Δαλαμανάρα Αργολίδας

Η **Δαλαμανάρα** (παλαιά ονομασία, **Μανάρα**) είναι πεδινό χωριό του νομού Αργολίδας. Βρίσκεται κτισμένη σε υψόμετρο 20 μέτρων επάνω στον Αργολικό κάμπο και στον κεντρικό δρόμο Άργους - Ναυπλίου στην μέση περίπου της διαδρομής. Αποτελεί την έδρα και μοναδικό οικισμό της κοινότητας Δαλαμανάρας και υπάγεται διοικητικά στην δημοτική ενότητα Άργους του δήμου Άργους - Μυκηνών της Περιφέρειας Πελοποννήσου. Στην απογραφή του 2021 είχε 892 μόνιμους κατοίκους. Οι κάτοικοι ασχολούνται με τη γεωργία, κυρίως με τα εσπεριδοειδή και τις ελιές. Στο χωριό λειτουργεί νηπιαγωγείο και δημοτικό σχολείο.

## Αθλητισμός
Στο χωριό για πολλά χρόνια λειτουργεί ο Α.Ο. Πανιώνιος Δαλαμανάρας που αποτελεί την βασική ομάδα του χωριού, αλλά και ο Α.Ο Δαλαμανάρας, που στο παρελθόν είχε φτάσει στα μπαράζ για την άνοδο στην Δ'Εθνική, αλλά ηττήθηκε από τον Ατρόμητο Παναριτίου. Και οι δύο ομάδες έχουν αγωνιστεί για χρόνια στα τοπικά πρωταθλήματα επιτυχίες και αποτυχίες.

## Δήμος Γενεσίου
### ΦΕΚ 19Α-07/06/1834
Σχηματίζεται ο δήμος Γενεσίου με έδρα τον οικισμό Δαλαμανάρα. Προσαρτάται στον δήμο ο οικισμός Πυργέλλα. Προσαρτάται στον δήμο ο οικισμός Λάλουκα. Προσαρτάται στον δήμο ο οικισμός Κουρτάκι.
### ΦΕΚ 22Α-18/12/1840
Ο δήμος διαλύεται και οι οικισμοί Δαλαμανάρα, Πυργέλλα, Λάλουκα και Κουρτάκι προσαρτώνται στον δήμο Άργους.
## Ιστορικά στοιχεία
### Αρχαία χρόνια
 
Η Δαλαμανάρα αναφέρεται στα αρχαία χρόνια από τον Παυσανία. Την εποχή εκείνη υπήρχε πυραμίδα δίπλα στο σημερινό ναό του Αγίου Γεωργίου, η οποία σήμερα έχει διαλυθεί, ενώ κάτοικοι του χωριού λένε πως πέτρες από την πυραμίδα πήραν οι Δαλαμαναριώτες για να χτίσουν την σημερινή εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής. Ιερό της θεάς Άρτεμης λέγεται πως υπήρχε στα αρχαία χρόνια στην ομώνυμη εκκλησία.

### Νεότερα χρόνια
Η ίδρυση του χωριού φαίνεται να έγινε περίπου το 1460 από Αρβανίτες έποικους οι οποίοι με την κατάληψη του Μοριά από τους Τούρκους κατέβηκαν στην περιοχή όπου ήταν ιδιαίτερα εύφορη.Το όνομα της Δαλαμανάρας επίσης αποδίδεται στον Ενετό στρατηγό Λα Μανάρα τον 17ο αιώνα, ενώ άλλοι λένε για έναν ενετό με το όνομα Δελαμινάρι που έζησε στο χωριό.Κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του 1821, οι Δαλαμαναριώτες συμμετείχαν στην μάχη της Δαλαμανάρας στις 2 Απριλίου του 1821 οπού οι κάτοικοι του χωριού συνέντριψαν τους Τούρκους και έτσι οι Τούρκοι δεν ξαναπάτησαν στο Άργος, ενώ δεν ήταν λίγοι οι οπλαρχηγοί και οι αγωνιστές με καταγωγή από το χωριό,όπως ο Κυριάκος (Τζύριος) Μουσταΐρας, ο Παναγής ο Δαλαμαναριώτης, ο Αναγνώστης Τασσόπουλος και άλλοι. Κατά τη διάρκεια της επανάστασης αλλά και του Ελληνικού εμφυλίου (1823-1825) είχαν συμβεί πολλές μάχες μεταξύ Ελλήνων και Τούρκων αλλά και ενίοτε μόνο μεταξύ των πρώτων, όπως το 1827 όπου οι κάτοικοι του χωριού αγανακτισμένοι με τη στάση και τις λεηλασίες των ρουμελιωτών που είχαν έρθει στον αργολικό κάμπο, σκότωσαν 3 στρατιώτες. Στον πόλεμο του '40 συμμετείχαν κάτοικοι του χωριού ενώ κάποιοι από αυτούς σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν (μνημείο πεσόντων υπάρχει στην κεντρική εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής), ενώ επίσης και στον εμφύλιο είχαν σκοτωθεί δύο στρατιώτες από το χωριό.

## Πληθυσμός
Το χωριό όταν πρωτοϊδρύθηκε από αρβανίτες το 1460 εκτιμάται ότι είχε περίπου στους 90 κατοίκους.

Το 1583 αναφέρεται σε Οθωμανική απογραφή με 152 κατοίκους ως ένα από τα μεγαλύτερα χωριά στην περιοχή.

Το χωριό έχει αναφερθεί στην ενετική απογραφή του 1700 (απογραφή Grimani) με την παλαιά της ονομασία (Μανάρα) να έχει 216 κατοίκους. 

Πριν το ξέσπασμα της επανάστασης του 1821 και συγκεκριμένα το 1820 η Δαλαμανάρα είχε 193 κατοίκους και μαζί με το Μέρμπακα (Αγία Τριάδα Αργολίδος) ήταν τα μεγαλύτερα χωριά της γύρω περιοχής.

Το 1834 που έγινε και έδρα του δήμου Γενέσιου είχε 280 κατοίκους και 57 οικογένειες.

Το 1844 η Δαλαμανάρα αναφέρεται να έχει 437 κατοίκους, ενώ στην απογραφή του 1851 είχε 79 οικογένειες και 370 κατοίκους.

Η Δαλαμανάρα γνώρισε μεγάλη πληθυσμιακή αύξηση την περίοδο 1879-1961. Ο πληθυσμός της σταθεροποιήθηκε από το 1971 μέχρι και το 2001 ενώ το 2011 κατέγραψε μεγάλη αύξηση και το 2021 πάλι έδειξε σταθερότητα. 

## Πρόσωπα
* Ελίνα (Ελένη) Ν. Μουσταΐρα, καθηγήτρια Νομικής Σχολής Ε.Κ.Π.Α.
* Πέτρος Μπουσουλόπουλος, ηθοποιός, με καταγωγή από την πλευρά του πατέρα του
* Δημήτριος Αθ. Παπαδημητρίου, δικηγόρος και πολιτικός (1910-1986)
* Έλσα Παπαδημητρίου, αρχιτέκτονας και βουλευτής (1942-2022) με καταγωγή από το χωριό από την πλευρά του πατέρα της.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Αργολίδας
Κατηγορία:Δήμος Άργους - Μυκηνών