Σάμουελ Άνταλμπεργκ

Ο **Σάμουελ Άνταλμπεργκ** (*Samuel Adalberg*, 1868 - 10 Νοεμβρίου 1939) ήταν Πολωνός ιστορικός της λαογραφίας και της λογοτεχνίας, παροιμιολόγος και κρατικός αξιωματούχος. Είναι γνωστός για την επιμέλεια και την έκδοση του πρώτου σύγχρονου βιβλίου για τις πολωνικές παροιμίες.

## Βιογραφία
μικρογραφία|Εξώφυλλο της συλλογής του με εβραϊκές παροιμίες στα πολωνικά.
Ο Άνταλμπεργκ γεννήθηκε στη Βαρσοβία το 1868. Τα έτη 1878–1888, φοίτησε στη σχολή του μαθηματικού Σάμουελ Ντίκσταϊν. Εκείνη την περίοδο έγινε φίλος με τον Σάμουελ Άμπραχαμ Ποζνάνσκι. Εργάστηκε επίσης για τον Ιγκνάτσι Μπέρνσταϊν, επιχειρηματία, φιλάνθρωπο και παροιμιολόγο, οργανώνοντας τη βιβλιοθήκη του. Την ίδια εποχή, μετέφρασε και δημοσίευσε ανώνυμα δύο συλλογές εβραϊκών παροιμιών (1888 και 1890) και εξέδωσε, με το όνομά του, ένα βιβλίο για τις πολωνικές παροιμίες, *Księga przysłów polskich* (*Βιβλίο των πολωνικών παροιμιών*, 1889–1894), που χαρακτηρίστηκε «το πρώτο σύγχρονο έργο για αυτό το θέμα στα πολωνικά» και «η πιο εκτενής συλλογή που έχει γίνει ποτέ σε αυτόν τον τομέα». Ενεπλάκη επίσης στην έκδοση σχολιασμένων εκδόσεων παλαιότερων πολωνικών λογοτεχνικών έργων, που δημοσιεύθηκαν από την Πολωνική Ακαδημία Τεχνών και Επιστημών. Από το 1898 έγινε μέλος της Επιτροπής Φιλολογίας της Πολωνικής Ακαδημίας Τεχνών και Επιστημών, σε αναγνώριση της εργασίας του στη μελέτη των παροιμιών. Επιπλέον, συμμετείχε στην Εταιρεία Προώθησης του Πολιτισμού μεταξύ των Εβραίων της Ρωσίας, καθώς την εποχή εκείνη η ανατολική Πολωνία, όπου ζούσε, αποτελούσε μέρος του Ρωσικού Διαμελισμού της Πολωνίας.

Μη μπορώντας να συντηρηθεί αποκλειστικά από τα ακαδημαϊκά του ενδιαφέροντα, γύρω στην αλλαγή του αιώνα εργάστηκε επίσης σε τράπεζα του Χιπόλιτ Βάβελμπεργκ. Αργότερα, ασχολήθηκε με το Ίδρυμα Χιπόλιτ Βάβελμπεργκ και την Εταιρεία Εκπαίδευσης των Εβραίων (*Towarzystwo Szerzenia Oświaty Wśród Żydów*).

Μετά το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και την αποκατάσταση της πολωνικής ανεξαρτησίας, στη Δεύτερη Πολωνική Δημοκρατία εντάχθηκε στο Πολωνικό Συμβούλιο Αντιβασιλείας και έγινε ανώτατος υπεύθυνος για τα εβραϊκά ζητήματα. Αργότερα, μέχρι το 1930, εργάστηκε σε διάφορες θέσεις στο τμήμα για τα εβραϊκά ζητήματα στο Πολωνικό Υπουργείο Θρησκειών και Δημόσιας Εκπαίδευσης, καταλήγοντας να γίνει διευθυντής του. Ενεπλάκη σε θέματα όπως το νομικό καθεστώς των εβραϊκών θρησκευτικών κοινοτήτων. Συμμετείχε επίσης στη δημιουργία της Κρατικής Σχολής Εκπαιδευτικών της Μωσαϊκής Θρησκείας στη Βαρσοβίας (*Państwowe Seminarium dla Nauczycieli Religii Mojżeszowej w Warszawie*), του Ινστιτούτου Εβραϊκών Σπουδών και της Κεντρικής Εβραϊκής Βιβλιοθήκης στη Βαρσοβία. Κατά την περίοδο της θητείας του στην κυβέρνηση δέχτηκε κριτική από τους ακτιβιστές του Agudath Israel, οι οποίοι τον κατηγορούσαν ότι ευνοούσε τους Σιωνιστές. Μετά τη συνταξιοδότησή του, υπηρέτησε ως εκπρόσωπος στη Βαρσοβία της Gesellschaft für die Wissenschaft des Judentums (Εταιρεία για την Επιστήμη του Ιουδαϊσμού).

Μετά την γερμανική εισβολή στην Πολωνία το Σεπτέμβριο του 1939, και ακούγοντας για τα γερμανικά σχέδια για τη δημιουργία του Γκέτο της Βαρσοβίας, αυτοκτόνησε στις 10 Νοεμβρίου.

Ο Πολωνός ιστορικός λογοτεχνίας, Γιούλιαν Κσιζανόφσκι, τον χαρακτήρισε «πρωτοπόρο της σύγχρονης μελέτης της πολωνικής παροιμιολογίας».

## Παραπομπές


Κατηγορία:Πολωνοί ιστορικοί
Κατηγορία:Πολωνοί ακτιβιστές
Κατηγορία:Πολωνοί μεταφραστές
Κατηγορία:Πολωνοί εβραϊκής καταγωγής
Κατηγορία:Πολωνοεβραίοι που πέθαναν στο Ολοκαύτωμα