Λεωνίδιο Αρκαδίας

Το **Λεωνίδιο** () είναι κωμόπολη της Αρκαδίας και πρωτεύουσα του Δήμου Νότιας Κυνουρίας.

## Γενικά στοιχεία
Το Λεωνίδιο είναι χτισμένο στις ακτές του Μυρτώου πελάγους κάτω από το όρος Πάρνωνας σε υψόμετρο περίπου 40 μέτρα. Απέχει 93 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά από την Τρίπολη και 210 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά  από την Αθήνα. Σύμφωνα με την απογραφή του 2021 έχει 3.737 κατοίκους. Υπάρχει τακτική οδική συγκοινωνία με τα ΚΤΕΛ για Αθήνα, Άργος και Τρίπολη.   

Το Λεωνίδιο πήρε το όνομά του από το εκκλησάκι του Αγίου Λεωνίδα, που αναφέρεται σε χρυσόβουλο του Ανδρονίκου Παλαιολόγου το 1293. Χαρακτηριστικό γνώρισμα του Λεωνιδίου είναι ο επιβλητικός κόκκινος βράχος που ορθώνεται πάνω από τον οικισμό. Το Λεωνίδιο είναι σήμερα χαρακτηρισμένος παραδοσιακός οικισμός. Ο πληθυσμός του είναι Τσακώνικης καταγωγής και ανήκει στους οικισμούς που ομιλείται ακόμα και σήμερα η Τσακωνική διάλεκτος. Οι Τσάκωνες είναι απόγονοι δωρικόφωνων Λακώνων. .

## Ιστορικά στοιχεία
Αναπτύχθηκε μετά το 1826, όταν ο τουρκικός στρατός του Ιμπραήμ κατέστρεψε την παλιά πρωτεύουσα της Κυνουρίας, τον Πραστό. Οι περισσότεροι κάτοικοι του Πραστού κατέφυγαν στο Λεωνίδιο, που από το 1845 έγινε η νέα πρωτεύουσα της Κυνουρίας. 

Το Λεωνίδιο υπήρξε έδρα του δήμου Λιμναίου που σχηματίστηκε το 1835. Στο διάστημα 1912-1947 υπήρξε έδρα της κοινότητας Λεωνιδίου. Η κοινότητα αναβαθμίστηκε σε δήμο το 1947. Το 1999 ο Δήμος Λεωνιδίου διευρύνθηκε με την εφαρμογή του προγράμματος Καποδίστριας. Από το 2011 το Λεωνίδιο αποτελεί έδρα του Δήμου Νότιας Κυνουρίας.

Το Λεωνίδιο και η περιοχή του χαρακτηρίζονται από γραφική τοπική αρχιτεκτονική, μοναδική στην Αρκαδία. Τυπικά δείγματά της είναι η αγορά στο κέντρο της πόλης, με τον κεντρικό της δρόμο και πολλά όμορφα αρχοντικά διεσπαρμένα στην πόλη μερικά εκ των οποίων έχουν τη μορφή πύργου. Ανάμεσά τους, ξεχωριστή θέση κατέχει ο Πύργος Τσικαλιώτη. Ο πύργος αυτός έχει κατασκευαστεί το 1808 και σήμερα φιλοξενεί κατά καιρούς καλλιτεχνικές εκθέσεις και εκδηλώσεις.

Στο Λεωνίδιο υπάρχουν αρκετές εκκλησίες, όπως η Μητρόπολη (της Παναγίας), η Αγία Αικατερίνη, η Αγία Κυριακή, οι Άγιοι Ταξιάρχες, ο Άγιος Ιωάννης, ο Άγιος Βασίλειος, ο Άγιος Χαράλαμπος και η Παναγία Χατζαλιού. Πάνω σε κατάφυτο λόφο νότια της πόλης είναι το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία το οποίο γιορτάζει με πανηγύρι το καλοκαίρι. Σε ύψωμα που δεσπόζει της πόλης σώζονται τρεις χαρακτηριστικοί παλιοί ανεμόμυλοι.

## Πολιτισμός - αθλητισμός
Μια παραδοσιακή γιορτή που λαμβάνει χώρα τους καλοκαιρινούς μήνες, είναι η γιορτή της μελιτζάνας. Οι εκδηλώσεις που γίνονται στο επίνειο του Λεωνιδίου, την Πλάκα, περιλαμβάνουν χορούς από τοπικά χορευτικά συγκροτήματα, καθώς και το διαγωνισμό της μελιτζάνας, δηλαδή τη βράβευση του καλύτερου πιάτου μελιτζάνας από ειδικούς chefs από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Το Πάσχα στο Λεωνίδιο γιορτάζεται με παραδοσιακό τρόπο. Οι κάτοικοι κατασκευάζουν τα λεγόμενα αερόστατα και τα πετούν το βράδυ της Ανάστασης καθώς και την ημέρα της Ανάστασης στην πλατεία της κωμόπολης προσφέροντας ένα ξεχωριστό θέαμα στους επισκέπτες. 

Στο Λεωνίδιο δραστηριοποιείται το αθλητικό σωματείο Α.Σ. Λεωνιδίου, το «Λεωνίδιον», που ιδρύθηκε το 1969 διατηρώντας τμήματα μπάσκετ και ποδοσφαίρου. Στο παρελθόν έχει αγωνιστεί στη Γ΄ Εθνική κατηγορία ποδοσφαίρου.

Τα τελευταία χρόνια έχει εξελιχθεί σε σημαντικό αναρριχητικό προορισμό της Ελλάδας.

## Πληθυσμιακά στοιχεία

Το Λεωνίδιο έχει καταγράψει αξιοσημείωτη δημογραφική σταθερότητα από το 1861 μέχρι και σήμερα. Ο πληθυσμός της κωμόπολης έχει παραμείνει γύρω στις 3.500 με μικρότερες και μεγαλύτερες διακυμάνσεις. Το Λεωνίδιο κατέγραψε τον μεγαλύτερο πληθυσμό του το 1879 (4.867) και τον μικρότερο το 1928 (2.906). Η μεγαλύτερη αύξηση του πληθυσμού έγινε το 1879 (30,3%) και η μικρότερη το 1920 (3,8%). Η μεγαλύτερη μείωση του πληθυσμού έγινε το 1889 (29,6%) και η μικρότερη το 2021 (0,6%).
ImageSize  = width:900 height:300
PlotArea   = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = late
Colors =
 id:linegrey2 value:gray(0.9)
 id:linegrey value:gray(0.7)
 id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8)
 id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
 id:cobar3 value:rgb(0.7,0.3,0.3)
DateFormat = yyyy
Period     = from:0 till:4900
ScaleMajor = unit:year increment:1000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:500 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:19 align:left
  bar:1861 from:0 till:3736
  bar:1879 color:cobar2 from:0 till:4867
  bar:1889 from:0 till:3426
  bar:1896 from:0 till:3683
  bar:1907 from:0 till:3037
  bar:1920 from:0 till:3151
  bar:1928 color:cobar3 from:0 till:2906
  bar:1940 from:0 till:3447
  bar:1951 from:0 till:3354
  bar:1961 from:0 till:3297
  bar:1971 from:0 till:3181
  bar:1981 from:0 till:3557
  bar:1991 from:0 till:3526
  bar:2001 from:0 till:3165
  bar:2011 from:0 till:3761
  bar:2021 from:0 till:3737
PlotData=
  textcolor:black fontsize:S
  bar:1861 at: 3736 text: 3.736 shift:(-14,5)
  bar:1879 at: 4867 text: 4.867 shift:(-14,5)
  bar:1889 at: 3426 text: 3.426 shift:(-14,5)
  bar:1896 at: 3683 text: 3.683 shift:(-14,5)
  bar:1907 at: 3037 text: 3.037 shift:(-14,5)
  bar:1920 at: 3151 text: 3.151 shift:(-14,5)
  bar:1928 at: 2906 text: 2.906 shift:(-14,5)
  bar:1940 at: 3447 text: 3.447 shift:(-14,5)
  bar:1951 at: 3354 text: 3.354 shift:(-14,5)
  bar:1961 at: 3297 text: 3.297 shift:(-14,5)
  bar:1971 at: 3181 text: 3.181 shift:(-14,5)
  bar:1981 at: 3557 text: 3.557 shift:(-14,5)
  bar:1991 at: 3526 text: 3.526 shift:(-14,5)
  bar:2001 at: 3165 text: 3.165 shift:(-14,5)
  bar:2011 at: 3761 text: 3.761 shift:(-14,5)
  bar:2021 at: 3737 text: 3.737 shift:(-14,5)


## Φωτοθήκη

Αρχείο:Leonidio-Tsakonian-sign.jpg|Πινακίδα στην τσακωνική διάλεκτο στην είσοδο της πόλης.
Αρχείο:Dafnon valley, Leonidio.jpg|Λεωνίδιο από ψηλά.
Αρχείο:La Rivière Dafnon à Leonidio.jpg
Αρχείο:Léonidion - Εκκλησία Άγιος Νεκτάριος.jpg|Άγιος Νεκτάριος.
Αρχείο:Panagia Elonas Greece.jpg|Μοναστήρι Παναγίας Ελώνας.


## Πρόσωπα
* Τάσος Μπιρσίμ (1950 - 5 Ιουνίου 2024), σκηνοθέτης.
* Φαίδων Παπαμιχαήλ, κινηματογραφιστής και σκηνοθέτης.
* Δημήτρης Ρέππας, πολιτικός και ιδρυτικό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ, με το οποίο διετέλεσε βουλευτής Αρκαδίας και υπουργός.

## Δείτε επίσης
* Αρκαδική Ριβιέρα
* Τσάκωνες
* Τσακωνική διάλεκτος
* Τσακώνικη ενδυμασία

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 
* 
* 

Κατηγορία:Κωμοπόλεις της περιφερειακής ενότητας Αρκαδίας
Κατηγορία:Δήμος Νότιας Κυνουρίας
Κατηγορία:Τσακωνιά
Κατηγορία:Παραδοσιακοί οικισμοί της περιφερειακής ενότητας Αρκαδίας
Κατηγορία:Αναρριχητικοί προορισμοί στην Ελλάδα