HMS Gloucester (62)

Το **HMS&nbsp;''Gloucester*** ήταν ελαφρύ [[καταδρομικό]] [[κλάση πλοίου|κλάσης]] *Town* που ναυπηγήθηκε για το [[Βασιλικό Ναυτικό (Ηνωμένο Βασίλειο)|Βασιλικό Ναυτικό]] στα τέλη της δεκαετίας του 1930. Εντάχθηκε σε υπηρεσία τον Αύγουστο του 1939, λίγο πριν από το ξέσπασμα του [[ΒΠΠ|Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου]], ανήκοντας αρχικά στη βρετανική ναυτική δύναμη στην Κίνα. Σύντομα μεταφέρθηκε στον [[Ινδικός Ωκεανός|Ινδικό Ωκεανό]] και αργότερα στη [[Νότια Αφρική]] για να λάβει μέρος στις προσπάθειες αναχαίτισης των γερμανικών πολεμικών που έπλητταν το θαλάσσιο εμπόριο. Στα μέσα του 1940 το *Gloucester* στάλθηκε στη [[Μεσόγειος Θάλασσα|Μεσόγειο]], όπου συμμετείχε κυρίως σε αποστολές συνοδείας [[νηοπομπή|νηοπομπών]] με προορισμό τη [[Μάλτα]]. Διαδραμάτισε ήσσονος σημασίας ρόλο κατά τη [[ναυμαχία της Καλαβρίας]] το 1940 καθώς και κατά τη [[ναυμαχία του Ταινάρου]] το επόμενο έτος. Βυθίστηκε από γερμανικά [[βομβαρδιστικό κάθετης εφόρμησης|βομβαρδιστικά κάθετης εφόρμησης]] στις 22 Μαΐου 1941, ενώ μαινόταν η [[μάχη της Κρήτης]]. Κατά τη βύθιση χάθηκαν 722 από τα 807 μέλη του πληρώματός του. Είχε το προσωνύμιο «Το Μαχόμενο G» ([[αγγλικά|αγγλ]]. *The Fighting G*) επειδή είχε κερδίσει πέντε πολεμικές διακρίσεις μέσα σε λιγότερο από ένα χρόνο, ήταν δε το ένατο πλοίο του Βασιλικού Ναυτικού που έφερε το όνομα της [[Γκλόστερ|ομώνυμης πόλης]]. 

==Περιγραφή==

Τα καταδρομικά κλάσης *Town* σχεδιάστηκαν ως αντιστάθμισμα στα ιαπωνικά καταδρομικά κλάσης *Mogami* των αρχών της δεκαετίας του 1930. Συγκριτικά με τα πρώτα πέντε καταδρομικά της κλάσης του, το *Gloucester* και τα άλλα δύο πλοία της ομώνυμης υποκλάσης ήταν μεγαλύτερων διαστάσεων προκειμένου να εγκατασταθούν επιπλέον συστήματα ελέγχου πυρός και είχαν ισχυρότερη θωράκιση. Το [[εκτόπισμα]] του *Gloucester* ανέρχονταν σε 9400&nbsp;LT (9400&nbsp;t) με κανονικό φορτίο και σε 11650&nbsp;LT (11840&nbsp;t) με πλήρες. Το ολικό του μήκος ήταν 180,3&nbsp;m, το πλάτος του 19&nbsp;m και το [[βύθισμα|βύθισμά]] του 6,3&nbsp;m. Το σύστημα πρόωσης παρείχε μέγιστη ισχύ 82500&nbsp;shp και η μέγιστη ταχύτητα πλεύσης ήταν 32&nbsp;[[κόμβος|kn]]. Η ακτίνα δράσης του έφθανε τα 6000&nbsp;[[ναυτικό μίλι|ναυτικά μίλια]] με ταχύτητα πλεύσης 14&nbsp;kn. Το πλήρωμα ανερχόταν σε 800-815 αξιωματικούς και ναύτες.

Ο κύριος οπλισμός αποτελούνταν από δώδεκα πυροβόλα των 152&nbsp;mm τα οποία ήταν εγκατεστημένα σε τέσσερις πύργους και ο δευτερεύων από οκτώ πυροβόλα διπλού ρόλου των 102&nbsp;mm εγκατεστημένα σε ζεύγη. Αντιαεροπορική προστασία παρείχαν επίσης δύο τετράδυμα πυροβόλα των 40&nbsp;mm καθώς και δύο τετράδυμα [[πολυβόλο|πολυβόλα]] των 12,7&nbsp;mm. Επίσης υπήρχαν δύο τρίδυμοι [[τορπιλοσωλήνας|τορπιλοσωλήνες]] των 533&nbsp;mm. Τα καταδρομικά κλάσης *Town* δεν ήταν θωρακισμένα σε όλο το μήκος της γραμμής της [[ίσαλος|ισάλου]]. Οι πλευρές του μηχανοστασίου καθώς και των αποθηκών πυρομαχικών προστατεύονταν από θωράκιση πάχους 114&nbsp;mm. Οι οροφές των προαναφερθέντων περιοχών του πλοίου προστατεύονταν από θωράκιση 51&nbsp;mm ενώ οι πύργοι των κύριων πυροβόλων είχαν θωράκιση πάχους από 25 ως 51&nbsp;mm.

==Επιχειρησιακή ιστορία==
Οι εργασίες ναυπήγησης του *Gloucester* ξεκίνησαν στις 22&nbsp;Σεπτεμβρίου 1936 και η [[καθέλκυση|καθέλκυσή]] του έλαβε χώρα στις 19&nbsp;Οκτωβρίου του επόμενου έτους παρουσία της πριγκίπισσας [[Αλίκη, Δούκισσα του Γκλόστερ|Αλίκης, Δούκισσας του Γκόστερ]]. Κατά τη διάρκεια των θαλάσσιων δοκιμών, που πραγματοποιήθηκαν το Νοέμβριο του 1938 στα ανοικτά της ακτής του Talland στην [[Κορνουάλη]], η μέση ταχύτητα του έφθασε τους 31,92 kn με κανονικό φορτίο. Ήταν έτσι το πιο αργό από τα εννέα πλοία της κλάσης του κατά τις δοκιμές, με το [[HMS Liverpool (C11)|HMS&nbsp;*Liverpool*]] να είναι το ταχύτερο φθάνοντας στους 33,05&nbsp;kn. Πρέπει να σημειωθεί πως οι δοκιμές στο Talland έδιναν εν γένει χαμηλότερα αποτελέσματα εξαιτίας του σχετικά μικρού βάθους στην περιοχή που επηρέαζε την αποδοτικότητα της πρόωσης.

Με την ολοκλήρωσή του την 31η&nbsp;Ιανουαρίου 1939, το *Gloucester* έγινε η [[ναυαρχίδα]] της 4ης Μοίρας Καταδρομικών του Σταθμού Κίνας, όπου και παρέμεινε μέχρι και το ξέσπασμα του [[ΒΠΠ|Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου]] το Σεπτέμβριο. Στα μέσα Νοεμβρίου πραγματοποίησε περιπολίες από κοινού με το γαλλικό [[αβιζό]] *Rigault de Genouilly* στον Ινδικό Ωκεανό και συγκεκριμένα στην περιοχή μεταξύ [[Μαδαγασκάρη]]ς και [[Σεϋχέλλες|Σεϋχελλών]], σε μια άκαρπη προσπάθεια να εντοπισθεί το γερμανικό καταδρομικό *Admiral Graf Spee*. Το Δεκέμβριο το *Gloucester* εντάχθηκε στη Δύναμη I (αγγλ. Force I) με βάση το [[Σάιμονς Τάουν]] στη [[Νότια Αφρική]], από όπου πραγματοποίησε περιπολίες στο νότιο [[Ατλαντικός Ωκεανός|Ατλαντικό]] χωρίς όμως να εντοπίσει κάποιο γερμανικό πλοίο.

===Στη Μεσόγειο===
Το Μάιο του 1940 μεταφέρθηκε στην 7η Μοίρα Καταδρομικών του [[Στόλος της Μεσογείου (Ηνωμένο Βασίλειο)|Στόλου της Μεσογείου]] που είχε την κύρια βάση του στην [[Αλεξάνδρεια]]. Λίγες μέρες αργότερα, συγκεκριμένα στις 10 Ιουνίου, η [[Φασιστική Ιταλία|Ιταλία]] μπήκε στον [[ΒΠΠ|πόλεμο]]. Στις 12 Ιουνίου το *Gloucester* από κοινού με το [[αδελφό πλοίο|αδελφό]] [[HMS Liverpool (C11)|HMS *Liverpool*]] βομβάρδισε το ιταλοκρατούμενο [[Τομπρούκ]], καταφέρνοντας μάλιστα να βυθίσουν και ένα μικρό [[ναρκαλιευτικό]] που ελλιμενιζόταν εκεί. Στις 28 Ιουνίου, ενώ η 7η Μοίρα συμμετείχε σε αποστολή κάλυψης νηοπομπών που κατευθύνονταν προς τη [[Μάλτα]], μία [[αεράκατος]] [[Short Sunderland|Sunderland]] εντόπισε ιταλική νηοπομπή. Η 7η&nbsp;Μοίρα διατάχθηκε να αναχαιτίση τη νηοπομπή αυτή και κατάφερε τελικά να βυθίσει το ιταλικό [[αντιτορπιλικό]] συνοδείας *Espero*, δαπανώντας όμως μεγάλες ποσότητες πυρομαχικών.

Στις 7&nbsp;Ιουλίου ο Στόλος της Μεσογείου έπλευσε ξανά για να καλύψει νηοπομπές που κατευθύνονταν στη Μάλτα. Ενώ ήταν εν πλω η βρετανική δύναμη εντοπίστηκε από τους Ιταλούς. Την επόμενη ημέρα βόμβα ιταλικού [[βομβαρδιστικό αεροσκάφος|βομβαρδιστικού]] [[Savoia-Marchetti SM.79|SM.79]] έπληξε τη [[Γέφυρα (πλοίου)|γέφυρα]] του *Gloucester*, με συνέπεια να χάσουν ακαριαία τη ζωή τους δεκαοκτώ μέλη του πληρώματος συμπεριλαμβανομένου και του πλοιάρχου. Εξαιτίας του πλήγματος αυτού το πλοίο παρέμεινε ακυβέρνητο μέχρι να καταστεί ξανά εφικτή η πλοήγησή του μέσω της οπίσθιας θέσης πηδαλιούχησης. Παρόλο που η γέφυρά του είχε τεθεί εκτός, το Gloucester παρέμεινε με τον στόλο και έλαβε μέρος στη [[ναυμαχία της Καλαβρίας]] στις 9 Ιουλίου, όπου ανέλαβε τη συνοδεία του [[αεροπλανοφόρο|αεροπλανοφόρου]] [[HMS Eagle (1918)|HMS *Eagle*]].
Με την ολοκλήρωση των απαραίτητων επισκευών το *Gloucester* εντάχθηκε στην 3η&nbsp;Μοίρα Καταδρομικών, με την οποία και έλαβε μέρος στην [[επιχείρηση Χατς]] (Hats). Στα τέλη Σεπτεμβρίου μετέφερε μαζί με το *Liverpool* 1200 στρατιώτες στη Μάλτα, ενώ για το υπόλοιπο του 1940 ανέλαβε κυρίως τη συνοδεία νηοπομπών προς Μάλτα και [[Ελλάδα]]. Επίσης ήταν ένα από τα πλοία συνοδείας του αεροπλανοφόρου [[HMS Illustrious (87)|HMS *Illustrious*]] κατά τη [[μάχη του Τάραντα]] στις 11 Νοεμβρίου και μετέφερε στρατεύματα στον [[Πειραιάς|Πειραιά]] στις 17 του μηνός αυτού.

Την 11η Ιανουαρίου 1941, εν μέσω μίας ακόμη αποστολής υποστήριξης νηοπομπών ([[επιχείρηση Excess]]), το *Gloucester* καθώς και το αδελφό [[HMS Southampton (83)|HMS *Southampton*]] δέχτηκαν επίθεση από [[βομβαρδιστικό κάθετης εφόρμησης|βομβαρδιστικά κάθετης εφόρμησης]] *Stuka* της *Luftwaffe*. Το *Gloucester* χτυπήθηκε από μία βόμβα των 250&nbsp;kg η οποία διέτρησε πέντε καταστρώματα χωρίς όμως να εκραγει ενώ στο *Southampton*, που χτυπήθηκε από δύο τουλάχιστον βόμβες, ξέσπασε πυρκαγιά. Η διάσωση του *Southampton* εν τέλει αποδείχθηκε ανέφικτη με συνέπεια να διαταχθεί η εγκατάλειψη και εν συνεχεία βύθισή του με [[τορπίλη|τορπίλες]] από το καταδρομικό [[HMS Orion (85)|HMS *Orion*]].

====Ναυμαχία του Ταινάρου====

Στις 27&nbsp;Μαρτίου το *Gloucester*, που είχε επιστρέψει στην 7η&nbsp;Μοίρα, απέπλευσε από τον Πειραιά με προορισμό την [[Κόλπος Σούδας|Σούδα]], στο πλαίσιο σχεδίου του [[ναύαρχος|ναυάρχου]] [[Άντριου Κάννινγκαμ]] (Andrew Cunningham) που αποσκοπούσε να παγιδεύσει τον ιταλικό στόλο μεταξύ Ελλάδος και Αιγύπτου. Οι Βρετανοί κρυπτογράφοι είχαν υποκλέψει μηνύματα που αποκάλυπταν ποιες ήταν οι κινήσεις του ιταλικού στόλου και ο Κάννινγκαμ επιχείρησε να αδράξει την ευκαιρία αυτή προκειμένου να συγκεντρώσει τις δυνάμεις του και να πλήξει τον αντίπαλο. Η βρετανική δύναμη δεν κατάφερε να συναντηθεί έγκαιρα με την 7η Μοίρα. Οι Ιταλοί εντόπισαν πρώτοι τους αντιπάλους τους και τρία από τα βαριά τους καταδρομικά μαζί με τα αντιτορπιλικά συνοδείας τους άνοιξαν πυρ από πολύ μεγάλη απόσταση στις 08:12. Από βρετανικής πλευράς μόνο το *Gloucester* ανταπέδωσε στα πυρά διότι η 7η Μοίρα επιχείρησε να απεμπλακεί. Τα ιταλικά πλοία τους κατεδίωξαν μέχρι και τις 08:55 που ανακλήθηκαν από το ναύαρχο [[Άντζελο Ιάκινο]] (Angelo Iachino). Στο σημείο αυτό η 7η Μοίρα στράφηκε προς το μέρος της ιταλικής δύναμης και ο Ιάκινο επιχείρησε να την παγιδεύσει ανάμεσα στα καταδρομικά του και τη [[ναυαρχίδα]] του, το [[θωρηκτό]] *Vittorio Veneto*. Παρόλο που ο Βρετανός [[αντιναύαρχος]] Henry Pridham-Wippell γνώριζε πως η αντίπαλη δύναμη διέθετε θωρηκτά στη σύνθεσή της, αιφνιδιάστηκε  όταν στις 10:55 το  *Vittorio Veneto* άνοιξε πυρ ενάντια στο καταδρομικό *Orion*. Τα βρετανικά πλοία ανέπτυξαν προπέτασμα καπνού και αποχώρησαν με κατεύθυνση προς νότο προκειμένου να ενωθούν με τη κύρια δύναμη του βρετανικού στόλου.

Τορπιλοπλάνα από το αεροπλανοφόρο [[HMS Formidable (67)|HMS *Formidable*]] επιχείρησαν χωρίς επιτυχία να χτυπήσουν τα ιταλικά πλοία, όμως η επίθεση αυτή έπεισε τον Ιάκινο να αποσύρει τον στόλο του στις 11:40. Στις 15:20 βρετανικό αεροσκάφος έπληξε το *Vittorio Veneto* αναγκάζοντάς το να μειώσει ταχύτητα και επιτρέποντας έτσι στην 7η Μοίρα Καταδρομικών να συνεχίσει την καταδίωξη. Άλλη αεροπορική επίθεση προκάλεσε σημαντικές ζημιές στο ιταλικό βαρύ καταδρομικό *Pola*, το οποίο στις 20:15 εντόπισε το *Orion* χάρη στο [[ραντάρ]] του. Μάλιστα εκτός από το ακινητοποιημένο *Pola* στο σημείο βρίσκονταν δύο ακόμη βαριά καταδρομικά που είχαν σταλεί εκεί προς υποστήριξή του. Μερικές ώρες αργότερα τα βρετανικά θωρηκτά σύντομα βύθισαν και τα τρία, πλήττοντας τα σχεδόν εξ επαφής.

===Η βύθιση του *Gloucester*===

Τον Απρίλιο του 1941 το *Gloucester* βομβάρδισε στόχους στη Λιβύη. Τη νύχτα 20-21 Απριλίου, έπειτα από ακόμα μία αποστολή συνοδείας νηοπομπής προς τη Μάλτα, βομβάρδισε την [[Τρίπολη (Λιβύη)|Τρίπολη]] μαζί με τα θωρηκτά [[HMS Warspite (03)|HMS *Warspite*]], [[HMS Valiant (1914)|HMS *Valiant*]], [[HMS Barham (04)|HMS *Barham*]] καθώς και αντιτορπιλικά συνοδείας. Στα τέλη του μήνα εντάχθηκε για σύντομο χρονικό διάστημα στη [[Δύναμη H]] ([[αγγλικά|αγγλ]]. Force H) που είχε τη βάση της στο [[Γιβραλτάρ]], ενώ σύντομα έλαβε μέρος στη συνοδεία νηοπομπής προς Μάλτα για να επιστρέψει εν τέλει στον Στόλο της Μεσογείου με τον οποίο συμμετείχε στις αρχές Μαΐου στην [[Επιχείρηση Tiger (1941)|Επιχείρηση Tiger]].

Προκειμένου να αναχαιτιστούν γερμανικές αποβατικές ενέργειες εν μέσω της [[Μάχη της Κρήτης|μάχης της Κρήτης]], ο Κάννινγκαμ διέσπασε τον στόλο του σε μικρότερες ομάδες που θα μπορούσαν να δράσουν ανεξάρτητα. Έπειτα από την αεραπόβαση των Γερμανών [[αλεξιπτωτιστής|αλεξιπτωτιστών]] στις 20&nbsp;Μαΐου το Gloucester ανέλαβε ως αρχηγίδα της Δύναμης B (αγγλ. Force B) να αναχαιτίσει οποιαδήποτε προσπάθεια ανεφοδιασμού τους δια θαλάσσης. Τη νύχτα της 20ης Μαΐου η Δύναμη Β πραγματοποίησε περιπολία χωρίς όμως να εντοπίσει αντίπαλα πλοία. Το πρωί της επομένης συνενώθηκε με την Δύναμη A1 υπό τον [[υποναύαρχος|υποναύαρχο]] [[Μπέρναρντ Ρόουλινγκς]] (Bernard Rawlings). Το απόγευμα της 21ης εντοπίσθηκε ιταλογερμανική νηοπομπή και οι Δυνάμεις B, C και D διατάχθηκαν να την αναχαιτίσουν. Εξ αυτών ήρθε σε επαφή με τον αντίπαλο η Δύναμη D στις 23:30. Αντιθέτως η Δύναμη Β δεν κατάφερε να εμπλακεί, δέχτηκε όμως επίθεση από πενήντα *Stuka* στις 06:30 της 22η Μαΐου, ενώ έπλεε προς την Δύναμη A1. Τα καταδρομικά *Gloucester* και [[HMS Fiji (58)|HMS *Fiji*]] υπέστησαν αβαρίες από βόμβες που εξερράγησαν κοντά τους. Εν τέλει η Δύναμη Β συνενώθηκε με τις A1 και D στις 08:30 περίπου. Τα επίπεδα βλημάτων για τα αντιαεροπορικά πυροβόλα είχαν πέσει σε χαμηλά επίπεδα σε όλα τα πλοία και στο *Gloucester* ήταν μόνο στο 18% του προβλεπομένου. Παρόλα αυτά αποφασίστηκε πως τα *Gloucester* και *Fiji* θα παρέμεναν με τη Δύναμη Α1, ενώ άλλα σκάφη διατάχθηκαν να επιστρέψουν στην Αλεξάνδρεια ώστε να ανεφοδιαστούν.

Στις 12:25, ενώ η Δύναμη A1 βρίσκονταν σε απόσταση 20-30&nbsp;μιλίων δυτικά των [[Αντικύθηρα|Αντικυθήρων]], έλαβε εντολή από τον υποναύαρχο Έντουαρντ Κινγκ (Edward King) να υποστηρίξει το λαβωμένο καταδρομικό [[HMS Naiad (93)|HMS *Naiad*]] καθώς και τα υπόλοιπα σκάφη της Δύναμης C. Η Δύναμη A1 έπλευσε ανατολικά, εισήλθε στο [[στενό των Κυθήρων]] και συναντήθηκε τελικά με τη Δύναμη C στις 13:30-14:00. Όντας ο παλαιότερος ναύαρχος, ο Κινγκ ανέλαβε τη διοίκηση της μικτής δύναμης που πλέον είχε αρχίσει να δέχεται πλήγματα από τις επαναλαμβανόμενες αεροπορικές επιθέσεις. Τα *Fiji* και *Gloucester* αποσπάστηκαν προκειμένου να παρέχουν αντιαεροπορική προστασία στα αντιτορπιλικά [[HMS Kandahar (F28)|HMS *Kandahar*]] και [[HMS Kingston (F64)|HMS *Kingston*]] που με τη σειρά τους είχαν αναλάβει να διασώσουν ναυαγούς από το βυθισμένο [[HMS Greyhound (H05)|HMS *Greyhound*]]. Σύμφωνα με τον Κάννινγκαμ, ο Κινγκ δεν γνώριζε ότι τα αποθέματα αντιαεροπορικών βλημάτων των δύο καταδρομικών είχαν σχεδόν εξαντληθεί. Στις 14:13 οι Κινγκ και Rawlings αντάλλαξαν μηνύματα σχετικά με το ζήτημα αυτό, με τον δεύτερο να εκφράζει την ανησυχία του για την απόφαση να σταλούν τα *Gloucester* and *Fiji*. Εν τέλει ο Κινγκ διέταξε στις 14:57 την ανάκλησή τους.

Ενώ βρισκόταν στα στενά των Κυθήρων, περίπου δώδεκα ναυτικά μίλια βορείως της Κρήτης, τα *Gloucester* και *Fiji* δέχτηκαν επίθεση από *Stuka*. Στο διάστημα 15:30 με 15:50, ενώ επιχειρούσαν να φθάσουν στη Δύναμη A1 το *Gloucester* δέχθηκε πολλαπλά αεροπορικά πλήγματα με συνέπεια να ληφθεί η απόφαση εγκατάλειψής του. Το *Fiji*, που επίσης δεχόταν σφοδρή επίθεση και βυθίστηκε μερικές ώρες αργότερα, άφησε ορισμένες σωσίβιες λέμβους για τους ναυαγούς το *Gloucester'' όμως κατέστη αδύνατον να παραμείνει στο σημείο και να τους περισυλλέξει.

Το απόγευμα ο 5ος&nbsp;Στολίσκος Αντιτορπιλικών διατάχθηκε να πλεύσει στην περιοχή για να αναζητήσει επιζώντες από τα δύο καταδρομικά, όμως πριν φτάσει εκεί άλλαξε πορεία και έπλευσε στα ανοικτά του Μάλεμε για να βομβαρδίσει τις γερμανικές δυνάμεις στην περιοχή. Τελικά τους ναυαγούς περισυνέλεξαν οι Γερμανοί και τους μετέφεραν στα Κύθηρα. Από τα 807 μέλη του πληρώματος, μόλις 85 διεσώθησαν.

Έπειτα από την απώλεια των δύο πλοίων εξαιτίας της δράσης της γερμανικής αεροπορίας και δεδομένων των πολύ χαμηλών αποθεμάτων σε αντιαεροπορικά βλήματα, αποφασίστηκε ότι σε όλα τα βρετανικά καταδρομικά τα αποθέματα αυτά δεν θα έπρεπε ποτέ να είναι χαμηλότερα από 40%.

## Σημειώσεις


## Παραπομπές


## Βιβλιογραφία
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Κατηγορία:Καταδρομικά κλάσης Town (1936)
Κατηγορία:Καταδρομικά του Ηνωμένου Βασιλείου του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου