Πάπας Δάμασος Α΄

Ο **Πάπας Δάμασος Α΄** ή **Δάμασος της Ρώμης** (*Papa Dâmaso I*, 305 – 11 Δεκεμβρίου 384) ήταν Πάπας της Ρώμης από τον Οκτώβριο του 366 μέχρι και τον θάνατό του το 384.

Καταγόταν από το Γκιμαράες της σημερινής Πορτογαλίας. Ο Δάμασος Α΄ ήταν πρόεδρος στη Σύνοδο της Ρώμης (382), η οποία αναγνώρισε τον επίσημο κανόνα στην Αγία Γραφή. Η Σύνοδος καταδίκασε τις Αιρέσεις και σταθεροποίησε τον κανόνα της Εκκλησίας, πρότεινε επίσης τη μετάφραση της Βίβλου Βουλγάτα, τον υποστήριξε σε αυτό το έργο ο Άγιος Ιερώνυμος. Με τον τρόπο αυτό συμφιλιώθηκε ο Δυτικός Χριστιανισμός με την Εκκλησία της Αντιόχειας και καθιερώθηκε η Αγιοκατάταξη των μαρτύρων. Ο Δάμασος Α΄ καταγράφεται ως ο «*πρώτος κοινωνικός Πάπας*», ανήκε σε μια ομάδα Ισπανόφωνων χριστιανών οι οποίοι είχαν μεταξύ τους στενή συγγένεια και στενές σχέσεις με τον Ισπανόφωνο αυτοκράτορα Μέγα Θεοδόσιο. Η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία τιμά τη μνήμη του ως αγίου στις 11 Δεκεμβρίου και η Ορθόδοξη στις 4 Δεκεμβρίου.

## Πρώτα χρόνια
Τα πρώτα χρόνια της ζωής του συνδέθηκαν με την εποχή που ανέβηκε στον αυτοκρατορικό θρόνο ο Μέγας Κωνσταντίνος, με συνέπεια την επακόλουθη διαίρεση της Ρωμαικής αυτοκρατορίας σε Ανατολική και Δυτική. Ο νέος αυτοκράτορας με το Διάταγμα των Μεδιολάνων νομιμοποίησε τον Χριστιανισμό, ο οποίος έγινε κατόπιν η επίσημη θρησκεία της αυτοκρατορίας (380). Ο Δάμασος Α΄ συνδέθηκε με την εποχή που ήταν αυτοκράτορας ο Γρατιανός (359-383), οπότε ο Χριστιανισμός κυριάρχησε σε ολόκληρη την αυτοκρατορία. Με την επίδραση του επισκόπου Μεδιολάνων Αμβρόσιου ο Γρατιανός αρνήθηκε να φορέσει τα διακριτικά του παγανιστικού τίτλου Pontifex Maximus. Ο Βωμός της Νίκης στην Ρώμη αφαιρέθηκε με απόφαση της Συγκλήτου παρά την αντίδραση των παγανιστικών της μελών. Ο αυτοκράτορας Γρατιανός απαγόρευσε στις Εστιάδες Παρθένες να κληρονομούν περιουσία και τους αφαίρεσε πολλά προνόμια τα οποία είχαν υπό τους προηγούμενους αυτοκράτορες.

Ο Πάπας Δάμασος Α΄ γεννήθηκε στη Ρώμη γύρω στο 305. Οι γονείς του με καταγωγή από τη Λουζιτανία ήταν ο Αντώνιος, ιερέας στην εκκλησία του Σαν Λορέντσο στη Ρώμη, και η Λαυρεντία. Ο Δάμασος ξεκίνησε την εκκλησιαστική του σταδιοδρομία ως διάκονος στην εκκλησία του πατέρα του, κατόπιν πήρε προαγωγή σε ιερέα. Η εκκλησία του Σαν Λορέντσο θα εξελιχθεί σταδιακά στη Βασιλική του Σαν Λορέντσο εκτός των Τειχών. Την εποχή που ο Πάπας Λιβέριος εξορίστηκε στη Βέροια από τον αυτοκράτορα Κωνστάντιο Β΄ ο Δάμασος ήταν αρχιδιάκονος της Ρωμαϊκής εκκλησίας (354). Ο Δάμασος τον ακολούθησε στην εξορία αλλά επέστρεψε αμέσως, κατείχε ηγετικό ρόλο στη διακυβέρνηση της εκκλησίας μέχρι την επιστροφή του Λιβέριου. Ο Δάμασος στα πρώτα χρόνια της θητείας του ως Πάπας κατηγορείτο για δολοφονία και μοιχεία (παρά το γεγονός ότι δεν είχε παντρευτεί ποτέ).

## Επεισοδιακή εκλογή

Τα πρώτα χριστιανικά χρόνια η εκλογή των επισκόπων γινόταν από τον κλήρο και τον λαό της επισκοπής. Η μέθοδος αυτή λειτούργησε σωστά στις μικρές χριστιανικές κοινότητες αλλά καθώς ο αριθμός των πιστών αυξήθηκε κατακόρυφα ξεκίνησαν οι έριδες και οι συγκρούσεις από τους αντίπαλους διεκδικητές. Οι πρωταγωνιστές ήταν οι Πατρίκιοι και οι Πληβείοι οι οποίοι πρότειναν τον εκλεκτό τους με αποτέλεσμα να ακολουθήσει δυσαρέσκεια μετά την αποτυχία. Οι αυτοκράτορες του 4ου αιώνα μ.Χ. άρχισαν να υποπτεύονται ότι ο επίσκοπος θα μπορούσε να αποκτήσει δύναμη ικανή ακόμα και να τους ανατρέψει, πράγμα που οδήγησε σε επέμβαση του κράτους στην εκκλησία, η οποία διατηρείται μέχρι σήμερα. Με τον θάνατο του Πάπα Λιβέριου Α΄ (24 Σεπτεμβρίου 365) η εκλογή του Δάμασου Α΄ έγινε μέσω συγκρούσεων. Οι λαϊκοί και οι κατώτερες τάξεις υποστήριξαν τον Αντίπαπα Ουρσικίνο, αντίθετα οι Πατρίκιοι υπό τον Φήλικα οι οποίοι κυβέρνησαν την περίοδο της εξορίας του Λιβέριου πέτυχαν την εκλογή του Δάμασου. Οι δύο νέοι Πάπες εκλέχτηκαν ταυτόχρονα. Ο Τζον Νόρμαν Ντέιβιντσον Κέλι σημειώνει ότι ο Πάπας Δάμασος Α΄ μετά την εκλογή του προσέλαβε τραμπούκους οι οποίοι έκαναν εισβολή στην «*Ιουλιανή Βασιλική*» και ξεκίνησαν τη σφαγή των αντιπάλων τους. Η βία και η αιματοχυσία ήταν τόσο μεγάλη που οι Έπαρχοι της πόλης κλήθηκαν να αποκαταστήσουν την τάξη. Οι παπικοί μισθοφόροι έσφαξαν 137 άνδρες και οι Έπαρχοι έστειλαν τον Ουρσικίνο εξορία στη Γαλατία. Μετά την επιστροφή του ακολούθησαν νέες σφαγές και οι Έπαρχοι αναγκάστηκαν να τον στείλουν για δεύτερη φορά εξορία. 

Την αναλυτική αφήγηση των γεγονότων αποδίδει η «*Γκέστα*» (368 μ.Χ.), η οποία περιγράφει τον Ουρσικίνο ως τον νόμιμο διάδοχο του Λιβέριου και τον Δάμασο ως αιρετικό συνωμότη με συνεργάτη τον Φήλικα. Η αφήγηση περιγράφει ότι ένα ένοπλο σώμα υπό τις διαταγές του Δάμασου εισέβαλε στη Βασιλική του Ιουλίου και προχώρησε σε τριήμερη σφαγή των συγκεντρωμένων αντιπάλων του. Μετά την κατάληψη της Βασιλικής του Ιουλανού, ο Δάμασος χειροτονήθηκε Πάπας στον Καθεδρικό Ναό της Ρώμης. Ο Δάμασος κατηγορήθηκε επίσης ότι δωροδόκησε τους Έπαρχους να στείλουν εξορία τον Ουρσικίνο και τους σημαντικότερους πρεσβύτερους που τον υποστήριζαν. Οι οπαδοί του Ουρσικίνου εμπόδισαν ωστόσο την εκδίωξη τους, τους μετέφεραν στη «*Βασιλική του Λιβέριου*» την οποία χρησιμοποιούσε ο Ουρσικίνος ως έδρα του. Ο Δάμασος διέταξε νέα επίθεση στην «*Βασιλική του Λιβέριου*», με αποτέλεσμα να ακολουθήσει νέα σφαγή. Η αφήγηση συνεχίζει «*έσπασαν τις πόρτες, έβαλαν φωτιά, εισέβαλαν και θανάτωσαν 160 ανθρώπους, άνδρες και γυναίκες*». Ο Δάμασος διέταξε κατόπιν επίθεση στο μοναστήρι της Αγίας Αγνής, στο οποίο είχαν συγκεντρωθεί άλλοι οπαδοί του Ουρσικίνου και σκότωσαν πολλούς ακόμα. Πολλοί διακεκριμένοι συγγραφείς ωστόσο, όπως ο Ιερώνυμος και ο Τυράννιος Ρουφίνος, υπερασπίζονται τον Δάμασο Α΄ γράφοντας ότι η Σύνοδος (378) τον επικύρωσε επίσημα ως νέο Πάπα και καταδίκασε τον Ουρσικίνο. Ο Ουρσικίνος δεν σταμάτησε ποτέ να συνωμοτεί εναντίον του Δάμασου με κάθε μέσο μέχρι τον θάνατό του. Ο αρχιεπίσκοπος Αμβρόσιος Μεδιολάνων κατέγραψε τον Ουρσκικίνο ανάμεσα στους Αρειανιστές του Μιλάνου.

## Παποσύνη
O Δάμασος κατηγορήθηκε για μοιχεία και φόνο στη νεότητά του. Οι κατηγορίες ωστόσο ήταν αβάσιμες επειδή διατυπώθηκαν από τους Αρειανιστές αντιπάλους του. Ο Δάμασος Α΄ υποστήριζε με πάθος την Καθολική εκκλησία εναντίον των Αιρέσεων. Σε δύο Ρωμαϊκές Συνόδους (368, 369) καταδικάστηκαν ο Απολιναρισμός και ο Μακεδονιανισμός, έστειλε επίσης αντιπροσώπους στην Πρώτη Σύνοδος της Κωνσταντινούπολης για να συνταχθούν εναντίον των Αιρέσεων. Το σημαντικότερο από τα έργα του ήταν η προεδρεία του στη Σύνοδο της Ρώμης (382), η οποία καθόρισε τον Κανόνα της Αγίας Γραφής. Το Λεξικό της Χριστιανικής Εκκλησίας της Οξφόρδης αναφέρει «*η Σύνοδος που πραγματοποιήθηκε στην Ρώμη υπό τον Δάμασο (382) έδωσε έναν πλήρη κατάλογο των ιερών βιβλίων του χριστιανισμού διαχωρίζοντας την Παλαιά από την Καινή Διαθήκη, την αναπαραγωγή του έκανε αργότερα ο [[Πάπας Γελάσιος Α΄]] (495)*».

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Βιογραφικό του Πάπα Δάμασου του Α΄ 

Κατηγορία:Πάπες
Κατηγορία:Πάπες 4ου αιώνα
Δάμασος Α΄