Εισβολή του Συμφώνου της Βαρσοβίας στην Τσεχοσλοβακία

Η **εισβολή του Συμφώνου της Βαρσοβίας στην Τσεχοσλοβακία**, επίσημα γνωστή ως **Επιχείρηση Δούναβης**, ήταν μία κοινή εισβολή στην Τσεχοσλοβακία από τέσσερα κράτη του Συμφώνου της Βαρσοβίας -τη Σοβιετική Ένωση, τη Βουλγαρία, την Ουγγαρία και την Πολωνία- τη νύχτα της 20-21 Αυγούστου του 1968. Περίπου 250.000 στρατιώτες του Συμφώνου της Βαρσοβίας επιτέθηκαν στην Τσεχοσλοβακία εκείνο το βράδυ, με τη Ρουμανία και την Αλβανία να αρνούνται να συμμετάσχουν. Παρά το γεγονός ότι οι δυνάμεις της Ανατολικής Γερμανίας ήταν έτοιμες να συμμετάσχουν επίσης στην εισβολή, λίγες ώρες πριν την εισβολή διατάχθηκαν από τη Μόσχα να μην διασχίσουν τα σύνορα της Τσεχοσλοβακίας. Κατά την εισβολή, σκοτώθηκαν 108 άμαχοι και περίπου 500 τραυματίστηκαν.

Η εισβολή σταμάτησε επιτυχώς τις μεταρρυθμίσεις της Άνοιξης της Πράγας του Αλεξάντερ Ντούμπτσεκ και ενίσχυσε την εξουσία της απολυταρχικής πτέρυγας εντός του Κομμουνιστικού Κόμματος της Τσεχοσλοβακίας (KSČ). Η εξωτερική πολιτική της Σοβιετικής Ένωσης κατά τη διάρκεια εκείνης της εποχής ήταν γνωστή ως Δόγμα Μπρέζνιεφ

## Υπόβαθρο
### Το καθεστώς του Νοβότνυ: τέλη δεκαετίας 1950 – αρχές δεκαετίας 1960
Η διαδικασία αποσταλινοποίησης στην Τσεχοσλοβακία είχε ξεκινήσει υπό τον Αντονίν Νοβότνυ στα τέλη της δεκαετίας του 1950 και στις αρχές της δεκαετίας του 1960, ωστόσο είχε προχωρήσει πιο αργά από ό,τι στα περισσότερα άλλα κράτη του Ανατολικού Μπλοκ. Ακολουθώντας το παράδειγμα του Νικήτα Χρουστσόφ, ο Νοβότνι κήρυξε την ολοκλήρωση του σοσιαλισμού και το νέο σύνταγμα, κατά συνέπεια, υιοθέτησε το όνομα ως Τσεχοσλοβακική Σοσιαλιστική Δημοκρατία. Ο ρυθμός της αλλαγής, ωστόσο, ήταν υποτονικός. Η αποκατάσταση των θυμάτων της σταλινικής εποχής, όπως εκείνων που καταδικάστηκαν στις δίκες του Σλάνσκι, μπορεί να είχε εξεταστεί ήδη από το 1963, αλλά δεν πραγματοποιήθηκε μέχρι το 1967.
 
Στις αρχές της δεκαετίας του 1960, η Τσεχοσλοβακία γνώρισε οικονομική ύφεση. Το σοβιετικό μοντέλο εκβιομηχάνισης εφαρμόστηκε ανεπιτυχώς, καθώς η Τσεχοσλοβακία ήταν ήδη εξ ολοκλήρου βιομηχανοποιημένη πριν από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, και το σοβιετικό μοντέλο λάμβανε κυρίως υπόψη τις λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομίες. Η προσπάθεια του Νοβότνυ για αναδιάρθρωση της οικονομίας, το Νέο Οικονομικό Μοντέλο του 1965, προκάλεσε επίσης αυξημένη ζήτηση για πολιτική μεταρρύθμιση.
 
### Συνέδριο Συγγραφέων 1967
Καθώς η αυστηρή κυβέρνηση χαλάρωσε τους κανόνες της, η Ένωση Τσεχοσλοβάκων Συγγραφέων άρχισε προσεκτικά να δείχνει δυσαρέσκεια και στην εφημερίδα του σωματείου, την Literární noviny, τα μέλη πρότειναν ότι η λογοτεχνία πρέπει να είναι ανεξάρτητη από το δόγμα του Κόμματος. Τον Ιούνιο του 1967, μια μικρή μερίδα του συνδικάτου των Τσέχων συγγραφέων άρχισε να δείχνει την συμπάθεια της στους ριζοσπάστες σοσιαλιστές, συγκεκριμένα τους Ludvík Vaculík, Μίλαν Κούντερα, Jan Procházka, Antonín Jaroslav Liehm, Pavel Kohout και Ivan Klíma. Λίγους μήνες αργότερα, σε συνέλευση του κόμματος, αποφασίστηκε η λήψη διοικητικών μέτρων κατά των συγγραφέων που εξέφρασαν ανοιχτά την υποστήριξη της μεταρρύθμισης. Δεδομένου ότι μόνο ένα μικρό μέρος του σωματείου είχε αυτές τις πεποιθήσεις, τα υπόλοιπα μέλη βασίστηκαν στο να πειθαρχήσουν τους συναδέλφους τους. Ο έλεγχος του Literární noviny και πολλών άλλων εκδοτικών οίκων μεταβιβάστηκε στο Υπουργείο Πολιτισμού, και ακόμη και μέλη του κόμματος που αργότερα έγιναν σημαντικοί μεταρρυθμιστές, συμπεριλαμβανομένου του Ντούμπτσεκ, υποστήριξαν αυτές τις κινήσεις.

### Άνοιξη της Πράγας

Η Άνοιξη της Πράγας (τσεχικά: Pražské jaro, σλοβακικά: Pražská jar) ήταν μια περίοδος πολιτικής φιλελευθεροποίησης στην Τσεχοσλοβακία που ξεκίνησε στις 5 Ιανουαρίου 1968, όταν ο μεταρρυθμιστής Αλεξάντερ Ντούμπτσεκ εξελέγη πρώτος γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Τσεχοσλοβακίας (KSČ) και συνεχίστηκε μέχρι 21 Αυγούστου όταν η Σοβιετική Ένωση και άλλα μέλη του Συμφώνου της Βαρσοβίας εισέβαλαν στη χώρα για να σταματήσουν τις μεταρρυθμίσεις.

Οι μεταρρυθμίσεις της Άνοιξης της Πράγας ήταν μια ισχυρή προσπάθεια του Ντούμπτσεκ να παραχωρήσει πρόσθετα δικαιώματα στους πολίτες της Τσεχοσλοβακίας σε μια πράξη μερικής αποκέντρωσης της οικονομίας και εκδημοκρατισμού. Οι ελευθερίες που χορηγήθηκαν περιλάμβαναν χαλάρωση των περιορισμών στα μέσα ενημέρωσης, τον λόγο και τα ταξίδια. Μετά από εθνική συζήτηση για τη διαίρεση της χώρας σε μια ομοσπονδία τριών δημοκρατιών, της Βοημίας, της Μοραβίας-Σιλεσίας και της Σλοβακίας, ο Ντούμπτσεκ επέβλεψε την απόφαση να χωριστεί σε δύο, την Τσεχική Δημοκρατία και τη Σλοβακική Δημοκρατία.

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Κατηγορία:Διαμεσολαβητικοί πόλεμοι
Κατηγορία:Σοβιετικές στρατιωτικές κατοχές