Ίαν ΜακΚέλεν

Ο **[[Βρετανικό Σύστημα Τιμών|Σερ]] Ίαν Μάρεϊ ΜακΚέλεν** (αγγλικά: *Sir Ian Murray McKellen*, 25 Μαΐου 1939) είναι Άγγλος ηθοποιός που έχει τιμηθεί από το Τάγμα της Βρετανικής Αυτοκρατορίας καθώς και από το Τάγμα των Εταίρων της Τιμής. Έχει κερδίσει πολλαπλά Βραβεία Λόρενς Ολίβιε, ένα Τόνυ, έχει προταθεί για δύο Όσκαρ και για πέντε Έμμυ. Η δουλειά του είναι ευρεία και εκτείνεται από το Σαιξπηρικό και μοντέρνο θέατρο μέχρι δημοφιλείς ταινίες φαντασίας και επιστημονικής φαντασίας. Είναι γνωστός για τους ρόλους του σε διάφορες ταινίες υποδυόμενος, μεταξύ άλλων, τον Γκάνταλφ στην τριλογίες *[[Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών]] και [[Χόμπιτ (σειρά ταινιών)|Χόμπιτ]]*, τον Magneto στη σειρά ταινιών *[[X-Men (σειρά ταινιών)|X-Men]]* και τον Σερ Λι Τίμπινγκ στην ταινία *[[Κώδικας Da Vinci]]* (2006).

Ο ΜακΚέλεν ορίστηκε Διοικητής του Τάγματος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας το 1979, χρίστηκε ιππότης το 1991 για τις υπηρεσίες του στις τέχνες του θεάματος και ονομάστηκε Εταίρος της Τιμής για τις υπηρεσίες του στη δραματική τέχνη και την ισότητα, στις Τιμές του Νέου Χρόνου του 2008.

## Πρώτα χρόνια
Ο ΜακΚέλεν γεννήθηκε στο Μπέρνλεϊ, στο Λάνκασαϊρ της Αγγλίας αν και πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στο Γουίγκαν. Γεννήθηκε λίγο πριν το ξέσπασμα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, γεγονός που καθόρισε τα παιδικά του χρόνια. Απαντώντας σε παρατήρηση δημοσιογράφου κατά τη διάρκεια συνέντευξης ότι φαινόταν ψύχραιμος στο επακόλουθο της επίθεσης της 11ης Σεπτεμβρίου, είπε: "Λοιπόν, αγάπη μου, ξεχνάς - κοιμόμουν κάτω από ένα ατσάλινο πιάτο μέχρι τα τέσσερά μου χρόνια".

Ο πατέρας του, ο Ντένις Μάρεϊ ΜακΚέλεν, πολιτικός μηχανικός, ήταν ιεροκήρυκας όπως και οι παππούδες του. Όταν γεννήθηκε ο Ίαν, οι γονείς του είχαν ήδη μια πεντάχρονη κόρη, την Τζιν. Μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον χριστιανικό, αλλά όχι ορθόδοξο. "Η ανατροφή μου ήταν από μη συμβατικούς Χριστιανούς, οι οποίοι πίστευαν ότι χριστιανική ζωή σημαίνει εν μέρει να συμπεριφέρεσαι χριστιανικά στους γύρω σου". Όταν ήταν 12 ετών, η μητέρα του, Μάρτζερι Λόις, απεβίωσε. Ο πατέρας του απεβίωσε όταν ο Ίαν ήταν 25 ετών. Σχετικά με την αποκάλυψη της ομοφυλοφιλίας του στη θετή του μητέρα, Γκλάντις ΜακΚέλεν, η οποία ήταν μέλος της Θρησκευτικής Κοινωνίας των Φίλων, ανέφερε ότι, "όχι μόνο δεν παραξενεύτηκε, αλλά ως μέλος μιας ομάδας που διακήρυττε από παλιά την αδιαφορία της για τη σεξουαλικότητα των ανθρώπων, νομίζω ότι χάρηκε για μένα γιατί δεν χρειαζόταν πλέον να λέω ψέμματα".

Ο ΜακΚέλεν πήγε στο Σχολείο Μπόλτον (στο τμήμα των αγοριών), του οποίου είναι ακόμα υποστηρικτής καθώς παρευρίσκεται τακτικά για ομιλίες στους μαθητές. Η καριέρα του ως ηθοποιού ξεκίνησε στο Μικρό Θέατρο του Μπόλτον, του οποίου είναι τώρα χορηγός. Οι γονείς του διέκριναν το ενδιαφέρον του για το θέατρο νωρίς και τον ενθάρυνναν πηγαίνοντάς τον να παρακολουθήσει το θεατρικό έργο *[[Πίτερ Παν]]* στο Σπίτι της Όπερας στο Μάντσεστερ όταν ήταν 3 ετών. Όταν ήταν εννέα, το κύριο χριστουγεννιάτικο δώρο του ήταν ένα αναδιπλούμενο Βικτωριανό θέατρο από ξύλο και βακελίτη από το μουσείο παιχνιδιών Pollocks, με χάρτινο τοπίο και καλώδια για να σπρώχνει τα cut-outs της Σταχτοπούτας και του Άμλετ του Λόρενς Ολίβιε. Η αδερφή του τον πήγε στο πρώτο του θεατρικό έργο του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ το *Δωδέκατη Νύχτα*, από τον ερασιτεχνικό θίασο του Μικρού Θέατρου του Γουίγκαν, και ακολούθησε σύντομα η παράσταση του *[[Μάκβεθ]]* από το Λύκειο Θηλέων του Γουίγκαν, από τους παραγωγούς του *[[Όνειρο Θερινής Νυκτός]]* και μουσική του Μέντελσον, με την αδερφή του Τζιν στο ρόλο της Μπότομ. (Η Τζιν συνέχισε να είναι ηθοποιός, να σκηνοθετεί, και να είναι παραγωγός ερασιτεχνικού θεάτρου μέχρι το θάνατό της.)

Όταν ήταν 18 ετών, κέρδισε υποτροφία στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, όπου σπούδασε Αγγλική φιλολογία στο Κολέγιο της Αγίας Αικατερίνης. Στο κολέγιο γνωρίστηκε με τον Ντέρεκ Τζάκομπι, κι ένιωσε μια έλξη για εκείνον. Τη χαρακτήρισε σαν "πάθος αδήλωτο και μονομερές".

## Καριέρα
### Θέατρο
Όσο ήταν στο Κέιμπριτζ, ο ΜακΚέλεν ήταν μέλος της αδελφότητας Μάρλοουμ, και εμφανίστηκε στα έργα *[[Ερρίκος Δ΄ της Αγγλίας|Ερρίκος Δ'<nowiki/>]]* στο ρόλο του Σάλοου με τον Τρέβορ Ναν και τον Ντέρεκ Τζακόμπι (Μάρτιος 1959), *[[Κυμβελίνος]]* στο ρόλο του Πόσθουμους, με τη Μάρκαρετ Ντραμπλ στο ρόλο της Ιμογένης και *[[Δόκτωρ Φάουστους]]*. Η πρώτη επαγγελματική του εμφάνιση έγινε το 1961 στο θέατρο Nottingham Playhouse, στο ρόλο του Ρόπερ στο *[[Ένας άνθρωπος για όλες τις εποχές|Ένας Άνθρωπος για Όλες τις Εποχές]]*. Μετά από τέσσερα χρόνια περιφερειακού ρεπερτορίου στα θέατρα έκανε την πρώτη του εμφάνιση στο θέατρο West End, στο *A Scent of Flowers*, που θεωρήθηκε "αξιοσημείωτη επιτυχία". Το 1965 έγινε μέλος της Εταιρίας του Εθνικού Θεάτρου του Λόρενς Ολίβιε στο θέατρο Old Vic, ενώ ακολούθησαν ρολοι στο Φεστιβάλ Τσίτσεστερ. Τις δεκαετίες 1970 και 1980 ο ΜακΚέλεν έγινε μια ευρέως γνωστή φιγούρα στο Βρετανικό Θέατρο, κάνοντας υποδυόμενος συχνά ρόλους στη Βασιλική Εταιρία Σαίξπηρ και στο Εθνικό Βασιλικό Θέατρο, όπου έπαιξε αρκετούς πρωταγωνιστικούς σαιξπηρικούς ρόλους, συμπεριλαμβανομένων και του πρωταγωνιστικού ρόλου στον *[[Μάκβεθ]]* και τον *Ιάγο* στον *[[Οθέλος|Οθέλο]]*, σε βραβευμένες παραγωγές σκηνοθετημένες από τον Τρέβορ Ναν. Και οι δύο αυτές παραγωγές μεταφέρθηκαν στην τηλεόραση, επίσης σκηνοθετημένες από τον Ναν.

Το 2007 επέστρεψε στην Βασιλική Εταιρεία Σαίξπηρ, στις παραστάσεις ''Βασιλιάς Λιρ'' και *[[Ο Γλάρος]]*, και οι δύο σε σκηνοθεσία του Τρέβορ Ναν. Το 2009 εμφανίστηκε σε μια πολύ δημοφιλή αναβίωση του *[[Περιμένοντας τον Γκοντό]] με τον [[Πάτρικ Στιούαρτ]].* στο Haymarket Theatre του Λονδίνο σε σκηνοθεσία Σον Ματίας. 

Ο ΜακΚέλεν είναι επίσης Πρόεδρος και χορηγός του Μικρού Θέατρου Συντεχνίας της Μεγάλης Βρετανίας, σε συνεργασία με ερασιτεχνικούς θεατρικούς οργανισμούς μέσα και έξω από το Ηνωμένο Βασίλειο.

### Κινηματογράφος και τηλεόραση
Ο ΜακΚέλεν αναλάμβανε ρόλους σε ταινίες καθ' όλη τη διάρκεια της καριέρας του - ξεκινώντας από το 1969 με το ρόλο του Τζορτζ Μάθιους στην ταινία *[[A Touch of Love]].* Έγινε *ε*υρύτερα γνωστός την δεκαετία του '90 μέσα από αρκετούς ρόλους σε υπερπαραγωγές Χολιγουντιανών ταινιών.

Το 1993 ο ΜακΚέλεν υποδύθηκε το β' ρόλο ενός Βορειοαφρικανού μεγιστάνα στην καλλιτεχνική επιτυχία *[[Απρόσκλητος Επισκέπτης]]*, στην οποία πρωταγωνιστούν οι Στόκαρντ Τσάνινγκ, Ντόναλντ Σάδερλαντ και Γουίλ Σμιθ. Τον ίδιο χρόνο, εμφανίστηκε σε μικρούς ρόλους στη μίνι τηλεοπτική σειρά *[[Tales of the City]]* (βασισμένη στην νουβέλα του φίλου του Άρμιστεντ Μόπιν) και την ταινία *[[Ο Τελευταίος Μεγάλος Ήρωας]]*, όπου υποδύθηκε το Θάνατο. Επίσης εμφανίστηκε στην τηλεταινία *[[And the Band Played On]]* που αφορούσε την ανακάλυψη του ιού του AIDS, για την οποία ο ΜακΚέλεν κέρδισε το βραβείο CableACE για τον Β' ρόλο σε Ταινία ή Μίνι Σειρά και έλαβε υποψηφιότητα για Έμμυ Β' Ανδρικού Ρόλου σε Μίνι Σειρά ή Ταινία.

Το 1995 πρωταγωνίστησε στην ταινία *[[Ριχάρδος ο 3ος]]*, στην οποία η ιστορία έλαβε χώρα σε μια εναλλακτική δεκαετία του '30 όπου η Αγγλία κυβερνάται από φασίστες. Ο ΜακΚέλεν ήταν ο συμπαραγωγός και ο συν-σεναριογράφος της ταινίας, μεταφέροντας το θεατρικό έργο στη μεγάλη οθόνη καθώς η ταινία βασίστηκε σε μια θεατρική παραγωγή του έργου του Σαίξπηρ σε σκηνοθεσία του Ρίτσαρντ Άιρ για το Εθνικό Βασιλικό Θέατρο, στο οποίο ο ΜακΚέλεν εμφανίστηκε. Ως παραγωγός, ο ΜακΚέλεν επέστρεψε την αμοιβή των 50.000 δολαρίων με σκοπό να ολοκληρώσει τα γυρίσματα της τελικής μάχης. Στην κριτική της ταινίας του, ο Χαλ Χίνσον της Washington Post, αποκάλεσε την ερμηνεία του ΜακΚέλεν "μία θανάσιμη επιδεικτική ενσάρκωση" και ανέφερε ότι "η πολύπλευρη δεξιοτεχνία του επιβάλλεται στα πάντα". Η ερμηνεία του συγκέντρωσε υποψηφιότητες για BAFTA και Χρυσή Σφαίρα α' ανδρικού ρόλου και κέρδισε το Βραβείο Ευρωπαϊκού Κινηματογράφο Καλύτερου Ηθοποιού. Το σενάριό του έλαβε υποψηφιότητα για BAFTA προσαρμοσμένου σεναρίου.

Στο αμερικανικό κοινό έγινε γνωστός με την ταινία *[[Μαθήματα Φόβου]]* το 1998, βασισμένη σε μια ιστορία του Στίβεν Κινγκ. Υποδύθηκε έναν ηλικιωμένο αξιωματικό των Ναζί που ζούσε με ψεύτικο όνομα στις Η.Π.Α, ο οποίος ήταν φίλος με έναν εκκεντρικό έφηβο (Μπραντ Ρένφρο) που τον απείλησε ότι θα τον ξεσκεπάσει αν δεν του έλεγε την ιστορία του λεπτομερώς. Ο ΜακΚέλεν επιλέχθηκε για το ρόλο κυρίως λόγω της ερμηνείας του στην ταινία *[[Cold Comfort Farm]],* την οποία παρακολούθησε ο σκηνοθέτης Μπράιαν Σίνγκερ. Την επόμενη χρονιά έλαβε υποψηφιότητα για Όσκαρ Α΄ Ανδρικού Ρόλου για την ερμηνεία του στην ταινία *[[Θεοί και δαίμονες]]*, όπου υποδύθηκε τον Τζέιμς Γουέιλ, σκηνοθέτη των ταινιών *[[Φρανκενστάιν (ταινία 1931)|Φρανκενστάιν]]* (1931) και *[[Show Boat]]* (1936).

Ξανασυνεργάστηκε με τον Μπράιαν Σίνγκερ για να υποδυθεί τον υπερκακό Magneto στη σειρά των ταινιών *[[X-Men (σειρά ταινιών)|X-Men]]*. Παράλληλα με τα γυρίσματα της ταινίας *[[X-Men (ταινία)|X-Men]]* (2000), ο ΜακΚέλεν υποδυόταν τον μάγο Γκάνταλφ στην σειρά των ταινιών *[[Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών]]* του Πίτερ Τζάκσον. Βραβεύτηκε με Screen Actors Guild Award Καλύτερου Ηθοποιού σε Δευτεραγωνιστικό Ρόλο και έλαβε υποψηφιότητα για Όσκαρ Β΄ Ανδρικού Ρόλου. Επίσης, δάνεισε τη φωνή του Γκάνταλφ στο βιντεοπαιχνίδι της τριλογίας όπως επίσης και στο *[[The Lord of the Rings: The Third Age]].* Τον Ιανουάριο του 2010 επιβεβαιώθηκε πως ο ΜακΚέλεν θα αναλάμβανε εκ νέου το ρόλο του Γκάνταλφ στην ταινία *[[Χόμπιτ: Ένα Αναπάντεχο Ταξίδι]]*.

Στις 16 Μαρτίου του 2002 ήταν ο οικοδεσπότης στο *[[Saturday Night Live]]*. Το 2003, ο ΜακΚέλεν εμφανίστηκε ως ο εαυτός του στην αμερικανική σειρά κινουμένων σχεδίων *[[The Simpsons]]*, σε ένα ειδικό επεισόδιο με θέμα τη Βρετανία με τίτλο "Οι Μονόλογοι της Ρετζίνα", μαζί με τον Τόνι Μπλερ και την Τζ. Κ. Ρόουλινγκ. Τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2005 υποδύθηκε τον ρόλο του Μελ Χάτσράιτ στην σαπουνόπερα του τηλεοπτικού καναλιού Granada Television, *[[Coronation Street]]*, εκπληρώνοντας μια μακροχρόνια φιλοδοξία. Είναι επίσης γνωστός για την δουλειά του σε φωνητικούς ρόλους, έχοντας αφηγηθεί την ταινία του Ρίτσαρντ Μπελ, ''Eighteen'', στο ρόλο ενός παππού που αφηγείται τις αναμνήσεις του από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο σε μια κασέτα για τον έφηβο εγγονό του.

Ο ΜακΚέλεν εμφανίστηκε σε ταινίες περιορισμένης κυκλοφορίας, όπως το ''Emile'' (2003), το οποίο γυρίστηκε λίγες μέρες μετά τα γυρίσματα της ταινίας ''X-Men 2'', το *Neverwas* (2005) και το *Παράνομο Πάθος* (Asylum, 2005). Υποδύθηκε τον Σερ Λι Τίμπινγκ στην ταινία *[[Κώδικας Da Vinci]]* (2006). Κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης στις 17 Μαΐου του 2006 στο *[[The Today Show]]* μαζί με τον σκηνοθέτη και το καστ της ταινίας *Κώδικας Da Vinci*, ο Ματ Λάουερ ρώτησε την ομάδα πως θα ένιωθαν αν η ταινία έφερε μια αποποίηση ευθυνών στην οποία τονίζεται ότι η ταινία είναι προϊόν φαντασίας, όπως επιθυμούσαν κάποιες θρησκευτικές ομάδες. Ο ΜακΚέλεν αποκρίθηκε, "σκέφτομαι συχνά πως η Βίβλος θα έπρεπε να φέρει στο εξώφυλλο αποποίηση ευθυνών λέγοντας "Αυτό είναι ένα προΪόν φαντασίας". Εννοώ, περπάτημα πάνω στο νερό; Χρειάζεται... μια πράξη πίστης. Και έχω πίστη σε αυτή την ταινία -όχι ότι είναι αλήθεια, όχι ότι πρόκειται για γεγονότα, αλλά είναι μια πάρα πολύ καλή ιστορία." Συνέχισε λέγοντας, "Και πιστεύω πως το κοινό είναι αρκετά έξυπνο και ικανό για να ξεχωρίσει το πραγματικό από το φανταστικό και να συζητήσει το θέμα όταν θα το έχει δει". Ο ΜακΚέλεν εμφανίστηκε στην κωμική σειρά του Ρίκι Τζερβές με τίτλο ''Extras'', όπου υποδήθηκε τον εαυτό του να σκηνοθετεί τον χαρακτήρα του Τζερβές, Άντι Μίλμαν σε ένα έργο για ομοφυλόφιλους εραστές. Ο ΜακΚέλεν βραβεύτηκε το 2007 με το Έμμυ Καλύτερου Guest Ηθοποιού σε Κωμική Σειρά. Επίσης εμφανίστηκε το 2009 στο ριμέικ της ταινίας του 1967, *[[The Prisoner]]*, όπου έπαιξε τον χαρακτήρα Νούμερο Δύο.

## Προσωπική ζωή
Η πρώτη μακροχρόνια σχέση του ΜακΚέλεν ήταν με τον Μπράιαν Τέιλορ, δάσκαλο ιστορίας από το Μπόλτον, το 1964 και διήρκησε 8 χρόνια καθώς έληξε το 1972. Ζούσαν στο Λονδίνο, όπου ο ΜακΚέλεν συνέχισε την καριέρα του ως ηθοποιός. Για πάνω από μια δεκαετία, ζούσε σε μια πενταόροφη Βικτοριανή πολυκατοικία στο Narrow Street, στο Limhouse. To 1978 γνώρισε τον δεύτερο σύντροφό του, τον Σον Ματίας, στο Φεστιβάλ Εδιμβούργου και η σχέση τους διήρκησε μέχρι το 1988. Σύμφωνα με τον Ματίας, αυτή η δεκάχρονη ερωτική σχέση ήταν θυελλώδης, με συγκρούσεις που αφορούσαν την επιτυχία του ΜακΚέλεν στην υποκριτική εν αντιθέσει με την σχετικά λιγότερο επιτυχημένη καριέρα του Ματίας. Ο Ματίας και ο ΜακΚέλεν παρέμειναν φίλοι, και ο Ματίας σκηνοθέτησε το *Περιμένοντας τον Γκόντο* στο Βασιλικό Θέατρο το 2009. Το ζευγάρι ενώθηκε επαγγελματικά με τον Έβτζενι Λεμπεντέβ αγοράζοντας την ταβέρνα The Grapes στο Νarrow Street, κοντά στο σπίτι του ΜακΚέλεν.

Φίλος του Ίαν Τσάρλεσον και μεγάλος θαυμαστής της δουλειάς του, ο ΜακΚέλεν συνέβαλε σε ένα κεφάλαιο στο βιβλίο του 1990 με τίτλο *For Ian Charleson: A Tribute.*

Στα τέλη της δεκαετίας του '80 ο ΜακΚέλεν απέκλεισε το κρέας από τη διατροφή του, αλλά συνεχίζει να τρώει ψάρι. Έχει δηλώσει ότι είναι άθεος.

## Ακτιβισμός
### Καμπάνια υπέρ των δικαιωμάτων των [[LGBT]]

Ενώ ο ΜακΚέλεν αποκάλυψε τον σεξουαλικό του προσανατολισμό στους συνάδελφους του ηθοποιούς στα πρώτα στάδια της καριέρας του, το 1988 η αποκάλυψη έγινε στο ευρύ κοινό, σε ένα πρόγραμμα του BBC Radio 3. Αυτό που ώθησε τον ΜακΚέλεν στην απόφασή του -ξεπερνώντας κάθε ανησυχία για πιθανές αρνητικές επιπτώσεις στην καριέρα του- ήταν το αμφιλεγόμενο Τμήμα 28 του Νόμου του 1988 περί Τοπικής Αυτοδιοίκησης, γνωστό και ως Τμήμα 28, που εξέταζε εκείνη την περίοδο η Βρετανική Κυβέρνηση, και το οποίο πρότεινε την "απαγόρευση της προώθησης από τις τοπικές αρχές της ομοφυλοφιλίας ... θεωρούμενης ως ψεύτικης οικογενειακής σχέσης". Ο ΜακΚέλεν δήλωσε πως την απόφασή επηρέασαν οι συμβουλές και η υποστήριξη των φίλων του, μεταξύ των οποίων και ο ομοφυλόφιλος συγγραφέας Άρμιστεντ Μόπιν.

Το 2003, κατά τη διάρκεια της εμφάνισής του στο *Have I Got News For You,* ο ΜακΚέλεν ισχυρίστηκε πως όταν επισκέφθηκε τον Μάικλ Χάουαρντ, που ήταν τότε Γραμματέας Περιβάλλοντος (υπεύθυνος για την τοπική αυτοδιοίκηση), το 1998 για να του ζητήσει να δηλώσει την αντίθεσή του στο Τμήμα 28, ο Χάουαρντ αρνήθηκε αλλά του ζήτησε να του αφήσει ένα αυτόγραφο για τα παιδιά του. Ο ΜακΚέλεν συμφώνησε αλλά έγραψε. "Άι γαμήσου, είμαι ομοφυλόφιλος". Ο ΜακΚέλεν περιέγραψε, επίσης, τους υφιστάμενους του Χάουαρντ, τους Συντηρητικούς Ντέιβιντ Γουίλσιρ και Ντέιμ Τζιλ Νάιτ, οι οποίοι ήταν οι σχεδιαστές του Τμήματος 28, ως "άσχημες αδερφές" μιας πολιτικής παντομίμας.

Το Τμήμα 28 του Νόμου αποτέλεσε σημαντικό σημείο της καμπάνιας για τα δικαιώματα των ομοφυλοφίλων Ο ΜακΚέλεν εναντιώθηκε ενεργά στον προτεινόμενο νόμο και αποκάλυψε πως είναι ομοφυλόφιλος σε ένα Ραδιοφωνικό πρόγραμμα του BBC όπου συζήτησε το θέμα του Τμήματος 28 με τον συντηρητικό δημοσιογράφο Πέρεγκριν Γουόρστχόρν. Ανέφερε: "Στόχος της συμμετοχής μου σε αυτή την καμπάνια είναι να παροτρύνει τους ανθρώπους να νιώσουν άνετα, να σκεφτούν πως αν ο Ίαν ΜακΚέλεν συστρατεύεται για το σκοπό αυτό, ίσως να ήταν καλό και για άλλους ανθρώπους, γκέι και στρέιτ". Το Τμήμα 28, ωστόσο, ψηφίστηκε και παρέμεινε σε ισχύ έως το 2003.

Ο ΜακΚέλεν συνέχισε να είναι πολύ ενεργός στις προσπάθειες υπέρ των δικαιωμάτων της κοινότητας των ΛΟΑΤ. Σε μια δήλωση στην ιστοσελίδα του μιλώντας για τον ακτιβισμό του ο ηθοποιός σχολίασε πως:Έχω παραμελήσει την άσκηση πίεσης για άλλα θέματα που με ενδιαφέρουν -πυρηνικά όπλα (εναντίον), θρησκεία (άθεος), θανατική ποινή (εναντίον), AIDS (δωρητής)- επειδή θέλω να ρίχνω πάντα το βάρος στην αντιμετώπιση της πιο επείγουσας ανησυχίας μου· νομική και κοινωνική ισότητα για τους ομοφυλόφιλους σε όλον τον κόσμο.Ο ΜακΚέλεν είναι συνιδρυτής του Στόουνγουολ, μιας ομάδας των δικαιωμάτων των ΛΟΑΤ στο Ηνωμένο Βασίλειο, που πήρε το όνομα του από τις ταραχές του Στόουνγουολ. Ο ΜακΚέλεν είναι επίσης χορηγός των LGBT History Month, Pride London, GAY-GLOS, The Lesbian & Gay Foundation, και του FFLAG όπου παρουσιάζεται στο βίντεό τους "Οι Γονείς Μιλούν".

Το 1994, στην τελετή λήξης των Αγώνων των Ομοφυλόφιλων, πήρε για λίγο το λόγο στη σκηνή, λέγοντας στο κοινό "Είμαι ο Σερ Ίαν ΜακΚέλεν αλλά μπορείτε να με φωνάζετε Σερένα" (αυτό το ψευδώνυμο, το οποίο εφήυρε για τον ΜακΚέλεν ο Στέφεν Φράι, ήταν γνωστό στην κοινότητων των ομοφυλοφίλων από τότε που ο ΜακΚέλεν χρίστηκε ιππότης). Το 2002, παρευρέθηκε στα Βραβεία Όσκαρ με τον τότε Νεοζηλανδό σύντροφό του Νικ Κάθελ.

Το 2006 ο ΜακΚέλεν μίλησε πριν την κυκλοφορία του LGBT History Month του 2007 στο Ηνωμένο Βασίλειο, στηρίζοντας τον οργανισμό και τον ιδρυτή του, Σου Σάντερς. Το 2007 ο ΜακΚέλεν έγινε χορηγός του The Albert Kennedy Trust ενός οργανισμού που παρέχει στήριξη στους νεαρούς, άστεγους ανθρώπους της LGBT που αντιμετωπίζουν προβλήματα.

Το 2006 ο ΜακΚέλεν έγινε χορηγός του Oxford Pride, λέγοντας:Στέλνω την αγάπη μου σε όλα τα μέλη του Oxford Pride, τους χορηγούς και τους υποστηρικτές του, περήφανος που είμαι ένας από αυτούς.Έχω παραστεί σε πολλές εκδηλώσεις του Pride σε όλο τον κόσμο, από τον Γκράντ Μάρσαλ στο Σαν Φρανσίσκο μέχρι και την πρώτη πορεία ομοφυλοφίλων στο Γιοχάνεσμπουργκ μετά το τέλος του απαρτχάιντ στην Βόρεια Αφρική. Η δημόσια συγκέντρωση των ομοφυλοφίλων για να γιορτάσουν την αίσθηση της κοινότητάς τους, έχει δύο σημαντικά αποτελέσματα. Πρώτον, οι περαστικοί μπορεί να εντυπωσιαστούν από την αυτοπεποίθηση και την αποφασιστικότητά μας να είμαστε ο εαυτός μας και ανοιχτά ομοφυλόφιλοι, και δεύτερον, οι ομοφυλόφιλοι ανεξαρτήτως ηλικίας μπορούν να βρουν το θάρρος και να κάνουν τα πρώτα βήματα ώστε να δηλώσουν ανοιχτά μια και για πάντα τη σεξουαλικότητά τους. Ο ακτιβισμός του ΜακΚέλεν έχει λάβει διεθνείς διαστάσεις. Στη Σιγκαπούρη προκάλεσε μεγάλη αναταραχή όταν, καλεσμένος σε μια συνέντευξη σε πρωινή εκπομπή, σόκαρε τον δημοσιογράφο ρωτώντας τον εάν θα μπορούσε να του προτείνει ένα γκέι μπάρ. Το πρόγραμμα διακόπηκε αμέσως. Το Δεκέμβριο του 2008 μπήκε στην ετήσια λίστα των 100 "Εκτός" του περιοδικού Out.

Το 2010 ο ΜακΚέλεν εξέφρασε τη στήριξη του για το φεστιβάλ της Liverpool Homotopia, στην οποία μια ομάδα από ομοφυλόφιλους έφηβους από το Μέρσισαϊντ συνέβαλε στην παραγωγή μια αντι-ομοφοβικής καμπάνια για τα σχολεία και τα κέντρα νεότητας σε όλη την πόλη.

Τον Μάιο του 2011, ο ΜακΚέλεν αποκάλεσε τον Δήμαρχο της Μόσχα, Σέρτζι Σόμπιανιν, "δειλό" επειδή αρνήθηκε να επιτρέψει συγκεντρώσεις ομοφυλοφίλων στην πόλη.

### Φιλανθρωπικό έργο
Τον Απρίλιο του 2010, μαζί με τον Μπράιαν Κοξ και την Ελέανορ Μπρον, εμφανίστηκε σε μια σειρά τηλεοπτικών διαφημίσεων για την στήριξη της Age Uk, το φιλανθρωπικό ίδρυμα που προέκυψε από την συγχώνευση των Age Concern και Help the Aged. Και οι τρεις ηθοποιοί συμμετείχαν δωρεάν.

### Βασιλικό Θέατρο Ισάακ, Κράιστσερτς
Ενώ βρισκόταν στη Νέα Ζηλανδία γυρίζοντας το *The Hobbit* το 2012, ο ΜακΚέλεν ανακοίνωσε μια ειδική περιοδεία με τίτλο «Σαίξπηρ, Τόλκιν, ITR και Εσύ!», με σκοπό να συγκεντρωθούν έσοδα για τη διάσωση του Βασιλικού Θεάτρου Ισαάκ, το οποίο υπέστη εκτεταμένες ζημιές κατά τη διάρκεια του σεισμού του Κράιστσερτς. Ο ΜακΚέλεν ανέφερε πως επέλεξε να σώσει το κτήριο επειδή ήταν το τελευταίο θέατρο στο οποίο είχε παίξει στη Νέα Ζηλανδία (*Περιμένοντας το Γκόντο* το 2010) και η αγάπη των ντόπιων ανθρώπων για αυτό το καθιστούσαν ένα κτήριο το οποίο άξιζε τη βοήθειά του.

## Έργο

### Θεατρικές παραστάσεις

* *Πολλή Φασαρία για το Τίποτα*, Εθνικό Βασιλικό Θέατρο, Παλιό Βικ, Λονδίνο 1965
* *Η Τρελόνι των 'Πηγαδιών*', Εθνικό Θέατρο, Λονδίνο & Φεστιβάλ Τσίτσεστερ, 1965
* *Η Υπόσχεση, Τέλος Δύσης*, Μπρόντγουεϊ
* *Εδουάρδος ο Δεύτερος* (στον πρωταγωνιστικό ρόλο), Φεστιβάλ Εδιμβούργου & Τέλος Δύσης, 1969
* *Άμλετ* (στον πρωταγωνιστικό ρόλο), Περιοδεία Ηνωμένου Βασιλείου/Ευρώπης, 1971
* *Κρίμα Είναι Πόρνη*, Περιοδεία Ηνωμένου Βασιλείου, 1972
* *Δρ Φόστους* (στον πρωταγωνιστικό ρόλο), Βασιλική Εταιρεία Σαίξπηρ, Φεστιβάλ Εδιμβούργου & Θέατρο Άλντουιτς, 1974
* *Βασιλιάς Ιωάννης*, RSC, 1975
* *Ρωμαίος και Ιουλιέτα* (στον πρωταγωνιστικό ρόλο), RSC, Stratford-upon-Avon & Λονδίνο, 1976
* *Η Ιστορία του Χειμώνα*, RSC, Stratford-upon-Avon, 1976
* *Μακβέθ* (στον πρωταγωνιστικό ρόλο), RSC, Stratford-upon-Avon & Νεαρός Βικ (Λονδίνο), 1976-1977
* *Ο Αλχημιστής*, RSC, Stratford-upon-Avon & Λονδίνο, 1977
* *Κάθε Καλό Αγόρι Αξίζει μια Χάρη*, RSV, Κέντρο Τεχνών Μπάρμπικαν (Λονδίνο), 1977
* *Τρεις Αδερφές*, RSC, Περιοδεία Ηνωμένου Βασιλείου, 1978
* *Μπεντ*, (στο ρόλο του Μαξ) Βασιλικό Γήπεδο και Κριτίριο, Λονδίνο, 1979
* *Αμαντέους* (στο ρόλο του Σαλιέρι), Μπρόντγουει, 1980
* *Κοριολάνος* (στον πρωταγωνιστικό ρόλο), Εθνικό Θέατρο, 1984
* *Άγριο Μέλι*, Εθνικό Θέατρο, 1984 & Μπρόντγουεϊ,1986
* *Ο Δενδρόκηπος με τα Κεράσια* (στο ρόλο του Λόπακιν), Εθνικό Θέατρο, 1985
* *Η Δούκισσα του Μάλφι*, Εθνικό Θέατρο, 1985
* Το Πραγματικό Κυνηγόσκυλο Επιθεώρησης, Εθνικό Θέατρο, Λονδίνο & Παρίσι, 1985
* *Οθέλος* (στο ρόλο του Ιάγκο), RSC, Λονδίνο & Stratford-upon-Avon, 1989
* *Ριχάρδος ο Τρίτος* (στον πρωταγωνιστικό ρόλο), Εθνικό Θέατρο, παγκόσμια περιοδεία, 1990 & Περιοδεία Ηνωμένων Πολιτειών, 1992
* *Ο Θείος Βάνιας* (στον πρωταγωνιστικό ρόλο), Εθνικό Θέατρο, 1992
* *Πίτερ Παν* (στο ρόλο του Κύριου Ντάρλινγκ/Κάπτεν Χουκ), Εθνικό Θέατρο, 1997
* *Ένας Εχθρός των Ανθρώπων*, Εθνικό Θέατρο, 1996 & Θέατρο Αχμάνσον (Λος Άντζελες, 1998
* *Τωρινό Γέλιο*, Δυτικό Θέατρο Γιόρκσαϊρ (Λίντς, Αγγλία), 1998
* *Ο Χορός του Θανάτου*, στο Θέατρο Μπρόντχερστ (Νέα Υόρκη) το 2001. Στο Λυρικό Θέατρο (Λονδίνο, Αγγλία) το 2003  Dance of Death, at the
* *Αλαντίν* (στο ρόλο του Χήρου Τουάνκι) Παλιό Βικ, 2004 & 2005
* *Η Κοπή*, Αποθήκη Ντόνμαρ, 2006
* *Βασιλιάς Ληρ*, του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ, (στον πρωταγωνιστικό ρόλο), Θέατρο Αυλής, Stratford-upon-Avon 2007 Νέα Ζηλανδία, 2007 Νέα Υόρκη (Ακαδημία Μουσικής στο Μπρόυκλιν), 2007, Μινεάπολη, 2007, Θέατρο Νέου Λονδίνου (Δυτικό Τέλος), 2007-8
* *Ο Γλάρος* του Άντον Τσέχωφ, (στο ρόλο του Σόριν), Θέατρο Αυλής, Stratford-upon-Avon, 2007 Νέα Υόρκη (Ακαδημία Μουσικής του Μπρούκλιν), Μινεάπολη 2007, Θέατρο νέου Λονδινου 2007 (Δυτικό Τέλος), 2007-8
* *Περιμένοντας τον Γκόντο* του Σάμιουελ Μπέκετ, (στο ρόλο του Έστραγκον), Βασιλικό Θέατρο Χέιμαρκετ, Λονδίνο, 2009 και 2010. Θέατρο Κωμωδίας, Μελβούρνη, Αυστραλία, 2010 και Θέατρο Φάγκαρντ, Κέιπ Τάουν, Βόρεια Αφρική
* *Το Συνδικάτο* του Εντουάρντο ντε Φιλλίπο, Φεστιβάλ Τσίτσεστερ, 2011

### Φιλμογραφία

### Άλλα έργα

#### Μουσική

* Βαμπίρ στο μουσικό βίντεο "Heart" από τους Pet Shop Boys
* Ο άντρας που "πέφτει μακριά" στο μουσικό βίντεο "Falling Out of Reach" από τους Guillemots
* Εμφανίζεται στο τραγούδι των Scissor Sisters με τίτλο "Invisible Light", από το άλμπουμ του 2010 "Night Work", απαγγέλοντας ένα κείμενο που αφορά το "Invisible Light" του τίτλου.

#### Ακουστικά βιβλία

Είναι αφηγητής της σειράς ακουστικών βιβλίων της Μισέλ Πάβερ με τίτλο Τα Χρονικά του Αρχαίου Σκοταδιού: ο Αδελφός Λύκος, ο Περπατητής Πνεύμα, ο Ψυχοφάγος, ο Απόβλητος, ο Θραύστης Όρκων και ο Κυνηγός Φαντασμάτων. Επίσης, είναι αφηγητής μιας έκδοσης της Οδύσσειας του Ομήρου.

#### Ηχογραφήσεις

Η ηχογραφημένη φωνή του ΜακΚέλεν ακούγεται πριν από την έναρξη των παραστάσεων στο Royal Festival Hall, υπενθυμίζοντας τους θεατές να επιβεβαιώσουν πως τα κινητά τους τηλέφωνά είναι κλειστά και οι ειδοποιήσεις τους είναι απενεργοποιημένες, και να κρατήσουν το βήχα τους σε μικρή ένταση.

## Βραβεία και τιμές

### Βραβεία

* 1981: Βραβείο Τόνυ της Νέας Υόρκης: Καλύτερου Ηθοποιού σε Θεατρικό Έργο, για το Αμαντέους
* 1984: Βραβείο Ολίβιερ του Λονδίνου: Καλύτερου Ηθοποιού σε Αναβίωση, για το Άγριο Μέλι
* 1984: Βραβείο Σταθερού Απογεύματος στο Λονδίνο: Καλύτερου Ηθοποιού, για τον Κοριολάνο
* 1989: Βραβείο Σταθερού Απογεύματος στο Λονδίνο: Καλύτερου Ηθοποιού, για τον Οθέλο
* 1990: Βραβείο Ολίβιερ του Λονδίνου: Καλύτερου Ηθοποιύ, για τον Ριχάρδο τον Τρίτο
* 1998: Βραβείο Σταδίου Δύσης του Γκάρλαντ, για το one man show του στο A Knight Out στο Λος Άντζελες
* 2004: Υπερηφάνεια Επιτεύγματος Ζωής στο Διεθνές Φεστιβάλ Ταινίας & Βραβείο Διάκρισης
* 2007: Βραβείο Άννι για την Πράξη Καλύτερης Φωνής σε Παραγωγή Κινουμένων Σχεδιων, για το *Η Ποντικούπολη*
* Το Μάΐο του 2007, ονομάστηκε, από τους Ανεξάρτητους στην Κυριακάτικη Ροζ Λίστα, ως το πέμπτο πιο ισχυρό ομοφυλόφιλο άτομο στη Βρετανία, τέσσερις θέσεις κάτω από την πρώτη θέση του προηγούμενου έτους.
* 2009: Βραβείο Ντονόστια στο Διεθνές Φεστιβάλ Ταινίας του Άγιου Σεβαστιανού στην αναγνώριση μιας εκτεταμένης επαγγελματικής καριέρας.
* 2010: Empire Awards 2010: Empire Icon Award
* 2010: Αυτοκρατορικά Βραβεία 2010: Βραβείο Εικονιδίου Αυτοκρατορίας.

### Τιμές
Διορίστηκε Διοικητής του Τάγματος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας (CBE) το 1979, και χρίστηκε ιππότης στις Τιμές του Νέου Χρόνου το 1991 για την εξαιρετική εργασία και την συνεισφορά του στο θέατρο. Στις Τιμές του Νέου Χρόνου το 2008 τιμήθηκε ως μέλος στο Τάγμα των Εταίρων της Τιμής (CH) για τις υπηρεσίες του στο θέατρο και την ισότητα.

Το 2001 ο ΜακΚέλεν βραβεύτηκε με τον τίτλο του Δάσκαλου Τεχνών από το Πανεπιστήμιο του Μπαθ. To 2004 ο ΜακΚέλεν έγινε επίτμημος Δάσκαλος των Γραμμάτων στο Πανεπιστήμιο του Λάνκαστερ. Τιμήθηκε για την ευρεία γκάμα των ρόλων του, την "βαθιά θεωρημένη δραματική τεχνική του" και την καταγωγή του από το Λανκασάιρ.

## Αναφορές


## Συνεντεύξεις, blogs, κλίπς
* Good Morning (TVNZ) συνέντευξη με τον ΜακΚέλεν - Περιμένοντας τον Γκόντο/Το Χόμπιτ
* Συνέντευξη και φωτογράφιση στο factory-publishing.com
* Προσωπικές σελίδες του ΜακΚέλεν στην ταινία Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών, με ημερολόγιο και απαντήσεις σε ερωτήσεις των θαυμαστών
* Συνέντευξη στο www.sci-fi-online.com
* συνέντευξη Podcast
* συνέντευξη στο AfterElton.com
* Εκτεταμένες συνεντεύξεις του BBC με τον ΜακΚέλεν όσο ετοιμάζεται να παίξει τον Βασιλιά Λιρ
* "Συζήτηση με τον Σερ Ίαν": Διαδραστικές βιντεοσυνεντεύξεις με τον ΜακΚέλεν στον αρχικό λόγο του στο Ριχάρδος ο Τρίτος του Σαίξπηρ
* Έμμα Μπρόκς, Emma Brockes Κάθε ίντσα ένας βασιλιάς (συνέντευξη) Ο Φύλακας, Νοέμβριος 2007
* Ίαν ΜακΚέλεν ένας ελεύθερος άνθρωπος Ο Τηλέγραφος, 15 Δεκεμβρίου 2008
## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
*  
*  

Κατηγορία:Βραβευμένοι με Χρυσή Σφαίρα
Κατηγορία:Νικητές βραβείου Tony
Κατηγορία:ΛΟΑΤ πρόσωπα από το Ηνωμένο Βασίλειο
Κατηγορία:Βρετανοί ακτιβιστές δικαιωμάτων ΛΟΑΤ
Κατηγορία:Άγγλοι ηθοποιοί φωνής
Κατηγορία:Άγγλοι ηθοποιοί ραδιοφώνου
Κατηγορία:Άγγλοι ηθοποιοί κινηματογράφου
Κατηγορία:Άγγλοι ηθοποιοί τηλεόρασης
Κατηγορία:Άγγλοι ηθοποιοί θεάτρου
Κατηγορία:Διοικητές του Τάγματος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας