Μητροπολιτικός Ναός Αθηνών

Ο **Μητροπολιτικός Ναός Αθηνών**, είναι ορθόδοξος Χριστιανικός ναός, που είναι αφιερωμένος στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου. Αποτελεί τον Καθεδρικό και Μητροπολιτικό ναό της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών και βρίσκεται στην Πλατεία Μητροπόλεως, επί της ομώνυμης οδού. Η κατασκευή του ξεκίνησε το 1842 και ολοκληρώθηκε το 1862. Ο τύπος του ναού είναι βυζαντινού ρυθμού, σταυροειδής τρίκλιτη βασιλική με τρούλο.

Το κόστος κατασκευής υπερέβη τον προϋπολογισμό. Η διαφορά καλύφθηκε μερικώς από την πώληση εκκλησιαστικής περιουσίας και από δωρεές, κυρίως του βασιλιά Όθωνα και του ευεργέτη Σίνα που ζούσε στη Βιέννη.

Ο ναός χτίστηκε σε τέσσερις φάσεις. Ο αρχιτέκτονας Θεόφιλος Χάνσεν ετοίμασε τα πρώτα σχέδια, στα οποία βασίστηκε το μέρος του κτηρίου έως το ύψος της πρώτης σειράς των παραθύρων. Έπειτα, το 1843, οι εργασίες διακόπηκαν λόγω οικονομικών προβλημάτων. Τρία χρόνια αργότερα ανέλαβε ο Δημήτριος Ζέζος, εισάγοντας το ελληνοβυζαντινό στοιχείο. Μετά το θάνατό του το 1857, ο Δήμος Αθηναίων ζήτησε από τον Γάλλο αρχιτέκτονα Φρανσουά Μπουλανζέ (Francois Boulanger) να συνεχίσει την κατασκευή. Ο  Μπουλανζέ εργάστηκε μαζί με τον Παναγιώτη Κάλκο, ο οποίος ήταν υπεύθυνος για την εκτέλεση των εργασιών κατασκευής. Υλικό από ερειπωμένες βυζαντινές εκκλησίες χρησιμοποιήθηκε για το χτίσιμο του καθεδρικού ναού. Οι τοιχογραφίες στο εσωτερικό, που είναι έργα του Σπυρίδωνα Γιαλλινά και του Αλεξάντερ Ζάιτς (Alexander Seitz), ακολουθούν τη Βυζαντινή παράδοση, ενώ η διακόσμηση ανήκει στον ζωγράφο Κωνσταντίνο Φανέλλη από τη Σμύρνη.

Τα γλυπτικά αρχιτεκτονικά στοιχεία, τα κιονόκρανα και ο άμβωνας σχεδιάστηκαν από τον γλύπτη Γεώργιο Φιτάλη. Οι πολυάριθμες στυλιστικές διαφοροποιήσεις κατά την κατασκευή οδήγησαν σε έναν απροσδιόριστο αρχιτεκτονικό χαρακτήρα, που είναι ιδιαίτερα ορατός εάν συγκρίνουμε τον καθεδρικό ναό με τον ναό του Αγίου Ελευθερίου και Παναγίας Γοργοεπήκοου, ακριβώς δίπλα. Χαρακτηριστικά, το κάτω τμήμα του κτηρίου, που σχεδιάστηκε από τον Χάνσεν, δείχνει μικρότερο σε σχέση με το υπόλοιπο κτήριο. 

Μερικά χρόνια μετά την αποπεράτωσή του απετέλεσε το Μητροπολιτικό ναό της πρωτεύουσας του Ελληνικού κράτους, στην οποία έλαβαν μέρος πολλές σπουδαίες θρησκευτικές τελετές, όπως γάμοι και κηδείες βασιλέων, πρωθυπουργών και σημαινόντων προσώπων. Από το σεισμό του 1999 προκλήθηκαν ζημιές στο εσωτερικό του ναού, οι οποίες έκτοτε περιόρισαν τις λειτουργικές δυνατότητες του ναού. Τα έργα επισκευής συνεχίζονταν μέχρι και το 2016, οπότε ο ναός επαναλειτούργησε στις 2 Ιουλίου. Στο διάστημα μη λειτουργίας του Ναού, η λειτουργία του, εφιλοξενίτο στον Ιερό Ναό Αγίου Διονυσίου Αρεοπαγίτου στο Κολωνάκι, στη συμβολή των οδών Σκουφά & Δημοκρίτου.

Στο εσωτερικό του ναού στα δεξιά, σε μαρμάρινη λάρνακα που είναι έργο του Γιαννούλη Χαλεπά, φυλάσσεται το λείψανο του Αγίου εθνομάρτυρα Πατριάρχη Γρηγορίου Ε', ενώ στα αριστερά σε επιχρυσωμένη λάρνακα φυλάσσεται το λείψανο της Αγίας Φιλοθέης της Αθηναίας.

Ο Άγιος Χρυσόστομος Σμύρνης στις 8 Δεκεμβρίου 1919 λειτούργησε στον Μητροπολιτικό Ναό και σε ομιλία του προς το πολυπληθές εκκλησίασμα, «όπερ μετά συγκινήσεως έσπευσε να ασπασθή την δεξιάν» του, διεκτραγώδησε «τα μαρτύρια άτινα υπέστη το Γένος επί όλας γενεάς», ενώ χαιρέτισε «την αυγή της αναστάσεως του Έθνους ολοκλήρου και της παμμερούς αποκαταστάσεώς» του (Εκκλησιαστικός Κήρυξ), πού άρχισε να διαφαίνεται με την απελευθέρωση της Σμύρνης τον Μάιο του 1919. Τότε μίλησε και στον Φιλολογικό Σύλλογο «Παρνασσός».

Πρόσβαση στο ναό υπάρχει από τους σταθμούς μετρό Σύνταγμα και Μοναστηράκι. Ενδεχόμενη απευθείας εξυπηρέτηση της Μητρόπολης από τον ομώνυμο ενδιάμεσο σταθμό μετρό (με αναφορά από το 1963 ως σταθμός Φωκίωνος στη μελέτη Κονοφάου) μεταξύ Συντάγματος και Μοναστηρακίου απεφεύχθη λόγω της μετακίνησης της συνδετήριας σήραγγας των σταθμών από την Μητροπόλεως στην παράλληλη οδό Ερμού.

## Γκαλερί

File:Dome metropolis Athens, Greece.jpg|Άποψη του θόλου
File:Greek plaque, cathedral, Athens, Greece.jpg|Μαρμάρινη επιγραφή με την χρονολογία έναρξης της κατασκευής του ναού
File:Greece-0191 (2215882104).jpg|Είσοδος
File:עיטורים בכניסה למיטרופוליה.jpg|Ψηφιδωτό, που απεικονίζει τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου, έξω από την είσοδο
File:Μητρόπολη Αθηνών 4210.jpg|Εσωτερικό
File:Virgin Mary and Child, Cathedral of Athens.jpg|Εικόνα της Θεοτόκου με τον μικρό Ιησού
File:Metropolitan Cathedral of Athens Jesus.jpg|Ο Ιησούς, σε εικόνα του 1800
File:Wall mosaic depicting St. Filothei on May 30, 2022.jpg|Ψηφιδωτό, που απεικονίζει την Αγία Φιλοθέη η Αθηναία στο εξωτερικό του ναού
File:Shrine of Grigorios E.JPG|Λειψανοθήκη που περιέχει τα λείψανα του Αγίου Πατριάρχη Γρηγορίου Ε΄
File:Shrine of Snt Filothei.JPG|Η ασημένια λειψανοθήκη με τα λείψανα της Αγίας Φιλοθέης της Αθηναίας



## Παραπομπές


## Πηγές

* Μητροπολιτικός Ναός Αθηνών

Κατηγορία:Νεότερες εκκλησίες στην Αθήνα
Κατηγορία:Εκκλησίες αφιερωμένες στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου
Κατηγορία:Καθεδρικοί ναοί στην Ελλάδα