Ρήγας (τραπουλόχαρτο)

μικρογραφία| Ρήγας και των τεσσάρων σειρών
Ο **ρήγας** ή **παπάς** είναι ένα τραπουλόχαρτο πάνω στο οποίο εικονίζεται ένας βασιλιάς. Ο βασιλιάς είναι συνήθως η φιγούρα με τη μεγαλύτερη αξία στην τράπουλα. Στη γαλλική τράπουλα και στην τράπουλα ταρό, ο ρήγας είναι αμέσως πιο πάνω από την ντάμα. Στην παραδοσιακή ιταλική και ισπανική τράπουλα, ο ρήγας βρίσκεται αμέσως πάνω από τον ιππότη. Στη γερμανική και ελβετική τράπουλα, ο ρήγας βρίσκεται αμέσως πάνω από τον Όμπερ. Σε ορισμένα παιχνίδια, ο ρήγας είναι το υψηλότερο φύλλο σε κατάταξη. Σε άλλα, το υψηλότερο φύλλο είναι ο άσος. Οι άσοι άρχισαν να ξεπερνούν τους ρηγάδες γύρω στο 1500 με την τράπολα, το παλαιότερο γνωστό παιχνίδι στο οποίο οι άσοι ήταν υψηλότεροι και στις τέσσερις σειρές φύλλων. Στην οικογένεια παιχνιδιών του πινάκλ, τόσο ο άσος όσο και το δέκα κατατάσσονται ψηλότερα από τον ρήγα.

## Ιστορία
[μικρογραφία|150x150εσ| Ρήγας σε τράπουλα της [Ρουέν (αριστερά) και σε τράπουλα του Τολέδου (δεξιά)]]
Το χαρτί του ρήγα είναι το παλαιότερο χαρτί της τράπουλας. Πιθανότατα προήλθε από το περσικό παιχνίδι Gajifeh, όπου βασιλιάδες απεικονίζονται καθισμένοι σε θρόνους, ενώ οι αντιβασιλείς βρίσκονται πάνω σε άλογα. Τα τραπουλόχαρτα έγιναν γνωστά στην Ιταλία και την Ισπανία μέσω των Μαμελούκων και των Μαυριτανών. Η καλύτερα διατηρημένη και πιο πλήρης τράπουλα των Μαμελούκων, η τράπουλα Τοπ Καπί, δεν είχε ανθρώπινες φιγούρες, αλλά απλώς απαριθμούσε την κατάταξή τους, πιθανότατα λόγω θρησκευτικής απαγόρευσης. Δεν είναι απολύτως βέβαιο εάν η τράπουλα Τοπ Καπί ήταν αντιπροσωπευτική όλων των τραπουλών των Μαμελούκων, καθώς ήταν προϊόν πολυτελείας που κατασκευαζόταν κατά παραγγελία. Στην Αίγυπτο ανακτήθηκε ένα κομμάτι από το τραπουλόχαρτο με καθιστό ρήγα, γεγονός που μπορεί να εξηγήσει γιατί οι πόζες των χαρτιών στην Ευρώπη μοιάζουν με αυτές στην Περσία και την Ινδία.
[αριστερά|μικρογραφία| Εξέλιξη του ρήγα κούπα από τράπουλα της [Ρουέν]]
Οι καθιστοί ρηγάδες ήταν γενικά συνηθισμένοι σε όλη την Ευρώπη. Κατά τον 15ο αιώνα, οι Ισπανοί άρχισαν να απεικονίζουν όρθιους ρηγάδες. Οι Γάλλοι χρησιμοποίησαν αρχικά ισπανικές τράπουλες πριν αναπτύξουν δικές τους. Πολλά σχέδια της ισπανικής τράπουλας επαναχρησιμοποιήθηκαν όταν οι Γάλλοι επινόησαν τα δικά τους τραπουλόχαρτα γύρω στο 1480. Οι Άγγλοι εισήγαν τις τράπουλές τους από Ρουέν μέχρι τις αρχές του 17ου αιώνα, όταν απαγορεύτηκαν οι εισαγωγές ξένων τραπουλών. Ο ρήγας κούπα αποκαλείται μερικές φορές «αυτόχειρας ρήγας» επειδή φαίνεται να μπήγει το σπαθί του στο κεφάλι του. Αυτό είναι αποτέλεσμα κακής αντιγραφής από Άγγλους κατασκευαστές επί αιώνες.

Ξεκινώντας από τον 15ο αιώνα, Γάλλοι κατασκευαστές ανέθεσαν σε καθεμία από τις φιγούρες της τράπουλας ονόματα προερχόμενα από την ιστορία ή τη μυθολογία.  Αυτή η πρακτική επιβιώνει μόνο στην τράπουλα των Παρισίων που επικράτησε όλων των άλλων, ακόμα και της τράπουλας της Ρουέν, γύρω στο 1780. Τα ονόματα των ρηγάδων στην τράπουλα των Παρισίων είναι:
Αρχείο:King_of_spades_fr.svg|εναλλ.=David| Δαβίδ
Αρχείο:King_of_hearts_fr.svg|εναλλ.=Charles| Καρλομάγνος
Αρχείο:King_of_diamonds_fr.svg| Ιούλιος Καίσαρ
Αρχείο:King_of_clubs_fr.svg|εναλλ.=Alexandre| Μέγας Αλέξανδρος
Οι περισσότερες τράπουλες της ηπειρωτικής Ευρώπης με προέρχονται από την τράπουλα των Παρισίων, αλλά έχουν αφαιρέσει τα ονόματα που συνδέονται με κάθε τραπουλόχαρτο.

## Παραδείγματα τραπουλόχαρτων
Ρηγάδες από την παραδοσιακή ρωσική τράπουλα:
Αρχείο:Атласная колода король экстра трефы.jpg|εναλλ.=King of Clubs (Russian pattern)|Ρήγας σπαθί
Αρχείο:Атласная колода экстра король бубни.jpg|εναλλ.=King of Diamonds (Russian pattern)|Ρήγας καρό
Αρχείο:Атласная колода экстра король черви.jpg|εναλλ.=King of Hearts (Russian pattern)|Ρήγας κούπα
Αρχείο:Атласная колода экстра король пики.jpg|εναλλ.=King of Spades (Russian pattern)|Ρήγας μπαστούνι
Ρηγάδες από την παραδοσιακή ιταλική τράπουλα:
Αρχείο:Bergamo_Deck_-_Wands_-_King.jpg|εναλλ.=King of clubs (Bergamo pattern)|Ρήγας μπαστούνι
Αρχείο:Bergamo_Deck_-_Coins_-_King.jpg|εναλλ.=King of coins (Bergamo pattern)|Ρήγας νόμισμα
Αρχείο:Bergamo_Deck_-_Cups_-_King.jpg|εναλλ.=King of cups (Bergamo pattern)|Ρήγας κύπελλο
Αρχείο:Bergamo_Deck_-_Swords_-_King.jpg|εναλλ.=King of swords (Bergamo pattern)|Ρήγας σπαθί
Ρηγάδες από την παραδοσιακή ισπανική τράπουλα:
Αρχείο:Aluette_card_deck_-_Grimaud_-_1858-1890_-_King_of_Clubs.jpg|εναλλ.=King of clubs (Aluette)|Ρήγας μπαστούνι
Αρχείο:Aluette_card_deck_-_Grimaud_-_1858-1890_-_King_of_Coins.jpg|εναλλ.=King of coins (Aluette)|Ρήγας νόμισμα
Αρχείο:Aluette_card_deck_-_Grimaud_-_1858-1890_-_King_of_Cups.jpg|Ρήγας κύπελλο
Αρχείο:Aluette_card_deck_-_Grimaud_-_1858-1890_-_King_of_Swords.jpg|εναλλ.=King of swords (Aluette)|Ρήγας σπαθί
Αρχείο:TuteFourKings.jpg|εναλλ.=Catalan pattern|Καταλανικό μοτίβο
Αρχείο:Reyes_Tute.jpg|εναλλ.=Castilian pattern|Καστιλιάνικο μοτίβο
Ρηγάδες από την παραδοσιακή γερμανική τράπουλα:
Αρχείο:Saxonian_Deck_-_Acorns_-_King.jpg|εναλλ.=King of acorns (Saxon pattern)|Ρήγας βελανίδι
Αρχείο:Saxonian_Deck_-_Bells_-_King.jpg|εναλλ.=King of bells (Saxon pattern)|Ρήγας καμπάνα
Αρχείο:Saxonian_Deck_-_Hearts_-_King.jpg|εναλλ.=King of hearts (Saxon pattern)|Ρήγας κούπα
Αρχείο:Saxonian_Deck_-_Leaves_-_King.jpg|εναλλ.=King of leaves (Saxon pattern)|Ρήγας φύλλο


## Στο Unicode
Οι ρηγάδες περιλαμβάνονται στην κατηγορία "τραπουλόχαρτα" στο διεθνές πρότυπο Unicode.

## Παραπομπές

Κατηγορία:Χαρτοπαικτική ορολογία