Επαγγελματίας δολοφόνος

Ο ***Επαγγελματίας δολοφόνος*** () είναι ταινία δράσης θρίλερ του Χονγκ Κονγκ του 1989 σε σενάριο και σκηνοθεσία Τζον Γου. Πρωταγωνιστούν οι Τσόου Γιούν-Φατ, Ντάνι Λι και Σάλι Γε.

Η υπόθεση αναφέρεται στον επαγγελματία δολοφόνο Αχ Γιονγκ (Τσόου), ο οποίος κατά λάθος τραυματίζει σοβαρά τα μάτια της τραγουδίστριας Τζένι (Γε) κατά τη διάρκεια ενός πυροβολισμού. Αργότερα ανακαλύπτει ότι αν η Τζένι δεν υποβληθεί σε μια ακριβή χειρουργική επέμβαση, θα τυφλωθεί. Για να βρει τα χρήματα για την Τζένι, ο Αχ Γιονγκ αποφασίζει να κάνει μία τελευταία δολοφονία.

Όταν η οικονομική υποστήριξη από τον Τσούι Χαρκ έγινε προβληματική μετά την κυκλοφορία της ταινίας του Γου *A Better Tomorrow 2*, ο Γου έπρεπε να βρει υποστήριξη μέσω των χρηματοδοτικών εταιρειών του Τσόου Γιούν-Φατ και του Ντάνι Λι. Ο Γου πήγε στα γυρίσματα του *επαγγελματία δολοφόνου* με ένα πρόχειρο σχέδιο του οποίου η πλοκή επηρεάστηκε από τις ταινίες *[[Ο δολοφόνος με το αγγελικό πρόσωπο]]*,  *[[Κακόφημοι δρόμοι]]* και *Narazumono* . Ο Γου ήθελε να κάνει μια ταινία για την τιμή, τη φιλία και τη σχέση δύο φαινομενικά αντίθετων ανθρώπων. Μετά την ολοκλήρωση των γυρισμάτων, ο Γου αναφέρθηκε στην ταινία ως φόρο τιμής στους σκηνοθέτες Ζαν-Πιέρ Μελβίλ και Μάρτιν Σκορσέζε.

Ο *Επαγγελματίας δολοφόνος* δεν γνώρισε άμεση επιτυχία στο Χονγκ Κονγκ, αλλά κέρδισε την αποδοχή των κριτικών διεθνώς με τους κριτικούς να επαινούν τις σκηνές δράσης και το υπερβολικό στυλ του. Η ταινία έγινε το σκαλοπάτι του Γου στο Χόλιγουντ και άσκησε ισχυρή επιρροή σε πολλούς σκηνοθέτες, συμπεριλαμβανομένων των Κουέντιν Ταραντίνο, Ρόμπερτ Ροντρίγκεζ και Τζόνι Το. Στα χρόνια που πέρασαν, ο *Επαγγελματίας δολοφόνος* θεωρείται μία από τις καλύτερες ταινίες δράσης που έχουν γίνει ποτέ.

## Πλοκή
Ο Αχ Γιονγκ, ένας επαγγελματία δολοφόνος, αποφασίζει να αποσυρθεί μετά από μια τελευταία δουλειά. Κατά τη διάρκεια μιας ανταλλαγής πυροβολισμών με γκάνγκστερ, τυφλώνει κατά λάθος μια νεαρή τραγουδίστρια νυχτερινού κέντρου που ονομάζεται Τζένι, όταν το όπλο του πυροβολεί πολύ κοντά στα μάτια της. Τους επόμενους έξι μήνες, την παρακολουθεί ήσυχα, παρακολουθώντας όλες τις παραστάσεις της. Ένα βράδυ, επεμβαίνει για να τη σώσει από μία κλοπή και επίθεση. Η Τζένι τον προσκαλεί στο διαμέρισμά της. Έρχονται κοντά και ξεκινούν μια σχέση. Ωστόσο, η Τζένι μαθαίνει στη συνέχεια από τον γιατρό της ότι εάν δεν υποβληθεί σε μεταμόσχευση κερατοειδούς, θα χάσει ό,τι έχει απομείνει από την όρασή της. Ο Αχ Γιονγκ συμφωνεί να σκοτώσει ένα υψηλόβαθμο αφεντικό των τριάδων για να πληρώσει για την χειρουργική επέμβαση.

Εν τω μεταξύ, ο ντετέκτιβ Λι Γινγκ εκτελεί ένα κακόβουλο μυστικό χαφιέ, αλλά επιπλήττεται και υποβιβάζεται από τον ανώτερό του επειδή πυροβόλησε τον εχθρό του μέσα στο τραμ και προκάλεσε ακούσια το μοιραίο καρδιακό επεισόδιο ενός ομήρου. Αργότερα, ο Λι εντοπίζει τον Αχ Γιονγκ στη μέση του χτυπήματος στο αφεντικό της τριάδας, αλλά τελικά τον χάνει. Ο πελάτης του Αχ Γιονγκ, Χέι Γουόνγκ Χόι, τον προδίδει στέλνοντας δολοφόνους να σκοτώσουν τον Αχ Γιονγκ στη θέση του αυτοκινήτου της απόδρασης. Ο Αχ Γιονγκ πυροβολεί τους δολοφόνους, αλλά ένα παιδί τραυματίζεται σοβαρά από τα διασταυρούμενα πυρά. Ο Αχ Γιονγκ μεταφέρει το παιδί σε ένα κοντινό νοσοκομείο ενώ το ακολουθούν ο Λι και ο σύντροφός του, Λοχίας Τσανγκ Γιε. Ο Αχ Γιονγκ κρατά τον Γιε υπό την απειλή όπλου μέχρι το κορίτσι να ανακτήσει τις αισθήσεις του και μετά δραπετεύει από την αστυνομία. Ο Λι αποκτά εμμονή με την πράξη καλής θέλησης του Αχ Γιονγκ. Αυτός και ο Τσανγκ μαθαίνουν για την Τζένι όταν ο Αχ Γιονγκ την επισκέπτεται, αλλά καταφέρνει να τους ξεγελάσει και να ξεφύγει για άλλη μια φορά από τους δύο μπάτσους.

Ο Λι και ο Τσάνγκ εξηγούν στην Τζένι ότι ο Αχ Γιονγκ ήταν ο δολοφόνος που την τύφλωσε στο νυχτερινό κέντρο. Ο Αχ Γιονγκ συναντιέται με τον μάνατζέρ του, Φουνγκ Σέι, και απαιτεί τα χρήματα που του υποσχέθηκαν για την τελευταία του δουλειά. Ο Σέι τον προδίδει δίνοντάς του έναν χαρτοφύλακα με λευκές σημειώσεις και στέλνει δολοφόνους στον Αχ Γιονγκ στο σπίτι του. Ο Αχ Γιονγκ σκοτώνει τους επιτιθέμενους του, αλλά γλιτώνει τον Σέι από καλή πίστη. Την επόμενη μέρα, ο Αχ Γιονγκ επιχειρεί να σκοτώσει τον Γουόνγκ Χόι, αλλά αποτυγχάνει. Ο Γουόνγκ Χόι προσλαμβάνει τον εκτελεστή Φρανκ Τσεν για να σκοτώσει τον Αχ Γιονγκ. Η Τζένι πείθεται να βοηθήσει την αστυνομία και να στήσει μια παγίδα για τον Αχ Γιονγκ στο αεροδρόμιο, αλλά ο Σέι τους αποσπά την προσοχή ενώ ο Αχ Γιονγκ φεύγει με την Τζένι. Ο Τσανγκ ακολουθεί τον Σέι στο σπίτι του, όπου κρύβονται ο Αχ Γιονγκ και η Τζένι, αλλά τραυματίζεται θανάσιμα από τη συμμορία του Τσεν και πεθαίνει στο νοσοκομείο λίγες στιγμές αφότου μοιράστηκε την ανακάλυψή του με τον Λι.

Ο Λι πηγαίνει να συλλάβει τον Αχ Γιονγκ, αλλά καταλήγει να τον βοηθήσει και η Τζένι παλεύει να βγει από μια ενέδρα. Ο Αχ Γιονγκ και ο Λι φεύγουν και ενώ οι πληγές του Αχ Γιονγκ επουλώνονται, βρίσκονται να δένονται και να γίνονται φίλοι. Ο Αχ Γιονγκ ζητά από τον Λι την υπόσχεση ότι αν του συμβεί οτιδήποτε, θα φροντίσει να κάνει η Τζένι την εγχείρησή της. Ο Λι, ο Αχ Γιονγκ και η Τζένι βρίσκουν καταφύγιο σε μια εκκλησία ενώ ο Σέι πηγαίνει να πάρει τα χρήματα του Αχ Γιονγκ από τον Χόι. Χτυπιέται άσχημα αφού προσπάθησε να πυροβολήσει τον Χόι και φέρει πολλά θανάσιμα τραύματα από πυροβολισμό, αλλά καταφέρνει να πάρει τα χρήματα στην εκκλησία. Ο Αχ Γιονγκ πυροβολεί τον Σέι για να τελειώσει τα βάσανά του και αυτός και ο Λι οπλίζονται πριν εμπλακούν σε μια αιματηρή ανταλλαγή πυροβολισμών με δεκάδες γκάνγκστερ.

Ο Λι και ο Αχ Γιονγκ τραυματίζονται και τελικά βρίσκονται σε μια αντιπαράθεση μεταξύ των Αχ Γιονγκ, Λι και Χόι. Ο Χόι κρατά ένα όπλο στο κεφάλι της Τζένι και πυροβολεί τον Τσεν όταν ο Λι τον παίρνει όμηρο. Ο Αχ Γιονγκ έχει τα μάτια του έξω και αιμορραγεί μέχρι θανάτου καθώς η Τζένι, τώρα τελείως τυφλή, σέρνεται γύρω αβοήθητη προσπαθώντας να τον βρει. Καθώς φτάνει η αστυνομία, ο Χόι παραδίδεται αμέσως, αλλά ένας εξαγριωμένος Λι τον σκοτώνει αμέσως κατά τη διαδικασία της σύλληψής του. Στο τέλος, για παράβαση του νόμου δολοφονώντας τον Χόι ως άγνωστο ύποπτο δημόσια, ο Λι απολύεται, συλλαμβάνεται, ταπεινώνεται και περικυκλώνεται από την αστυνομία και καταρρέει στο έδαφος από απόγνωση για τον χαμό του φίλου του.

## Διανομή ρόλων
*Τσόου Γιούν-Φατ ως δολοφόνος Αχ Τζονγκ
*Ντάννυ Λι ως Επιθεωρητής Λι Γινγκ
*Κένεθ Τσανγκ ως Λοχίας Τσανγκ Γε
*Πολ Τσι Κόνγκ ως Φανγκ Σέι
*Σάλι Γε ως Τζένι
*Μπάρρυ Γουόνγκ ως Αρχηγός Επιθεωρητών Ντου
*Φαν Γουέι Γι ως Πολ Γιάου
*Σινγκ Φούι-Ον ως Ουόνγκ Χόι
*Γουίνγκ-Τσο Γιπ ως Ουόνγκ Ντανγκ-Γιού

## Θέματα
Ο σκηνοθέτης Τζον Γου έχει περιγράψει τον *Επαγγελματία δολοφόνο* ως θέμα «τιμής και φιλίας», «προσπαθώντας να ανακαλύψει αν υπάρχει κάτι κοινό μεταξύ δύο ανθρώπων» και ως «ρομαντικό ποίημα».    Η δομή της ταινίας ακολουθεί δύο άντρες σε αντίθετες πλευρές του νόμου που βρίσκουν μια σχέση μεταξύ τους στην αντίθεσή τους με ένα μεγαλύτερο κακό, τον Wong Hoi, ένα αφεντικό της Τριάδας.  Η σχέση του Li και του Ah Jong επηρεάστηκε από κατασκοπικά κόμικς από το *[[Mad (περιοδικό)|Mad Magazine]]* .  Ο Γου θυμήθηκε: «Όταν ήμουν νέος με γοήτευε το καρτούν – το αγαπώ πολύ...το άσπρο πουλί και το μαύρο πουλί είναι πάντα εναντίον του άλλου, αλλά βαθιά στην καρδιά τους, είναι ακόμα φιλικοί και ήρθε η ιδέα από αυτό."  Ο Γου χρησιμοποιεί τον Ah Jong και τον Li ως κεντρικό μοτίβο για να επεξηγήσει ηθικά σημεία. Οι σκηνές με αυτόν τον ανακλαστικό διπλασιασμό περιλαμβάνουν τη σκηνή με τον Λι και τον Ah Jong στις απέναντι πλευρές μιας αίθουσας νοσοκομείου και στην τελευταία σκηνή μάχης όπου ο Λι και ο Ah Jong βρίσκονται σε αντιπαράθεση με τον Γονγκ.   Η εστίαση στις αντρικές φιλίες στην ταινία του Γου έχουν ερμηνευτεί ως ομοερωτικές .   Ο Γου απάντησε σε αυτές τις δηλώσεις δηλώνοντας: «Οι άνθρωποι θα φέρουν τις δικές τους προκαταλήψεις σε μια ταινία...Αν δουν κάτι στον *Επαγγελματία δολοφόνο* που θεωρούν ομοερωτικό τότε αυτό είναι προνόμιό τους. Σίγουρα δεν είναι σκόπιμο». 

Ο Γου είναι χριστιανός και ενσταλάζει τις ταινίες του με θρησκευτικές εικόνες, ενώ δηλώνει ότι ο *Επαγγελματίας δολοφόνος* δεν είναι μια θρησκευτική ταινία".    

Στην έναρξη της ταινίας, ο Ah Jong βρίσκεται σε μια εκκλησία δηλώνοντας ότι απολαμβάνει την «ηρεμία». Ο Ah Jong βρέθηκε αργότερα στην εκκλησία και πάλι να βγάζει αρκετούς γυμνοσάλιαγκες από την πλάτη του, δείχνοντας τον έντονο πόνο του, ενώ ο βωμός και ο σταυρός φαίνονται εμφανώς πίσω του.  Η ιδέα επηρεάστηκε από την ταινία του Μάρτιν Σκορσέζε *[[Κακόφημοι δρόμοι]]*,  Ο Γου δήλωσε ότι οι εικόνες χρησιμοποιήθηκαν για να δείξουν ότι "ο Θεός είναι φιλόξενος, ανεξάρτητα από το αν είναι καλός ή κακός άνθρωπος, όλοι είναι ευπρόσδεκτοι".  

Ο Γου αντλεί από ζωικούς συμβολισμούς σε όλη την ταινία. Γέμισε την εκκλησία με περιστέρια, χρησιμοποιώντας τα για να εκπροσωπήσουν τα πνεύματα των ανθρώπων. Αυτή ήταν η πρώτη ταινία στην οποία ο Γου χρησιμοποίησε τον συμβολισμό του περιστεριού που θα χρησιμοποιούσε αργότερα για παρόμοιο εφέ στα *Hard Target*, *Face/Off* και *[[Επικίνδυνη Αποστολή 2]]* .   Μια γάτα εμφανίζεται όταν ο Ah Jong συναντά για πρώτη φορά την Τζένι κατά την επίσκεψή της στο σπίτι, και δευτερευόντως όταν ο σύντροφος του Λι, Tsang προσπαθεί να πιάσει τον Ah Jong στο διαμέρισμα της Jennie. Στην κινεζική κουλτούρα, μια γάτα που μπαίνει σε ένα σπίτι είναι οιωνός καταστροφής και φτώχειας για τους κατοίκους της. Τόσο ο Tsang όσο και η Jennie συναντούν αρνητικά αποτελέσματα στην ταινία.  

## Παραγωγή
### Προπαραγωγή
Ο *Επαγγελματίας δολοφόνος* ήταν η συνέχεια του σκηνοθέτη στο *A Better Tomorrow 2* που κυκλοφόρησε το 1987. Το πρώτο κομμάτι του *A Better Tomorrow 2* ήταν πολύ μεγάλο για το στούντιο , έτσι η ταινία επεξεργάστηκε μέσα σε μια εβδομάδα ξεχωριστά και από τον παραγωγό Tsui Hark και τον Γου.  Σύμφωνα με τον παραγωγό Τέρενς Τσανγκ, ο Τσούι Χαρκ ένιωσε ότι ο John Woo κατέστρεψε το *A Better Tomorrow 2* και ζήτησε από τον Τσανγκ να απολύσει τον Γου από το στούντιο. Όταν ο Τσανγκ αρνήθηκε, ο Χαρκ άρχισε να απορρίπτει τις νέες κινηματογραφικές ιδέες του Γου, συμπεριλαμβανομένων ιδεών για ταινίες που θα γύριζαν αργότερα, όπως το *Bullet in the Head* και το *Once a Thief* .   Όταν ο Γου πρότεινε την ιστορία του *Επαγγελματία δολοφόνου* στον Tsui Hark, εκείνος αρνήθηκε. Η αντίδραση του Χαρκ ήταν ότι «[κανείς δεν θέλει να δει μια ταινία για έναν δολοφόνο». 

Ο *Επαγγελματίας δολοφόνος* δεν μπόρεσε να γυριστεί μέχρι που ο ηθοποιός Τσόου Γιούν-Φατ παρενέβη και συμφώνησε με την εταιρεία με την οποία είχε συμβόλαιο, την Golden Princess Film, να χρηματοδοτήσει μέρος του έργου.  Ο Τσόου είχε συνεργαστεί στο παρελθόν με τον Γου στις δύο ταινίες *A Better Tomorrow* . Ο Γου ήθελε ο Ντανι Λι να παίξει τον Λι Γινγκ, αλλά ο Λι είχε αποκλειστικό συμβόλαιο με το Cinema City και μπορούσε να δουλέψει στην ταινία μόνο αν εμπλεκόταν η εταιρεία παραγωγής του, Magnum.   Ο Τζον Γου πλησίασε τη φίλη του, Σάλι Γε, ζητώντας της να παίξει στην ταινία για να υποδυθεί έναν σημαντικό γυναικείο χαρακτήρα. Η Γε είχε αυτή τη στιγμή συμβόλαιο με τον Τσούι Χαρκ και αποδέχτηκε τον ρόλο, αλλά αργότερα ένιωσε ότι δεν έδωσε την καλύτερη ερμηνεία της.  Τους δεύτερους ρόλους συμπλήρωσαν φίλοι των ηθοποιών και σκηνοθέτης. Ο Τσου Κονγκ ήταν φίλος του Chow Yun-fat που είχε βγει στη σύνταξη και επέστρεψε στην ταινία ως χάρη.   Δύο από τους στενούς φίλους του Γου προστέθηκαν στο καστ: ο ηθοποιός Κένεθ Τσανγκ  και ο σεναριογράφος Μπάρρυ Γουόνγκ.  Ο Wong Wing-Hang προσλήφθηκε για να είναι ο διευθυντής φωτογραφίας για *το The Killer*, αλλά έπρεπε να εγκαταλείψει το πλατό για μεγάλο χρονικό διάστημα, έτσι ο Peter Pau προστέθηκε για να γυρίσει το υπόλοιπο της ταινίας. 

Ο Γου είχε πάνω από 90 ημέρες για να γυρίσει την ταινία, ο οποίος ήταν σχεδόν διπλάσιος από τον χρόνο που γυρίστηκε η μέση ταινία του Χονγκ Κονγκ στα τέλη της δεκαετίας του 1980.  Ο Γου πήγε στα γυρίσματα μόνο με μια σύντομη επεξεργασία για την ταινία και έγραψε τις λεπτομέρειες του σεναρίου κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων.  Κατά τη διάρκεια των περιόδων προώθησης της ταινίας, ο Γου περιέγραψε την ταινία ως φόρο τιμής στον Μάρτιν Σκορσέζε και στον Γάλλο σκηνοθέτη Ζαν-Πιέρ Μελβίλ.  Ο Γου αναφέρει τον *[[Ο δολοφόνος με το αγγελικό πρόσωπο|δολοφόνος με το αγγελικό πρόσωπο]]* του Μελβίλ ως επιρροή στην ιστορία. Ο Γου δανείζεται στοιχεία πλοκής για την ταινία, συμπεριλαμβανομένου του σκηνικού όπου ο Τζεφ μπαίνει σε ένα νυχτερινό κέντρο και κοιτάζει την τραγουδίστρια.  Ο Γου περιέγραψε επίσης την επιρροή μιας ιαπωνικής ταινίας, *Narazumono|ja*, για έναν δολοφόνο που σκοτώνει μόνο παραβάτες. Όταν ένας όχλος τον ξεγελάει για να σκοτώσει ένα αθώο άτομο, ορκίζεται εκδίκηση αλλά στη συνέχεια συναντά μια γυναίκα που έχει φυματίωση και θέλει να πάει σπίτι. Ο δολοφόνος υπόσχεται στη γυναίκα ότι θα την πάρει σπίτι αφού πάρει την εκδίκησή του. 

Η σκηνή όπου ο Ντάνι Λι κυνηγά έναν ένοπλο σε ένα τραμ γυρίστηκε στο Causeway Bay και το συνεργείο είχε μόνο τρεις ώρες για να γυρίσει. Οι κάτοικοι θεώρησαν ότι ήταν μια πραγματική συμπλοκή και τηλεφώνησαν στην αστυνομία. Ωστόσο, όταν έφτασε η αστυνομία, ο Ντάνι  Λι μίλησε με τον επιθεωρητή για να συνεχίσουν τα γυρίσματα.  Σκηνές από το φεστιβάλ Dragon Boat γυρίστηκαν με διαφορά μηνών μεταξύ τους, μερικά πλάνα ήταν από τους αγώνες σκαφών και τα υπόλοιπα πλάνα που αφορούσαν τους ηθοποιούς γυρίστηκαν μήνες αργότερα. Ήταν προγραμματισμένο να αναποδογυρίσουν οι βάρκες κατά τη διάρκεια της καταδίωξης, αλλά οι ιδιοκτήτες αρνήθηκαν επειδή θεώρησαν ότι θα έφερνε κακή τύχη.  Η σκηνή στο αεροδρόμιο γυρίστηκε στο αεροδρόμιο Kai Tak .  Οι σκηνές στο σπίτι του χαρακτήρα του Paul Chu Kong γυρίστηκαν στο Stanley του Χονγκ Κονγκ . Ο John Woo ήθελε αυτό το σπίτι να είναι δίπλα σε μια παραλία, αλλά δεν μπορούσε να βρεθεί μια κατάλληλη τοποθεσία. Η σκηνή δράσης μέσα στο σπίτι χρειάστηκε 28 ημέρες για να γυρίσει.  Η τελική σκηνή δράσης χρειάστηκε 36 ημέρες για να γυριστεί και γυρίστηκε σε ένα απομακρυσμένο κτίριο που μοιάζει με εκκλησία, ενώ το εξωτερικό που φαίνεται από το διαμέρισμα του Αχ Τζονγκ είναι μια πραγματική εκκλησία.  Το αρχικό τέλος της ταινίας περιλάμβανε την Τζένι να περιμένει στο αεροδρόμιο τον Λι να της δώσει τα χρήματα και να ταξιδέψουν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Λόγω του στενού προγράμματος γυρισμάτων της Σάλι Γε, η σκηνή δεν γυρίστηκε και αντικαταστάθηκε με τον Αχ Τζονγκ να παίζει φυσαρμόνικα. 

### Μουσική
Ο Τσούι και ο Γου διαφώνησαν για τις μουσικές πτυχές της ταινίας. Για την εναρκτήρια σκηνή, ο Γου ήθελε ο τραγουδιστής να ερμηνεύσει ένα τραγούδι τζαζ και να βάλει τον δολοφόνο να παίζει σαξόφωνο. Ο Τσούι απέρριψε αυτή την ιδέα καθώς ένιωθε ότι το κοινό του Χονγκ Κονγκ δεν καταλάβαινε ή δεν του άρεσε η τζαζ. Ο Γου δήλωσε ότι «έπρεπε να το αλλάξει σε ένα κινέζικο τραγούδι, το είδος του τραγουδιού που χρησιμοποιούν πάντα στις ταινίες του Χονγκ Κονγκ».   Η ηθοποιός Σαλι Γε που ερμήνευσε τα τραγούδια του Cantopop δεν ένιωθε ότι ήταν κατάλληλα για την ταινία. Τα τραγούδια ζητήθηκαν από το στούντιο και γράφτηκαν ειδικά για την ταινία.  

Η μουσική της ταινίας έγινε από τον Lowell Lo και την επιμέλεια του David Wu.  Ένα επαναλαμβανόμενο μουσικό θέμα είναι ένα στοιχειωμένο θέμα βιμπραφώνου που ακούγεται για πρώτη φορά πάνω από τους τίτλους έναρξης.  Το μοτίβο της φυσαρμόνικας στην ταινία επηρεάστηκε από τα soundtrack του Ένιο Μορικόνε, συγκεκριμένα το soundtrack του *[[Κάποτε στην Αμερική]]* και χρησιμοποίησε μία φυσαρμόνικα για να δώσει στη μουσική ένα στοιχειωμένο αποτέλεσμα. Ο David Wu είπε ότι η επιρροή της μουσικής Harmonica στις ταινίες γουέστερν του Σέρτζιο Λεόνε είχε ισχυρή επιρροή στη δουλειά του.  Κατά τη διάρκεια της τελικής σκηνής δράσης, όταν το άγαλμα της Παναγίας καταστρέφεται, η μουσική δράσης μεταβαίνει στο "Overture" από *[[Μεσσίας (Χαίντελ)|Μεσσία]]* του Γκέοργκ Φρίντριχ Χαίντελ . Αυτή ήταν η ιδέα του αρχισυντάκτη David Wu, ο οποίος θεώρησε ότι θα διέλυε το μούδιασμα της κινητικής βίας. 

## Κυκολοφορία

Ο *Επαγγελματίας δολοφόνος* κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στην Ταϊβάν τον Μάρτιο του 1989 με διάρκεια 124 λεπτών. Στη συνέχεια κόπηκε στον τρέχοντα χρόνο εκτέλεσης των 110 λεπτών και κυκλοφόρησε στο Χονγκ Κονγκ στις 6 Ιουλίου 1989,   Ο Woo ένιωσε ότι αυτή η περικοπή ήταν "πολύ καλύτερη".  Η ταινία δεν γνώρισε άμεση επιτυχία στο Χονγκ Κονγκ λόγω της σφαγής στην Πλατεία Τιενανμέν, αλλά τελικά κέρδισε φήμη, εισπράττοντας $18.255.083 και έφτασε στην ένατη θέση στο box office του Χονγκ Κονγκ το 1989.   Στα 9α Βραβεία Κινηματογράφου του Χονγκ Κονγκ, η ταινία κέρδισε τα βραβεία Καλύτερης Σκηνοθεσίας (Τζον Γου) και Καλύτερου Μοντάζ (Fan Kung Ming) και ήταν επίσης υποψήφια για Καλύτερη Ταινία, Β' Ανδρικού Ρόλου (Paul Chu Kong), Καλύτερου Σεναρίου (Woo) και Καλύτερης Φωτογραφίας (Wong Wing Hang και Peter Pau ).   Ο *Επαγγελματίας δολοφόνος* ήταν δημοφιλές στην Νότια Κορέα, λαμβάνοντας την έβδομη υψηλότερη θέση στις εισπράξεις στο box office στο τέλος του έτους. 

Ο *Επαγγελματίας δολοφόνος* προβλήθηκε σε πολλά κινηματογραφικά φεστιβάλ εκτός Ασίας, συμπεριλαμβανομένου του Φεστιβάλ Φεστιβάλ του Τορόντο το 1989 και, κατά τη διάρκεια της πρεμιέρας της ταινίας στις Ηνωμένες Πολιτείες, στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Παλμ Σπρινγκς τον Ιανουάριο του 1990.    Προβλήθηκε επίσης στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Σάντανς στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο Φεστιβάλ των Καννών στη Γαλλία το 1990.   Ο παραγωγός ταινιών Terence Chang πρότεινε ότι η επιτυχία της ταινίας σε όλο τον κόσμο έκανε πολλούς σκηνοθέτες του Χονγκ Κονγκ να ζηλέψουν: «Δημιουργούσε ένα συγκεκριμένο είδος δυσαρέσκειας στην κινηματογραφική βιομηχανία του Χονγκ Κονγκ. Ένα πράγμα που μπορώ να πω με βεβαιότητα είναι ότι το αμερικανικό, το ευρωπαϊκό, το ιαπωνικό, το κορεάτικο κοινό και οι κριτικοί της Ταϊβάν εκτίμησαν την ταινία πολύ περισσότερο από ό,τι στο Χονγκ Κονγκ.»  Ο *Επαγγελματίας δολοφόνος* έλαβε ευρεία κυκλοφορία στο Ηνωμένο Βασίλειο στις 8 Οκτωβρίου 1993. 

### Οικιακά μέσα
Ο *Επαγγελματίας δολοφόνος* κυκλοφόρησε στις Ηνωμένες Πολιτείες σε VHS από την Fox Lorber τον Νοέμβριο του 1992, σε μεταγλωττισμένη και υποτιτλισμένη έκδοση.  Στις 25 Ιουνίου 1996 το Fox Lorber κυκλοφόρησε την ταινία μαζί με το *Hard Boiled* ως διπλό χαρακτηριστικό στο home video. Ο *Επαγγελματίας δολοφόνος* κυκλοφόρησε σε DVD από την The Criterion Collection την 1η Απριλίου 1998 στο αρχική καντονέζικη γλώσσα με αγγλικούς υπότιτλους. Οι δυνατότητες μπόνους σε DVD περιλάμβαναν το τρέιλερ, σημειώσεις παραγωγής και ένα κομμάτι σχολίων.  Ο Γου ήταν πολύ χαρούμενος που η ταινία συμπεριλήφθηκε στη Συλλογή Criterion δηλώνοντας, "ήταν υπέροχο γιατί θα ενημέρωνε τους ανθρώπους για το τι είνα...όταν είδα ότι η Criterion Collection επέλεξε τον *Επαγγελματία δολοφόνο*, ήμουν πολύ χαρούμενος καθώς η ταινία και *το Bullet in the Head* είναι οι δύο αγαπημένες μου». 

Στις 3 Οκτωβρίου 2000 ο Fox Lorber κυκλοφόρησε ένα DVD του *Επαγγελματία δολοφόνου* με αγγλικό και καντονέζικο ήχο, συμπεριλαμβανομένου ενός κομματιού σχολιασμού με τον Τζον Γου και τρέιλερ ταινιών.  Αυτός ο δίσκος της Fox Lorber συμπεριλήφθηκε επίσης σε μια συλλογή DVD δύο δίσκων με *το Hard Boiled*, αλλά και τα DVD του Fox Lorber και του Criterion εξαντλήθηκαν.  

Στις 30 Μαρτίου 2010, Ο *Επαγγελματίας δολοφόνος* κυκλοφόρησε από την εταιρεία Dragon Dynasty σε DVD δύο δίσκων και Blu-ray. Τα μπόνους που περιλαμβάνονται ήταν συνεντεύξεις με τον Τζον Γου, οδηγός τοποθεσίων και γκαλερί τρέιλερ.  

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, Ο *Επαγγελματίας δολοφόνος* κυκλοφόρησε σε DVD από το Hong Kong Legends στις 21 Οκτωβρίου 2002, το οποίο περιελάμβανε ένα ηχητικό σχόλιο με τον Bey Logan και συνεντεύξεις με τον Kenneth Tsang, τη Sally Yeh και τον κινηματογραφιστή Peter Pau.   

## Υποδοχή
### Κριτικές
Στο Rotten Tomatoes, η ταινία έχει βαθμολογία έγκρισης 98% με βάση 41 κριτικές, με μέση βαθμολογία 8,7/10. Η κριτική του συναίνεση αναφέρει: « *Ο Επαγγελματίας δολοφόνος* είναι μια άλλη ταινία δράσης από τον Τζον Γου με εντυπωσιακή χορευτική βία και φιλοσοφικά υπόβαθρα». 

Ο Στίβεν Χόλντεν των *[[The New York Times|New York Times]]* αναφέρθηκε στην ταινία ως «εναλλακτικά πικρή και γελαστή» και ότι «οι σκηνές καταστροφής είναι ακόμα πιο θεαματικές από τον ορίζοντα του Χονγκ Κονγκ με σάβανο από ομίχλη».  Το *Variety* έδωσε μια θετική κριτική, περιγράφοντας την ταινία ως "εξαιρετικά βίαιη και εξαιρετικά φτιαγμένη δράση που δείχνει τη στενή αντίληψη που έχει ο σκηνοθέτης Τζον Γου στο είδος του εγκληματία".  

Η Kathleen Maher της *The Austin Chronicle* επαίνεσε την ταινία δηλώνοντας ότι «αψηφά κάθε κατηγοριοποίηση, αλλά απαιτεί συγκρίσεις, έστω και μόνο για να αποδείξει ότι δεν έχει ξαναγίνει κάτι τέτοιο».  Ο Χαλ Χίνσον της *[[The Washington Post|Washington Post]]* έγραψε μια θετική κριτική, περιγράφοντας την ταινία ως «σαν να τρως ποπ κορν, αλλά δεν είναι οποιαδήποτε παλιά μάρκα, είναι ποπ κορν ταχύτητας διαφυγής, ποπ κορν με λίγη καύσιμη ύλη πυραύλων...Οι ιδέες του [Γου] ξεπερνούν τον εαυτό τους με μια τόσο ανάρπαστη φασαρία που συνορεύουν με την κωμωδία. Με τέτοια υπερβολή δεν μπορείς παρά να γελάσεις. Αυτή είναι μια βιαστική ταινία» 

Αργότερα οι κριτικές για την ταινία παρέμειναν θετικές. Η Washington Post ανέφερε ότι «η πλοκή δεν ανοίγει ακριβώς νέες ιστορίες εγκλήματος. Είναι που ο Γου ανθίζει… και που ανεβάζει *το The Killer* σε άλλο επίπεδο»  

Η Lucia Bozzola της διαδικτυακής βάσης δεδομένων ταινιών Allmovie έδωσε στην ταινία βαθμολογία πέντε αστέρων και δήλωσε ως "Ένα από τα κορυφαία σημεία του κινηματογράφου δράσης του Χονγκ Κονγκ της δεκαετίας του 1980".  
Το *[[Empire (κινηματογραφικό περιοδικό)|Empire]]* έδωσε στην ταινία πέντε αστέρια και διακήρυξε ότι «το στυλ κατατεθέν του Τζον Γου έφτασε στο ζενίθ του με τον *Επαγγελματία δολοφόνο*».  

Το 2010, *το Time Out New York* κατέταξε την ταινία στο νούμερο 50 στη λίστα με τις 50 κορυφαίες ξένες ταινίες όλων των εποχών.  
Το 2014, το *Time Out* ζήτησε από αρκετούς κριτικούς κινηματογράφου, σκηνοθέτες, ηθοποιούς και κασκαντέρ για να απαριθμήσουν τις κορυφαίες ταινίες δράσης τους.  *Ο Επαγγελματίας δολοφόνος* κατατάχθηκε στην 24η θέση αυτής της λίστας. 

### Κληρονομιά
Ο *Επαγγελματίας δολοφόνος* έχει αναγνωριστεί ως μια σημαντική και επιδραστική ταινία τόσο για τους δυτικούς όσο και για τους ασιάτες κινηματογραφιστές.  Οι μελετητές του κινηματογράφου έχουν σημειώσει τις ομοιότητες μεταξύ του στυλ του Γου με τις ταινίες *[[Νικίτα (ταινία)|Nikita]]* (1990) και *[[Léon: The Professional|Léon]]* (1994) σε σκηνοθεσία του Γάλλου σκηνοθέτη Λυκ Μπεσσόν .   Ο Kenneth E. Hall περιέγραψε τον *Léon* ότι είχε την παρόμοια διαμόρφωση χαρακτήρα ενός δολοφόνου και του ατόμου που προστατεύει.  Στο *Nikita*, η κρίση συνείδησης του κύριου ήρωα μετά την εκτέλεση πολλών επιτυχιών φαίνεται επίσης στο *Επαγγελματία δολοφόνο* .  

Η Lucy Mazdon περιέγραψε το στυλ του *Nikita* ως υπενθύμιση «της δουλειάς σκηνοθετών όπως ο Τζον Γου. Όπως *ο Nikita*, οι ταινίες του Γου δείχνουν αλλοτριωμένους  βάναυσους χαρακτήρες και γραφική βία». Ο Brandon Lee χρησιμοποίησε τον *Επαγγελματία δολοφόνο* ως επιρροή όταν χορογραφούσε τις σκηνές του αγώνα στην ταινία *Rapid Fire* . Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι σκηνοθέτες Ρόμπερτ Ροντρίγκεζ και Κουέντιν Ταραντίνο ανέπτυξαν ταινίες που επηρεάστηκαν από τον *Επαγγελματία δολοφόνο* .   Οι ταινίες του Ροντρίγκεζ *El Mariachi* (1992), *Desperado* (1995) & *Once Upon A Time In Mexico* (2003) περιέχουν στιλιστικούς φόρους τιμής στον *Επαγγελματία δολοφόνο* .  Στην ταινία *[[Jackie Brown]]*, ο Tarantino έγραψε διαλόγους αναφέροντας τον *Επαγγελματία δολοφόνο* . Στο πρωτότυπο μυθιστόρημα δεν γίνονται αναφορές στην ταινία.  Οι σκηνοθέτες με έδρα την Ασία επηρεάστηκαν επίσης από την ταινία. Ο σκηνοθέτης από το Χονγκ Κονγκ, Johnnie To δανείζεται από το στυλ των όπλων του δολοφόνου, το ζευγάρωμα αντιθετικών χαρακτήρων και την παρωδία στις ταινίες του *A Hero Never Dies*, *Running Out of Time* και *Fulltime Killer* .  

Ο *Επαγγελματίας δολοφόνος* είχε επίσης επιρροή στη μουσική χιπ χοπ. Ο Αμερικανός καλλιτέχνης της χιπ χοπ και μέλος του συγκροτήματος Wu-Tang Raekwon κυκλοφόρησε το ντεμπούτο του άλμπουμ *Only Built 4 Cuban Linx...* (1995) που επαίνεσε τους κριτικούς.     Ο RZA, ο παραγωγός του άλμπουμ περιέγραψε τα θέματα του άλμπουμ δηλώνοντας ότι «Ο Rae και ο Ghost ήταν δύο αντίθετοι τύποι όσον αφορά τις γειτονιές, χρησιμοποίησα τον *Επαγγελματία δολοφόνο* του Τζον Γου. Σε εκείνη την ταινία έχεις τον Chow Yun Fat [στον ρόλο του Ah Jong] και τον Danny Lee [Inspector Li]. Πρέπει να γίνουν συνεργάτες για να τα καταφέρουν."  Ο Γου αισθάνθηκε τιμή που η ομάδα δοκίμασε τον *Επαγγελματία δολοφόνο* και δεν ζήτησε καμία χρηματική επιστροφή από αυτούς.  Το 2005, το περιοδικό *Vibe* έβαλε την ταινία στο νούμερο 21 στη λίστα με τις κορυφαίες πενήντα ταινίες που διαμόρφωσαν το χιπ χοπ.  Τον Οκτώβριο του 2018, η Supreme απέτισε φόρο τιμής στην ταινία κυκλοφορώντας μια συλλογή από μπουφάν, πουκάμισα και skateboards με γραφικά και αποσπάσματα από την ταινία.

## Βραβεία & υποψηφιότητες

## Ριμέικ
Το 1992, ο Αμερικανός σκηνοθέτης Walter Hill και ο David Giler έγραψαν ένα σενάριο για την Tri-Star Pictures με τίτλο *The Killer* που χρονολογείται στις 6 Απριλίου 1992.  Το δελτίο τύπου αυτού του ριμέικ ανέφερε ότι το σενάριο γράφτηκε για τους ηθοποιούς Ρίτσαρντ Γκιρ και Ντένζελ Ουάσινγκτον .  Τον Ιούνιο του 1992, ανακοινώθηκε ότι ο Walter Hill και ο Giler έγραφαν ένα σενάριο με τίτλο *Hong Kong* βασισμένο στη σκηνοθεσία *The Killer*.  Οι παραγωγοί δυσκολεύτηκαν με τη σχέση μεταξύ δύο βασικών χαρακτήρων στο σενάριο καθώς θεώρησαν ότι το αμερικανικό κοινό θα το ερμήνευε ως ομοερωτικό. Ο παραγωγός Terence Chang, ο οποίος δούλεψε με τον Woo σε πολλές παραγωγές, πρότεινε στους Αμερικανούς παραγωγούς να βάλουν την ηθοποιό από το Χονγκ Κονγκ Μισέλ Γιο να παίξει τον ρόλο του αστυνομικού για να επιλύσουν οποιαδήποτε ομοερωτική ανάγνωση της ταινίας.  Ένα χρόνο αργότερα, οι σεναριογράφοι Jim Cash και Jack Epps, Jr. προσλήφθηκαν από τους παραγωγούς Charles Roven και Robert Cavallo για να γράψουν ένα σενάριο βασισμένο στο *The Killer* για την Tristar, στο οποίο έγραψαν ένα τρίτο προσχέδιο του σεναρίου που είχε ημερομηνία 23 Αυγούστου. 1993 και περιείχε μια ιστορία ενός Καυκάσιου δολοφόνου που ζούσε στο Χονγκ Κονγκ. Αυτό το σενάριο μετέφερε την εστίαση από το ζευγάρωμα των χαρακτήρων του δολοφόνου και του αστυνομικού ντετέκτιβ στους χαρακτήρες του τυφλωμένου τραγουδιστή νυχτερινού κέντρου και του δολοφόνου. 

Τον Οκτώβριο του 2007, το *[[The Hollywood Reporter]]* ανακοίνωσε ότι ξεκινά ένα ριμέικ του *The Killer* με τον Κορεατοαμερικανό σκηνοθέτη John H. Lee να σκηνοθετεί. Το ριμέικ θα πραγματοποιηθεί στην Koreatown του Λος Άντζελες, την Chinatown και το South Central . Ο Lee ονόμασε τον *Επαγγελματία δολοφόνο* ως μια από τις αγαπημένες του ταινίες και ότι ήταν ενθουσιασμένος που έκανε τη δική του εκδοχή της ταινίας.  Η έκδοση του Lee επρόκειτο να παραχθεί από τον Woo, με πρωταγωνιστή τον Τζονγκ Ου-σονγκ και γυρίστηκε σε 3D .  Η Seven Stars Film Studios επρόκειτο να χρηματοδοτήσει την παραγωγή με σενάριο του Josh Campbell.  Η Sarah Li είχε αρχικά επιλεγεί για να παίξει το ρόλο της τυφλής τραγουδίστριας. Ο Woo μίλησε για το ριμέικ τον Οκτώβριο του 2015, δηλώνοντας ότι η ταινία του Lee βρισκόταν σε εξέλιξη για αρκετό καιρό και ο Lee ανέλαβε τελικά άλλα έργα. 

Ο Woo σχολίασε το 2015 ότι θα επέστρεφε στο Χόλιγουντ μετά τα γυρίσματα *του Manhunt* (2017) προκειμένου να κάνει μια αμερικανική μεταφορά του *The Killer* .  Η Universal Pictures ανακοινώθηκε ότι θα αναπτύξει την ταινία με ένα σενάριο γραμμένο από τον Eran Creevy βασισμένο σε προσχέδια των Josh Campbell και Matt Stuecken, με πρόσθετες συνεισφορές από τον Brian Helgeland.  Η ηθοποιός Lupita Nyong'o είχε επιλεγεί για τον πρωταγωνιστικό ρόλο.  Ο Γου είπε ότι τα γυρίσματα θα ξεκινούσαν τον Ιανουάριο του 2019.  Σχετικά με την απόφαση να ανατρέψει τόσο το φύλο όσο και τη φυλή του πρωταγωνιστή, η Nyong'o παρατήρησε ότι «δεν το είδε να έρχεται», δηλώνοντας ότι είχε λάβει, διαβάσει και της άρεσε το σενάριο χωρίς να έχει δει την αρχική ταινία.  Ωστόσο, ο Woo είπε στο  τον Νοέμβριο του 2019 ότι ο Nyong'o είχε εγκαταλείψει την ταινία λόγω διενέξεων προγραμματισμού ως αποτέλεσμα μιας επανεγγραφής σεναρίου.  Τον Μάιο του 2022, ανακοινώθηκε ότι η ταινία θα σκηνοθετηθεί από τον Woo, σε παραγωγή της Universal και θα κυκλοφορήσει αποκλειστικά στο Peacock .  Τον Αύγουστο του 2022, η Universal ανακοίνωσε ότι ο Omar Sy θα ηγηθεί της ταινίας ως αστυνομικός χαρακτήρας.  Τον Μάρτιο του 2023, η Nathalie Emmanuel επιλέχθηκε για τον πρωταγωνιστικό ρόλο. 

## Παραπομπές

### Βιβλιογραφία
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 
* 
* 
* ''The Killer''  at Hong Kong Cinemagic
* ''The Killer'' an essay by David Chute at the Criterion Collection

Κατηγορία:Ταινίες με θέμα τη βία
Κατηγορία:Ταινίες του 1989
Κατηγορία:Κινέζικες ταινίες