Κυπριακή Μπύρα

Η ιστορία της **κυπριακής μπύρας** με ετικέττα ξεκινά γύρω στα τέλη του 1928 με αρχές του 1929 όταν αποπερατώθηκε το πρώτο εργοστάσιο ζυθοποιίας στη Λευκωσία από τον επιχειρηματία Σκουρίδη. Ο Αλέξανδρος Σκουρίδης μπορεί να θεωρηθεί ο πρωτεργάτης της Κυπριακής μπύρας αφού από το 1916 φαίνεται να παρήγαγε και να πωλούσε μπύρα προς 40 γρόσια (και 33 γρόσια με επιστροφή) την δωδεκάδα φιάλων στην ενορία Χρυσαλινιώτισσας στη Λευκωσία. Προφανώς η μπύρα αυτή κυρίως διατεθόταν χύμα ή "σιοπ" όπως την ονόμαζαν στα σημεία πώλησης.

## Πρώτες Κυπριακές μπύρες

### Μπύρα "Α" (1929 - 1932)
Η μπύρα η οποία κατασκευάστηκε από την ζυθοποιία του Α. Β. Σκουρίδη που βρισκόταν στην οδό Αξιοθέας 6 στη Λευκωσία. Κυκλοφόρησε περί τις αρχές του 1929, όπου πιθανολογείται ότι ήταν η πρώτη Κυπριακή μπύρα που κυκλοφόρησε. Διατεθόταν σε κιβώτια των 48 φιάλων στη τιμή των 17 σελινιών, του τότε κυπριακού νομίσματος.

### Μπύρα "Θεοδώρα" (1932 - 1934)
Μπύρα η οποία παρασκευάστηκε γύρω στο 1933, όπου φαίνεται να ήταν η συνέχεια της μπύρας "Α", σύμφωνα με τα Αγγλικά πρότυπα, από το ίδιο ζυθοποιείο στην οδό Αξιοθέας 6 στην ενορία Χρυσαλινιώτισσα στη Λευκωσία και πωλείτο προς 16 σελίνια το κιβώτιο. Η ονομασία Θεοδώρα όπως φαίνεται ονομάστηκε από την Θεοδώρα Α. Σκουρίδου η οποία προφανώς ήταν κόρη του Αλέξανδρου Σκουρίδη. Η μπύρα φαίνεται να σταμάτησε την κυκλοφορία της στα μέσα του 1934 όπου τα μηχανήματα του εργοστασίου βγήκαν προς πώληση.

### Μπύρα "ΑΕΤΟΣ" (1937 - 1946)

Μπύρα παραγωγής του ομωνύμου εργοστασίου ζυθοποιίας στην Αγλαντζιά η οποία κυκλοφόρησε το 1937 με αρχικό όνομα "Λέοντος" που όμως αμέσως άλλαξε προς αποφυγήν παρεξηγήσεων με την ομώνυμη ξένη εισαγώμενη μπύρα που κυκλοφορούσε στη Κύπρο από τη δεκαετία του 1920. Η μπύρα κυκλοφορούσε μέχρι το 1946 και αργότερα από την "Κυπριακή εταιρεία ζύθου ΑΕΤΟΣ". Εμπνευστής του υπήρξε ο Χρ. Πλατάνης που για το σκοπό αυτό ίδρυσε συνεταιρισμό με την επωνυμία Χρ. Πλατάνης και Σία. Συνέταιροι ήταν ο Χ. Πλατάνης, Ο Στ. Παντζιαρής, ο Γ. Ασπρόφτας, ο Ν. Χριστοφίδης και ο Χαρ. Σταυρίδης. Προς τον σκοπό αυτό ο Χρ. Πλατάνης το 1932 μετέβη στην Αθήνα και επισκέφθηκε το εργοστάσιο της μπύρας ΦΙΞ. Πρόεδρος του ΔΣ της ¨Κυπριακής Εταιρείας Ζύθου" είχε εκλεγεί ο Γ. Πούλιας. Σε ένα από τους συνεταίρους, τον Γεώργιο Ασπρόφτα, έγινε πρόταση να μεταβεί στο Βέλγιο για να ειδικευθεί εκεί στην παραγωγή μπύρας. Όταν ο Γ. Ασπρόφτας επέστρεψε στην Κύπρο το 1935 ήταν ήδη έτοιμο και το εργοστάσιο παραγωγής μπύρας «ΑΕΤΟΣ» στην Αθαλάσσα. Για την εγκατάσταση του εργοστασίου  προτιμήθηκε η Αθαλάσσα γιατί εκεί υπήρχαν πηγές με άφθονο νερό καλής ποιότητας. Το εργοστάσιο αυτό σώζεται μέχρι και σήμερα. Πιο ύστερα, όταν το εργοστάσιο μεταφέρθηκε στη σημερινή βιομηχανία Πλατάνη, παρά την Παιδαγωγική Ακαδημία, χρησιμοποιούσε το νερό της πόλης. Αργότερα ο συνεταιρισμός «Χρ. Πλατάνης & Σία» διαλύθηκε. Ο Χρ. Πλατάνης, ο Νικόλαος Χριστοφίδης και ο Χαράλαμπος Σταυρίδης απεχώρησαν και πώλησαν τις μετοχές που είχαν στον συνεταιρισμό στους άλλους δύο συνεταίρους, τους Σ. Παντζιαρή και Γ. Ασπρόφτα, οι οποίοι και συνέχισαν να κατασκευάζουν τη μπύρα «ΑΕΤΟΣ» μέχρι το 1948, έτος κατά το οποίο διέλυσαν τον συνεταιρισμό τους.

## Κυπριακές μπύρες που κυκλοφορούν

### Μπύρα "Λέοντος" (1944 - 1968, 2003 - σήμερα)

Κυπριακή μπύρα που πρωτοπαράχθηκε το 1937 στο ζυθοποιείο ΑΕΤΟΣ, αυτή τη φορά στο νέο εργοστάσιο, επίσης στην Αγλαντζιά της Λευκωσίας. Όταν οι Χρ. Πλατάνης, Ν. Χριστοφίδης και Χ. Σταυρίδης, απεχώρησαν απο τον προηγούμενο τους συνεταιρισμό, συνέστησαν νέο υπό την επωνυμία «Χρ. Πλατάνης & Σία» και με Γάλλο χημικό ίδρυσαν εργοστάσιο στο οποίο κατασκευαζόταν η μπύρα «ΛΕΟΝΤΟΣ». Το εργοστάσιο αυτό, που κτίστηκε στον Λυκαβηττό (παρά την Παιδαγωγική Ακαδημία), τέθηκε σε λειτουργία το 1939. Το εργοστάσιο έκλεισε για τρία σχεδόν χρόνια (1941-43) και επαναλειτούργησε το 1944. Το νέο εργοστάσιο, που πήρε το όνομα ΛΕΟΝΤΟΣ από την ομώνυμη μπύρα, διευθυνόταν από τον τεχνικό διευθυντή Ιάκωβο Α. Σκουρίδη, ο οποίος ήταν χημικός, και η παραγωγή ανερχόταν σε 12 χιλιάδες λίτρα τον μήνα. Λίγο πριν από το 1948 ο Ν. Χριστοφίδης πώλησε τις μετοχές του. Από τις 26/6/1950 ο Σκουρίδης παύει να διευθύνει την παραγωγή της Λέων και εγκαταλείπει το εργοστάσιο του Πλατάνη, μάλιστα με δήλωση του αναφέρει ότι προέβει σε παραγγελία νέων μηχανημάτων για ίδρυση νέας βιομηχανίας. Τις μετοχές του πώλησε το 1956 και ο Χαρ. Σταυρίδης. Έτσι από το 1956 ως μόνος ιδιοκτήτης του εργοστασίου που παρήγε τη μπύρα «ΛΕΟΝΤΟΣ» έμεινε ο Χρ. Πλατάνης. Το 1962, ο κ. Φώτος Φωτιάδης εντάχθηκε στην εταιρεία ως σημαντικός μέτοχος και τα επόμενα χρόνια ανέλαβε πλήρως, εξαγοράζοντας τους αρχικούς μετόχους. Το 1967 υπογράφηκε συμφωνία με την Carlsberg για την παραγωγή της μάρκας στην Κύπρο. Αυτή η εξέλιξη οδήγησε στον τερματισμό της παραγωγής LEON το 1968, μόλις ένα χρόνο πριν από την έναρξη της παρασκευής του Carlsberg. Περίπου 40 χρόνια αργότερα, τον Ιούνιο του 2003, η μπύρα Leon ξεκίνησε εκ νέου, για να παρασκευαστεί τώρα μόνο στις εγκαταστάσεις μιας από τις πιο προηγμένες ζυθοποιίες στον κόσμο. Η μπύρα βασίζεται στην ίδια αρχική συνταγή βύνης που παρασκευάζεται μόνο από βύνη κριθαριού, λυκίσκο και μαγιά και χαρακτηρίζεται από το χρυσό χρώμα του μελιού, το φρουτώδες άρωμά της και την πλούσια, δυνατή γεύση με τις ευχάριστες γεύσεις.

### Μπύρα "ΚΕΟ"
Στις αρχές της δεκαετίας του 50, στις 17 Μαΐου 1951, η KEO plc λανσάρει τη μάρκα μπύρας της. Μια τοπικά παραγόμενη μπύρα, που έγινε από τότε η τοπική μπύρα της Κύπρου. Η νέα ζυθοβιομηχανία ξεκίνησε εντυπωσιακά για τα δεδομένα της εποχής, με αρκετή διαφήμιση, ομοιόμορφα αυτοκίνητα διανομής, πρατήρια σ’ ολόκληρη την Κύπρο κ.α. Τα μηχανήματά της ήσαν πιο σύγχρονα και η παραγωγή τους μεγαλύτερη από εκείνη της ζυθοβιομηχανίας Μ. Χρ. Πλατάνης. Από τα πρώτα κιόλας χρόνια η μπύρα ΚΕΟ κατέκτησε σημαντικό μερίδιο της αγοράς, κάπου 60%. Το 10% είχε η μπύρα «ΛΕΟΝΤΟΣ», ενώ το υπόλοιπο 30% καλυπτόταν από διάφορες μάρκες εισαγόμενης μπύρας. Περισσότερο από μισό αιώνα αργότερα, η μπύρα KEO συνδέεται στενά με το νησί όπου τόσο οι ντόπιοι όσο και οι επισκέπτες το δήλωσαν ως το γούστο της Κύπρου. Η μπύρα KEO έχει σχεδιαστεί από τσέχικους ζυθοποιούς με βάση διάσημες τσέχικες παραδοσιακές συνταγές μπύρας, προσαρμοσμένες στις τοπικές κλιματολογικές θερμοκρασίες με μεγάλη έμφαση στην αυστηρή υγιεινή κατά την παραγωγή. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην απόλυτη υγιεινή, που η μπύρα δεν χρειάζεται παστερίωση. Η ΚΕΟ είναι η μόνη μπύρα που παράγεται στο νησί, η οποία εμφιαλώνεται χωρίς παστερίωση. Αυτή η ίδια συνταγή και διαδικασία παρασκευής ακολουθείται αυστηρά μέχρι σήμερα, διατηρώντας την άριστη ποιότητα της μπύρας KEO.

### Μπύρα "Carlsberg" - κυπριακή έκδοση
Η γνωστή μάρκα μπύρας Carlsberg παράγεται και στην Κύπρο με πρώτη μέρα διανομής την 28/03/1969. Μετά την ανεξαρτησία της Κύπρου το 1960 υπεβλήθει αίτηση για άδεια νέου ζυθοποιείου η οποία απερρίφθηκε, τότε ο πατέρας του Φώτου Φωτιάδη, Χατζηκουμής Φωτίου συμπέθερος με τον Χριστόδουλο Πλατάνη αφού η κόρη του είχε παντρευτεί τον 2ο υιό του Τάκη, έριξε στο τραπέζι την συνεργασία με τους "συγγενείς" ούτως ώστε να εργάζονται υπο την υφιστάμενη άδεια της μπύρας Λέοντος και έτσι με αυτή προχώρησαν στην διεκδίκηση της παρασκευής της Carlsberg, μετά από αρκετές προσπάθειες, από την Δανία. Μάλιστα στην τελευταία του έκθεση προς την δανέζικη εταιρεία ο Φωτιάδης ανέφερε χαρακτηριστικά: «Έχετε την ευκαιρία να κάνετε την Carlsberg, την Κοκα-Κόλα της μπύρας στον κόσμο, αν το κάνετε τώρα. Αν όχι, κάποιος από τους ανταγωνιστές σας θα το κάνει και θα χάσετε το τρένο». Η Carlsberg είναι η Νο1 μπύρα που πωλεί στην Κύπρο και μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες μάρκες μπύρας παγκοσμίως. Πρόκειται για μπύρα τύπου δανέζικου Pilsner, συνώνυμο με τη διεθνή αθλητική και μουσική χορηγία που είναι δημοφιλές στους τακτικούς και περιστασιακούς πότες μπύρας όλων των ηλικιών. Από το 1969, η Carlsberg παρασκευάζεται και εμφιαλώνεται τοπικά στην Κύπρο από την Photos Photiades Breweries Ltd - περήφανη για το γεγονός ότι κατέχει την πρώτη άδεια παρασκευής που έχει χορηγηθεί από την Carlsberg International εκτός Δανίας. Οι παραδοσιακές, υψηλής ποιότητας φιλοσοφίες παρασκευής που έχουν κάνει την μπύρα Carlsberg *ίσως την καλύτερη μπύρα στον κόσμο* είναι τόσο σημαντικές σήμερα όσο ήταν πριν από 160 χρόνια, όταν ο Carl Jacobsen παρήγαγε το πρώτο βαρέλι στην Κοπεγχάγη. Μέχρι σήμερα, η διάσημη συνταγή για όλα τα βύνη αποτελείται από απλά βύνη, λυκίσκο και νερό. Η βύνη και ο λυκίσκος προέρχονται ακόμη και επιλέγονται από τη Δανία, για να σχηματίσουν την ουσία του μοναδικού απαλού και δροσιστικού χαρακτήρα της μπύρας.

## Κυπριακές μπύρες που έπαψαν να κυκλοφορούν

### Μπύρα "Στάουτ"
Μαύρη Κυπριακή μπύρα που κυκλοφορούσε απο το ζυθοποιίο "Λέων" γύρω στη δεκαετία 40-50.

### Μπύρα "VITAM"
Κυπριακή μπύρα που κυκλοφόρησε ευρέως στη Λεμεσό.

### Μπύρα "Κρήνμολτ" (αγγλ. "Greenmalt")
Ξανθή μπύρα που κυκλοφόρησε απο το ομώνυμο ζυθοποιείο των Σκουρίδη & Χριστοφίδη γύρω στο 1951 υπο τη διέυθυνση του Ιάκωβου Α. Σκουρίδη.

### Μπύρα "5" (Five)
Μπύρα που κυκλοφόρησε απο την εταιρεία ΚΕΟ, τη πρώτη δεκαετία του 2000, και πήρε το όνομα της απο την περιεκτικότητα σε αλκοολ που ήταν 5%.

### Μπύρα "Ice"
Κυπριακή μπύρα που κυκλοφόρησε απο την εταιρεία Photos Photiades.


## Παραπομπές


Κατηγορία:Κυπριακός πολιτισμός