Μουσικό σχήμα "Παραπεταμένοι"

Το μουσικό σχήμα Παραπεταμένοι 1  
μικρογραφία|Music group Parapetamenoi
αποτελεί μία εθελοντική ομάδα η οποία δημιουργήθηκε το 1999 και ασχολείται με την μελέτη, διατήρηση και διάδοση του ρεμπέτικου τραγουδιού ως σημαντικό παράγοντα της αστικής λαϊκής μουσικής μας παράδοσης. Αναπαράγει τις πρωτότυπες εκτελέσεις των δημιουργών του ρεμπέτικου, χωρίς μιμητισμούς και υπερβολές, χρησιμοποιώντας τα εκφραστικά  μέσα που διαθέτει, με όσο πιο απλό τρόπο γίνεται. Μελετά τις κοινωνικοπολιτικές συνθήκες που τροφοδότησαν την ανάπτυξη του ρεμπέτικου και μεταδίδει στους ακροατές του, στο μέτρο του δυνατού, το ήθος και το ύφος των νέων της εποχής εκείνης που δημιούργησαν τον μουσικό πλούτο του ρεμπέτικου. Το μουσικό σχήμα περιβάλλεται πλέον από μία ευρεία κοινότητα Ελλήνων και ξένων με κοινό τόπο την αγάπη για το ρεμπέτικο και το λαϊκό τραγούδι γενικότερα. 

## Τα μέλη σήμερα
Σπύρος Γκούμας: Μουσική επιμέλεια, μπουζούκι, τραγούδι

Γιώργος Μακρής: οργανωτικός υπεύθυνος, κιθάρα, τραγούδι

Σοφία Κονταράτου: τραγούδι, κρουστά

Δημήτρης Γκούμας: κιθάρα, τραγούδι

Κατερίνα-Μυρτώ Φατούρου ακορντεόν

Φωτεινή Καράμπαμπα: μπαγλαμάς

Οι  Παραπεταμένοι παίζουν ρεμπέτικα και λαϊκά με φυσικό ήχο στην μουσική σκηνή «Μακάρι» στη Νεάπολη της Αθήνας και σε άλλες μουσικές ή θεατρικές σκηνές και σε χώρους πολιτισμού. Συνεργάζεται συστηματικά με τον Πολυχώρο Πολιτισμού «διέλευσις» στην Κυψέλη.

## Ιστορία
Οι Παραπεταμένοι δημιουργήθηκαν το 1999 από τους Γιώργο Αθ. Μακρή και Φωτεινή Καράμπαμπα. Το αρχικό σχήμα περιλάμβανε και τους Γιάννη Κουτσαυλή  (Γιουβάν) μπουζούκι-κιθάρα, Χρυσάνθη Χρονίδου τραγούδι και  Κώστα Σπύρου κιθάρα-τζουρά.  Το σχήμα ξεκίνησε να παίζει σε μικρές μουσικές σκηνές και ταβέρνες. Ένα βράδυ, ένας ανιψιός του Γιώργου Μακρή τους κάλεσε στην παρέα να ξαποστάσουν από το τραγούδι και να πάρουν ένα μεζέ.  «Ελάτε κοντά να πάρετε ένα μεζέ γιατί είσαστε σαν παραπεταμένοι…». Ο νονός και το όνομα είχαν βρεθεί.

Με το μουσικό σχήμα Παραπεταμένοι συμμετείχαν ενεργά στο παρελθόν, με αλφαβητική σειρά, οι: Σπύρος Γεωργιάδης: ούτι, μπουζούκι, τραγούδι, Daniel Koglin: νέι, Κατερίνα Μανιού: τραγούδι, Κωστής Παπαδάκης: τζουρά, Ισίδωρος Πάτερος: κιθάρα, τραγούδι, Κοσμάς Παυλίδης: μπουζούκι, μπαγλαμά, Ρένα Στρούλιου: τραγούδι, Πολυτίμη Τόλη: τραγούδι, Kresnik Toska: ακορντεόν, Κώστας Τρυφωνόπουλος: μπάσο, κιθάρα, μπουζούκι, τραγούδι, Γιώργος Τσελεπής: μπουζούκι και Γιώργος Χαρατσής: μπουζούκι, τραγούδι. Το 2010, αποτελεί κορυφαίο σταθμό  η ένταξη στο σχήμα του σπουδαίου μουσικού και δασκάλου Σπύρου Γκούμα  2 η οποία ενίσχυσε την δυναμική του σχήματος και έδωσε νέα ώθηση και δυναμική στις πολύπλευρες δραστηριότητες του σχήματος  στην Ελλάδα και το εξωτερικό. 

## Δράσεις του μουσικού σχήματος

### Διεθνές Σεμινάριο-συνάντηση  για το ρεμπέτικο στην Σκύρο
Το σεμινάριο-συνάντηση ξεκίνησε το 2009 με δασκάλους τους μουσικούς Γιάννη Παπαγιαννόπουλο και Μανώλη Πάππο ενώ στην τελική συναυλία συμμετείχαν εκτός από το μουσικό σχήμα  Παραπεταμένοι και ο Αγάθωνας Ιακωβίδης και η Σοφία Κουρτίδου.

Το 2010 ανέλαβε την διδασκαλία και την μουσική επιμέλεια του σεμιναρίου-συνάντησης, ο μουσικός και δεξιοτέχνης του μπουζουκιού Σπύρος Γκούμας. 

Το διεθνές σεμινάριο-συνάντηση περιλαμβάνει τη συστηματική μελέτη και διδασκαλία του ρεμπέτικου σε νέους/ες, αλλά και μεγαλύτερης ηλικίας μουσικούς, ερασιτέχνες ή επαγγελματίες, Έλληνες και ξένους στην πρωτότυπη μουσική μορφή του (μελωδίες και συνοδεία), όπως είχε καταγραφεί στις πρώτες εκτελέσεις των δημιουργών του. Επιπλέον παρουσιάζει  την κοινωνικο-πολιτική κατάσταση μέσα στην οποία δημιουργήθηκε και αποσαφηνίζει βασικά μουσικά και κοινωνικό-πολιτικά στοιχεία που διαμόρφωσαν την πορεία του. Οι εισηγήσεις περιλαμβάνονται στα πρακτικά του σεμιναρίου-συνάντησης.   Πραγματοποιείται ετησίως, την τρίτη εβδομάδα του Ιουλίου στη Σκύρο και περιλαμβάνει περιορισμένο αριθμό συμμετεχόντων/ουσών στα καθημερινά 4ωρα μαθήματα. Οι ανοικτές εκδηλώσεις του σεμιναρίου-συνάντησης όπως ομιλίες, συναυλίες και βραδινές μουσικές βραδιές στις ταβέρνες του νησιού είναι ελεύθερες σε όσους/ες ενδιαφέρονται να συμμετέχουν. Στον παρακάτω σύνδεσμο είναι διαθέσιμα στιγμιότυπα από την διαχρονική πορεία του. 

Η συνεύρεση Ελλήνων και ξένων και η δημιουργία κλίματος αυθεντικότητας, συντροφικότητας και συν-διασκέδασης αποδίδουν ιδιαίτερο μαγευτικό κλίμα σ’ αυτή τη συνάντηση. Προσφέρει εκτός από γνώση, αξέχαστες στιγμές διασκέδασης στις ανοιχτές στο κοινό, εκδηλώσεις που πραγματοποιούνται σε όλο το διάστημα της εβδομάδας, όπως στις ομιλίες, στις ταβέρνες του νησιού, στην κεντρική συναυλία στην πλατεία της Χώρας καθώς και συζητήσεις, παρέες και γνωριμίες στα γραφικά σοκάκια της χώρας ή στις όμορφες παραλίες και τα αξιοθέατα του νησιού.

Ο ειδυλλιακός χώρος του Εθνολογικού και Λαογραφικού Μουσείου Φαλτάιτς  φιλοξένησε το σεμινάριο από το 2009 μέχρι το 2021. Από το 2022 το σεμινάριο φιλοξενείται και συνεργάζεται με τον Πολιτιστικό σύλλογο Σκύρου «Ανεμόεσσα»  ‘Όλα αυτά τα χρόνια, ο Δήμος Σκύρου , η ΣΝΕ-Ναυτική εταιρεία Σκύρου 9  και η τοπική κοινωνία της Σκύρου συνεργάζονται  και το υποστηρίζουν, προσφέροντάς βοήθεια και διευκολύνσεις.

Τα video, τα οποία αναρτώνται στα κοινωνικά δίκτυα αποδεικνύουν ότι ολοένα περισσότεροι νέοι και νέες, έλκονται από τον αυθορμητισμό και τις προβολές των κοινωνικών ιδεών μέσα από το ρεμπέτικο (μουσική, στίχο, χορό) .  Όλο και περισσότεροι άνθρωποι ασχολούνται πιο ενεργά με την παράδοση που εκφράζει. Παίζουν κυρίως μπουζούκι, λαϊκή κιθάρα και μπαγλαμά και τραγουδούν τα ρεμπέτικα, με το ύφος των πρώτων εκτελέσεων προσπαθώντας να ανακαλύψουν το ήθος εκείνων των τραγουδιών, όπως διαμορφώθηκαν από την τότε νεολαία.

Ανάμεσα στους συμμετέχοντες στο διεθνές σεμινάριο-συνάντηση είναι επαγγελματίες αλλά και ερασιτέχνες μουσικοί, Έλληνες και ξένοι, οι οποίοι κατέχουν άλλα επαγγέλματα όπως δάσκαλοι και καθηγητές όλων των βαθμίδων, δημόσιοι και ιδιωτικοί υπάλληλοι, τεχνίτες και επιτηδευματίες, γιατροί, επιστήμονες, φοιτητές και σπουδαστές. Ζουν και εργάζονται στην Ελλάδα, Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ιαπωνία, Ισραήλ, Λουξεμβούργο, Ηνωμένο Βασίλειο, Καναδά, Κύπρο, Ολλανδία, Σλοβενία, Τουρκία, Φινλανδία κλπ.  

### Μουσικά και βιογραφικά αφιερώματα
Αφιερώματα σε μεγάλους συνθέτες, οργανοπαίκτες και τραγουδιστές του ρεμπέτικου τραγουδιού, με σκοπό την ανάδειξη της μουσικής και στιχουργικής αξίας του έργου τους. Ενδεικτικά αναφέρονται τα αφιερώματα στους: Γρηγόρη Ασίκη, Γιώργο Μητσάκη, Γιάννη Παπαϊωάννου, Δημήτρη-Γκόγκο (Μπαγιαντέρα),  Μάρκο Βαμβακάρη, Μαρίκα Νίνου, Ιωάννα Γεωργακοπούλου, Σωτηρία Μπέλλου κ.α.

* Κυριακάτικα πρωινά στο Μουσείο Ελληνικών Λαϊκών Μουσικών Οργάνων – Φοίβου Ανωγειανάκη 2013, με θέμα την γνωριμία με την αστική λαϊκή μας μουσική (ρεμπέτικο και λαϊκό τραγούδι) σε σημαντικές στιγμές της διαδρομής της . 

* Τα αποτυπώματα του ρεμπέτικου στις γειτονιές του Πειραιά. Στις 21 και 22 Μαρτίου του 2014 παρουσιάστηκε για πρώτη φορά από το μουσικό σχήμα  Παραπεταμένοι, στη Δημοτική Πινακοθήκη του Πειραιά, ένα ιστορικό αφιέρωμα με τίτλο τα «Αποτυπώματα του ρεμπέτικου στις γειτονιές του Πειραιά».   Ένα αφιέρωμα που επαναλήφθηκε, αρκετές φορές στη συνέχεια, όπως στον κήπο του Μουσείου Λαϊκών οργάνων Φ. Ανωγειανάκη στην Πλάκα τον Σεπτέμβρη του 2014, σε διάφορες μουσικές σκηνές της Αθήνας και στο Λύκειο των Ελληνίδων, Δημοκρίτου 14, Κολωνάκι.  Το υλικό του αφιερώματος και της παρουσίασής του οφείλεται στον μελετητή του ρεμπέτικου, μηχανικό Θανάση Βλάχο, η μουσική επιμέλεια και η επιλογή των τραγουδιών έγινε από τον Σπύρο Γκούμα και έπαιξε και τραγούδησε το μουσικό ρεμπέτικο σχήμα  Παραπεταμένοι με τους μουσικούς Σπύρο Γκούμα, Κώστα Τρυφωνόπουλο, Ισίδωρο Πάτερο, Φωτεινή Καράμπαμπα, Πολυτίμη Τόλη και Γιώργο Αθ. Μακρή.

* Η εκδήλωση στο μουσείο λαϊκών οργάνων της Πλάκας είναι ιστορική, γιατί με πρωτοβουλία του Λάμπρου Λιάβα, μουσικολόγου, καθηγητή του ΕΚΠΑ και της Σταυρούλας Φωτοπούλου, διευθύντριας της διεύθυνσης Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού, γεννήθηκε η ιδέα της ένταξης του ρεμπέτικου ως στοιχείου της Άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της ανθρωπότητας. Η μουσική ομάδα  Παραπεταμένοι συνέβαλε μαζί με άλλους μουσικούς στη δημιουργία του απαραίτητου φακέλου. Αξιοποιήθηκε το πλούσιο υλικό που είχε συλλεχθεί από  το 2009 από το διεθνές σεμινάριο-συνάντηση για το ρεμπέτικο στη Σκύρο. Τον Δεκέμβριο του 2017, πραγματοποιήθηκε η αναγνώριση μετ’ επαίνων του ρεμπέτικου ως στοιχείου της Άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της ανθρωπότητας της UNESCO.  

* Ο Λάμπρος Λιάβας και το «Αλάτι της Γης», στις 26 Φεβρουαρίου 2017 στην ΕΡΤ1 παρουσίασε «Τα αποτυπώματα του ρεμπέτικου στις γειτονιές του Πειραιά» στην εκπομπή με  τίτλο «Γεια σου Περαία αθάνατε». Τη μουσική επιμέλεια της εκπομπής είχε ο δεξιοτέχνης στο μπουζούκι Σπύρος Γκούμας με το μουσικό σχήμα  Παραπεταμένοι, σε συνεργασία με τον Στέλιο Βαμβακάρη και την Εβελίνα Αγγέλου. 

* Μουσική εκδήλωση «Το ρεμπέτικο τραγούδι ως μέρος της αστικής λαϊκής μας παράδοσης» (10.7.2023) στο πλαίσιο του κύκλου «Μουσική και κοινωνική ταυτότητα» του Μουσείου Ελληνικών Λαϊκών Μουσικών Οργάνων-ΜΕΛΜΟΦΑΚΕ  

* Οι Παραπεταμένοι  από το 2017 μέχρι σήμερα σε συνεργασία με τον Πολυχώρο Πολιτισμού διέλευσις 3 παρουσιάζουν «Τα ρεμπέτικα του πολέμου και της κατοχής», δηλαδή το μουσικό θησαυρό που παράχθηκε από τους λαϊκούς μουσικούς με την έναρξη του πολέμου του 1940, με παράλληλο σχολιασμό σχετικών ιστορικών γεγονότων. Εκδήλωση στο Πολιτιστικό Κέντρο Δ. Αθηναίων ”Μελίνα“ σε συνεργασία με τον ΟΠΑΝΔΑ το Σάββατο 19 Οκτωβρίου 2024 4 στο πλαίσιο των επετειακών εκδηλώσεων «1974 & 1944 – Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΗΣ» του Δήμου Αθηναίων  και  εκδήλωση που διοργάνωσε το Σωματείο “Οι Φίλοι του Μουσείου Νεότερου Ελληνικού Πολιτισμού” στην αίθουσα εκδηλώσεων του Μουσείου στις 19 Οκτωβρίου 2025 .

### Μουσικό-Θεατρικές παραστάσεις για το ρεμπέτικο

* “Η Νοσταλγία ενός ρεμπέτη” (2013-2017). Μια παράσταση με συνδυασμό παντομίμας και ζωντανής μουσικής σε σκηνοθεσία Jean-Jacques Tesson σε σενάριο του Γιώργου Αθ. Μακρή. Συνεργάστηκαν η ομάδα «Παίζω-δρόμος» 24 και  το μουσικό σχήμα Παραπεταμένοι .

* "Όπου Γιώργος και μάλαμα" Μουσικό-θεατρική παράσταση αφιερωμένη στον Γιώργο Μητσάκη στον Πολυχώρο πολιτισμού διέλευσις το 2017 και το 2024 με την ευκαιρία και της επανέκδοσης του βιβλίου του Νίκου Οικονόμου με τίτλο "Γιώργος Μητσάκης- Αυτοβιογραφία" από τις μουσικές εκδόσεις Protasis-music, 1η έκδοση 1995. Από τις μουσικές εκδόσεις protasis music κυκλοφόρησε στις 12/2/2025 το άλμπουμ "Όπου Γιώργος και Μάλαμα" με 18 τραγούδια.     Τον Σεπτέμβριο του 2025 η παράσταση ανέβηκε με επιτυχία στο φεστιβάλ Κολωνού του Δήμου Αθηναίων-ΟΠΑΝΔΑ . 

* "Το μινόρε της Αμερικής" (2018-2019)  

* "Κάποτε στα λεμονάδικα" (2019-2020)  

*  "Η Μετακόμιση" (2022-2023)  

Στις μουσικο-θεατρικές παραστάσεις στον Πολυχώρο διέλευσις, τα τραγούδια  των παραστάσεων είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με την υπόθεση των έργων. Τα θεατρικά αυτά έργα εκδόθηκαν σε μία ενιαία έκδοση με τίτλο “Ρεμπέτικο: Μία τριλογία μουσικό-θεατρικών παραστάσεων” του Γιώργου Αθ. Μακρή, από τις εκδόσεις Εύμαρος το 2023.  Η έκδοση συνοδεύεται από 2 cd με τα τραγούδια των παραστάσεων παιγμένα από το μουσικό σχήμα  Παραπεταμένοι  με  τη μουσική επιμέλεια του Σπύρου Γκούμα.

### Ιστοριογραφία του ρεμπέτικου

* Αφιέρωμα στο ρεμπέτικο τραγούδι στο Παν/μιο του Βοσπόρου στην Κωνσταντινούπολη το 2015. 

* Κοινή συναυλία «Παραπεταμένοι»  και του διάσημου Τούρκου μουσικού Nida Ates στην Προύσα το 2018.  

* Το “Rebetiko Festival” στο Ελσίνκι το 2019. 

* Πενθήμερο Σεμινάριο για το ρεμπέτικο τον  Αύγουστο του   2022, στο Assos Music Camps  στην Τουρκία  και κοινή συναυλία με Τούρκους μουσικούς στο Adatepe Village.   

* Ντοκιμαντέρ σχετικά με το ρεμπέτικο τραγούδι και την ιστορία του στη Νίκαια στη Ψηφιακή Πολιτιστική Νίκαια.  Παραγωγή  της Smiling Sketches σε σενάριο και σκηνοθεσία Κυριάκου Αγγελάκου. Συμμετέχει μεταξύ άλλων το ρεμπέτικο σχήμα Παραπεταμένοι. 

* Από την πανδούρα στο Πειραιώτικο ρεμπέτικο. Τα ρεμπέτικα του πολέμου και της κατοχής  του Γιώργου Αθ. Μακρή. Έκδοση βιβλίου στον εκδοτικό οίκο Παρισιάνου ΑΕ το 2023, συνοδευόμενο από CD 20 ρεμπέτικων τραγουδιών παιγμένα από το μουσικό σχήμα  Παραπεταμένοι με μουσική επιμέλεια Σπύρου Γκούμα. 

* Δράσεις με τίτλο “Ρεμπέτικο: Η μουσική κληρονομιά του τότε στο σήμερα”. Οι  δράσεις περιλάμβαναν εργαστήρια,  συναυλίες  και έκδοση δίγλωσσου βιβλίου Ελληνικά-Αγγλικά με τίτλο «Το Ρεμπέτικο τότε και σήμερα» «Rebetiko now and then» του Γιώργου Αθ. Μακρή σε μετάφραση Άλκηστις Κοντοπούλου, εκδόσεις Επικοινωνία Ανθρωπιστικών Ιδεών 2023, για τη διάδοση του ρεμπέτικου στην Ελλάδα και το εξωτερικό.   Οι δράσεις επιχορηγήθηκαν από το Υπουργείο Πολιτισμού.

* Το μουσικό σχήμα Παραπεταμένοι στις 27 Απριλίου 2023, στην αυλή του 21ου ιστορικού πολυ-πολιτισμικού Δημοτικού σχολείου Αθηνών “Λέλα Καραγιάννη” (Κύπρου 43 πλ. Αμερικής), έπαιξε και τραγούδησε ρεμπέτικα στην όμορφη γιορτή που συνδιοργάνωσαν το σχολείο, οι γονείς και οι μαθητές από 20 και πλέον χώρες του κόσμου, πρόσφυγες και μετανάστες, Έλληνες και ξένοι. Ένας πανέμορφος, πολύχρωμος ανθρώπινος μπαξές. Συγχαρητήρια στα παιδιά, στους δασκάλους και τους γονείς.   

* Δράσεις (εργαστήρια, συναυλίες και έκδοση έντυπου υλικού) για την προβολή και διάδοση της ενότητας της Ελληνικής μουσικής (Βυζαντινή/Ψαλτική μουσική, Παραδοσιακή μουσική και Ρεμπέτικο) με τίτλο «Το ταξίδι των ήχων στον χρόνο».   Οι δράσεις υλοποιήθηκαν με την συνεργασία του Πολυχώρου διέλευσις,  του μουσικού σχήματος  Παραπεταμένοι, του Ομίλου Ελληνικών τεχνών και των Εκδόσεων Εύμαρος. Εκδόθηκε η συλλογική μελέτη «Το ταξίδι των ήχων στον χρόνο», δίγλωσσο Ελληνικά και Αγγλικά, των Γ. Αθ. Μακρή, Τ. Φωτόπουλου και Σ. Γκούμα και μετάφραση Άλκηστις Κοντοπούλου . Εκδόσεις Εύμαρος 2024. Οι δράσεις επιχορηγήθηκαν από το ΥΠΠΟ, Διεύθυνση Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2024.  

## Παραπομπές