Φουρουσίγια

μικρογραφία|Εικονογράφηση των ιδανικών φυσικών χαρακτηριστικών ενός αλόγου, χειρόγραφο του 13ου αιώνα του ''Κιτάμπ αλ-μπαϊτάρα'' του Αχμάντ ιμπν Ατίκ αλ-Αζντί.
μικρογραφία|Μουχάμαντ ιμπν Γιακούμπ αλ Χουτουλί: Βιβλίο Ιππασίας και Κτηνιατρικής. Χειρόγραφο της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου του Λέιντεν Ορ. 299 (1), 1343.
μικρογραφία|Ύστεροι Μαμελούκοι / πρώιμη οθωμανική αιγυπτιακή πανοπλία αλόγων (Αίγυπτος, ~1550, Πολεμικό Μουσείο, Παρίσι).
***Φουρουσίγια*** (αραβικά : فروسية· μεταγράφεται επίσης ως , ιπποσύνη) είναι μια αραβική ιπποτική πειθαρχία και ηθικός κώδικας, που αναπτύχθηκε τον Μεσαίωνα. Εφαρμοζόταν στον μεσαιωνικό μουσουλμανικό κόσμο από το Αφγανιστάν έως τη μουσουλμανική Ισπανία και ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια των Σταυροφοριών και της περιόδου των Μαμελούκων. Η μορφή μάχης χρησιμοποιεί ως βάση τις πολεμικές τέχνες και την ιππασία .

## Ετυμολογία
Ο όρος *furūsiyya* είναι παράγωγο του  () «άλογο» και στη σύγχρονη αραβική σημαίνει «ιππασία» γενικά. Ο όρος για τον «ιππέα» ή «καβαλάρη» («ιππότης») είναι  (فارس), που είναι επίσης η προέλευση του ισπανικού τίτλου Αλφέρεθ. Ο περσοαραβικός όρος για τη «λογοτεχνία *φουρούσιγια*» είναι . Με τον ίδιο όρο αποκαλείται επίσης μια μικρή εγκυκλοπαίδεια για τα άλογα.

## Ιστορία

### Παράδοση
[μικρογραφία|Χειρόγραφο της ύστερης μαμελουκικής εποχής για την εκπαίδευση με τη λόγχη ([Συλλογή Δαβίδ, αρ. 19/2001, περ. 1500).]]
Η αραβική λογοτεχνική παράδοση που αφορά την ιππασία χρονολογείται χιλιάδες χρόνια πριν και καταλαμβάνει μεγάλα τμήματα της προϊσλαμικής αραβικής ποίησης. Αυτή της κτηνιατρικής (ιππιατρίας) στη λογοτεχνία φουρουσίγια, όπως και στην περίπτωση της ιατρικής για τον άνθρωπο, υιοθετήθηκε από βυζαντινές ελληνικές πηγές τον 9ο έως 10ο αιώνα. Στην περίπτωση της φουρουσίγια, η άμεση πηγή είναι η βυζαντινή συλλογή κτηνιατρικής γνωστή ως *[[Ιππιατρικά]]* (5ος ή 6ος αιώνας). Η ίδια η λέξη για τον «γιατρό των αλόγων» στα αραβικά, *bayṭar*, είναι ιππίατρος.

### Αραβικές πραγματείες
Η πρώτη γνωστή τέτοια πραγματεία στα αραβικά οφείλεται στον Ιμπν Αχί Χιζάμ, διοικητή της εποχής των Αββασιδών και αρχισταυλίτη του χαλίφη Αλ-Μουταντίντ (892–902), συγγραφέα του *Κιτάμπ αλ-Φουρουσίγια ουάλ Μπαϊτάρα* ("Βιβλίο Ιππασίας και Ιππιατρικής"). Ο Ιμπν αλ-Ναντίμ στα τέλη του 10ου αιώνα καταγράφει τη διαθεσιμότητα στη Βαγδάτη αρκετών πραγματειών για τα άλογα και την κτηνιατρική, που αποδίδονται σε Έλληνες συγγραφείς. 

Ο κλάδος κορυφώθηκε στο Σουλτανάτο των Μαμελούκων κατά τον 14ο αιώνα. Με στενή έννοια, η λογοτεχνία της φουρουσίγια περιλαμβάνει έργα επαγγελματιών στρατιωτικών συγγραφέων με μαμελουκικό υπόβαθρο ή στενούς δεσμούς με το μαμελουκικό κατεστημένο. Αυτές οι πραγματείες συχνά παραθέτουν προμαμελουκικά έργα για τη στρατιωτική στρατηγική. Μερικά από τα έργα ήταν στιχουργημένα για διδακτικούς σκοπούς. Η πιο γνωστή στιχουργημένη πραγματεία είναι αυτή του Ταϊμπούγκα αλ-Ασράφι αλ-Μπακλαμίσι αλ-Γιουνάν («του Έλληνα»), ο οποίος περίπου το 1368 έγραψε το ποίημα *αλ-τουλλάμπ φι μα'ριφάτ ραμί αλ-νουσσάμπ*. Ο κλάδος της *φουρουσίγια* αποσπάστηκε ολοένα και περισσότερο από τις ρίζες του στη βυζαντινή κτηνιατρική και επικεντρώθηκε περισσότερο στις στρατιωτικές τέχνες.

### Κατηγορίες
Οι τρεις βασικές κατηγορίες της *φουρουσίγια* είναι η ιππασία, συμπεριλαμβανομένων των κτηνιατρικών πτυχών της σωστής φροντίδας του αλόγου (ιππολογία) και των σωστών τεχνικών ιππασίας, η έφιππη τοξοβολία και η κονταρομαχία. Ο  Ιμπν Καγίμ αλ-Τζαουζίγια προσθέτει την ξιφασκία ως τέταρτο κλάδο στην πραγματεία του *Αλ-Φουρουσίγια* (1350). Ο Ιμπν Ακχί Χιζάμ ανέφερε επίσης ότι υπάρχουν τρεις βασικές αρχές της *φουρουσίγια*: η ιππική μαεστρία, η ικανότητα χειρισμού όλων των τύπων όπλων και η ανδρεία.

### Περσικές πραγματείες
Περσικά έργα, που μπορούν να χρονολογηθούν με βεβαιότητα, σώζονται μόνο από τα μέσα του 14ου αιώνα περίπου, αλλά η παράδοση επιβιώνει περισσότερο στην Περσία καθ' όλη τη διάρκεια της εποχής των Σαφαβιδών. Μια πραγματεία του Αμπντ-Αλλάχ Σαφί, γνωστή ως *μπαχμάνι φαράς-ναμ* (γραμμένο το 1407/8) λέγεται ότι διασώζει ένα κεφάλαιο από ένα κατά τα άλλα χαμένο κείμενο του 12ου αιώνα (εποχής Γαζναβιδών). Μια άλλη πραγματεία αυτής της εποχής σώζεται σε ένα μόνο χειρόγραφο: η πραγματεία που αποδίδεται στον Μοχάμαντ μπ. Μοχάμαντ μπ. Ζανγκί, επίσης γνωστή ως *Καγιέμ Νεχαβαντί*, έχει προσωρινά χρονολογηθεί ως προερχόμενη από τον 12ο αιώνα. Ορισμένες από τις περσικές πραγματείες είναι μεταφράσεις από τα αραβικά. Ένα σύντομο έργο, που αποδίδεται στον Αριστοτέλη, είναι περσική μετάφραση από τα αραβικά. Υπάρχουν επίσης φερόμενες πραγματείες μεταφρασμένες στα περσικά από τα ινδουστανικά ή τα σανσκριτικά. Αυτές περιλαμβάνουν το *φαράς-νάμα-γιε χασεμί* από *τον Ζάιν-αλ-Αμπεντίν Χοσαΐνι Χασεμί* (γραμμένο το 1520) και το Τοχφάτ αλ-σαντρ από *τον Σαντρ-αλ-Ντιν Μοχάμαντ Χαν μπ. Ζεμπαρντάστ Χαν* (γραμμένο το 1722/3). Κείμενα που πιστεύεται ότι γράφτηκαν αρχικά στα περσικά περιλαμβάνουν το *ασμπ-ναμά* από *τον Μοχάμαντ μπ. Μοχάμαντ Γουασεΐ*. Μια μερική καταγραφή γνωστής περσικής βιβλιογραφίας δημοσιεύτηκε από τον Γκορντφαραμζί (1987).

## ''Φαρίς''
[μικρογραφία|''Φάρις'', από τον [Γιανουάρι Σουτσοντόλσκι (1836).]]
μικρογραφία|Εικονογράφηση από οθωμανικό αντίγραφο του '''' από τον Αχμέντ Άτα Ταγιάρζαντε.
Ο όρος *φουρουσίγια*, όπως και η παράλληλη *[[ιπποσύνη]]* στη Δύση, φαίνεται επίσης να έχει αναπτύξει μια ευρύτερη έννοια του «πολεμικού ήθους». Η αραβική *φουρουσίγια* και η ευρωπαϊκή *ιπποσύνη* έχουν επηρεάσει η μία την άλλη ως μέσο κώδικα πολεμιστών για τους ιππότες και των δύο πολιτισμών.

Ο όρος ***φαρίς*** () για τον όρο «ιππέας» υιοθέτησε κατά συνέπεια ιδιότητες συγκρίσιμες με τον δυτικό ιππότη («καβαλιέρο»). Αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει ελεύθερους άνδρες (όπως τον Οσάμα ιμπν Μουνκίδ) ή μη ελεύθερους επαγγελματίες πολεμιστές, όπως γκιλμάν και μαμελούκους. Ο στρατιώτης της εποχής των Μαμελούκων εκπαιδευόταν στη χρήση διαφόρων όπλων όπως το σαΐφ, το δόρυ, η λόγχη, το ακόντιο, το ρόπαλο, τόξο και βέλη και ταμπαρζίν (οι Μαμελούκοι σωματοφύλακες είναι γνωστοί ως *ταμπαρνταρίγια*), καθώς και στην πάλη. 

## Δείτε επίσης

* *[[Ιππιατρικά]]*
* *[[Σαλιχότρα Σαμχίτα]]*
* *[[Μπεμ καβαλγκάρ|Μπεμ καβάλγκαρ]]*
* Άλογα στον Μεσαίωνα
* Αγιάρ

## Παραπομπές

### Βιβλιογραφία

** Ayalon, David (1961). *Notes on the Furusiyya Exercises and Games in the Mamluk Sultanate*, Scripta Hierosolymitana, 9
** Bashir, Mohamed (2008). *The arts of the Muslim knight; the Furusiyya Art Foundation collection*. Skira. ISBN&nbsp;<bdi>978-88-7624-877-1</bdi>
** 
** Nicolle, David (1999). *Arms & Armour of the Crusading Era 1050–1350, Islam, Eastern Europe, and Asia*. Greenhill Books. ISBN&nbsp;<bdi>978-1-85367-369-6</bdi>
** 
** Housni Alkhateeb Shehada, *Mamluks and Animals: Veterinary Medicine in Medieval Islam* (2012).
** Waterson, James (2007). *The Knights of Islam: The Wars of the Mamluks*. Greenhill Books. ISBN&nbsp;<bdi>978-1-85367-734-2</bdi>
* 

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Βιβλιογραφία Μαμελούκων στο Διαδίκτυο
* Ψηφιακή Βιβλιοθήκη του Κατάρ
Κατηγορία:Ηθικός κώδικας πολεμιστή
Κατηγορία:Μαμελουκικό Σουλτανάτο (Κάιρο)
Κατηγορία:Στρατιωτική ιστορία του Ισλάμ
Κατηγορία:Πολεμικές τέχνες
Κατηγορία:Ιππασία