Κάστρο Κάστελχολμ

Το **Κάστρο Κάστελχολμ** (σουηδικά: Kastelholms slott, φινλανδικά: Kastelholman linna) είναι ένα μεσαιωνικό κάστρο, που χτίστηκε από τους Σουηδούς στα τέλη του 14ου αιώνα. Βρίσκεται κοντά στον δήμο Σουντ στο Ώλαντ της Φινλανδίας, περίπου 25 χιλιόμετρα βορειοανατολικά του Μάριεχαμν, με θέα σε ένα φιόρδ κοντά στο χωριό Κάστελχολμ.

Το Κάστελχολμ είναι ένα από τα πέντε σωζόμενα μεσαιωνικά κάστρα στη Φινλανδία που θεωρούνται αρχιτεκτονικά σημαντικά, μαζί με τα Χάμεενλιννα, Ολαβινλίνα, Ράσεμποργκ και Τούρκου. Αρχικά χτισμένο σε ένα μικρό νησί που περιβαλλόταν από τάφρους γεμάτους νερό, εξυπηρετούσε τόσο στρατιωτικές όσο και διοικητικές λειτουργίες. Τον 15ο και 16ο αιώνα, ήταν ένα σημαντικό οχυρό που κατείχαν ευγενείς, φεουδάρχες και βασιλιάδες.  

Αφού υπέστη ζημιές κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου του 1599 και αργότερα καταστράφηκε ολοσχερώς από πυρκαγιά το 1745, το κάστρο κατέρρευσε, αλλά αναστηλώθηκε εν μέρει τον 20ό αιώνα. Από τη δεκαετία του '90, λειτουργεί ως μουσείο και ως βασικός πολιτιστικός χώρος στο Ώλαντ. 

## Ιστορία
Η κατασκευή του Κάστρου Κάστελχολμ ξεκίνησε τη δεκαετία του 1380 στη νότια πλευρά του. Αναφέρεται για πρώτη φορά το 1388 σε ένα διάταγμα της Μαργαρίτας Α΄ της Δανίας, το οποίο μεταβίβασε ένα μεγάλο μέρος της περιουσίας του Μπο Γιόνσον, του πρώτου καταγεγραμμένου ενοίκου του κάστρου, στη βασίλισσα. Μια φορολογική μονάδα του 14ου αιώνα που ονομάζεται *rŏk* εισήχθη για να υποστηρίξει τη συντήρηση του κάστρου. 
αριστερά|μικρογραφία|Το κάστρο Κάστελχολμ τον 17ο αιώνα
Το κάστρο έφτασε στο αποκορύφωμά του τον 15ο και 16ο αιώνα. Το 1433, υπό την ιδιοκτησία της Λαίδης Ίντα Κένιγκσμαρκ, πολιορκήθηκε κατά τη διάρκεια της εξέγερσης του Ένγκελμπρεχτ. Το 1485, ο Νιλς Έρικσεν Γκιλντενστιέρνε, τότε Δανός Επίτροπος του Βασιλείου, έλαβε το κάστρο ως φέουδο με βασιλική εντολή να επισκευάσει και να βελτιώσει τις δομές του προς όφελος του σουηδικού στέμματος. 

Σημαντικές επεκτάσεις έγιναν από τον Γουσταύο Βάσα πριν από τη βασιλεία του, ο οποίος κυνηγούσε συχνά στα γύρω δάση. Αυτές οι εκτάσεις προστατεύονταν από το νόμο και προορίζονταν αποκλειστικά για τον βασιλιά και τον κυβερνήτη του κάστρου. 
μικρογραφία|Το κάστρο Κάστελχολμ το 2004
Τον 16ο αιώνα, το Κάστελχολμ ανέπτυξε ένα ναυπηγείο, που απασχολούσε περίπου 50 ναυπηγούς. Το 1505, το κάστρο καταλήφθηκε από τον Δανό ναυτικό διοικητή Σόρεν Νόρμπι. Η πρώτη καταγεγραμμένη παρουσία Ρομά στη Φινλανδία εμφανίζεται στα αρχεία του κάστρου από το 1559. 

Το 1571, ο Ιωάννης Γ΄ της Σουηδίας φυλάκισε τον έκπτωτο αδελφό του, Ερρίκο ΙΔ΄, στο κάστρο. Εκείνη την εποχή (1568–1621), το κάστρο κατείχε η Βασίλισσα Χήρα Αικατερίνη Στένμποκ, πολιτική αντίπαλος του Ερρίκου. Το κάστρο υπέστη σοβαρές ζημιές κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου του 1599, όταν δυνάμεις πιστές στον Κάρολο Θ΄ της Σουηδίας το κατέλαβαν χρησιμοποιώντας πυροβολικό, εν μέσω του πολέμου κατά του Σιγισμούνδου.
αριστερά|μικρογραφία|Υπαίθριο Μουσείο Γιαν Καρλσγκόρντεν
Οι επισκευές ολοκληρώθηκαν το 1631, αλλά ο διοικητικός ρόλος του Κάστελχολμ μειώθηκε μετά την ενσωμάτωση του Ώλαντ στις κομητείες Ώμπο και Μπιόρνεμποργκ. Η σημασία του κάστρου μειώθηκε και αργότερα φιλοξένησε τις δίκες των μαγισσών του Κάστελχολμ τη δεκαετία του 1660. Μετά από δεκαετίες εγκατάλειψης, μεγάλο μέρος της κατασκευής καταστράφηκε σε πυρκαγιά το 1745. Χρησιμοποίησε για λίγο ως φυλακή πριν εγκαταλειφθεί τη δεκαετία του 1770. Στις αρχές του 19ου αιώνα, διοικητικές λειτουργίες, όπως το ταχυδρομείο και η γραμματεία του Ρώσου διοικητή, είχαν μεταφερθεί στο Μπόμαρσουντ. 

Τη δεκαετία του '30, το Κάστελχολμ χρησιμοποιήθηκε ως σιτοβολώνας και ακόμη και ως λατομείο από τους ντόπιους αγρότες. Ένα πρόγραμμα αποκατάστασης, συμπεριλαμβανομένων αρχαιολογικών ανασκαφών, πραγματοποιήθηκε μεταξύ 1982 και 1989. Σήμερα, το κάστρο έχει αναστηλωθεί εν μέρει και στεγάζει το Υπαίθριο Μουσείο Γιαν Καρλσγκόρντεν.

## Αρχιτεκτονική
Το κάστρο Κάστελχολμ χτίστηκε σε ένα μικρό νησί για να ενισχύσει τον σουηδικό έλεγχο επί του Ώλαντ.  Το νησί περιβαλλόταν φυσικά από νερό και προστατεύονταν περαιτέρω από τάφρους επενδεδυμένους με πασσάλους. Ένα αμυντικό τείχος περίπου τριών μέτρων περιβάλλει την κύρια κατασκευή.
αριστερά|μικρογραφία|Εσωτερική δομή του κάστρου
Το κάστρο κατασκευάστηκε με τούβλα και κονίαμα. Η αρχική του διάταξη περιλάμβανε ένα ορθογώνιο πέτρινο οχυρό και μια οικιστική πτέρυγα. Προστέθηκαν δύο πύργοι πύλης: ένας ανάμεσα στο κύριο κάστρο και τον εξωτερικό περίβολο τον 15ο αιώνα και ένας άλλος ανάμεσα στον εξωτερικό περίβολο και την εξωτερική περίμετρο τον 16ο αιώνα. Αυτοί οι πύργοι αργότερα συγχωνεύθηκαν σε ένα ενιαίο μεγάλο ακρωτήριο, γνωστό ως *Kurtornet*.

Μια αργότερα χτισμένη αίθουσα τελικά μετατράπηκε σε σιτοβολώνα. Το κάστρο περιλαμβάνει επίσης ένα παρεκκλήσι, με τον Μπεράρ του Κάρμπιο και τέσσερις άλλους Μαροκινούς μάρτυρες ως προστάτες αγίους του. 

## Τουρισμός
δεξιά|μικρογραφία|Βάρκες στο φιόρδ του Κάστελχολμ
Το κάστρο αποτελεί σημαντικό τουριστικό αξιοθέατο, εύκολα προσβάσιμο με αυτοκίνητο από το Μάριεχαμν και μόνο με λεωφορείο τις καθημερινές. Ανασκαφές, όπως πρώιμα κεραμίδια σόμπας, εκτίθενται στην αίθουσα. Ένα μεσαιωνικό φεστιβάλ, γεμάτο με χορό, φαγητό και ιπποδρομίες, πραγματοποιείται κάθε χρόνο τον Ιούλιο. Η περιοχή γύρω και κάτω από το Στόρνεσετ έχει γίνει βασιλικό κτήμα με γήπεδο γκολφ διαθέσιμο στην περιοχή.

Άλλα αξιοθέατα σε κοντινή απόσταση περιλαμβάνουν το Υπαίθριο Μουσείο Γιαν Καρλσγκόρντεν δίπλα στο κάστρο, και τα κοντινά ερείπια του Μπόμαρσουντ, ενός τεράστιου ναυτικού φρουρίου ρωσικής κατασκευής. Το φιόρδ στο οποίο βρίσκεται το κάστρο χρησιμοποιείται για ιστιοπλοΐα και βαρκάδα.

## Κατασκευαστική διαμάχη
Ο σχεδιασμός ενός νέου δρόμου μήκους περίπου 700 μέτρων από το Κάστελχολμ προκάλεσε σημαντική διαμάχη. Οι Αρχές του κάστρου και τα ΜΜΕ είχαν την εντύπωση ότι οι δονήσεις από την ανατίναξη θα προκαλούσαν αναντικατάστατες ζημιές στα θεμέλια αυτού του αρχαίου ορόσημου και, δεδομένου ότι το κάστρο είχε πρόσφατα ανακαινιστεί εσωτερικά εκείνη την εποχή, πίστευαν ότι θα προκαλούσε ζημιές. Τελικά, οι ειδικοί εκτίμησαν ότι ο τρόπος με τον οποίο θα κατανεμηθούν οι δονήσεις δεν θα προκαλούσε τη ζημιά που αναμενόταν και η ανατίναξη συνεχίστηκε.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Πληροφορίες στον ιστότοπο του Μουσείου Ώλαντ
* Ιστότοπος του Κάστρου Κάστελχολμ
Κατηγορία:14ος αιώνας στην Ευρώπη
Κατηγορία:Κάστρα στη Σουηδία
Κατηγορία:Κάστρα στη Φινλανδία