Σχέσεις Κύπρου και Ηνωμένων Πολιτειών

[300px|thumb|Η πρώην υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών [Κοντολίζα Ράις συνομιλεί με τον Ταξίαρχο του Σώματος Πεζοναυτών των ΗΠΑ, στρατηγό Καρλ Τζένσεν στη Λάρνακα της Κύπρου.]]
Οι **διμερείς σχέσεις μεταξύ [[Κύπρος|Κύπρου]] και [[Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής|Ηνωμένων Πολιτειών]]** μπορούν να χαρακτηριστούν ως άριστες, καθώς και οι δύο συμμετέχουν στα Ηνωμένα Έθνη, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, τον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη, την Παγκόσμια Τράπεζα και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου. Η Κύπρος υπήρξε παρατηρητής στον Οργανισμό Αμερικανικών Κρατών.

## Διμερείς & Στρατηγικές Σχέσεις
300px|thumb|Ελληνοκύπριοι και αμερικανικοί πεζοναύτες μαζί με μέλη από αντίστοιχες κυβερνητικές αντιπροσωπείες σε πλοίο φωτογραφίζουν μετά τις κοινές ασκήσεις τους στην Κύπρο.

Οι σχέσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κύπρου μπορούν να χαρακτηριστούν άριστες, αλλά ιστορικά περίπλοκες λόγω πολλών παραγόντων. Η Κύπρος θεωρείται ως δημοκρατικό κράτος που μπορεί να χρησιμεύσει ως σημαντική βάση για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σε πολλές περιπτώσεις στρατιωτικές βάσεις, λιμάνια και αεροδρόμια όπως το λιμάνι Λεμεσού και το Διεθνές Αεροδρόμιο Λάρνακας αντίστοιχα, έχουν χρησιμοποιηθεί για ανθρωπιστικούς και υποστηρικτικούς σκοπούς από τις ΗΠΑ. Η Κύπρος έχει επίσης δώσει αποκλειστικά δικαιώματα στην αμερικανική πολυεθνική εταιρεία ExxonMobil για την εξόρυξη φυσικού αερίου από την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της. 
Οι ΗΠΑ εισάγουν από την Κύπρο αγροτικά προϊόντα και ορυκτά ενώ οι επιχειρηματικοί δεσμοί περιλαμβάνουν αρκετές υπηρεσίες.

Οι ΗΠΑ συνεργάζονται επίσης στενά με την Κύπρο για να προωθήσουν κοινές προτεραιότητες τόσο διμερώς όσο και στο πλαίσιο της στρατηγικής εταιρικής σχέσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση, κράτος μέλος της οποίας η Κύπρος είναι. Η διμερής εταιρική σχέση επικεντρώνεται σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος, όπως η ειρήνη, η ασφάλεια, το εμπόριο και οι επενδύσεις, η διαφοροποίηση των ευρωπαϊκών πηγών ενέργειας και η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς σε ολόκληρο το νησί. Η προσέγγιση της κυβέρνησης του Ισραήλ με την Κύπρο τα τελευταία χρόνια, και ιδιαίτερα μετά την επιδρομή του στόλου της Γάζας, έχει ενισχύσει τις σχέσεις Κύπρου-Ισραήλ ακόμα περισσότερο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστηρίζουν αυτή την προσέγγιση με το Ενεργειακό Τρίγωνο μεταξύ Κύπρου, Ισραήλ και Ελλάδας. 

Το 2018, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κυπριακή Δημοκρατία υπέγραψαν μια Δήλωση Πρόθεσης προκειμένου να ενισχύσουν και να αναπτύξουν τη σχέση τους στον τομέα της ασφάλειας. Η συμφωνία αυτή περιλαμβάνει προσπάθειες για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, την ενίσχυση της θαλάσσιας ασφάλειας και την περαιτέρω προώθηση της περιφερειακής σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Πρεσβεία των ΗΠΑ στην Κύπρο βρίσκεται στην περιοχή Έγκωμη, στην πρωτεύουσα Λευκωσία . Η σημερινή Πρέσβης των ΗΠΑ στην Κύπρο είναι η Τζούντιθ Γκάρμπερ. Η Κύπρος διατηρεί πρεσβεία στην Ουάσιγκτον και γενικό προξενείο στη Νέα Υόρκη. Το Υπουργείο Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών διατηρεί λεπτομερείς πληροφορίες για τις σχέσεις και τις επιχειρήσεις της Κύπρου και των ΗΠΑ.

Ο Γουίλμπουρ Ρος, ο σημερινός Υπουργός Εμπορίου των ΗΠΑ, ήταν βασικός μέτοχος και αντιπρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της Τράπεζας Κύπρου, αφού επένδυσε 400 εκατομμύρια ευρώ στην τράπεζα το 2014. Πριν από το διορισμό του, ο Ρος ήταν ένας επιτυχημένος τραπεζίτης γνωστός για την απόκτηση και την αναδιάρθρωση εταιρειών και αργότερα την πώλησή τους με κέρδος.

## Πόλεμος κατά της τρομοκρατίας
Οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεργάζονται επίσης στενά με την Κύπρο στον πόλεμο κατά της Τρομοκρατίας. Μια συνθήκη αμοιβαίας νομικής συνδρομής, η οποία ισχύει από τις 18 Σεπτεμβρίου 2002, διευκολύνει τη διμερή συνεργασία. Η Κύπρος υπέγραψε επίσης Πρωτοβουλία για την Ασφάλεια Διάδοσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες στις 25 Ιουλίου 2005, η οποία ενισχύει τη διμερή αντιτρομοκρατική συνεργασία.

## Κοινά Ενεργειακά Έργα
Οι ΗΠΑ σέβονται τα δικαιώματα της Κύπρου να αναπτύξει τους πόρους της στην ΑΟΖ της και έχουν επανειλημμένα επιδείξει προσοχή στις Τουρκικές αρχές που αποσταθεροποιούν την έρευνα Πετρελαίου & Αερίου εντός της κυπριακής ΑΟΖ.  Οι ΗΠΑ παραμένουν βαθιά ανήσυχοι για τις επανειλημμένες προσπάθειες της Τουρκίας να διεξάγει γεωτρήσεις στα ύδατα ανοιχτά της Κύπρου. Αυτή η προκλητική στάση αυξάνει τις εντάσεις στην περιοχή. Ο Μόργκαν Ορτάγκους του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ δήλωσε το 2019, «Καλούμε τις τουρκικές αρχές να σταματήσουν αυτές τις επιχειρήσεις και να ενθαρρύνουμε όλα τα μέρη να ενεργήσουν με αυτοσυγκράτηση και απέχουν από ενέργειες που αυξάνουν τις εντάσεις στην περιοχή».
  Η Κύπρος επίσης κάλεσε την Τουρκία να οριοθετήσει τα θαλάσσια σύνορα μεταξύ των δύο χωρών.

## Θέση των ΗΠΑ για το Κυπριακό ζήτημα
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κυπριακή Δημοκρατία συνήψαν επίσημες διπλωματικές σχέσεις το 1960, αμέσως μετά την ανεξαρτησία της Κύπρου από το Ηνωμένο Βασίλειο. Αμέσως προέκυψαν διαφορές μεταξύ της ελληνοκυπριακής πλειονότητας (77,1%) και της μειονοτικής τουρκοκυπριακής κοινότητας (18,2%) κατά την εφαρμογή του τότε Συντάγματος της Κύπρου. Στη συνέχεια, η διακοινοτική βία οδήγησε στην ίδρυση της Ειρηνευτικής Δύναμης των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο το 1964. Το 1974, το πραξικόπημα που υποστηρίχθηκε από την ελληνική στρατιωτική χούντα του 1967-1974 απέτυχε να παράσχει την ένωση με την Ελλάδα. Στη συνέχεια, ακολούθησε η τουρκική εισβολή στην Κύπρο, που είχε ως αποτέλεσμα την κατάληψη του 37% του νησιού και την ντε φάκτο διαίρεση του λαού και του νησιού του από το 1974. Σήμερα, η Κυπριακή Δημοκρατία είναι η μόνη επίσημη κυβέρνηση του νησιωτικού κράτους Ωστόσο, περισσότερο από το 1/3 του βορρά διοικείται από Τουρκοκύπριους, μέσω της αποκαλούμενης «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου» που ανακηρύχθηκε το 1983 μονομερώς από την Τουρκία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, δεν αναγνωρίζουν την «ΤΔΒΚ», καθώς και καμία άλλη χώρα στον κόσμο εκτός από την Τουρκία. Περίπου 30.000 Τούρκοι στρατιώτες παραμένουν στο νησί ενώ η ουδέτερη ζώνη της «Πράσινης γραμμής» περιπολείται από την UNFICYP. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούν το status quo για το Κυπριακό πρόβλημα ως «απαράδεκτο» και υποστηρίζουν πλήρως τις διακοινοτικές διαπραγματεύσεις υπό την ηγεσία του ΟΗΕ ως τον σωστό τόπο για την επίτευξη μιας δίκαιης διευθέτησης. Τον Δεκέμβριο του 2019, το Κογκρέσο των ΗΠΑ ήρε το εμπάργκο όπλων στην Κύπρο εδώ και δεκαετίες.  Στις 2 Σεπτεμβρίου 2020, οι Ηνωμένες Πολιτείες αποφάσισαν να άρουν το εμπάργκο στην πώληση «μη θανατηφόρων» στρατιωτικών υλικών στην Κύπρο για ένα έτος, αρχής γενομένης από την 1η Οκτωβρίου.

## Παραπομπές

## Περαιτέρω ανάγνωση
* Bahcheli, Tozun, Theodore A. Couloumbis, and Patricia Carley. *Greek-Turkish relations and US foreign policy: Cyprus, the Aegean, and regional stability* (US Institute of Peace, 1997) online.
* Miller, Olivia. "Cypriot Americans." *Gale Encyclopedia of Multicultural America,* edited by Thomas Riggs, (3rd ed., vol. 1, Gale, 2014), pp. 607–617. online
* Stearns, Monteagle. *Entangled allies: US policy toward Greece, Turkey, and Cyprus* (Council on Foreign relations, 1992). online
* Solsten, Eric. *Cyprus: A Country Study* (U.S. Library of Congress, 1993). online
* Streissguth, Tom. *Cyprus: Divided Island*. Minneapolis, Minnesota: Lerner Publications, 1998.
* Uslu, Nasuh. *The Turkish-American Relationship Between 1947 and 2003: The History of a Distinctive Relationship* (Nova, 2006).

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
*History of Cyprus - U.S. relations

Κατηγορία:Διμερείς σχέσεις της Κύπρου
Κατηγορία:Διμερείς σχέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών