open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Αριαράθης Θ΄ της Καππαδοκίας

Ο **Αριαράθης Θ΄** ή **Αριαράθης Θ΄ ο Ευσεβής Φιλοπάτωρ** έγινε βασιλεύς της Καππαδοκίας (101 π.Χ.-85 π.Χ.) από τον πατέρα του βασιλέα του Πόντου Μιθριδάτη ΣΤ΄ μετά την δολοφονία του νόμιμου βασιλέα Αριαράθη Ζ΄ (100 π.Χ.). Την εποχή εκείνη ήταν ακόμα ανήλικος για αυτό ανέλαβε την αντιβασιλεία ο ευγενής Γόρδιος της Καππαδοκίας. Η αριστοκρατία της Καππαδοκίας τον έδιωξε ωστόσο γρήγορα, νέος βασιλιάς τοποθετήθηκε ο Αριαράθης Η΄ της Καππαδοκίας, γιος του Αριαράθη ΣΤ΄ και αδελφός του δολοφονημένου βασιλέως Αριαράθη Ζ΄. Ο Μιθριδάτης ΣΤ΄ του Πόντου εισήλθε ωστόσο με στρατό στην Καππαδοκία, εκθρόνισε τον Αριαράθη Η΄ και αποκατέστησε στον θρόνο τον γιο του. Μετά από την νέα σύντομη κυριαρχία της Καππαδοκίας από το Βασίλειο του Πόντου η Ρωμαϊκή σύγκλητος με νέα επέμβαση επανάφερε στον θρόνο τον Αριαράθη Η΄. Η Ρωμαϊκή Δημοκρατία αποφάσισε να θέσει το θέμα του βασιλείου της Καππαδοκίας σε δημοψήφισμα του τοπικού λαού, νέος βασιλιάς ανακυρήχτηκε ο Αριοβαρζάνης Α΄ της Καππαδοκίας.

Ο βασιλιάς της Αρμενίας Τιγράνης ο Μέγας γαμπρός του Αριαράθη Η΄ έκανε νέα επίθεση εκθρόνισε τον Αριοβαρζάνη Α΄ και επανάφερε ξανά για σύντομο χρονικό διάστημα τον Αριαράθη Θ΄ στον θρόνο της Καππαδοκίας (93 π.Χ.-92 π.Χ.). Η Σύγκλητος της Ρώμης εκθρόνισε για άλλη μιά φορά τον Αριαράθη Θ΄ όταν ο γαμπρός του Τιγράνης ο Μέγας επέστρεψε στην πατρίδα του  την Αρμενία. Ο Αριαράθης Θ΄ τοποθετήθηκε για τελευταία φορά στον θρόνο της Καππαδοκίας όταν ξέσπασε ο Α΄ Μιθριδατικός Πόλεμος (89 π.Χ.-85 π.Χ.), μετά την ήττα του πατέρα του (85 π.Χ.) εκθρονίστηκε οριστικά. Τα τελευταία νομίσματα με το σύμβολο του κόπηκαν το 15ο έτος της βασιλείας του (85 π.Χ.). Ο Αριαράθης ΣΤ΄ πέθανε την ίδια χρονιά δηλητηριασμένος πιθανότατα από τον ίδιο τον πατέρα του ενώ υπηρετούσε τα στρατεύματα του στην βόρεια Ελλάδα. Ο Πλούταρχος στο έργο του *"Βίοι Παράλληλοι"* έγραψε :

*"Στο κάστρο του [[Πομπήιος|Πομπήιου]] βρέθηκαν έγγραφα του ίδιου του Μιθριδάτη, τα διάβασα και αναγνώρισα τον άθλιο χαρακτήρα του, ο ίδιος έγραψε ότι δηλητηρίασε τον γιο του και τον Αλκαίο των Σάρδεων επειδή τον νίκησαν στις ιπποδρομίες"*.

## Παραπομπές



## Πηγές

*Hazel, John; Who's Who in the Greek World, "Ariarathes IX", (1999)
*McGing, B. C. (1986). The Foreign Policy of Mithridates VI Eupator, King of Pontus
*Hojte, Jakob Munk (2009-06-22). Mithridates VI and the Pontic Kingdom

Κατηγορία:Δυναστεία των Μιθριδατιδών
Γκραν Πρι Κίνας 2019 (Φόρμουλα 1)

Το **Γκραν Πρι Κίνας 2019** είναι ο 3ος αγώνας του παγκοσμίου πρωταθλήματος Φόρμουλα 1 2019 και διεξήχθη στο Shanghai International Circuit στη Σανγκάη της Κίνας το τριήμερο 12-14 Απριλίου 2019.

## Πρόγραμμα τριημέρου

## Ελαστικά
Η Pirelli από το 2019 εφαρμόζει αλλαγές όσον αφορά τα ελαστικά. Συγκεκριμένα αποφασίστηκε να απλοποιηθεί η ποικιλία των ελαστικών και πλέον σε όλους τους αγώνες η άσπρη γόμα θα είναι η σκληρή, η κίτρινη θα είναι η μεσαία και η κόκκινη θα είναι η μαλακή. Παρότι τα χρώματα θα είναι πάντα 3 συγκεκριμένα (στεγνά), τα ελαστικά που έχει η Pirelli διαθέσιμα είναι 5 και σε κάθε αγώνα θα επιλέγονται 3 από αυτά ανάλογα με τις ανάγκες της κάθε πίστας. Οι ονομασίες των ελαστικών είναι: C1, C2, C3, C4, C5, με την C1 να είναι η πιο σκληρή και την C5 η πιο μαλακή. 

## Συμμετέχοντες και επιλεγμένα ελαστικά

Εδώ βλέπετε ποιοι οδηγοί θα συμμετάσχουν στον αγώνα και ποια ελαστικά έχουν διαλέξει για το τριήμερο.

## Ελεύθερα δοκιμαστικά

### Free Practice 1 (FP1)

Στα πρώτα δοκιμαστικά της Παρασκευής, στις 12 Απριλίου 2019, ο καιρός ήταν καθαρός. Όλοι οι οδηγοί χρησιμοποίησαν τη μαλακή γόμα (Soft), την μεσαία γόμα (Medium) ή την σκληρή γόμα (Hard) της Pirelli.

### Free Practice 2 (FP2)

Στα δεύτερα δοκιμαστικά της Παρασκευής, στις 12 Απριλίου 2019, ο καιρός ήταν καθαρός. Όλοι οι οδηγοί χρησιμοποίησαν τη μαλακή γόμα (Soft), την μεσαία γόμα (Medium) ή την σκληρή γόμα (Hard) της Pirelli.

### Free Practice 3 (FP3)

Στα τρίτα δοκιμαστικά του Σαββάτου, στις 13 Απριλίου 2019, ο καιρός ήταν καθαρός. Όλοι οι οδηγοί χρησιμοποίησαν τη μαλακή γόμα (Soft), την μεσαία γόμα (Medium) ή την σκληρή γόμα (Hard) της Pirelli.

## Κατατακτήριες δοκιμές

Οι κατατακτήριες δοκιμές έλαβαν μέρος το Σάββατο 13 Απριλίου 2019 λίγες ώρες μετά το FP3. Την Pole Position κέρδισε ο Βαλτέρι Μπότας με τον Λιούις Χάμιλτον να συμπληρώνει την 1η σειρά της εκκίνησης.

**Έντονοι χαρακτήρες**&nbsp;- Pole position*Πλάγιοι χαρακτήρες*&nbsp;- Ταχύτερος γύρος κάθε Q

## Αγώνας

Ο αγώνας διεξήχθη την Κυριακή 14 Απριλίου 2019.

### Ποινές

Εδω παρουσιάζονται οι ποινές που δέχθηκαν οι οδηγοί πριν την έναρξη των αγώνων.

### Τελική κατάταξη

&nbsp;– Συμπεριλαμβάνεται και 1 πόντος για τον ταχύτερο γύρο του αγώνα.

**†**&nbsp;- Εγκατέλειψε αλλά κατατάχθηκε καθώς είχε συμπληρώσει το 90% της διαδρομής.

### Βαθμολογίες μετά τον αγώνα

;Βαθμολογία οδηγών

;Βαθμολογία κατασκευαστών

* **Σημείωση**: Και στις δύο βαθμολογίες αναγράφονται μόνο οι πέντε πρώτοι.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Παγκόσμιο πρωτάθλημα Φόρμουλα 1 το 2019
Κατηγορία:Αθλητισμός στην Κίνα
Ηγέτης των πιστών

**Ηγέτης των πιστών** (, ) είναι αραβικός τίτλος που φέρεται από ανώτατους πολιτικοθρησκευτικούς ηγέτες του ισλαμικού κόσμου. Οι Σιίτες υποστηρίζουν ότι ο τίτλος ανήκει αποκλειστικά στον Αλί, ενώ οι Σουνίτες θεωρούν τον χαλίφη σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή ως κάτοχο του τίτλου. 

Η χρήση του τίτλου δεν σημαίνει απαραιτήτως αξίωση του χαλιφάτου, αλλά περιγράφει μια συγκεκριμένη μορφή ακτιβιστικής ηγεσίας η οποία συνήθως συνδεόταν με χαλίφη αλλά μπορούσε επίσης να δηλώνει ένα κατώτερο επίπεδο εξουσίας. Οι Οθωμανοί σουλτάνοι, ειδικότερα, χρησιμοποίησαν τον τίτλο ελάχιστα. Επιπλέον, ο όρος χρησιμοποιήθηκε από άνδρες που δεν αξίωναν τον τίτλο του χαλίφη.

## Όρος
Ο αραβικός όρος λατινικοποιήθηκε στο μεσαίωνα ως , εξ ου και η ιταλική λέξη , η γαλλική , η ισπανική  και η πορτογαλική , ενώ στα βυζαντινά ελληνικά η απόδοση ήταν .

## Άποψη των σιιτών
Οι Σιίτες θεωρούν ότι ο Αλί, γαμπρός του Προφήτη Μωάμεθ και πρόγονος της μοναδικής συνεχούς γενεαλογίας του, έλαβε τον τίτλο κατά την εποχή του Μωάμεθ. 

Οι Σιίτες πιστεύουν ότι ο τίτλος είναι αποκλειστικός για τον Αλί.  Η κατοχή του τίτλου του διοικητή των πιστών δεν συνεπάγεται μόνο πολιτική εξουσία, αλλά και πνευματική και θρησκευτική εξουσία.

## Άποψη των σουνιτών
Οι Σουνίτες γενικά θεωρούν τον Ουμάρ ως τον πρώτο άνθρωπο που κατείχε τον τίτλο, παρόλο που σύμφωνα με αρκετούς διάσημους σουνίτες επιστήμονες όπως ο Ιμπν αλ-Τζαβζί, ο Αλ-Νταχαμπί, ο Ιμπν Ασακίρ κλπ., ο Προφήτης (Μωάμεθ) αποκάλεσε μόνο τον Αλί ως Αμίρ αλ-Μουμινίν. 

## Τρέχουσα χρήση

* Ο μουσουλμάνος χαλίφης Αχμαντίγια, Μιρζά Μασρούρ Αχμάντ. 
* Σύμφωνα με το μαροκινό σύνταγμα, ο βασιλιάς του Μαρόκου είναι επίσης *Αμίρ αλ-Μου'μινίν*. 
* Ο σουλτάνος του Σοκότο τον κατέχει ως δευτερεύοντα τίτλο, αν και μερικές φορές μετατρέπεται σε «Σαρκίν Μουσουλμί» στη γλώσσα Χαουσά. 
* Ο ανώτατος ηγέτης των Αφγανών Ταλιμπάν 
* Ο αυτοαποκαλούμενος Χαλίφης του Ισλαμικού Κράτους 

## Παραπομπές


Κατηγορία:Ισλαμικοί θρησκευτικοί τίτλοι και βαθμοί
Κατηγορία:Πολιτική του Μαρόκου
Κατηγορία:Χαλίφηδες
Αριαράθης Ι΄ της Καππαδοκίας

Ο **Αριαράθης Ι΄** Ευσεβής Φιλάδελφος (άκμασε το 42-36 π.Χ.) από τη Δυναστεία των Αριοβαρζανιδών ήταν βασιλιάς της Καππαδοκίας (π. 42-36 π.Χ.).

## Βιογραφία
Ήταν ο δευτερότοκος γιος τού Αριοβαρζάνη Β΄ της Καππαδοκίας και της Αθηναΐδος Φιλοστόργου Β΄, κόρης τού Μιθριδάτη ΣΤ΄ τού Πόντου.

Είχε Περσική και Ελληνική καταγωγή. Έπειτα από τον φόνο τού μεγαλύτερου αδελφού του Αριοβαρζάνη Γ΄ της Καππαδοκίας, έγινε βασιλιάς της χώρας. Η εξουσία του δεν κράτησε πολύ, καθώς ο Μάρκος Αντώνιος τον εκτόπισε και τον εκτέλεσε· τον αντικατέστησε με τον Αρχέλαο, γιο τού ιερέα-βασιλιά στα Κόμανα της Καππαδοκίας.

## Παραπομπές


## Πηγές
* Hornblower, Simon; Spawforth, Antony (1996). The Oxford Classical Dictionary. Oxford University Press.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Κατηγορία:Δυναστεία των Αριοβαρζανιδών
Αρχέλαος (πατέρας του Αρχέλαου της Καππαδοκίας)

Ο **Αρχέλαος Β΄** (έζησε τον 1ο αι. π.Χ.) από τη Δυναστεία του Αρχέλαου ήταν αρχιερέας-βασιλιάς της θεοκρατικής πόλης Κόμανα στην Καππαδοκία.

## Βιογραφία

### Καταγωγή

Ήταν γιος του Αρχελάου Α΄ αρχιερέα-βασιλιά στα Κόμανα και μίας ανώνυμης Ελληνίδας. Ο πατέρας του ήταν Έλληνας ευγενής, ίσως Μακεδονικής καταγωγής, υποτελής των Ρωμαίων. Ο εκ πατρός θείος του Διογένης ήταν στρατιωτικός, που υπηρέτησε τον Μιθριδάτη ΣΤ΄ του Πόντου. Εκ πατρός πάππος του ήταν ο Αρχέλαος, διαπρεπής στρατηγός των Μιθριδατικών Πολέμων, σύζυγος μάλλον κόρης τού Μιθριδάτη ΣΤ΄. Έτσι ο Αρχέλαος Β΄ ήταν απόγονος τού βασιλιά τού Πόντου.

### Ιερέας-βασιλιάς

Τον Ιανουάριο/Φεβρουάριο τού 55 π.Χ., έπειτα από το τέλος τού πατέρα του, ο Αρχέλαος Β΄ τον διαδέχθηκε ως αρχιερέας τού ναού και βασιλιάς στα Κόμανα. Η τιμώμενη θεά στο ναό ήταν η Μπελλόνα, ρωμαϊκή θεά τού πολέμου. Ο Αρχέλαος Β΄ συνέδραμε με στρατό και χρήματα, αυτούς που δημιουργούσαν αναστατώσεις στην Καππαδοκία εναντίον τού Αριοβαρζάνη Γ΄ της Καππαδοκίας. Ο Μ. Τ. Κικέρωνας, που υπηρετούσε ως ανθύπατος (proconsul) της Κιλικίας το 51 π.Χ., ανάγκασε τον Αρχέλαο να εγκαταλείψει την εκστρατεία εναντίον τού Αριοβαρζάνη Γ΄.

Ο Πομπήιος ήταν ο προστάτης της οικογένειας τού Αρχελάου και είχε θέσει τον πατέρα του Αρχέλαο Α΄ αρχιερέα-βασιλιά των Κομάνων. Το 47 π.Χ. ο δικτάτορας Γ. Ιούλιος Καίσαρας, ως αποτέλεσμα της στρατιωτικής του νίκης εναντίον τού Πομπηίου, στέρησε τον Αρχέλαο Β΄ από το αξίωμά του και τον εκτόπισε από αρχιερέα των Κομάνων. Αντικαταστάθηκε από έναν άλλο Έλληνα ευγενή, τον Λυκομήδη. Η κατοπινή μοίρα τού Αρχελάου Β΄ δεν είναι γνωστή.

## Οικογένεια

Νυμφεύτηκε τη Γλαφύρα εταίρα από την Καππαδοκία. Είχε τέκνα:

*Αρχέλαος της Καππαδοκίας βασιλιάς της Καππαδοκίας (36 π.Χ. - 17 μ.Χ.).
*Σισίνης.

## Παραπομπές



## Πηγές

* H. Temporini and W. Haase, Aufstieg und Niedergang der römischen Welt: Geschichte und Kultur Roms im Spiegel der neueren Forschung, Walter de Gruyter, 1980
* R. Syme and A.R. Birley, Anatolica: studies in Strabo, Oxford University Press, 1995
* D. Dueck, H. Lindsay and S. Pothecary, Strabo's cultural geography: the making of a kolossourgia, Cambridge University Press, 2005

Κατηγορία:Δυναστεία του Αρχέλαου
Μαχάρης

Ο **Μαχάρης**, απεβ. 65 π.Χ. από τη Δυναστεία των Μιθριδατιδών ήταν πρίγκιπας τού Πόντου, που διαδέχθηκε τον πατέρα του Μιθριδάτη ΣΤ΄ στο βασίλειό του, το οποίο είχε ελαττωθεί, τη δεύτερη φορά από τον Ρωμαίο Λ Λ. Μουρένα το 80 π.Χ., και είχε αυτό περιοριστεί στον Κιμμέριο Βόσπορο. Το όνομα του είναι Περσικής προέλευσης και μεταφράζεται ως *"πολεμιστής"*.

## Βιογραφία
Ήταν γιος τού Μιθριδάτη ΣΤ΄ τού Πόντου και της αδελφής του Λαοδίκης. Το 73 π.Χ. ο πατέρας του, έπειτα από την ήττα του στην Κύζικο, ζήτησε ενισχύσεις από τον Μαχάρη, ο οποίος τότε είχε με επάρκεια. Δύο έτη μετά τις επαναλαμβανόμενες καταστροφές τού Μιθριδάτη ΣΤ΄, οι οποίες ήταν πάρα πολλές για να παραμείνει πιστός στον πατέρα του, ο Μαχάρης έστειλε πρεσβεία στον Ρωμαίο στρατηγό Λ. Λ. Λούκουλλο με δώρο ένα χρυσό στέμμα και ζήτησε  να γίνει δεκτός ως σύμμαχος της Ρώμης. Αυτό έγινε αμέσως δεκτό από τον Λούκουλλο· ως ένδειξη της ειλικρίνειάς του ο Μαχάρης προμήθευσε τον στρατηγό με εφόδια και τον συνέδραμε στην πολιορκία της Σινώπης. Όταν ο Μιθριδάτης ΣΤ΄, αν και ηττήθηκε από τον Πομπήιο, αποφάσισε να βαδίσει με τον στρατό του στον Βόσπορο και να ανανεώσει τον πόλεμο εκεί, ο Μαχάρης αμέσως συνειδητοποίησε τις συνέπειες, που θα είχε η αποστασία του. Όταν το 65 π.Χ. έμαθε, πως πλησίαζε ο πατέρας του, διέφυγε στην πόλη της Χερσονήσου, όπου αφού ζήτησε απελπισμένα συγχώρεση, αυτοκτόνησε. Ο Δίων Κάσσιος ωστόσο αναφέρει, πως αφού ο Μιθριδάτης ΣΤ΄ τον εξαπάτησε, ότι δέχεται τη συγγνώμη του και θα είναι ασφαλής, μετά τον εκτέλεσε.

## Παραπομπές



## Πηγές

*Mayor, The Poison King: the life and legend of Mithradates, Rome’s deadliest enemy p.114
*Smith, Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology. v. 2, p. 885 Archived 2007-02-03 at the Wayback Machine

Κατηγορία:Δυναστεία των Μιθριδατιδών
Αρκαθίας

O **Αρκαθίας** ήταν πρίγκιπας του Πόντου, Περσικής και Ελληνικής (Μακεδονικής) καταγωγής, που έλαβε μέρος στους Μιθριδατικούς Πολέμους.

## Βιογραφία

Ήταν γιος του Μιθριδάτη ΣΤ΄ τού Πόντου και της αδελφής του Λαοδίκης. Το 88 π.Χ. ο Αρκαθίας ακολούθησε τους αδελφούς Νεοπτόλεμο και Αρχέλαο, στρατηγούς τού πατέρα του με 1000 άλογα, που τα έφερε από τη Μικρή Αρμενία, κατά την έναρξη του πολέμου με τους Ρωμαίους. Ο Αρκαθίας έλαβε ενεργό μέρος στη μάχη πλησίον του ποταμού Αμνείου στην Παφλαγονία, στον οποίο ο Νικομήδης Δ΄ Φιλοπάτωρ της Βιθυνίας νικήθηκε. Δύο έτη μετά, το 87 εισέβαλε στη Μακεδονία με έναν ξεχωριστό στρατό, στο πλευρό του στρατηγού Τάξιλα. Εκεί εξολόθρευσαν τις λεγεώνες του Σέντιου ή διαδοχικά τον εξέβαλαν από τη Μακεδονία. Ως το 86 είχε ολοκληρωτικά κυριεύσει τη χώρα. Έπειτα βάδισε εναντίον του Σύλα, αλλά απεβίωσε στη διαδρομή, στο Τιδίον (ή Ποτίδαια ή όρος Τισαίον). Ο διοικητής του στρατού που εστάλη στη Μακεδονία καλείται Αριαράθης από τον Πλούταρχο, αλλά είναι γενικά αποδεκτό, ότι είναι ο ίδιος ο Αρκαθίας.

## Παραπομπές



## Πηγές
* Strabo, Geographica xii. p.&nbsp;562
* Sherwin-White, Adrian Nicholas (1984). Roman foreign policy in the East, 168 B.C. to A.D. 1. Duckworth. p.&nbsp;134. ISBN 9780715616826. Retrieved 2017-03-18.
* Appian, App. Mith. 17, 18, 35, 41

Κατηγορία:Δυναστεία των Μιθριδατιδών
Ελένη Παντελίδου

Η **Ελένη Παντελίδου** ήταν Ελληνίδα φεμινίστρια στα τέλη του 19ου αιώνα και αυτόχειρας.

Η Παντελίδου φοίτησε και τελείωσε το Αρσάκειο παρθεναγωγείο της Αθήνας και θέλησε να σπουδάσει στο Πανεπιστήμιο, κάτι πρωτοφανές για την εποχή για γυναίκα. Το 1887 έκανε αίτηση για να εισαχθεί στην ιατρική σχολή του Πανεπιστήμιου Αθηνών αλλά απορρίφθηκε λόγω του ότι τα σχολεία θηλέων θεωρούνταν πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και όχι δευτεροβάθμιας όπως τα γυμνάσια που αποφοιτούσαν τα αγόρια. Αναφέρεται μάλιστα ότι κατά την είσοδο της στην αίθουσα χλευάστηκε από τους άνδρες συμμαθητές της που την υποδέχτηκαν με ποδοκροτήματα, ενώ της πετούσαν και σαΐτες. Η Παντελίδου απογοητεύτηκε από την απόρριψη της αίτηση της κι αυτοκτόνησε σε ηλικία 18 ετών.. Στο σημείωμα που άφησε ανέφερε:

Ο θάνατός της συνέβαλε στο να αρχίσει από τον 1895 να γίνεται δεκτή η φοίτηση στο Πανεπιστήμιο και γυναικών.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Αυτόχειρες
Κατηγορία:Ελληνίδες φεμινίστριες
Ξιφάρης

Ο **Ξιφάρης** (π. 85 - 65 π.Χ.) από τη Δυναστεία των Μιθριδατιδών ήταν νεαρός πρίγκιπας στο βασίλειο τού Πόντου.

## Βιογραφία
Ήταν γιος του Μιθριδάτη ΣΤ΄ τού Πόντου και της Στρατονίκης από τα Κάβειρα, Ελληνίδας αρπίστιας, κόρης αρπιστή της Αυλής.

Ο Μιθριδάτης ΣΤ΄, κατά την υποχώρησή του στον πόλεμο με τους Ρωμαίους, άφησε τη Στρατονίκη και τον γιο τους στο φρούριο Κοινόν, το οποίο εμπιστεύτηκε σε αυτήν με έναν μεγάλο θησαυρό, που ήταν εκεί. Η Στρατονίκη όμως πείστηκε από τον Πομπήιο και παρέδωσε το φρούριο με τον θησαυρό, με τον όρο να σωθεί η ζωή τού Ξιφάρη. Τότε ο Μιθριδάτης ΣΤ΄ την τιμώρησε, εκτελώντας τον γιο τους μπροστά στα μάτια της.

Η Στρατονίκη απεβίωσε το 63 π.Χ., όταν ο Πομπήιος προσαρτήθηκε ως Ρωμαϊκή επαρχία.

## Πηγές
* A. Duggan, He Died Old, Mithridates Eupator, King of Pontus (1974)

## Παραπομπές


Κατηγορία:Δυναστεία των Μιθριδατιδών
Χουλιαϊπόλε

Το **Χουλιαϊπόλε** () είναι πόλη στην Ουκρανία και διοικητικό κέντρο με πληθυσμό περί τους 150 κατοίκους.
## Ιστορία
Ιδρύθηκε το 1785. Από το 1938 είναι πόλη.
## Σημαντικά πρόσωπα
Είναι η γενέτειρα του Νέστορ Μαχνό.

## Εικόνες

File:Гуляйпільський млин 02.JPG|Παλιός μύλος
File:Huliaipole Museum1.jpg|Τοπικό μουσείο ιστορίας


## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Κατηγορία:Πόλεις της Ουκρανίας
Μιθριδάτης του Κιμμερίου Βοσπόρου

Ο **Μιθριδάτης** Α΄ ή Β΄ του Βοσπόρου ή της Περγάμου (άκμασε τον 1ο αι. π.Χ.) από τη Δυναστεία των Μιθριδατιδών ήταν βασιλιάς τού Κιμμερίου Βοσπόρου (47-44 π.Χ.).

## Βιογραφία
Ήταν γιος τού Μιθριδάτη ΣΤ΄ τού Πόντου και της παλλακίδας του Αδοβογιόνας της Πρεσβύτερης, αδελφής τού Βρογιταύρου των Γαλατών. Αδελφή του ήταν η Αδοβογιόνα η Νεότερη, μητέρα τού Δειοταύρου της Παφλαγονίας.

Είχε καταγωγή Περσική, Μακεδονική και Γαλατική. Ο πατέρας του τον έστειλε στην Πέργαμο για να μορφωθεί και έγινε εξέχων πολίτης εκεί. Ήταν τετράρχης της Γαλατικής φυλής των Τρόκμι. Τον χειμώνα τού 48/47 π.Χ. ο Ι. Καίσαρας πολιορκούσε την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, με στρατό τού Αχιλλά φρουρού και στρατηγού τού Πτολεμαίου ΙΓ΄. Ο Μιθριδάτης συγκέντρωσε στρατό και ήλθε να ενισχύσει τον Καίσαρα, ανακουφίζοντάς τον. Έπειτα από τη μάχη της Ζήλας, ο Καίσαρας τον έκανε βασιλιά τού Κιμμερίου Βοσπόρου, διατάζοντάς τον να δηλώσει πόλεμο εναντίον της ανιψιάς του Δύναμης και τού συζύγου της Ασάνδρου. Ο στόχος ήταν να καταλάβει το βασίλειο για τον εαυτό του. Η Δύναμις και ο Άσανδρος ηττήθηκαν από τον Μιθριδάτη και τον στρατό του και αυτός έγινε βασιλιάς τού Κιμμερίου Βοσπόρου.

Όταν όμως το 44 π.Χ. απεβίωσε ο Καίσαρας, η Δύναμις και ο Άσανδρος απoκαταστάθηκαν στο βασίλειο από τον Οκταβιανό, μικρανιψιό και κληρονόμο του Καίσαρα. Μετά από την εκθρόνισή του, ο Μιθριδάτης απεβίωσε. Είναι ένας από τους ήρωες στην ταινία τού Φούριο Μενικόνι *Κλεοπάτρα* (1963).

## Πηγές
* Mayor, Adrienne: "The Poison King: The Life and Legend of Mithradates, Rome's Deadliest Enemy" Princeton: Princeton University Press, 2009, ISBN 978-0-691-12683-8

Κατηγορία:Δυναστεία των Μιθριδατιδών
Κατηγορία:Μονάρχες του Βασιλείου του Βοσπόρου
Μιθριδάτης της Κολχίδας

Ο **Μιθριδάτης** (άκμασε το 83 π.Χ.) από τη Δυναστεία των Μιθριδατιδών ήταν πρίγκιπας τού Πόντου, που ο πατέρας του τον έκανε ηγεμόνα της Κολχίδος.

## Βιογραφία

Ήταν ο πρωτότοκος γιος τού Μιθριδάτη ΣΤ΄ τού Πόντου και της αδελφής του Λαοδίκης, η οποία εκτελέστηκε για απιστία από αυτόν. Ο Μιθριδάτης ο νεότερος υπηρέτησε πιστά τον πατέρα του κατά τον Α΄ Μιθριδατικό Πόλεμο εναντίον της Ρώμης και ηττήθηκε από τον Ρωμαίο Γ. Φ. Φιμβρία στον Ρύνδακο της Μ. Ασίας το 85 π.Χ.. Διέφυγε στην Πέργαμο, όπου συνάντησε τον πατέρα του. Και εκεί τους καταδίωξε ο Φιμβρίας, οπότε έφυγαν μέσω της θάλασσας. Έπειτα από τον πόλεμο ο Μιθριδάτης ΣΤ΄ έπρεπε να ασχοληθεί με τις αναστατώσεις των μακρινών υποτελών του, όπως αυτών της Κολχίδας στα ανατολικά τού Εύξεινου Πόντου. Για το βασίλειο η Κολχίδα κατείχε θέση κλειδί και παρείχε άνδρες και πρώτες ύλες. Οι Κόλχιοι, δυσαρεστημένοι με την πρότερη διοίκηση, ζήτησαν από τον βασιλιά να τους στείλει τον πρωτότοκο γιο του ως ηγεμόνα. Όταν ο Μιθριδάτης ΣΤ΄ συγκατένευσε, οι Κόλχιοι επέστρεψαν στη συμμαχία τους. Η τοποθέτηση τού Μιθριδάτη τού νεότερου μάλλον έγινε ταυτόχρονα με τον διορισμό τού Μαχάρη, άλλου γιού τού βασιλιά, ως αντιβασιλιά στον Κιμμέριο Βόσπορο. Τα 119 μπρούτζινα νομίσματα που βρέθηκαν σε θησαυρό στο Βάνι της Γεωργίας, ίσως τα έκοψε ο Μιθριδάτης της Κολχίδας. Η βασιλεία του στην Κολίδα έγινε με τόση επίδειξη εύνοιας από τους υπηκόους του, που ο πατέρας του ζήλεψε. Σύμφωνα με τον ιστορικό Αππιανό τον Αλεξανδρέα ο Μιθριδάτης ΣΤ΄ υποπτεύθηκε, ότι η ανάπτυξη της Κολχίδας θα έκανε φιλόδοξο τον γιο του, ώστε να επιδιώξει τη βασιλεία. Έτσι τον κάλεσε, τον έθεσε σε περιορισμό με χρυσά δεσμά και αργότερα τον εκτέλεσε. Ο βασιλιάς έστειλε έπειτα έναν έμπιστό του από την Αμάσεια, τον Μοαφέρνη, μεγάλο θείο τού Στράβωνα, να διοικήσει την Κολχίδα.

## Παραπομπές



## Πηγές

* Magie, David (2015). Roman Rule in Asia Minor, Volume 1. Princeton University Press. σ. 227. 
* Braund, David (1994). Georgia in Antiquity: A History of Colchis and Transcaucasian Iberia, 550 BC–AD 562. Oxford: Oxford University Press. σ. 4, 157–159.

Κατηγορία:Δυναστεία των Μιθριδατιδών
Πτώση της Καμπούλ (2001)

Η **πτώση της Καμπούλ** πραγματοποιήθηκε το 2001 κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Αφγανιστάν. Οι δυνάμεις της Βόρειας Συμμαχίας ξεκίνησαν την επίθεσή τους στην πόλη στις 13 Νοεμβρίου και πραγματοποίησαν ταχεία πρόοδο εναντίον των δυνάμεων των Ταλιμπάν, οι οποίες αποδυναμώθηκαν σε μεγάλο βαθμό από αμερικανικές και βρετανικές αεροπορικές επιθέσεις. Η πρόοδος προχώρησε σύμφωνα με τα σχέδια και την επόμενη ημέρα οι δυνάμεις της Βόρειας Συμμαχίας (με την υποστήριξη της ODA 555) εισήλθαν στην Καμπούλ χωρίς να συναντήσουν καμία αντίσταση. Οι δυνάμεις των Ταλιμπάν υποχώρησαν στη Κανταχάρ στα νότια της χώρας. 

Σε συνδυασμό με την πτώση του Μαζάρι Σαρίφ πέντε ημέρες νωρίτερα, η κατάληψη της Καμπούλ ήταν ένα σημαντικό πλήγμα για τη διακυβέρνηση των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν. 

Ως αποτέλεσμα όλων των απωλειών, τα επιζόντα μέλη των Ταλιμπάν και της Αλ Κάιντα υποχώρησαν προς την Κανταχάρ, την πνευματική γενέτειρα και έδρα των Ταλιμπάν, και το Τόρα Μπόρα.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Ιστορία του Αφγανιστάν
Φώτιος Γραικός

Ο **Φώτιος Γκραικός** είναι ένας Έλληνες πολιτικός και πρώην βουλευτής.

Στις βουλευτικές εκλογές του Ιανουαρίου 2015 εξελέγη μέλος του Ελληνικού Κοινοβουλίου με το ψηφοδέλτιο της Χρυσής Αυγής στην Εκλογική περιφέρεια Β΄ Θεσσαλονίκης.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
*  Φώτιος Ευστρατίου Γραικός, δελτίο στην ιστοσελίδα του Ελληνικού Κοινοβουλίου.

Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με τη Χρυσή Αυγή
Κατηγορία:Βουλευτές Β΄ Θεσσαλονίκης
Πλήξιππος

Στην ελληνική μυθολογία με το όνομα **Πλήξιππος**, που ετυμολογείται από τις λέξεις *πλήττω* και *ίππος*, και εννοεί αυτόν που χτυπά τα άλογα, ήταν γιος του Αιτωλού ηγεμόνα Θεστίου και της Ευρυθέμιδας. Αδέλφια του Πληξίππου ήταν οι Εύιππος (γνωστός και ως Τοξέας), Ευρύπυλος, Ίφικλος, Αλθαία, Λήδα και Υπερμνήστρα. Ο Πλήξιππος έλαβε μέρος στο κυνήγι του Καλυδωνίου Κάπρου, θύμωσε όμως που το τομάρι του κάπρου δόθηκε σε μια γυναίκα (την Αταλάντη) από τον ανεψιό του Μελέαγρο. Στη συμπλοκή που επακολούθησε, ο Μελέαγρος σκότωσε τον Πλήξιππο και τον Εύιππο.

## Και άλλα πρόσωπα
Τρία ακόμα πρόσωπα της μυθολογίας αναφέρονται με το όνομα Πλήξιππος (τα δύο τελευταία μόνο από Λατίνους συγγραφείς):

* Γιος του Φινέα και της Κλεοπάτρας, αδελφός του Πανδίωνα. Ο Πλήξιππος αυτός και ο αδελφός του τυφλώθηκαν από τον Φινέα με την υποκίνηση της μητριάς τους Ιδαίας ή Ειδοθέας.
* Γιος του Αιγύπτου ,που αναφέρεται μόνο από τον Υγίνο.
* Γιος του βασιλιά της Αρκαδίας Χορικού, αδελφός του Αινέτου και της Παλαίστρας.

Με το όνομα πλήξιππος είναι γνωστό και ένα γένος αραχνών, που περιλαμβάνει δεκάδες διαφορατικά είδη.
## Παραπομπές


Πληξιππος
Μονή Δαδίου Φθιώτιδας

Η **Ιερά Μονή Γενεσίου τῆς Θεοτόκου Δαδίου** ή **Μονή Παναγίας της Γαυριώτισσας** βρίσκεται στην Περιφερειακή Ενότητα Φθιώτιδας, σε απόσταση 5 χλμ. ΝΔ. από την Αμφίκλεια και 55,5 χλμ. Ν.-ΝΑ. από τη Λαμία. Είναι κτισμένη στις βορειοανατολικές πλαγιές του Παρνασσού σε υψόμετρο 800 μέτρων.   

## Ιστορία
Το καθολικό της μονής είναι τρίκλιτη βασιλική με ψηλό τετραγωνικό τρούλο και τα υπάρχοντα κτίρια κτίστηκαν το 1755. Η αγιογράφησή της ξεκίνησε το 1756. Είναι διακοσμημένη με τοιχογραφίες που χρειάζονται συντήρηση. Το τέμπλο είναι του 1838 και η αγιογράφηση του τρούλου του 1848. Την περίοδο της Επανάστασης του 1821, αποτελούσε ορμητήριο του Αθανασίου Διάκου και του Οδυσσέα Ανδρούτσου. Υπέστη πολλές καταστροφές αλλά το 1836 και το 1848 ανακαινίσθηκε. Την περίοδο της κατοχής έγιναν νέες καταστροφές, ενώ το 1956 κάηκε. Ανακατασκευάστηκε το 1957 και μετατράπηκε σε γυναικείο μοναστήρι. Αξιόλογα κειμήλια της μονής θεωρούνται ένα σιγίλιο του Οικουμενικού Πατριάρχη Γρηγορίου του Ε΄, ένα αντιμήνσιο με Ελληνική και Σλαβική γραφή χρονολογίας 1717, λειψανοθήκες του 1815 και 1870. Πανηγυρίζει στις 6 Αυγούστου, που εορτάζει το παρεκκλήσι Μεταμόρφωσης του Σωτήρος. Σύμφωνα με την απογραφή 2011, καταγράφεται στη δημοτική ενότητα Αμφίκλειας του Δήμου Αμφίκλειας - Ελάτειας και έχει ως πληθυσμό 3 μοναχές. 

## Παραπομπές


Κατηγορία:Μονές της περιφερειακής ενότητας Φθιώτιδας
Δήμος Γκράντσκο

Ο **Δήμος Γκράντσκο** (,  ) είναι δήμος στο ανατολικό μέρος της Βαρτάσκα. Αποτελεί μέρος της Περιφέρειας Βάρνταρ. Γκράντσκο ονομάζεται επίσης το χωριό στο οποίο βρίσκεται η έδρα του Δήμου Γκράντσκο.

## Γεωγραφία
Ο Δήμος Γκράντσκο συνορεύει με:
*τον Δήμο Βελεσών και τον Δήμο Λόζοβο στα βόρεια
*τον Δήμο Στιπ στα ανατολικά
*τον Δήμο Τσάσκα στα δυτικά
*τον Δήμο Ρόσομαν στα νότια.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

*

Κατηγορία:Δήμοι της Βόρειας Μακεδονίας

Κατηγορία:Περιφέρεια Βάρνταρ
Κατάλογος ελληνικών περιφερειών ανά Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης

Ο **κατάλογος των [[Περιφέρειες της Ελλάδας|διοικητικών περιφερειών της Ελλάδας]] σύμφωνα με το [[Δείκτης ανθρώπινης ανάπτυξης|Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης]]** (αναφορά του 2025 με στοιχεία για το 2023).
μικρογραφία|347x347εσ|''Οι περιφέρειες της Ελλάδας επισημανσμένες βάσει Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης.'' (ακολουθεί υπόμνημα)

## Ορισμός και Μεθοδολογία του HDI
Ο **[[Δείκτης ανθρώπινης ανάπτυξης|Δείκτης Ανθρώπινης Ανάπτυξης]]** (Human Development Index - **HDI**) είναι ένας σύνθετος στατιστικός δείκτης που δημιουργήθηκε από το **Πρόγραμμα Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών** (UNDP) το 1990, με στόχο την αποτύπωση της συνολικής κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης μιας χώρας. Σε αντίθεση με το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ), το οποίο αποτυπώνει μόνο την οικονομική διάσταση, ο HDI προσπαθεί να αποδώσει μια πιο ολιστική εικόνα της ευημερίας, εστιάζοντας σε τρεις βασικούς τομείς:

### Παράγοντες υπολογισμού
Ο HDI βασίζεται σε **τρεις κύριες διαστάσεις** της ανθρώπινης ανάπτυξης:

* **Μακροχρόνια και υγιής ζωή**

*Δείκτης:* Προσδόκιμο ζωής κατά τη γέννηση

* **Πρόσβαση στη γνώση (εκπαίδευση)**

*Δείκτες:* Μέση διάρκεια εκπαίδευσης (για ενήλικες 25 ετών και άνω)

Αναμενόμενη διάρκεια εκπαίδευσης (για παιδιά που εισέρχονται στο εκπαιδευτικό σύστημα)

* **Αξιοπρεπές βιοτικό επίπεδο**

*Δείκτης:* Κατά κεφαλήν ακαθάριστο εθνικό εισόδημα (GNI) προσαρμοσμένο με βάση την ισοτιμία αγοραστικής δύναμης (PPP).

Κάθε διάσταση μετατρέπεται σε έναν υποδείκτη με τιμές από το 0 έως το 1. Ο συνολικός HDI προκύπτει ως ο γεωμετρικός μέσος των τριών επιμέρους δεικτών.

#### Πηγή δεδομένων
Τα δεδομένα που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό του HDI προέρχονται κυρίως από:

* Το **Πρόγραμμα Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (UNDP)**
* Τη **Διεθνή Τράπεζα (World Bank)**
* Τον **Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών για την Εκπαίδευση, την Επιστήμη και τον Πολιτισμό (UNESCO)**
* Τον **Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO)**

## Κατάταξη της Ελλάδας στον HDI
Η Ελλάδα κατατάσσεται σταθερά στις χώρες με **πολύ υψηλή ανθρώπινη ανάπτυξη**, σύμφωνα με τον Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης (HDI) που δημοσιεύεται ετησίως από το Πρόγραμμα Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (UNDP).

Στην **Έκθεση Ανθρώπινης Ανάπτυξης 2023/24**, η Ελλάδα κατέλαβε την **34η θέση παγκοσμίως** μεταξύ 193 χωρών, με HDI 0.908 (δεδομένα έτους 2023) σημειώνοντας **αύξηση** σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη.

### Σύγκριση με άλλες χώρες
Η Ελλάδα βρίσκεται:

* Πάνω από τον παγκόσμιο μέσο όρο (0.739) και τον μέσο όρο των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης και των Βαλκανίων.
* Κάτω από χώρες όπως η Ιρλανδία, η Γερμανία, η Σουηδία, αλλά κοντά σε χώρες όπως η Πορτογαλία, η Ισπανία και η Ιταλία.

## Δείτε επίσης

* Δείκτης Ανθρώπινης Ανάπτυξης
* Κατάλογος των ιταλικών περιοχών κατά δείκτη ανθρώπινης ανάπτυξης
* Οικονομία της Ελλάδας
* Υγεία στην Ελλάδα

* Εκπαίδευση στην Ελλάδα

## Παραπομπές


Κατηγορία:Κατάλογοι που αφορούν την Ελλάδα
Μιθριδάτης Χρηστός

Ο **Μιθριδάτης Χρηστός** (απεβ. 115-113 π.Χ.) ήταν πρίγκιπας και συγκυβερνήτης του βασιλείου του Πόντου. Χρηστός σημαίνει χρήσιμος, γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Βασίλειο του Πόντου, η καταγωγή του ήταν ανάμεικτη Ελληνική και Περσική. Ήταν ο δευτερότοκος γιος του Μιθρδάτη Ε΄ του Πόντου και της Λαοδίκης ΣΤ΄, κόρης του Αντιόχου Δ΄ από την Αυτοκρατορία των Σελευκιδών. Αδέλφια του ήταν ο Μιθριδάτης ΣΤ΄ του Πόντου, η Λαοδίκη, σύζυγος τού προηγουμένου και η Λαοδίκη της Καππαδοκίας, σύζυγος του Αριαράθη ΣΤ΄ της Καππαδοκίας. Το 120 π.Χ. ο πατέρας του έκανε ένα πολυτελές συμπόσιο στη Σινώπη, αλλά δηλητηριάστηκε. Η διαθήκη του όριζε διαδόχους τους δύο ανήλικους γιους του, με τη Λαοδίκη ΣΤ΄ ως αντιβασίλισσα, η μητέρα τους ορίστηκε ωστόσο αντιβασίλισσα επειδή οι γιοι της ήταν ακόμα ανήλικοι. Αυτή ευνοούσε τον Χρηστό έναντι του μεγαλύτερου αδελφού του.

Το 116/115 π.Χ. οι δύο αδελφοί τιμήθηκαν με στήλη από τον γυμνασίαρχο της Δήλου. Άλλη αφιερωματική επιγραφή σώζεται στην Αθήνα, ως αναγνώριση της βοήθειάς τους σε ναύτες και εμπόρους, υπάρχουν ανάγλυφες μορφές των δύο και του Διός προστάτου. Ο Μιθριδάτης ΣΤ΄ ξέφυγε από τα σχέδια της μητέρας που είχε στόχο να τον δηλητηριάσει όπως τον πατέρα του και κρύφτηκε. Την ίδια εποχή ο Μιθριδάτης ΣΤ΄ έκανε εξάσκηση με στόχο να αποκτήσει ανοσία από το δηλητήριο κάτι που πέτυχε όπως φάνηκε στο τέλος της ζωής του. Το 116-113 π.Χ. εμφανίστηκε, επέστρεψε στον Πόντο και χαιρετίστηκε ως βασιλιάς. Μπόρεσε να εκτοπίσει τη μητέρα του και τον αδελφό του από τον θρόνο και να γίνει ο μόνος βασιλιάς του Πόντου. Έδειξε επιείκεια προς αυτούς: δεν τους εκτέλεσε, τους έκλεισε όμως σε φυλακή. Η μητέρα του απεβίωσε εκεί από φυσικά αίτια. Ο Χρηστός απεβίωσε από φυσικά αίτια, ή αργότερα δικάστηκε για προδοσία και εκτελέστηκε με διαταγή τού Μιθριδάτη ΣΤ΄. Τους έγιναν βασιλικές ταφές.

## Παραπομπές


## Πηγές
* Day, J. An Economic History of Athens under Roman Domination, Ayer Publishing, 1942
* Erciyas, D. B. Wealth, Aristocracy and Royal Propaganda under the Hellenistic Kingdom of the Mithradatids in the Central Black Sea Region in Turkey, Brill, 2006
* Mayor, A. The Poison King: the life and legend of Mithradates, Rome’s deadliest enemy, Princeton University Press, 2009

Κατηγορία:Δυναστεία των Μιθριδατιδών
Γαλατοϊταλική γλώσσα της Σικελίας

375px|μικρογραφία|Γλωσσολογικός χάρτης της Ιταλίας. Μπορούμε να διακρίνουμε τη Γαλατοϊταλική γλώσσα στη Σικελία με το ανοιχτό πράσινο χρώμα.|alt=|αριστερά
Η **Γαλατοϊταλική γλώσσα της Σικελίας** () είναι μια από τις Γαλατοϊταλικές γλώσσες η οποία λαμβάνει χώρα στη Σικελία σε κυρίως 2 Ιταλικές επαρχίες αλλά μπορεί να ακουστεί και σε άλλες 6 η οποίες αναφέρονται παρακάτω. Είναι απόγονος της διαλέκτου που μιλιόταν από Βορειοϊταλούς οι οποίοι μετανάστευσαν μαζικός από τη βόρεια Ιταλία στη Σικελία επί βασιλεία του Ρογήρου Α΄ κατά τον 11ο αιώνα μ.Χ. Η γλώσσα χαρακτηρίζεται ως υπό εξαφάνιση αφού μιλιέται από μόλις 60,000 ανθρώπους.

## Περιοχές οπού ομιλείται
Η γλώσσα αυτή ομιλείται κυρίως σε χωρία ή κωμοπόλεις των παρακάτω επαρχιών:
* Επαρχία της Μεσσίνα
* Επαρχία της Έννα

Μπορεί όμως και να βρεθεί σε ορισμένα χωριά των παρακάτω επαρχιών:

* Επαρχία του Παλέρμο
* Επαρχία της Καλτανισσέττα
* Επαρχία των Συρακουσών
* Επαρχία της Κατάνης

## Παραπομπές


Κατηγορία:Γλώσσες της Ιταλίας
Αρταξίας Γ΄ της Αρμενίας

O **Αρταξίας Γ΄** (, 13 π.Χ. - 34 μ.Χ.), που πιο πριν ονομαζόταν *Ζήνων*, από τη Δυναστεία του Πολέμωνα, ήταν αρχικά πρίγκιπας τού Κιμμερίου Βοσπόρου, τού Πόντου, της Κιλικίας, της Καππαδοκίας και με το νέο του όνομα έγινε βασιλιάς της Αρμενίας, υποτελής των Ρωμαίων.

## Βιογραφία
Γεννήθηκε ως Ζήνωνας και ήταν ο πρωτότοκος γιος τού Πολέμωνα Α΄ τού Πόντου και της Πυθοδωρίδας, κόρης τού βαθύπλουτου Πυθοδώρου τού Τραλλιανού. Αδέλφια του ήταν ο Πολέμων Β΄ του Πόντου και η Αντωνία Τρύφαινα, σύζυγος τού Κότυος Γ΄ (Σαπαίων) της Θράκης.

Οι γονείς τού πατέρα του ήταν ο Ζήνων -εξέχων ρήτορας, αριστοκράτης και φίλος τού Μάρκου Αντωνίου- και η μάλλον ονομαζόμενη Τρύφαινα. Γονείς της μητέρας του ήταν ο Πυθόδωρος, φίλος τού Πομπήιου και η Αντωνία, κόρη τού Μάρκου Αντωνίου και της 2ης συζύγου του Αντωνίας Υβρίας της Νεότερης. Αυτό τον έκανε 2ο εξάδελφο τού Καλιγούλα και τού Νέρωνα.

Το 8 π.Χ. απεβίωσε ο πατέρας του και η μητέρα του βασίλισσα τού Πόντου παντρεύτηκε τον Αρχέλαο της Καππαδοκίας, υποτελή των Ρωμαίων. Έτσι η οικογένεια μετακινήθηκε στην Καππαδοκία· μεγάλωσε με τα αδέλφια του στην Αυλή τού πατριού του. Το 17 μ.Χ. απεβίωσε ο Αρχέλαος και η μητέρα του, τώρα βασίλισσα τού Πόντου και της Καππαδοκίας, μετέβη με τον αδελφό του στον Πόντο.

Από μικρός αρεσκόταν στο να αντιγράφει τα έθιμα και τα ενδύματα των Αρμενίων· να κυνηγά, να εορτάζει και να περνά τον χρόνο του όπως αυτοί. Το 18 μ.Χ. ο Βονώνης Α΄ των Αρσακιδών της Αρμενίας εξορίστηκε και ο Ζήνων έγινε δημοφιλής στους Αρμενίους και απέκτησε την εύνοιά τους. Ο Γερμανικός, εξάδελφος της Πυθοδωρίδας, με τη συγκατάθεση τού θείου του Τιβερίου, συμφώνησε με την Αρμενική αριστοκρατία και έστεψε τον Ζήνωνα ως βασιλιά της Αρμενίας, υποτελή των Ρωμαίων.

Οι Αρμένιοι τον χαιρέτησαν ως υποτελείς του και τον ονόμασαν Αρταξία Γ΄ από το όνομα της πόλης Αρτάξατα, όπου ανακηρύθηκε βασιλιάς. Οι συγκλητικοί έλαβαν την είδηση της στέψης του, οργάνωσαν πανηγυρική είσοδο όταν ο Γερμανικός και ο Δρούσος ο Νεότερος (γιος τού Τιβερίου) εισήλθαν στην πόλη, και η Σύγκλητος όρισε να στηθούν τα αγάλματά τους εκατέρωθεν τού ναού τού Άρεως Εκδικητή.

Ο Αρταξίας Γ΄ βασίλευσε, ώσπου απεβίωσε το 34 μ.Χ.. Δεν είχε νυμφευτεί και τον διαδέχθηκε ο Αρσάκης Α΄ της Αρμενίας, γιος τού Αρταβάνου Γ΄ της Παρθίας.

## Παραπομπές


## Πηγές
* Tacitus, Annals of Imperial Rome

Κατηγορία:Βασιλείς της Αρμενίας
Βασίλης Καπερνάρος

Ο **Βασίλης Καπερνάρος** (Εύβοια, 1950) είναι Έλληνας δικηγόρος, πολιτικός και στιχουργός. Διετέλεσε βουλευτής Β΄ Αθηνών την περίοδο 2012-2014.

## Βιογραφία
Γεννήθηκε το 1950 στην Εύβοια όπου ο πατέρας του, με καταγωγή από τη Μάνη, υπηρετούσε ως ενωμοτάρχης. Η μητέρα του Βασιλική κατάγεται από τη Παλιά Αρτάκη της Προποντίδας. Το Γυμνάσιο το ολοκλήρωσε στα Νέα Λιόσια, σημερινό Ίλιον, που παραμένει η οικογενειακή του κατοικία.

Σπούδασε Νομική στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και ολοκλήρωσε τις σπουδές του το 1974. Τότε κατατάχθηκε στο στρατό και υπηρέτησε ως Έφεδρος Αξιωματικός για 30 μήνες εκ των οποίων οι 8,5 στον Έβρο. Πήρε το απολυτήριό του από την Λαμία και έπειτα ξεκίνησε από την αρχή την άσκησή του επαγγέλματος.

Μεταξύ άλλων, υπήρξε συνήγορος υπεράσπισης του βουλευτή της Χρυσής Αυγής Νίκου Κούζηλου στη δίκη της οργάνωσης, έχοντας υποστηρίξει το 2015 ότι η Χρυσή Αυγή δεν είναι εγκληματική οργάνωση.

## Πολιτική
### Βουλευτής Β' Αθήνας

Το 2012, εξελέγη βουλευτής Β’ Αθήνας στις εκλογές του Ιουνίου του 2012 με τους Ανεξάρτητους Έλληνες, από όπου ανεξαρτητοποιήθηκε, κατόπιν επιστολής του στον Πρόεδρο της Βουλής στις 29 Μαΐου 2014. Τον Γενάρη του 2015 ίδρυσε το πολιτικό κόμμα Ριζοσπαστικός Εθνικός Συναγερμός. Ως ανεξάρτητος Βουλευτής, καταψήφισε και τις τρεις φορές το στηριζόμενο από τη Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ, υποψήφιο για Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Σταύρο Δήμα. 

### Δημοτικός Σύμβουλος
Ξεκίνησε ως Δημοτικός Σύμβουλος του Δήμου Αθηναίων από τις εκλογές του 2014, λαμβάνοντας 3,56% και εκλεγόμενος ως ο μοναδικός σύμβουλος της παράταξης την οποία ηγούνταν. Υπήρξε επικεφαλής της ανεξάρτητης παράταξης «Αθήνα το Σπίτι μας», προκειμένου να κατέλθει ως υποψήφιος δήμαρχος στις δημοτικές εκλογές που έλαβαν χώρα στις 26 Μαΐου 2019, όπου κατέλαβε την όγδοη θέση ανάμεσα σε 11 υποψήφιους με 1,57%. Ενόψει της τελικής ετυμηγορίας στη δίκη της Χρυσής Αυγής, απείχε από ψήφισμα καταδίκης της οργάνωσης από το Δήμο Αθηναίων.

### Πατριωτική Ριζοσπαστική Ένωση
Το 2018 συμμετείχε στο Πολιτικό Συμβούλιο του φορέα Πατριωτική Ριζοσπαστική Ένωση, που είχε ως πρόεδρο τον, εκλεγμένο με τη Χρυσή Αυγή, ευρωβουλευτή Ελευθέριο Συναδινό, εκπρόσωπο στη Βουλή τον, εκλεγμένο με τη Χρυσή Αυγή Δημήτρη Κουκούτση, και μέλος του Πολιτικού Συμβουλίου την, εκλεγμένη το 2015 ως βουλευτή της Χρυσής Αυγής, Δέσποινα Σβερώνη-Χονδρονάσιου.

## Προσωπική ζωή
Του άρεσε η στιχουργική και εμφανίστηκε ως στιχουργός από πρωτοετής φοιτητής της Νομικής. Τραγούδια του έχουν μελοποιήσει ο Μίμης Πλέσσας, ο Χρήστος Νικολόπουλος, ο Χρήστος Δάντης, ο Θανάσης Πολυκανδριώτης, ο Ανδρέας Πρέζας κ.ά. Τραγούδια του έχουν ερμηνεύσει ο Δημήτρης Μητροπάνος, ο Πασχάλης Τερζής, η Ελένη Βιτάλη, η Δήμητρα Γαλάνη, ο Δημήτρης Ζευγάς, ο Χρήστος Δάντης, ο Μιχάλης Βιολάρης, ο Ηλίας Λοναρίδης, η Νάντια Καραγιάννη, ο Γιάννης Πλούταρχος, ο Γιώργος Μαργαρίτης, η Τζώρτζια κ.ά. Ήταν παντρεμένος με την Έλενα και έχουν δύο παιδιά.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Έλληνες δικηγόροι του 20ού αιώνα
Κατηγορία:Έλληνες αρχηγοί κομμάτων
Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με τους Ανεξάρτητους Έλληνες
Κατηγορία:Βουλευτές Β΄ Αθηνών
Κατηγορία:Δημοτικοί Σύμβουλοι ανά την Ελλάδα
Ξυλικοί Φθιώτιδας

Οι **Ξυλικοί** είναι ορεινό χωριό της Φθιώτιδας σε υψόμετρο 630 μέτρα, το οποίο βρίσκεται στους νότιους πρόποδες του όρους Καλλίδρομο. Απέχει 11 χλμ. ΒΑ. από την Αμφίκλεια και 38 ΝΑ. από τη Λαμία. Ως οικισμός αναφέρεται επίσημα το 1835 να προσαρτάται στην προσαρτάται στον τότε δήμο Φαρυγών. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης αποτελούν την τοπική κοινότητα Ξυλικών που ανήκει στη δημοτική ενότητα Αμφίκλειας του δήμου Αμφίκλειας - Ελάτειας και σύμφωνα με την απογραφή 2011 έχει πληθυσμό 72 κατοίκους.

## Παραπομπές



Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Φθιώτιδας
Κατηγορία:Δήμος Αμφίκλειας - Ελάτειας
Νεφερτάρι

Η **Νεφερτάρι**, επίσης γνωστή ως **Νεφερτάρι Μεριτμούτ**, ήταν μια Αιγυπτιακή βασίλισσα και η πρώτη από τις Μεγάλες Βασιλική Γυναίκες (ή κύριες γυναίκες) του Ραμσή του Μέγα. Η λέξη Νεφερτάρι σημαίνει "όμορφη σύντροφος" και το Μεριτμούτ σημαίνει "Αγαπημένη της [θεάς] Μουτ'. Είναι μια από τις πιο γνωστές αιγύπτιες βασίλισσες, δίπλα από την Κλεοπάτρα, τη Νεφερτίτη, και τη Χατσεπσούτ. Ήταν πολύ μορφωμένη και ήταν σε θέση να διαβάζει και να γράφει ιερογλυφικά, μια πολύ σπάνια ικανότητα εκείνη την εποχή. Χρησιμοποίησε αυτές τις δεξιότητες για τη διπλωματική εργασία, αντίστοιχα με άλλους επιφανείς βασιλείς της εποχής. Ο τάφος της, που ονομάζεται QV66, είναι ένα από τους μεγαλύτερους και εντυπωσιακότερους στην Κοιλάδα των Βασιλισσών. Ο Ραμσής κατασκεύασε ένα ναό στο Αμπού Σιμπέλ, δίπλα από το κολοσσιαίο μνημείο του εκεί.

## Δείτε επίσης
* Ραμσής Β΄

## Παραπομπές


Κατηγορία:Αρχαίες Αιγύπτιες Βασίλισσες και Πριγκίπισσες
Ίντα Μετ

H **Ίντα Μετ** Ida Mett (γεννημένη Ida Gilman, 20 Ιουλίου 1901 στο Smarhoń, αυτοκρατορική Ρωσία - 27 Ιουνίου 1973 στο Παρίσι, Γαλλία) αναρχική και συγγραφέας.

Η Mett είχε ενεργή συμμετέχή στο ρωσικό αναρχικό κίνημα στη Μόσχα και συνελήφθη από τις σοβιετικές αρχές για ανατρεπτικές δραστηριότητες. Δραπέτευσε σύντομα. Από τη Ρωσία έφυγε στην Πολωνία, αργότερα στο Βερολίνο και τελικά στο Παρίσι (1926) όπου δραστηριοποιήθηκε με Dielo Trouda Group και συνεξέδιδε το περιοδικό Dielo Truda.

Η Mett έγραψε την ιστορία της εξέγερσης της Κροστάνδης, το 1948. Πέθανε στο Παρίσι στις 27 Ιουνίου 1973.

## Δημοσιεύσεις
* *The Kronstadt Commune* (1948)
* *The Russian Peasant in the Revolution and Post Revolution* (1968)
* *Medicine in the USSR* (1953)
* *The Soviet School* (1954)
## Παραπομπές


Κατηγορία:Ρώσοι αναρχικοί
Κατηγορία:Ρωσίδες συγγραφείς
Κατηγορία:Ρώσοι ιστορικοί
Σάμης Β΄ της Κομμαγηνής

Ο **Σάμης Β΄** ή Σάμος Β΄, ο Θεοσεβής και Δίκαιος (απεβ. π. 109 π.Χ.) από τη Δυναστεία των Οροντιδών ήταν ο 2ος βασιλιάς της Κομμαγηνής (130-109 π.Χ.).

## Βιογραφία
Ήταν γιος τού Πτολεμαίου της Κομμαγηνής. Είχε αρμενική καταγωγή.

Διαδέχθηκε τον πατέρα του το 130 π.Χ. και κατά τη βασιλεία του διέταξε την κατασκευή τού φρουρίου στα Σαμόσατα· αυτό τώρα είναι κάτω από τα νερά φράγματος. Απεβίωσε περί το 109 π.Χ.

## Οικογένεια
Νυμφεύτηκε την Πυθοδωρίδα, κόρη τού βασιλιά τού Πόντου και είχε τέκνο:
* Μιθριδάτης Α΄ απεβ. 70 π.Χ., βασιλιάς της Κομμαγηνής.

## Πηγές
* 

Κατηγορία:Δυναστεία των Οροντιδών
Μαριούς Ζακόμπ

Ο **Αλεξάντρ Ζακόμπ** (29 Σεπτεμβρίου 1879 - 28 Αυγούστου 1954), γνωστός ως Μάριος Ιακώβ, ήταν γάλλος αναρχικός ιλλεγκαλιστής. Ήταν διαρρήκτης που έγινε ένα από τα μοντέλα του χαρακτήρα του Αρσέν Λουπέν του Μωρίς Λεμπλάν. Ο Ζακόμπ έκανε διαρρήξεις αποκλειστικά σε σπίτια και γραφεία δικαστικών λειτουργών, στρατιωτικών και ιερέων. Συμμετείχε επίσης στην ληστεία στο καζίνο του Μόντε Κάρλο. Το 1937 κατά τη διάρκεια του ισπανικού εμφυλίου ενίσχυσε οικονομικά τους αναρχικούς.

Αυτοκτόνησε το 1954 όντας πάμφτωχος και πάσχοντας από κατάθλιψη.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Γάλλοι αναρχικοί
Μίχκελ Λούντιγκ

Ο **Μίχκελ Λούντιγκ** (εσθονικά: Mihkel Lüdig, 9 Μαΐου (παλαιό ημερολόγιο: 27 Απριλίου) 1880 στη Βασκράαμα, Ρωσική Αυτοκρατορία – 7 Μαΐου 1958 στη Βάντρα, Εσθονική ΣΣΔ, Σοβιετική Ένωση) ήταν Εσθονός συνθέτης, οργανίστας και επικεφαλής χορωδίας. Ως συνθέτης, εργάστηκε ιδίως για χορωδιακά τραγούδια του τύπου α καπέλλα. Ο Λούντιγκ θεωρείται ως ένας από τους σημαντικότερους διοργανωτές των μεγάλων μουσικών εκδηλώσεων στην 20ου αιώνα, Εσθονία. Ήταν μαθητής του Νικολάι Σολόβιεφ.

## Εκδηλώσεις
Ο Λούντιγκ ξεκίνησε και ηγήθηκε σε μια σειρά από εκδηλώσεις:

* Η Ημέρα τραγουδιού στο Πάρνου το 1903,
* τα εγκαίνια του νέου κτιρίου του Βανεμούινε το 1906,
* η Ημέρα της Μουσικής του Τάρτου το 1911, 
* το έβδομο Γενικό Πάρτι Τραγουδιού της Εσθονίας το 1910;
* το άνοιγμα της Έντλα το 1911.

## Επιχειρηματική δραστηριότητα
Ο Λούντιγκ ήταν μεταξύ των ιδρυτών της Έστο-Μούουσικα. Ήταν η πιο επιτυχημένη επιχείριση παροχής μουσικής στην Εσθονία. Επίσης έπαιξε σημαντικό ρόλο στην ίδρυση του βραχύβιου μηνιαίου περιοδικού Χέλικουντ, με επιμέλειες από τον Έντουαρντ Βίσναπουου.

## Καριέρα
Το 1918&ndash;1924, ο Λούντιγκ εργάστηκε ως οργανίστας του κίρικ του Κάαρλι.

Το 1920&ndash;1922, ο Λούντιγκ ήταν καθηγητής οργάνων στην Ανώτατη Σχολή Μουσικής του Τάλιν, στην οποία ήταν ένας από τους ιδρυτές της το 1919. Ο Λούντιγκ εργάστηκε επίσης ως διευθυντής της σχολής για τα έτη 1919&ndash;1923.

Το 1925, ο Λούντιγκ μετακόμισε στην Αργεντινή, ελπίζοντας να βρει καλύτερη εργασία. Ωστόσο, οι φήμες για έλλειψη οργανιστών στο Μπουένος Άιρες αποδείχθηκε σοβαρά παραφουσκωμένη, οπότε η καριέρα του ξεκίνησε σε θέση πιανίστα σε ένα ξενοδοχείο, ενώ αργότερα έπαιξε το ρόλο του διευθυντή για μια τοπική γερμανική ανδρική χορωδία. Το 1929, ο Λούντιγκ επέστρεψε πίσω στην Εσθονία. Μέχρι το 1932, δίδαξε το παίξιμο οργάνων και εξασκούταν με αυτά στο Τάλιν. Στη συνέχεια, μετακινήθηκε στο Πάρνου και έγινε διευθυντής στην κοινωνία της Έντλα. Από το 1934 έως το τέλος της ζωής του, το 1958, έζησε και εργάστηκε στην Βάντρα, όπου πέθανε στην ηλικία των 78 ετών.

## Παραπομπές

## Πηγές
* Koolielu: Mihkel Lüdig

Κατηγορία:Εσθονοί διευθυντές χορωδίας
Κατηγορία:Εσθονοί συνθέτες
Πτολεμαίος της Κομμαγηνής

Ο **Πτολεμαίος** (, απεβ. 130 π.Χ.) από τη Δυναστεία των Οροντιδών ήταν σατράπης της Κομμαγηνής (201-163 π.Χ.), που ανεξαρτητοποιήθηκε και έγινε ο 1ος βασιλιάς της (163-130 π.Χ.). Έζησε μεταξύ του 3ου και τού 2ου αι. π.Χ.

## Βιογραφία
Ήταν γιος τού Ορόντη Δ΄ της Αρμενίας, γιού τού Αρσάμη Α΄ της Αρμενίας, Σωφηνής & Κομμαγηνής. Είχε Αρμενική καταγωγή.

Ήταν ο τελευταίος σατράπης της Κομμαγηνής, επαρχίας της Αυτοκρατορίας των Σελευκιδών. Υπηρέτησε υπό τους Έλληνες βασιλείς Αντίοχο Γ΄, τον γιο του Αντίοχο Δ΄ και τον γιο τού προηγουμένου Αντίοχο Ε΄. Ήταν σατράπης της Κομμαγηνής το διάστημα 201-163. Όταν το 163 π.Χ.  η Αυτοκρατορία των Σελευκιδών άρχισε να διαλύεται, ο Πτολεμαίος αποφάσισε να επαναστατήσει και να κάνει την Κομμαγηνή ανεξάρτητο βασίλειο. Επίσης δήλωσε τα Σαμόσατα, πρωτεύουσα της Κομμαγηνής υπό τους Σελευκίδες, ως πρωτεύουσα τού νέου βασιλείου του.

Ο Πτολεμαίος ήταν στην πραγματικότητα συγγενής τού Μιθριδάτη Α΄ των Αρσακιδών της Παρθίας. Οι αρχαιολόγοι, από αποσπάσματα επιγραφών που βρέθηκαν στο όρος Νεμρούτ, ανακάλυψαν ότι ο Πτολεμαίος ήταν απόγονος τού Δαρείου Α΄ της Περσίας. Απεβίωσε το 130 π.Χ. και τον διαδέχθηκε ο γιος του Σάμης Β΄.

## Οικογένεια
Δεν είνα γνωστό το όνομα της συζύγου του. Είχε τέκνο:
* Σάμης Β΄ Θεοσεβής Δίκαιος απεβ. 109 π.Χ., βασιλιάς της Κομμαγηνής.

## Πηγές
* 

Κατηγορία:Δυναστεία των Οροντιδών
Δερμόπτερα

Τα **δερμόπτερα**, κοινώς **κολούγκο** ή **ιπτάμενοι λεμούριοι**, είναι τάξη δενδρόβιων χορτοφάγων θηλαστικών και περιλαμβάνουν μία οικογένεια (**Cynocephalidae**) με δύο είδη. Διαθέτουν μία μεμβράνη που εκτείνεται γύρω από το σώμα τους. Το μήκος τους είναι περίπου 75 εκατοστόμετρα και το βάρος τους κυμαόνεται στο 1-1,5 χιλιόγραμμα. Δεν έχουν σχέση με τις νυχτερίδες, δεν είναι λεμούριοι (οι οποίοι είναι πρωτεύοντα) και δεν πετούν αλλά αεροπλοούν όπως οι ιπτάμενοι σκίουροι. Εξαπλώνονται στην χερσόνησο της Μαλαισίας και στα νησιά των Ανατολικών Ινδιών. 

## Παραπομπές


Κατηγορία:Τάξεις θηλαστικών
Κατηγορία:Θηλαστικά της Ασίας
Ορόντης Δ΄ της Αρμενίας

Ο **Ορόντης Δ΄**, (Αρμενική γλώσσα : *"Երվանդ Դ"*) ή Γιερβάνντ Δ΄ (απεβ. 200 π.Χ.) από τη Δυναστεία των Οροντιδών ήταν βασιλιάς της Αρμενίας (212-300 π.Χ.), ο τελευταίος της δυναστείας του. Ακολούθησε αυτή των Αρταξιδών. Ήταν γιος τού Αρσάμη Α΄ της Αρμενίας, Σωφηνής & Κομμαγηνής. Είναι γνωστός από επιγραφές, που βρέθηκαν στην ιστορική πρωτεύουσα των Οροντιδών, το Αρμαβίρ. Ήταν ο ιδρυτής της πόλης Γιερβανντασχάτ. Στην περιοχή του ιδρύθηκε η θρησκευτική τοποθεσία Μπαγκαράν. Μεγάλα μπρούτζινα αγάλματα ελληνιστικού ρυθμού των θεών Δία (Αραμάζντ), Άρτεμης (Αναχίτ) και Ηρακλή (Βαχαγκάν) ήρθαν εκεί και ξεκίνησε ναούς αφιερωμένους σε αυτούς. Λέγεται επίσης, ότι ίδρυσε ένα ιερό στο Αρμαβίρ αφιερωμένο στον Απόλλωνα (Μίθρα), με ένα τέθριππο με τον Απόλλωνα ως θεό τού φωτός. Αυτό αργότερα καταστράφηκε από τον στρατό των Σασσανιδών της Περσίας τον 4ο αι. μ.Χ.

Ο Αντίοχος Γ΄ ο Μέγας υποκίνησε εξέγερση εναντίον τού Ορόντη Δ΄. Ο Στράβωνας, που έγραψε 200 έτη μετά, αναφέρει, ότι ήταν ο Αρταξίας Α΄ της Αρμενίας, που εκτόπισε τον Ορόντη Δ΄. Αραμαϊκές επιγραφές που βρέθηκαν στο Αρμαβίρ δηλώνουν, ότι ο Ορόντης Δ΄ απεβίωσε στα χέρια τού στρατού του, με άλλα λόγια ότι προδόθηκε από τον Αρταξία Α΄. Αυτό πιθανά να έγινε έπειτα από δωροδοκία τού αρμενικού στρατού από τον Αντίοχο Γ΄. Ο Αρταξίας Α΄ ανέλαβε σύντομα μετά ως βασιλιάς της Αρμενίας, σύμφωνα με τον Στράβωνα, εγκαθιδρύοντας τη 2η δυναστεία της Αρμενίας, αυτή των Αρταξιδών.

## Οικογένεια

Ο Ορόντης Δ΄ είχε έναν γιο, τον Πτολεμαίο, που υπηρέτησε ως ο τελευταίος σατράπης της Κομμαγηνής (201-163 π.Χ.), που το 163 π.Χ. ανακηρύχθηκε ανεξάρτητος, ως βασιλιάς της Κομμαγηνής (163-130 π.Χ.).

## Παραπομπές



## Πηγές
* J. M. Cook[1] The Persian Empire, 1993
* Richard G. Hovannisian[2] The Armenian People from Ancient to Modern Times, 2 vols. New York: St. Martin's Press, 1997

Κατηγορία:Δυναστεία των Οροντιδών
Αρσάμης Α΄ της Αρμενίας

Ο **Αρσάμης Α΄ **, (Αρμενική γλώσσα : *"Արշամ"*, απεβίωσε το 228 π.Χ.) από τη Δυναστεία των Οροντιδών ήταν βασιλιάς της Αρμενίας, Σωφηνής & Κομμαγηνής (260-228 π.Χ.). Ήταν γιος τού Σάμη Α΄, Σατράπη της Σωφηνής και της Κομμαγηνής (απεβ. 260 π.Χ.), γιού τού Ορόντη Γ΄ της Αρμενίας (απεβ. 260 π.Χ.). Ο Αρσάμης αποτελεί την Εξελληνισμένη μορφή του ονόματος γνωστού στην Αρχαία περσική γλώσσα ως *"Αρσάμα"* δηλαδή *"ήρωας με δύναμη"*. Το όνομα ήταν ένα από τα πιο συνηθισμένα στην άρχουσα τάξη στην Δυναστεία των Αχαιμενιδών (550-330 π.Χ.) και στην αριστοκρατία της. Το όνομα συντίθεται από τα συνθετικά *"άνδρας"* και *"ήρωας"*, στην Αραμαϊκή γλώσσα εμφανίζεται ως *"ρσμ"*. Την θηλυκή του μορφή Αρσάμα την συναντάμε στην ίδια την κόρη του Δαρείου του Μέγα. Δεν είναι γνωστό γιατί ο πατέρας του και ο παππούς του απεβίωσαν την ίδια χρονιά, το βέβαιο είναι ότι η Αυτοκρατορία των Σελευκιδών προσπαθούσε πάντοτε να ανατρέψει όλα τα βασίλεια που είχαν ιδρυθεί ως υποτελή στους Αχαιμενίδες. Ο Ζιαήλας της Βιθυνίας βρήκε καταφύγιo στην Αυλή τού βασιλιά Αρσάμη Α΄ και όταν απεβίωσε ο πατέρας του Νικομήδης Α΄ της Βιθυνίας, ο Ζιαήλας επέστρεψε και ανέλαβε το βασίλειό του ( 254 π.Χ.). Ο Αρσάμης Α΄ υποστήριξε επίσης τον Αντίχο Ιέρακα εναντίον τού αδελφού του Σελεύκου Β΄, ο οποίος έχασε στη μάχη εναντίον τού Μιθριδάτη Β΄ τού Πόντου κοντά στην Άγκυρα το 239 π.Χ. Έπειτα από αυτό ο Σέλευκος Β΄ έχασε τον έλεγχο των περιοχών του κατά μήκος των ορέων τού Ταύρου, προς όφελος τού Αρσάμη Α΄. Έπειτα ο Αρσάμης Α΄ ίδρυσε τις πόλεις Αρσαμόσατα στη Σωφηνή κα Αρσάμεια (νυν Εσκί Καλέ) στην Κομμαγηνή το 235 π.Χ.
Έπειτα από το τέλος του, τον διαδέχθηκε ο μεγαλύτερος γιος του Ξέρξης και αυτόν ο δεύτερος γιος του Ορόντης Δ΄.

## Οικογένεια

Είχε τέκνα:

*Ορόντης Δ΄ της Αρμενίας απεβ. 200 π.Χ., βασιλιάς της Αρμενίας (212-200 π.Χ.).
*Ξέρξης της Αρμενίας απεβ. 21 π.Χ., σατράπης της Σωφηνής (228-212 π.Χ.).
*Μιθρένης Β΄ αρχιερέας τού ναού τού Ηλίου και της Σελήνης στο Αρμαβίρ (212-200 π.Χ.).

## Παραπομπές



## Πηγές

*Richard G. Hovannisian[1] The Armenian People from Ancient to Modern Times, 2 vols. New York: St. Martin's Press, 1997
*Bresciani, E. (1986). "ARŠĀMA". In Yarshater, Ehsan (ed.). Encyclopædia Iranica, Volume II/5: Armenia and Iran IV–Art in Iran I. London and New York: Routledge & Kegan Paul. 
*Canepa, Matthew P. (2018). "Rival Visions and New Royal Identities in Post-Achaemenid Anatolia and the Caucasus". The Iranian Expanse: Transforming Royal Identity through Architecture, Landscape, and the Built Environment, 550 BCE–642 CE. University of California Press.

Κατηγορία:Δυναστεία των Οροντιδών