Κριμαϊκή Εκστρατεία (1475)

Η **Κριμαϊκή Εκστρατεία του 1475**, που οργανώθηκε υπό τη διοίκηση του Γκεντίκ Αχμέτ Πασά, αποτελεί μια καθοριστική ναυτική εκστρατεία που διεξήγαγε το οθωμανικό ναυτικό το 1475. Κύριος στόχος της ήταν η κατάληψη των γενουατικών αποικιών που βρίσκονταν εντός της Κριμαίας, επιβάλλοντας έτσι την οθωμανική εξουσία στην περιοχή και θέτοντας το χανάτο της Κριμαίας υπό οθωμανική προστασία.

## Ιστορικό
Μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453, ο σουλτάνος Μωάμεθ Β΄ έδωσε στρατηγική προτεραιότητα στην εδραίωση του οθωμανικού ελέγχου κατά μήκος των ακτών της Μαύρης Θάλασσας.  Αυτό το όραμα υλοποιήθηκε μέσω μιας σειράς κατακτήσεων, κυρίως της υποτέλειας του πριγκιπάτου της Μολδαβίας το 1454, ακολουθούμενης από την προσάρτηση της Αμάσρας το 1459, της Σινώπης και της ελληνικής Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας το 1461. Ωστόσο, παρά αυτά τα εδαφικά κέρδη, η Κριμαία παρέμεινε ένα πολυπόθητο έπαθλο λόγω της στρατηγικής της θέσης κατά μήκος ζωτικών εμπορικών οδών, που ελέγχονταν κυρίως από τους Γενουάτες. Παρά τις προηγούμενες οθωμανικές ναυτικές επιδρομές που στόχευαν στην ενίσχυση της επιρροής τους, όπως οι εκστρατείες εναντίον του γενουατικού προπυργίου της Θεοδοσίας στην ταυρική χερσόνησο το 1454 και το 1469, οι Γενουάτες συνέχισαν να ασκούν σημαντική επιρροή στις κριμαϊκές υποθέσεις.   

Το έτος 1469 σηματοδότησε μια καμπή, καθώς οι εντάσεις κλιμακώθηκαν μετά την εισβολή του οθωμανικού ναυτικού, με επικεφαλής τον Γιακούπ Μπέη, με αποτέλεσμα τη λεηλασία των γενουατικών οικισμών και την αιχμαλωσία ανδρών πιστών στον Μενλί Γκιράι, τον χάνο της Κριμαίας.   Αυτό πυροδότησε ρήξη μεταξύ του Μωάμεθ Β΄ και του Μενλί Γκιράι, με τον τελευταίο να θεωρείται από τον Μωάμεθ δυσμενής υποψήφιος για τον θρόνο της Κριμαίας. Ταυτόχρονα, οι Γενουάτες, αν και μείωσαν τον ετήσιο φόρο υποτέλειας, κλιμάκωσαν την εμπλοκή τους στην πολιτική της Κριμαίας. Αξιοσημείωτο είναι ότι η απόλυση του Εμινέκ Μπέη, ο οποίος ήταν ύποπτος για οθωμανικές συμπάθειες, πυροδότησε μια εξέγερση εναντίον του Μενλί Γκιράι, ωθώντας τον Μωάμεθ Β΄ να σχεδιάσει μια στρατιωτική επέμβαση στην Κριμαία. 

## Εκστρατεία
[μικρογραφία|Κάστρο της [Θεοδοσία (πόλη)|Θεοδοσίας]]
Το καλοκαίρι του 1475, ο Μωάμεθ Β΄ απέστειλε τον στρατό της Ρούμελης, με επικεφαλής τον Χαντίμ Σουλεϊμάν Πασά, για να αντιμετωπίσει το πριγκιπάτο της Μολδαβίας, ενώ ταυτόχρονα ανέπτυξε τον οθωμανικό στόλο, υπό τη διοίκηση του Γκεντίκ Αχμέτ Πασά, για να αντιμετωπίσει την παρουσία των Γενουατών στην Κριμαία.    Ένας στόλος που αποτελούνταν από περίπου 200 πλοία, μαζί με μεταγωγικά, ξεκίνησε την εκστρατεία και αποβιβάστηκε στη χερσόνησο της Κριμαίας στις αρχές Ιουνίου. Παρά τις αρχικές προσπάθειες ειρηνικών διαπραγματεύσεων για την παράδοση του κάστρου της Θεοδοσίας, οι τουρκικές δυνάμεις, υπό τον Γκεντίκ Αχμέτ Πασά, κατέφυγαν σε πολιορκία όταν οι παρακλήσεις τους απορρίφθηκαν.  Το κάστρο τελικά παραδόθηκε στις 9 Ιουνίου, μετά από πιέσεις που ασκήθηκαν στον Γενουάτη τεκφούρ, τον διοικητή της φρουράς του κάστρου.    Αυτό σηματοδότησε μια σημαντική νίκη καθώς τα τουρκικά στρατεύματα εισήλθαν και ασφάλισαν το φρούριο.    Σημειωτέον ότι οι Έλληνες και οι Αρµένιοι συνέβαλαν στην επιτυχή έκβαση των επιχειρήσεων του Μωάµεθ Β΄. 
[αριστερά|μικρογραφία|223x223εσ|Μενλί Α΄ Γκιράι και [Βαγιαζήτ Β΄]]
Μετά την κατάληψη της Θεοδοσίας, ο Γκεντίκ Αχμέτ Πασάς διευκόλυνε την απελευθέρωση του Μενλί Γκιράι από την αιχμαλωσία των Γενουατών και σφυρηλάτησε μια συνθήκη που εγκαθίδρυε οθωμανικό προτεκτοράτο στο χανάτο της Κριμαίας. Το οθωμανικό ναυτικό επέκτεινε γρήγορα τις κατακτήσεις του, καταλαμβάνοντας στρατηγικά οχυρά όπως η Θεοδοσία, το Σουντάκ, το Κερτς και το Αζόφ, ουσιαστικά τερματίζοντας την κυριαρχία των Γενουατών στην Κριμαία. 

## Συνέπειες
Η Κριμαϊκή Εκστρατεία του 1475 αναδείχθηκε ως μια κρίσιμη στιγμή, αντιπροσωπεύοντας τη δεύτερη μεγάλη υπερπόντια στρατιωτική επιχείρηση του οθωμανικού ναυτικού μετά την άλωση της Εύβοιας το 1470. Αυτός ο θρίαμβος εδραίωσε την οθωμανική ηγεμονία στην Κριμαία και εξασφάλισε τον έλεγχο κρίσιμων εμπορικών οδών του Βόρειου Εύξεινου Πόντου.  Επιπλέον, η ενσωμάτωση του χανάτου της Κριμαίας στο οθωμανικό προτεκτοράτο προανήγγειλε μια μετασχηματιστική μετατόπιση στην περιφερειακή γεωπολιτική, παρέχοντας στο χανάτο στρατηγική επιρροή έναντι των γειτονικών αντιπάλων, ενώ παράλληλα έδωσε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία μια διέξοδο για να επεκτείνει την επιρροή της μέσω παρεμβάσεων δι' αντιπροσώπων. 

## Δείτε επίσης

* Άλωση της Εύβοιας (1470)

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* 
* GEDİK AHMED PAŞA - TDV İslâm Ansiklopedisi (islamansiklopedisi.org.tr)
Κατηγορία:Πόλεμοι της Δημοκρατίας της Γένοβας
Κατηγορία:Ιστορία της Μαύρης Θάλασσας
Κατηγορία:Ιστορία της Κριμαίας
Κατηγορία:Πόλεμοι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας
Κατηγορία:Μάχες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας