open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Φράγκο Γουινέας

260px|thumb|5000 φράγκο (2006)
Το  **φράγκο** (γαλλικά: *franc guinéen*) είναι το νόμισμα της Γουινέας. Υποδιαιρείται σε 100  *σαντίμ* (γαλλικά: *centimes*). Ο κωδικός (ISO 4217 είναι το GNF.

## Ιστορία
### Πρώτο φράγκο Γουινέας
Το πρώτο φράγκο της Γουινέας εισήχθη το 1959 και αντικατέστησε το Φράγκο CFA.  Κυκλοφόρησαν κέρματα του 1 και των 5, 10 και 25 φράγκων, καθώς επίσης και χαρτονομίσματα (με ημερομηνία 1958) των 50, 100, 500, 1000, 5.000 και των 10.000 φράγκων. Το 1960 ακολούθησε η κυκλοφορία δεύτερης σειράς τραπεζογραμματίων χωρίς εκείνα των 10.000 φράγκων. Το πορτρέτο στη δεύτερη σειρά ήταν το ίδιο αλλά με διαφορετικό χρώμα και αντεστραμμένα σχέδια σε σχέση με την πρώτη σειρά. Μια νέα σειρά κερμάτων του 1962 κατασκευάστηκαν από χαλκονικέλιο. Το 1971 το φράγκο αντικαταστάθηκε από το σιλί, σε ισοτιμία του 1 σιλί προς 10 φράγκα.

### Δεύτερο φράγκο Γουινέας
Το φράγκο εισήχθη ξανά στη Γουινέα το 1985 και είχε ίδια αξία με το συλί. Κόπηκαν κέρματα σε ονομαστικές αξίες του 1, 5 και των 10 φράγκων, ενώ τα  25 φράγκα (1987) και τα 50 φράγκα (1994) προστέθηκαν αργότερα. Τυπώθηκαν τραπεζογραμμάτια σε αξίες των 25, 50, 100, 500, 1000 και των 5.000 φράγκων. 

Το 1998 τυπώθηκε δεύτερη σειρά και αποσύρθηκαν τα χαρτονομίσματα των 25 και των 50 φράγκων, καθώς αντικαταστάθηκαν από κέρματα. Μια τρίτη σειρά κυκλοφόρησε το 2006 σε αξίες των 500, 1000 και των 5.000 φράγκων. Στις  11 Ιουνίου  του 2007, τυπώθηκε χαρτονόμισμα των 10.000 φράγκων. .

## Ισοτιμίες
Η αξία του φράγκου έναντι της αγγλικής λίρας ήταν το 2000 1 λίρα προς 2.500 φράγκα Γουινέας. Ωστόσο, το 2006 έπεσε σε περίπου 8.000 προς 1 λίρα. Επίσης, το Νοέμβριο του 2007 1 Δολάριο ΗΠΑ ήταν ίσο σε αξία με 4.280 Φράγκα Γουινέας.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Banque Populaire Marocaine Guineenne

Κατηγορία:Γουινέα
Φραγκο Γουινεας
Μητρόπολη (αστική γεωγραφία)

Η **Μητρόπολη** είναι μια διευρυμένη πόλη, η οποία στις περισσότερες περιπτώσεις στεγάζει τουλάχιστον πάνω από ένα εκατομμύριο συνολικούς κατοίκους. Μεγάλες πόλεις που εντάσσονται σε ένα ακόμη μεγαλύτερο πολεοδομικό πλαίσιο αλλά δεν αποτελούν τον πυρήνα αυτού του συγκροτήματος, συνήθως δε θεωρούνται μέρος αυτής της μητροπολιτικής περιοχής. Η μητρόπολη συχνά αποτελεί σημαντικό οικονομικό, πολιτικό και πολιτιστικό κέντρο μιας χώρας ή συγκεκριμένης περιοχής, καθώς και κόμβος τοπικών ή διεθνών διασυνδέσεων και μεταφορών. 

Κατά μία ευρύτερη έννοια, ο όρος αναφέρεται σε μια πόλη-κράτος σε σχέση με μια αποικία (για παράδειγμα, οι Συρακούσες ήταν μητρόπολη της Ανκόνα), μια πόλη που θεωρείται κέντρο μιας συγκεκριμένης δραστηριότητας ή μια μεγάλη και σημαντική πόλη.

## Αρχαιότητα

thumb|left|230px|Η Αθήνα αποτελεί μία από τις ιστορικότερες μητροπόλεις της υφηλίου, με διαρκή εποικισμό από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα.

Στο παρελθόν, η μητρόπολη ήταν ο χαρακτηρισμός μιας πόλης ή κράτους που είχε αποικίες εκτός της άμεσης γεωγραφικής του επικράτειας. Πολλές μεγάλες πόλεις που ιδρύθηκαν από αρχαίους πολιτισμούς θεωρούνται σημαντικές μητροπόλεις της εποχής τους, εξαιτίας του μεγάλου τους πληθυσμού και της θέσης τους. Παραδείγματα συμπεριλαμβάνουν τις: Αλεξάνδρεια, Ανγκόρ, Αντιόχεια, Αθήνα, Βαβυλώνα, Βηρυττός, Μπενάρες, Βύβλος, Τσαχόκια, Καρχηδόνα, Κωνσταντινούπολη, Κόρινθος, Δαμασκός, Ντολαβίρα, Έφεσσος, Μεγάλη Ζιμπάμπουε, Χαράπα, Ιερουσαλήμ, Λέπτις Μάγκνα, Ναντσίνγκ, Νινευή, Μάτσου Πίτσου, Μοχέντζο-ντάρο, Ρώμη, Σαράι, Σίντε, Συρακούσες, Τενοτστιτλάν, Τεοτιχουάκαν, Τικάλ, Τύρος, Σιάν, Ουρ. Ορισμένες από αυτές τις μητροπόλεις επιβίωσαν μέχρι σήμερα και συμπεριλαμβάνονται μεταξύ των αρχαιοτέρων διηνεκών κατοικημένων πόλεων.

## Ετυμολογία

Ο όρος μητρόπολη προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη *μητρόπολις*, από τα συνθετικά "μήτηρ" (μητέρα) και "πόλις", όρος που περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο οι ελληνικές αποικίες αναφέρονταν στις αρχικές τους πόλεις, όπου βρισκόταν η κυβερνητική και εκκλησιαστική έδρα ή μητρόπολη της αρχιεπισκοπής, στην οποία οι βοηθοί επίσκοποι λογοδοτούσαν. Αυτή η χρήση εξισώνει τη σφαίρα επιρροής της επισκοπής με αυτή της αρχιεπισκοπικής έδρας.

Στη σύγχρονη χρήση η λέξη χρησιμοποιείται επίσης για μια μητροπολιτική περιοχή, ένα συγκρότημα γειτονικών και συγκοινωνούντων πόλεων, ενσωματωμένων γύρω από ένα μεγάλο αστικό κέντρο. Υπό αυτή την έννοια, "μητροπολιτική" σημαίνει "η περιοχή που εκτείνεται σε όλη την περιοχή της μητροπόλεως" (όπως στη "μητροπολιτική διακυβέρνηση"), ή "σχετική με τη μητρόπολη" (όπως στη "μητροπολιτική περιοχή", αντιθέτως από τον επαρχιακό ή "αγροτικό"). 

## Δείτε επίσης
* παγκόσμια πόλη
* μεγαλούπολη
* μητροπολιτική αλυσίδα
* μητροπολιτική διακυβέρνηση
* μητροπολιτικό προάστιο

Κατηγορία:Πολεοδομία
Κατηγορία:Οικιστική γεωγραφία
Βαριατρική

Η λέξη **βαριατρική** αποτελεί μετάφραση της Αγγλικής «Bariatric» που έχει τις ρίζες της στις ελληνικές λέξεις «βάρος» και «ιατρική». Η βαριατρική είναι η ιατρική επιστήμη που ασχολείται με τη νόσο της παχυσαρκίας και τη θεραπεία της και ασκείται από ιατρούς εξειδικευμένους στις παθήσεις του μεταβολισμού. Επειδή η παχυσαρκία είναι πολυπαραγοντικό νόσημα, η άσκηση της βαριατρικής απαιτεί οργανωμένα τμήματα με εργαστήρια και υποστήριξη διαφόρων ειδικοτήτων (ενδοκρινολογία, ψυχολογία, διατροφολογία, χειρουργική).

Σύλλογος Βαριατρικών Ασθενών Ελλάδος https://Bariatrichellas.gr
## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Κατηγορία:Ιατρικές ειδικότητες
Κατηγορία:Παχυσαρκία
Σινεμασκόπ

Το **CinemaScope**  ήταν ένα φορμά κινηματογραφικής προβολής ευρείας εικόνας που χρησιμοποιήθηκε από το 1953 έως το 1967. Χρησιμοποιούνταν αναμορφικοί φακοί που επέτρεπαν την προβολή φιλμ με αναλογία 2.66:1, διπλάσια από το συμβατικό φορμά 1.33:1. Με την προσθήκη πολυκάναλου ήχου στο φιλμ, η αναλογία περιορίστηκε στο 2.55:1, και αργότερα η προσθήκη και ήχου σε οπτική μπάντα στο 2.35:1. Παρότι το CinemaScope ξεπεράστηκε από τις νέες τεχνολογικές εξελίξεις, η αναμορφική προβολή των ταινιών που ξεκίνησε με το CinemaScope την δεκαετία του 1950 συνεχίζεται ως τις μέρες μας. 

## Οι ελληνικές ταινίες που γυρίστηκαν με το σύστημα σινεμασκόπ

* Το μεγάλο κόλπο (1960) ασπρόμαυρη 
* Κάτι να καίει (1963) έγχρωμη
* Οι κληρονόμοι (1964) ασπρόμαυρη
* Η σωφερίνα (1964) ασπρόμαυρη
* Η χαρτοπαίχτρα (1964) ασπρόμαυρη
* Κορίτσια για φίλημα (1965) έγχρωμη
* Υπάρχει και φιλότιμο (1965) ασπρόμαυρη
* Ραντεβού στον αέρα (1966) έγχρωμη
* Η Ελλάς χωρίς ερείπια (1966) έγχρωμη
* Ξυπόλητος πρίγκηψ (1966) έγχρωμη
* Όχι (1969) έγχρωμη
* Έρωτας δίχως σύνορα (1970) έγχρωμη

## Παραπομπές

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Κατηγορία:Ιστορία του κινηματογράφου
Κατηγορία:Τεχνολογία ταινίας και βίντεο
Χρηστάκης Ζωγράφος

Ο **Χρήστος Ζωγράφος** (Κεστοράτι Αργυροκάστρου, 1820 - Παρίσι, 19 Αυγούστου 1896) ήταν Έλληνας εθνικός ευεργέτης, ένας από τους σπουδαιότερους.

## Βιογραφία
Καταγόταν από το Κεστοράτι Αργυροκάστρου της ιστορικής περιοχής της Βορείου Ηπείρου. Αποφοίτησε από την Ζωσιμαία σχολή Ιωαννίνων. Εργαζόταν στην Κωνσταντινούπολη και στο Παρίσι ως τραπεζίτης. Γρήγορα κατάφερε να επιτύχει επαγγελματικά και να αγοράσει μεγάλες αγροτικές εκτάσεις (τσιφλίκια) στους νομούς Τρικάλων και Καρδίτσας. 

Στήριξε ιδιαίτερα την ελληνική παιδεία με τη χρηματοδότηση και ίδρυση σχολείων (*Ζωγράφεια* διδασκαλεία). Συνέβαλε στην ίδρυση σχολείων αρρένων και θηλέων στην πατρίδα του στο Κεστοράτι, και στο Αργυρόκαστρο. Ο Χ. Ζωγράφος κάλυπτε επίσης σε συνεχή βάση όλα τα έξοδα διατροφής και ενδυμασίας 60 υπότροφων σπουδαστών (30 αρρένων και 30 θηλέων), επιμελών μαθητών, τέκνων φτωχών οικογενειών. 

Οι γενναίες δωρεές που προσέφερε σε κάθε τομέα των γραμμάτων και των επιστημών, συνέβαλαν αποφασιστικά στη μόρφωση των υπό οθωμανικό ζυγό κυρίως ελληνικών πληθυσμών. Το Ζωγράφειο Λύκειο στην Κωνσταντινούπολη πήρε το όνομά του, λόγω αστρονομικού ποσού που πρόσφερε για την ανέγερσή του.

Είχε πέντε παιδιά, τον Σολώνα, τον Γεώργιο Χρήστου - Ζωγράφο, την Μαρία Ζωγράφου, σύζυγο του Κωνσταντίνου Καραπάνου, την Σοφία, σύζυγο Αλέξανδρου Ρώμα, και την Θεανώ Ζωγράφου, σύζυγο του Λεωνίδα Δεληγεώργη.

## Υστεροφημία
Κατά την περίοδο του κομμουνιστικού καθεστώτος στην Αλβανία (1945-1989), ο Χ. Ζωγράφος όπως και ο γιος του Γεώργιος, θεωρήθηκαν από το επίσημο κράτος ως εχθροί. Αυτό είχε ως συνέπεια όσοι έφεραν το επώνυμο 'Ζωγράφος' (είτε συγγενείς, είτε όχι), να εκδιωχθούν από το Κεστοράτι. 

Μετά το 1989, όμως, αυτό αποτέλεσε παρελθόν και σήμερα, το «Ζωγράφειο Διδασκαλίο» Κεστορατίου που είχε ιδρύσει ο Χρηστάκης Ζωγράφος (έχει πάψει να λειτουργεί εδώ και δεκαετίες), ανακαινίσθηκε και μετατράπηκε σε μουσείο.

## Περαιτέρω μελέτη
*Γιάννενα, πόλη των ευεργετών.
*Χριστάκης Ζωγράφος. Βιογραφικά στοιχεία, 1881 Κωνσταντινούπολη.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Έλληνες ευεργέτες
Κατηγορία:Οικογένεια Ζωγράφου
Κατηγορία:Απόφοιτοι της Ζωσιμαίας Σχολής
Κατηγορία:Βορειοηπειρώτες
Σπαρτιάς Αιτωλοακαρνανίας

Ο **Σπαρτιάς** είναι οικισμός της Στερεάς Ελλάδας στην Περιφερειακή Ενότητα Αιτωλοακαρνανίας.

## Γενικά στοιχεία
Ο Σπαρτιάς βρίσκεται προς τα όρια με την Περιφερειακή Ενότητα Ευρυτανίας και βόρεια της λίμνης Τριχωνίδας σε υψόμετρο 919 μέτρων. Απέχει περίπου 28 χλμ. Δ. από το Αγρίνιο και 15 χλμ. ΒΔ. από το Θέρμο. Αναφέρεται επίσημα το 1835 στο ΦΕΚ 19Α - 07/12/1835 να  προσαρτάται στον τότε δήμο Ταξιαρχίδος. Το 1912 με το ΦΕΚ 261Α - 31/08/1912 ορίζεται έδρα της νεοϊδρυθείσας ομώνυμης κοινότητας. Σύμφωνα με το πρόγραμμα ''Καλλικράτης'', μαζί με τη Μακρά Λογκά, την Στεκούλα και την Στριγκανιά αποτελούν την τοπική κοινότητα Σπαρτιά που υπάγεται στη δημοτική ενότητα Παραβόλας του δήμου Αγρινίου. Διαθέτει ελάχιστους μονίμους κατοίκους, καθώς οι περισσότεροι επιστρέφουν κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Από το χωριό καταγόταν ο στρατηγός και πολιτικός Ιωάννης Καλογεράς (1876 - 1957).

## Παραπομπές


Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Αιτωλοακαρνανίας
Κατηγορία:Δήμος Αγρινίου
Μεγαλοκανονική συνάρτηση επιμερισμού

Η **συνάρτηση επιμερισμού** χρησιμοποιείται στην κβαντομηχανική για την κανονικοποίηση της συνάρτησης πιθανότητας. Το άθροισμα των επιμέρους πιθανοτήτων πρέπει να είναι 1. Κανονικοποίηση λέγεται η «ρύθμιση» της συνάρτησης πιθανότητας (π.χ. διαίρεση με κατάλληλη ποσότητα) ώστε να εξασφαλίζεται ότι η συνολική πιθανότητα είναι ίση με τη μονάδα.

Στη στατιστική μηχανική η συνολική ενέργεια ενός συστήματος είναι ο μέσος όρος των ενεργειών των διαφορετικών καταστάσεων στις οποίες μπορεί να βρίσκεται το σύστημα. Εκφράζεται ως το άθροισμα των επιμέρους ενεργειών σταθμισμένων με την πιθανότητα εμφάνισης κάθε κατάστασης,

: \ E = \sum_j E_j P_j .

Η κανονικοποιημένη συνάρτηση πιθανότητας είναι,

: P_j = \frac{1}{\mathcal{Z}} e^{- \beta E_j}. .

Όπου \mathcal{Z} είναι η συνάρτηση επιμερισμού.

Στην περίπτωση κβαντισμένου συστήματος (δηλαδή συστήματος που λαμβάνει διακριτές τιμές ενέργειας)

Η γενικευμένη συνάρτηση επιμερισμού \mathcal{Z} ιδανικού κβάντου γράφεται:

\mathcal{Z} = \sum_{N=0}^\infty\,\sum_{\{n_i\}}\,\prod_i e^{-\beta n_i(\epsilon_i-\mu)}

Η μεγαλοκανονική συνάρτηση επιμερισμού στην ελληνική βιβλιογραφία αναφέρεται και ως μεγαλοκανονική ολότητα, μεγαλοκανονική κατανομή καθώς και συνάρτηση μεγαλεπιμερισμού.
Κατηγορία:Στατιστική μηχανική
Βασκική πελότα στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1900

Η **βασκική πελότα** (αγώνισμα βασκικής καταγωγής) υπήρξε ολυμπιακό άθλημα μόνο στην Ολυμπιάδα του 1900 στο Παρίσι, στην οποία μετείχαν μόνο δυο ομάδες, της Ισπανίας και της Γαλλίας.

Στη συνέχεια αφαιρέθηκε από το ολυμπιακό πρόγραμμα. Διεξήχθη μόνο ως άθλημα επίδειξης σε τρεις Ολυμπιάδες κατά τα έτη 1924, 1968 και 1992. Το 1992 διεξήχθη και αγώνας γυναικών.
 
## Σύνοψη αγωνίσματος
Έλαβαν μέρος δύο ομάδες (δύο ζεύγη - τέσσερις αθλητές) και διεξήχθη μόνο ένας αγώνας στις 14 Ιουνίου 1900 με νικήτρια την ομάδα της Ισπανίας. Αρχικά δόθηκε μόνο το χρυσό μετάλλιο, αργότερα αναγνωρίστηκε από τη ΔΟΕ και το αργυρό.

## Τελική κατάταξη

## Παραπομπές


## Πηγές
* International Olympic Committee medal winners database.
* 
* 

Κατηγορία:Αθλήματα Θερινών Ολυμπιακών Αγώνων 1900
Κατηγορία:Αθλήματα στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες
Ρακέτες στους Ολυμπιακούς Αγώνες

100px|border|Rackets
Οι **ρακέτες** (αγγλ.: *rackets* ή *hard rackets* και αμερικ.: *racquets*) είναι ένα άθλημα παρόμοιο με την πιο διαδεδομένη τοιχοσφαίριση (*squash*). Υπήρξε ολυμπιακό άθλημα μόνο στην Ολυμπιάδα του 1908 στο Λονδίνο. Στη συνέχεια αφαιρέθηκε από το ολυμπιακό πρόγραμμα.

## Αγωνίσματα – συμμετοχές

Στη μοναδική Ολυμπιάδα που διεξήχθη έγιναν δύο αγωνίσματα:

* **Ατομικό ανδρών**
* **Διπλό ανδρών**

Συμμετείχαν επτά αθλητές, όλοι από τη Μεγάλη Βρετανία. Αξιοσημείωτο είναι πως όλοι οι συμμετέχοντες πήραν κάποιο μετάλλιο.

## Νικητές

**Λονδίνο 1908**

* Ατομικό ανδρών
**   Ίβαν Νόελ
**   Χένρι Λιφ
**   Τζον Τζέικομπ Άστορ
**   Χένρι Μπρούεμ

* Διπλό ανδρών
**   Βέιν Πένελ, Τζον Τζέικομπ Άστορ
**   Έντμουντ Μπέρι, Σεσίλ Μπράουνινγκ
**   Ίβαν Νόελ, Χένρι Λιφ

Κατηγορία:Αθλήματα στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες
Χειρόσφαιρα σάλας στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1908

Η **χειρόσφαιρα σάλας** (γαλ.: *jeu de paume*, αγγλ.: *real tennis*) είναι ένα είδος τοιχοσφαίρισης (*squash*) που παίζεται είτε με τα χέρια είτε με κάποιο είδος γαντιού-ρακέτας. 

Υπήρξε ολυμπιακό άθλημα μόνο στην Ολυμπιάδα του 1908 στο Λονδίνο. Στη συνέχεια αφαιρέθηκε από το ολυμπιακό πρόγραμμα. Μια υπαίθρια παραλλαγή του αθλήματος υπήρξε άθλημα επίδειξης στις ολυμπιάδες του 1900 και του 1924.

## Αγωνίσματα – συμμετοχές

Στην Ολυμπιάδα του 1908 διεξήχθη μόνο ένα αγώνισμα:

* Ατομικό ανδρών

Συμμετείχαν έντεκα αθλητές: από τη Μεγάλη Βρετανία (9) και από τις ΗΠΑ (2). 

## Νικητές
**Λονδίνο 1908**

* Ατομικό ανδρών
**   **Τζέι Γκουλντ ΙΙ**
**   **Γιούστας Μάιλς**
**   **Νέβιλ Μπούλγουερ-Λίτον**

## Παραπομπές
Κατηγορία:Αθλήματα στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες
*
Θεέ υπερασπίσου τη Νέα Ζηλανδία

Ο *'God Defend New Zealand* (*Θεέ Υπερασπίσου τη Νέα Ζηλανδία*) είναι ένας από τους εθνικούς ύμνους της Νέας Ζηλανδίας μαζί με τον God Save the Queen. Παρόλο που αναγνωρίζονται και οι δύο ως εθνικοί ύμνοι, χρησιμοποιείται συνήθως ο πρώτος.

## Ιστορία
Οι στίχοι του ύμνου γράφτηκαν ως ποίημα τη δεκαετία του 1870 από τον Ιρλανδό Ελευθεροτέκτονα μετανάστη Τόμας Μπράκεν. Το 1876 διοργανώθηκε ένας διαγωνισμός για το ποιος θα έγραφε την μουσική για το ποίημα,με έπαθλο δέκα "γουινέες" (Αγγλικό νόμισμα). Νικητής του διαγωνισμού ήταν ο Τζον Τζόζεφ Γουντς, που συνέθεσε τη μελωδία μέσα σε ένα απόγευμα, αφότου έμαθε για τον διαγωνισμό.

Το τραγούδι έγινε σταδιακά γνωστό κατά τον 19ο αιώνα και τις αρχές του 20ου, και το 1940 η κυβέρνηση της Νέας Ζηλανδίας αγόρασε τα πνευματικά δικαιώματα για να το "χρησιμοποιήσει" κατά τις γιορτές εκείνης της χρονιάς. Αφότου ο ύμνος ακούστηκε στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μονάχου, έγιναν οι πρώτες κινήσεις για να υιοθετηθεί ως εθνικός ύμνος της χώρας.

Το 1976 μια επιτροπή παρουσιάστηκε στη βουλή ζητώντας να κατοχυρωθεί το άσμα ως εθνικός ύμνος. Έτσι στις 20 Νοεμβρίου του 1977 αναγνωρίστηκε επίσημα με την άδεια της Ελισάβετ Β', για να χρησιμοποιείται παράλληλα με τον God Save the Queen, ο οποίος ως τότε ήταν ο μοναδικός επίσημος ύμνος της Νέας Ζηλανδίας.

## Οι στίχοι
Ο ύμνος έχει πέντε στροφές στα Αγγλικά, μεταφρασμένες και στα Μαορί. Συνήθως μόνο η πρώτη στροφή τραγουδιέται, και σε κάποιες περιπτώσεις η δεύτερη και η τελευταία.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Εθνικοί ύμνοι
Κατηγορία:Εθνικά σύμβολα της Νέας Ζηλανδίας
Κατηγορία:Μουσική στη Νέα Ζηλανδία
Μηχανοκίνητα σκάφη στους Ολυμπιακούς Αγώνες

100px|border|Water motorsports
Οι **[[Ταχυπλοΐα|αγώνες μηχανοκίνητων σκαφών]]** (αγγλ.: *water motorsports*) υπήρξαν ολυμπιακό άθλημα μόνο στην Ολυμπιάδα του 1908 στο Λονδίνο. Στη συνέχεια αφαιρέθηκαν από το ολυμπιακό πρόγραμμα. 

Αγώνες με μηχανοκίνητα σκάφη είχαν διεξαχθεί, επίσης, στην ολυμπιάδα του 1900 στο Παρίσι αλλά ως άθλημα επίδειξης. 

## Αγωνίσματα

Στη μοναδική Ολυμπιάδα που διεξήχθη το άθλημα αυτό έγιναν τρία αγωνίσματα (τρεις κλάσεις σκαφών) σε πέντε γύρους κυκλικής διαδρομής οκτώ ναυτικών μιλίων, δηλαδή συνολικά 40 ναυτικά μίλια. Οι αγώνες διεξήχθησαν στις 28 και 29 Αυγούστου 1908. 

* **Κλάση Α: ανοιχτή** (*open*)
* **Κλάση Β: μεγάλα σκάφη μήκους ως 60 πόδια**
* **Κλάση Γ: μικρά σκάφη μήκους 6,5 ως 8 μέτρων**

## Συμμετοχές

Συμμετείχαν 17 σκάφη από δύο χώρες:

* Μεγάλη Βρετανία: 13
* Γαλλία: 4.

Είναι αξιοσημείωτο ότι μόνο ένα σκάφος τερμάτισε σε κάθε αγώνισμα, αφού τα υπόλοιπα βυθίστηκαν ή έσβησαν λόγω κυματισμού. Έτσι δεν απονεμήθηκαν ασημένια και χάλκινα μετάλλια αλλά μόνο χρυσά.

Επίσης, το βρετανικό σκάφος *"Γυρίνος"* κέρδισε και στις δύο κατηγορίες (μικρών και μεγάλων σκαφών), αφού ήταν το μόνο που κατάφερε να τερματίσει.

## Νικητές

**Λονδίνο 1908**

* Κλάση Α (ανοιχτή)
**   *"Καμίλ"* (Εμίλ Θουμπρόν)
**  Δεν δόθηκε
**  Δεν δόθηκε

* Κλάση Β (ως 60 πόδια)
**   *"Γυρίνος"* (Ισαάκ Τόμας Θόρνικροφτ, Μπέρναρντ Ρέντγουντ, Τζον Φιλντ-Ρίτσαρντς)
**  Δεν δόθηκε
**  Δεν δόθηκε

* Κλάση Γ (6,5 ως 8 μ.)
**   *"Γυρίνος"* (Ισαάκ Τόμας Θόρνικροφτ, Μπέρναρντ Ρέντγουντ, Τζον Φιλντ-Ρίτσαρντς)
**  Δεν δόθηκε
**  Δεν δόθηκε

Κατηγορία:Αθλήματα στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες
Ολυμπιακοί Αγώνες
Ροκέ στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1904

Το **ροκέ** (αγγλ.: *roque*) είναι αμερικανική παραλλαγή του δημοφιλούς στη Μεγάλη Βρετανία παιχνιδιού κροκέ (*croquet*). Υπήρξε ολυμπιακό άθλημα μόνο στην Ολυμπιάδα του 1904 στο Σαιντ Λούις. Διοργανώθηκε στο Φράνσις Φιλντ, το διάστημα 3-8 Αυγούστου 1904. Στη συνέχεια αφαιρέθηκε από το ολυμπιακό πρόγραμμα. 

Παίζεται σε περιφραγμένο αμμώδες γήπεδο με μπάλες παρόμοιες με του μπιλιάρδου, τις οποίες οι παίκτες επιδιώκουν να χτυπήσουν με ειδικά ξύλινα μπαστούνια. Σήμερα παίζεται από μικρό αριθμό παικτών στις Ηνωμένες Πολιτείες.

## Συμμετέχουσες χώρες
Συμμετείχαν μόνο τέσσερις αθλητές, όλοι από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

*  Ηνωμένες Πολιτείες (4)

## Σύνοψη αγωνίσματος
thumb|right|300px|Στιγμιότυπο από το αγώνισμα του ροκέ το 1904.
Οι τέσσερις αθλητές που έλαβαν μέρος ήταν οι: Τσαρλς Μπράουν, Σμιθ Στρίτερ, Τσαρλς Τζέικομπους και Γουίλιαμ Τσάλφαντ.

Συνολικά διεξήχθησαν δώδεκα αγώνες, όπου κάθε αθλητής αντιμετώπισε από δύο φορές τους υπόλοιπους. Ο Τζέικομπους είχε 5 νίκες και μόλις 1 ήττα και κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο. Ο Στρίτερ με 4 νίκες και 2 ήττες πήρε το ασημένιο, ενώ ο Μπράουν (με 2 νίκες και 4 ήττες) το χάλκινο. Ο Τσάλφαντ έμεινε στην τελευταία θέση με μόλις 1 νίκη.

## Τελική κατάταξη

**Πηγή:** *Sports Reference.*

## Πίνακας μεταλλίων

## Δείτε επίσης
* Κροκέ στους Ολυμπιακούς Αγώνες

## Παραπομπές


## Πηγές
* Λίστα νικητών μεταλλίων (Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή)
* 

Κατηγορία:Αθλήματα Θερινών Ολυμπιακών Αγώνων 1904
Κατηγορία:Αθλήματα στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες
Κροκέ στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1900

Το **κροκέ** (γαλ.: *croquet*) υπήρξε ολυμπιακό άθλημα μόνο στην Ολυμπιάδα του 1900 στο Παρίσι. Στη συνέχεια αφαιρέθηκε από το ολυμπιακό πρόγραμμα. Μια αμερικανική παραλλαγή του, το ροκέ, διεξήχθη στην ολυμπιάδα του 1904 στο Σεντ Λούις των ΗΠΑ.

## Συμμετέχουσες χώρες
Συμμετείχαν 10 αθλητές από δύο μόνο χώρες (σε παρένθεση ο αριθμός των αθλητών):

*  Βέλγιο (1)
*  Γαλλία (9)

Όλα τα μετάλλια τα κέρδισαν Γάλλοι αθλητές.

## Σύνοψη αγωνισμάτων
225px|μικρογραφία|δεξιά|Το Ολυμπιακό τουρνουά Κροκέ του 1900

### Παρίσι 1900
Ήταν η μοναδική Ολυμπιάδα που διεξήχθησαν αγωνίσματα Κροκέ και συνολικά έγιναν τρία αγωνίσματα:

; Ατομικό ανδρών, μία μπάλα:   Γκαστόν Ομουάτ  Ζωρζ Ζοχέν  Κριστιάν Γουεντελίχ 

; Ατομικό ανδρών, δύο μπάλες:   Κριστιάν Γουεντελίχ  Μωρίς Βινιερό  Ζακ Σοτερό 

; Διπλό ανδρών:   Γκαστόν Ομουάτ και Ζωρζ Ζοχέν *(δεν δόθηκε)* *(δεν δόθηκε)* 

**Πηγή:** *Herman's Full Olympians.*

## Πίνακας μεταλλίων

## Δείτε επίσης
Ροκέ στους Ολυμπιακούς Αγώνες

## Παραπομπές


## Πηγές
* International Olympic Committee medal winners database.
* 
* 

Κατηγορία:Αθλήματα Θερινών Ολυμπιακών Αγώνων 1900
Κατηγορία:Αθλήματα στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες
Κεκλιμένο επίπεδο

Το **κεκλιμένο επίπεδο** είναι μία από τις λεγόμενες *απλές μηχανές* ή *κλασικές μηχανές*. Είναι μια επίπεδη επιφάνεια υπό κλίση θ, 0°\ f=m \cdot g \cdot \sin(\theta) + \mu \cdot m \cdot g \cdot \cos(\theta) + k v^2 

Όπου,

\mu\, συντελεστής τριβής,

\ k αεροδυναμική αντίσταση

\ v ταχύτητα.

### Παραδείγματα

Παρακάτω δίνονται αριθμητικά αποτελέσματα για την υποθετική περίπτωση συντελεστή τριβής **μ**=0.3 (ρεαλιστική τιμή για π.χ. ολίσθηση μεταλλικής επιφάνειας σε δάπεδο από μπετόν).

## Κλίση

Η κλίση του κεκλιμένου επιπέδου είναι η γωνία του σε σχέση με το οριζόντιο επίπεδο, συνήθως σε μοίρες. Πολύ συχνά όμως επίσης η κλίση εκφράζεται σε επί της εκατό ή επί της χιλίοις ποσοστό. Η κλίση σε ποσοστό είναι ο λόγος της υψομετρικής διαφοράς προς την *προσκείμενη* στη γωνία πλευρά . Δηλαδή (κλίση %) = *εφ*θ \cdot 100. Για παράδειγμα κλίση 45° ισοδυναμεί με κλίση 100%. Παρακάτω δίνεται πίνακας μετατροπής.

## Εφαρμογές

Η αρχή λειτουργίας του κεκλιμένου επιπέδου είναι η στοιχειώδης αρχή που κρύβεται πίσω από τη λειτουργία του κοχλία. Το σπείρωμα ενός κοχλία (ή βίδας) δεν είναι παρά ένα κεκλιμένο επίπεδο τυλιγμένο σε σπείρα γύρω από κύλινδρο.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

*Φυσική (Α' Τάξη 1ου Κύκλου Τεχνικών Επαγγελματικών Εκπαιδευτηρίων).
*μηχανισμοί.

## Παραπομπές



Κατηγορία:Μηχανική
Ελμπρούς

Το **Ελμπρούς** και ιστορικά επίσης το **Στρόβιλος** στα ελληνικά (γεωργιανά: იალბუზი **Ιαλμπούζι**, που μεταφράζεται ως «χιονόμπαλα», ρωσικά: Эльбрус, Эльборус, Шат-гора Ελμπρούς, Ελμπορούς, Σατ-γκορά, καμπαρντιανά: Ӏуащхьэмахуэ, Καρατσάι-Μπαλκάρ: Минги-Тау) είναι το υψηλότερο όρος του Καυκάσου και το ψηλότερο σημείο της Ευρώπης. Το όρος χωρίζει βαθύ διάσελο σε δυτική (5621 μ.) και ανατολική κορυφή (5325 μ.). Στην ανατολική πλευρά πρώτος ανέβηκε ο Κ. Χασίροβ το 1829 και στη δυτική μια αγγλική ομάδα ορειβατών με αρχηγό τον Φ. Γκρόουβ το 1874.

Το Ελμπρούς έχει δύο κορυφές και οι δύο "κοιμώμενα" ηφαίστεια. Η δυτική κορυφή του βρίσκεται στα , ενώ η ανατολική κορυφή είναι λίγο χαμηλότερη . Στη χαμηλότερη από τις δύο κορυφές έγινε πρώτη ανάβαση στις 10 Ιουλίου 1829 (Ιουλιανό ημερολόγιο) από τον Κίλαρ Χασίροφ (Khillar Khachirov), έναν Καρατσάι οδηγό επιστημονικής αποστολής του αυτοκρατορικού ρωσικού στρατού υπό τον στρατηγό Εμανουέλ και η υψηλότερη (κατά 20 m—70&nbsp;ft) το 1874 από αγγλική αποστολή υπό τον Φ. Κρόφορντ Γκρόουβ στην οποία έλαβαν μέρος οι Φρέντερικ Γκάρνερ, Χόρας Γουόκερ και ο Ελβετός οδηγός Πίτερ Κνούμπελ από το Σεντ Νικλάους στο καντόνι Βαλέ.

Υπάρχουν διφορούμενες απόψεις για το πώς κατανέμεται το Ελμπρούς ανάμεσα σε Ευρώπη και Ασία. Οι πλέον σύγχρονες απόψεις καθορίζουν ηπειρωτικό σύνορο τη λεκάνη απορροής του Καυκάσου, κάτι που τοποθετεί το Ελμπρούς ως την υψηλότερη κορυφή της Ευρώπης.

## Παραπομπές


## Περαιτέρω ανάγνωση
* Anthony Huxley (ed). (1962). *Standard Encyclopedia of the World's Mountains* New York: Ρutnam.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Mount Elbrus on CHEBANDA
* Mount Elbrus on SummitPost
* "Elbrus, Mount." Encyclopædia Britannica. 2006. Encyclopædia Britannica Online. 14 Nov 2006 .
* Computer generated summit panoramas North  South . There are a few discontinuities due to incomplete data. 
* NASA Earth Observatory pages on Mount Elbrus: Mt. Elbrus (July 2003) , Mt. Elbrus, Caucasus Range (Nov 2002) 
* Mt. Elbrus Expedition Cybercast Archives
* Elbrus Photos (Hundreds of large photographs of Mt. Elbrus and the vicinity)
* A trip report

Κατηγορία:Βουνά της Ρωσίας
Κατηγορία:Ηφαίστεια της Ρωσίας
Κατηγορία:Οροσειρά του Καυκάσου
Λεόνε της Σιέρα Λεόνε

260px|thumb|σειρά κερμάτων λεόνε
Το  **Νέο Λεόνε** (new leone από 1η Ιανουαρίου 2024) είναι το νόμισμα της Σιέρρα Λεόνε. Υποδιαιρείται σε 100 σεντς (*cents*). Ο κωδικός ISO 4217 του λεόνε είναι *SLL* και βραχυγραφείται ως *Le* , που τίθεται πριν την αξία.

## Ιστορία
Το δολάριο ήταν το πρώτο νόμισμα στη Σιέρρα Λεόνε ως ανεξάρτητης χώρας. Το 1964 εισήχθη το λεόνε και αντικατέστησε τη Λίρα Βρετανικής Δυτικής Αφρικής σε ισοτιμία της μιας λίρας προς 2 λεόνε. Αυτό σήμαινε ότι 1 λεόνε ήταν ίσο σε αξία με 10 σελλίνια.

## Κέρματα
thumb|Κέρματα λεόνε
Το 1964 κυκλοφόρησαν κέρματα σε ονομαστικές αξίες του  ½, 1 και των 5, 10 και 20 cents. Σε όλα υπήρχε επάνω το πορτρέτο του Σερ Μίλτον Μαργκάι. Το 1972 κυκλοφόρησαν κέρματα των 50 σεντς με το πορτρέτο του δρα Σιάκα Στίβενς. Ακολούθησε νέα σειρά το 1980 σε αξίες του  ½, 1 και των 5, 10 και 20 σεντς, με το  ίδιο πορτρέτο. Το 1987 εισήχθησαν τα οκταγωνικά κέρματα του 1 λεόνε.

Έπειτα από μια περίοδο υψηλού πληθωρισμού, νέα κέρματα εισήχθησαν το 1996 αξίας 10, 50 και 100 λεόνε. Το 2004 ακολούθησαν κέρματα των 500 λεόνε. Μόνο τα κέρματα των 100 λεόνε είναι σήμερα διαθέσιμα σε οποιαδήποτε ποσότητα. Οι περισσότεροι καταστηματάρχες και ιδιοκτήτες εστιατορίων στη χώρα σπανίως συναντούν κέρματα των 500 λεόνε.

## Τραπεζογραμμάτια
Το 1964 κυκλοφόρησαν από την Τράπεζα της Σιέρρα Λεόνε χαρτονομίσματα σε ονομαστικές αξίες των 1, 2 και των 5 λεόνε, ενώ το 1979 προστέθηκαν εκείνα των 50 σεντς και το 1980 αυτά των 10 λεόνε. Το 1982 κυκλοφόρησαν τα τραπεζογραμμάτια των 20 και το 1988 αυτά των 100 λεόνε, τα 500 λεόνε κυκλοφόρησαν το 1991, τα 1000 και 5.000 το 1993, τα 2.000 λεόνε τη χρονιά 2000 και τα 10.000 λεόνε εισήχθησαν το 2004.

Σήμερα κυκλοφορούν χαρτονομίσματα σε ονομαστικές αξίες των 500, 1000, 2.000, 5.000 και των 10.000 λεόνε. Τα τελευταία είναι σπάνια στις συναλλαγές. Στις περισσότερες συναλλαγές χρησιμοποιούνται δεσμίδες από 5.000 λεόνε. Εξαιτίας του υψηλού πληθωρισμού, αναμένεται η εισαγωγή χαρτονομίσματος των 20.000 λεόνε.

## Δείτε επίσης
* Δολάριο Σιέρα Λεόνε

## Πηγές
# Krause, Chester L. and Clifford Mishler (1991). Standard Catalog of World Coins: 1801-1991 (18th ed. ed.). Krause Publications. ISBN 0-87341-150-1. 
# Pick, Albert (1994). Standard Catalog of World Paper Money: General Issues. Colin R. Bruce II and Neil Shafer (editors) (7th ed. ed.). Krause Publications. ISBN 0-87341-207-9.

Λεονε
Κατηγορία:Σιέρα Λεόνε
Μανάτ του Τουρκμενιστάν

Το **μανάτ** (manat) είναι το νόμισμα του Τουρκμενιστάν και εισήχθη την πρώτη Νοεμβρίου του 1993, αντικαθιστώντας το ρωσικό ρούβλι σε ισοτιμία του 1 μανάτ προς 500 ρούβλια. Ο κωδικός του ISO 4217 είναι *TMΤ* και υποδιαιρείται σε 100 τένεσι (ή τένγκε). Μερικές φορές χρησιμοποιείται η βραχυγραφία **m** . Για παράδειγμα, 25.000 m είναι 25.000 μανάτ. Η ονομασία *"μανάτ"* προέρχεται από τη ρωσική λέξη "μονέτα" που σημαίνει "κέρμα".

Από την 1η Ιανουαρίου του 2009 χρησιμοποιείται το «Νέο μανάτ» που αντικαθιστά το παλιό (με κωδικό TMM). Τα παλιά χαρτονομίσματα και κέρματα θα παραμείνουν στην κυκλοφορία μέχρι το τέλος του 2009.

## Κέρματα
Το 1993 κυκλοφόρησαν κέρματα σε ονομαστικές αξίες των 1, 5, 10, 20 και των 50 τένεσι. Έπειτα από περίοδο που σημειώθηκε υψηλός πληθωρισμός, κόπηκαν νέα κέρματα των 500 και 1000 μανάτ και τέθηκαν στην κυκλοφορία το 1999.

Αρχείο:1 Tennesi TM 1993.png|1 τένεσι
Αρχείο:5 Tennesi TM 1993.png|5 τένεσι
Αρχείο:10 Tennesi TM 1993.png|10 τένεσι
Αρχείο:20 Tennesi TM 1993.png|20 τένεσι
Αρχείο:50 Tennesi TM 1993.png|50 τένεσι


## Τραπεζογραμμάτια
Το 1993 κυκλοφόρησαν και χαρτονομίσματα σε αξίες των 1, 5, 10, 20, 50, 100 και των 500 μανάτ. Αυτά ακολουθήθηκαν από τραπεζογραμμάτια των 1000 μανάτ το 1995 και των 5.000 και 10.000 μανάτ το 1996. Το 2005 κυκλοφόρησε μια νέα σειρά σε αξίες των 50, 100, 500, 1000, 5.000 και των 10.000 μανάτ. Όλα τα χαρτονομίσματα φέρουν το πορτρέτο του Σαπαρμουράτ Νιγιαζόφ.

## Νέες αξίες
Τον Οκτώβριο του 2007 ο ιστότοπος της Αντιπολίτευσης Γκουντογκάρ μετέδωσε ότι την 1η Ιανουαρίου του 2009 το Τουρκμενιστάν σχεδιάζει να εισαγάγει νέες ονομαστικές αξίες στο μανάτ, εξαιτίας του πληθωρισμού.. Μόνο το μεγαλύτερο σε αξία χαρτονόμισμα, αυτό των 500 μανάτ θα φέρει το πορτρέτο του Νιγιαζόφ, ενώ τα υπόλοιπα θα φέρουν πιθανά φωτογραφίες από κτήρια στην Ασγκαμπάτ και άλλα πορτρέτα προσωπικοτήτων της Ιστορίας του Τουρκμενιστάν. Οι νέες αξίες θα είναι: 1 μανάτ = 5.000 παλαιά μανάτ
## Σημειώσεις και παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Κέρματα των πρώην σοβιετικών δημοκρατιών

Κατηγορία:Νομίσματα
Κατηγορία:Οικονομία του Τουρκμενιστάν
Κύπελλο Ελλάδος ποδοσφαίρου ανδρών 1978-79

Στην **37η** διοργάνωση του **κυπέλλου Ελλάδας 1978-79** μετείχαν συνολικά 58 ομάδες (18 Α' εθνικής και 40 Β' εθνικής κατηγορίας). Διεξήχθη σε 6 γύρους, συμπεριλαμβανομένου του τελικού. Τη χρονιά αυτή καθιερώθηκε για πρώτη φορά στο κύπελλο Ελλάδας για την προημιτελική και ημιτελική φάση, η διεξαγωγή διπλών αγώνων στις έδρες των 2 ομάδων, κατά το πρότυπο των Ευρωπαϊκών κυπέλλων.

Μέχρι τους αγώνες αυτούς, η πιο ενδιαφέρουσα φάση ήταν εκείνη των "16", όπου από τους 8 αγώνες, μόνο 2 κρίθηκαν στην κανονική διάρκεια του αγώνα. Υπήρχαν και δύο πολύ δυνατά ζευγάρια (Άρης - Παναθηναϊκός και Ολυμπιακός - ΠΑΟΚ), με τους γηπεδούχους να παίρνουν την πρόκριση στη διαδικασία των πέναλτι. Στην ίδια διαδικασία νωρίτερα ο Άρης είχε αποκλείσει τον συμπολίτη του Ηρακλή.

Στον τελικό έφτασε η πρωταθλήτρια τη χρονιά εκείνη ΑΕΚ και μετά από 12 χρόνια ο Πανιώνιος, ο οποίος έκανε την έκπληξη αποκλείοντας στον προημιτελικό τον Άρη με μεγάλη νίκη - ανατροπή στην έδρα του (5-1 στη ρεβάνς της ήττας του με 5-2) και τον Ολυμπιακό στον ημιτελικό με τον κανονισμό του εκτός έδρας γκολ, σ' έναν συγκλονιστικό επαναληπτικό αγώνα όπου σφυρίχτηκαν συνολικά 4 πέναλτι (από 2 σε κάθε ομάδα), με τον Ολυμπιακό όμως να αστοχεί στο δεύτερο, ακριβώς στο 90'. Η έκπληξη ολοκληρώθηκε στον τελικό, όπου με νίκη 3-1 επί της αντιπάλου του, ο σύλλογος της Νέας Σμύρνης έφτασε στην κατάκτηση του πρώτου τίτλου της ιστορίας του.

## Οι αγώνες

## Ο τελικός

* Πειραιάς, Στάδιο Καραϊσκάκη, Σάββατο 9 Ιουνίου 1979
* 24px **[[Πανιώνιος (ποδόσφαιρο)|Πανιώνιος]]** -  ΑΕΚ **3-1** (ημίχρονο: 0-1)
* **Σκόρερς**: Αναστόπουλος (51' 13px|Πετυχημένο σουτ), Λίμα (67' 13px|Πετυχημένο σουτ), Παθιακάκης (84' 13px|Πετυχημένο σουτ) -- Τάσος (3' 13px|Πετυχημένο κεφαλιά) 
* **Αποβολή**: 62' 10px Τάσος
* **Διαιτητής**: Νίκος Λαγογιάννης (Πειραιά) -- Επόπτες: Ζλατάνος, Γ. Λάτσιος
* **Εισιτήρια**: 20.299
* **Τηλεοπτική μετάδοση**: ΕΡΤ (Γιάννης Διακογιάννης)

## Παραπομπές


## Πηγές
*Greece - Cup Data (from Quarterfinals on) rsssf.com

Κατηγορία:Κύπελλο Ελλάδας (ποδόσφαιρο ανδρών)
Κατηγορία:Εγχώρια ποδοσφαιρικά κύπελλα 1978-1979
Φαγιούμ

**Φαγιούμ** (αραβ. *الفيوم*, Fayum, Al Fayyum, Κοπτικά: ⲫⲓⲟⲙ, Αρχαία Ελληνικά: Κροκοδειλόπολις) είναι η ονομασία πόλης της Αιγύπτου, καθώς και της όασης που βρίσκεται κοντά της. Απέχει 85 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της πρωτεύουσας της Αιγύπτου, Κάιρο και αποτελεί τμήμα της αρχαίας Κροκοδειλόπολης. Ήταν ένα από τα κορυφαία θρησκευτικά κέντρα της αρχαίας Αιγύπτου, όπου λατρευόταν ο θεός Σομπέκ. Σήμερα η πόλη υπολογίζεται ότι έχει περίπου 350.000 κατοίκους.
Η ονομασία της πόλης προέρχεται από το αιγυπτιακό *pA y-m*, που σημαίνει *λίμνη* ή *θάλασσα*.

Η πόλη του Φαγιούμ έχει μια κεντρική μεγάλη εβδομαδιαία λαϊκή αγορά, πολλά παζάρια, τεμένη και λουτρά. Την πόλη διασχίζει το κανάλι *Μπαχρ Γιούσεφ*, ενώ πάνω από το ποτάμι είναι χτισμένες δυο γέφυρες. Στα βόρεια της πόλης υπάρχουν ερείπια από την ελληνορωμαϊκή νεκρόπολη της Αρσινόης, γνωστή από τον Ηρόδοτο ως *Κροκοδείλων πόλις.*

## Πορτρέτα Φαγιούμ

Σε αντίθεση με τους Ρωμαίους, που είχαν ως έθιμο την καύση των νεκρών, οι Αιγύπτιοι συνέχισαν να θάβουν τους νεκρούς τους. Στην πόλη Φαγιούμ ανακαλύφθηκαν τα διάσημα νεκρικά πορτρέτα των ρωμαϊκών χρόνων, προορισμένα για ταφική χρήση, τα οποία δημιουργήθηκαν είτε με τη χρήση της εγκαυστικής τεχνικής είτε με την τεχνική της τέμπερας.

## Εικόνες

Römisch-Ägyptischer Meister 001.jpg|Προσωπογραφία ανδρός με μαύρη βοστρυχωτή κόμη
Mummy with Fayum portrait, 130-140 AD, Hawara.jpg|Μούμια με προσωπογραφία γυναικός στην περιοχή του κεφαλιού


## Παραπομπές


## Δείτε επίσης
*Πορτρέτα Φαγιούμ
*Κροκοδειλόπολις

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Κατηγορία:Πόλεις της Αιγύπτου
Κατηγορία:Πόλεις της Αρχαίας Αιγύπτου
Βατερά Λέσβου

Τα **Βατερά** είναι παραθαλάσσιος οικισμός της Λέσβου στο Βόρειο Αιγαίο. 

## Γεωγραφικά στοιχεία - αξιοθέατα
Τα Βατερά βρίσκονται στα νότια παράλια του νησιού σε υψόμετρο 5 μέτρα. Απέχουν περίπου 55 χιλιόμετρα Δ.-ΝΔ. από την πρωτεύουσα, Μυτιλήνη, 40 χλμ. Ν. από την Καλλονή (έδρα του δήμου) και 8 χλμ. Ν. από τον Πολιχνίτο.  

Είναι γνωστά για την αμμώδη παραλία τους μήκους 8 χιλιομέτρων, τη μεγαλύτερη σε μήκος παραλία του νησιού. Στο παρελθόν αποτελούσε παραθεριστικό χωριό για τους κατοίκους γειτονικών κωμοπόλεων, ωστόσο τα τελευταία 20 χρόνια άρχισε να αναπτύσσεται τουριστικά και να δέχεται πολλούς επισκέπτες από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Η παραλία βλέπει προς τη Χίο, τα Ψαρά, και την Τουρκία, ενώ σε απόσταση τριών χιλιομέτρων από το παραθαλάσσιο χωριό βρίσκεται το ακρωτήρι του Αγίου Φωκά, όπου σώζονται μέχρι σήμερα ερείπια από ναό του Διονύσου και μιας βασιλικής των παλαιοχριστιανικών χρόνων. 

Τα Βατερά έχουν πλούσια χλωρίδα και πανίδα, ενώ σε κοντινή απόσταση βρίσκεται επίσης το χωριό Βρίσα, όπου στεγάζεται το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας, με απολιθώματα της γύρω περιοχής από την Παλαιολιθική Περίοδο.

## Διοικητικά - πληθυσμιακά στοιχεία
Ως ξεχωριστός οικισμός αναφέρεται επίσημα το 1951 να απογράφεται στην τότε κοινότητα Βρίσας. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης και την τροποποίησή του Κλεισθένης Ι, μαζί τον Άγιο Φωκά και τη Βρίσα αποτελούν την κοινότητα Βρίσας της δημοτικής ενότητας Πολιχνίτου που υπάγεται στο δήμο Δυτικής Λέσβου και σύμφωνα με την απογραφή 2011 απογράφησαν 219 κάτοικοι.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* ΠΕΖΟΠΟΡΊΑ Βατερά - Δρώτα - Βράχος Απεργούσας - Βατερά από τον ιστότοπο https://el.wikiloc.com/.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Λέσβου
Κατηγορία:Δήμος Δυτικής Λέσβου
Τερψιθέα (τορπιλοβόλο)

**Τερψιθέα ([[Τορπιλοβόλο]])**

Μετονομάστηκε σε τορπιλοβόλο ‘4’.

Ναυπηγήθηκε στα γαλλικά ναυπηγεία ‘La Seyne’ το 1881 μετά από παραγγελία της Ελληνικής Κυβέρνησης.

Ομοίου τύπου πλοία τα τορπιλοβόλα ‘Φερενίκη’, ‘Τερχιχόρη ΙΙ’, ‘Περσεφόνη Ι’, ‘Καλλιθέα’.

Μετονομάστηκαν σε τορπιλοβόλα ‘1’, ‘2’, ‘3’, ‘4’ και ‘5’.

Ο οπλισμός του τοποθετήθηκε στον Ναύσταθμο από τους υπεύθυνους της Σχολής Τορπιλών (ναυκλάστρων) και απετέλεσε τορπιλοβόλο κατάλληλο για την άμυνα των ακτών.

Το 1897 συμμετείχε στον Ελληνοτουρκικό πόλεμο. Αποσύρθηκε το 1905.

Κατηγορία:Ελληνικά Τορπιλοβόλα
Κρήτη Ι (ατμόπλοιο)

Το **Κρήτη Ι** ήταν ατμόπλοιο. Έδρασε στην Κρητική επανάσταση του 1866-1868 σαν ανεφοδιαστικό, καταδρομικό του Εμπορικού Ναυτικού.

Ιδίου τύπου πλοία: ‘Ένωσις’, ‘Αρκάδι’.

Υλοποίησε 10 ταξίδια. Μετά την ατυχή έκβαση της Κρητικής Επανάστασης εντάχθηκε στη δύναμη του Πολεμικού Ναυτικού.

Το 1869 ρυμούλκησε τη φρεγάτα Ελλάς από το λιμάνι της Τεργέστης στον Ναύσταθμο του Πόρου. Στη δύναμη του στόλου μέχρι το 1873.

## Παραπομπές

## Πηγές

*Νικόλαος Σουρμελής, Οι εις Κρήτην είκοσι πέντε πλοι του πλοιάρχου Ν. Σουρμελή και η ναυμαχία της Ενώσεως, Αθήνησι, 1869

Κατηγορία:Ελληνικά ατμόπλοια
Δημήτριος Καθενιώτης

Ο **Δημήτριος Καθενιώτης** του Αναστασίου (1882 - 23 Φεβρουαρίου 1947) ήταν Έλληνας αντιστράτηγος, που διετέλεσε και αρχηγός ΓΕΣ (1933-1935).

## Βιογραφία
Γεννήθηκε στη Χαλκίδα και το 1904 εξήλθε της Σχολής Ευελπίδων με το βαθμό του Ανθυπολοχαγού. Συμμετείχε ως μέλος του Στρατιωτικού Συνδέσμου στο Κίνημα στο Γουδί το 1909. Συμμετείχε επίσης στους Βαλκανικούς Πολέμους ως επιτελικός, και κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου υπηρέτησε στο Γενικό Στρατηγείο, αναλαμβάνοντας καθήκοντα συνδέσμου σε διάφορες αποστολές.
Μία από εκείνες τις αποστολές, η κρισιμότερη ίσως για την πολιτική της ελληνικής κυβέρνησης του Ελευθερίου Βενιζέλου έναντι του Ποντιακού Ζητήματος και την τύχη του Ποντιακού Ελληνισμού, ήταν η τοποθέτησή του με το βαθμό του συνταγματάρχη ως στρατιωτικού εκπροσώπου στον Πόντο, ακριβώς την εποχή των διώξεων κατά του ελληνογενούς στοιχείου και της συνεχούς ανόδου του Κεμαλισμού.

Την εποχή εκείνη ο Δημήτριος Καθενιώτης υπέβαλε έκθεση με λεπτομερή στοιχεία των γεγονότων και των καταστάσεων που συνέβαιναν, καθώς και των προοπτικών που διαγράφονταν, από τα οποία εξαγόταν το συμπέρασμα ότι ήταν αδύνατη η ένωση του Πόντου με την Ελλάδα. 
Έτσι, με βάση τη λεγόμενη "Έκθεση  Καθενιώτη" ο Ελευθέριος Βενιζέλος απέρριψε το αίτημα των Ποντίων για αυτόνομο κράτος ή για ένωση, ως καθαρή ουτοπία, προσανατολιζόμενος σε λύση της συνεργασίας του ποντιακού και αρμενικού στοιχείου σε ομοσπονδιακό κράτος με αυτονομία για τους Ποντίους εντός αυτού. Η θέση αυτή του Βενιζέλου επέφερε όπως ήταν αναμενόμενο την έντονη αποδοκιμασία του από τους Ποντίους, τον επόμενο όμως χρόνο βρέθηκε μια συμβιβαστική κατεύθυνση επίλυσης μετά από προτάσεις του Μητροπολίτη Τραπεζούντας (1913-1938) Χρύσανθου, μετέπειτα Αρχιεπισκόπου Αθηνών (1938-1940).

Αργότερα ο Καθενιώτης προήχθη σε υποστράτηγο και διετέλεσε κατά σειρά στρατιωτικός ακόλουθος στην ελληνική Πρεσβεία στο Παρίσι, διοικητής της 11ης Μεραρχίας, διοικητής της Σχολής Πολέμου (1926), και τέλος υπαρχηγός και αργότερα αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού (1933-35). Το 1942, ερωτηθείς από την κατοχική κυβέρνηση Τσολάκογλου, υπέβαλε έκθεση κριτικής αποτίμησης για τον ελληνο ιταλικό και ελληνο γερμανικό πόλεμο, 28.10.1940- 26.04.1941, δηλ. μέχρι την είσοδο των στρατευμάτων κατοχής στην Αθήνα. Η έκθεση αυτή δεν έχει ευρύτερα σχολιασθεί.

Πέθανε στις 23 Φεβρουαρίου του 1947.

## Πηγές
**Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου* τ.10ος, σ.32
*"*Η γενοκτονία των Ποντίων*" Ιστορικά (Ελευθεροτυπία) 2002 σ.27

Κατηγορία:Έλληνες αξιωματικοί του Στρατού Ξηράς
Κατηγορία:Μικρασιατική Εκστρατεία
Κατηγορία:Αρχηγοί Γενικού Επιτελείου Στρατού (Ελλάδα)
Ψηφιακό χάσμα

Με τον όρο **ψηφιακό χάσμα** (αγγλ.:digital divide) εννοείται το χάσμα, το κενό που παράγεται ανάμεσα σε άτομα ή και ομάδες που ωφελούνται από τις νέες τεχνολογίες και σε εκείνα που δεν ωφελούνται εξαιτίας κοινωνικών και οικονομικών παραγόντων. Το ψηφιακό χάσμα ως όρος περιγράφει εν μέρει ανισότητες σχετικές με την πρόσβαση στην τεχνολογία της πληροφορίας. Θεωρείται ζήτημα μείζονος σημασίας εξαιτίας της σοβαρής επίπτωσης του στην ικανότητα του ανθρώπου να αποκτά γνώση.

Το ψηφιακό χάσμα σήμερα αναγνωρίζεται σε διάφορες μορφές, όπως: 
* Παγκόσμιο Ψηφιακό Χάσμα 
* Κοινωνικό Ψηφιακό Χάσμα
* Δημοκρατικό Ψηφιακό Χάσμα
* Γεωγραφικό Ψηφιακό Χάσμα

## Η αποδοχή του όρου

Γνωστός και ως **ψηφιακός αποκλεισμός** ο όρος αποτελεί ουσιαστικά νεολογισμό. Το περιεχόμενό του έγινε αντικείμενο έρευνας από τη δεκαετία του '70, όταν ξεκίνησαν και οι μελέτες για την ανισότητα πρόσβασης στην πληροφορία. Το θέμα βγήκε από τη σχετική του αφάνεια στις αρχές της δεκαετίας του '80, εξαιτίας της απαίτησης για ευρεία χρήση του διαδικτύου. Οι δυσανάλογες οικονομικές επιβαρύνσεις παρήγαγαν ουσιαστικά ομαδοποιήσεις χρηστών και μη χρηστών ανάλογα με την κοινωνική τάξη και την περιοχή. Το ψηφιακό χάσμα έγινε αντικείμενο ακαδημαϊκών συζητήσεων από το 1989, αλλά η χρήση του όρου απέκτησε κανονικότητα στα μέσα περίπου της δεκαετίας του '90, όταν εμφανίστηκε σε αρκετά άρθρα και σχετικές πολιτικές ομιλίες. Αργότερα, η αμερικανική περιοδική έκδοση *Journal of Communication* δημοσίευσε ένα ειδικό άρθρο για το πληροφοριακό χάσμα που δημιουργεί η νέα τεχνολογία στην πληροφορία. Η χρήση του όρου έγινε ευρύτερα γνωστή από το 1996 και μετά, όταν τον χρησιμοποίησαν ο πρόεδρος και αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Μπιλ Κλίντον και Αλ Γκορ αντίστοιχα σε επίσημη ομιλία τους.

## Παραπομπές σημειώσεις


## Δικτυακοί τόποι
* Understanding the Digital Devide. OECD 2001

*
Κατηγορία:Ψηφιακή τεχνολογία
Κατηγορία:Κοινωνία και τεχνολογία
Κατηγορία:Κοινωνική ανισότητα
Κατηγορία:Ψηφιακά μέσα
Ψηφιακο χασμα
Κατηγορία:Αγροτική οικονομική
Κωνσταντίνα (τραγουδίστρια)

Η **Κωνσταντίνα Κωνσταντίνου** (Λευκωσία, 7 Οκτωβρίου 1963), γνωστή ως **Κωνσταντίνα**, είναι Ελληνοκύπρια τραγουδίστρια.

## Βιογραφία
Γεννήθηκε το 1963 στη Λευκωσία και προέρχεται από πολύτεκνη οικογένεια με καταγωγή από την επαρχία Κερύνειας. Κατά τη διάρκεια της τουρκικής εισβολής του 1974, αιχμαλωτίστηκαν ο πατέρας και δύο από τα αδέλφια της, με τον πρώτο να παραμένει έκτοτε αγνοούμενος. 

Ασχολήθηκε με τη μουσική από μικρή ηλικία και το 1977 ή 1978 εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα όπου εμφανίστηκε για πρώτη φορά σε μαγαζί της Αθήνας. Τραγούδησε σε διάφορα κέντρα και συνεργάστηκε με σπουδαίους συνθέτες και τραγουδιστές όπως οι Μαρινέλλα, Βίκυ Μοσχολιού, Άννα Βίσση, Χαρούλα Αλεξίου, Γλυκερία, Μάριος Τόκας, Γιάννης Πάριος, Μανώλης Λιδάκης, Μαίρη Λίντα, Καίτη Γκρέυ, Πόλυ Πάνου, Σταμάτης Γονίδης, Χρήστος Νικολόπουλος, Κώστας Χατζής, Βασίλης Καρράς, Γιάννης Πλούταρχος Στέφανος Κορκολής, Μιχάλης Βιολάρης, Στέλλα Γεωργιάδου, Κωνσταντίνος Χριστοφόρου, Μάκης Χριστοδουλόπουλος, Στέλιος Διονυσίου, Φοίβος, Σταύρος Σιδεράς. Το 1987 κυκλοφόρησε ο πρώτος της δίσκος με τίτλο *Τραγούδια για την Κωνσταντίνα* με την συμμετοχή των Τόκα και Πάριου. Το 1983 συμμετείχε στον Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision για λογαριασμό της Κύπρου με τον Σταύρο Σιδερά και το τραγούδι "Η αγάπη ακόμα ζει".

Η Κωνσταντίνα έχει κάνει δύο γάμους. Από τον δεύτερο γάμο απέκτησε μια κόρη, την Χριστίνα.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Η επίσημη ιστοσελίδα της Κωνσταντίνας - Βιογραφικό, Χρονολόγιο, Δισκογραφία. 

Κατηγορία:Κύπριες τραγουδίστριες
Κατηγορία:Συμμετέχοντες στο διαγωνισμό τραγουδιού Eurovision με την Κύπρο
Διαστημικό Κέντρο Ζιουκουάν

Το **Διαστημικό Κέτρο του Ζιουκουάν (ΔΚΖ)** είναι διαστημοδρόμιο, δηλαδή ένας χώρος εκτόξευσης διαστημικών οχημάτων, το οποίο βρίσκεται στην έρημο Γκόμπι, στην εσωτερική Μογγολία της Κίνας και απέχει περίπου 1.600 χιλιόμετρα από το Πεκίνο.

## Ιστορία
Ιδρύθηκε το 1958 κι είναι το πρώτο από τα σημερινά τρία διαστημικά κέντρα της Κίνας. Οι πιο πολλές κινεζικές διαστημικές αποστολές έχουν πραγματοποιηθεί στο Ζιουκουάν. Ονομάστηκε έτσι γιατί η πόλη Ζιουκουάν είναι η κοντινότερη πόλη προς το Κέντρο.

Το διαστημικό αυτό κέντρο είναι στην πραγματικότητα μέρος της διαστημικής πόλης Ντόνφενγκ, που είναι γνωστή ως Βάση 20 ή Βάση του Ντόνγκφενγκ και περιλαμβάνει εγκαταστάσεις δοκιμών πτήσεων, ένα διαστημικό μουσείο κι ένα νεκροταφείο μαρτύρων.

## Τρέχουσα χρήση
Το ΔΚΖ χρησιμοποιείται συνήθως για την εκτόξευση οχημάτων σε χαμηλές και μεσαίες τροχιές με μεγάλη τροχιακή κλίση, καθώς επίσης και για τη δοκιμή πυραύλων, μικρού και μεγάλου βεληνεκούς. Οι εγκαταστάσεις του είναι πολύ προχωρημένης τεχνολογίας και παρέχουν υποστήριξη σε κάθε φάση μιας αποστολής εκτόξευσης δορυφόρων. Επίσης περιλαμβάνει τεχνικό κέντρο, πεδίο εκτόξευσης, κέντρο ελέγχου εκτοξεύσεων, αρχηγείο καθώς και κέντρο ελέγχου αποστολών καθώ και άλλου τύπου υποστήριξης λογιστικά συστήματα.

Το κέντρο καλύπτει μια έκταση 2.800 τετραγωνικών χιλιομέτρων και μπορεί να φιλοξενήσει μέχρι και 20.000 ανθρώπους. Οι εγκαταστάσεις και ο μηχανισμός υποστήριξης εκτοξεύσεων υπήρχαν και στα διαστημικά κέντρα της Σοβιετικής Ένωσης, μέχρι και τη δεκαετία του 1960, και από εκεί μπορεί να αντλήθηκε τεχνική υποστήριξη για το Ζιουκουάν.

Το ΔΚΖ χρησιμοποιήθηκε για πολλές σημαντικές αποστολές της Κίνας στο διάστημα,όπως του πρώτου κινεζικού δορυφόρου Ντονγκ Φανγκ Χονγκ 1 το 1970, της πρώτης κινεζικής επανδρωμένης αποστολής στο διάστημα Σένζου 5 στις 15 Οκτωβρίου του 2003, της δεύτερης επανδρωμένης κινεζικής αποστολής στο διάστημα τον Οκτώβριο του 2005, καθώς και της τρίτης τον Οκτώβριο του 2008. Χρησιμοποιήθηκε επίσης για την πρώτη κινεζική αποστολή στη Σελήνη το Τσανγκ-ε τον Νοέμβριο του 2007.

## Δείτε επίσης
* Κινεζικό διαστημικό πρόγραμμα
* Σένζου (Διαστημόπλοια)

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 
* Google Maps
* http://www.globalsecurity.org/space/world/china/

Κατηγορία:Διαστημικά κέντρα
Κατηγορία:Διαστημικό πρόγραμμα της Κίνας
Κρήτη ΙΙΙ (αντιτορπιλικό)

Το **Κρήτη ΙΙΙ** ήταν αντιτορπιλικό τύπου 'Μ', παραγγελία της ελληνικής Κυβέρνησης στην Αγγλία. Η ναυπήγηση άρχισε το 1914.

Ιδίου τύπου πλοία ‘Χίος ΙΙΙ’, ‘Κρήτη ΙΙΙ’, ‘Λέσβος ΙΙ’, και ‘Σάμος ΙΙΙ’. Τα παραγγελθέντα αυτά πλοία ποτέ δεν παραδόθηκαν λόγω του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, κρατήθηκαν από τους Βρετανούς και χάθηκαν οι προκαταβολές

Τα αναφερόμενα πλοία σαν Αγγλικά έλαβαν μέρος στον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο και ένα από αυτά βυθίστηκε κατά την διάρκεια Ναυτικών επιχειρήσεων. Το ‘Κρήτη ΙΙΙ’ ονομάσθηκε ‘MEDEA’, το ‘Λέσβος ΙΙ’ ονομάσθηκε ‘MEDUSA’, το ‘Χίος ΙΙΙ’ ονομάσθηκε ‘MELAMBUS’ και το ‘Σάμος ΙΙΙ’ ονομάσθηκε ‘MELPOMENE’.

Κατηγορία:Ελληνικά αντιτορπιλικά
Agrius convolvuli

Η νυχτοπεταλούδα ***Agrius convolvuli*** ανήκει στην Τάξη των Λεπιδοπτέρων (*[[Lepidoptera]]*). Η προβοσκίδα της φτάνει τα 15 εκατοστά μήκος και θεωρείται γηγενές είδος της Νότιας Ασίας και της Μαδαγασκάρης.

## Φωτοθήκη

Image:Agrius convoluli variation sjh.JPG|*Agrius convoluli* ποικιλία.
Image:Agrius convolvuli korseby.jpeg|Νύμφη της *Agrius convolvuli*.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Κατηγορία:Λεπιδόπτερα
Κατηγορία:Πανίδα της Ασίας
Κατηγορία:Πανίδα της Μαδαγασκάρης
Χένρυ Μόργκενταου

Ο **Χένρυ Μόργκενταου** (, 1856–1946) ήταν Αμερικανός δικηγόρος, διπλωμάτης και επιχειρηματίας, Γερμανοεβραίος στην καταγωγή, που συνδέθηκε στενά με το Προσφυγικό ζήτημα.

## Βιογραφία
Γεννήθηκε το 1856 στο Μάνχαϊμ της Γερμανίας (ως *Heinrich Morgenthau*) και το 1865 μετανάστευσε στις ΗΠΑ. Το 1877 αποφοίτησε από τη Νομική σχολή του Πανεπιστημίου Κολούμπια όπου και άρχισε να δικηγορεί. Το 1913 ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Γούντροου Ουίλσον τον διόρισε πρέσβη στη Κωνσταντινούπολη όπου και υπηρέτησε μέχρι το 1916. Στη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου ο Μόργκενταου χειρίστηκε πολλά διπλωματικά ζητήματα των Συμμάχων της Αντάντ με την Οθωμανική Αυτοκρατορία, παρακολουθώντας όμως στενά το κίνημα και την άνοδο των Νεοτούρκων, καθώς και τις συνεχείς και διογκούμενες διώξεις των Αρμενίων και των Ελλήνων της Μικράς Ασίας.
 
Το 1920 τοποθετήθηκε πρέσβης στο Μεξικό και τρία χρόνια αργότερα, το 1923 μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, η Κοινωνία των Εθνών τον διόρισε Πρόεδρο στην Επιτροπή Αποκατάστασης Προσφύγων (Ε.Α.Π.) στην Αθήνα. Αργότερα ανακηρύχθηκε επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Γενικά ο Μόργκενταου κατεχόμενος από φιλελεύθερες πεποιθήσεις υπήρξε ακριβοδίκαιος στις κρίσεις του και συμπεριέλαβε στοιχεία στα απομνημονεύματά του σχετικά με τις διώξεις, τον εξανδραποδισμό και τον αφανισμό του Ελληνισμού της Ανατολής. Ειδικότερα σε αυτά περιγράφει τα Τάγματα Εργασίας που στελεχώνονταν υποχρεωτικά από Έλληνες και τελικά οδηγούσαν στην εξόντωσή τους. Στο βιβλίο του για την αποστολή στην Ελλάδα καταγράφει με έντονο βιωματικό τρόπο ως επικεφαλής της Ε.Α.Π. τη διαδικασία αποκατάστασης των προσφύγων στις ελληνικές πόλεις.

Από το συγγραφικό του έργο ξεχωρίζουν *Τα μυστικά του Βοσπόρου* (*Secrets of the Bosphorus*, 1918) και *Η αποστολή μου στην Ελλάδα* (*I was sent to Athens*, 1929). Η Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου των ΗΠΑ κατέχει περίπου 30.000 έγγραφα από το προσωπικό αρχείο του Μόργκενταου.

Στην Ελλάδα έχει τιμηθεί με πολλές οδούς που φέρουν το όνομά του όπως στη Θεσσαλονίκη, τη Δράμα, τον Υμηττό και τον Βύρωνα, ενώ παλιότερα υπήρχε αντίστοιχη οδός και στη Νίκαια και τη Νέα Ιωνία. 

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Μ.Κ. Κωνσταντίνης, «Ο Ερρίκος Μοργκεντάου και η Ελλάδα», *Χρονικά * (Όργανο του ΚΙΣ της Ελλάδος), 147 (Ιανουάριος-Φεβρουάριος 1997), σσ. 14-19.

Κατηγορία:Αμερικανοί διπλωμάτες
Κατηγορία:Μικρασιατική Εκστρατεία