Ρούστικο Φίλιππι

Ο **Ρούστικο Φίλιππι** () γνωστός και ως **Ρούστικο ντι Φίλιππο** (μεταξύ 1230 και 1240 - μεταξύ 1291 και 1300) ήταν Ιταλός ποιητής από τη Φλωρεντία, ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της κωμικο-ρεαλιστικής ποίησης στην ιταλική λογοτεχνία του 13ου αιώνα.  
## Βιογραφικά στοιχεία
Οι πληροφορίες για τη ζωή του είναι εξαιρετικά σπάνιες. Γεννήθηκε στη Φλωρεντία μεταξύ 1230 και 1240 στην ενορία της Σάντα Μαρία Νοβέλλα. Η ακριβής ημερομηνία γέννησής του είναι άγνωστη. Ο πατέρας του ήταν πιθανώς έμπορος. Κρίνοντας από τη φύση του έργου του, ιδιαίτερα από τρία «πολιτικά» σονέτα, ανήκε στους Γιβελλίνους. Είχε σημαντική φήμη μεταξύ των συγχρόνων του όπως αποδεικνύεται από τις εκφράσεις εκτίμησης που εξέφρασε ο Μπρουνέτο Λατίνι, ο οποίος του αφιέρωσε την ποιητική επιστολή *Φαβολέλο,* και άλλοι σύγχρονοι συγγραφείς. Πέθανε μεταξύ 1291 και 1300.  

## Συγγραφικό έργο
Ο Ρούστικο ντι Φίλιππο άρχισε το συγγραφικό του έργο επηρεασμένος από την ποίηση της σικελικής σχολής και την τοσκανική λυρική ποίηση, αλλά στη συνέχεια, με μια απότομη αλλαγή στο ύφος, άρχισε να γράφει κωμικούς στίχους, πρωτοστατώντας σε ένα νέο ύφος ιταλικής ποίησης: κωμικορεαλιστικό με αυτοβιογραφικά στοιχεία. 

Το σωζόμενο ποιητικό του έργο αποτελείται από 59 σονέτα εκ των οποίων 29 με ερωτικά θέματα που επαινούν τις γυναίκες και 30 κωμικορεαλιστικά που χλευάζουν συμπολίτες του ή συκοφαντούν και επιπλήττουν πολιτικούς εχθρούς του. Είναι γραμμένα τέλεια μετρικά και ρητορικά αλλά σε γλώσσα σκόπιμα ανεπεξέργαστη με έντονη διαλεκτική τοσκανική χροιά και ευτράπελη αισθητική και με αντικείμενο κριτικής πραγματικούς - εύκολα αναγνωρίσιμους σε όσους διάβαζαν ή άκουγαν τα κατορθώματά τους - ή φανταστικούς χαρακτήρες. Αν και τα αυλικά σονέτα του είναι αξιοσημείωτα, είναι κυρίως γνωστός για τα κωμικά και θεωρείται ο εισηγητής της λεγόμενης κωμικο-ρεαλιστικής ποίησης στην Ιταλία καθώς δεν έχει καταγραφεί αξιόλογη κωμική παραγωγή στα ιταλικά πριν από αυτόν.

Τα τρυφερά ερωτικά σονέτα του είναι γραμμένα με ποιητική δεξιότητα και η καλλιτεχνική αξία τους εκτιμήθηκε από τους Ρομαντικούς του 19ου αιώνα. Ωστόσο, η πραγματική συμβολή του στη λογοτεχνία της εποχής είναι η καινοτομία του με έργα διαφορετικής φύσης - που δεν ανέπτυξαν, αλλά, αντίθετα, παρωδούσαν το ύφος της αυλικής λυρικής ποίησης. Η πρωτοτυπία του έγκειται στα ελαφρά, «χαμηλά» θέματα, στη χρήση εκφράσεων της καθομιλουμένης και χυδαίου λεξιλογίου, στην έμφαση στην καυστικότητα και τον σαρκασμό. Η κωμικορεαλιστική ποίηση αντιτάχθηκε και επανερμήνευσε τα θέματα και τις έννοιες της αυλικής λογοτεχνίας, κυρίως το θέμα του αυλικού έρωτα. Ενώ στην αυλική λογοτεχνία οι γυναίκες επαινούνται και θεοποιούνται, η κωμική ποίηση είναι αντιφεμινιστική. Ο Ρούστικο ντι Φίλιππο δημιούργησε μια ολόκληρη συλλογή από συχνά γκροτέσκες γυναικείες φιγούρες και αναφέρεται όχι μόνο στον γήινο αισθησιακό έρωτα, αλλά και στη γυναικεία ηδονή, την ανδρική λαγνεία και τα ακατέργαστα ζωώδη ένστικτα. 

Από τα πιο γνωστά του κωμικά σονέτα είναι το *Ω, γλυκέ μου σύζυγε Αλντομπραντίνο* στο οποίο η πρωταγωνίστρια προσπαθεί να πείσει τον αφελή σύζυγό της να μην πιστεύει ό,τι του λένε και να επιστρέψει το σακάκι του εραστή της (που ξέχασε στο σπίτι τους), αντικρούοντας επιδέξια την κατηγορία της μοιχείας με πλαστά επιχειρήματα και καυστικό χλευασμό. Επίσης το *Όπου κι αν πας* στο οποίο περιγράφει μια αποκρουστική δύσοσμη γυναίκα με κωμικό τρόπο, αντιστρέφοντας την εικόνα της ευγενικής κυρίας που υμνούσαν οι ποιητές του σύγχρονου *[[Γλυκό νέο ύφος|Γλυκού νέου ύφους]]*. Τα κείμενα έχουν σαφή μισογυνιστική χροιά, η οποία υπάρχει και σε άλλα σονέτα του και από τους συγχρόνους του είχε αποδοθεί η κατηγορία του μισογύνη.
## Παραπομπές


Κατηγορία:Ιταλοί ποιητές
Κατηγορία:Μεσαιωνικοί ποιητές
Κατηγορία:Μεσαιωνική ιταλική λογοτεχνία
Κατηγορία:Ιταλοί του 13ου αιώνα