Ονούφριος Αργίτης

Ο **Ονούφριος ο [[Άργος Ορεστικό|Αργίτης]]** (ή **Αργείτης**), γνωστός και ως **Ονούφριος ο [[Ελμπασάν|Νεοκαστρίτης]]**, ήταν Έλληνας ζωγράφος ορθοδόξων αγιογραφιών του 16ου αιώνα και πρωτοπρεσβύτερος του Νεοκάστρου, δηλαδή του σημερινού Ελμπασάν, ο οποίος δραστηριοποιήθηκε τον 16ο αιώνα στη σύγχρονη νότια Αλβανία και στη νοτιοδυτική περιοχή της Μακεδονίας (την Καστοριά). Τα έργα του χαρακτηρίζονται από μεταβυζαντινές και βενετικές επιρροές. Ζωγράφισε επίσης προσωπογραφίες, τοπία και εκκλησίες.

## Ζωή
Λίγα είναι γνωστά με βεβαιότητα για τη ζωή του Ονουφρίου καθώς η ύπαρξή του αναδύθηκε μόλις στις αρχές του 20ου αιώνα. Όσον αφορά τη γενέτειρά του, σώζεται μόνον μία επιγραφή στον ναό των Αγίων Αποστόλων, κοντά στην Καστοριά. Ο Ονούφριος πιστεύεται ότι γεννήθηκε στις αρχές του 16ου αιώνα είτε στην περιοχή του Βερατίου (σημερινή Αλβανία) είτε κοντά στην Καστοριά ή στα Γρεβενά. Το επίθετο *Αργίτης*, που εμφανίζεται σε τοιχογραφία κοντά στην Καστοριά, μπορεί να δείχνει το Άργος ως τόπο γεννήσεώς του, αν και καθώς το χρησιμοποίησε μόνο μία φορά θεωρείται πιθανό ότι αναφέρεται σε τοποθεσία στην περιοχή της Καστοριάς. Οι άψογες ελληνικές καλλιγραφικές επιγραφές του είναι ένδειξη ότι έλαβε υψηλού επιπέδου εκπαίδευση. Σπούδασε στη Βενετική Δημοκρατία και ήταν μέλος της Ελληνικής Αδελφότητας της Βενετίας.

Στο κλίμα της εποχής, η ζωγραφική των χριστιανικών εικόνων και αγιογραφιών μπορεί να θεωρηθεί ως πράξη αποκατάστασης του προ-οθωμανικού πολιτισμού. Δραστηριοποιήθηκε στο Βεράτιο και πιθανώς στη Βενετία μέχρι το 1547. Στη συνέχεια εργάστηκε τόσο στο Βεράτιο όσο και στην Καστοριά και το 1555, στο Σελτσάν κοντά στο Ελμπασάν. Μπορεί επίσης να ήταν ο ζωγράφος διαφόρων τοιχογραφιών στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου κοντά στον Πρίλαπο της Βορείου Μακεδονίας. Μετά το 1554 έζησε και ζωγράφιζε στο χωριό Βαλς. Σε πολλές εκκλησίες τα έργα του υπογράφτηκαν με τον τίτλο «Πρωτόπαππας», καταδεικνύοντας μια ανώτερη θέση στην ιεραρχία της εκκλησίας. Ωστόσο, η υπογραφή του δεν έχει διασωθεί σε εικόνες που του έχουν επίσης αποδοθεί, όπως σε ένα Δωδεκάορτον που σώζεται στο Εθνικό Μουσείο Μεσαιωνικής Τέχνης στην Κορυτσά.

## Έργο
Ο Ονούφριος εισήγαγε μεγαλύτερο ρεαλισμό και ατομικότητα στις εκφράσεις του προσώπου, αθετώντας τις αυστηρές συμβάσεις της εποχής. Ήταν ο πρώτος που εισήγαγε το ροζ χρώμα στη ζωγραφική των εικόνων. Το μυστικό αυτού του χρώματος δεν κληροδοτήθηκε και πέθανε μαζί του. Τα έργα του διακρίνονται για την έντονη χρήση χρωμάτων και τη χρήση φυσικών βαφών. Σύμφωνα με τον Γεώργιο Γκολομπία, τα έργα του Ονουφρίου επηρεάστηκαν σημαντικά από τη δυτική τέχνη, ως αποτέλεσμα της πιθανής παραμονής του στη Βενετία, ως μέλος της τοπικής ελληνικής αδελφότητας. Από την άλλη, ο Μανώλης Χατζηδάκης υποστηρίζει ότι τα δυτικά ίχνη είναι λίγα και εξηγούνται λόγω της επαφής με τους πίνακες της Κρητικής Σχολής.

Ο Ονούφριος ίδρυσε μια σχολή ζωγραφικής στο Βεράτιο, την οποία κληρονόμησε ο υιός του, ο Νικόλαος, και μετά το θάνατό του, ο Ονούφριος ο Κυπριώτης και ο Κωνσταντίνος Σπαταράκος.

## Συλλογή

Αρχείο:Resurrection of Lazarus.jpg|«Η Ανάσταση του Λαζάρου». Βυζαντινή αγιογραφία ζωγραφισμένη από τον Ονούφριο, 16ος αιώνας. Μουσείο Μεσαιωνικής Τέχνης στην Κορυτσά.
Αρχείο:Saint Apostles Church in Kastoria, Saint Mary Vlahernitissa Fresco, Onufri Argites, 1547.JPG|Τοιχογραφία στην εκκλησία των Αγίων Αποστόλων Καστοριάς (16ος αι.)
Αρχείο:Agii Apostoli Eleousas Kastoria Fresco 2013.JPG|Τοιχογραφία Αγίων Πέτρου και Παύλου, εκκλησία των Αγίων Αποστόλων στην Καστοριά
Αρχείο:Mary and Child.jpg|Η Μαρία και το τέκνον. Αγιογραφία του Ονουφρίου, 16ος αιώνας.
Αρχείο:Onufri Christus.JPG|Αγιογραφία του Ονουφρίου στον καθεδρικό ναό του Βερατίου.
Αρχείο:Apostel_Petrus_(Nikolla_Onufri).jpg| Αγιογραφία του Αποστόλου Πέτρου, ζωγραφισμένη από τον Νικόλαο, υιό του Ονουφρίου, δεύτερο μισό του 16ου αιώνα. Εθνικό Εικονογραφικό Μουσείο του Ονουφρίου.
Αρχείο:Konstantin_%26_Helena.jpg|Ο Αυτοκράτωρ Μέγας Κωνσταντίνος με τη μητέρα του Ελένη της Κωνσταντινουπόλεως, που βρήκε τον Τίμιο Σταυρό στην Ιερουσαλήμ. Αγιογραφία ζωγραφισμένη από τον Νικόλαο, υιό του Ονουφρίου, στην Εκκλησία της Παναγίας των Βλαχερνών, στο Βεράτιο, δεύτερο μισό του 16ου αιώνα.


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Επίσημη Ιστοσελίδα του Εθνικού Μουσείου του Ονουφρίου
* Μουσείο Αγιογραφίας

## Παραπομπές


Κατηγορία:Έλληνες ζωγράφοι
Κατηγορία:Έλληνες αγιογράφοι
Κατηγορία:Έλληνες κληρικοί