Σακάλιμπα

[μικρογραφία| Οι Ρως εμπορεύονται Σλάβους με τους Χαζάρους: ''Εμπόριο στον [Ανατολικοί Σλάβοι|ανατολικοσλαβικό καταυλισμό* του [[Σεργκέι Ιβανόφ|Σεργκέι Ιβάνοφ]] (1913). Πολλοί σκλάβοι σακάλιμπα ήρθαν από την Ευρώπη στο [[χαλιφάτο των Αββασιδών]] μέσω της εμπορικής οδού του [[Βόλγας|Βόλγα]] από την [[Ανατολική Ευρώπη]] μέσω των Χαζάρων και της [[Κασπία Θάλασσα|Κασπίας Θάλασσας]].]]
[[Αρχείο:Zarya_Zarenicza_by_Andrey_Shishkin.jpg|μικρογραφία| Η θεά [[Ζόρια]] της [[Σλαβική μυθολογία|σλαβικής θρησκείας]]. Το γεγονός ότι οι [[Σλάβοι]] ήταν [[Παγανισμός|ειδωλολάτρες]] τους νομιμοποίησε ως στόχους υποδούλωσης στα μάτια τόσο των χριστιανών όσο και των μουσουλμάνων.]]
[[Αρχείο:Targ_niewolnikow_w_Kordowie.jpg|μικρογραφία| Σλάβοι και μαύροι σκλάβοι στην [[Κόρδοβα]]. Εικονογράφηση από το *Cantigas de Santa Maria*]]
[[Αρχείο:02019_1103_Eiserne_Fesseln_des_11._und_12._Jahrhunderts,_Neu-Niekohr.jpg|μικρογραφία| Σιδερένιες χειροπέδες, 11ος ή 12ος αιώνας, από το Νόι Νίκορ]]
[[Αρχείο:AMGR_-_Schatzfund_Anklam_2.jpg|μικρογραφία| Φόρος από το [[Άνκλαμ]]]]
[[Αρχείο:02021_0765_Slav,_around_800_AD,_Kraków.jpg|μικρογραφία| Σλάβος γύρω στο 800 μ.Χ., [[Κρακοβία]]]]
[[Αρχείο:Grody_czerwienskie_szlaki.png|μικρογραφία| [[Ερυθρά Φρούρια]]]]
*'Σακάλιμπα*' ([[αραβικά]]: صقالبة / ṣaqāliba, ενικός صقلبي / ṣaqlabī) είναι ένας όρος, που χρησιμοποιείται στις μεσαιωνικές [[Αραβική γλώσσα|αραβικές]] πηγές για να αναφέρεται στους [[Σλάβοι|σλαβικούς λαούς]] της [[Κεντρική Ευρώπη|Κεντρικής]], [[Νότια Ευρώπη|Νότιας]] και [[Ανατολική Ευρώπη|Ανατολικής Ευρώπης]] όπως κληρονομήθηκε από τους Βυζαντινούς. 

== Ετυμολογία ==
Ο όρος προέρχεται από το μεσοελληνικό *σλάβος/σκλαβηνός*, το οποίο στα [[ανδαλουσιανά αραβικά]] έφτασε να δηλώνει Σλάβους σκλάβους. Ενώ οι Ευρωπαίοι διατήρησαν τον όρο «Σλάβοι», ο όρος «σακάλιμπα» μεταμορφώθηκε με τους μουσουλμάνους του Μεσαίωνα.

Η λέξη χρησιμοποιήθηκε συχνά για να αναφέρεται συγκεκριμένα σε Σλάβους σκλάβους, αλλά θα μπορούσε επίσης να αναφέρεται ευρύτερα σε διάφορες άλλες εθνότητες της [[Ανατολική Ευρώπη|Ανατολικής Ευρώπης]], που εμπορεύονταν οι [[Άραβες]] έμποροι, καθώς και σε όλους τους Ευρωπαίους σκλάβους σε ορισμένες μουσουλμανικές περιοχές όπως η Ισπανία και η Πορτογαλία, συμπεριλαμβανομένων όσων απήχθησαν από επιδρομές στα χριστιανικά βασίλεια της Ισπανίας και της Πορτογαλίας. Κατά άλλη ερμηνεία, η λέξη *σακάλιμπα* σήμαινε «κάτοικος του δάσους», ανεξάρτητα από την εθνικότητα.

== Δουλεμπορικές διαδρομές ==
Υπήρχαν αρκετοί κύριοι δρόμοι για το εμπόριο Σλάβων σκλάβων στον [[Αραβικός κόσμος|αραβικό κόσμο]]: μέσω της Κεντρικής Ασίας ([[Μογγόλοι]], [[Τάταροι]], [[Χάζαροι]], κ.λπ.) για τους [[Ανατολικοί Σλάβοι|Ανατολικούς Σλάβους]], μέσω των [[Βαλκάνια|Βαλκανίων]] για τους [[Νότιοι Σλάβοι|Νότιους Σλάβους]], μέσω [[Κεντρική Ευρώπη|της Κεντρικής]] και [[Δυτική Ευρώπη|Δυτικής Ευρώπης]] για τους [[Δυτικοί Σλάβοι|Δυτικούς Σλάβους]] και στην [[Αλ-Άνταλους|Αλ Άνδαλους]]. Η [[Εμπορική Οδός του Βόλγα|εμπορική οδός του Βόλγα]] και άλλες [[Ευρώπη|ευρωπαϊκές]] διαδρομές, σύμφωνα με τον [[Ιμπραχίμ ιμπν Γιακούμπ|Ιμπραχίμ μπιν Γιακούμπ]] του 10ου αιώνα, εξυπηρετούνταν από [[Ραδανίτες]] Εβραίους εμπόρους. [[Θεοφάνης Ομολογητής|Ο Θεοφάνης Ομολογητής]] αναφέρει ότι ο χαλίφης [[Χαλιφάτο των Ομεϋαδών|των Ομεγιαδών]] [[Μωαβίας Α΄|Μωαβίας Α']] εγκατέστησε έναν ολόκληρο στρατό 5.000 [[Μισθοφόρος|Σλάβων]] μισθοφόρων στη [[Συρία]], που είχαν αυτομολήσει από τη βυζαντινή πλευρά τη δεκαετία του 660. Μετά τη [[Μάχη της Σεβαστουπόλεως|μάχη της Σεβαστούπολης]] το 692, [[Νέβουλος|ο Νέβουλος]], ο [[Άρχων|άρχοντας]] του σλαβικού σώματος στον [[Βυζαντινός στρατός|βυζαντινό στρατό]], και 30.000 άνδρες του εγκαταστάθηκαν από τους Ομαγιάδες στην περιοχή της [[Μπιλάντ αλ-Σαμ|Συρίας]].

Στον αραβικό κόσμο, οι Σακάλιμπα υπηρέτησαν ή αναγκάστηκαν να υπηρετήσουν με πολλούς τρόπους: ως υπηρέτες, [[Παλλακεία|παλλακίδες]] [[Χαρέμι|χαρεμιού]], [[Ευνούχος|ευνούχοι]], τεχνίτες, μισθοφόροι, [[Γκιλμάν|σκλάβοι στρατιώτες]] και ως φρουροί του [[Χαλιφάτο|Χαλίφη]]. Στην [[Ιβηρική Χερσόνησος|Ιβηρία]], [[Μαρόκο|το Μαρόκο]], [[Δαμασκός|τη Δαμασκό]] και [[Εμιράτο της Σικελίας|τη Σικελία]], ο στρατιωτικός τους ρόλος μπορεί να συγκριθεί με αυτόν των [[Μαμελούκοι|μαμελούκων]] στην [[Οθωμανική Αυτοκρατορία]]. Στην Αλ Άνδαλους, οι Σλάβοι ευνούχοι ήταν τόσο δημοφιλείς και ευρέως διαδεδομένοι που έγιναν συνώνυμοι με τον όρο Σακάλιμπα, αν και δεν ήταν όλοι οι Σακάλιμπα ευνούχοι. Μερικοί Σακάλιμπα έγιναν ηγεμόνες των *ταϊφά* (πριγκιπάτων) στην [[Ιβηρική Χερσόνησος|Ιβηρία]] μετά την κατάρρευση του [[Εμιράτο της Κόρδοβας|χαλιφάτου της Κόρδοβας]] το 1031. Για παράδειγμα, ο [[Μουζαχίντ αλ-Αμίρι]] οργάνωσε τους Σακάλιμπα στην [[Ντένια]] για να επαναστατήσει, να καταλάβει τον έλεγχο της πόλης και να ιδρύσει τον [[ταϊφά της Ντένια]] (1010–1227), που επέκτεινε την έκτασή του μέχρι το νησί της [[Μαγιόρκα]].

== Δουλεμπόριο Σακάλιμπα ==
Ο εμπορικός δρόμος του Βόλγα ιδρύθηκε από τους [[Βάραγγοι|Βάραγγους]] (Βίκινγκς), που εγκαταστάθηκαν στη [[βορειοδυτική Ρωσία]] στις αρχές του 9ου αιώνα. Περίπου 10 χιλιόμετρα νότια της εισόδου του [[Ποταμός Βόλχοφ|ποταμού Βόλχοφ]] στη [[Λάντογκα|λίμνη Λάντογκα]], δημιούργησαν έναν οικισμό ονόματι [[Στάραγια Λάντογκα|Λάντογκα]] (παλαιοσκανδιναβικά: *Aldeigjuborg*). Συνέδεε [[Βόρεια Ευρώπη|τη Βόρεια Ευρώπη]] και τη Βορειοδυτική Ρωσία με την [[Κασπία Θάλασσα]] μέσω του [[Βόλγας|ποταμού Βόλγα]]. Οι [[Ρως]] χρησιμοποιούσαν αυτή τη διαδρομή για να κάνουν εμπόριο με [[Ιστορία του Ισλάμ|μουσουλμανικές χώρες]] στις νότιες ακτές της Κασπίας Θάλασσας, μερικές φορές διεισδύοντας μέχρι [[Βαγδάτη|τη Βαγδάτη]]. Η διαδρομή λειτουργούσε ταυτόχρονα με την εμπορική οδό [[Δνείπερος|του Δνείπερου]], περισσότερο γνωστή ως [[Εμπορική Οδός Βαράγγων - Ελλήνων|εμπορική οδός από τους Βάραγγους προς τους Έλληνες]], και έχασε τη σημασία της τον 11ο αιώνα.

Ο όρος *σακάλιμπα* αρχικά χρησιμοποιήθηκε για να δηλώσει τους [[Σλάβοι|Σλάβους]], ωστόσο αργότερα έφτασε να υποδηλώνει όλους τους Ευρωπαίους σκλάβους σε ορισμένες μουσουλμανικές περιοχές όπως η Ισπανία, συμπεριλαμβανομένων όσων απήχθησαν από επιδρομές σε χριστιανικά βασίλεια της Ισπανίας. Οι Φράγκοι άρχισαν να αγοράζουν σκλάβους από τους Σλάβους και [[Χαγανάτο των Αβάρων|το Χαγανάτο των Αβάρων,]] ενώ οι Μουσουλμάνοι συνάντησαν επίσης σκλάβους με τη μορφή [[Μισθοφόρος|μισθοφόρων]], που υπηρετούσαν τη [[Βυζαντινή Αυτοκρατορία]], και αποίκους, εκτός από τους [[Χάζαροι|Χαζάρους]]. Οι περισσότεροι Σλάβοι σκλάβοι εισήχθησαν στον μουσουλμανικό κόσμο μέσω των συνόρων μεταξύ χριστιανικών και ισλαμικών βασιλείων, όπου βρίσκονταν επίσης κέντρα ευνουχισμού αντί για την άμεση οδό. Από εκεί στάλθηκαν στην ισλαμική Ισπανία και σε άλλες περιοχές, που διοικούνταν από μουσουλμάνους, ειδικά [[Βόρεια Αφρική|στη Βόρεια Αφρική]]. Οι Σακάλιμπα κέρδισαν δημοτικότητα στην Ισπανία των Ομεϋαδών, ειδικά ως πολεμιστές. Μετά την κατάρρευση των [[Ομεϋάδες|Ομεϋαδών]], έφτασαν να κυριαρχήσουν σε πολλούς από τους *ταϊφά*. Με τη μεταστροφή της [[Ανατολική Ευρώπη|Ανατολικής Ευρώπης]] στον χριστιανισμό, το εμπόριο μειώθηκε και δεν υπάρχουν πολλές γραπτές πληροφορίες για τους Σακάλιμπα μετά τον 11ο αιώνα.

Η Ανατολική Ευρώπη ήταν ο πιο ευνοημένος προορισμός για εισαγωγή σκλάβων μαζί με την Κεντρική Ασία και το Μπιλάντ ασ-Σουδάν, αν και εκτιμήθηκαν επίσης οι Βαλκάνιοι και οι Τούρκοι σκλάβοι από [[Νοτιοανατολική Ευρώπη|τη Νοτιοανατολική Ευρώπη]]. Αυτό το δουλεμπόριο ελεγχόταν κυρίως από Ευρωπαίους δουλεμπόρους. Η Γαλλία και [[Βενετία|η Βενετία]] ήταν οι διαδρομές που χρησιμοποιήθηκαν για την αποστολή Σλάβων σκλάβων στα μουσουλμανικά εδάφη και [[Πράγα|η Πράγα]] χρησίμευσε ως σημαντικό κέντρο ευνουχισμού των Σλάβων αιχμαλώτων. Το [[Εμιράτο του Μπάρι]] χρησίμευε επίσης ως σημαντικό λιμάνι για αυτό το εμπόριο.  Επειδή η [[Βυζαντινή Αυτοκρατορία]] και [[Βενετική Δημοκρατία|η Βενετία]] απέκλεισαν τους Άραβες εμπόρους από τα ευρωπαϊκά λιμάνια, αργότερα άρχισαν να εισάγουν σκλάβους από τον [[Καυκασία|Καύκασο]] και την Κασπία Θάλασσα. 

Οι Σακάλιμπα εισήχθησαν επίσης ως ευνούχοι και παλλακίδες σε μουσουλμανικά κράτη. Ωστόσο, η δουλεία των [[Ευνούχος|ευνούχων]] στον μουσουλμανικό κόσμο ήταν ακριβή και έτσι τους έδιναν ως δώρα από ηγεμόνες. Οι ευνούχοι Σακάλιμπα ήταν εξέχοντες στην αυλή των [[Αγλαβίδες|Αγλαβίδων]] και αργότερα [[Χαλιφάτο των Φατιμιδών|των Φατιμιδών]], που τους εισήγαγαν από την Ισπανία και την Πορτογαλία. Οι Φατιμίδες χρησιμοποίησαν και άλλους σκλάβους Σακάλιμπα για στρατιωτικούς σκοπούς.

=== Διαδρομή Κεντρικής Ασίας ===
Η δουλεία στον μουσουλμανικό κόσμο παρείχε μια μεγάλη αγορά για τους σκλάβους, που αιχμαλωτίζονταν από τους Βίκινγκς στην Ευρώπη. Ο ισλαμικός νόμος απαγόρευε στους μουσουλμάνους να υποδουλώνουν άλλους μουσουλμάνους και υπήρχε μια μεγάλη αγορά για μη μουσουλμάνους σκλάβους στο ισλαμικό έδαφος, όπου οι Ευρωπαίοι σκλάβοι ονομάζονταν *σακάλιμπα*. Αυτοί οι σκλάβοι ήταν πιθανότατα ειδωλολάτρες Σλάβοι, Φίννοι και Βαλτικοί Ανατολικοευρωπαίοι, καθώς και Χριστιανοί Ευρωπαίοι , και αυτοί οι σκλάβοι συχνά μεταφέρονταν κατά μήκος της [[Δουλεμπόριο της Μαύρης Θάλασσας|δουλεμπορικής οδού της Μαύρης Θάλασσας]].

Οι άνθρωποι που αιχμαλωτίστηκαν κατά τη διάρκεια των επιδρομών των Βίκινγκς σε όλη την Ευρώπη πουλούνταν στη Μαυριτανική Ισπανία μέσω του [[Δουλεία στην Ιρλανδία|δουλεμπορίου του Δουβλίνου]]  ή μεταφέρονταν στο [[Χέντεμπι]] ή στο Βόννο στη Σκανδιναβία και από εκεί μέσω της [[Εμπορική Οδός του Βόλγα|εμπορικής οδού του Βόλγα]] μέχρι τη σημερινή Ρωσία, όπου σκλάβοι και γούνες πωλούνταν σε μουσουλμάνους εμπόρους σε αντάλλαγμα για αραβικό *ασήμι* και μετάξι από την [[Μπίρκα]], το [[Βόλιν]] και το [[Δουβλίνο]]. Αρχικά αυτός ο εμπορικός δρόμος μεταξύ της Ευρώπης και του Χαλιφάτου των Αββασιδών περνούσε μέσω του [[Χαγανάτο των Χαζάρων|Χαγανάτου των Χαζάρων]], αλλά από τις αρχές του 10ου αιώνα και μετά περνούσε μέσω του Βόλγα της Βουλγαρίας και από εκεί με καραβάνι στην [[Χορασμία]], στην [[Δουλεμπόριο της Μπουχάρας|αγορά σκλάβων των Σαμανιδών]] στην Κεντρική Ασία και τελικά μέσω του Ιράν στο Χαλιφάτο των Αββασιδών. Αυτή ήταν μια από τις κύριες διαδρομές του δουλεμπορίου των Βίκινγκς, παράλληλα με το [[δουλεμπόριο της Μαύρης Θάλασσας]].

Το δουλεμπόριο μεταξύ των Βίκινγκς και των Μουσουλμάνων στην Κεντρική Ασία είναι γνωστό ότι λειτούργησε τουλάχιστον μεταξύ 786 και 1009, καθώς μεγάλες ποσότητες ασημένιων νομισμάτων από την αυτοκρατορία των Σαμανιδών έχουν βρεθεί στη Σκανδιναβία από αυτά τα χρόνια, και άνθρωποι που αιχμαλωτίστηκαν από τους Βίκινγκς κατά τις επιδρομές τους στην Ευρώπη πουλήθηκαν στην Ισλαμική Κεντρική Ασία. Το δουλεμπόριο ήταν τόσο επικερδές, που μπορεί να συνέβαλε στις επιδρομές των Βίκινγκς σε όλη την Ευρώπη.

=== Βαλκανικό δουλεμπόριο ===
Το δουλεμπόριο των Βαλκανίων πήγαινε οδικώς από τα [[Βαλκάνια]] μέσω [[Βενετικό δουλεμπόριο|Ενετών δουλεμπόρων]] μέσω της [[Αδριατική Θάλασσα|Αδριατικής]] και του [[Αιγαίο Πέλαγος|Αιγαίου]] μέχρι την Ισλαμική Μέση Ανατολή, από τον 7ο αιώνα μέχρι την κατάκτηση των Βαλκανίων από τους Οθωμανούς τον 15ο αιώνα.

Μέχρι τον 6ο και 7ο αιώνα, τα Βαλκάνια ανήκαν στη [[Βυζαντινή Αυτοκρατορία]], αλλά διχοτομήθηκαν από επιδρομές [[Άβαροι (Καύκασος)|Αβάρων]], σλαβικών φυλών και άλλων λαών. Οι νέοι λαοί, που κατοικούσαν στα Βαλκάνια, δεν δημιούργησαν αρχικά κανένα κεντρικό κράτος, γεγονός που δημιούργησε μια κατάσταση μόνιμης πολιτικής αστάθειας στα Βαλκάνια. Οι διάφορες φυλές διεξήγαγαν πόλεμο μεταξύ τους και έπαιρναν αιχμαλώτους. Λόγω της έλλειψης ενός κεντρικού κράτους για να διαπραγματευτεί για λύτρα, δημιουργήθηκε μια συνήθεια, κατά την οποία αιχμάλωτοι πολέμου από τους φυλετικούς πολέμους στα Βαλκάνια πωλούνταν συχνά σε εμπόρους από τη [[Δημοκρατία της Βενετίας]] στις ακτές της Αδριατικής. Αυτό εξελίχθηκε σε ένα μεγάλο δουλεμπόριο, στο οποίο οι Βενετοί αγόραζαν αιχμαλώτους από τα Βαλκάνια, τους οποίους πουλούσαν στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία και στην Ισλαμική Μέση Ανατολή, γεγονός που συνέβαλε στην ανάπτυξη της Βενετίας ως μεγάλης εμπορικής αυτοκρατορίας μέχρι τον 11ο αιώνα.

Οι σκλάβοι που αγόραζαν οι Ενετοί στις ακτές της Αδριατικής μεταφέρονταν από τους Βενετούς στο σκλαβοπάζαρο στα [[Νησιά Αιγαίου Πελάγους|νησιά του Αιγαίου]], όπου η πλειοψηφία συνέχιζε στην Αίγυπτο. 

=== Δουλεμπόριο της Πράγας ===
Στη Δυτική Ευρώπη, ένας σημαντικός δουλεμπορικός δρόμος πήγαινε από την Πράγα στην Κεντρική Ευρώπη μέσω Γαλλίας προς τη Μαυριτανική [[αλ-Άνταλους]], η οποία ήταν τόσο προορισμός για τους σκλάβους όσο και κέντρο δουλεμπορίου στον υπόλοιπο μουσουλμανικό κόσμο στη Μέση Ανατολή. [[Πράγα|Η Πράγα]] στο [[Δουκάτο της Βοημίας]], πρόσφατα εκχριστιανισμένο κράτος στις αρχές του 10ου αιώνα, έγινε σημαντικό κέντρο του ευρωπαϊκού δουλεμπορίου μεταξύ του 9ου και του 11ου αιώνα. Τα έσοδα από το δουλεμπόριο της Πράγας έχουν χαρακτηριστεί ως ένα από τα οικονομικά θεμέλια του κράτους της Βοημίας χρηματοδοτώντας τους στρατούς, που ήταν απαραίτητοι για να σχηματιστεί ένα κεντρικό κράτος, κάτι που δεν ήταν ασυνήθιστο για το νέο χριστιανικό κράτος στην Ανατολική Ευρώπη.

Το Δουκάτο της Βοημίας ήταν ένα κράτος σε μια θρησκευτική συνοριακή ζώνη, που συνόρευε με ειδωλολατρικά σλαβικά εδάφη στα βόρεια, ανατολικά και νοτιοανατολικά. Στο Μεσαίωνα, η θρησκεία ήταν ο καθοριστικός παράγοντας για το ποιος θεωρούνταν νόμιμος στόχος για υποδούλωση. Οι Χριστιανοί απαγόρευαν στους Χριστιανούς να υποδουλώνουν άλλους Χριστιανούς και οι Μουσουλμάνοι απαγόρευαν στους Μουσουλμάνους να υποδουλώνουν άλλους Μουσουλμάνους. Ωστόσο, και οι δύο ενέκριναν την υποδούλωση των ειδωλολατρών, οι οποίοι έτσι έγιναν κερδοφόρος στόχος για τους δουλέμπορους. Τον 9ο και 10ο αιώνα, οι Σλάβοι στην Ανατολική Ευρώπη εξακολουθούσαν να είναι πιστοί της [[Σλαβική μυθολογία|σλαβικής θρησκείας]], καθιστώντας τους ειδωλολάτρες για τους χριστιανούς και άπιστους για τους μουσουλμάνους και θεωρούμενοι νόμιμοι στόχοι υποδούλωσης και από τους δύο. Η Βοημία, όντας ένα θρησκευτικό συνοριακό κράτος κοντά στα ειδωλολατρικά εδάφη, ήταν έτσι σε ιδανική θέση για να εμπλακεί σε δουλεμπόριο τόσο με χριστιανούς όσο και με μουσουλμάνους, έχοντας πρόσβαση σε προμήθεια αιχμαλώτων ειδωλολατρών. Οι σκλάβοι αποκτήθηκαν μέσω επιδρομών προς τα παγανιστικά σλαβικά εδάφη βόρεια της Πράγας.

Οι παγανιστικές σλαβικές φυλές της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης έγιναν στόχος από αρκετούς παράγοντες στις συχνές στρατιωτικές αποστολές και επιδρομές δίπλα στα εδάφη τους. Κατά τις  εκστρατείες του [[Καρλομάγνος|Καρλομάγνου]] και του διαδόχου του τον 9ο αιώνα, οι ειδωλολάτρες Σλάβοι αιχμαλωτίστηκαν και πουλήθηκαν από τους Χριστιανούς Φράγκους κατά μήκος των ποταμών [[Δούναβης|Δούναβη]]-[[Έλβα]] και από τα μέσα του 10ου αιώνα, η Πράγα είχε γίνει μεγάλο κέντρο του δουλεμπορίου των Σλάβων ειδωλολατρών στην Αλ Άνδαλου; μέσω Γαλλίας. 

Η Πράγα ήταν γνωστή σε όλη την Ευρώπη ως σημαντικό κέντρο δουλεμπορίου. Οι στρατοί των Δούκων της Βοημίας αιχμαλώτισαν ειδωλολάτρες Σλάβους από την Ανατολή σε αποστολές στα εδάφη, που αργότερα ονομάστηκαν Πολωνία, για να τροφοδοτήσουν το σκλαβοπάζαρο, το οποίο απέφερε σημαντικά κέρδη στους Δούκες. Αρκετές πηγές από τον 10ο αιώνα ανέφεραν πώς οι Δούκες συμμετείχαν στον εφοδιασμό του σκλαβοπάζαρου της Πράγας και ότι οι σκλάβοι κατά κανόνα προέρχονταν από εδάφη, που αντιστοιχούσαν σε αυτά που αργότερα χαρακτηρίζονταν ως Νότια Πολωνία και Δυτική Ουκρανία. 

Οι σκλάβοι που πουλούσαν οι Βίκινγκς μέσω της ανατολικής οδού θα μπορούσαν να είναι Χριστιανοί Δυτικοευρωπαίοι, αλλά οι σκλάβοι που παρείχαν οι Βίκινγκς στην δουλεμπορική οδό Πράγα-[[Μαγδεμβούργο]]-[[Βερντέν]] ήταν ειδωλολάτρες Σλάβοι. Σύμφωνα με [[Λιουτπράνδος της Κρεμόνας|τον Λιουτπράνδο της Κρεμόνας]], αυτοί οι σκλάβοι μεταφέρθηκαν στην Αλ Άνδαλους μέσω του Βερντέν, όπου ορισμένοι από αυτούς επιλέχθηκαν να υποβληθούν σε ευνουχισμό για να γίνουν ευνούχοι για το μουσουλμανικό σκλαβοπάζαρο στην Αλ Άνδαλους.

Παραδοσιακά, οι δουλέμποροι που αποκτούσαν τους σκλάβους στην Πράγα και τους μετέφεραν στο σκλαβοπάζαρο της Αλ Άνδαλους λέγεται ότι ήταν κυρίως Εβραίοι έμποροι [[Ραδανίτες]]. Ενώ στους Χριστιανούς δεν επιτρεπόταν να υποδουλώσουν τους Χριστιανούς και στους Μουσουλμάνους δεν επιτρεπόταν να υποδουλώσουν τους Μουσουλμάνους, οι Εβραίοι δουλέμποροι είχαν το πλεονέκτημα να κυκλοφορούν ελεύθερα πέρα από τα θρησκευτικά σύνορα και να παρέχουν μουσουλμάνους σκλάβους στον χριστιανικό κόσμο και χριστιανούς σκλάβους στον μουσουλμανικό κόσμο, καθώς και ειδωλολάτρες σκλάβους και στους δύο. Τόσο στους χριστιανούς όσο και στους μουσουλμάνους απαγορευόταν να κάνουν ευνουχισμούς, αλλά δεν υπήρχε τέτοια απαγόρευση για τους Εβραίους, γεγονός που τους επέτρεψε να ανταποκριθούν στη μεγάλη ζήτηση για ευνούχους στον μουσουλμανικό κόσμο. 

Οι σκλάβοι μεταφέρονταν από την Πράγα στην Αλ Άνδαλους μέσω Γαλλίας. Ενώ η εκκλησία αποθάρρυνε την πώληση χριστιανών σκλάβων σε μουσουλμάνους, η πώληση ειδωλολατρών σε μουσουλμάνους δεν αντιμετωπίστηκε με τέτοια αντίθεση. [[Λουδοβίκος ο Ευσεβής|Ο Λουδοβίκος ο Ευσεβής]] έδωσε την άδειά του σε Εβραίους εμπόρους να διακινούν σκλάβους μέσω του Βασιλείου του, υπό τον όρο ότι ήταν μη βαπτισμένοι ειδωλολάτρες.

Το πιο προσοδοφόρο σκλαβοπάζαρο ήταν η ισλαμική δουλεία στην Αλ-Άνδαλους. Το αραβικό [[Εμιράτο της Κόρδοβας|χαλιφάτο της Κόρδοβας]] αναφερόταν στα δάση της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, τα οποία άρχισαν να λειτουργούν ως πηγή σκλάβων, ως *Μπιλάντ ας-Σακάλιμπα* («γη των σκλάβων»). Το σκλαβοπάζαρο της Πράγας αποτελούσε μέρος ενός μεγάλου δικτύου δουλεμπορίου με ευρωπαίους σκλάβους Σακάλιμπα στον μουσουλμανικό κόσμο.

Στα ισλαμικά εδάφη, το σκλαβοπάζαρο είχε συγκεκριμένες απαιτήσεις. Οι γυναίκες χρησιμοποιήθηκαν είτε για οικιακή είτε για [[σεξουαλική εκμετάλλευση]] ως [[Παλλακεία|παλλακίδες]]. Οι άντρες σκλάβοι χρησιμοποιούνταν για μία από τις δύο κατηγορίες: είτε για [[Στρατολόγηση|στρατιωτική σκλαβιά]] είτε ως [[Ευνούχος|ευνούχοι]]. Η τελευταία κατηγορία ανδρών σκλάβων υποβλήθηκε σε ευνουχισμό για την αγορά. Πολλοί άνδρες σκλάβοι που επιλέχθηκαν να πουληθούν ως ευνούχοι υποβλήθηκαν σε ευνουχισμό στο [[Βερντέν]]. Η φύση της αγοράς για τους σκλάβους Σακάλιμπα σήμαινε ότι οι περισσότεροι σκλάβοι Σακάλιμπα θα ήταν παιδιά προεφηβικής ηλικίας, όταν έγιναν σκλάβοι. 

Στη μαυριτανική αλ Άνδαλους, οι Ευρωπαίοι σκλάβοι Σακάλιμπα θεωρούνταν εξωτικά αντικείμενα προβολής με τα ανοιχτόχρωμα μαλλιά, το δέρμα και τα μάτια τους. Οι λευκοί Ευρωπαίοι σκλάβοι θεωρούνταν αγαθά πολυτελείας στην Αλ-Άνδαλους, όπου μπορούσαν να πουληθούν έως και 1.000 *δηνάρια'', μια σημαντική τιμή. 

Οι σκλάβοι δεν προορίζονταν πάντα για την αγορά της αλ Άνδαλους. Παρόμοια με τη Βοημία στην Ευρώπη, η αλ Άνδαλους ήταν ένα θρησκευτικό συνοριακό κράτος για τον μουσουλμανικό κόσμο και οι σκλάβοι Σακάλιμπα εξάγονταν από εκεί περαιτέρω στον μουσουλμανικό κόσμο στη Μέση Ανατολή.

Το Δουκάτο της Βοημίας και το Χαλιφάτο της Κόρδοβας ήταν και τα δύο εξαρτημένα το ένα από το άλλο λόγω του δουλεμπορίου. Το Χαλιφάτο της Κόρδοβας εξαρτιόταν από σκλάβους γραφειοκράτες και σκλάβους στρατιώτες για να χτίσουν και να διαχειριστούν το συγκεντρωτικό τους κράτος, ενώ το νέο κράτος του Δουκάτου της Βοημίας έχτισε την οικονομική του ευημερία με τα κέρδη, που αποκόμισε από το εμπόριο αιχμαλώτων για δουλεία στο Χαλιφάτο της Κόρδοβας.

Το δουλεμπόριο σακάλιμπα από την Πράγα στην αλ Άνδαλους μέσω Γαλλίας έχασε τη θρησκευτική του νομιμότητα, όταν οι ειδωλολάτρες Σλάβοι του Βορρά άρχισαν να υιοθετούν σταδιακά τον Χριστιανισμό από τα τέλη του 10ου αιώνα.

Η χριστιανική Ευρώπη δεν ενέκρινε τους χριστιανούς σκλάβους και, καθώς η Ευρώπη υιοθέτησε τον Χριστιανισμό σχεδόν εξ ολοκλήρου τον 11ο αιώνα, η δουλεία εξαφανίστηκε στη Δυτική Ευρώπη βόρεια των Άλπεων τον 12ο και 13ο αιώνα. 

Η αποσύνθεση του Χαλιφάτου της Κόρδοβας στις αρχές του 11ου αιώνα, η οποία ολοκληρώθηκε το 1031, αντιστοιχούσε σε μια περίοδο αστάθειας στο Δουκάτο της Βοημίας, παράλληλα με το τέλος του δουλεμπορίου μεταξύ της Βοημίας και του Χαλιφάτου. 

### Άλλοι δρόμοι δουλεμπορίου
Κατά τον Μεσαίωνα, οι Σαρακηνοί πειρατές εγκαταστάθηκαν σε βάσεις στη Γαλλία, τις Βαλεαρίδες Νήσους, τη Νότια Ιταλία και τη Σικελία, από όπου έκαναν επιδρομές στις ακτές της χριστιανικής Μεσογείου και εξήγαγαν τους αιχμαλώτους τους ως σκλάβους Σακάλιμπα στα σκλαβοπάζαρα της μουσουλμανικής Μέσης Ανατολής.

Οι Αγλαβίδες της Ιφρικίγια ήταν μια βάση για τις επιθέσεις των Σαρακηνών κατά μήκος της ισπανικής ανατολικής ακτής, καθώς και κατά της Νότιας Ιταλίας από τις αρχές του 9ου αιώνα. Επιτέθηκαν στη Ρώμη το 845, στο Κομάκκιο το 875-876, στο Μόντε Κασίνο το 882-83 και ίδρυσαν το Εμιράτο του Μπάρι (847-871), το Εμιράτο της Σικελίας (831-1091) και μια βάση στο Γκαριλιάνο (882-906), τα οποία έγιναν βάσεις του Μπάρι. Κατά τη διάρκεια του πολέμου μεταξύ της Ρώμης και της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας στη Νότια Ιταλία τον 9ο αιώνα, οι Σαρακηνοί έκαναν τη Νότια Ιταλία πηγή ανεφοδιασμού για το εμπόριο σκλάβων στο Μαγκρέμπ μέχρι τα μέσα του 9ου αιώνα. Ο Δυτικός Αυτοκράτορας Λουδοβίκος Β' παραπονέθηκε σε επιστολή του προς τον Βυζαντινό Αυτοκράτορα ότι οι Βυζαντινοί στη Νάπολη καθοδήγησαν τους Σαρακηνούς στις επιδρομές τους προς τη Νότια Ιταλία και τους βοήθησαν στο εμπόριο σκλάβων με Ιταλούς στη Βόρεια Αφρική, μια κατηγορία που σημειώθηκε επίσης από τον Λομβαρδό χρονικογραφο Έρχεμπερτ.

Μαυριτανοί Σαρακηνοί πειρατές από την Αλ-Ανδαλούς επιτέθηκαν στη Μασσαλία και την Αρλ και δημιούργησαν μια βάση στο Καμάργκ, στο Φραξινέτουμ ή στο Λα Γκαρντ Φρενέ λε Μοτ (888-972), από όπου έκαναν επιδρομές στη Γαλλία. Ο πληθυσμός τράπηκε σε φυγή φοβούμενος τις επιδρομές σκλάβων, που δυσκόλευαν τους Φράγκους να εξασφαλίσουν τη νότια ακτή τους και οι Σαρακηνοί του Φραξινέτουμ εξήγαγαν τους Φράγκους αιχμαλώτους που συνέλαβαν ως σκλάβους στο σκλαβοπάζαρο της μουσουλμανικής Μέσης Ανατολή. Πολλοί από τους σκλαβωμένους «Φράγκους» Σακάλιμπα στην Αλ-Άνδαλους ήταν πραγματικά εθνικοί Βησιγότθοι και Ισπανορωμαίοι από την Ισπανική Μαρκιωνία στη βορειοανατολική Ιβηρική, αργότερα γνωστές ως καταλανικές κομητείες.

Οι Σαρακηνοί κατέλαβαν τις Βαλεαρίδες Νήσους το 903 και έκαναν επιδρομές επίσης από αυτή τη βάση προς τις ακτές της χριστιανικής Μεσογείου και της Σικελίας. 

Ενώ οι βάσεις των Σαρακηνών στη Γαλλία εξαλείφθηκαν το 972 και στην Ιταλία το 1091, αυτό δεν εμπόδισε το πειρατικό εμπόριο σκλάβων των Σαρακηνών στη Μεσόγειο. Τόσο η δυναστεία των Αλμοραβιδών (1040-1147) όσο και το Χαλιφάτο των Αλμοάδων (1121-1269) ενέκριναν τις επιδρομές των Σαρακηνών πειρατών προς μη μουσουλμανικά πλοία στο Γιβραλτάρ και τη Μεσόγειο με σκοπό την απόκτηση σκλάβων. 

## Χρήση

* Ο γεωγράφος Ιμπν Χορνταντμπέχ (840–880) ισχυρίστηκε ότι ο βουλγαρικός τίτλος εξουσίας ήταν «Βασιλιάς των Σακάλιμπα» πριν από τα μέσα του 7ου αιώνα, πράγμα που σημαίνει ότι ο ηγεμόνας είχε «απόθεμα πιθανών σκλάβων». 
* Ο ταξιδιώτης Ιμπν Φαντλάν αποκάλεσε τον ηγεμόνα της Βουλγαρίας του Βόλγα «Βασιλιά των Σακάλιμπα».
* Ο Αμπού Ζαΐντ αλ Μπάλχι (850–934) περιέγραψε τρία κύρια κέντρα των Σακάλιμπα: Κουγιάμπα, Σλαβίγια και Αρτανία.
* Ο ταξιδιώτης Ιμπραχίμ μπιν Γιακούμπ τοποθέτησε τους Σακάλιμπα Σλάβους, δυτικά της Βουλγαρίας και ανατολικά άλλων Σλάβων, σε μια ορεινή γη, και τους περιέγραψε ως βίαιους και επιθετικούς. Πιστεύεται ότι βρίσκονταν στα Δυτικά Βαλκάνια.

## Δείτε επίσης

* Γκιλμάν
* Μαμελούκοι
* Παιδομάζωμα
* Γενίτσαροι
* Χαρέμι των Αβασιδών
* Ζανζ

## Παραπομπές

## Πηγές

* 
* 
* 
* 
Κατηγορία:Αραβικές εκφράσεις
Κατηγορία:Μεσαιωνική ιστορία της Σερβίας
Κατηγορία:Ιστορία των Σλάβων
Κατηγορία:Δουλεία στην Ευρώπη
Κατηγορία:Δουλεία στην Ασία
Κατηγορία:Δουλεία στην Αφρική
Κατηγορία:Σακάλιμπα
Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις