Νίκος Κτενάς

Ο **Nίκος Κτενάς** γεννήθηκε στον Πειραιά το 1960 και σπούδασε στην Cooper Union, NY, στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης, στο Queens College, Queens, New York, στο Syracuse University, Syracuse, New York, στο AIFS/ University of London, London και στο Πανεπιστήμιο Κορνέλ της Νέας Υόρκης, από όπου και αποφοίτησε με το πτυχίο της αρχιτεκτονικής το 1983.

Δίδαξε στην Ecole Polytechnique Federale de Lausanne-EPFL με τον Λουίτζι Σνότσι, την περίοδο 1984-92. Διατηρεί γραφείο στο Λουγκάνο της Ελβετίας από το 1987 και στην Αθήνα από το 1993.

Το 1992 του έγινε η πρόταση για θέση  "εξωτερικού κριτή" για το Bachelor of Architecture Thesis projects στο Πανεπιστήμιο της Γκρενόμπλ, στη Γαλλία, το 2001 στο Τμήμα Αρχιτεκτονικής του Πολυτεχνείου της Πάτρας, από το 2003 στο Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο και από το 2005 στην Ecole Superieure D’Architecture de Paris Belleville, στο Παρίσι. Διετέλεσε καθηγητής από το έτος 2005 έως και το 2007 στην Accademia di Architettura, Univercittà della Svizzera Italiana στο Mendrisio της Ελβετίας. Διδάσκει επίσης και στο μεταπτυχιακό τμήμα της Αρχιτεκτονικής Σχολής του Βόλου. Πήρε το πρώτο Βραβείο στο Europan 2 στην Speyer στη Γερμανία το 1991, αλλά και διάφορα ακόμη βραβεία σε Ευρωπαϊκούς Αρχιτεκτονικούς Διαγωνισμούς. Συμμετείχε στην έκθεση Landscapes of Modernisation - Greek Architecture in the 60s and 90s στο Ρότερνταμ της Ολλανδίας, καθώς επίσης και στην 7η Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής της Βενετίας το 2000 με μόνιμο έκθεμα στο Ελληνικό Περίπτερο.

Υπήρξε υποψήφιος για το Βραβείο Mies van der Rohe το 2001 και το 2003. Το 2008 το ΕΙΑ - Ελληνικό Ινστιτούτο Αρχιτεκτονικής του απένειμε το ειδικό Βραβείο Αρχιτεκτονικής για το σύνολο του έργου του.

## Έργο
Η αρχιτεκτονική του Νίκου Κτενά χαρακτηρίζεται από κτίρια-πρίσματα από γυμνό σκυρόδεμα, ενίοτε συνδυασμένο με το μέταλλο και το ξύλο, αξιοποιώντας έτσι στο έπακρο τις αντιθέσεις του "κρύου" μετάλλου και του "ζεστού" ξύλου. Το κέλυφος των κτιρίων του από ανεπίχριστο σκυρόδεμα αναιρεί την έννοια του σκελετού και έρχεται σε αντίθεση με το ζεστό εσωτερικό τους, δημιουργώντας έναν διάλογο μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού, εξωτερικού και εσωτερικού, άχρωμου και χρωματιστού, ανόργανου και οργανικού, πόλης και οικογένειας. Η αρχιτεκτονική του, βαθιά συνδεδεμένη με το έργο του Le Corbusier και τους αρχιτέκτονες του Ticino, δίπλα στους οποίους μαθήτευσε, είναι μια γεωμετρία σύνθετη που διέπεται από αρμονικές χαράξεις και χρυσές τομές, επιδιώκοντας να ορίσει το κενό και το πλήρες στους ουσιαστικούς και απέριττους όγκους που προτείνει.

Γαλουχημένος με την "τοπογραφική" διδασκαλία του, έχει χαρακτηριστεί από τον Snozzi ως μια "υπόσχεση της Ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής". Μέσα από πρωτογενή στοιχεία, ο Νίκος Κτενάς εκφράζει και αναπαράγει θεμελιώδεις αρχές μιας κλασικής αρχιτεκτονικής με αναφορές σε διεθνή πρότυπα και ταυτόχρονα γνώρισμα της δωρικής μας καταγωγής, ανταποκρινόμενη συγχρόνως στο τοπίο "..*από το οποίο προκύπτει και με το οποίο παραμένει πάντα δεμένο*"(Kenneth Frampton), το περιεχόμενου, τη διαχρονικότητα του μοντερνισμού και τις απαιτήσεις του σύγχρονου κόσμου.

Αξίες όπως η μετριοπάθεια και η απλότητα, η έμφαση στη λεπτομέρεια και το αυθόρμητο, η λιτότητα των υλικών, η καθαρότητα των όγκων και της άρθρωσής τους και η διαύγεια της εσωτερικής διάρθρωσης των χώρων είναι χαρακτηριστικές της δουλειάς του. Φανερώνουν την σκέψη του, το πλούσιο υπόβαθρό του, την ανεξάντλητη δημιουργικότητα του, την πίστη του και την αγάπη του για την αρχιτεκτονική, καθώς και μια ατέρμονη διαδικασία παιδείας που προκύπτει από το γεγονός ότι ο Νίκος Κτενάς ως ένας σύγχρονος μετανάστης, ζει και κινείται μεταξύ Ελβετίας και Ελλάδας , διδάσκει και διδάσκεται, όπως και ο ίδιος έχει πει για την συμβολή που έχει στο έργο του η ευκαιρία να διδάσκει στην Accademia di Architettura στο Mendisio της Ελβετίας. Διασχίζει το παρόν μεταφέροντας, διατηρώντας και αναδομώντας την κλασική παράδοση, εμπλουτισμένη νοητικά και πολιτισμικά.

## Κατάλογος Έργων

### Μελέτες

1984 Le Nouveau Cartier du Manoir (διαγωνισμός, δ' βραβείο), Martigny (1)1984 Κατοικίες Kalkbreite (94 διαμερίσματα), Kalkbreite, Ζυρίχη (2)1984 Κατοικίες Tribschen (144 διαμερίσματα), Tribschen, Luzern (2)1986 Συγκρότημα κατοικιών στο Soregno (32 κατοικίες), Soregno, Lugano (3)1987 Chiasso Sistemazione di due Comparti, (διαγωνισμός, α' βραβείο), Chiasso (3)1987 Πολυκατοικία στην Pregassona (16 διαμερίσματα), Lugano (3)1987 Πολυκατοικία στο Viganello (28 διαμερίσματα), Lugano (3)1987 "World trade center Lugano", Agno (3)1987 Residencia Costa (τρεις επαύλεις), Los Ceibos, Guayaquil, Ισημερινός1988 Πολυκατοικία στο Chiasso (36 διαμερίσματα και δημόσιος χώρος) (3)1988 Τέσσερις κατοικίες στο Guayaquil, Ισημερινός1989 Ανακατασκευή διαμερίσματος στο Chiavari, Ιταλία1989 Πολυκατοικία στο Morbio Inferiore (116 διαμερίσματα) (3)1989 Ανακατασκευή προξενείου του Καναδά, Guayaquil, Ισημερινός1990 Μουσείο Ακρόπολης (διεθνής διαγωνισμός), Αθήνα1990 Κτίριο δύο κατοικιών, Gentilino-Lugano1990 Διαγωνισμός "EUROPAN II" (βραβείο), Speyer, Γερμανία (4)1991 Ανακαίνιση κατοικίας, Ροδόπολη, Αθήνα1991 Κτίριο πολλαπλών χρήσεων, Morbio Inferiore (5)1991 "COOP" κτιριακό συγκρότημα εμπορικών καταστημάτων και κατοικιών, Muggio, Valle di Muggio (5)1992 Συγκρότημα "Eden Mare" (ανακαίνιση διαμερίσματος), Παλαιό Φάληρο, Αθήνα1992 Πολυκατοικία Sedime "Ex Stazione" (διαγωνισμός), Soazza1992 Batiment Commercial et Residential "Rue de Lyon" (διαγωνισμός), Γενεύη (4)1992 Κτίριο γραφείων με εκθεσιακό χώρο, Περιστέρι, Αθήνα1992 Ανακαίνιση κτιρίου γραφείων, Βοτανικός, Αθήνα1992 Νέο Τεχνικό Επιμελητήριο Βορείου Ελλάδας, (διαγωνισμός), Θεσσαλονίκη (6)1993 Κτίριο πολλαπλών λειτουργιών, Βοτανικός, Αθήνα1993 Χώρος έκθεσης και συντήρησης αυτοκινήτων, Μαρούσι, Αθήνα1993 Κτίριο δύο κατοικιών στην οδό Βυζαντίου, Παπάγου, Αθήνα1993 Housing Competition "EUROPAN III" Koblenz, Γερμανία1993 Opel, εκθεσιακός χώρος και γραφεία, Μοσχάτο, Πειραιάς1994 Κατοικίες, Κατάκολον, Ηλεία1994 Επτά εξοχικές κατοικίες, Μαραθόκαμπος, Σάμος1994 Διαγωνισμός "Via Alla Chiesa" Lugano (5)1994 Ουρολογικό Κέντρο (ανακαίνιση γραφείων), Χαλάνδρι, Αθήνα1994 Ξενοδοχείο "San Michele", Sagno (5)1994 Μετατροπή διαμερίσματος σε εκθεσιακό χώρο, Κολωνάκι, Αθήνα1994 Μέγαρο Κουντούρη, Τουρκοβούνια, Αθήνα1994 Διαγωνισμός Atmeeausbildungszentrum Luzern (7)1994 Κατοικία (μετατροπή/προσθήκη), Νέα Φιλοθέη, Αθήνα1994 Δύο εξοχικές κατοικίες, Λίμνη Βουλιαγμένης, Κορινθία1994 Κατοικία διακοπών στον Μαραθόκαμπο Σάμου1995 Κτίριο γραφείων, Νέα Σμύρνη, Αθήνα1995 Κατοικία διακοπών στο Διμηνιό, Κορινθία1996 Διαγωνισμός Sistemazione Urbanistica de Architettonica di Spazi e Construzione, Nucleo di Canobbio (β' βραβείο), Canobbio1996 Διαγωνισμός di Pianificazione Urbanistica della zona Seghezonne (α' βραβείο) , Giubiasco1996 Διαγωνισμός per la Creazione di Nuove Attrezature Pubblicheta San Bernardino, Engadina (τελική φάση, δ' βραβείο)1996 Ανακαίνιση θεάτρου Kursaal, Lugano1997 Πολυκατοικία Νέο Ψυχικό, Αθήνα1997 Κατοικία (ανακαίνιση), Εκάλη, Αθήνα1998 Συγκρότημα τριών κατοικιών στην οδό Θέτιδος, Εκάλη, Αθήνα1998 Αμαξοστάσιο λεωφορείων ΟΣΕ, (διαγωνισμός), Ασπρόπυργος, Αττική1998 Διαμόρφωση τριών πεζοδρόμων, (διαγωνισμός), Αγ. Παρασκευή, Αθήνα1998 Ξενώνας φιλοξενίας, (διαγωνισμός), Εξάρχεια, Αθήνα1998 Κέντρο υποδοχής και υποστήριξης, (διαγωνισμός), Άγιος Σώστης, Αθήνα1998 Κέντρο υποδοχής και ξενώνας φιλοξενίας (διαγωνισμός), Ίλιον Αττικής1998 ΔΕΗ - Asea Brown Boveri SA, οκτώ υπαίθριοι υποσταθμοί μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος Μ/Τ1998 Διαγωνισμός Universita della Svizzera Italiana, Lugano1998 Κτίριο γραφείων και χώρος συναρμολόγησης (τεχνικός σύμβουλος, διαμόρφωση εσωτερικών χώρων), Μεταμόρφωση Αττικής (8)1999 Τρεις κατοικίες, Φιλοθέη, Αθήνα1999 Κατοικία διακοπών στην Άνδρο1999 Διαγωνισμός για τη διαμόρφωση παραλίμνιου μετώπου στην Ascona, Ελβετία2000 Κτίριο δύο κατοικιών, Νέα Κηφισιά, Αθήνα2000 Κτίριο δύο κατοικιών στη λεωφόρο Κύπρου, Παπάγου, Αθήνα2000 Διαγωνισμός, γυμνάσιο στη Belinzona, Ελβετία2000 Οικογενειακό κοιμητήριο και παρεκκλήσι, Guayaquil, Ισημερινός2001 Κτίριο γραφείων και αποθηκών, Θέρμη Θεσσαλονίκης2001 Διαγωνισμός διαμόρφωσης παραλίμνιου μετώπου, Lugano2001 Διαγωνισμός μεταποίησης κτιρίου "Palace", Lugano2001 Κατοικία, Ψυχικό, Αθήνα2001 Δύο κατοικίες, Σπάτα Αθήνας2002 Διαμόρφωση γραφείων κτιρίου κεντρικών αποθηκών, Οινόφυτα Βοιωτίας2002 Διαγωνισμός Scuola Infantile di Comano2002 Συγκρότημα γραφείων και αποθηκών, Οινόφυτα Βοιωτίας2002 Κτίριο κεντρικών αποθηκών, Βουκουρέστι, Ρουμανία2003 Ξενοδοχείο, ανακαίνιση, Χαλκίδα, Εύβοια2004 Κατοικία διακοπών στη Συκάμινο, Ωρωπός

## Συνεργασίες
(1) G. Agazzi, U. Brunoni, E. Prati(2) T. Zanoni(3) F. Muttoni, E. Ostinelli(4) P.A. Croset, C. Rovetta Croset(5) C. Rizzi(6) Κ. Διακομίδου, Ν. Χαρίτος(7) M. Cereghetti(8) ΜΕΛΕΤΗΤΙΚΗ - Α. Τομπάζης

## Εκθέσεις

1999 Τοπία εκμοντερνισμού, ΝΑΙ, Ρότερνταμ2000 Less Aesthetics More Ethics, 7η Διεθνής Biennale αρχιτεκτονικής, Βενετία2000 Architecture of the European Capitals, Pavillion de l' Arsenal, Παρίσι2002 Dialoghi Mediterranei, Archivio Cattaneo, Cernobio, Ιταλία2003 Athens-scape, The 2004 Olympics and the Metabolism of the City, RIBA Gallery, Λονδίνο

## Διαλέξεις

1996 "Progetti Recenti", Universita della Svizzera Italiana, Accademia di Architettura, Mendrisio, Ελβετία2000 "Il Mare e la Citta", Universita di Palermo2001 "Architettura & Calestruzzo", Universita della Svizzera Italiana, Accademia di Architettura, Mendrisio, Ελβετία2001 "Opera 1990-2000", Universita di Palermo2001 "Έργα 1990-2000", Τμήμα Αρχιτεκτόνων, Πανεπιστήμιο Πατρών2002 "Dialoghi Mediterranei", Archivio Cattaneo, Cernobio, Ιταλία2003 "Oltre l' edificio", Vibo Valentia, Ιταλία2004 "Uomo e territorio", Soverato, Ιταλία2005 "Πέρα από το κτίριο", διάλεξη που οργάνωσε το Ελληνικό Ινστιτούτο Αρχιτεκτονικής, στο Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων.

## Βιβλιογραφία
1. Ιστοσελίδα ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ, https://web.archive.org/web/20190709103754/https://www.heliarch.gr/2. Ιστοσελίδα εφημερίδας AthensVoice, https://web.archive.org/web/20130801204537/http://athens/ voice.gr3. Ιστοσελίδα αναζήτησης μέσω Google, http://www.nikosktenas.com 4. Περιοδικό  ΘΕΜΑΤΑ ΧΩΡΟΥ + ΤΕΧΝΩΝ, τεύχος 37/2006, "Μονογραφίες XVII: Νίκος Κτενάς"

## Παραπομπές


Κατηγορία:Έλληνες αρχιτέκτονες