Σκηνικά

[μικρογραφία| Σκηνικό ρεαλιστικής σκηνής νοσοκομείου, με [Φροντιστηριακό αντικείμενο|σκηνικά αντικείμενα]]
Τα **σκηνικά** είναι όλα τα στοιχεία που διακοσμούν τη σκηνή σε μια θεατρική παράσταση, μια κινηματογραφική ταινία ή μια τηλεοπτική εκπομπή.   Ειδικότερα για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση, τα σκηνικά αποτελούν μέρος του κινηματογραφικού ή τηλεοπτικού πλατό. Ένα σκηνικό μπορεί να είναι σχεδόν οτιδήποτε, από μία μόνο καρέκλα μέχρι έναν περίτεχνα αναδημιουργημένο δρόμο, ανεξάρτητα από το πόσο μεγάλο ή μικρό είναι, είτε το αντικείμενο ήταν κατασκευασμένο κατά παραγγελία είτε είναι το γνήσιο αντικείμενο, που διατέθηκε για θεατρική χρήση.

## Ιστορία
Η ιστορία των σκηνικών είναι τόσο παλιά όσο και το ίδιο το θέατρο και απόλυτα συνδεδεμένη με την παράδοση. Τα «παραδοσιακά σκηνικά» είναι συνήθως δισδιάστατα, δηλαδή «επίπεδα», καλυμμένα με μουσαμά και ζωγραφισμένα ώστε να μοιάζουν με τρισδιάστατη επιφάνεια ή θέα. Πρόκειται για μια σχετικά πρόσφατη καινοτομία, που κράτησε μέχρι το 1850,  και μια σημαντική απόκλιση από τις αρχαιότερες μορφές θεατρικής έκφρασης, οι οποίες βασίζονταν λιγότερο στην πραγματική αναπαράσταση του χώρου και περισσότερο στη μεταφορά της δράσης και της διάθεσης. Μέχρι την εποχή του Ουίλιαμ Σαίξπηρ, υπήρχαν περιστασιακά ζωγραφισμένα σκηνικά, αλλά η ίδια η παράσταση ήταν γραμμένη έτσι ώστε να μην βασίζεται σε τέτοια στοιχεία για να μεταδοθεί στο κοινό. Ωστόσο, αυτό σημαίνει ότι οι σημερινοί σκηνογράφοι πρέπει να είναι πολύ πιο προσεκτικοί, ώστε να αποδίδουν το σκηνικό χωρίς να αφαιρούν την προσοχή από τους ηθοποιούς. 

## Σύγχρονο τοπίο
[μικρογραφία| [Μακέτα σκηνικού του 1895 από τον Μαρσέλ Ζαμπόν για την Πρώτη Πράξη του *[[Οθέλος (Βέρντι)|Οθέλου]]* του Τζουζέπε Βέρντι για μια παραγωγή στο Παρίσι]]
Η πιο σύγχρονη έννοια του σκηνικού, η οποία χρονολογείται από τον 19ο αι., έχει τις ρίζες της στο δραματικό θέαμα της όπερας μπούφα, από το οποίο κατάγεται η σύγχρονη όπερα. Τα περίτεχνα σκηνικά προήλθαν από το δραματικό θέατρο, μέσω της χρήσης τους σε κωμικές οπερέτες, μπουρλέσκ, παντομίμες και τα συναφή. Με την πάροδο του χρόνου, τα σκηνικά έγιναν πιο ρεαλιστικά, φτάνοντας στο αποκορύφωμά τους στον ρεαλισμό του Ντέιβιντ Μπελάσκο  της δεκαετίας του 1910-1920, στον οποίο αναδημιουργούνταν επί σκηνής ολοκληρωμένα εστιατόρια, με λειτουργικά μηχανήματα αναψυκτικών και φρεσκοψημένο φαγητό. Ίσως ως αντίδραση σε μια τέτοια υπερβολή και παράλληλα με τις τάσεις στις τέχνες και την αρχιτεκτονική, τα σκηνικά ξεκίνησαν μια τάση προς την αφαίρεση, αν και τα ρεαλιστικά σκηνικά παρέμειναν σε χρήση και χρησιμοποιούνται μέχρι σήμερα. Ταυτόχρονα, το μουσικό θέατρο ανέπτυσσε το δικό του σύνολο σκηνογραφικών παραδόσεων, δανειζόμενο σε μεγάλο βαθμό από το στιλ μπουρλέσκ και βοντβίλ, με περιστασιακές αναφορές στις τάσεις του καθαρόαιμου θεάτρου. Από τις δεκαετίες του 1980 και του 1990 και μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει πλέον καθιερωμένο στιλ σκηνικής παραγωγής και σχεδόν όλα επιτρέπονται. Η σύγχρονη σκηνική τέχνη έχει γίνει τόσο περίπλοκη, που απαιτεί τις εξειδικευμένες δεξιότητες εκατοντάδων καλλιτεχνών και τεχνιτών για να ανέβει μια ενιαία παραγωγή.

## Είδη σκηνικών
Η κατασκευή θεατρικών σκηνικών είναι συχνά από τις πιο χρονοβόρες εργασίες κατά την προετοιμασία μιας παράστασης. Ως αποτέλεσμα, πολλά θέατρα διαθέτουν χώρο για την αποθήκευση σκηνικών (όπως ένα πατάρι), ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν για πολλαπλές παραστάσεις. Δεδομένου ότι οι μελλοντικές παραστάσεις συνήθως δεν είναι γνωστές πολύ πριν ανέβουν, τα θέατρα συχνά κατασκευάζουν σκηνικά που μπορούν εύκολα να προσαρμοστούν ώστε να ταιριάζουν σε μια ποικιλία παραστάσεων. Οι συνηθισμένοι τύποι σκηνικών είναι: 

* Κουρτίνες
* Διαμερίσματα
* Πλατφόρμες
* Βαγόνια

## Γκαλερί

Αρχείο:Noises Off Set Front.jpg|εναλλ.=Modern-day rotating set for the play Noises Off|Σύγχρονο περιστρεφόμενο σκηνικό για το θεατρικό έργο *Noises Off*
Αρχείο:Scenic Design by Glenn Davis COH 2013.jpg|εναλλ.=Video screens supporting a scenic design|Οθόνες βίντεο που υποστηρίζουν τον σκηνικό σχεδιασμό
Αρχείο:Scenic Design by Glenn Davis, Father's Day.jpg|εναλλ.=Scaffolding supporting a scenic design|Σκαλωσιές που υποστηρίζουν το σκηνικό
Αρχείο:Decorschilder uit Amsterdam in 1950.jpg|Σχεδίαση σκηνικού, Άμστερνταμ, 1950


## Δείτε επίσης

* Πλατό
* Σκηνογραφία

## Παραπομπέ

Κατηγορία:Σκηνογραφία
Κατηγορία:Θέατρο