποτελών λαών τους. 

Οι Ούννοι συνέχισαν να υπάρχουν υπό τους γιους του Αττίλα Ντενγκιζίτχ και Ερνάκ.  Ο Κιμ υποστηρίζει ότι ο Ντενγκιζίχ είχε αποκαταστήσει με επιτυχία την κυριαρχία των Ούννων στο δυτικό τμήμα της αυτοκρατορίας τους το 464  Το 466 ο Ντενγκιζίχ απαίτησε από την Κωνσταντινούπολη να ξαναπληρώσει φόρους στους Ούννους, και να αποκαταστήσει τα εμπορικά δικαιώματα των Ούννων με τους Ρωμαίους. Οι Ρωμαίοι όμως αρνήθηκαν.  Ο Ντενγκιζίχ αποφάσισε στη συνέχεια να εισβάλει στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, με τον Ερνάκ να αρνείται να ενωθεί μαζί του για να επικεντρωθεί σε άλλους πολέμους.  Ο Κιμ προτείνει ότι ο Ερνάκ περισπάστηκε από την εισβολή των Σαραγούρων και άλλων Ογκούρων, οι οποίοι είχαν νικήσει τους Ακατζίρους το 463.  Χωρίς τον αδελφό του, ο Ντενγκιζίχ αναγκάστηκε να βασιστεί στους πρόσφατα κατακτημένους Οστρογότθους και στην «αναξιόπιστη» φυλή Μπιτιγκούρων.  Οι δυνάμεις του περιελάμβαναν επίσης τις Ουννικές φυλές των Ουλτζίνζουρες, Aνγκισκίρες και Μπάρντορες.  Οι Ρωμαίοι μπόρεσαν να ενθαρρύνουν τους Γότθους τού στρατού του να επαναστατήσουν, αναγκάζοντας τον Ντενγκιζίχ να υποχωρήσει.  Απεβίωσε το 469, με τον Κιμ να πιστεύει ότι δολοφονήθηκε, και το κεφάλι του στάλθηκε στους Ρωμαίους.  Ο Αναγάστης, ο γιος του Αρνεγίσκλου που σκοτώθηκε από τον Αττίλα, έφερε το κεφάλι του Ντενγκζίχ στην Κωνσταντινούπολη, και το παρέλασε στους δρόμους, πριν το ανεβάσει σε έναν πάσσαλο στον Ιππόδρομο.  Αυτό ήταν το τέλος της Ουννικής κυριαρχίας στη Δύση. 

### Γερμανικές φυλές ως διάδοχοι των Ούννων στη Δύση
Ο Κιμ υποστηρίζει ότι ο πόλεμος μετά το τέλος του Αττίλα ήταν στην πραγματικότητα μια εξέγερση του δυτικού μισού της Ουννικής αυτοκρατορίας, με επικεφαλής τον Αρντάρικ, ενάντια στο ανατολικό μισό, με επικεφαλής τον Έλακ ως ηγέτη των Ούννων Ακατζίρων.  Υποστηρίζει περαιτέρω ότι ο Aρντάρικ, όπως και οι άλλοι ηγέτες των Γεπίδων, ήταν στην πραγματικότητα Ούννος και όχι γερμανικής καταγωγής. σημειώνει ότι τα οστά από την περίοδο των Γεπίδων εμφανίζουν συχνά ασιατικά χαρακτηριστικά μεταξύ της άρχουσας ελίτ.  Σημειώνει επίσης ότι η κυριαρχία των Γεπίδων στη λεκάνη των Καρπαθίων φαίνεται να διέφερε ελάχιστα από αυτή των Ούννων.  Ο εγγονός του Αρντάρικ, Μούντο, προσδιορίζεται στις πηγές τόσο ως Ούνος, όσο και ως Γεπίδης.  Ο Kιμ εξηγεί το γεγονός ότι το βασίλειο του Aρντάρικ προσδιορίστηκε ως βασίλειο των Γεπιδών και όχι ως ένα Oυννικό βασίλειο, από το γεγονός ότι το δυτικό τμήμα της Ουννικής αυτοκρατορίας ήταν σχεδόν εξ ολοκλήρου γερμανικό σε πληθυσμό. 

Οι Σκίροι προέκυψαν επίσης από την αυτοκρατορία του Αττίλα με έναν δυνητικά Ούννο βασιλιά: ο Εντέκο συναντάται για πρώτη φορά στις πηγές ως απεσταλμένος του Αττίλα, και προσδιορίζεται ποικιλοτρόπως ότι έχει μητέρα Ούννα ή Θουρινγκή.  Ενώ ο Χέδερ πιστεύει ότι το δεύτερο είναι πιο πιθανό, ο Κιμ υποστηρίζει ότι ο Εντέκο ήταν στην πραγματικότητα Ούννος και ότι ο Θουρινγκός στην πηγή είναι λάθος για τον Τορσιλίνγκι.  Αντίστοιχα, οι γιοι του Χούνουλφ ("Ούννος-λύκος") και Οδόακερ, οι οποίοι θα κατέληγαν να κατακτήσουν την Ιταλία, θα ήταν επίσης Ούννοι εθνοτικά, αν και οι στρατοί που οδήγησαν ήταν σίγουρα ως επί το πλείστον γερμανικοί.  Ο Oδόακερ θα κατακτούσε επίσης τους *Ρόγιους*, μια φυλή που τυπικά ταυτίζεται με τους Ρούγιους που βρίσκονται στη *[[Germania (βιβλίο)|Γερμανία]]* του Tάκιτου, αλλά τους οποίους ο Kιμ θεωρεί πολύ πιο πιθανό να είναι μια νεοσύστατη φυλή, που πήρε το όνομά της από τον Ούννο βασιλιά Ρούγα. 

Οι Γότθοι υπό την ηγεσία της δυναστείας των Αμαλών υπό τον βασιλιά τους Βαλαμίρ έγιναν επίσης ανεξάρτητοι λίγο μετά το 454. Αυτό δεν περιελάμβανε όλους τους Γότθους, ωστόσο, μερικοί από τους οποίους καταγράφεται ότι συνέχιζαν να πολεμούν με τους Ούννους μέχρι και το 468  Ο Κιμ υποστηρίζει, ότι ακόμη και οι Γότθοι υπό τους Αμαλούς παρέμειναν πιστοί στους Ούννους μέχρι το 459, όταν ο ανιψιός του Βαλαμίρ, Θεοδέρικ, στάλθηκε όμηρος στην Κωνσταντινούπολη, ή ακόμη και το 461, όταν ο Βαλιμίρ έκανε συμμαχία με τους Ρωμαίους.  Ο Χέδερ υποστηρίζει ότι οι Αμαλοί ένωσαν διάφορες ομάδες Γότθων κάποια στιγμή μετά το τέλος τού Αττίλα, αν και ο Ιορδάνης ισχυρίζεται ότι το έκανε, ενώ ο Αττίλας ήταν ακόμη ζωντανός.  Όπως έχει κάνει για τον Aρδάρικ και τον Eντίκο, ο Kιμ υποστηρίζει ότι ο Βαλάμιρ, ο οποίος βεβαιώθηκε για πρώτη φορά ως έμπιστος του Aττίλα, ήταν στην πραγματικότητα Ούννος.  Γύρω στο 464 οι Γότθοι του Βαλάμιρ πολέμησαν τους Σκίρους, με αποτέλεσμα το τέλος του Βαλάμιρ: αυτό με τη σειρά του έκανε τους Γότθους να καταστρέψουν ουσιαστικά τους Σκίρους.  Στη συνέχεια παρενέβη ο Ντενγκιζίχ: ο Kιμ υποθέτει ότι οι Σκίροι του έκαναν έκκληση για βοήθεια, και ότι μαζί νίκησαν τους Γότθους.  Σε μια μάχη που χρονολογήθηκε από τον Ιορδάνη το 465, αλλά από τον Kιμ το 470 μετά τον θάνατο του Ντενγκιζίχ,  οι Σκίροι ηγήθηκαν μιας συμμαχίας διαφόρων φυλών, συμπεριλαμβανομένων των Σουήβων, Ρογίων, Γεπίδων και Σαρματών κατά των Γότθων στη μάχη της Μπόλια.  Η νίκη των Γότθων επιβεβαίωσε την ανεξαρτησία τους, και το τέλος της κυριαρχίας των Ούννων στη Δύση. 

Επομένως, παρά την κατάρρευση της Δυτικής αυτοκρατορίας των Ούννων, ο Κιμ υποστηρίζει ότι οι σημαντικότεροι βάρβαροι ηγέτες στην Ευρώπη μετά τον Αττίλα ήταν όλοι οι ίδιοι Ούννοι ή συνδέονταν στενά με την αυτοκρατορία του Αττίλα.  Ωστόσο, ο Γουόρουικ Μπολ υποστηρίζει ότι ο Kιμ βασίζεται σε κυκλικά επιχειρήματα, και υπερεκτιμά το μέγεθος της επιρροής που είχαν οι Ούννοι στους γερμανικούς λαούς. 

### Πιθανή συνέχιση της κυριαρχίας των Ούννων στην Ανατολή
Δεν είναι σαφές τι συνέβη στον νεότερο γιο του Αττίλα, Ερνάκ.  Ο Χήδερ αναφέρει ότι ο Eρνάκ και μια ομάδα Ούννων εγκαταστάθηκαν, με ρωμαϊκή άδεια, στη βόρεια Δοβρουτσά.  Ο Μαίνχεν-Χέλφεν σημειώνει ότι ο Eρνάκ φαίνεται να έφυγε από αυτό το έδαφος κάποια στιγμή πριν από την εισβολή του Ντενγκιζίχ στην Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.  Οι ηγεμόνες των Βουλγάρων, ένας Τουρκικός νομαδικός λαός που εμφανίζεται για πρώτη φορά στις ιστορικές πηγές γύρω στο 480,  μπορεί να ισχυρίστηκαν ότι κατάγονταν από τον Αττίλα μέσω του Ερνάκ, όπως καταγράφεται στο Ονομαστικά των Βουλγάρων Χαν. Ο Κιμ και ο Ντένις Σάινορ υποστηρίζουν ότι ο Ερνάκ συνδύασε τους εναπομείναντες Ούννους με νέες Τουρκικές φυλές, που μιλούσαν Ογκούρ, οι οποίες είχαν απωθηθεί ανατολικά από τη στέπα για να σχηματίσουν τους Βούλγαρους.   Ο Kιμ υποστηρίζει επίσης ότι οι Kουτρίγουρ και οι Ουτίγκουρ, που συχνά θεωρούνται ξεχωριστός λαός, ήταν στην πραγματικότητα απλώς μέρος του Ουννο-Βουλγαρικού κράτους.  Ενώ πολλοί μελετητές απορρίπτουν τις μεσαιωνικές πηγές, που αναφέρονται στους ανθρώπους μετά το τέλος του Ντενγκιζίχ ως Ούννοι,  ο Kιμ υποστηρίζει ότι αυτοί οι χαρακτηρισμοί περιγράφουν με ακρίβεια την ταυτότητα των εν λόγω ανθρώπων, τουλάχιστον κατά τον 6ο αι. 

Οι αρχαίες πηγές φαίνεται να υποδεικνύουν, ότι δεν ενσωματώθηκαν όλοι οι Ούννοι στο Βουλγαρικό κράτος του Ερνάκ.  Οι Ούννοι συνεχίζουν να εμφανίζονται ως μισθοφόροι και σύμμαχοι τόσο των Περσών όσο και των Ρωμαίων και τον 6ο αι.  Οι Ουννικές φυλές Αλτζιαγκίροι συνέχισαν να κατοικούν στην Κριμαία κοντά στη Χερσώνα.  Ο Ιορδάνης αναφέρει δύο ομάδες, που κατάγονταν από τους Ούννους του Ντενγκιζίχ που ζούσαν στη ρωμαϊκή επικράτεια, τους Φοσατίσιους και τους Σακρομοντίσιους.  Ο Kιμ, ωστόσο, υποστηρίζει ότι μπορούμε να διακρίνουμε μόνο τέσσερις μεγάλες φυλετικές ομάδες Ούννων μετά το τέλος του Ντενγκιζίχ. Υποστηρίζει ότι πιθανότατα όλες αυτές διοικούνταν από μέλη της δυναστείας του Αττίλα. Αυτές οι ομάδες συχνά πολεμούσαν μεταξύ τους, ωστόσο, και ο Κιμ υποστηρίζει ότι αυτό επέτρεψε στους Αβάρους να τις κατακτήσουν και να «αναδημιουργήσουν την παλαιά αυτοκρατορία των Ούννων στο σύνολό της».  Υποστηρίζει ότι οι ίδιοι οι Άβαροι είχαν Ουνικά, αλλά όχι Ευρωπαϊκά Ουννικά στοιχεία, πριν από την εισβολή τους. 

Η φυλή των Σαμπίρων προσδιορίζεται μερικές φορές στις βυζαντινές πηγές ως Ούννοι και ο Ντένις Σάινορ υποστηρίζει, ότι μπορεί να περιείχαν και κάποια Ουνικά στοιχεία.  Ο Kιμ, ωστόσο, τους ταυτίζει με τους Χιανμπέι. 

Μια τελική πιθανή επιβίωση των Ούννων είναι οι Ούννοι του Βορείου Καυκάσου, οι οποίοι ζούσαν στο σημερινό Νταγκεστάν.  Δεν είναι σαφές, εάν αυτοί οι Ούννοι ήταν κάποτε υπό την κυριαρχία του Αττίλα.  Ο Κιμ υποστηρίζει, ότι είναι μια ομάδα Ούννων, που χωρίστηκαν από την κύρια ομοσπονδία από τους εισβολείς Σαμπίρ.  Το 503 έκαναν επιδρομές στην Περσία, και καταγράφονται ότι επιτέθηκαν στην Αρμενία, την Καππαδοκία και τη Λυκαονία το 515.  Οι Ρωμαίοι προσέλαβαν μισθοφόρους από αυτήν την ομάδα, συμπεριλαμβανομένου ενός βασιλιά ονόματι Ασκούμ.  Σε κάποιο σημείο, οι Ούννοι του Βορείου Καυκάσου έγιναν υποτελές κράτος του χαγανάτου των Χαζάρων.  Καταγράφεται ότι ασπάστηκαν τον Χριστιανισμό το 681.  Οι Ούννοι του Βορείου Καυκάσου μαρτυρούνται τελευταία φορά τον 7ο αι.,  αλλά ο Κιμ υποστηρίζει, ότι μπορεί να απέμειναν εντός της αυτοκρατορίας των Χαζάρων. 

## Ιστορική επίδραση
Ο Πήτερ Γκόλντεν υποστηρίζει ότι οι Ούννοι, και οι μεταναστεύσεις που συνδέονται με αυτούς, οδήγησαν στη μετατροπή της δυτικής ευρασιατικής στέπας από το έδαφος των κυρίως ιρανόφωνων νομάδων σε τουρκόφωνους, καθώς οι τουρκόφωνοι μετακινήθηκαν δυτικά από τη σύγχρονη Μογγολία. 

Εντός της Ευρώπης, οι Ούννοι θεωρούνται συνήθως υπεύθυνοι για την έναρξη της περιόδου της μετανάστευσης, κατά την οποία οι κυρίως γερμανικές φυλές μετακινούνταν όλο και περισσότερο στον χώρο της ύστερης Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.   Ο Πήτερ Χήδερ υποστήριξε ότι οι Ούννοι ήταν έτσι υπεύθυνοι για την τελική αποσύνθεση της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας,  ενώ ο Ε. Α. Tόμσον υποστήριξε, ότι οι Ούννοι επιτάχυναν τις γερμανικές επιδρομές, τόσο πριν, όσο και μετά τη δική τους παρουσία στα ρωμαϊκά σύνορα.  Ο Βάλτερ Ποχλ εν τω μεταξύ, σημειώνει ότι «αυτό που είχαν επιτύχει οι Ούννοι ήταν μια μαζική μεταφορά πόρων από τη ρωμαϊκή αυτοκρατορία στο *βαρβαρικόν*».  Λόγω των διαφορετικών απόψεών του σχετικά με την οργάνωση των Ούννων, ο Χυούν Τζιν Κιμ υποστηρίζει, ότι αντί να προκαλέσουν μεταναστεύσεις γερμανικών λαών, οι Ούννοι ήταν υπεύθυνοι για την καταστροφή της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας από τη δύναμη των στρατών τους, και την αποτελεσματική αυτοκρατορική τους διοίκηση., οδηγώντας σε κατάρρευση του ρωμαϊκού στρατού. 

Άλλοι μελετητές έχουν δει τους Ούννους λιγότερο σημαντικούς για το τέλος της Ρώμης. Ο Τζ. Ότο Μαίνχεν-Χέλφεν περιέγραψε τους Ούνους υπό τον Αττίλα ως «για μερικά χρόνια κάτι περισσότερο από ενόχληση για τους Ρωμαίους, αν και σε καμία στιγμή δεν αποτελεί πραγματικό κίνδυνο».  Άλλοι μελετητές, όπως ο Τζ. Μπ. Μπούρυ, υποστήριξαν στην πραγματικότητα ότι οι Ούννοι κράτησαν πίσω τις γερμανικές φυλές, και έτσι έδωσαν στην Αυτοκρατορία μερικά ακόμη χρόνια ζωής. 

## Υποσημειώσεις

## Πηγές και βιβλιογραφία
* 
*
*
*
*
*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
*
*
*
* 
* 
* 

Κατηγορία:Ιστορία ανά εθνικότητα