Έντβαρντ Ριντζ-Σμίγκουι

Ο Στρατάρχης **Έντβαρντ Σμίγκουι-Ριντζ** (, 11 Μαρτίου 1886 - 2 Δεκεμβρίου 1941) ήταν Πολωνός πολιτικός, Στρατάρχης της Πολωνίας και Αρχιστράτηγος των ένοπλων δυνάμεων της Πολωνίας, καθώς και ζωγράφος και ποιητής.

Γεννήθηκε το 1886 και μεγάλωσε από τους παππούδες του από την πλευρά της μητέρας του, αφού έμεινε ορφανός στα 13 του χρόνια. Αποφοίτησε με διακρίσεις από το τοπικό γυμνάσιο. Τελείωσε τις σπουδές του στη φιλοσοφία και την ιστορία της τέχνης στο Γιαγκιελόνιο Πανεπιστήμιο.

Κατά τη διάρκεια του μεσοπολέμου, ήταν μια εξαιρετικά θαυμαστή δημόσια προσωπικότητα στη Δεύτερη Πολωνική Δημοκρατία και θεωρήθηκε ήρωας για τα παραδειγματικά επιτεύγματά του ως διοικητής του στρατού στις Πολωνικές Λεγεώνες στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και του επακόλουθου Πολωνο-Σοβιετικού Πολέμου το 1920. Ορίστηκε Αρχιστράτηγος και Γενικός Επιθεωρητής των Πολωνικών Ενόπλων Δυνάμεων μετά το θάνατο του Στρατάρχη Γιούζεφ Πιουσούτσκι το 1935. Ο Ριντζ υπηρέτησε με αυτή την ιδιότητα στην αρχή του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, κατά τη διάρκεια της εισβολής στην Πολωνία.

Όταν ο πόλεμος καραδοκούσε, οι πολιτικές διαφορές σταμάτησαν και η άμυνα έγινε η εθνική προτεραιότητα. Κατά συνέπεια, η στάση του Ριντζ επισκίαζε ακόμη και εκείνη του προέδρου. Το σοκ της πολωνικής ήττας έφερε αντικειμενικές αξιολογήσεις της κληρονομιάς του κατά τη διάρκεια και μετά τον πόλεμο. Η φήμη του, που συνδέεται πολύ με τους κρίσιμους πρώτους μήνες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, παραμένει υποβολιμαία και αμφιλεγόμενη.

## Βιογραφία
[μικρογραφία|260x260εσ|Ο Σμίγκουι-Ριντζ (δεξιά) με τον Στρατάρχη [Γιούζεφ Πιουσούτσκι κατά τη διάρκεια του Πολωνο-Σοβιετικού Πολέμου.]]
Ο Έντβαρντ Ριντζ γεννήθηκε στην πόλη Μπζεζάνι (τώρα Μπερεζάνι, στη δυτική Ουκρανία) της Γαλικίας, στην Αυστροουγγαρία, από Πολωνούς γονείς. Ήταν γιος ενός επαγγελματία υπαξιωματικού στο Αυστροουγγρικό Στρατό, του Τόμας Ριντζ και της συζύγου του, Μάρια Μπάμπιακ. Ο Ριντζ μεγάλωσε σε αρκετά ταπεινές συνθήκες και έμεινε ορφανός στην ηλικία των 13. Στη συνέχεια, μεγάλωσε από τους παππούδες του από τη πλευρά της μητέρας του και, μετά το θάνατό τους, από την οικογένεια του Δρ. Ουρανόβιτς, του ιατρού της πόλης Μπζεζάνι. 

## Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος
[δεξιά|μικρογραφία|200x200εσ|Ο Σμίγκουι-Ριντζ στο [Τσέσκι Τσέσιν, 12 Οκτωβρίου 1938. Η Πολωνία προσάρτησε την περιοχή Ζαόλζιε της Τσεχοσλοβακίας, ενώ η Ναζιστική Γερμανία ανέλαβε τον έλεγχο της Σουδητίας.]]
Τον Μάρτιο του 1939, ο Αδόλφος Χίτλερ μοίρασε την Δεύτερη Τσεχοσλοβακική Δημοκρατία στο κατεχόμενο Προτεκτοράτο Βοημίας και Μοραβίας και το κράτος-δορυφόρος της Σλοβακικής Δημοκρατίας. Με αυτό τον τρόπο, η Πολωνία περικυκλώθηκε με σιδερένιο δακτύλιο από όλες τις πλευρές εκτός από την ανατολή. Ο Ριντζ ήταν το μόνο μέλος της κυβέρνησης που είδε τον επικείμενο κίνδυνο σύγκρουσης με τη Γερμανία. Ωστόσο, ο χρόνος που είχε απομείνει ήταν πολύ σύντομος για τη δημιουργία ενός νέου επιχειρησιακού σχεδίου του στρατού στη Δύση. Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων στη Μόσχα τον Αύγουστο του 1939, ο Ριντζ αρνήθηκε όλες τις προσπάθειες των Δυτικών Δυνάμεων να λάβουν την άδεια της Πολωνίας για το Κόκκινο Στρατό να πολεμήσει στα δυτικά, δηλώνοντας ότι «δεν υπάρχει εγγύηση ότι οι Σοβιετικοί θα λάβουν πραγματικά ενεργό μέρος στον πόλεμο. Επιπλέον, αφού εισέλθουν στο πολωνικό έδαφος, δεν θα το εγκαταλείψουν ποτέ».

Στις 1 Σεπτεμβρίου 1939, οι Γερμανοί εισέβαλαν στην Πολωνία και ο Σμίγκουι-Ριντζ διορίστηκε Αρχιστράτηγος όλων των πολωνικών δυνάμεων. Στις 7 Σεπτεμβρίου, μαζί με το μεγαλύτερο μέρος της κυβέρνησης, εκκένωσε την Βαρσοβία, καθώς η πόλη δεχόταν επίθεση. Σύντομα μετά, ο πολωνικός συντονισμός άρχισε να υποφέρει από προβλήματα με τον εξοπλισμό επικοινωνίας τους, γεγονός που εξασθενούσε την ικανότητα του Σμίγκουι-Ριντζ να διοικεί αποτελεσματικά τις δυνάμεις του. Στις 11 Σεπτεμβρίου, στο Μπρεστ (Μπζεστς), διέταξε την άμυνα της πολωνικής πρωτεύουσας με κάθε κόστος. Στο σχέδιό του, η Βαρσοβία και το κοντινό Φρούριο του Μόντλιν έπρεπε να γίνουν δύο οχυρά φρούρια στην κεντρική Πολωνία για να πολεμήσουν όσο το δυνατόν περισσότερο, ενώ το μεγαλύτερο μέρος των πολωνικών δυνάμεων έπρεπε να υπερασπιστούν το Προγεφύρωμα της Ρουμανίας και να περιμένουν την αντεπίθεση που τους είχαν υποσχεθεί οι σύμμαχοι της Πολωνίας - οι Γάλλοι και οι Βρετανοί. Αγνοώντας τον Σμίγκουι-Ριντζ, οι Δυτικοί Συμμάχοι δεν είχαν τέτοιο σχέδιο και περίμεναν την πτώση της Πολωνίας (βλ. προδοσία της Δύσης). Αυτή η στρατηγική διακόπηκε περαιτέρω όταν οι σοβιετικές δυνάμεις εισέβαλαν στην Πολωνία από την ανατολή στις 17 Σεπτεμβρίου. Αναγνωρίζοντας ότι η άμυνα τόσο κατά της Γερμανίας όσο και κατά της ΕΣΣΔ ήταν αδύνατη, ο Σμίγκουι-Ριντζ εξέδωσε εντολές στις δυνάμεις του να αρχίσουν την υποχώρηση προς τη Ρουμανία και να μην σπαταλήσουν άνδρες για την αντιμετώπιση των σοβιετικών επιτιθέμενων.

Στις 18 Σεπτεμβρίου 1939, αφού απέφυγε την αιχμαλωσία από σοβιετικά και στη συνέχεια γερμανικά στρατεύματα, ο Σμίγκουι-Ριντζ δραπέτευσε στη Ρουμανία και τέθηκε σε εσωτερική κράτηση. Η διέλευση της πολωνικής κυβέρνησης στη Ρουμανία απέτρεψε την Πολωνία από την επίσημη παράδοση και επέτρεψε στους Πολωνούς στρατιώτες να συνεχίσουν τη μάχη κατά της Ναζιστικής Γερμανίας, αν και η φυγή του Σμίγκουι-Ριντζ προκάλεσε κάποια διαμάχη λόγω της θέσης του ως ανώτατος διοικητής των Πολωνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Μεγάλος αριθμός Πολωνών στρατιωτών και αεροπόρων κατάφεραν να διαφύγουν στη νότια Ευρώπη μέσω της Ουγγαρίας και της Ρουμανίας και αργότερα ανασυντάχθηκαν στη Γαλλία. Μετά την παράδοση των Γάλλων, επανασυγκεντρώθηκαν μια ακόμη φορά, αλλά αυτή τη φορά στο Ηνωμένο Βασίλειο.
[δεξιά|μικρογραφία|Ο τάφος του Στρατάρχη στο [Κοιμητήριο Ποβόνσκι της Βαρσοβίας.]]

## Κληρονομιά
Η φήμη του Έντβαρντ Σμίγκουι-Ριντζ μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν γενικά αρνητική. Στην Σοβιετική Ένωση, την Λαϊκή Δημοκρατία της Πολωνίας και άλλα κράτη του Ανατολικού Μπλοκ, καταδικάστηκε για τη συμμετοχή του στον Πολωνο-Σοβιετικό Πόλεμο το 1920, για την πολιτική καταστολή των ακροαριστερών στοιχείων υπό την στρατιωτική του κυβέρνηση στα τέλη της δεκαετίας του 1930 και για τον βασικό του ρόλο στην Πολωνική ήττα του 1939. Στη Δύση, λόγω της επιρροής των αντι-Πιουσουτσκικών κύκλων (με τον Βουαντίσουαφ Σικόρσκι ως τον κύριο εκπρόσωπό τους), θεωρήθηκε ότι είχε φύγει από το πεδίο της μάχης το 1939, και λίγη αναγνώριση δόθηκε στις πραγματικές και ανέφικτες συνθήκες της εισβολής της Πολωνίας και της ήττας από τους Γερμανούς και τους Σοβιετικούς.
μικρογραφία|Ο Φίλιπ Μπούγιακ με τον αποκαταστημένο πίνακα του Έντβαρντ Σμίγκουι-Ριντζ.
Το 2016, ανακαλύφθηκε μία μεγάλη και λεπτομερής ελαιογραφία μεταξύ των αρχείων του Μουσείου Σικόρσκι στο Λονδίνο. Ήταν διπλωμένη στα τέσσερα και κρυμμένη σε μια τσάντα από άγνωστο άτομο και πέρασε λαθραία στην Βρετανία για να μην καταλήξει στις ναζιστικές δυνάμεις κατοχής. Μετά από αρκετές ενέργειες αποκατάστασης που χρηματοδοτήθηκαν από τον Φίλιπ Μπούγιακ, ιδιωτικό μέλος της Πολωνικής Εταιρείας Πολιτιστικής Ιστορίας, ο πλήρως αποκαταστημένος πίνακας παρουσιάστηκε πίσω στο Ινστιτούτο Σικόρσκι, όπου βρίσκεται σήμερα σε έκθεση.

## Βραβεία και τιμές
**Πολωνικές διακοσμήσεις**

* Τάγμα του Λευκού Αετού
* Διοικητής και Ιππότης του Τάγματος Στρατιωτικής Αξίας της Πολωνίας
* Μεγαλόσταυρος, Αξιωματικός και Ιππότης του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας
* Τέσσερις φορές Σταυρός της Ανδρείας, Χρυσός Σταυρός της Αξίας και Σταυρός της Ανεξαρτησίας με Ξίφη.

**Ξένες διακοσμήσεις**

* Μεγαλόσταυρος του Τάγματος του Αστέρα της Ρουμανίας
* Μεγαλόσταυρος του Τάγματος του Στέμματος της Ιταλίας
* Μεγαλόσταυρος της Γαλλικής Λεγεώνας της Τιμής
* Μεγάλος Αξιωματικός του Τάγματος του Λευκού Ρόδου της Φινλανδίας
* Μεγαλόσταυρος του Τάγματος του Λευκού Αετού και του Τάγματος του Αγίου Σάββα της Γιουγκοσλαβίας
* Μεγαλόσταυρος του Τάγματος της Αξίας της Δημοκρατίας της Ουγγαρίας
* Μεγαλόσταυρος του Ιαπωνικού Τάγματος του Ανατέλλοντος Ηλίου
* Ιππότης του Λετονικού Τάγματος του Λάτσπλεσις, 2η τάξη
* Μετάλλιο Πουλάσκι (ΗΠΑ) 
* Ιταλικός Σταυρός της Στρατιωτικής Αξίας

**Τιμητικοί τίτλοι**

Ο Σμίγκουι-Ριντζ ήταν επίτιμος διδάκτρω του Πανεπιστημίου της Βαρσοβίας και του Πανεπιστημίου Βίλνιους, όπως επίσης και του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου της Βαρσοβίας, καθώς και επίτιμος πολίτης αρκετών πολωνικών πόλεων.

**Φόρος τιμής**

Το Πάρκο Στρατάρχη Έντβαρντ Σμίγκουι-Ριντζ είναι ένα μεγάλο αστικό πάρκο που καλύπτεται από δέντρα στη Βαρσοβία, το οποίο δημιουργήθηκε μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στην ανατολική πλευρά του κτιρίου του Πολωνικού Κοινοβουλίου.

## Έργα

### Πίνακες

Αρχείο:Edward_Rydz-Śmigły_-_autoportret_1906.jpg|εναλλ.=Self-portrait, 1906|*Αυτοπροσωπογραφία, 1906*
Αρχείο:Edward_Rydz-Śmigły_pez_gorski.jpg|εναλλ.=Autumn mountain landscape, 1910|*Φθινοπωρινό τοπίο βουνού, 1910*
Αρχείο:Edward_Rydz-Śmigły_kosciulek.jpg|εναλλ.=Old Church in Zakopane, oil painting, 1910|*Παλιά Εκκλησία στο [[Ζακοπάνε]], ελαιογραφία, 1910*
Αρχείο:Edward_Rydz-Śmigły_pejzaz_z_olczy.jpg|εναλλ.=Winter landscape from Olcza, 1910|*Χειμερινό τοπίο από το Όλτσα, 1910*
Αρχείο:Autoportret_Edward_Śmigły-Rydz.jpg|εναλλ.=Self-portrait, 1935|*Αυτοπροσωπογραφία, 1935*


## Παραπομπές


## Περαιτέρω ανάγνωση
* Cepnik, Kazimierz: *Wódz Naczelny i Marszałek Polski Edward Śmigły-Rydz, Życie i Czyn*, Λβιβ, 1937.
* Eckert,Marian. *Historia polityczna Polski lat 1918–1939.* Βαρσοβία, 1989
* Jabłonowski, Marek,i Stawecki, Piotr. *Następca komendanta. Edward Śmigły-Rydz. Materiały do biografii*. Pułtusk,1998
* Jędruszczak,Hanna και Tadeusz Jędruszczak. *Ostatnie lata Drugiej Rzeczypospolitej (1935–1939),* Βαρσοβία, 1970
* Kaden-Bandrowski,Juliusz. *Piłsudczycy*, (The Piłsudskiites), Οσφιέντσιμ, 1916
* Mirowicz, Ryszard. *Edward Śmigły-Rydz: działalność wojskowa i polityczna,* Βαρσοβία, 1988
* Pepłoński, Andrzej *Wywiad a dyplomacja II Rzeczypospolitej,* Τόρουν, 2004.
* Piłsudski, Józef. *Pisma zbiorowe,* Βαρσοβία: 1937
* Seidner, Stanley S., "The Camp of National Unity: An Experiment in Domestic Consolidation," The Polish Review vol. xx, nos. 2–3, 1975, σελ. 231–236
* Seidner,Stanley S., "Reflections from Rumania and Beyond: Marshal Śmigły-Rydz Rydz in Exile," The Polish Review vol. xxii, no. 2, 1977, σελ. 29–51.
* Gazeta: *Historia mało znana*, Ιανουάριος 2007https://web.archive.org/web/20110711080310/http://www.gazetagazeta.com/cgi-artman/exec/view.cgi?archive=137&num=16191&printer=1.
* Stachiewicz, Wacław. *Wierności dochować żołnierskiej,* Βαρσοβία, 1998
* Zaremba, Paweł. *Historia Dwudziestolecia 1918–1939*, 2 τόμοι, Παρίσι, 1967.

Κατηγορία:Πολωνοί στρατηγοί
Κατηγορία:Στρατάρχες της Πολωνίας
Κατηγορία:Πολωνικό στρατιωτικό προσωπικό του Β' Παγκοσμίου Πολέμου
Κατηγορία:Πολωνοί του Πολωνο-Σοβιετικού Πολέμου
Κατηγορία:Πολωνοί ζωγράφοι
Κατηγορία:Πολωνοί ποιητές
Κατηγορία:Στρατιωτικοί συγγραφείς
Κατηγορία:Πολωνοί ζωγράφοι του 20ού αιώνα
Κατηγορία:Πολωνοί ποιητές του 20ού αιώνα
Κατηγορία:Απόφοιτοι του Γιαγκελόνιου Πανεπιστημίου
Κατηγορία:Ενταφιασμοί στο Κοιμητήριο Ποβόνσκι
Κατηγορία:Μεγαλόσταυροι του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας
Κατηγορία:Μεγάλοι Αξιωματικοί της Λεγεώνας της Τιμής
Κατηγορία:Αποδέκτες του Τάγματος του Λευκού Αετού (Πολωνία)
Κατηγορία:Αποδέκτες του Σταυρού της Ανεξαρτησίας (Πολωνία)
Κατηγορία:Αποδέκτες του Χρυσού Σταυρού της Αξίας (Πολωνία)
Κατηγορία:Αποδέκτες του Σταυρού της Ανδρείας (Πολωνία)
Κατηγορία:Αποδέκτες του Σταυρού της Ανεξαρτησίας με Ξίφη
Κατηγορία:Διοικητές του Τάγματος Στρατιωτικής Αξίας της Πολωνίας
Κατηγορία:Μεγαλόσταυροι του Τάγματος του Αστέρα της Ρουμανίας
Κατηγορία:Αποδέκτες του Τάγματος του Αγίου Σάββα
Κατηγορία:Αποδέκτες του Τάγματος της Αξίας της Δημοκρατίας της Ουγγαρίας
Κατηγορία:Αποδέκτες του Τάγματος του Ανατέλλοντος Ηλίου
Κατηγορία:Ταξιάρχες της Λεγεώνας της Τιμής
Κατηγορία:Μεγαλόσταυροι της Λεγεώνας της Τιμής