Μάσλινα Γκραντσάροβα

Η **Μάσλινα Ιβάνοβα Γκραντσάροβα** (, 1874-1958), γνωστή και ως **[[Πριγκίπισσα Ράινα]]** **της Καστοριάς** (), ήταν Βουλγάρα δασκάλα και επαναστάτρια από το χωριό Ζαγκορίτσανι (, σημερινή Βασιλειάδα Καστοριάς), στο Βιλαέτι του Μοναστηρίου της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ήταν μέλος της Εσωτερικής Μακεδονικής Επαναστατικής Οργάνωσης (ΕΜΕΟ) και συμμετείχε στον Μακεδονικό Αγώνα, κυρίως στην Εξέγερση του Ίλιντεν. Έραψε τη σημαία που αντιπροσώπευε την απελευθέρωση του Ντεμπένι (σημερινό Δενδροχώρι Καστοριάς) από τους Οθωμανούς και ήταν η σημαιοφόρος για την μονάδα της κατά τη διάρκεια της Εξέγερσης του Ίλιντεν.

## Βιογραφία
Η Γκραντσάροβα γεννήθηκε το 1874 στο μικρό χωριό Ζαγορίτσανι (σημερινή Βασιλειάδα Καστοριάς), κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής κυριαρχίας. Ο πατέρας της ονομαζόταν Ιβάν, και είχε έναν αδελφό που τον έλεγαν Βάνγκελ. Τελείωσε ένα βουλγαρικό γυμνάσιο θηλέων στη Θεσσαλονίκη και άρχισε να διδάσκει στο Διδυμότειχο. Μετά την ένταξή της στην ΕΜΕΟ το 1895, μετακόμισε στο Συροβίτσεβο (σημερινό Αμύνταιο Φλώρινας) και στο Ζελενίτσε (σημερινό Σκλήθρο Φλώρινας) και εκτελούσε καθήκοντα μεταφορέα για τον οργανισμό εκτός από τη διδασκαλία. Αυτή και μια συνάδελφος δασκάλα, η Ελένα Μινάσοβα, έραψαν και κουβαλούσαν τη σημαία που αντιπροσώπευε το κίνημα για την απελευθέρωση του Ντεμπένι. Το 1901, επέστρεψε για λίγο στην πατρίδα της, στο Ζαγορίτσανι, όπου γνώρισε τον διάσημο ηγέτη της ΕΜΕΟ, Γκότσε Ντέλτσεφ.

Η Γκραντσάροβα συνελήφθη από τις οθωμανικές αρχές και φυλακίστηκε στην Κορυτσά (στη σημερινή Αλβανία), μαζί με τους συν-επαναστατικούς Μανόλ Ρίζοφ, Λάζαρ Ποπτράικοφ και Πάβελ Χρίστοφ. Μετά την απελευθέρωσή της, έγινε γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής και μέλος της Περιφερειακής Επιτροπής Καστοριάς της ΕΜΕΟ. Σε αυτές τις υψηλόβαθμες, βοήθησε στο σχεδιασμό της Εξέγερσης του Ίλιντεν.

Στις 2 Αυγούστου 1903, στην αρχή της εξέγερσης, η Γκραντσάροβα ίππευε, φέροντας τη σημαία δίπλα στον διοικητή της, Μανόλ Ρίζοφ. Την σύγκριναν με την Πριγκίπισσα Ράινα, η οποία κουβαλούσε τη σημαία μαζί με τον Γκεόργκι Μπενκόφσκι κατά τη διάρκεια της Εξέγερσης του Απριλίου του 1876, και η Γκραντσάροβα αργότερα έλαβε το ψευδώνυμο «Πριγκίπισσα Ράινα της Καστοριάς».

Μετά την Εξέγερση του Ίλιντεν, η Γκραντσάροβα συνελήφθη για δεύτερη φορά στη Νεβέσκα (σημερινό Νυμφαίο Φλώρινας) , αλλά έλαβε αμνηστία και απελευθερώθηκε. Αργότερα, επέστρεψε στο Ζαγορίτσανι. Όταν η χήρα του αδελφού της, Βανγκέλ, Ζόγια Μπελόβα, πέθανε κατά τη διάρκεια της πανδημίας γρίπης του 1918, η Μάσλινα Γκραντσάροβα πήρε υπό την προστασία της την ορφανή κόρη της Ζόγια, Κίτσα (γενν. 20 Οκτωβρίου 1903). 

Το 1924, η Μάσλινα Γκραντσάροβα κανόνισε για την Κίτσα να παντρευτεί τον Σοτίρ Τάντσεφ, κάτοικο του Ζαγορίτσανι, ο οποίος είχε αποκτήσει την αμερικανική υπηκοότητα κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, καθώς είχε ενταχθεί στην 3η Διμοιρία Πεζικού των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο Σοτίρ επέστρεψε από τις ΗΠΑ στην Καστοριά, όπου παντρεύτηκε με την Κίτσα. Στη συνέχεια, έφυγαν για τις Ηνωμένες Πολιτείες, φτάνοντας εκεί στις 7 Νοεμβρίου 1925.

Μετά τις συμφωνίες ανταλλαγής πληθυσμού Πολίτη-Καλφώφ (1925) και Καφαντάρη-Μολόφ (1927) μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, το μεγαλύτερο μέρος του σλαβικού πληθυσμό στην Ελλάδα αναγκάστηκε να την εγκαταλείψει. Ως αποτέλεσμα, λίγο μετά την αναχώρηση της Κίτσα προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, η Μάσλινα Γκραντσάροβα μετανάστευσε στη Βουλγαρία και εγκαταστάθηκε στο Κριβοντόλ, όπου βρήκε άσυλο από την ελληνική προκατάληψη κατά των Βουλγάρων, αισθανόμενη παρατημένη από τον Μακεδονικό Αγώνας και τους επόμενους πολέμους. Έμεινε στο Κριβοντόλ μέχρι το θάνατό της το 1958. Ενταφιάστηκε ως ηρωίδα, και το 1997, ο τάφος της διακοσμήθηκε με μια αναμνηστική πλάκα με μια φωτογραφία που την απεικονίζει σε πλήρη αντάρτικη στολή. Οι δράσεις της εορτάστηκαν και πάλι στο Κριβοντόλ το 2010.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Βούλγαροι εκπαιδευτικοί
Κατηγορία:Βούλγαροι επαναστάτες
Κατηγορία:Βούλγαροι Μακεδόνες
Κατηγορία:Μέλη της Εσωτερικής Μακεδονικής Επαναστατικής Οργάνωσης