Αρτεμίτα Ασσυρίας

Η **Αρτεμίτα** ήταν μία αρχαία ελληνική πόλη (κατά την ελληνιστική εποχή) στην επαρχία της *Απολλωνιάτιδος* ή επαρχία Σιττακινής) της ανατολικής Μεσοποταμίας.
 
## Ίδρυση
Κατά τον Γερμανό ιστορικό Γιόχαν Γκούσταφ Ντρόυζεν η πόλη αυτή πιθανόν να ανήκε στις πόλεις εκείνες που κτίστηκαν από τον **[[Αλέξανδρος ο Μέγας|Μεγάλο Αλέξανδρο]]** το 324 π.Χ. στα εδάφη των ανυπότακτων Κοσσαίων, προκειμένου να εκτονώσει την απέραντη θλίψη του από τον χαμό του αδελφικού του φίλου Ηφαιστίωνος. Όμοια και ο Πλίνιος συγκατέλεγε την πόλη ως ίδρυμα των Μακεδόνων. 

Ο Αμερικανός αρχαιολόγος Γκετζέλ Κοέν πρότεινε μαζί με την άποψη της ελληνιστικής ίδρυσης, την θεωρία μην τυχόν να ήταν και από τους Βοιωτούς που μετέφερε εκεί δια της βίας ο σάχης της Περσίας Ξέρξης. Σε αυτήν την σοβαρή του εικασία βασίστηκε στα λεγόμενα του Διοδώρου του Σικελιώτου που αναφέρει ότι τους συνάντησε στα μέρη αυτά ο Αλέξανδρος ο Μέγας το 324 π.Χ.

## Ιστορία
Υπήρξε γενέτειρα του Έλληνα ιστορικού Απολλοδώρου που έζησε από το 130 ως το 87 π.Χ. Ο Τάκιτος (*Annals* 6.41.) αναφέρει ότι στην πόλη αυτή -όπως και στις άλλες πόλεις της Μεσοποταμίας- έστειλαν οι Ρωμαίοι το 31 μ.Χ. κάποιον Πάρθο που προσποιείτο πως ήταν ο Τιριδάτης Β΄ για να τον χρησιμοποιήσουν ενάντια στον Αρτάβανο Β΄. Για την σασσανιδική περίοδο της πόλεως ο E. Χέρτσφελντ διατείνεται ότι μετονομάστηκε από τον Χοσρόη Β΄ σε *Δασταγέρδη*, μια βασιλική πόλη. Σε κάποια όμως αραβικά δρομολόγια βρέθηκε η ονομασία *Karka Artemita*, πράγμα που υπαινίσσεται ότι η εν λόγω πόλη ίσως να υπήρξε διάφορος της Δασταγέρδης (Henning, op. cit., p. 942 nn. 1-2). 

## Τοποθεσία κατά τους αρχαίους συγγραφείς
Βρισκόταν στην οδό από τη Σελεύκεια προς το όρος Ζάγρος της Μηδίας. Κατά τον Αλεξανδρινό γεωγράφο Κλαύδιο Πτολεμαίο η Αρτεμίτα βρισκόταν στην Ασσυρία, ανατολικά του ποταμού Γοργού και νότια της επίσης ελληνικής Απολλωνίας. 

Σύμφωνα με τον Ισίδωρο τον Χαρακηνό η πόλη λεγόταν αλλιώς και *Χάλασσαρ* και απείχε από τη Σελεύκεια περίπου 15 σχοίνους (82 χλμ.). Ο Χέρτσφελντ υποστηρίζει ότι το Χάλασσαρ προήλθε από τις ακκαδικές λέξεις (u)gar-sallu, αλλά μάλλον πρόκειται για εκβαρβαρισμό της γειτονικής πόλεως **[[Χάλα Ασσυρίας|Χάλας]]** που βρισκόταν στην διπλανή επαρχία Χαλωνίτιδα. Κατά μίαν άλλη εκδοχή ο τύπος Χαλάσσαρ προήλθε από το ελληνικό Χάλα και το εντόπιο σαρ που σημαίνει εν μέρει κορυφή. 

Ο Στράβων στα *[[Γεωγραφικά]]* του  μνημονεύοντας τον Απολλόδωρο, τοποθετούσε την Αρτεμίτα στην Βαβυλωνία και μάλιστα σε ίση απόσταση από την Κασπία Θάλασσα και από τον Περσικό Κόλπο (8.000 στάδια, δηλ. 1260 χλμ. σε στάδια του Ερατοσθένους). Λίγο πιο κάτω ο ίδιος γεωγράφος κάνει πιο συγκεκριμένη την απόσταση μεταξύ Αρτεμίτας και Σελευκείας γύρω στα 500 στάδια (78,75 χλμ. σύμφωνα με τον Ερατοσθένη και 92,50 σύμφωνα με τον Αρτεμίδωρο). Αντιθέτως ο πευτιγγεριανός πίνακας υπολογίζει την απόσταση της πόλης από την Κτησιφώντα στα 61 ρωμαϊκά μίλια (93,3 χλμ.). Ο ποταμός Σίλλας (σημ. Diyala) διέρρεε την Αρτεμίτα.

## Σύγχρονη τοποθεσία
Βάσει των αρχαίων μαρτυριών, η τοποθεσία της Αρτεμίτας πρέπει να αναζητηθεί στις όχθες του Σίλλα ποταμού. Μπορεί να είναι στην περιοχή Šahrābān στα ερείπια του Eski Baghdad, είτε στην επαρχία της Baqūba. Πιο πιθανή πάντως θεωρείται ότι βρισκόταν κοντά στο Miqdadiyah (αραβικά المقدادية) στο ανατολικό Ιράκ στην επαρχία Diyala (Diyala ήταν ο Δίαλος ποταμός των Βυζαντινών χρονικογράφων, ο Σίλλας των αρχαίων Ελλήνων).

## Παραπομπές


## Πηγές

*Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια.
*Ιρανική εγκυκλοπαίδεια.

Κατηγορία:Αρχαίες πόλεις της Μεσοποταμίας