Αλ-Αφδάλ ιμπν Σαλά αντ-Ντιν

Ο **αλ-Αφδάλ ιμπν Σαλά αντ-Ντιν**, *Al-Afdal ibn Salah ad-Din* (αραβ.: "πιο ανώτερος"  1169 – 1225, γενικά γνωστό ως **Aλ-Αφδάλ** (), ήταν ένας από τους δεκαεπτά γιους του Σαλαντίν, σουλτάνου της Αιγύπτου και της Συρίας, και επομένως κουρδικής καταγωγής. Διαδέχθηκε τον πατέρα του ως ο 2ος Αγιουβίδης εμίρης της Δαμασκού. Η σταδιοδρομία του ως ηγεμόνα ήταν ταραχώδης, και σημαδεύτηκε από επανειλημμένες ένοπλες συγκρούσεις με άλλα εξέχοντα μέλη της οικογένειάς του.

## Βιογραφία

### Πρώιμη ζωή
Ο αλ-Αφντάλ ήταν ένας από τους Αγιουβίδες διοικητές στη Μάχη του Αρσούφ, όταν ο Σαλαντίν ηττήθηκε από τον Ριχάρδο Α΄ της Αγγλίας και τις δυνάμεις της Γ΄ Σταυροφορίας. Όταν ο Σαλαντίν απεβίωσε το 1193, ο αλ-Αφδάλ κληρονόμησε τη Δαμασκό, αλλά όχι τα υπόλοιπα εδάφη του πατέρα του. Η Αίγυπτος διεκδικήθηκε από τον αδελφό του αλ-Αζίζ, όπου είχε ήδη διοριστεί κυβερνήτης, και το Χαλέπιο από έναν άλλο αδελφό του, τον αζ-Ζαχίρ. Καθώς ο πατέρας του απεβίωνε, ο αλ-Αφδάλ κάλεσε όλους τους εμίρηδες που βρίσκονταν τότε στη Δαμασκό, για να του ορκιστούν πίστη. Ο αλ-Αφδάλ ήταν θεωρητικά ο επικεφαλής της δυναστείας των Αγιουβιδών, αλλά δεν ήταν σε θέση να ασκήσει κάποιο επίπεδο εξουσίας επάνω στα αδέλφια του, και σύντομα απέδειξε ότι είχε ελάχιστες ικανότητες ως ηγεμόνας. 

### Σύγκρουση εντός της δυναστείας των Αγιουβιδών και τελική απώλεια εξουσίας
Τον Μάιο του 1194 ο αλ-Αφδάλ δέχθηκε επίθεση από τον αδελφό του, αλ-Αζίζ, στην πρωτεύουσά του, τη Δαμασκό. Ο θείος και των δύο, αλ-Αδίλ (Σαφαδίν), βάδισε από τη Τζεζίρα, και μεσολάβησε για ειρήνη. Αυτή διακόπηκε μέσα σε έναν χρόνο, και ο αλ-Αζίζ βάδισε ξανά προς τη Δαμασκό, αλλά απωθήθηκε πίσω στην Αίγυπτο από τον αλ-Αφδάλ. Μέχρι το 1196, ο αλ-Αδίλ είχε χάσει την υπομονή του με την ανικανότητα του αλ-Αφδάλ και συμμάχησε με τον αλ-Αζίζ. Στη συνέχεια, ο αλ-Αδίλ προσάρτησε τη Δαμασκό, επιτρέποντας στον αλ-Αφδάλ να αποσυρθεί στην πόλη Σαλχάντ, στο Χαουράν. Τον Νοέμβριο του 1198 ο αλ-Αζίζ απεβωίωσε από τις συνέπειες της πτώσης του από ένα άλογο, ενώ κυνηγούσε. Φοβούμενοι τη φιλοδοξία του αλ-Αδίλ, οι εμίρηδες της Αιγύπτου κάλεσαν τον αλ-Αφδάλ από τη συνταξιοδότησή του να γίνει αντιβασιλιάς της Αιγύπτου για τον νεαρό γιο τού αλ-Αζίζ. Το 1199 συμμάχησε με τον αδελφό του, τον αζ-Ζαχίρ, από το Χαλέπιο, ο οποίος ήταν επίσης εχθρός του αλ-Αδίλ, και πολιόρκησαν τον θείο τους στη Δαμασκό. Ο αλ-Αδίλ, επιδέξια έβαλε τους ανιψιούς του σε αντιπαράθεση μεταξύ τους, και ξεκίνησε τους υποτελείς και των δύο από την υποταγή τους. Η άφιξη του αλ-Χαμίλ, γιου του αλ-Αδίλ, στη Δαμασκό με ενισχύσεις και συνεχείς διαμάχες, οδήγησε στον τερματισμό της πολιορκίας τον Δεκέμβριο του 1199. Ο αλ-Αφδάλ υποχώρησε στην Αίγυπτο, αλλά ο θείος του τον καταδίωξε, και νίκησε τον στρατό του στο Μπιλμπέις. Καταφεύγοντας στο Κάιρο, ο αλ-Αφδάλ ζήτησε ειρήνη με όποιον όρο μπορούσε να εξασφαλίσει από τον αλ-Αδίλ. Απογυμνωμένος από την Αίγυπτο, του υποσχέθηκαν οι πόλεις Σαμόσατα και Μαγιαφαρακίν. Στις 17 Φεβρουαρίου 1200 ο αλ-Αδίλ αυτοανακηρύχθηκε «σουλτάνος». Ο αλ-Αφδάλ δεν έλαβε τον έλεγχο της Μαγιαφαρακίν από έναν άλλο γιο του αλ-Αντίλ, τον αλ-Αουχάντ. Ο αλ-Αφδάλ συμμάχησε για άλλη μία φορά με τον αζ-Ζαχίρ και οι αδελφοί πολιόρκησαν για άλλη μία φορά τη Δαμασκό. Ωστόσο, ξεκίνησε ξανά διχόνοια μεταξύ των αδελφών, με τον αλ-Αφδάλ τελικά να χάνει τη θέληση να συνεχίσει τον πόλεμο. Ο αλ-Αδίλ επιβεβαίωσε την κυριαρχία του αλ-Αφδάλ στα Σαμόσατα, το Σαρούτζ και μία σειρά από άλλες πόλεις. Ο Αζ-Ζαχίρ παραδέχτηκε την επικυριαρχία τού θείου του την άνοιξη του 1202, και ο αλ-Αντίλ είχε καταφέρει να ασκήσει την εξουσία του σε όλες τις Αγιουβιδικές κτήσεις.  

### Τελευταία προσπάθεια ανάκτησης της εξουσίας
Το 1218 μετά το τέλος του αζ-Ζαχίρ, ο αλ-Αφδάλ διέκοψε την απομόνωσή του στα Σαμόσατα, για να κάνει την τελευταία του προσπάθεια για εξουσία. Συμμάχησε με τον Καϊκαούς Α΄ τον Σελτζούκο σουλτάνο, με σκοπό να καταλάβει την πόλη του Χαλεπίου. Πιστός στην παράδοση, αφού κατέλαβε δύο πόλεις, σύντομα διαπληκτίστηκε με τον σύμμαχό του, και δεν συμμετείχε πλέον στις μάχες, με αποτέλεσμα ο Καϊκαούς να ηττηθεί στη συνέχεια. Ο αλ-Αφδάλ απεβίωσε το 1225. 

## Αναφορές

## Βιβλιογραφία
* Humphreys, R. S. (1997) From Saladin to the Mongols: The Ayyubids of Damascus, 1193-1260, SUNY Press
* Runciman, Steven (1987) [1954]. A History of the Crusades, Volume III: The Kingdom of Acre and the Later Crusades. Vol. 3. Cambridge: Cambridge University Press.

## Περαιτέρω ανάγνωση
* 
* 

Κατηγορία:Αγιουβίδες