Mercedes-Benz W123

To **Mercedes-Benz W123** ήταν ένα μεσαίο πολυτελές αυτοκίνητο της κατηγορίας E, που κατασκευάστηκε από τη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία Mercedes-Benz από τον Νοέμβριο του 1975 έως τον Νοέμβριο του 1985 για την έκδοση σεντάν και από τον Απρίλιο του 1978 έως τον Ιανουάριο του 1986 για την έκδοση στέισον βάγκον. Το μοντέλο «εκθρόνισε» τον προκάτοχό του, Mercedes-Benz W114 / W115, από τη θέση του μοντέλου της εταιρείας με τις περισσότερες πωλήσεις έως τότε, καθώς 2.696.915 αντίτυπα του W123 κύλησαν από τη γραμμή παραγωγής στα 10 έτη και 2 μήνες της κατασκευής του. Τελικώς, αντικαταστάθηκε από το Mercedes-Benz W124, το οποίο παρουσιάστηκε επίσημα τον Νοέμβριο του 1984 και κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στην αγορά τον Ιανουάριο του 1985. Αν και στο παρελθόν υπήρχε η γενική εντύπωση ότι η παραγωγή όλων των εκδοχών του W123 έληξε μέσα στο 1985, ωστόσο υπήρξε μια ελάχιστη παραγωγή μόλις 63 τελικών στέισον βάγκον / station wagon μέσα στον Ιανουάριο του 1986. 
thumb|left|Το W123 είχε ένα «ελαφρώς σφηνοειδές σχήμα» από την πλευρική πλευρά, σύμφωνα με τον επικεφαλής μηχανικό Hans Scherenberg.

Σχεδιαστής του W123 ήταν ο Ιταλός Bruno Sacco, ο οποίος κατά πολλούς όρισε τη σύγχρονη ιστορία της Mercedes-Benz, καθώς επί 25 χρόνια ήταν υπεύθυνος για τη σχεδίαση κάθε αυτοκινήτου, λεωφορείου και φορτηγού της Mercedes. Ο Bruno Sacco γεννήθηκε στο Udine της Ιταλίας και σπούδασε μηχανολογία στο Πολυτεχνείο του Τορίνο.

Οι πλέον δημοφιλείς εκδόσεις του W123 ήταν η 240D (455.000 αντίτυπα), η 230E (442.000 αντίτυπα) και η 200D (378.000 αντίτυπα). Γενικότερα όμως, σε όλες τις εκδόσεις του, το μοντέλο έχει μείνει στην ιστορία με τη φήμη ενός αξιόπιστου αυτοκινήτου. Αυτό επιβεβαιώνεται από τον μεγάλο αριθμό αντιτύπων που κυκλοφορούν ακόμα και σήμερα, μερικά από τα οποία έχουν διανύσει πολλές εκατοντάδες χιλιάδες χιλιόμετρα, ενώ σε πολλά αναπτυσσόμενα κράτη παγκοσμίως χρησιμοποιείται ακόμα και τώρα ως ταξί.

## Επίπεδα τιμών

Αξίζει να αναφερθεί η πολιτική προσαυξήσεων της Mercedes-Benz εκείνα τα χρόνια: το εύρος τιμών κυμαινόταν από 18.000 γερμανικά μάρκα το 1976 για το βασικό μοντέλο έως λίγο κάτω από 80.000 γερμανικά μάρκα το τελευταίο έτος κατασκευής για έναν πλήρως εξοπλισμένο W123 300 TD. Με το προαιρετικό τηλέφωνο αυτοκινήτου της Becker-TeKaDe, η τιμή αυξανόταν κατά επιπλέον 20.000 γερμανικά μάρκα (ενώ αρχικά η έξτρα χρέωση είχε ξεκινήσει από τα 13.512 γερμανικά μάρκα), καθιστώντας έτσι ένα στέισον βάγκον με αυτά τα χαρακτηριστικά 3 φορές πιο ακριβό από τη βασική έκδοση της Mercedes-Benz S-Class W123. Η τιμή αγοράς θα μπορούσε εύκολα να διπλασιαστεί αν παραγγέλνονταν λίγα μόνο έξτρα χαρακτηριστικά.

## Εκδοχές αμαξώματος

Κατασκευαζόταν στις εξής μορφές:

### Σεντάν (W123)
Ήταν η πρώτη έκδοση που μπήκε στην παραγωγή και συγκεκριμένα τον Νοέμβριο του 1975, ενώ τα πρώτα αυτοκίνητα έφτασαν στις γερμανικές αντιπροσωπείες στις 29 Ιανουαρίου 1976. Από το σεντάν κατασκευάστηκαν συνολικά 2,4 εκατομμύρια αντίτυπα, σχεδόν το 90% των W123 που κυκλοφόρησαν.

Ειδικά στην τότε Δυτική Γερμανία, η ζήτηση για την έκδοση σεντάν ήταν τόσο μεγάλη, ώστε ο χρόνος αναμονής μέχρι την παράδοση ήταν τεράστιος - ήδη από την εμπορική εισαγωγή ήταν άνω του ενός έτους και έφτασε κατά καιρούς έως και τα 3 έτη. Αυτό πυροδότησε τότε μια εγχώρια μαύρη αγορά, καθώς πολλοί αγοραστές της, κατά τις συμβάσεις πώλησης, έφτασαν να καταβάλουν ακόμα και πάνω από 5.000 γερμανικά μάρκα επιπλέον από την επίσημη τιμή στον τιμοκατάλογο για να αποκτήσουν ταχύτερα το πολυπόθητο μοντέλο (επίσης και τα αυτοκίνητα ηλικίας ενός έτους μεταπωλούνταν επίσης συχνά με πριμοδότηση). Μέχρι σήμερα, τέτοιο φαινόμενο δεν έχει ξανασυμβεί ποτέ στην ιστορία της αυτοκινητοβιομηχανίας της Δυτικής Γερμανίας και της σημερινής ενιαίας Γερμανίας σε οχήματα μαζικής παραγωγής.
thumb|left|Mercedes-Benz V123 με μακρύτερο μεταξόνιο

### Σεντάν μακρύτερης έκδοσης (V123)
Μοντέλο με μακρύτερο μεταξόνιο. Παρουσιάστηκε τον Αύγουστο του 1977 και βασιζόταν στην έκδοση σεντάν. Το V123 έφερε μεγαλύτερο μεταξόνιο έως και 630 χιλιοστά (συνολικά 3.425 χιλιοστά) από το σεντάν (στάνταρ μεταξόνιο 2.795 χιλιοστά) και έφτανε το συνολικό μήκος των 5,355 μέτρων. Διέθετε επαρκή χώρο για τρίτη σειρά καθισμάτων και γνώρισε μεγάλη απήχηση σε εταιρείες ταξί ή ξενοδοχειακών αυτοκινήτων για μεταφορά 7 επιβατών. Προσφερόταν στις εκδόσεις 250 βενζίνης, 240D και 300D. Στις πετρελαιοπαραγωγικές χώρες της Μέσης Ανατολής η έκδοση V123 ήταν έως και τη δεκαετία του 1990 ιδιαίτερα δημοφιλής ως λιμουζίνα στις εταιρείες ταξί.
thumb|left|Mercedes-Benz C123 280 CE του 1977

### Κουπέ (C123)
Παρουσιάστηκε τον Ιούνιο του 1977 και βασιζόταν σε ένα κοντύτερο κατά 85 χιλιοστά μεταξόνιο (2.710 χιλιοστά αντί για τα 2.795 χιλιοστά του σεντάν). Το μικρότερο μεταξόνιο, σε συνδυασμό με την χαμηλότερη οροφή και την εμφανώς πιο απότομη κλίση στα μπροστινά και στα πίσω παράθυρα, του έδιναν μια έντονα σπορ εμφάνιση. Η έκδοση κουπέ ήταν διαθέσιμη ως 230C (μεταγενέστερα 230CE) και ως 280C/CE στις περισσότερες αγορές. Ειδικότερα στη Βόρεια Αμερική, υπήρχε επιπλέον και μια έκδοση 300CD και αργότερα μια έκδοση 3 λίτρων turbodiesel.

### T-Model (W123T)
Έτσι ονομάζονταν οι εκδόσεις Transport και Touring (estate / στέισον βάγκον). Παρουσιάστηκαν στη Διεθνή Έκθεση της Φρανκφούρτης τον Σεπτέμβριο του 1977 και τον Απρίλιο του 1978 άρχισε η μαζική παραγωγή τους, στο εργοστάσιο της Βρέμης.
thumb|right|Mercedes-Benz F123 του 1986. Εδώ μια ειδική έκδοση ασθενοφόρο από τον βελτιωτικό οίκο Miesen.
thumb|right|Σπάνια μετατροπή μιας Mercedes-Benz C123 σε κάμπριο. Η ίδια η Mercedes δεν κατασκεύασε ποτέ τέτοια εκδοχή αμαξώματος.

### Ειδικές εκδόσεις (F123)
Τα W123 και W123Τ είχαν χρησιμοποιηθεί και ως βάση για διάφορες κατασκευές και μετατροπές, κυρίως για την αστυνομία, την πυροσβεστική και για ασθενοφόρα. Ειδικότερα τα ασθενοφόρα παρήχθησαν από εταιρείες και βελτιωτικούς οίκους όπως ο Binz και ο Miesen. Από κάποιους άλλους εξωτερικούς βελτιωτικούς οίκους, κατασκευάστηκαν και μετατροπές σε νεκροφόρες, εκδόσεις pick-up και εκδοχές κάμπριο. Αντιθέτως, για τις εταιρείες ταξί, η Mercedes-Benz κατασκεύαζε τις εκδοχές με μακρύτερο μεταξόνιο κατευθείαν από το εργοστάσιο.

## Ονοματολογία

Οι αριθμοί αντιστοιχούσαν στον κυβισμό του κάθε μοντέλου, ενώ τα γράμματα στο είδος του κινητήρα και τον τύπο του αμαξώματος:

* D για τις εκδόσεις με κινητήρα ντίζελ, 
* E για τις εκδόσεις με Einspritzung (ηλεκτρονική έγχυση / ψεκασμό καυσίμου),
* L (Lang) για τις εκδόσεις με μακρύτερο μεταξόνιο,
* T για τις εκδόσεις Transport και Touring (estate / στέισον βάγκον),
* C για τις εκδόσεις κουπέ.

## Εξοπλισμός

Το επίπεδο εξοπλισμού του αυτοκινήτου ήταν εντυπωσιακά υψηλό για την εποχή του, καθώς προσέφερε τα εξής έξτρα:

* ABS - προαιρετικά από τον Αύγουστο του 1980.
* Αερόσακο οδηγού - προαιρετικά από τον Ιανουάριο του 1982, αρχικά μόνο σε επιλεγμένους πελάτες της Mercedes-Benz, αλλά από την 1η Σεπτεμβρίου 1982 (για τη σεζόν, model year του 1983) ως κανονική προαιρετική επιλογή, με έξτρα χρέωση 1.762,80 γερμανικά μάρκα, αν και στην πράξη ελάχιστα αντίτυπα κυκλοφόρησαν με αυτόν.
* 5-τάχυτο μηχανικό κιβώτιο - μόνο στην Ευρώπη, έξτρα στις εκδόσεις με βενζινοκινητήρες από τις 1 Σεπτεμβρίου 1981 και έξτρα στις εκδόσεις ντίζελ από τον Φεβρουάριο του 1982.
* 4-τάχυτο αυτόματο κιβώτιο - στάνταρ στις εκδόσεις Τurbodiesel.
* Δερμάτινο σαλόνι με ξύλινες επενδύσεις.
* Εξωτερικό καθρέπτη συνοδηγού - στάνταρ στις εκδόσεις Transport και Touring (estate / στέισον βάγκον).
* Ηλεκτρικά παράθυρα, με διακόπτη ασφαλείας για μπλοκάρισμα των πίσω.
* Κεντρικό κλείδωμα.
* Ηλιοροφή.
* Κλιματισμό.
* Tempomat (cruise control).
* Υαλοκαθαριστήρες προβολέων, μόνο στην Ευρώπη.
* Υδραυλικό τιμόνι - στάνταρ από τον Αύγουστο του 1982.
* Θερμαινόμενα μπροστινά καθίσματα.
* Δύο επιπλέον πίσω καθίσματα που έβλεπαν προς τα πίσω - μόνο στις εκδόσεις στέισον βάγκον. 
* Προθερμαντήρα κινητήρα.
* Καταλύτη - από το 1984, για την Καλιφόρνια. Επίσης από το φθινόπωρο του ιδίου έτους στη Γερμανία για την έκδοση 230E, αν και τελικώς μόλις 1.000 τέτοια καταλυτικά μοντέλα κατασκευάστηκαν.
* Η ακριβότερη, και με διαφορά, προαιρετική επιλογή, ήταν ένα ραδιοτηλέφωνο της Becker-TeKaDe με αρχική έξτρα χρέωση 13.512 γερμανικά μάρκα, τιμή εξαιρετικά υψηλή με την τότε ισοτιμία, η οποία τελικώς έφτασε τα 20.000 γερμανικά μάρκα.

## Ενεργητική και παθητική ασφάλεια
[thumb|right|Εξαιρετικά σπάνιο Mercedes-Benz W123 του 1985 με [Αερόσακος|αερόσακους οδηγού και συνοδηγού. Στο τελευταίο έτος παραγωγής, το 1985, κατασκευάστηκε ένας μικρός αριθμός πειραματικών W123 με 2 αερόσακους, που διατέθηκαν μόνο κατόπιν ειδικής παραγγελίας σε επιλεγμένους πελάτες της εταιρείας.]]

Η ενεργητική ασφάλεια του W123 ήταν αξιοσημείωτη, καθώς προσέφερε Σύστημα Αντιμπλοκαρίσματος Τροχών (ABS), προαιρετικά από τον Αύγουστο του 1980. Επιπλέον, όλες οι εκδόσεις του W123 ήταν εξοπλισμένες με 4 δισκόφρενα, κάτι πολύ σπάνιο για την εποχή του, ενώ και η οδική του συμπεριφορά απέσπασε άκρως θετικά σχόλια από τον Τύπο αυτοκινήτου και το κοινό.

Ιδιαίτερα η παθητική ασφάλεια του W123 ήταν χωρίς αμφιβολία κορυφαία για την εποχή του. Το μοντέλο είχε σχεδιαστεί με πρώτη προτεραιότητα την ασφάλεια των επιβατών και διέθετε μία πολύ πιο σκληρή και ανθεκτική καμπίνα από τις προηγούμενες Mercedes-Benz, σε συνδυασμό με ζώνες παραμόρφωσης στο εμπρός και πίσω μέρος του οχήματος. Οι ζώνες παραμόρφωσης ήταν σχεδιασμένες για ελεγχόμενη παραμόρφωση σε τυχόν μετωπική ή πλαγιομετωπική σύγκρουση και ικανές να απορροφήσουν πολύ περισσότερη ενέργεια από όση μπορούσαν τα προηγούμενα μοντέλα της εταιρείας. Η κεντρική περιοχή του αμαξώματος, γνωστή ως «κλωβός ασφαλείας» (ο θάλαμος των επιβατών, που περιβάλλεται από εμπρός και πίσω ζώνες παραμόρφωσης) είχε λάβει ακόμη περισσότερη σταθερότητα, μέσω ενισχύσεων στις κολόνες και στην οροφή. Για προστασία σε τυχόν πλευρική πρόσκρουση, όλες οι πόρτες έφεραν εσωτερικές μεταλλικές δοκούς.

Επίσης, από τον Ιανουάριο του 1982 (όταν ο αερόσακος οδηγού καθιερώθηκε ως προαιρετική επιλογή σε όλα τα μοντέλα της Mercedes-Benz) προσέφερε και έξτρα αερόσακο οδηγού, αν και στην πράξη προσφέρθηκε σε ελάχιστα αντίτυπα και μάλιστα έως τον Αύγουστο του 1982 διατέθηκε μόνο σε επιλεγμένους πελάτες της Mercedes-Benz. Η εισαγωγή του αερόσακου είχε αρχικά προγραμματιστεί για την έναρξη της παραγωγής το 1976, αλλά η ανάπτυξη και η επικύρωση δεν είχαν ακόμη ολοκληρωθεί, γι' αυτό και οι αερόσακοι δεν ήταν διαθέσιμοι πριν το 1982. Μέσα στο τελευταίο έτος παραγωγής, το 1985, κατασκευάστηκαν σε περιορισμένα αντίτυπα και W123 με 2 αερόσακους, οδηγού και συνοδηγού, που διατέθηκαν επίσης σε επιλεγμένους πελάτες, κατόπιν ειδικής παραγγελίας.

Μία ακόμα σημαντική βελτίωση για την τότε εποχή, ήταν ότι το ντεπόζιτο καυσίμων του W123 είχε μετακομίσει εξαρχής πάνω από τον πίσω άξονα, πίσω από τον χώρο αποσκευών, ακουμπώντας πάνω στο ίδιο επίπεδο με αυτόν (ως η νοητή προέκταση του χώρου αποσκευών προς το κέντρο και προς τους επιβάτες), ακριβώς πίσω από τα πίσω καθίσματα και προς το κέντρο του αμαξώματος, μειώνοντας έτσι τις πιθανότητες να εκραγεί σε οπίσθια πρόσκρουση και να ξεσπάσει φωτιά. Για την ιστορία, η μετακόμιση αυτή είχε ξεκινήσει από την εταιρεία με το 2-πορτο σπορ Mercedes-Benz R107 που εισήχθη το 1971 (προηγουμένως, σε όλα τα μοντέλα της εταιρείας το ντεπόζιτο ήταν επίπεδο και έπιανε ολόκληρο το κάτω μέρος της «ουράς» μέχρι και πίσω ακριβώς από τον πίσω προφυλακτήρα, και μάλιστα η τάπα ανεφοδιασμού ήταν στο πίσω άκρο του αμαξώματος, αντί στο πλάι), συνεχίστηκε το 1972 με την εισαγωγή της Mercedes-Benz S-Class W116 και ολοκληρώθηκε με την εισαγωγή στην αγορά της E-Class W123 τον Ιανουάριο του 1976 (καθώς η παλέτα της Mercedes-Benz τότε αποτελείτο μόνο από 3 μοντέλα). Αν και σήμερα σε όλα τα αυτοκίνητα τοποθετείται στο κέντρο του σασί, η απομάκρυνση από το πίσω άκρο του αμαξώματος ήταν κάτι καινούριο εν έτει 1976 - στα παλαιότερα χρόνια, σχεδόν όλα τα αυτοκίνητα είχαν τη δεξαμενή καυσίμων στο πίσω άκρο του αμαξώματος, καταλαμβάνοντας ολόκληρο τον χώρο έως και πίσω ακριβώς από τον πίσω προφυλακτήρα, έχοντας έτσι εξαιρετικά υψηλό κίνδυνο πυρκαγιάς μετά από τέτοια σύγκρουση. Μάλιστα αρκετά αμερικανικά μοντέλα είχαν αυτή την επικίνδυνη διάταξη ως τη δεκαετία του 1990 και ορισμένα που συνέχιζαν να βασίζονται σε παλαιές πλατφόρμες τη διατήρησαν ακόμα και ως τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 2000.

## Εκδόσεις (εκτός Βόρειας Αμερικής και Ιαπωνίας)
[thumb|right|[Πλευρά οδήγησης|Δεξιοτίμονο Mercedes-Benz W123 σεντάν στο Ηνωμένο Βασίλειο σε φωτογραφία του 1976.]]
[thumb|right|Το [Ταμπλό αυτοκινήτου|ταμπλό ενός W123 300D του 1977.]]
[thumb|right|Το [Ταμπλό αυτοκινήτου|ταμπλό ενός W123 230 Automatic του 1977]]
thumb|right|Mercedes-Benz W123 280TE (στέισον βάγκον και injection)
thumb|right|Το πίσω μέρος του προηγούμενου W123 280TE

Οι χρονολογίες παραγωγής των εκδόσεων, δίνονται σε ημερολογιακά έτη και όχι σε σεζόν (model years, έτη μοντέλου). Επίσης, όπου LWB = Long Wheelbase / μακρύ μεταξόνιο, οπότε πρόκειται για έκδοση με το μακρύτερο μεταξόνιο, δηλαδή την λιμουζίνα.

## Εκδόσεις Βόρειας Αμερικής και Ιαπωνίας
[thumb|right|Mercedes-Benz W123 προδιαγραφών των [Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής|ΗΠΑ]]
[thumb|right|Mercedes-Benz 300CD Turbodiesel κουπέ, προδιαγραφών των [Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής|ΗΠΑ]]
[thumb|right|Mercedes-Benz W123 στις [Ηνωμένες Πολιτείες, με τον αυτόματο κλιματισμό προδιαγραφών των ΗΠΑ και με αυτόματο κιβώτιο]]

Εδώ δίνονται οι σεζόν (model years) διάθεσης στην αγορά και όχι τα ημερολογιακά έτη παραγωγής. Στις αγορές αυτές προσφέρθηκαν τα εξής μοντέλα:

## Αντικατάσταση του W123

Ο διάδοχος του W123 μπήκε στη μαζική παραγωγή τον Νοέμβριο του 1984 και ήταν το Mercedes-Benz W124. Ωστόσο, λόγω της εξαιρετικά μεγάλης δημοτικότητας του W123, η παραγωγή του συνεχίστηκε για 1 έτος ακόμα και τελικώς έληξε τον Νοέμβριο του 1985, αν και η κατασκευή των εκδόσεων W123 στέισον βάγκον και κουπέ συνεχίστηκε για ένα ελάχιστο χρονικό διάστημα ακόμα και για περιορισμένο αριθμό οχημάτων. Η οριστική λήξη της παραγωγής ήρθε τον Ιανουάριο του 1986, με μια τελική δόση μόλις 63 τεμαχίων W123 στέισον βάγκον να κατασκευάζονται το έτος αυτό.

## Παραπομπές


## Βιβλιογραφία
* Buckley, Martin; Cosovich, Mark (2014). Mercedes-Benz W123: the Finest Saloon Car of the 20th Century?. Independent Publishing Network. ISBN 9781782803720.
* Ulrich Knaack: Mercedes-Benz W123 1975–1985 – eine Dokumentation. Schrader-Typen-Chronik, 1. Auflage, Motorbuch-Verlag, Stuttgart 2006, ISBN 3-613-02558-2.
* Ulf Kaack: Mercedes-Benz W123. Typengeschichte und Technik. GeraMond, München 2012, ISBN 978-3-86245-703-8.
* Michael Rohde, Jens-Peter Sirup: Mercedes-Benz W 123. Heel, Königswinter 2004, ISBN 3-89880-254-X.
* Mischa Berghoff: Youngtimer-Pflege Mercedes W 123. Heel, Königswinter 2006, ISBN 3-89880-638-3.
* Kaufberatung Mercedes-Benz Baureihe 123. Berlin 2008, Mercedes-Benz W123-Club e.V., ohne ISBN.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Mercedes-Benz heritage site 
* Site with W123 history and technical information
* Popular Do-it-yourself W123 site - MediaWiki based 
* W123-tuning

W123
Κατηγορία:Αυτοκίνητα πολυτελείας
Κατηγορία:Γερμανικά αυτοκίνητα