Μίσνα

Η **Μίσνα(χ)** (  מִשְׁנָה mišnā, κυριολ. "μελετώ επανειλημμένα", από το ρήμα  "να μελετάς και να αναθεωρείς", επίσης "δευτερεύων") είναι η πρώτη γραπτή συλλογή των εβραϊκών προφορικών παραδόσεων που είναι γνωστές ως Προφορική Τορά. Είναι επίσης το πρώτο έργο ραβινικής λογοτεχνίας, με το παλαιότερο σωζόμενο υλικό να χρονολογείται από τον 6ο έως τον 7ο αιώνα μ.Χ.  

Η Μίσνα συντάχθηκε από τον Ιούδα Χανασί πιθανώς στα Βησάρα ή στη Σέπφωρι  μεταξύ του τέλους του δεύτερου αιώνα Κ.Ε. και των αρχών του τρίτου αιώνα , σε μια εποχή που ο διωγμός των Εβραίων και το πέρασμα του χρόνου αύξαναν την πιθανότητα να έχουν ξεχαστεί οι λεπτομέρειες των προφορικών παραδόσεων των Φαρισαίων από την Περίοδο του Δεύτερου Ναού (70 π.Χ. Κ.Ε.).

Το μεγαλύτερο μέρος της Μίσνα είναι γραμμένο στα μισναϊκά εβραϊκά, αλλά ορισμένα μέρη είναι στα εβραϊκά παλαιστινιακά αραμαϊκά.

## Έξι ακολουθίες
Ο όρος *Μίσνα* αρχικά αναφερόταν σε μια μέθοδο διδασκαλίας με την παρουσίαση ακολουθιών με συστηματική σειρά, σε αντίθεση με την *[[Μιδράς]]*, που ακολούθησε τη σειρά της Βίβλου. Ως γραπτή συλλογή, η Μίσνα είναι κατά θέμα και περιλαμβάνει μια πολύ ευρύτερη επιλογή θεμάτων χαλάχα και συζητά μεμονωμένα θέματα πιο διεξοδικά από τη Μιδράς.

Η Μίσνα αποτελείται από έξι ακολουθίες (*σενταρίμ,* ενικός **'  ) και καθεμία περιέχει 7–12 πραγματείες (**', ενικός **' , κυριολ. "ιστός"), 63 συνολικά. Κάθε ''μασεχέτ'' χωρίζεται σε κεφάλαια (**', ενικός **') και μετά παραγράφους (**', ενικός **'). Σε αυτό το τελευταίο πλαίσιο, η λέξη ''μισνάχ'' σημαίνει μια μόνο παράγραφο του έργου, δηλαδή τη μικρότερη μονάδα δομής, που οδηγεί στη χρήση του πληθυντικού, «''Μισναγιότ''», για ολόκληρο το έργο.

Λόγω της διαίρεσης σε έξι ακολουθίες, η Μίσνα ενίοτε ονομάζεται ***Shas*** ([[Αρκτικόλεξο|ακρωνύμιο]] του ''Shisha Sedarim'' - οι "έξι ακολουθίες"), αν και αυτός ο όρος χρησιμοποιείται συχνότερα για το [[Ταλμούδ]] στο σύνολό του.

Πρόκειται για τα:

* ''[[Ζεραΐμ]]'' ("Σπόροι"), που ασχολείται με την προσευχή και τις ευλογίες, τις δεκάτες και τους γεωργικούς νόμους (11 πραγματείες)
* ''[[Μοέντ]]'' ("Εορτή"), σχετικά με τους νόμους του [[Σάββατο|Σαμπάτ]] και των Εορτών (12 πραγματείες)
* ''[[Νασίμ]]'' ("Γυναίκες"), σχετικά με το γάμο και το διαζύγιο, ορισμένες μορφές όρκου και τους νόμους των ναζιριτών (7 πραγματείες)
* ''[[Νεζικίν]]'' ("Ζημίες"), που ασχολείται με το αστικό και ποινικό δίκαιο, τη λειτουργία των δικαστηρίων και τους όρκους (10 πραγματείες)
* ''[[Κοντασίμ]]'' ("Άγια πράγματα"), σχετικά με τις τελετές θυσίας, τον [[Ναός του Σολομώντα|Ναό]] και τους [[Κοσέρ|διατροφικούς νόμους]] (11 πραγματείες) και
* ''[[Τοχορότ]]'' ("Καθαρότητες"), που σχετίζεται με τους νόμους της αγνότητας και της ακαθαρσίας, συμπεριλαμβανομένης της ακαθαρσίας των νεκρών, της αγνότητας των τροφίμων και της σωματικής αγνότητας (12 πραγματείες).

Το [[αρκτικόλεξο]] "Z'MaN NaKaT" είναι ένας δημοφιλής [[μνημονικός κανόνας]] για αυτές τις ακολουθίες. Σε κάθε ακολουθία (με εξαίρεση την Ζεραΐμ), οι πραγματείες ταξινομούνται από τη μεγαλύτερη (σε αριθμό κεφαλαίων) στη μικρότερη.

Το [[Ταλμούδ|Βαβυλωνιακό Ταλμούδ]] αναφέρει ότι υπήρχαν είτε εξακόσιες είτε επτακόσιες ακολουθίες της Μίσνα. Η Μίσνα χωρίστηκε σε έξι θεματικές ενότητες από τον συγγραφέα της, Ιούδα Χανασί.   Υπάρχει επίσης μια παράδοση ότι ο [[Έσδρας]] ο γραμματέας υπαγόρευσε από μνήμης όχι μόνο τα 24 βιβλία του [[Τανάκ]], αλλά 60 εσωτεριστικά βιβλία. Δεν είναι γνωστό αν πρόκειται για αναφορά στη Μίσνα, αλλά υπάρχει περίπτωση η Μίσνα να αποτελείται από 60 πραγματείες.

=== Παραλείψεις ===
Ένας αριθμός σημαντικών νόμων δεν μνημονεύεται στη Μίσνα. Αυτοί περιλαμβάνουν τους νόμους των τσιτσίτ, [[τεφιλίν]] (φυλακτηρίων), [[μεζουζά]], της γιορτής του [[Χανουκά]] και των νόμων της [[Μεταστροφή στον Ιουδαϊσμό|μεταστροφής στον Ιουδαϊσμό]]. Αυτά συζητήθηκαν αργότερα στις δευτερεύουσες πραγματείες.

Το ''Hakdamah Le'mafteach Hatalmud'' του Νισίμ μπεν Γιακόμπ υποστήριξε ότι δεν ήταν απαραίτητο να συζητηθεί από τον "Πρίγκιπα Ιούδα" καθώς πολλοί από αυτούς τους νόμους ήταν πολύ γνωστοί. Επίσης υποστηρίζεται ότι, καθώς η Μίσνα συντάχθηκε μετά την [[Τρίτος Ιουδαϊκός Πόλεμος|εξέγερση του Μπαρ Κοχβά]], ο Ιούδας δεν θα μπορούσε να συμπεριλάβει συζήτηση για το Χανουκά, το οποίο θυμίζει την εξέγερση των Εβραίων εναντίον της [[Αυτοκρατορία των Σελευκιδών|Αυτοκρατορίας των Σελευκιδών]] (οι Ρωμαίοι δεν θα είχαν ανεχτεί αυτόν τον φανερό εθνικισμό). Ομοίως, τότε υπήρχαν πολλά διατάγματα, που στόχευαν στην καταστολή των εξωτερικών ενδείξεων εθνικής ταυτότητας, συμπεριλαμβανομένων διαταγμάτων κατά της χρήσης τεφιλίν και τσιτσίτ. Καθώς η μεταστροφή στον Ιουδαϊσμό ήταν ενάντια στο ρωμαϊκό δίκαιο, ο Ιούδας δεν θα την είχε συζητήσει. 

Ο Νταβίντ Τσβι Χόφμαν υποστηρίζει ότι υπήρχαν αρχαία κείμενα, που συζητούσαν τους βασικούς νόμους της καθημερινής ζωής, και επομένως δεν ήταν απαραίτητο να επικεντρωθεί σε αυτούς τους νόμους η Μίσνα.

=== Mishnah, Gemara και Talmud ===
Ο ραβινικός σχολιασμός, η συζήτηση και η ανάλυση για τη Μίσνα από τους επόμενους τέσσερις αιώνες, που έγιναν στη [[Γη του Ισραήλ]] και στη [[Βαβυλωνία]], τελικά συγκεντρώθηκαν επίσης. Από μόνοι τους είναι γνωστοί ως ''[[Γκεμαρά]]''. Τα βιβλία που παρουσιάζουν τη Μίσνα στην αρχική της δομή, μαζί με τη σχετική ''Γκεμαρά'', είναι γνωστά ως [[Ταλμούδ]]. Συντάχθηκαν δύο Ταλμούδ, το [[Ταλμούδ|Βαβυλωνιακό Ταλμούδ]] (στο οποίο συνήθως αναφέρεται ο όρος «Ταλμούδ») και το [[Ταλμούδ της Ιερουσαλήμ]], με τα παλαιότερα σωζόμενα ταλμουδικά χειρόγραφα, που χρονολογούνται στον 8ο αιώνα Κ.Ε.   Σε αντίθεση με την εβραϊκή Μίσνα, η Γκεμαρά είναι γραμμένη κυρίως στα [[αραμαϊκά]].

== Περιεχόμενο και σκοπός ==
[[Αρχείο:Kac_1924-10-19_Pinsk_jews_reading_mishnah.jpg|μικρογραφία| Μελέτη Μίσνα, Πινσκ 1924]]
Η Μίσνα διδάσκει τις προφορικές παραδόσεις με παραδείγματα παρουσιάζοντας πραγματικές υποθέσεις που κρίνονται, συνήθως μαζί με (α) ''συζήτηση'' για το θέμα και (β) την κρίση που δόθηκε από έναν αξιόλογο ραβίνο με βάση [[Χαλάχα|τη χαλάχα]], το [[μιτζβά]] και το πνεύμα της διδασκαλίας ("Τορά") που καθοδήγησε την απόφασή του.

Με αυτόν τον τρόπο, η Μίσνα φέρνει στην καθημερινή πραγματικότητα την πρακτική των [[613 εντολές|613 Εντολών]] που παρουσιάζονται στην Τορά και στοχεύει να καλύψει όλες τις πτυχές της ανθρώπινης ζωής, να χρησιμεύσει ως παράδειγμα για μελλοντικές κρίσεις και, το σημαντικότερο, να δείξει πραγματιστική άσκηση των Βιβλικών νόμων, η οποία ήταν πολύ αναγκαία από την [[Πολιορκία της Ιερουσαλήμ (70 μ.Χ.)|καταστροφή του Δεύτερου Ναού]] το [[70|70 μ.Χ.]] Η Μίσνα είναι επομένως μια συλλογή από υπάρχουσες παραδόσεις και όχι νέος νόμος. 

=== Προφορικός νόμος ===
Πριν από τη δημοσίευση της Μίσνα, η εβραϊκή μελέτη και κρίση ήταν κυρίως προφορική, καθώς, σύμφωνα με το Ταλμούδ, δεν επιτρεπόταν η καταγραφή τους. Ο παλαιότερος καταγεγραμμένος προφορικός νόμος μπορεί να ήταν της [[Μιδράς|μιδρασικής]] μορφής, στην οποία η συζήτηση [[Χαλάχα|χαλάχ]] δομείται ως [[Εξήγησις|εξηγητικό]] σχόλιο της [[Τορά]], με το παλαιότερο σωζόμενο γραπτό υλικό να χρονολογείται από τον 6ο έως τον 7ο αιώνα Κ.Ε.    Οι Ραβίνοι εξέθεταν και συζήτησαν το Τανάκ χωρίς το όφελος των γραπτών έργων (εκτός από τα ίδια τα Βιβλικά βιβλία). Ωστόσο, κάποιοι μπορεί να έχουν κάνει ιδιωτικές σημειώσεις (  ), για παράδειγμα δικαστικών αποφάσεων. Οι προφορικές παραδόσεις δεν ήταν καθόλου απόλυτες και διέφεραν μεταξύ διαφόρων σχολών.

Μετά τον [[Πρώτος Ιουδαϊκός Πόλεμος|Πρώτο Εβραίο-Ρωμαϊκό Πόλεμο]] το 70 Κ.Ε., με το τέλος του κέντρου του [[Δεύτερος Ναός|Δεύτερου Ναού]] στην Ιερουσαλήμ, οι εβραϊκοί κοινωνικοί και νομικοί κανόνες ήταν σε αναταραχή. Οι ραβίνοι αντιμετώπισαν τη νέα πραγματικότητα του Ιουδαϊσμού χωρίς ναό για να λειτουργήσει ως κέντρο διδασκαλίας και μελέτης και μια [[Ιουδαία]] χωρίς αυτονομία. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο ραβινικός λόγος άρχισε να καταγράφεται γραπτώς.  Θεωρήθηκε ότι οι λεπτομέρειες των προφορικών παραδόσεων των [[Φαρισαίοι|Φαρισαίων]] από την [[Περίοδος του Δεύτερου Ναού|περίοδο του Δεύτερου Ναού]] (530 π.Χ. / 3230 π.μ. – 70 μ.Χ./ 3830 π.μ.) θα ξεχαστούν, οπότε βρέθηκε η αιτιολόγηση να μεταγραφούν αυτοί οι προφορικοί νόμοι.  

=== Η Μίσνα και η Εβραϊκή Βίβλος ===
Σύμφωνα με τον [[Ραβινικός Ιουδαϊσμός|Ραβινικό Ιουδαϊσμό]], η Προφορική Τορά (εβραϊκά: תורה שבעל-פה) δόθηκε στον [[Μωυσής|Μωυσή]] στο [[Όρος Σινά|Σινά]] ή [[Όρος Χωρήβ|στο όρος Χωρήβ]] ως έκθεση στην [[Τορά]]. Οι συσσωρευμένες παραδόσεις του Προφορικού Νόμου, που εκτίθενται από μελετητές σε κάθε γενιά από τον Μωυσή και μετά, θεωρούνται η απαραίτητη βάση για την ερμηνεία, και συχνά για την ανάγνωση, του Γραπτού Νόμου. Οι Εβραίοι μερικές φορές το αναφέρουν ως ''Μασορά'' (εβραϊκά: מסורה), χονδρικά μεταφρασμένο ως «παράδοση». Ωστόσο, αυτή η λέξη χρησιμοποιείται συχνά με στενότερη έννοια για να σημαίνει παραδόσεις σχετικά με την επεξεργασία και την ανάγνωση του Βιβλικού κειμένου (βλ. [[μασοριτικό κείμενο]]). Ο εβραϊκός νόμος και έθιμο που προκύπτει ονομάζεται [[χαλάχα]].

Ενώ οι περισσότερες συζητήσεις στη Μίσνα αφορούν τον σωστό τρόπο εκτέλεσης των νόμων που έχουν καταγραφεί στην Τορά, συνήθως παρουσιάζει τα συμπεράσματά της χωρίς να τα συνδέει ρητά με κάποιο απόσπασμα της [[Αγία Γραφή|Αγίας Γραφής]], αν και υπάρχουν αποσπάσματα. Για το λόγο αυτό είναι διατεταγμένη κατά σειρά θεμάτων παρά με τη μορφή Βιβλικού σχολίου. (Σε ελάχιστες περιπτώσεις, δεν υπάρχει καθόλου βιβλική πηγή και ο νόμος περιγράφεται ως ''Halakha leMoshe miSinai'', «νόμος στον Μωυσή από το Σινά».) Το ''χαλάχα Μιδράς'' παρουσιάζει παρόμοιους νόμους με τη μορφή Βιβλικού σχολίου και συνδέει ρητά τα συμπεράσματά του με λεπτομέρειες στο βιβλικό κείμενο. Αυτά τα Μιδρασίμ συχνά προηγούνται της Μίσνα.

Η Μίσνα παραθέτει επίσης την Τορά για αρχές που δεν σχετίζονται με [[Δίκαιο|το νόμο]], αλλά απλώς ως πρακτικές συμβουλές, ακόμη και μερικές φορές για χιούμορ ή ως καθοδήγηση για την κατανόηση ιστορικών συζητήσεων.

=== Απόρριψη ===
Μερικοί Εβραίοι δεν αποδέχονται καθόλου την κωδικοποίηση του προφορικού νόμου. Ο [[Καραϊτικός Ιουδαϊσμός]], για παράδειγμα, αναγνωρίζει μόνο το Τανάκ ως [[Ιερό κείμενο|έγκυρο]] στη ''[[Χαλάχα]]'' (εβραϊκός θρησκευτικός νόμος ) και [[Θεολογία|στη θεολογία]]. Απορρίπτει την κωδικοποίηση της [[Προφορική Τορά|Προφορικής Τορά]] στη Μίσνα και [[Ταλμούδ|το Ταλμούδ]] και τα επόμενα έργα του κυρίαρχου [[Ραβινικός Ιουδαϊσμός|Ραβινικού Ιουδαϊσμού]], που υποστηρίζουν ότι το Ταλμούδ είναι μια έγκυρη ερμηνεία της [[Τορά]]. Οι Καραΐτες υποστηρίζουν ότι όλες οι [[Μιτζβάχ|θεϊκές εντολές]], που δόθηκαν στον [[Μωυσής|Μωυσή]] από τον Θεό, καταγράφηκαν στη γραπτή Τορά χωρίς πρόσθετο Προφορικό Νόμο ή εξήγηση. Ως αποτέλεσμα, οι Καραΐτες Εβραίοι δεν δέχονται ως δεσμευτικές τις γραπτές συλλογές της προφορικής παράδοσης στο Μιδράς ή στο Ταλμούδ. Οι Καραΐτες αποτελούσαν ένα σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εβραϊκού πληθυσμού τον 10ο και 11ο αιώνα Κ.Ε και παραμένουν εκτενείς, αν και σήμερα ο αριθμός τους έχει μειωθεί σε μόλις 50.000 περίπου.

== Συγγραφή ==
Οι ραβίνοι που συνέβαλαν στη Μίσνα είναι γνωστοί ως ''Ταναΐμ'', από τους οποίους περίπου 120 είναι γνωστοί. Η περίοδος κατά την οποία συστάθηκε η Μίσνα διήρκεσε περίπου 130 χρόνια, δηλαδή πέντε γενιές, τον πρώτο και τον δεύτερο αιώνα Κ.Ε. Ο Ιούδας Χανασί πιστώνεται με την τελική έκδοση και δημοσίευση της Μίσνα, αν και υπήρξαν μερικές προσθήκες από την εποχή του: τα αποσπάσματα, που αναφέρουν τον ίδιο ή τον εγγονό του ([[Ιούδας Β']]) και το τέλος της πραγματείας Σοτάχ (που αναφέρεται στην περίοδο μετά τον θάνατο του Ιούδα). Εκτός από τη σύνταξη της Μίσνα, ο Ιούδας και η αυλή του αποφάσισαν επίσης ποιες απόψεις έπρεπε να ακολουθηθούν, αν και οι αποφάσεις δεν εμφανίζονται πάντα στο κείμενο.

Το μεγαλύτερο μέρος της Μίσνα σχετίζεται χωρίς απόδοση. Αυτό συνήθως δείχνει ότι πολλοί σοφοί δίδαξαν έτσι ή ότι έτσι κυβερνούσε ο Πρίγκιπας Ιούδας. Η απόφαση βάσει χαλάχ ακολουθεί συνήθως αυτή την άποψη. Μερικές φορές, ωστόσο, φαίνεται να είναι η γνώμη ενός μόνο σοφού και η άποψη των σοφών συλλογικά δίνεται χωριστά.


Οι αρχές διίστανται σχετικά με το αν ο Ραβίνος Πρίγκιπας Ιούδας κατέγραψε τη Μίσνα γραπτώς ή την καθιέρωσε ως προφορικό κείμενο για απομνημόνευση. Η πιο σημαντική πρώιμη περιγραφή της σύνθεσής της, η Επιστολή του Ραβίνου Σερίρα Γκαόν, είναι διφορούμενη ως προς το θέμα, αν και η ισπανική πλευρά κλίνει στη θεωρία ότι η Μίσνα ήταν γραπτή. Ωστόσο, το Ταλμούδ καταγράφει ότι, σε κάθε συνεδρία μελέτης, υπήρχε ένα άτομο που ονομαζόταν ''ταννά,'' που διοριζόταν να απαγγέλλει το υπό συζήτηση απόσπασμα της Μίσνα. Αυτό μπορεί να υποδηλώνει ότι, ακόμη κι αν η Μίσνα περιορίστηκε στη γραφή, δεν ήταν διαθέσιμη σε γενική διανομή.

== Μελέτη της Μίσνα ==

=== Κειμενικές παραλλαγές ===
Πολύ χονδρικά, υπάρχουν δύο παραδόσεις του κειμένου Μίσνα. Μία βρίσκεται σε χειρόγραφα και έντυπες εκδόσεις της Μίσνα από μόνη της ή ως μέρος του [[Ταλμούδ της Ιερουσαλήμ]]. Η άλλη βρίσκεται σε χειρόγραφα και εκδόσεις του Βαβυλωνιακού [[Ταλμούδ]], αν και μερικές φορές υπάρχει διαφορά μεταξύ του κειμένου μιας ολόκληρης παραγράφου που τυπώνεται στην αρχή μιας συζήτησης και των παραπομπών γραμμή προς γραμμή κατά τη διάρκεια της συζήτησης.

=== Χειρόγραφα ===
Κυρίως πλήρη χειρόγραφα (κ.σ.) **με έντονη γραφή*'. Σε καθένα λείπουν σελίδες, μερικές από τις οποίες έχουν αντικατασταθεί από μεταγενέστερες γραφές. Η παλαιότερη σωζόμενη υλική μαρτυρία για τη ραβινική λογοτεχνία οποιουδήποτε είδους χρονολογείται από τον 6ο έως τον 7ο αιώνα Κ.Ε.  


=== Έντυπες εκδόσεις ===
Η πρώτη έντυπη έκδοση της Μίσνα δημοσιεύτηκε στη [[Νάπολη]]. Υπήρξαν πολλές μεταγενέστερες εκδόσεις, συμπεριλαμβανομένης της έκδοσης [[Βίλνιους|Βίλνα]] στα τέλη του 19ου αιώνα, η οποία είναι η βάση των εκδόσεων που χρησιμοποιούνται τώρα από το θρησκευτικό κοινό.

Φωνητικές εκδόσεις εκδόθηκαν στην Ιταλία, με αποκορύφωμα την έκδοση του Νταβίντ μπεν Σολομόν Αλταράς στη Βενετία το 1737. Η έκδοση Αλταράς επανεκδόθηκε στη [[Μάντοβα]] το 1777, στην [[Πίζα]] το 1797 και το 1810 και στο [[Λιβόρνο]] σε πολλές εκδόσεις από το 1823 έως το 1936: ανατυπώσεις των φωνητικών εκδόσεων του Λιβόρνο δημοσιεύθηκαν στο Ισραήλ το 1913, 1962, 1968 και 1976. Αυτές οι εκδόσεις παρουσιάζουν ορισμένες παραλλαγές τοποθετώντας αμφίβολες λέξεις και αποσπάσματα, αν και δεν επιχειρούν λεπτομερή κριτική κειμένου. Οι εκδόσεις του Λιβόρνο αποτελούν τη βάση της [[Σεφαρδίτες|σεφαραδίτικης]] παράδοσης για απαγγελία.

Εκτός από το ότι τυπώνεται μόνη της, η Μισρά περιλαμβάνεται σε όλες τις εκδόσεις του Ταλμούδ της Βαβυλωνίας και της Ιερουσαλήμ. Κάθε παράγραφος τυπώνεται μόνη της και ακολουθεί η σχετική συζήτηση γκεμαρά. Ωστόσο, αυτή η ίδια η συζήτηση συχνά αναφέρει τη Μίσνα γραμμή προς γραμμή. Ενώ το κείμενο που τυπώνεται σε μορφή παραγράφου έχει γενικά τυποποιηθεί για να ακολουθεί την έκδοση Βίλνα, το κείμενο που αναφέρεται γραμμή προς γραμμή στην γκεμαρά συχνά διατηρεί σημαντικές παραλλαγές, οι οποίες μερικές φορές αντικατοπτρίζουν τις αναγνώσεις παλαιότερων χειρογράφων.

=== Προφορικές παραδόσεις και προφορά ===
Η Μίσνα μελετήθηκε και εξακολουθεί να μελετάται παραδοσιακά μέσω [[Απαγγελία|της απαγγελίας]]. Οι εβραϊκές κοινότητες σε όλο τον κόσμο διατήρησαν τοπικές μελωδίες για να ψάλλουν τη Μίσνα και διακριτούς τρόπους προφοράς των λέξεών της.

Πολλά μεσαιωνικά χειρόγραφα της Μίσνα περιέχουν φωνήεντα και μερικά από αυτά, ειδικά ορισμένα θραύσματα που βρέθηκαν στην Γκενίζα του Καΐρου, είναι εν μέρει σχολιασμένα με τιβεριανά διακριτικά. 

Σήμερα, πολλές κοινότητες έχουν μια ειδική μελωδία για το μισναϊκό απόσπασμα "Bammeh madliqin" της νυχτερινής λειτουργίας της Παρασκευής. Μπορεί επίσης να υπάρχουν μελωδίες για μισναϊκά αποσπάσματα σε άλλα μέρη της λειτουργίας, όπως τα αποσπάσματα στις καθημερινές προσευχές που σχετίζονται με θυσίες και θυμίαμα και οι παράγραφοι που απαγγέλλονται στο τέλος της Μουσάφ το [[Σαμπάτ]]. Διαφορετικά, υπάρχει συχνά ένας συνηθισμένος τονισμός, που χρησιμοποιείται στη μελέτη της Μίσνα ή του Ταλμούδ, κάπως παρόμοιος με ένα αραβικό [[μαουάλ]], αλλά αυτό δεν περιορίζεται σε ένα ακριβές σύστημα όπως αυτό για τα Βιβλικά βιβλία. (Σε ορισμένες παραδόσεις αυτός ο τόνος είναι ο ίδιος ή παρόμοιος με αυτόν που χρησιμοποιήθηκε για την [[Αγκαντά]] του [[Εβραϊκό Πάσχα|Πεσάχ]]). Έχουν γίνει ηχογραφήσεις για τα εθνικά αρχεία του Ισραήλ και ο Φρανκ Αλβάρεζ-Περέιρε δημοσίευσε μια μελέτη της συριακής παράδοσης της ανάγνωσης της Μίσνα με βάση αυτές τις ηχογραφήσεις.

Οι περισσότερες εκδόσεις της Μίσνα με φωνήεντα σήμερα αντικατοπτρίζουν την τυπική [[Ασκεναζί|ασκεναζική προφορά]] και συχνά περιέχουν λάθη. 

Δύο ινστιτούτα στο [[Εβραϊκό Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ|Εβραϊκό Πανεπιστήμιο]] στην Ιερουσαλήμ έχουν συλλέξει σημαντικά προφορικά αρχεία με εκτενείς ηχογραφήσεις Εβραίων, που ψάλλουν Μίσνα χρησιμοποιώντας μια ποικιλία μελωδιών και πολλά διαφορετικά είδη προφοράς. Αυτά τα ινστιτούτα είναι το Εβραϊκό Ερευνητικό Κέντρο Προφορικών Παραδόσεων και τα Εθνικά Φωνητικά Αρχεία (η *Phonoteca'' στην Εβραϊκή Εθνική και Πανεπιστημιακή Βιβλιοθήκη).

### Ως ιστορική πηγή
Τόσο η Μίσνα όσο και το Ταλμούδ περιέχουν ελάχιστες σοβαρές βιογραφικές μελέτες των ανθρώπων που συζητούνται σε αυτά και η ίδια πραγματεία συγχέει τις απόψεις πολλών διαφορετικών ανθρώπων. Ωστόσο, οι πρόχειρες βιογραφίες των μισναϊκών σοφών μπορούν συχνά να κατασκευαστούν με ιστορικές λεπτομέρειες από τις ταλμουδικές και μιδρασικές πηγές.

Σύμφωνα με την Encyclopaedia Judaica (Δεύτερη Έκδοση), γίνεται αποδεκτό ότι ο Ιούδας ο Πρίγκιπας πρόσθεσε, διέγραψε και ξανάγραψε το αρχικό του υλικό κατά τη διαδικασία σύνταξης της Μίσνα μεταξύ του τέλους του 2ου αιώνα και των αρχών του 3ου αιώνα Κ.Ε.

Μετά την επιμέλεια του Ιούδα του Πρίγκιπα, παρέμειναν σε κυκλοφορία μια σειρά από διαφορετικές εκδοχές της Μίσνα. Η Μίσνα που χρησιμοποιείται στη βαβυλωνιακή ραβινική κοινότητα διαφέρει σημαντικά από αυτή που χρησιμοποιείται στην παλαιστινιακή. Πράγματι μέσα σε αυτές τις ίδιες τις ραβινικές κοινότητες υπάρχουν ενδείξεις για διαφορετικές εκδόσεις που χρησιμοποιούνται για μελέτη. Αυτές οι διαφορές φαίνονται σε αποκλίνουσες παραπομπές μεμονωμένων αποσπασμάτων και σε παραλλαγές μεσαιωνικών χειρογράφων και πρώιμων εκδόσεων.

Πολλοί σύγχρονοι ιστορικοί μελετητές έχουν επικεντρωθεί στο χρονοδιάγραμμα και τον σχηματισμό της Μίσνα. Ένα ζωτικό ερώτημα είναι εάν αποτελείται από πηγές, που χρονολογούνται από τη ζωή του εκδότη της και σε ποιο βαθμό αποτελείται από προγενέστερες ή μεταγενέστερες πηγές. Διακρίνονται οι διαφωνίες του Μισναϊκού σε θεολογικές ή κοινοτικές γραμμές και με ποιους τρόπους προέρχονται διαφορετικά τμήματα από διαφορετικές σχολές σκέψης στον πρώιμο Ιουδαϊσμό; Μπορούν να εντοπιστούν αυτές οι πρώιμες πηγές, και αν ναι, πώς; Σε απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα, οι σύγχρονοι μελετητές έχουν υιοθετήσει μια σειρά από διαφορετικές προσεγγίσεις.

* Μερικοί μελετητές υποστηρίζουν ότι έχει υπάρξει εκτενής εκδοτική αναμόρφωση των ιστοριών και των δηλώσεων στη Μίσνα (και αργότερα, στο Ταλμούδ). Ελλείψει εξωτερικών επιβεβαιωτικών κειμένων, υποστηρίζουν ότι δεν μπορούμε να επιβεβαιώσουμε την προέλευση ή την ημερομηνία των περισσότερων δηλώσεων και νόμων και ότι μπορούμε να πούμε λίγα με βεβαιότητα για την συγγραφή τους. Από αυτή την άποψη, τα παραπάνω ερωτήματα είναι αδύνατο να απαντηθούν. 
* Μερικοί μελετητές υποστηρίζουν ότι Μίσνα και Ταλμούδ έχουν διαμορφωθεί εκτενώς από μεταγενέστερη έκδοση, αλλά ότι περιέχουν πηγές, τις οποίες μπορούμε να αναγνωρίσουμε και να περιγράψουμε με κάποιο επίπεδο αξιοπιστίας. Από αυτή την άποψη, οι πηγές μπορούν να εντοπιστούν σε κάποιο βαθμό, επειδή κάθε εποχή της ιστορίας και κάθε ξεχωριστή γεωγραφική περιοχή έχει τα δικά της μοναδικά χαρακτηριστικά, τα οποία μπορεί κανείς να εντοπίσει και να αναλύσει. Έτσι, τα παραπάνω ερωτήματα μπορούν να αναλυθούν. 
* Μερικοί μελετητές πιστεύουν ότι πολλές ή οι περισσότερες από τις δηλώσεις και τα γεγονότα που περιγράφονται σε Μίσνα και Ταλμούδ συνήθως συνέβησαν λίγο πολύ όπως περιγράφεται και ότι μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως σοβαρές πηγές ιστορικής μελέτης. Σύμφωνα με αυτή την άποψη, οι ιστορικοί προσπαθούν να εκμαιεύσουν μεταγενέστερες εκδοτικές προσθήκες αφήνοντας πίσω τους ένα πιθανό ιστορικό κείμενο.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

### Wikimedia

* 
* 

### Ψηφιοποιημένα χειρόγραφα

* Πλήρες χειρόγραφο Μίσνα (15ος αιώνας Κ.Χ.), Ψηφιακή Βιβλιοθήκη του Κέιμπριτζ

### Άλλα ηλεκτρονικά κείμενα

* Mishnah.org
* Mechon Mamre  (Εβραϊκά) – Εβραϊκό κείμενο σύμφωνα με την εκδοχή του Μαϊμονίδη
* The Structured Mishnah – Εβραϊκό κείμενο σύμφωνα με την έκδοση Albeck (χωρίς φωνήεντα) με ειδική μορφοποίηση.
* Online Treasury of Talmudic Manuscripts, Εβραϊκή Εθνική και Πανεπιστημιακή Βιβλιοθήκη στα Εβραϊκά.
* Codex Kaufmann of the Mishnah – Εικόνες υψηλής ανάλυσης αυτού του σημαντικού κειμενικού μάρτυρα.
* eMishnah  – Αγγλική Μετάφραση & Σχόλιο.
* Mishnah (Εβραϊκά & Αγγλικά) – Αγγλικό κείμενο όπως μεταφράστηκε στην έκδοση William Davidson του Koren Noé Talmud, με σχολιασμό του ραβίνου Adin Even-Israel Steinsaltz.

### Προφορικές παραδόσεις και προφορά

* The National Sound Archives, Hebrew University (ο κατάλογος δεν είναι επί του παρόντος διαδικτυακός).
* Παράδοση και Συνάφεια – Ηχογραφήσεις του Σέντερ Ζεραΐμ στη συριακή παράδοση

Κατηγορία:Εβραϊκά κείμενα
Κατηγορία:Εβραιόγλωσση λογοτεχνία
Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις