Άγιος Εφραίμ ο Κατουνακιώτης

Ο **Άγιος Εφραίμ Κατουνακιώτης** (κατά κόσμον **Ευάγγελος Παπανικήτας**, Αμπελοχώρι Βοιωτίας, 6 Δεκεμβρίου 1912 - Άγιον Όρος, 27 Φεβρουαρίου 1998) ήταν Ορθόδοξος ιερομόναχος που έζησε στο Άγιον Όρος. Η κατάταξή του ως Αγίου της Ορθόδοξης Εκκλησίας πραγματοποιήθηκε από το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως στις 9 Μαρτίου 2020.

## Πρότερος βίος
[thumb|left|200px| Ο νεαρός Ευάγγελος Παπανικήτας, πριν καρεί [μοναχός και λάβει το όνομα Εφραίμ]]
Γεννήθηκε στις 6 Δεκεμβρίου 1912 στο Αμπελοχώρι Βοιωτίας και βαφτίστηκε Ευάγγελος. Ο παππούς του, Νικήτας, υπηρέτησε ως ιερέας και οι γονείς του, Ιωάννης Παπανικήτας και Βικτωρία, ήταν βαθιά θρησκευόμενοι άνθρωποι. Εκτός από τον Ευάγγελο, η οικογένεια μεγάλωσε τρία ακόμη παιδιά. Όλοι τους διδάχθηκαν να ζουν σύμφωνα με τις χριστιανικές αρετές και σύμφωνα με τον νόμο του Θεού. Στις πρώτες τάξεις του δημοτικού, ο μικρός Ευάγγελος με τους γονείς του εγκαταστάθηκαν στη Θήβα.  Μετά την αποφοίτησή του από το γυμνάσιο, ήθελε να βρει τη θέση του στην κοινωνία, αλλά φλεγόμενος από τη σκέψη ότι μόνο ο Ιησούς μπορούσε να τον οδηγήσει στο σωστό δρόμο, αποφάσισε να εισέλθει στον μοναχισμό. Η μητέρα του, Βικτώρια, είχε δει σε ένα όνειρο την εμφάνιση ενός γέροντα, φερόμενου ως Οσίου Εφραίμ του Σύρου, που της ανέφερε ότι η απόφαση του γιου της ήταν σύμφωνη με το Θείο θέλημα και δεν πρέπει να παρέμβει στην εφαρμογή του σχεδίου του.

## Μοναστική ζωή
Στις 14 Σεπτεμβρίου 1933, ξεκίνησε μια νέα περίοδος στη ζωή του Ευάγγελου. Ο ασκητισμός στο Άγιο Όρος. Στην αρχή έπρεπε να αντιμετωπίσει πολλές δυσκολίες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που σχετίζονταν με την αυστηρότητα κάποιων Γερόντων μοναχών. Η υπερνίκηση των δυσκολιών τον ενδυνάμωνε μόνο πνευματικά και τον δίδασκε ταπεινότητα και υπομονή στα Κατουνάκια, στο ησυχαστήριο του Οσίου Εφραίμ του Σύρου και υποτάχτηκε στην συνοδεία των Γερόντων Εφραίμ και Νικηφόρου, παλαιών γνωστών της οικογένειάς του. Ένα εξάμηνο μετά την προσέλευσή του, εκάρη μικρόσχημος μοναχός με το όνομα Λογγίνος. Το 1935, ο μοναχός Λογγίνος έλαβε το μεγάλο σχήμα και ονομάστηκε Εφραίμ, προς τιμήν του Οσίου Εφραίμ του Σύρου. Το επόμενο έτος χειροτονήθηκε ιερέας.

### Στα Κατουνάκια
[μικρογραφία|Η θέα από το ασκητήριο τους Αγίου Εφραίμ στα [Κατουνάκια]]
Έζησε και διακόνησε στα Κατουνάκια, ακολουθώντας τις παραδόσεις των τοπικών ασκητών. Υπηρέτησε για 42 χρόνια ως υποτακτικός, ένα πάρα πολύ σκληρό και δύστροπο γέροντα, τον Γέροντα Νικηφόρο. Ο ίδιος ο Άγιος Εφραίμ είπε σε νεότερους μοναχούς ότι τα 42 χρόνια που έζησε με τον Γέροντα Νικηφόρο δεν μετριούνται απλώς σε χρόνια αλλά σε εκατομμύρια λεπτά και δευτερόλεπτα. Θέλοντας έτσι να τους δείξει τι βάσανα τράβηξε από τον αυστηρό Γέροντα μέχρι την κοίμηση του. Σε ηλικία 86 ετών, ο πατέρας του Ιωάννης, εντάχθηκε επίσης στην αδελφότητα και σύντομα έλαβε τους μοναστικούς όρκους και το νέο όνομα, Ιώβ. Η μητέρα, έχοντας φτάσει κι εκείνη σε μεγάλη ηλικία, έγινε επίσης μοναχή. Ο Άγιος Εφραίμ ήρθε πολύ κοντά στον Γέροντα Ιωσήφ τον Ησυχαστή. Ο μετέπειτα Άγιος Ιωσήφ ο Ησυχαστής τον δίδαξε σε διάφορα θέματα, του δίδαξε νοήμονα έργα και του εξήγησε την ουσία της στοχασμού. Όταν η αδελφότητα του Ιωσήφ μετακόμισε από τη σκήτη του Αγίου Βασιλείου στη Μικρή Αγία Άννα, οι αδελφοί άρχισαν να χτίζουν μια μικρή εκκλησία προς τιμήν και μνήμη του προφήτη Ιωάννη του Βαπτιστή. Σε αυτή την κατασκευή συμμετείχε και ο Γέροντας Εφραίμ.

### Σύνδεση με Γέροντες Ιωσήφ τον Ησυχαστή και Νικηφόρο
μικρογραφία|O χώρος συζητήσεων του Αγίου Εφραίμ στα Κατουνάκια
Στην Σκήτη της Μικρή Αγίας Άννας, έζησε περίπου δύο μήνες. Εμπνευσμένος από το παράδειγμα και τις διδασκαλίες του Γέροντα Ιωσήφ, με τη βοήθεια του Θεού, βυθιζόταν όλο και περισσότερο στα μυστήρια της σιωπής. Ο Γέροντας Εφραίμ έδινε ιδιαίτερη προσοχή στην τήρηση των κανόνων, στην προσευχή, στην προσεκτική ανάγνωση των Αγίων Γραφών και στα έργα των Χριστιανών ασκητών (ειδικά εκείνων που περιλαμβάνονται στη Φιλοκαλία). Ένιωθε ιδιαίτερη ευλάβεια κατά την τέλεση της Θείας Λειτουργίας. Τελούσε τη Λειτουργία μέχρι τα γεράματά του και όσο του το επέτρεπαν οι σωματικές του δυνάμεις. Μετά τον θάνατο του Γέροντα Ιωσήφ, το 1959, ο πατήρ Εφραίμ συνέχισε να επισκέπτεται την αδελφότητά του, η οποία τότε βρισκόταν στη Νέα Σκήτη. Την τεσσαρακοστή ημέρα μετά τον θάνατό του, ο εκλιπών γέροντας εμφανίστηκε σε αυτόν και τον αποχαιρέτησε. Στη συνέχεια, ο Εφραίμ έβλεπε επανειλημμένα αυτόν τον Γέροντα Ιωσήφ στα όνειρά του. Το 1994, ο τότε ηγούμενος της Μονής Φιλοθέου, συνοδευόμενος από δύο μοναχούς, έφερε την κάρα του Ιωσήφ του Ησυχαστή στον πατέρα Εφραίμ για προσκύνηση, εκπληρώνοντας έτσι την επιθυμία του να την προσκυνήσει πριν φύγει από την ζωή.

μικρογραφία|Ο τάφος του Αγίου Εφραίμ στα Κατουνάκια
Το 1973, όταν απεβίωσε ο Γέροντας Νικηφόρος, στον οποίο υπάκουε ο πατέρας Εφραίμ, δέχτηκε την αδελφότητα του υπό την φροντίδα του και αφού είχε λάβει την ευλογία του, εισήλθε στο πεδίο της διακονίας ως Γέροντας και πνευματικός πατέρας τους. Λόγω της σκληρής δουλειάς, ο πατήρ Εφραίμ εμφάνισε κυάνωση και η ασθένεια αυτή επιδεινώθηκε. Αναγκάστηκε να ζητήσει ιατρική βοήθεια και πήγε στη Θεσσαλονίκη για θεραπεία. Με την επιστροφή του στα Κατουνάκια, δημιούργησε τη δική του αδελφότητα, αρχικά με έναν ακόμη μοναχό. Η αδελφότητα συγκροτήθηκε το 1980. 

Ο Γέροντας Εφραίμ, το 1996 υπέστη εγκεφαλικό επεισόδιο, το οποίο τον άφησε παράλυτο και κατάκοιτο. Έχοντας ζήσει σε αυτήν την κατάσταση για περίπου ενάμιση χρόνο, στις 14 Φεβρουαρίου 1998, υπέστη εγκεφαλικό επεισόδιο απεβίωσε και ετάφη στον περίβολο του κελιού του, σε τάφο που είχε ο ίδιος σκάψει με τα χέρια του.

## Αγιοκατάταξη
Στις 20 Οκτωβρίου 2019, και ευρισκόμενος στις Καρυές του Αγίου Όρους, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος ανήγγειλε  ότι επίκειται η επίσημη αγιοκατάταξη του Γέροντος Εφραίμ Κατουνακιώτου. Η αναγγελία αυτή έγινε πράξη στις 9 Μαρτίου 2020, όταν η Αγία και Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου προέβη  στην αναγραφή του στο Αγιολόγιο της Ορθόδοξης Εκκλησίας με Πατριαρχική και Συνοδική Πράξη.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Καρδιακός Λόγος: Αγιασμένων Μορφών Νοσταλγία – Άγιος Εφραίμ Κατουνακιώτης (A’ μέρος)
* Καρδιακός Λόγος – Αγιασμένων Μορφών Νοσταλγία – Άγιος Εφραίμ Κατουνακιώτης (Β’ μέρος)

## Παραπομπές


Κατηγορία:Αγιορείτες
Κατηγορία:Έλληνες Χριστιανοί μοναχοί
Κατηγορία:Άγιοι της Ορθόδοξης Εκκλησίας
Κατηγορία:Χριστιανοί άγιοι του 20ού αιώνα