Μοσέ Σαφντί

Ο **Μοσέ Σαφντί** (Moshe Safdie) είναι ισραηλινός αρχιτέκτονας.
## Βιογραφία
Γεννήθηκε στη Χάιφα, Ισραήλ, το 1938. Φοίτησε σε σχολείο στο Ισραήλ κατά τη διάρκεια των ετών διαμόρφωσης του κράτους, μετακόμισε στον Καναδά με την οικογένειά του ως έφηβος, και τελικά αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο McGill το 1961 με πτυχίο στην αρχιτεκτονική. Το 1959, παντρεύτηκε τη Nina Nusynowicz με την οποία έχει ένα γιο και μία κόρη, ενώ το 1981, παντρεύτηκε τη φωτογράφο Michal Ronnen, με την οποία απέκτησε δύο κόρες.

## Εργογραφία
Αφού εργάστηκε στο πλευρό του Louis I. Kahn στη Φιλαδέλφεια, επέστρεψε στο Μόντρεαλ, αναλαμβάνοντας την επίβλεψη του ρυθμιστικού σχεδίου για τη Διεθνή και Παγκόσμια  Έκθεση του 1967 (Expo 67) όπου έγινε επίσης η προσαρμογή της πτυχιακής του εργασίας Habitat '67 ως  κυρίαρχο στοιχείο της έκθεσης. To Habitat, το οποίο άνοιξε το 1967, σύντομα έγινε ένα από τα πρότυπα διαρκείας του 20ού αιώνα που εκφράζει την ουτοπική αστική ζωή, για το οποίο και του απονεμήθηκε το 1967 το βραβείο Construction Man of the Year από το Engineering News Record και το Massey Medal for Architecture στον Καναδά.
 
Το 1970 ο Safdie ίδρυσε ένα υποκατάστημα του γραφείου του στην  Ιερουσαλήμ, όπου άρχισε μια έντονη ενασχόληση με την ανοικοδόμησή της. Ήταν υπεύθυνος για μεγάλα τμήματα της αποκατάστασης της Παλιάς Πόλης και την ανοικοδόμηση του νέου κέντρου, που συνδέει την Παλαιά και Νέα πόλη. Με τα χρόνια, η συμμετοχή του επεκτάθηκε για να συμπεριλάβει: τη νέα πόλη του Modi'in, το νέο Γιαντ Βασέμ  Μουσείο του Ολοκαυτώματος, το Rabin Memorial Center, και το Εθνικό (Ben Gurion) Αεροδρόμιο. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο Safdie επίσης ενεπλάκη στον αναπτυσσόμενο κόσμο, δουλεύοντας στη Σενεγάλη, το Ιράν, τη Σιγκαπούρη, και την καναδική Αρκτική.

Το 1978, μετά τη διδασκαλία στα Yale, McGill, και Ben Gurion Πανεπιστήμια, ο Safdie μετέφερε την κατοικία του και την κύρια έδρα του στη Βοστώνη και έγινε διευθυντής του Προγράμματος Αστικού Σχεδιασμού και  καθηγητής (Ian Woodner) της Αρχιτεκτονικής και Αστικού Σχεδιασμού στο Χάρβαρντ. Στις δεκαετίες που ακολούθησαν ήταν υπεύθυνος για το σχεδιασμό των έξι από τα κυριότερα δημόσια ιδρύματα στον Καναδά , συμπεριλαμβανομένου του Museum of Civilization στο Κεμπέκ, την Εθνική Πινακοθήκη του Καναδά και τη Δημόσια Βιβλιοθήκη του Βανκούβερ – με όλα, πλην ενός από τα έξι έργα, να έχουν κερδίσει σε διεθνείς και εθνικούς διαγωνισμούς.

Από τότε, ο Safdie έχει βραβευτεί για πολλές μεγάλες προμήθειες στις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά, το Ισραήλ και την Ασία. Αυτές περιλαμβάνουν διάφορα μουσεία, όπως το Telfair Museum of Art στη Σαβάννα (Τζώρτζια), το Μουσείο Peabody Essex στο Σάλεμ (Μασαχουσέτη), το Πολιτιστικό Κέντρο Skirball στο Λος Άντζελες (Καλιφόρνια), και το Crystal Bridges Museum of American Art στο Bentonville (Αρκάνσας). Ακόμα, για εκπαιδευτικές εγκαταστάσεις όπως το Eleanor Roosevelt College στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Σαν Ντιέγκο, δημόσια κτίρια, όπως το Springfield, Ομοσπονδιακό Δικαστικό Μέγαρο της Μασαχουσέτης και το Ινστιτούτο Ειρήνης των Ηνωμένων Πολιτειών με έδρα στην Ουάσιγκτον, DC,  κέντρα τέχνης , όπως το Kaufmann Center for the Performing Arts στο Κάνσας Σίτι (Μιζούρι) και τη δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Salt Lake City. Εκτός από τα μεγάλα έργα πολεοδομίας,  το έργο του Safdie περιλαμβάνει δύο αεροδρόμια: το Lester B. Pearson International Airport στο Τορόντο (σε κοινοπραξία με τους Adamson Associates και Skidmore, Owings & Merrill), και το Διεθνές Αεροδρόμιο Ben Gurion στο Ισραήλ.

## Έργα

Τα έργα του Moshe Safdie είναι γνωστά για τις εντυπωσιακές καμπύλες τους, τις συστοιχίες γεωμετρικών σχημάτων, τη χρήση παραθύρων, και την καίρια τοποθέτηση των υπαιθρίων και των χώρων πρασίνου. Οι γραφές και τα σχέδια του τονίζουν την ανάγκη για τη δημιουργία χώρων ζωτικής σημασίας, με νόημα και χωρίς αποκλεισμούς που ενισχύουν τη συλλογικότητα, με ιδιαίτερη προσοχή στην ουσία ενός συγκεκριμένου τόπου, της γεωγραφίας και του πολιτισμού. Αυτοπεριγράφεται μοντερνιστής.

*Κατασκευασμένα:*

* 1967 Habitat 67 στην Expo 67 World's Fair, Montreal, Quebec, Canada
Ήταν το έργο με το οποίο ο Moshe Safdie ανακαλύφθηκε. Το Habitat 67  έγινε  ένα θεματικό περίπτερο στην Expo 67 όπου εισέβαλαν χιλιάδες επισκέπτες που ήρθαν από όλο τον κόσμο θαυμαζοντάς το, ενώ στην κορυφή του υπήρξε η προσωρινή κατοικία πολλών αξιωματούχων που περνούσαν από το Μόντρεαλ. Αυτό το συγκρότημα κατοικιών έγινε όχι μόνο κύρια κατοικία για 158 singles, ζευγάρια και οικογένειες, αλλά και μια πραγματική κοινότητα της οποίας το στυλ και η ποιότητα της ζωής είναι αξιοζήλευτη σε όλο τον Καναδά. 354 κύβοι από ένα υπέροχο γκρι-μπεζ χρώμα έχουν δημιουργηθεί ο ένας πάνω στον άλλο σε ποικίλους συνδυασμούς για να σχηματίσουν 158 κατοικίες που  βρίσκονται μεταξύ ουρανού και γης, μεταξύ της πόλης και του ποταμού, μεταξύ πρασίνου και φωτός. Οι κατοικίες συνδέονται μεταξύ τους μέσω ανελκυστήρων και πεζοδρομίων σε διάφορα επίπεδα που δίνουν πρόσβαση στις κατοικίες. Μια επαναστατική ιδέα αστικών κατοικιών, το Habitat '67 τροποποιεί την κατοικία της οικογένειας ως μονάδα ώστε να μπορεί να υπάρχει συνοπτικά και αβίαστα στο περιβάλλον υψηλής πυκνότητας της πόλης. Το Habitat 67 λάμπει ακόμα, περισσότερο από 35 χρόνια μετά τη δημιουργία του. Ο Moshe Safdie συνεχίζει να δίνει τις συμβουλές του για τα έργα ανακαίνισης των κατοίκων, προκειμένου να διατηρηθεί η αρχιτεκτονική ακεραιότητα, η ασφάλεια και η αρμονία του συγκροτήματος.

* 1970 Yeshiva Porat Yosef , Jerusalem, Israel
* 1981 Coldspring New Town, Baltimore, Maryland, USA
* 1981 Callahan Residence, Birmingham, Alabama
* 1981 North Station District Master Plan, Boston, MA
* 1987 Musée de la Civilisation, Quebec City, Canada
* 1987 Yad Vashem, Childrens’ Holocaust Memorial, Jerusalem, Israel
* 1988 The National Gallery of Canada, Ottawa, Ontario

Το σχέδιο του Safdie κέρδισε σε περιορισμένο ανταγωνισμό το 1983 και αναπτύχθηκε σε συνεργασία με τον Parkin. Το βασικό σχήματος L σχέδιο του κτιρίου έχει κατά μήκος της πλευράς εισόδου του μια προστιθέμενη από γυαλί και τσιμέντο κιονοστοιχία . Αυτή ενώνει τελετουργικά το εν μέρει κλειστό περίπτερο εισόδου με το κύριο κομβικό σημείο της όλης ανάπτυξης, τη Μεγάλη Αίθουσα. Από αυτό το τεράστιο, κρύσταλλινο, πολυεπίπεδο περίπτερο, ‘δρόμοι’ αναπτύσσονται γύρω από ένα συμμετρικό φυτό προς τις διάφορες δημόσιες γκαλερί, καθεμία από τις οποίες έχει μια αναγνωρίσιμη είσοδο. Οι γκαλερί έχουν μια ωραία αίσθηση της ενότητας, είναι γενικά καλά φωτισμένες και έχουν μια αξιοζήλευτη ευρυχωρία σε σύγκριση με μερικές πιο πρόσφατα σχεδιασμένες  Ευρωπαϊκή γκαλερί.

* 1988 Cambridge Center, Cambridge, MA
* 1988 Hebrew Union College, Jerusalem, Israel
* 1989 City plan for Modi'in, Israel 
* 1989 The Esplanade condominium complex in Cambridge, Massachusetts, USA
* 1990 Old Port of Montreal, Montreal, Quebec, Canada
* 1991 The Jean-Noël Desmarais Pavilion of the Montreal Museum of Fine Arts
* 1992 The Class of 1959 Chapel, Harvard Business School, Cambridge, Massachusetts, USA
* 1992 Harvard Business School, Morgan Hall, Boston ,MA
* 1992 Harvard Business School Master Plan, Boston ,MA
* 1993 Mamilla Centre and David's Village, Jerusalem, Israel
* 1994 Rosovsky Hall, Harvard - Radcliffe Hiller, Cambridge, MA
* 1994 Former Ottawa City Hall, Ottawa, Ontario, Canada
* 1995 Vancouver Library Square, Vancouver, British Columbia, Canada
* 1995 The Centre in Vancouver for the Performing Arts, Vancouver, British Columbia
* 1995 Yad Vashem Transport Memorial Museum, Jerusalem, Israel
* 1998 David Citadel Hotel , Jerusalem, Israel
* 2000 The Exploration Place Science Museum in Wichita, Kansas, USA
* 2001 Mercaz Shimshon , Jerusalem, Israel
* 2001 Corrour Estate, Scottish Highlands, Scotland
* 2002 The campus of Hebrew College in Newton, Massachusetts, USA
* 2003 Peabody Essex Museum in Salem, Massachusetts, USA[6]
* 2003 Main Branch of the Salt Lake City Public Library, Salt Lake City, Utah, USA
* 2003 Eleanor Roosevelt College campus, UC San Diego, USA
* 2003 Pantages Tower, Toronto, Canada
* 2004 Airside building of Terminal 3, Ben Gurion International Airport, Israel
* 2005 Yad Vashem Holocaust History Museum, Jerusalem, Israel
* 2006 Telfair Museum of Art, Jepson Center for the Arts, Savannah, Georgia, USA
* 2007 Terminal 1, Toronto Pearson International Airport, Canada, with Skidmore Owings Merrill
* 2008 United States Federal Courthouse, District of Massachusetts, Springfield, Massachusetts, USA
* 2008 Headquarters for the Bureau of Alcohol, Tobacco, Firearms, and Explosives (ATF), Washington, D.C., USA
* 2009 Asian University for Women, Chittagong, Bangladesh[7]
* 2009 Mamilla Mall, Jerusalem, Israel
* 2010 Yitzhak Rabin Center, Tel Aviv, Israel
* 2011 Marina Bay Sands, Singapore's second integrated resort and casino
* 2011 United States Institute of Peace in Washington, D.C., USA
* 2011 Kauffman Center for the Performing Arts, Kansas City, Missouri, USA
* 2011 Crystal Bridges Museum of American Art, Bentonville, Arkansas, USA
* 2011 Khalsa Heritage Memorial Complex, Anandpur Sahib, Punjab, India
* 2012 Skirball Cultural Center, Los Angeles, California, USA

*Υπό κατασκευή:*
* Free Library of Philadelphia , Philadelphia, Pensylvania
* National Campus for the Archaeology of Israel, Jerusalem, Israel
* Parkside Residential Development, Toronto, Ontario, Canada
* Golden Dream Bay, Qinhuandao, China   κ.α.

*ΒΙΒΛΙΑ*

Εκτός από τα πολυάριθμα άρθρα στη θεωρία και άσκηση της αρχιτεκτονικής ο Safdie έχει γράψει και αρκετά βιβλία όπως :
* A Case For City Living: An Investigation Into the Urban Dwelling For Families. Montreal: McGill University, [1960] 
Housing in North America. Montreal: McGill University School of Architecture, 1960. 
A Study of Thomas Stent. Montreal: 1960.

* Habitat. Montreal: Tundra Books, 1967. 
* Beyond Habitat. Cambridge: MIT Press, 1970. 
* Habitat Bill of Rights. Tehran: Imperial government of Iran. Ministry of Housing, 1976. 
* For Everyone a Garden. Cambridge: MIT Press, 1974. 
* Fallacies, Nostalgia, and Reality. Ottawa: Central Mortgage and Housing, 1980. 
* Form and Purpose. Boston: Houghton Mifflin, 1982. 
* The Harvard Jerusalem Studio: Urban Designs for the Holy City. Cambridge: MIT Press, 1986. 
* Beyond Habitat by 20 Years. Montreal: Tundra Books, 1987. 
* Jerusalem: The Future of the Past. Boston: Houghton Mifflin, 1989. 
* The Language and Medium of Architecture. Cambridge: Harvard Graduate School of Design, 1989. 
* Safdie, Moshe and Wendy Kohn. The City After the Automobile. New York: Basic Books, 1997. 
* The City After the Automobile: An Architect's Vision ,1998  
* Yad Vashem - The Architecture of Memory , 2006

Ο Safdie έχει παρουσιαστεί επίσης σε διάφορες ταινίες όπως οι: Moshe Safdie, the power of Architecture (Donald Winkler, 2004), My Architect (Nathaniel Kahn, 2003), the Sound of the Carceri (Francois Girard, 1997).

## Βραβεία

* Companion of the Order of Canada
* Gold Medal, Royal Architectural Institute of Canada
* Richard Neutra Award for Professional Excellence
* Mt. Scopus Award for Humanitarianism, Jerusalem

Έχει καταταχθεί μεταξύ των ελίτ αρχιτεκτόνων στον κόσμο σήμερα. Ο Moshe Safdie είναι πέρα από κάθε αμφισβήτηση αρχιτέκτονας μεγάλης πολιτιστικής σημασίας. Ένα από τα κύρια μέσα για την κατανόηση της  μοναδικής συμβολής  του Safdie στη σύγχρονη αρχιτεκτονική είναι μέσα από τη μελέτη των διαφόρων σταδίων του έργου του που διατίθεται από διαφορετικούς τύπους εγγράφων και πραγματοποιήθηκε στο Αρχείο Safdie. Η  καναδική Αρχιτεκτονική Συλλογή John Bland  που βρίσκεται στο Πανεπιστήμιο McGill είναι η κύρια αποθήκη του Αρχείου Moshe Safdie και διαθέτει περισσότερα από 100.000 σχέδια, πάνω από εκατό μέτρα αρχεία του έργου του, περισσότερα από εκατό sketchbooks, εκτεταμένη φωτογραφική τεκμηρίωση, εκατοντάδες πινακίδες παρουσίασης και ορισμένα μοντέλα. Το 1993, η Καναδική Αρχιτεκτονική Συλλογή ήταν ο παραλήπτης μιας ερευνητικής επιχορήγησης 180.000 δολαρίων ώστε να οργανώσει σε καταλόγους τις εκτεταμένες εκμεταλλεύσεις του Αρχείου Safdie. Το αποτέλεσμα αυτής της επιχορήγησης ήταν η δημοσίευση το 1996 του βραβευμένου τόμου Moshe Safdie: Buildings and Projects, 1967-1992.

Το 2019 του απονεμήθηκε το Βραβείο Βολφ στις Τέχνες.

## Παραπομπές


## Βιβλιογραφία
* Moshe Safdie, Beyond Habitat
* Moshe Safdie 1938-; , Wendy Kohn,  London,  Academy Editions, 1996, Lanham, Md
* Global Citizen: the architecture of Moshe Safdie , Donald Albrecht, Sarah Williams Goldhagen, National Gallery of Canada In association with Scala Publishers : 2010
* Περιοδικό Architecture Week
* Περιοδικό designboom
* http://www.msafdie.com
* The Moshe Safdie hypermedia archive : http://cac.mcgill.ca/safdie/ 
* http://www.greatbuildings.com

## Άλλα έγγραφα - βιβλία για τον Μοσέ Σαφντί
* Jewish National Fund of Montreal. "Jewish National Fund 1996 Negev Dinner." Montreal: 18 June, 1996. 
Catalogue for the Negev Dinner in honour of Moshe Safdie,and in recognition of his creativity.
* Dekel, Sophia, ed. Moshe Safdie: Museum Architecture 1971 - 1998. If I Forget Thee, Jerusalem: Between Memory and Identity. Tel Aviv:Tel Aviv University, 1998. 
An exhibition catalogue which includes Moshe Safdie's museum projects and presents some perspectives on his design philosophy. The exhibition was held at the Genia Schreiber University Art Gallery, Tel Aviv University.
* Murray, Irena, ed. Moshe Safdie: Buildings and Projects, 1967 - 1992. Montreal, Quebec: McGill - Queen's University Press, 1996. 
* Huls, Mary Ellen. Moshe Safdie, Canadian Architect: a Bibliography. Monticello,Il: Vance Bibliographies, 1985. 
* Turner, Dan. Safdie's Gallery: An Interview With the Architect. Dan Turner and Moshe Safdie, 1989. 
Turner's interview with Safdie shortly after the opening of the National Gallery of Canada
* Moshe Safdie Volume I (1st edition 1996/2nd edition 2009) [3]
* Moshe Safdie Volume II (2009) [4]

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Κατηγορία:Ισραηλινοί αρχιτέκτονες
Κατηγορία:Μοντερνιστές αρχιτέκτονες
Κατηγορία:Καναδοί αρχιτέκτονες
Κατηγορία:Εβραίοι αρχιτέκτονες