Τζον Χέρσελ

Ο **Τζον Χέρσελ** (**', [[7 Μαρτίου]] [[1792]] – [[11 Μαΐου]] [[1871]]) ήταν [[Αγγλία|Άγγλος]]  [[αστρονόμος]] και [[Μαθηματικά|μαθηματικός]], γιος του εξίσου διάσημου αστρονόμου [[Ουίλιαμ Χέρσελ|Ουίλλιαμ Χέρσελ]]. Ο Τζον Χέρσελ εισήγαγε τη χρήση του συστήματος της [[Ιουλιανή ημέρα|Ιουλιανής ημέρας]] στην [[αστρονομία]] και συνεισέφερε σημαντικά στη βελτίωση της [[Φωτογραφία|φωτογραφίας]] (κυανοτυπία). Δικοί του είναι οι φωτογραφικοί όροι «φωτογραφία», «[[Φιλμ|αρνητικό]]» και «θετικό». Χρίσθηκε [[ιππότης]] του Βασιλικού Γκελφικού Τάγματος του Αννοβέρου (1831), [[βαρονέτος]] του Ηνωμένου Βασιλείου (1838) και [[Εταίρος της Βασιλικής Εταιρίας|εταίρος]] και ένας εκ των ιδρυτών της [[Βασιλική Αστρονομική Εταιρεία|Βασιλικής Αστρονομικής Εταιρείας]].

== Βιογραφία ==

=== Τα πρώτα χρόνια ===
Ο ''Τζον Φρέντερικ Ουίλλιαμ Χέρσελ'' γεννήθηκε στο Σλάου του [[Μπέρκσαϊρ|Μπέρκσιρ]]. Ήταν το μοναχοπαίδι του [[Γερμανοί|γερμανικής καταγωγής]] [[Αστρονόμος|αστρονόμου]] [[Ουίλιαμ Χέρσελ|Ουίλλιαμ Χέρσελ]] και της Μαίρυ Πιτ (το γένος Μπώλντουιν), καθώς και ανιψιός της αστρονόμου [[Καρολάιν Χέρσελ|Κάρολαϊν Χέρσελ]]. 

Σπούδασε στο [[Κολλέγιο Ήτον|Κολέγιο Ήτον]] και στο Κολλέγιο του Αγίου Ιωάννη (St. John's College) του [[Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ|Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ]]. Αποφοίτησε πρώτος στη [[Μαθηματικά|μαθηματική]] εξέταση "tripos" ("senior wrangler") το 1813. Ως φοιτητής συνδέθηκε με φιλία με τους [[Μαθηματικός|μαθηματικούς]] [[Τσαρλς Μπάμπατζ]] και Τζορτζ Πήκοκ. Ασχολήθηκε για πρώτη φορά με την [[αστρονομία]] το 1816, όταν κατασκεύασε ένα [[κατοπτρικό τηλεσκόπιο]] [[Διάμετρος|διαμέτρου]] 18 [[ίντσα|ιντσών]] και [[εστιακή απόσταση|εστιακής αποστάσεως]] 6,1 μέτρων. Ανάμεσα στο 1821 και το 1823 επανεξέτασε μαζί με τον Τζέημς Σάουθ τον κατάλογο [[διπλός αστέρας|διπλών αστέρων]] που είχε συντάξει ο πατέρας του. Για την εργασία αυτή τιμήθηκε το 1826 με το χρυσό [[μετάλλιο]] της [[Βασιλική Αστρονομική Εταιρεία|Βασιλικής Αστρονομικής Εταιρείας]] (το οποίο ξανακέρδισε το 1836). 

Εκτός από τα δύο χρυσά μετάλλια της Βασιλικής Αστρονομικής Εταιρείας (της οποία ήταν συνιδρυτής το 1820 και τρεις φορές πρόεδρος), είχε τιμηθεί και με το Μετάλλιο Lalande του Γαλλικού Ινστιτούτου (1825), το βραβείο Κόπλεϋ της [[Βασιλική Εταιρεία|Βασιλικής Εταιρείας]] (1821, 1847) και το Βασιλικό Μετάλλιο (1836, 1840), καθώς και με τον τίτλο του [[Ιππότης|ιππότη]] του Βασιλικού Γκελφικού Τάγματος του Αννοβέρου (1831).

=== Στη Νότιο Αφρική ===
Το 1833 ο Τζον Χέρσελ ταξίδεψε στη [[Νότια Αφρική|Νότιο Αφρική]] μαζί με το προαναφερθέν τηλεσκόπιο του, με σκοπό να συντάξει κατάλογο των [[αστέρας|αστέρων]], των [[νεφέλωμα|νεφελωμάτων]] και των άλλων [[Ουράνιο σώμα|ουράνιων σωμάτων]] του [[Νότος|Νότου]], που είναι αόρατα από την [[Ευρώπη]], ως συμπλήρωση και επέκταση της επισκοπήσεως του [[Βόρειο ημισφαίριο|βόρειου ημισφαιρίου]] του [[Ουράνια σφαίρα|ουρανού]] που είχε αναλάβει αρχικώς ο πατέρας του και κατόπιν ο ίδιος ο Τζον. Κατέπλευσε στο [[Κέιπ Τάουν]] στις 15 Ιανουαρίου 1834. Ανάμεσα στις άλλες παρατηρήσεις του εκείνη την εποχή ήταν και η επιστροφή του [[Κομήτης του Χάλεϋ|Κομήτης του Χάλλεϋ]]. Πέρα από το αστρονομικό του έργο, αυτό το μακρινό ταξίδι έδωσε στον Χέρσελ μια ανάσα από τις πιέσεις που δεχόταν στο [[Λονδίνο]], όπου ήταν ένας από τους πλέον περιζήτητους [[Επιστήμονας|επιστήμονες]]. Στη Νότιο Αφρική επιδόθηκε σε ποικιλία [[Έρευνα|επιστημονικών ερευνών]], ελεύθερος από μια αίσθηση υποχρεώσεων προς κάποια επιστημονικά προγράμματα, και θυμόταν αυτή την περίοδο ως την «ευτυχέστερη, πιθανότατα, της ζωής» του.Με κίνητρο τις ιδέες του βαθμιαίου σχηματισμού της μορφής του [[Τοπίο|τοπίου]] που διάβασε στις «''Αρχές Γεωλογίας''» του [[Κάρολος Λάιελ|Τσαρλς Λάιελ]], του έγραψε σχολιάζοντας και καλώντας για μια έρευνα των φυσικών αρχών που κρύβονται πίσω από το «μυστήριο των μυστηρίων», το πώς δηλαδή σχηματίσθηκαν τα διάφορα [[Είδος (βιολογία)|είδη ζωής]]. Υιοθετώντας μια άποψη για βαθμιαία ανάπτυξη, επιχειρηματολόγησε υπέρ της θεωρήσεως των ημερών της [[Γένεσις (βιβλίο)|Βιβλικής Δημιουργίας]] ως εκτεινομένων σε δισεκατομμύρια χρόνια. Το γράμμα αυτό κυκλοφόρησε ευρύτερα, και ο Μπάμπατζ ενσωμάτωσε αποσπάσματά του σε έργο του. 

Το 1835 η [[Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής|αμερικανική]] [[εφημερίδα]] ''New York Sun'' έγραψε μία σειρά [[Σάτιρα|σατιρικών]] [[Άρθρο|άρθρων]] που είναι σήμερα γνωστά ως η «''Μεγάλη Απάτη της Σελήνης''», με δηλώσεις ψευδώς αποδιδόμενες στον Τζον Χέρσελ σχετικώς με δήθεν ανακαλύψεις [[Ζώο|ζώων]] που ζούσαν στη [[Σελήνη]] και που περιελάμβαναν φτερωτά ανθρωποειδή παρόμοια με [[νυχτερίδα|νυχτερίδες]].

Όταν το [[HMS Beagle|πλοίο Μπηγκλ]] έπιασε στο Κέιπ Τάουν, ο [[πλοίαρχος]] του Ρόμπερτ ΦιτςΡόυ και ο νεαρός τότε φυσιοδίφης [[Κάρολος Δαρβίνος]] επισκέφθηκαν τον Τζον Χέρσελ, στις 3 Ιουνίου 1836. Αργότερα, ο Δαρβίνος θα επηρεαζόταν από τις απόψεις του αστρονόμου καθώς ανέπτυσσε τη [[Εξέλιξη|θεωρία της εξέλιξης]]: Στις πρώτες κιόλας γραμμές του διασημότερου έργου του ''«Η καταγωγή των ειδών»'' γράφει πως η πρόθεσή του είναι να ρίξει «λίγο φως στην προέλευση των ειδών — αυτό το ''μυστήριο των μυστηρίων'', όπως έχει αποκληθεί από ένα εκ των μεγίστων [[Φιλοσοφία|φιλοσόφων]] μας», αναφερόμενος στον Τζον Χέρσελ.

=== Επιστροφή στο Λονδίνο ===
Ο Χέρσελ επέστρεψε στην Αγγλία το 1838, χρίστηκε [[βαρονέτος]] και εξέδωσε το "''Results of Astronomical Observations made at the Cape of Good Hope''" («''Αποτελέσματα αστρονομικών παρατηρήσεων από το [[Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδος|Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας]]''» το 1847. Σε αυτό το έργο πρότεινε και τα ονόματα που έχουν σήμερα οι επτά [[Δορυφόροι του Κρόνου|δορυφόροι]] του [[Κρόνος (πλανήτης)|Κρόνου]] που ήταν τότε γνωστοί: [[Μίμας (δορυφόρος)|Μίμας]], [[Εγκέλαδος (δορυφόρος)|Εγκέλαδος]], [[Τηθύς (δορυφόρος)|Τηθύς]], [[Διώνη (δορυφόρος)|Διώνη]], [[Ρέα (δορυφόρος)|Ρέα]], [[Τιτάνας (δορυφόρος)|Τιτάνας]] και [[Ιαπετός (δορυφόρος)|Ιαπετός]]. Λίγα χρόνια αργότερα, το [[1852]], πρότεινε επίσης τα ονόματα που φέρουν σήμερα οι 4 μεγαλύτεροι δορυφόροι του [[Ουρανός (πλανήτης)|Ουρανού]], ερανιζόμενος από το έργο «[[Η Τρικυμία|''Τρικυμία'']]» του [[Ουίλλιαμ Σαίξπηρ|Σαίξπηρ]]: [[Άριελ (δορυφόρος)|Άριελ]], [[Ουμβριήλ (δορυφόρος)|Ουμβριήλ]], [[Τιτάνια (δορυφόρος)|Τιτάνια]] και [[Όμπερον (δορυφόρος)|Όμπερον]].

Ο Τζον Χέρσελ έγραψε και άλλα έργα, όπως το "Outlines of Astronomy" («''Αστρονομίας περίγραμμα''»,1849), "General Catalogue of 10,300 Multiple and Double Stars" («''Γενικός κατάλογος 10.300 πολλαπλών και διπλών αστέρων''», εκδόθηκε μεταθανάτια), «''Οικείες διαλέξεις επί επιστημονικών θεμάτων''» και "General Catalogue of Nebulae and Clusters" («''Γενικός κατάλογος νεφελωμάτων και [[Αστρικό σμήνος|σμηνών]]''»).

=== Οικογένεια ===
Παντρεύτηκε την εξαδέλφη του, Μάργκαρετ Μπρόντι Στιούαρτ (1810 - 1884), και απέκτησε δώδεκα παιδιά:

* Κάρολαϊν Εμίλια Μαίρυ (1830 - 1909), παντρεύτηκε τον Αλεξάντερ Χάμιλτον-Γκόρντον, [[Στρατιωτικός|στρατιωτικό]] και [[Πολιτικός|πολιτικό]].
* Ιζαμπέλλα (1831 - 1893).
* Ουίλλιαμ Τζέημς (1833 - 1017), 2ος Βαρονέτος Χέρσελ, [[αξιωματικός]] της [[Βρετανικές Ινδίες|Βρετανικής Ινδίας]].
* Μάργκαρετ Λουίζα (1834 - 1861), [[Τέχνες|καλλιτέχνης]].
* Αλεξάντερ Στιούαρτ (1836 - 1907), αστρονόμος και [[φυσικός]].
* Τζον (1837 - 1921), [[Επιστήμες μηχανικών|στρατιωτικός μηχανικός]] και αστρονόμος.
* Μαρία Σοφία (1839 - 1929).
* Αμίλια (1841 - 1926), παντρεύτηκε τον σερ Τόμας Φράνσις Ουέηντ, [[Διπλωματία|διπλωμάτη]] και [[Σινολόγος|σινολόγο]].
* Τζούλια (1842 - 1933), παντρεύτηκε το [[Λοχαγός|λοχαγό]] (μετέπειτα [[Ναύαρχος|ναύαρχο]]) Τζον Μακλήαρ.
* Ματίλντα Ρόουζ (1844 - 1914), καλλιτέχνης.
* Φρανσίσκα (1846 - 1932).
* Κόνστανς Ανν (1855 - 1939), [[Επιστήμονας|επιστήμων]], μαθηματικός, [[Λέκτορας|λέκτωρ]] των [[Φυσικές επιστήμες|φυσικών επιστημών]] του Κολλεγίου Γκίρτον στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ και [[συγγραφέας]] της [[Βιογραφία|βιογραφίας]] της οικογένειας Χέρσελ.

=== Θάνατος ===
Απεβίωσε το 1871 σε ηλικία 79 ετών στο Κόλλινγκγουντ κοντά στο Χώκχερστ του [[Κεντ]]. Μετά την κηδεία του, που έγινε με δημόσια δαπάνη, η σορός του τάφηκε στο [[Αββαείο του Ουέστμινστερ]]. Προς τιμή του Τζον Χέρσελ, έλαβαν το όνομά του η Νήσος Χέρσελ του [[Αρκτικός Ωκεανός|Αρκτικού Ωκεανού]], βόρεια του [[Γιούκον]], και ο [[Κρατήρας πρόσκρουσης|κρατήρας]] J. Herschel της Σελήνης.

== Παραπομπές ==
<references/>

== Εξωτερικοί σύνδεσμοι ==
* 
* http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/~history/Mathematicians/Herschel.html
* [http://adsabs.harvard.edu//full/seri/JRASC/0074//0000203.000.html Biography: JRASC **74''' (1980) 203]

Κατηγορία:Άγγλοι αστρονόμοι
Κατηγορία:Άγγλοι μαθηματικοί
Κατηγορία:Αστρονόμοι του 19ου αιώνα
Κατηγορία:Μαθηματικοί του 19ου αιώνα
Κατηγορία:Βαρονέτοι της Μεγάλης Βρετανίας