Ζευγολατιό Κορινθίας

Το **Ζευγολατιό** είναι κωμόπολη και έδρα του Δήμου Βέλου - Βόχας στην Περιφερειακή Ενότητα Κορινθίας  σε υψόμετρο 50 μέτρα και υπάρχει συνολικός πληθυσμός 3.998, σύμφωνα με την απογραφή του έτους 2021. Οι κάτοικοι ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία, ενώ υπάρχουν στο χωριό πολλές βιοτεχνίες και βιομηχανίες τυποποίησης γεωργικών προϊόντων, οξοποιίας και άλλες.

## Ονομασία
Η λέξη «ζευγολατιό» σημαίνει τον *σπαρμένο αγρό*. Το τοπωνύμιο, έχει υποστηριχτεί, ότι προέρχεται από το προσηγορικό *ζευγηλατείον*. Η λέξη είναι βυζαντινή (αρχ. *ζευγηλάτης*, *ζευγολατώ*) και σημαίνει το αγρόκτημα το οποίο έχει οίκηματα πολλά. 

## Γεωγραφία
Το Ζευγολατιό είναι κτισμένο επάνω στην εύφορη παραλιακή πεδιάδα της Βόχας που διατρέχει την ακτογραμμή μεταξύ Κιάτου και Κορίνθου. Πρόκειται για ένα πεδινό χωριό χωρίς ιδιαίτερο ανάγλυφο. Το χωριό διατρέχεται από τον χείμαρρο Ζαπάντι (ή Ζαπάντη). Οι πηγές του βρίσκονται στο Ηράκλειο, πλησίον της αρχαίας Νεμέας και καταλήγει στο Βραχάτι. Μόνο το πάνω τμήμα του έχει νερό καθ' όλη τη διάρκεια του έτους.

## Ιστορία
Σύμφωνα με βενετικό έγγραφο του έτους 1311 το οποίο βρίσκεται στην υπηρεσία των Γ.Α.Κ. αναφέρονται στην Κορινθία, ανάμεσα σε άλλα, δύο χωριά: το Ζευγολατιό, που καταγράφεται ως *Τρανοζευγολατειό*, και το *Χαλκείον*. Στο ίδιο αυτό έγγραφο αναφέρεται ότι το μεν Χαλκείον ήταν γνωστό για τα ορυχεία χαλκού που διέθετε και για το ισχυρό φράγκικο κάστρο της περιοχής (πιθανότατα το μικρό κάστρο - φρούριο στην κορυφή του όρους Φουκάς), το δε Τρανοζευγολατειό επειδή γίνονταν εκεί μεγάλες εμποροπανήγυρεις.

Το επίθετο «Τρανός», σύμφωνα με τον ορισμό που δίνει η πρώτη ελληνική εγκυκλοπαίδεια, εκδόσεων Ηλίου - 1953, σημαίνει τον τόπο εκείνο που έχει πλούτο, φήμη, δύναμη ή ισχύ. Επιπλέον, σύμφωνα με την καταλογογράφηση των ΦΕΚ της περιόδου 1833-1843, το Τρανοζευγολατειό την περίοδο 1833 - 1840 ήταν έδρα του Δήμου Αιγιαλείας και είχε ειρηνοδικείο και εμποροδικείο. Το έτος 1840 ο Δήμος Αιγιαλείας καταργείται και συγχωνεύεται στο Δήμο Κορίνθου.

## Πληθυσμός

Το Ζευγολατιό έχει γνωρίσει σημαντική πληθυσμιακή αύξηση σε όλες σχεδόν τις απογραφές από το 1879 (με εξαίρεση του 1971 και 2021). Ιδιαίτερη σημαντική υπήρξε η ανάπτυξη του κατά το πρώτο μισό του 20ου αιώνα. 
ImageSize = width:900 height:300
PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
 id:linegrey2 value:gray(0.9)
 id:linegrey value:gray(0.7)
 id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8)
 id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
 id:cobar3 value:rgb(0.7,0.3,0.3)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:4500
ScaleMajor = unit:year increment:700 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:350 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:19 align:left
  bar:1879 color:cobar3 from:0 till:684
  bar:1889 from:0 till:868
  bar:1896 from:0 till:963
  bar:1907 from:0 till:1114
  bar:1920 from:0 till:1389
  bar:1928 from:0 till:1767
  bar:1940 from:0 till:2552
  bar:1951 from:0 till:2639
  bar:1961 from:0 till:2843
  bar:1971 from:0 till:2828
  bar:1981 from:0 till:3533
  bar:1991 from:0 till:3604
  bar:2001 from:0 till:4119
  bar:2011 color:cobar2 from:0 till:4363
  bar:2021 from:0 till:3998
PlotData=
  textcolor:black fontsize:S
  bar:1879 at: 684 text: 684 shift:(-7,5)
  bar:1889 at: 868 text: 868 shift:(-7,5)
  bar:1896 at: 963 text: 963 shift:(-7,5)
  bar:1907 at: 1114 text: 1.114 shift:(-14,5)
  bar:1920 at: 1389 text: 1.389 shift:(-14,5)
  bar:1928 at: 1767 text: 1.767 shift:(-14,5)
  bar:1940 at: 2552 text: 2.552 shift:(-14,5)
  bar:1951 at: 2639 text: 2.639 shift:(-14,5)
  bar:1961 at: 2843 text: 2.843 shift:(-14,5)
  bar:1971 at: 2828 text: 2.828 shift:(-14,5)
  bar:1981 at: 3533 text: 3.533 shift:(-14,5)
  bar:1991 at: 3604 text: 3.604 shift:(-14,5)
  bar:2001 at: 4119 text: 4.119 shift:(-14,5)
  bar:2011 at: 4363 text: 4.363 shift:(-14,5)
  bar:2021 at: 3998 text: 3.998 shift:(-14,5)


## Αθλητισμός
Στο Ζευγολατιό δραστηριοποιούνται τα εξής αθλητικά σωματεία:

* Α.Γ.Σ. Άπις Ζευγολατιού (Στίβος - Βόλει)
* Α.Ο. Ζευγολατιού (Ποδόσφαιρο)
* Ε.Α. Βόχας (Πινγκ Πονγκ)

## Προσωπικότητες
* Παναγής Δ. Ζούβας (1910-1992). Ιστορικός - συγγραφέας, λογοτέχνης, επίτιμος δρ Φιλοσοφίας, δημοσιογράφος.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Δήμος Βόχας - Ζευγολατιό

Κατηγορία:Κωμοπόλεις της περιφερειακής ενότητας Κορινθίας
Κατηγορία:Δήμος Βέλου-Βόχας