Βέρατρον το λευκόν

Το ***Βέρατρον το λευκόν***, ο ***Ελλέβορος ο λευκός*** *(*'Veratrum album**)'',  γνωστός και ως  ψευδής ελλεβορίνη ''(false helleborine)'',  **Ευρωπαϊκός λευκός ελλέβορος** ''(European white hellebore)'' ή κατά τους [[Γεννάδιος|Γεννάδιο]] και Καββαδά είναι ο **λευκός ελλέβορος** ''(white veratrum)'' του [[Θεόφραστος|Θεόφραστου]] και του [[Διοσκουρίδης|Διοσκουρίδη]]· συν. ''Veratrum lobelianum'' ''Bernh.'', είναι δηλητηριώδες [[Φαρμακευτικά φυτά|φαρμακευτικό φυτό]] των Λειριίδων (ή Λιλιίδων) ''(Liliaceae)'' (οικογένεια [[κρίνος|κρίνου]]) ή ''Melanthiaceae''. Απαντά σε ορεινά μέρη της [[Ελλάδα]]ς, όπου καλείται κοινώς **στερόγιαννι*'. Είναι εγγενές στην [[Ευρώπη]] και σε τμήματα της δυτικής [[Ασία]]ς (δυτική [[Σιβηρία]], την [[Τουρκία]] και στον [[Καύκασος|Καύκασο]]).

==Περιγραφή==
Το [[φυτό]] είναι πολυετές *(perennial)* [[βότανο]], με δυνατό κάθετο ρίζωμα *(rhizome)*, καλυμμένο με θήκες από υπολείμματα παλαιών φύλλων. Οι σωματώδεις, απλοί μίσχοι *(stems)* έχουν ύψος από 50 έως 175 εκατοστά. Έχει φύλλα χοντρά, πλατιά, προμήκη, ωοειδή ή λογχοειδή, με ισχυρές παράλληλες νευρώσεις, πτυχωτά και χνοώδη στο κάτω μέρος.  Τα άνθη φύονται από τις μασχάλες μακρών βρακτίων κατά βότρυς, σχηματίζοντας μια ευρεία επάκρια φόβη μήκους περίπου 50 εκατοστών.  Τα άνθη έχουν χρώμα λευκό, πρασινωπό ή κιτρινωπό.  Η περίοδος ανθοφορίας είναι από Ιούνιο μέχρι Αύγουστο.  Τα άνθη μυρίζουν πολύ έντονα ιδίως αν είναι εκτεθειμένα στον ήλιο. Το περιγόνιο είναι εξωτερικά  χνουδωτό, με τμήματα προμήκη, δαντελωτά και είναι μακρότερο από τον ποδίσκο.  Έχουν κατά λάθος εκληφθεί για την κίτρινη γεντιανή, *Gentiana lutea*, η οποία χρησιμοποιείται στα ποτά, με αποτέλεσμα τις δηλητηριάσεις.

Η [[ρεσβερατρόλη]] έχει απομονωθεί από το φυτό.

==Χρήσεις==
Η [[Ρίζα (βοτανική)|ρίζα]] του είναι πολύ δηλητηριώδης, με μια παραλυτική επίδραση στο [[νευρικό σύστημα]]. Σε δύο περιπτώσεις θανατηφόρας δηλητηρίασης από την κατανάλωση των [[σπόρος|σπόρων]], οι τοξίνες [[Βερατριδίνη|βερατριδίνης]] (veratridine) και cevadine ήταν παρούσες στο [[αίμα]]. Το 1983, οι σκόνες φτερνίσματος, που παράγονταν από το βότανο στη [[Δυτική Γερμανία]], προκάλεσαν σοβαρές δηλητηριάσεις στην [[Σκανδιναβία]].

==Ιστορία==
Το 2014, υπήρξε ο ισχυρισμός ότι ο [[Μέγας Αλέξανδρος]], θα μπορούσε να είχε δηλητηριαστεί με [[κρασί]] φτιαγμένο από *Veratrum album*. Προηγουμένως, πιστεύετο ότι η δηλητηρίαση οφειλόταν στο [[Αρσενικό (χημικό στοιχείο)|αρσενικό]] ή (κάποια μυθική πίστη) ότι το [[νερό]] του Στύγιου ποταμού, μπορεί να οδήγησε στο θάνατο τον Βασιλιά της [[Μακεδονία]]ς.

Στην αρχαιότητα, ένα αποτελεσματικό [[Έμετος|εμετικό]] με βάση το λευκό ελλέβορο και ένα πικρό οβάλ σπόρο (που ο *Hahneman* πίστευε ότι ήταν ο σπόρος του *Erigeron* ή *Senecio*) αναμείχθηκε από τους ιατρούς της [[Αντίκυρα]]ς, μια πόλη της [[Νομός Φωκίδας|Φωκίδας]] στην [[Ελλάδα]].

==Εικόνες==
<gallery class="center" caption="" widths="190px" heights="190px">
Αρχείο:Veratrum Album.jpg|Φύλλα.
Αρχείο:Veratrum album subsp. oxysepalum flower s3.JPG|εκπ. *oxysepalum''
Αρχείο:Veratrum album-0276.jpg|Φύλλα.
Αρχείο:Veratrum album Dachstein.jpg|Φυτό.


## Σημειώσεις

;Παραπομπές σημειώσεων


## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Κατηγορία:Δηλητηριώδη φυτά
Κατηγορία:Ευρωπαϊκή χλωρίδα
Κατηγορία:Φαρμακευτικά φυτά
Κατηγορία:Χλωρίδα της Ασίας