Γιοσμούτ

Ο **Γιοσμούτ**, *Yoshmut*, περσ.:  ήταν πρίγκιπας του Ιλχανάτου και ένας από τους μεγαλύτερους γιους του Χουλεγκού. Σύμφωνα με τον Ντάι Ματσούι  και τον Ντάνιελ Κινγκ,  το όνομά του ήταν χριστιανικής ουιγουρικής καταγωγής, και τελικά προερχόταν από τη λέξη των Σογδίων "*ʿywšmbt*" (συγγενές με το περσικό Dushanban, "Δευτέρα").

## Ο βίος του
Γεννήθηκε από τον Χουλεγκού και την παλλακίδα του Νογκατσίν Αγκατσί, μία Κινέζα Χιτανικής καταγωγής από το στρατόπεδο Κουτούι Χατούν στη Μογγολία. Ένας από τους τρεις μεγαλύτερους γιους του Χουλεγκού, συνόδευσε τον πατέρα του με τον Αμπακά στην εκστρατεία του Νιζαρί στην Περσία από το 1253. 

## Υπό τον Χουλεγκού
Η πρώτη του αποστολή ήταν η υποδούλωση της Μαγιαφαρακίν με τους Σοντάι Νογιάν και Ιλγκά Νογιάν των Τζαλαΐρ το 1259, μετά την κατάκτηση του Ντιγιάρ Μπακρ από τον Χουλεγκού. Ωστόσο, ο Αγιουβίδης μαλίκ της πόλης, αλ-Καμίλ Μουχαμάντ, αντιστάθηκε στον Γιοσμούτ για λίγο, παρά τις ενισχύσεις από τη Μοσούλη που έστειλε ο Μπαντρ αλ-Ντιν Λουλού. Αυτό εξόργισε τον Χουλεγκού, ο οποίος ανακάλεσε τον Γιοσμούτ μετά από 10 μήνες.  Η πόλη κρατήθηκε μέχρι τον Απρίλιο του 1260 , όταν ο αλ-Καμίλ παραδόθηκε τελικά στον μογγολικό στρατό. Παραδοθείς στο στρατόπεδο του Χουλεγκού στο Τελ Μπασίρ, ο αλ-Καμίλ αναγκάστηκε να φάει τη σάρκα του.  Μετά το Μαγιαφαρακίν, ο Γιοσμούτ στάλθηκε στο Μαρντίν, το οποίο κυβερνούσε ο Αρτουκίδης μπέης Αλ-Σαΐντ Νατζμ αλ-Ντιν Γκαζί Α΄. Το Μαρντίν αντιστάθηκε στην πολιορκία για περισσότερο από 8 μήνες, μέχρι το τέλος του Νατζμ αλ-Ντιν. Ο νέος μπέης Καρά Αρσλάν παρέδωσε το κάστρο στο Γιοσμούτ, και αποδέχτηκε την κυριαρχία του Ιλχανάτου. Παρ' όλα αυτά, ο θυμωμένος Χουλεγκού επέπληξε τον Γιοσμούτ για την ανικανότητά του, και τον απαγόρευσε από τον στρατό που επρόκειτο να πολεμήσει τη Χρυσή Ορδή το 1262. Παρ' όλα αυτά, πριν από το τέλος του το 1265, ο Χουλεγκού διόρισε τους γιους του Αμπακά αντιβασιλείς του Χορασάν και του Γιοσμούτ στο Αζερμπαϊτζάν, το Αράν, το Σιρβάν και γενικά στην περιφέρεια του Ντερμπέντ. Ο Γιοσμούτ έφθασε στο Ντερμπέντ στις 16 Φεβρουαρίου 1265, μία εβδομάδα μετά το τέλος τού πατέρα του.

## Υπό τον Αμπακά
Ακούγοντας τα νέα τού τέλους τού πατέρα του, ο Γιοσμούτ έσπευσε στην πρωτεύουσα, αγωνιζόμενος ανεπιτυχώς για το κουρουλτάι, αλλά χάνοντας την ελπίδα επιστρέφοντας στο Ντερμπέντ μετά από 2 ημέρες. Με τη σειρά του, ο Αμπακά επιβεβαίωσε τη θέση του στο Ντερμπέντ στις 19 Ιουνίου 1265, την ημέρα τής στέψης του. Μετά την εκλογή του Αμπακά, το Ιλχανάτο αντιμετώπισε μία ακόμη εισβολή από τη Χρυσή Ορδή. Ο Γιοσμούτ πολέμησε με τον διοικητή της Χρυσής Ορδής, Νογκάι, στις όχθες του ποταμού Ακσού στο Σιρβάν στις 19-20 Ιουλίου 1265, και κατάφερε να τον πυροβολήσει στο μάτι μετά από μία σφοδρή μάχη, αναγκάζοντάς τον να υποχωρήσει. Ο Αμπακά καταδίωξε τον στρατό του Νογκάι κατά μήκος του Κουρ, ελπίζοντας να τον εξοντώσει, αλλά ο Αμπακά αναγκάστηκε να υποχωρήσει, όταν έφθασε ο Μπερκέ με ενισχύσεις. 

Ο Γιοσμούτ συμμετείχε στον πόλεμο τού αδελφού του με 10.000 στρατιώτες  το 1270 εναντίον του Τσαγκατάι χαν Μπαράκ, ο οποίος απειλούσε τα σύνορα του Ιλχανάτου. Ενώ ο Αμπακά αντιμετώπιζε το Τεκουντέρ στα δυτικά, ο Γιοσμούτ μαχόταν με τον Μπαράκ, συχνά αντιμέτωπος με ήττες. Μετά την άφιξη του Αμπακά κοντά στο Χεράτ, του ανατέθηκε η διοίκηση της αριστερής πτέρυγας με τους Αργκούν Ακά, Αταμπέκ Γιουσουφσάχ του Γιαζντ, Μουζαφάρ αλ-Ντιν Χατζάτζ, Σοντάι Νογιάν, Μπουριλτάι Νογιάν, Σικτούρ Νογιάν και Αμπνταλά Ακά να διοικούν υπό τις διαταγές του.  Η μάχη κερδήθηκε μετά από τρεις επιθέσεις στις 22 Ιουλίου 1270, και είχε ως αποτέλεσμα την φυγή του Μπαράκ.

## Το τέλος και η κληρονομιά
Ο Γιοσμούτ απεβίωσε στις 18 Ιουλίου 1271.  Ήταν γνωστός για την οξύθυμη ιδιοσυγκρασία του και την αντιδημοτικότητά του μεταξύ των στρατιωτικών. Ένας από τους απογόνους του -ο Ιλίας- έγινε ηγεμόνας του Ιλχάν με το βασιλικό όνομα Σουλεϊμάν Χαν.

## Οικογένεια
Είχε τουλάχιστον τέσσερις γιους:
# Καρά Νοκάι, συμμετείχε στην εξέγερση του Ναβρούζ, εκτελέστηκε από τον Αργκούν στις 7 Οκτωβρίου 1289 με τα παιδιά του στο Νταμγκάν.
# Σογκάι, εκτελέστηκε από τον Γκαζάν το 1296 για την εξέγερση του Σουλαμίς στη Μ. Ασία.
## Γιουσουφσάχ
### Ιλίας
# Τζανμπού — πέθανε στις 31 Δεκεμβρίου 1291, στις πεδιάδες Τζαγκάτου

Ένας άλλος γιος του Γιοσμούτ αναφέρεται σε τουρκικές πηγές με το όνομα Τζουμουντάρ (Cumudar).  Το μουμιοποιημένο σώμα του βρέθηκε στην Αμάσεια, και το τέλος του χρονολογείται στο 1296, κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Γκαζάν.   Εκτίθεται στο Μουσείο της Αμάσειας. 

## Παραπομπές


Κατηγορία:Μπορτζίγκιν