Εθνική Οδός 2 (Ελλάδα)

μικρογραφία|Το παλαιό έμβλημα της Εθνικής Οδού 2
Η **Εθνική Οδός 2 (ΕΟ2)** είναι οδός ταχείας κυκλοφορίας στην Ελλάδα, της οποίας το δυτικό τμήμα αποτελεί μέρος της Ευρωπαϊκής Οδού 86 (E86). Έλαβε την αρίθμησή της το 1963 και συνδέει τους Κήπους στα ελληνοτουρκικά σύνορα με την Κρυσταλλοπηγή στα ελληνοαλβανικά σύνορα, περνώντας από τα Γιαννιτσά, την Έδεσσα και τη Φλώρινα και έχει συνολικό μήκος 580 χλμ. Αντικαταστάθηκε σε μεγάλο ποσοστό από την Εγνατία Οδό στο τμήμα από τη Θεσσαλονίκη μέχρι τους Κήπους, οπότε και πολλά τμήματα αντικαταστάθηκαν ή παρακάμφθηκαν.

## Διαδρομή

300px|left|thumb|Η Εθνική Οδός στο ύψος των Γιαννιτσών
[300px|left|thumb|Η Εθνική Οδός στην [Αμφίπολη, σε φωτογραφία του 1982, μπροστά στο λιοντάρι.]]
[300px|left|thumb|Η εθνική οδός στην [Καβάλα. Ο δρόμος περνάει κάτω από το γνωστό Υδραγωγείο Καβάλας.]]
[300px|left|thumb|Η αρχή της ''Λεωφόρου Δημοκρατίας'' (τμήμα της ΕΟ2) στην [Κομοτηνή. Η εθνική οδός περνάει μέσα από το κέντρο της πόλης.]]
[300px|left|thumb|Το τέλος της εθνικής οδού, το τελωνείο των [Κήποι Έβρου|Κήπων *(Σύνορα [[Ελλάδα]]ς-[[Τουρκία]]ς).*]]

### Γέφυρα - Άγιος Αθανάσιος
Το τμήμα οδού ταχείας κυκλοφορίας της υπάρχουσας ΕΟ2 είναι ένα μικρό τμήμα 7 χιλιομέτρων μεταξύ της Γέφυρας και του Αγίου Αθανασίου 20 χιλιόμετρα δυτικά από τη Θεσσαλονίκη. Ξεκινάει από τον ισόπεδο κόμβο με την ΕΟ 1 και αφού διασταυρωθεί με την ΠΑΘΕ, καταλήγει στον ισόπεδο κόμβο στον Άγιο Αθανάσιο. Έχει διατομή 2 λωρίδες ανα κατεύθυνση και ΛΕΑ / λωρίδα εκτάκτων αναγκών. Το τμήμα κατασκευάστηκε και ολοκληρώθηκε τη δεκαετία του 1980.

### Παράκαμψη Γιαννιτσών
Η παράκαμψη των Γιαννιτσών είναι ένα τμήμα οδού ταχείας κυκλοφορίας υπο σχεδιασμό και ανάμενεται να ολοκλήρωθει στην Προγραμματιστική περίοδο 2014 - 2020. Το τμήμα έχει μήκος 8,5 χιλιόμετρα. Θα ξεκινάει από την Παραλίμνη, θα διασταυρώνεται με την επαρχιακή οδό Γιαννιτσών - Αλεξάνδρειας και θα καταλήγει στο Μελίσσι. Τα χαρακτηριστηκά αύτο του τμήματος είναι υψηλών προδιαγραφών, με δύο λωρίδες δρόμου ανά κατεύθυνση, διαχωριστική νησίδα και λωρίδα εκτάκτων αναγκών, ουσιαστικά θα έχει δίαταξη αυτοκινητοδρόμου. Ο προϋπολογισμός του έργου είναι 115 εκατομύρια ευρώ.. Τέλος θα διαθέτει τρεις ανισόπεδους κόμβους:
* Στην Παραλίμνη
* Στην επαρχιακή οδό Γιαννιτσών-Αλεξάνδρειας
* Στο Μελίσσι.

### Παράκαμψη Χαλκηδόνας
Η παράκαμψη της Χαλκηδόνας είναι ένα τμήμα οδού ταχείας κυκλοφορίας υπό σχεδιασμό και είναι προγραμματισμένο να κατασκευαστεί παράλληλα με την παράκαμψη των Γιαννιτσών. Έχει μήκος 6,5 χιλιόμετρα και ομοίως θα έχει 2 λωρίδες ανά κατεύθυνση, διαχωριστική νησίδα και λωρίδα εκτάκτων αναγκών. Ο προϋπολογισμός του έργου είναι 110 εκατομμύρια ευρώ. Συνολικά οι 2 παρακάμψεις θα κοστίσουν 225 εκατομμύρια ευρώ και θα αποτελούν συνέχεια των ήδη παρεδιδόμενων τμημάτων στον Νομό Πέλλας.  Τέλος θα έχει 3 ανισόπεδους κόμβους:
* Στα Κουφάλια
* Στη Χαλκηδόνα
* Στην Ελευούσα

## Υπόλοιπα τμήματα
Η Εθνική οδός 2 στο μεγαλύτερος μέρος της παράλληλα με την αρχαία Εγνατία Οδό, με εξαίρεση το τμήμα από τη Φλώρινα μέχρι την Κρυσταλλοπηγή. Μετά τη Φλώρινα μέχρι τη Θεσσαλονίκη κινείται παράλληλα με την αρχαία οδό, ενώ μετά τη Θεσσαλονίκη κινείται παράλληλα και στη σύγχρονη Εγνατία Οδό, για αυτό και μετά το 2010 που ολοκληρώθηκε ο αυτοκινητόδρομος έχει δευτερεύουσα σημασία σαν άξονας στο τμήμα αυτό. 

### Δυτικό τμήμα (Φλώρινα, Πέλλα)
[300px|left|thumb|Η Λίμνη Βεγορίτιδα κατα μήκος της Εθνικής οδού στα σύνορα των νομών [Νομός Φλώρινας|Φλώρινας και Πέλλας.]]
[300px|left|thumb|Πινακίδα της εθνικής οδού ανάμεσα σε [Φλώρινα και Έδεσσα.]]
Όλο το δυτικό τμήμα της Εθνικής οδού 2 αποτελεί μέρος της Ευρωπαϊκής Οδού Ε86. Ο άξονας ξεκινάει στα ελληνοαλβανικά σύνορα στην Κρυσταλλοπηγή. Το πρώτο τμήμα είναι από την Κρυσταλλοπηγή μέχρι τη Φλώρινα μήκους 51 χιλιομέτρων  το οποίο περνάει μέσω από την ορεινή διάβαση του Πισοδερίου. Ο δρόμος είναι μικρής διατομής, χαρακτηριστικός ορεινός δρόμος οποίος φτάνει σε υψόμετρο μέχρι 1.450 μ. στο Πισοδέρι και τη Βίγλα. Η συγκεκριμένη διαδρομή χρησιμοποιείται κυρίως για όσους επιθυμούν να ταξιδέψουν προς τις Πρέσπες. Ο άξονας μπαίνει μέσα στην πόλη της Φλώρινας, διασταυρώνεται με τον Αυτοκινητόδρομο Φλώρινας - Νίκης και στη συνέχεια κινείται ανατολικά περνώντας μέσα από τα χωριά Βεύη, Κέλλη και Νέα Ξανθόγεια. Ο άξονας ανατολικά της λίμνης Βεγορίτιδα είναι το παλαιό τμήμα της οδού, καθώς πλέον χρησιμοποιείται κυρίως ο νέος άξονας που διέρχεται νότια από τη λίμνη και διασταυρώνεται με την ΕΟ3 στο Αμύνταιο. Από την Άρνισσα μέχρι την Έδεσσα έχουν γίνει κάποιες βελτιώσεις σε μήκος 8 χιλιομέτρων, οπού εντάχθηκε ένα έργο προϋπολογισμού 7,5 εκατ. ευρώ και παρακάμπτει όλα τα δύσκολα σημεία και με τη βελτίωση των γεωμετρικών στοιχείων δημιουργήθηκαν υψηλές προδιαγραφές ασφαλείας.

Συγκεκριμένα στην Έδεσσα από το 2008 ο άξονας παρακάμπτει την πόλη. Η λεγόμενη *Νότια παράκαμψη Έδεσσας* ήταν ένα έργο που ολοκληρώθηκε το 2008 και ήταν προϋπολογισμού 25 εκατομμυρίων ευρώ. Η διατομή του άξονα είναι 1 λωρίδα ανά κατεύθυνση και Λ.Ε.Α. με εξαίρεση ένα τμήμα όπου η κλίση ξεπερνάει το 5% οπότε έχει 1 και 2 λωρίδες ανά κατεύθυνση, με διαφορετικό αριθμό λωρίδων σε κάθε ρεύμα. Έχει δύο ισόπεδους κόμβους βόρεια και νότια της Έδεσσας, ενώ τέλος έχει και μία σήραγγα μήκους 280 μέτρων.

Το πιο σημαντικό τμήμα της εθνική οδού 2 είναι στον Νομό Πέλλας, καθώς είναι η κύρια σύνδεση του νομού με τη Θεσσαλονίκη και είναι το τμήμα με τη μεγαλύτερη κίνηση από όλα τα υπόλοιπα του άξονα. Για αυτό το λόγο, έχουν γίνει πολλά έργα βελτίωσης και επαναχάραξης του δρόμου από τα οποία κάποια έχουν ολοκληρωθεί και άλλα είναι υπό σχεδιασμό. Το πρώτο τμήμα το οποίο είναι υπό σχεδιασμό είναι το Έδεσσα - Μαυροβούνι. Αυτήν τη στιγμή υπάρχει η παλαιά εθνική οδός, διατομής 8,5 μέτρων και κακής κατάστασης. Το υπό μελέτη τμήμα είναι μήκος 9,4 χιλιομέτρων, έχει πάρει περιβαλλοντική αδειοδότηση και συγκεκριμένα διαθέτει:

* Ασφαλτοστρωμένο οδόστρωμα διατομής 21,1 μέτρων και διαχωριστική νησίδα 2,5 μέτρων.
* Η σήραγγα Μαυροβουνίου με μήκος 270 μέτρα και δίδυμη διευρυμένη διατομή.
* Ο ανισόπεδος κόμβος Ριζαρίου.
* Η σύνδεση της αρτηρίας με την παλαιά εθνική οδό.
* Δίκτυο παράπλευρων οδών και αποκαταστάσεις του τοπικού δικτύου.

Επίσης, θα γίνουν έργα αντιμετώπισης των κατολισθήσεων που παρατηρούνται κοντά στην Έδεσσα. Αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το 2020.. Το επόμενο τμήμα το οποίο έχει ολοκληρωθεί στις αρχές του 2000 είναι το Μαυροβούνι-Γιαννιτσά το οποίο έχει μήκος 20,4 χιλιομέτρων και έχει χαρακτηριστικά σύγχρονης εθνικής οδούς με 3 ισόπεδους κόμβους και οδόστρωμα πλάτους 12 μέτρων. Το συγκεκριμένο τμήμα παρακάμπτει την παλαιά εθνική οδό Γιαννιτσών - Εδέσσης, μια από τις πιο επικίνδυνες εθνικές οδούς στην Ελλάδα στην οποία έχουν γίνει πάνω από 2.000 τροχαία ατυχήματα και έχασαν τη ζωή τους πάνω από 400 άνθρωποι. .

Στη συνέχεια είναι υπό σχεδιασμό η Παράκαμψη των Γιαννιτσών, καθώς αυτήν τη στιγμή ο δρόμος διέρχεται μέσα από την πόλη των Γιαννιτσών. Από τα Γιαννιτσά μέχρι τη Χαλκηδόνα, ο άξονας συνεχίζει με χαρακτηριστικά σύγχρονης εθνικής οδού, η οποία ξεκίνησε να κατασκευάζεται στα τέλη της δεκαετίας του 1990 και παραδόθηκε το 2013. Το τμήμα αυτό έχει μήκος 12 χιλιόμετρα και διατομή 11 - 14 μέτρα, ενώ αποτελείται από 1 λωρίδα ανά κατεύθυνση και ΛΕΑ πλάτους 1,75 μέτρων. Επίσης, για την εξυπηρέτηση των αγροτικών εκτάσεων κατασκευάστηκαν 6 χιλιόμετρα παράπλευρο δίκτυο. Το τμήμα αυτό διαθέτει 3 ισόπεδους κόμβους. Ο προϋπολογισμός του έργου ήταν 40.602.000 €. Παρ' όλα αυτά, το συγκεκριμένο τμήμα χρησιμοποιείται ελάχιστα από τους οδηγούς,. επειδή ο άξονας είναι ημιτελείς χωρίς να έχουν ολοκληρωθεί οι παρακάμψεις των Γιαννιτσών και της Χαλκηδόνας. Τέλος, από τη Χαλκηδόνα μέχρι τη Θεσσαλονίκη ο δρόμος έχει 2 λωρίδες ανά κατεύθυνση και αποτελούσε για χρόνια την κύρια είσοδο της πόλης, μέχρι την ολοκλήρωση της Νέας Δυτικής Εισόδου. Το συγκεκριμένο τμήμα κατασκευάστηκε στις αρχές τις δεκαετίας του 1960 και η αναβάθμιση του ολοκληρώθηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1980.

### Κεντρικό τμήμα (Θεσσαλονίκη, Σέρρες, Καβάλα)
Έχει μήκος 218 χιλιόμετρα. Παλιότερα ήταν τμήμα της Ευρωπαϊκής Οδού Ε90 και κινείται επίσης παράλληλα στην αρχαία Εγνατία Οδό. Πλέον μεγάλο κομμάτι του ανατολικού τμήματος έχει αντικατασταθεί από τη σύγχρονη Εγνατία Οδό. Αφού πλησιάζει στη Θεσσαλονίκη διασταυρώνεται με την Εγνατία Οδό στα Διαβατά και την Περιφερειακή Οδό στο Κορδελιό και εισέρχεται μέσα στην πόλη της Θεσσαλονίκης. Στη Θεσσαλονίκη αποτελείται από την οδό Μοναστηρίου και τη Λεωφόρο Μίκη Θεοδωράκη για να διασταυρωθεί και πάλι με την Περιφερειακή Οδό στη Σταυρούπολη και την Εγνατία Οδό στον Τιτάν. Από εκεί ενώνεται με την Εγνατία Οδό και αποχωρίζονται στα Λαγυνά όπου ακολουθεί διαφορετική πορεία νότια της λίμνης Λαγκαδά και της λίμνης Βόλβης σε αντίθετα με την Εγνατία Οδό η οποία ακολουθεί χάραξη βόρεια των λιμνών. Σε αυτό το τμήμα έχει διατομή κλασικής παλαιάς εθνικής οδού με 1 λωρίδα ανά κατεύθυνση. Ο δρόμος περνάει από τα Λαγκαδίκια και τη Ρεντίνα και φτάνει στον Σταυρό και την Ασπροβάλτα στον Στρυμονικό κόλπο. Στη συνέχεια ο άξονας περνάει από την αρχαία πόλη της Αμφίπολης, όπου επάνω στον δρόμο βρίσκεται και το γνωστό «λιοντάρι της Αμφίπολης». Στην Αμφίπολη διασταυρώνεται με την εθνική οδό 59 (Αμφίπολη-Παλαιοκώμη-Μεσορράχη) όπου το 2014 (όσον αφορά τα κατασκευαστικά στοιχεία) αναβαθμίστηκε ο συγκεκριμένος άξονας και δημιουργήθηκε ένας νέος ανισόπεδος κόμβος.

Από την Αμφίπολη μέχρι την Καβάλα ο δρόμος αποκλίνει λίγο από την Εγνατία Οδό, καθώς η Εγνατία διέρχεται από τα χωρία νότια του Παγγαίου ενώ η ΕΟ2 διέρχεται από τις παραλίες του Νομού Καβάλας. Το συγκεκριμένο τμήμα του δρόμο είναι αναβαθμισμένο και εντός των διεθνών προδιαγραφών καθώς διαθέτει 6 ανισόπεδους κόμβους, 1 λωρίδα ανά κατεύθυνση και λωρίδα έκτακτης ανάγκης, ενώ και η κατάσταση του οδοστρώµατος είναι σε γενικές γραμμές καλή.. Ο άξονας διέρχεται από τα παραλιακά χωρία του Νομού Καβάλας (Παραλία Οφρυνίου, Παραλία Μυρτοφύρτου, Αγία Μαρίνα) και καταλήγει στη Νέα Πέραμο. Στη Νέα Πέραμο ο δρόμος γίνεται 2 λωρίδες ανά κατεύθυνση μέχρι έναν σημείο όπου διασταυρώνεται με μία συνδετήρια οδό της Εγνατίας, ενώ η ΕΟ2 συνεχίζει παραλιακά για να φτάσει στην πόλη της Καβάλας. Μέσα στην Καβάλα, ο δρόμος περνάει από το λιμάνι της πόλης, καθώς επίσης από το ιστορικό **Υδραγωγείο της Καβάλας**.

### Ανατολικό τμήμα (Ξάνθη,Ροδόπη,Έβρος)
Αφού περάσει την πόλη της Καβάλας, η εθνική οδός κινείται βόρεια του Δέλτα του Νέστου περνώντας βόρεια από την κωμόπολη της Χρυσούπολης. Ο δρόμος διασχίζει τον Νέστο, όπου εκεί συναντά τη σιδηροδρομική γραμμή όπου κινούνται παράλληλα μέχρι την Ξάνθη. Πλησιάζοντας στην Ξάνθη η εθνική οδός παρακάμπτει την πόλη μέσω της *Περιφερειακής οδού Ξάνθης*, η οποία ξεκινάει από το Εύμοιρο και τελειώνει στον Νέο Ζυγό. Η περιφερειακή οδός είχε κλείσει το 2012 για ένα χρονικό διάστημα 11 μηνών, λόγω τροχαίου ατυχήματος που είχε σαν αποτέλεσμα την καταστροφή μιας γέφυρας, και τελικώς παραδόθηκε πάλι στην κυκλοφορία το 2013.. Μετά την Ξάνθη ο δρόμος κινείται παράλληλα με τον ποταμό Κόσυνθο και διασταυρώνεται με την Εγνατία Οδό στο ύψος των Βαφέικων. Στη συνέχεια η εθνική οδός κινείται προς τη θάλασσα διασχίζοντας τον βιότοπο της Βιστωνίδας, ώσπου φτάνει στη λιμνοθάλασσα του Πόρτου Λάγους. Από εκεί συνεχίζει βόρεια περνώντας από τα χωρία Νέα Καλλίστη και Αίγειρο για να φτάσει στην πόλη της Κομοτηνής. Εκεί διασταυρώνεται πάλι με την Εγνατία Οδό με δύο κόμβους (έναν πριν και έναν μετά την πόλη). Η είσοδος της Κομοτηνής είχε αναβαθμιστεί μάλιστα με την ολοκλήρωση της Εγνατίας καθώς πλέον διαθέτει 2 λωρίδες ανά κατεύθυνση. Στην Κομοτηνή ο δρόμος διασχίζει όλο το κέντρο της πόλης, καθώς η *Λεωφόρος Δημοκρατίας* που είναι τμήμα της ΕΟ2 είναι η κεντρική λεωφόρος. Αφού διασχίσει την Κομοτηνή, ο δρόμος συνεχίζει μέσα από το χωριό Αρίσβη κοντά στον ποταμό Λίσσο φτάνοντας στις Σάπες. Η εθνική οδός συνεχίζει για 18 χιλιόμετρα παράλληλα στην Εγνατία, ώσπου φτάνει στη Μάκρη 14 χιλιόμετρα δυτικά της Αλεξανδρούπολης. Περνώντας μέσα και από την πόλη της Αλεξανδρούπολης, ο δρόμος συνεχίζει για άλλα 43 χιλιόμετρα βόρεια του Δέλτα του Έβρου για να φτάσει στους Κήπους, χωριό στα σύνορα με την Τουρκία. Εκεί είναι και το τέλος της οδού, στη γέφυρα του Έβρου.

## Διαδρομή
### Χαρακτηριστικά δρόμου
#### Διεθνή τμήματα

#### Διατομή
* Περισσότερα τμήματα
*1 λωρίδα ανά κατεύθυνση χωρίς ΛΕΑ*
* Έδεσσα-Χαλκηδόνα, Παραλία Οφρυνίου-Νέα Πέραμος, Περιφερειακή Ξάνθης, Βιστωνίδα-Κομοτηνή
*1 λωρίδα ανά κατεύθυνση με ΛΕΑ*
* Παράκαμψη Έδεσσας
*τρίιχνη διατομή (1+2 λωρίδες)*
* Χαλκηδόνα-Θεσσαλονίκη, Νέα Πέραμος-Καβάλα, Είσοδοι σε Φλώρινα,Γιαννιτσά,Κομοτηνή,Αλεξανδρούπολη
*2 λωρίδες ανά κατεύθυνση χωρίς ΛΕΑ*
* Μέσα στην πόλη της Θεσσαλονίκης
*3 λωρίδες ανά κατεύθυνση*

### Πόλεις
Η Εθνική οδός 2 περνάει μέσα από τις παρακάτω πόλεις:
* &nbsp;Φλώρινα
* &nbsp;Έδεσσα
* &nbsp;Γιαννιτσά
* &nbsp;Θεσσαλονίκη
* &nbsp;Ασπροβάλτα
* &nbsp;Αμφίπολη
* &nbsp;Καβάλα
* &nbsp;Ξάνθη
* &nbsp;Κομοτηνή
* &nbsp;Αλεξανδρούπολη

### Αεροδρόμια
Η Εθνική Οδός 2 συνδέεται με τα παρακάτω αεροδρόμια:

* 25px|link=|alt=&nbsp;Θεσσαλονίκη (Αεροδρόμιο Μακεδονία) - (25 χλμ. δυτικά- σύνδεση μέσω της Περιφερειακής Θεσσαλονίκης)
* 25px|link=|alt=&nbsp;Καβάλα (Κρατικός Αερολιμένας Καβάλας «Μέγας Αλέξανδρος») - (7,5 χλμ. βόρεια - σύνδεση μέσω της Επαρχ. Οδού Νέας Καρβάλης - Κεραμωτής)
* 25px|link=|alt=&nbsp;Αλεξανδρούπολη (Κρατικός Αερολιμένας Αλεξανδρούπολης «Δημόκριτος»)

### Λιμάνια
Η Εθνική Οδός 2 συνδέεται με τα παρακάτω λιμάνια:

* 25px|link=|alt=&nbsp; Θεσσαλονίκη
* 25px|link=|alt=&nbsp; Σταυρός
* 25px|link=|alt=&nbsp; Καβάλα
* 25px|link=|alt=&nbsp; Αλεξανδρούπολη

### Χιλιομετρικές αποστάσεις

### Αξιοθέατα
Ταξιδεύοντας κάποιος στην Εθνική Οδό 2 μπορεί να επισκεφτεί:
#### Φλώρινα
* Την εκκλησία της Κρυσταλλοπηγής
* Τις Λίμνες Πρέσπες (29 χλμ. βόρεια της οδού)
* Το χιονοδρομικό κέντρο του Πισοδερίου (18 χλμ. βόρεια της Φλώρινας)
* Το Αρχαιολογικό Μουσείο Φλώρινας
* Το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Φλώρινας
* Τον αρχαιολογικό χώρο της ελληνιστικής πόλης στον λόφο του Αγίου Παντελεήμονα, στη Φλώρινα
* Τη Λίμνη Βεγορίτιδα

#### Πέλλα
[300px|left|thumb|Η εθνική οδός κοντά στην [Άρνισσα Πέλλας|Άρνισσα.]]
* Τη Λίμνη Βεγορίτιδα
* Τα ερείπια της προϊστορικής νεκρόπολης στην Άρνισσα
* Τη Λίμνη Άγρα
* Τους καταρράκτες της Έδεσσας
* Το Κανναβουργείο στην Έδεσσα
* Το Γενί Τζαμί στην Έδεσσα
* Τα Λουτρά Λουτρακίου (34 χιλ. βόρεια του δρόμου)
* Τον Πύργο του Ρολογιού στα Γιαννιτσά
* Το Μαυσωλείο του Γαζί Εβρενός στα Γιαννιτσά
* Τον Αρχαιολογικό Χώρο Πέλλας

#### Θεσσαλονίκη

* Το Μουσείο Βαλκανικών Πολέμων στη Γέφυρα
* Τα δεκάδες μουσεία στη Θεσσαλονίκη
* Τον Λευκό Πύργο (2 χλμ. νοτιοανατολικά του δρόμου)
* Τη Λίμνη Κορώνεια
* Τη Λίμνη Βόλβη και τον βιότοπο της. (Κέντρο Πληροφόρησης Υγροτόπου Κορώνειας- Βόλβης, στην Απολλωνία) 
* Το Κάστρο της Ρεντίνας
* Τις παραλίες του Σταυρού
* Το γραφικό χωρίο του Άνω Σταυρού με την παλαιά εκκλησία του 1842 
* Τα Λουτρά Βόλβης

#### Σέρρες

* Τις εκβολές του Στρυμόνα
* Την αρχαία πόλη της Αμφίπολης (με το λιοντάρι και τον λόφο Κάστα)

#### Καβάλα

* Την παραλία Οφρυνίου (Τούζλα)
* Την Αρχαία Οισύμη και την Ανακτορόπολη στη Νέα Πέραμο
* Τον ναό Αγίου Νικολάου Καβάλας
* Το Υδραγωγείο Καβάλας
* Τα Οθωμανικά μνημεία της Καβάλας
* Το Αρχαιολογικό Μουσείο Καβάλας
* Το Ιστορικό - Εθνολογικό Μουσείο Νέας Καρβάλης
* Το Δημοτικό Μουσείο Καπνού Καβάλας

#### Ξάνθη

* Το Λαογραφικό Μουσείο Ξάνθης
* Το Εκκλησιαστικό Μουσείο Μητροπόλεως Ξάνθης
* Το Δημοτική Πινακοθήκη Ξάνθης
* Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Ξάνθης
* Το Μοναστήρι Ταξιαρχών στην Ξάνθη 
* Το Μουσείο Παιδικής Τέχνης Ξάνθης
* Το Ιστορικό Μουσείο Ξάνθης
* Το Μουσείο Καπνού Ξάνθης
* Το Μουσείο Παλιάς Πόλης Ξάνθης

#### Ροδόπη

* Τον υδροβιότοπο της Βιστωνίδας με τα εκατοντάδες είδη πουλιών του. 
* Την εκκλησία του Αγίου Αθανασίου στην Αίγειρο.
* Το Αρχαιολογικό και Λαογραφικό Μουσείο Κομοτηνής 
* Το Εκκλησιαστικό Μουσείο Ιεράς Μητροπόλεως Μαρώνειας και Κομοτηνής
* Το Θρακικό Μουσείο Παιδείας Εταιρείας Παιδαγωγικών Επιστημών Κομοτηνής
* Το Βυζαντινό Μουσείο Κομοτηνής
* Το Μουσείο «Καραθεοδωρή»
* Την Παραδοσιακή αγορά της Κομοτηνής με τον μεγάλο αριθμό παραδοσιακών κτισμάτων και μνημείων 
* Τον οικότοπο του ποταμόυ Λίσσου 
* Την εκκλησία της Αγίας Μαρίνας στις Σάπες

#### Έβρος

* Το σπήλαιο του Κύκλωπα στη Μάκρη, όπου έχουν βρεθεί απομεινάρια νεολιθικού οικισμού
* Τον Φάρο της Αλεξανδρούπολης 
* Το Εθνολογικό Λαογραφικό της Θράκης στην Αλεξανδρούπολη 
* Το Εκκλησιαστικό μουσείο Αλεξανδρούπολης
* Τα λουτρά της Τραϊανούπολης 
* Τη Λαογραφική συλλογή Νίκου Γκότση στις Φέρες
* Την Ιερά Μονή Παναγίας Κοσμοσώτειρας Φερών
* Το Δέλτα του ποταμού Έβρου.

## Παραπομπές

## Πηγές
* Απόφαση υπουργού Δημοσίων Έργων, αριθμός Γ. 25871. Δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, Τεύχος Β', αριθμός φύλλου 319, 23/7/1963. 
* *Μητρώο Εθνικών Οδών*, ΕΣΥΕ, 1998.

2