Μουσά ιμπν Ισά ιμπν Μουσά αλ-Χασιμί

Ο **Μουσά ιμπν Ισά ιμπν Μουσά αλ-Χασιμί** ( αραβ.:   ) ήταν ένας Αββασίδης πρίγκιπας τού 8ου αι. μ.Χ. Γιος τού Ισά ιμπν Μουσά, τοποθετήθηκε σε διάφορες κυβερνητικές θέσεις καθ' όλη τη διάρκεια τής σταδιοδρομίας του, συμπεριλαμβανομένων τής Κούφα, τής Αιγύπτου, τής Δαμασκού, τής Μέκκας, τής Μεδίνας και τής Αρμινίγια, και ήταν κορυφαίος διοικητής στη Μάχη τού Φακχ.

## Σταδιοδορμία

### Ιστορικό και διαμάχη για τη διαδοχή
Ο Μουσά γεννήθηκε (σύμφωνα με μία αφήγηση, το )  στον Ισά ιμπν Μουσά, μέλος των Αββασιδών (Μπανού αλ-Αμπάς), ο οποίος διετέλεσε μακροχρόνιος κυβερνήτης τής Κούφα κατά τα πρώτα χρόνια τού χαλιφάτου των Αββασιδών.  Μακροπρόθεσμος συγγενής τής δυναστείας των Αββασιδών, ο Μουσά ήταν ανιψιός των δύο πρώτων χαλιφών αλ-Σαφάχ (βασ. 750–754 ) και αλ-Μανσούρ (βασ. 754–775 );  συνδέθηκε επίσης με την ηγεμονική γραμμή μέσω τού γάμου του με την Ουλαγιά, κόρη τού 3ου χαλίφη αλ-Μαχντί. 

Σύμφωνα με τις ρυθμίσεις διαδοχής που έκανε ο αλ-Σαφάχ το 754, ο πατέρας τού Μουσά, Ισά, ήταν αρχικά ο ορισμένος δεύτερος διάδοχος τού χαλιφάτου μετά τον αδελφό τού αλ-Σαφά, αλ-Μανσούρ. Ωστόσο το 764/5, ο Ισά πιέστηκε από τον αλ-Μανσούρ να παραιτηθεί από τα δικαιώματά του, και να αναγνωρίσει τις αξιώσεις τού γιου τού χαλίφη, αλ-Μαχντί, για τον θρόνο, έναντι των δικών του. Σύμφωνα με ορισμένες εκδοχές αυτού τού γεγονότος, ο Μουσά φοβόταν ότι ο αλ-Μανσούρ θα διατάξει τη δολοφονία τού πατέρα του, αν αρνούνταν να παραιτηθεί. Ως εκ τούτου συνεργάστηκε με τον χαλίφη, και βοήθησε να πειστεί ο Ισά να αποσυρθεί από τη διαδοχή.  

### Υπό τους αλ-Μαχντί και αλ-Χαντί
Κατά τη διάρκεια τής βασιλείας τού αλ-Μαχντί (βασ. 775–785 ) Ο Ισά ιμπν Μουσά αφαιρέθηκε οριστικά από τα δικαιώματα διαδοχής του στο χαλιφάτο,   αλλά εκτός από αυτό, ο Μουσά και η οικογένειά του φαίνεται να παρέμειναν σε καλή κατάσταση. Το 780 συνόδευσε τον μελλοντικό χαλίφη Χαρούν αλ-Ρασίντ σε μία εκστρατεία εναντίον τής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας,  και μετά το τέλος τού Ισά το 783 τού δόθηκε η θέση τού κυβερνήτη τής παλαιάς βάσης εξουσίας τού πατέρα του, τής Κούφα. 

Το 786 ο Μουσά ήταν ένας από τούς Αββασίδες διοικητές, που κατέστειλαν με επιτυχία μία φιλο-Αλιδική εξέγερση στη Μέκκα στη Μάχη τού Φακχ, με αυτόν και τον αλ-Αμπάς ιμπν Μουχαμάντ ιμπν Αλί να ηγούνται τής αριστερής πτέρυγας τού στρατού κατά τη διάρκεια των μαχών. Παρά το γεγονός ότι έπαιξε εξέχοντα ρόλο στη νίκη, στη συνέχεια δέχθηκε κριτική για την απόφασή του να εκτελέσει τον αλ-Χασάν ιμπν Μουχαμάντ, γιο τού Μουχάμαντ αλ-Ναφς αλ-Ζακιγιά, ο οποίος είχε συμμετάσχει στην εξέγερση. Ως τιμωρία για το γεγονός ότι δεν κράτησε τον αλ-Χασάν ζωντανό για κρίση, ο χαλίφης αλ-Χαντί (βασ. 785–786 ) διέταξε την κατάσχεση των αγαθών και τής περιουσίας τού Μουσά, τα οποία παρέμειναν υπό καθεστώς δέσμευσης μέχρι το τέλος τού αλ-Χαντί αργότερα εκείνο το έτος. 

### Υπό τον Χαρούν αλ-Ρασίντ
Ο Μουσά ήταν ιδιαίτερα δραστήριος μετά την άνοδο στον θρόνο τού 2ου εξαδέλφου του, Χαρούν αλ-Ρασίντ (βασ. 786–809 ), ο οποίος τον διόρισε σε μία σειρά από θέσεις στις αρχές τής βασιλείας του. Κατά τη διάρκεια αυτής τής περιόδου, τοποθετήθηκε ξανά επικεφαλής τής Κούφα σε τρεις ή τέσσερις ξεχωριστές περιπτώσεις,  και διορίστηκε επίσης κυβερνήτης τής Μέκκας και τής Μεδίνας  (και, σύμφωνα με ορισμένες πηγές, τής Υεμένης).  Το 797 και το 799 υπηρέτησε ως επικεφαλής τού προσκυνήματος στη Μέκκα. 

Υπό τον Χαρούν, ο Μουσά διετέλεσε κυβερνήτης τής Αιγύπτου τρεις φορές, το 787–789, το 791–792 και το 795–796. Κατά τη διάρκεια τής πρώτης του θητείας, ανέτρεψε τα αντιχριστιανικά διατάγματα τού προκατόχου του, Αλί ιμπν Σουλαϊμάν αλ-Χασιμί, και επέτρεψε στους Κόπτες να ανοικοδομήσουν τις εκκλησίες, που ο Αλί είχε διατάξει να καταστραφούν. Η περίοδός του στην Αίγυπτο ήταν κατά τα άλλα σχετικά ήρεμη, αν και η δεύτερη θητεία του στην Αίγυπτο τερματίστηκε, αφού ο Χαρούν έλαβε παράπονα για τη συμπεριφορά του στην επαρχία. 

Το 793 ο Μουσά διορίστηκε κυβερνήτης τής Δαμασκού. Με την άφιξή του στη Συρία, ανέλαβε μία μηνιαία εκστρατεία στη Χαουράν, σε μία ανεπιτυχή προσπάθεια να κυνηγήσει τον Καϊσί Αμπού αλ-Χαϊντάμ, ο οποίος είχε υψώσει το λάβαρο τής επανάστασης λίγους μήνες ενωρίτερα. Μετά από περαιτέρω προσπάθειες δολοφονίας ή σύλληψης τού Αμπού Χαϊντάμ, ο Μουσά ανακλήθηκε από τον χαλίφη, και αναχώρησε από την περιοχή, αφήνοντας τον Αμπντ αλ-Σαλάμ ιμπν Χουμεΐντ να διαχειριστεί τις υποθέσεις στη θέση του. 

Το 794 ο Μουσά διορίστηκε κυβερνήτης τής Αρμινίγια, η οποία είχε πρόσφατα ειρηνεύσει μετά από μία εκτεταμένη εκστρατεία, που ανέλαβε η κεντρική κυβέρνηση, για να καταπνίξει αρκετά επαναστατικά κινήματα. Παρέμεινε στην επαρχία για ένα χρόνο, πριν ένα νέο ξεκίνημα αναταραχής προκαλέσει ξανά την αναστάτωση στην περιοχή. Ως αποτέλεσμα απολύθηκε, και αντικαταστάθηκε από τον Γιαχιά αλ-Χαρασί. 

### Το τέλος
Διάφορες ημερομηνίες δίνονται για το τέλος τού Μουσά, συμπεριλαμβανομένων των ετών 799 (σε ηλικία 55 ετών), 803 και 805. 

## Σημειώσεις

## Αναφορές
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Al-Kindi, Muhammad ibn Yusuf (1912). Guest, Rhuvon (ed.). The Governors and Judges of Egypt (in Arabic). Leyden and London: E. J. Brill.
* 
* Nicol, Norman Douglas (1979). Early 'Abbasid Administration in the Central and Eastern Provinces, 132-218 A.H./750-833 A.D. (PhD Dissertation). University of Washington.
* 
* 

Κατηγορία:Αββασίδες χαλίφηδες