Ελεάνα Απέργη

Η **Ελεάνα Απέργη** (19 Φεβρουαρίου 1932 - 20 Ιανουαρίου 2023) ήταν Ελληνίδα ηθοποιός. Αποφοίτησε από τη δραματική σχολή «Κωστή Μιχαηλίδη» το 1955.

## Τα πρώτα χρόνια
Γεννήθηκε στην Αθήνα και ως μαθήτρια γυμνασίου στην Ελληνογαλλική Σχολή «Άγιος Ιωσήφ» έκανε τα πρώτα βήματα στην σκηνή του θεάτρου «Κοτοπούλη-Rex» (Μάϊος 1951) παίζοντας στην *[[Αντιγόνη (Σοφοκλή)|Αντιγόνη]]* του Σοφοκλή τον ρόλο του Κρέοντα. Αντιγόνη ήταν η συμμαθήτρια της Τζένη Καρπούζη, η μετέπειτα πρωταγωνίστρια Τζένη Καρέζη.εναλλ.=1951, ''Αντιγόνη'' και ''Ιφιγένεια'', σκηνοθεσία Θάνου Τράγκα, «Λύκειο Καλογραιών» στο Θέατρο ΡΕΞ, με τους Τζένη Καρέζη (πρώτη πάνω δεξιά), Ελεάνα Απέργη (κάτω δεύτερη από αριστερά)|μικρογραφία|1951, "Αντιγόνη" και "Ιφιγένεια", σκηνοθεσία Θάνου Τράγκα, "Λύκειο Καλογραιών" στο Θέατρο ΡΕΞ, η Ελεάνα Απέργη (κάτω δεύτερη από αριστερά)

## Η πρώτη εμφάνιση
Πρώτη επαγγελματική εμφάνιση έκανε το καλοκαίρι του 1955 στο θέατρο - σινεμά «Διονύσια» της Καλλιθέας στην Νέα Ελευθέρα Σκηνή του Διονύση Παγουλάτου, στο έργο *Η απαγωγή της Σμαράγδως* του Μιχάλη Κουνελάκη.

Ακολούθησαν τα έργα *Το ατμόπλοιο Τζόαν Ντάνβερς* του Φρανκ Στέητον, *[[Το φιόρο του Λεβάντε (θέατρο)|Το φιόρο του Λεβάντε]]* του Γρηγορίου Ξενόπουλου, *[[Ο Έμπορος της Βενετίας|Ο έμπορος της Βενετίας]]* του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ, *Βαθιές είναι οι ρίζες* των Αρνό ντ' Υσσώ και Τζέιμς Γκάου κ.ά.

## Δεκαετία 1950
Το 1955-1956 έπαιξε σε έντεκα έργα με τον θίασο της Κατερίνας Ανδρεάδη στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά αλλά και σε περιοδεία το έργο *Ιερή φλόγα* του Σόμερσετ Μομ, το Έ''ντα Γκάμπλερ'' του Χένρικ Ίψεν, το έργο *Αυτό που ξέρει κάθε γυναίκα* του Τζέιμς Μπάρι και *Το πρώτο ψέμα* του Γεωργίου Ρούσσου.

Το 1956-1957 έπαιξε στο Θέατρο «Γκλόρια» στην Πλατεία Αμερικής, αλλά και σε περιοδεία με τον θίασο του Αλέκου Αλεξανδράκη με την Άννα Κυριακού στα έργα: *Πικ-νικ* του Γουίλιαμ Ινγκ, *Κληρονομιά με φούντες* του Κώστα Αναγνωσταρά και *Το κουρέλι* του Μάριο Νικοντέμι.

Το Καλοκαίρι του 1957 έκανε θίασο με τον Διονύση Παγουλάτο στο θέατρο «Ραντάρ» στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας και επανέλαβαν τα έργα: *Βαθιές είναι οι ρίζες*, *Το ατμόπλοιο Τζόαν Ντάνβερς* και *Απαγωγή της Σμαράγδως*.

Το 1957-1958 περιόδευσε με τον θίασο Νίκου Χατζίσκου με τα έργα *[[Ερωτόκριτος]]* του Βιτσέντζου Κορνάρου και *Ο Μιμίκος και η Μαίρη* του Δημήτρη Γιαννουκάκη, αλλά και με τον θιασο Βίλμας Κύρου στο έργο του Γεωργίου Ρούσσου *Ο πραματευτής*.

Το καλοκαίρι του 1958 στο θέατρο του Εθνικού Κήπου, στη «Νέα σκηνή» του Κωστή Λειβαδέα, έπαιξε στο έργο *Ανθισμένη μυγδαλιά* του Δημήτρη Γιαννουκάκη. Το 1958-1959 έπαιξε στο Θέατρο Μαρίκα Κοτοπούλη μαζί με τον θίασο Μαίρης Αρώνη και τον Ντίνο Ηλιόπουλο στα έργα *Η χρυσή αράχνη* του Στέφανου Φωτιάδη και *Η κυρία του κυρίου* των Νίκου Τσιφόρου-Πολύβιου Βασιλειάδη.

Το καλοκαίρι του 1959 έπαιξε στο θέατρο «Αργυρόπουλου» στο έργο του Νίκου Φώσκολου *Ο θάνατος θα ξανάρθει* μαζί με τον θίασο του Λιάκου Χριστογιανόπουλου και την Ελένη Χατζηαργύρη.

## Δεκαετίες 1960 και 1970
* 1959-1960 Θέατρο «Μαρίκας Κοτοπούλη» στον θίασο Ντίνου Ηλιόπουλου-Τζένης Καρέζη- Διονύση Παπαγιανόπουλου στα έργα *Το κοροϊδάκι της δεσποινίδος* και *Η κυρία του κυρίου* των Νίκου Τσιφόρου-Πολύβιου Βασιλειάδη.
* Καλοκαίρι 1960 θίασος Ελεάνας Απέργη-Διονύση Παγουλάτου, περιοδεία με *[[Το φιόρο του Λεβάντε (θέατρο)|Το φιόρο του Λεβάντε]]* του Γρηγορίου Ξενόπουλου.

* 1960-1961 Θίασος Τζένης Καρέζη. Περιοδεία με τα έργα: *Η κυρία του κυρίου*, Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα *[[Ματωμένος Γάμος|Ματωμένος γάμος]]*, Μάρια Νικοντέμι *Το κουρέλι*, Διονύσιου Ρώμα *[[Το Ζαμπελάκι (θεατρικό έργο)|Το Ζαμπελάκι]]*.
* 1961-1962 «Κυκλικό θέατρο» Λεωνίδα Τριβιζά στο έργο *Μια όμορφη Κυριακή του Σεπτέμβρη* του Ούγκο Μπέττι.

Το 1962 η Ελεάνα Απέργη και ο Διονύσης Παγουλάτος δημιουργούν ένα νέο θέατρο στην Αθήνα, στην οδό Σίνα και του δίνουν το όνομα του πρωταγωνιστή του ελληνικού θεάτρου της περιόδου 1930-1950, Γιώργου Παππά. Στο θέατρο αυτό η Ελεάνα Απέργη παίζει στα έργα:
* 1962-1963 *Οκτώ γυναίκες κατηγορούνται* του Ρομπέρ Τομά με τον θίασο της Βίλμας Κύρου με την Αλέκα Κατσέλη.
* Καλοκαίρι 1963 *Τρεις άγγελοι* του Αλμπέρ Υσσόν [θίασος Απέργη -Παγουλάτου].

* 1963-1964 *Έγκλημα στον Νείλο* της Αγκάθα Κρίστι με τον θίασο της Βίλμας Κύρου.
* Καλοκαίρι 1964 Θίασος «Απέργη -Παγουλάτου» και «Επτανησίων Ηθοποιών» με τα έργα του Ξενόπουλου *Το φιόρο του Λεβάντε* και *[[Στέλλα Βιολάντη]]* με παραστάσεις στο θέατρο «Γιώργου Παππά» και περιοδεία στα Επτάνησα με αφορμή τα 100 χρόνια από την Ένωση των Επτανήσων με την Ελλάδα.

* 1964-1965 Θίασος Αντιγόνης Βαλάκου στα έργα *Τρεις φορές το φως* του Κλωντ Σπάακ και *Εφιάλτης* του Πατρίκ Χάμιλτον.
* Καλοκαίρι 1965 Θίασος Απέργη- Παγουλάτου, περιοδεία στη Γερμανία με το έργο *Δεσποινίς ετών 39* των Αλέκου Σακελλάριου-Χρήστου Γιαννακόπουλου.
* Από το 1965 έως το 1973 στο θέατρο «Γιώργου Παππά» ο θίασος Ελεάνας Απέργη - Διονύση Παγουλάτου παρουσιάζουν τα έργα:

* 1965-1966 Ντομινίκ Νοαίν *Ο τρίτος μάρτυς* και Αλέκου Γαλανού *Τον καιρό της ειρήνης*.
* 1966-1967 Μώρις Μπράντελ - Ανίτα Χαρτ *Ένας απρόσκλητος μουσαφίρης* και Ουίλλιαμ Σαίξπηρ *[[Ο Έμπορος της Βενετίας|Ο έμπορος της Βενετίας]]*.
* 1967-1968 Σόμερσετ Μομ *Διά παρασχεθείσας υπηρεσίας* και Αλέκου Σακελλάριου- Χρήστου Γιαννακόπουλου *Δεσποινίς ετών 39*
* 1970-1971 Ίστβαν Ορκένυ *Οικογένεια Τοτ* με τη συνεργασία του Μίμη Φωτόπουλου.
* 1971-1972 Διονύση Παγουλάτου *Ο αφορεσμένος*. Καλοκαίρι 1972 περιοδεία με το ίδιο έργο. 1972-1973 2ος χρόνος *Αφορεσμένου.*

## Καριέρα στο ΚΘΒΕ
Από το 1973 έως το 1987 η Ελεάνα Απέργη ανήκε στο δυναμικό του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος όπου έπαιξε σε 25 έργα:

Μπρένταν Μπίαν *Ένας όμηρος*, Χένρικ Ίψεν *Το σπίτι της κούκλας*, Σοφοκλή *[[Ηλέκτρα (Σοφοκλή)|Ηλέκτρα]]*, Γρηγορίου Ξενόπουλου *[[Ο Ποπολάρος]]*, Άουγκουστ Στρίντμπεργκ *[[Δεσποινίς Τζούλια]]*, Ευριπίδη *[[Μήδεια (Ευριπίδης)|Μήδεια]]*, Γεωργίου Σουρή *Τα ίδια και τα ίδια*, Γεβγένι Σβαρτς *Η βασίλισσα του χιονιού*, Γιώργου Μανιώτη *Τα παθήματα*, Πλαύτου *Η τσουκάλα με το χρυσάφι*, Ζαν Ζενέ *[[Οι Δούλες|Οι δούλες]]*, Σενέκα *Μήδεια*, Σπύρου Μελά *[[Ο μπαμπάς εκπαιδεύεται]]*, Άρθουρ Μίλερ *[[Ήταν όλοι τους παιδιά μου]]*, Διονύση Παγουλάτου *Ο αφορεσμένος*, Ουίλλιαμ Σαίξπηρ *[[Άμλετ]]*, Μιχαήλ Χουρμούζη *Ο υπάλληλος*, Παντελή Χορν *[[Το φιντανάκι]]*, Αισχύλου *[[Ικέτιδες (Αισχύλου)|Ικέτιδες]]*, Μανόλη Κορρέ *Οίκος ευγηρίας*, Αντόν Τσέχωφ *[[Ο Γλάρος|Ο γλάρος]]*, Κωστούλας Μητροπούλου *Ένας ρόλος για κλόουν*, Ευριπίδη *[[Ικέτιδες (Ευριπίδη)|Ικέτιδες]]*, Ιάκωβου Καμπανέλλη *Τα τέσσερα πόδια του τραπεζιού*, Γρηγορίου Ξενόπουλου *[[Στέλλα Βιολάντη]]*.

Στα δώδεκα χρόνια που υπηρέτησε το ΚΘΒΕ η Ελεάνα Απέργη δίδαξε και θέατρο στη Σχολή του, καθώς και στην ανωτέρα δραματική σχολή Τέχνης- θέατρο «Παράγκα».

## Θάνατος
Απεβίωσε στις 20 Ιανουαρίου 2023 σε ηλικία 90 ετών

## Δεκαετίες 1980 και 1990

## Η απώλεια του συντρόφου της και η επιστροφή
Το 1957 Η Απέργη παντρεύτηκε τον ηθοποιό Διονύση Παγουλάτο. Μαζί έζησαν 48 χρόνια και απέκτησαν δύο κόρες: τη Μαρία και την Ολυμπία. Ωστόσο η αρρώστια του συντρόφου της την κράτησε μακρυά από το θέατρο για τέσσερα ολόκληρα χρόνια. Ο Παγουλάτος πέθανε στις 27 Αυγούστου 2003. Το 2008 η Ελεάνα Απέργη επέστρεψε στο θέατρο με το έργο *Λόγω φάτσας* του Γιώργου Διαλεγμένου στο ΔΗΠΕΘΕ Λάρισας - Θεσσαλικό θέατρο.

## Στον κινηματογράφο

## Τηλεόραση

Έπαιξε σε πολλά θεατρικά έργα στην τηλεόραση, όπως τα *Αφορεσμένος*, *Ο Αναπαραδιάδης*, *Οίκος ευγηρίας*.

## Ραδιόφωνο
Συμμετείχε στην μεταφορά πολλών θεατρικών έργων στο ραδιόφωνο, με πρώτα τα *Μαρία Πενταγιώτισσα* το 1958 και *Ορφέας στον Άδη* το 1960. Για πολλά χρόνια την ακούγαμε στο κρατικό ραδιόφωνο κάθε Τετάρτη βράδυ να διαβάζει τα «Αριστουργήματα της Παγκόσμιας Λογοτεχνίας».

## Παραπομπές

## Πηγές
* Κέντρο Μελέτης και Έρευνας- Θεατρικό Μουσείο
* Αρχείο Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος
* www.inewsgr.com
* Κρατικό Θέατρο Β. Ελλάδος 
* http://www.kulturosupa.gr/theatromania/2699-48688/
* https://www.amna.gr/macedonia/article/702278/To-KThBE-apochaireta-tin-Eleana-Apergi** ** 
* https://tinostoday.gr/eleana-apergi-i-xechoristi-protagonistria-me-katagogi-apo-tin-tino/** **

Κατηγορία:Ελληνίδες ηθοποιοί κινηματογράφου
Κατηγορία:Ελληνίδες ηθοποιοί τηλεόρασης
Κατηγορία:Ελληνίδες ηθοποιοί θεάτρου
Κατηγορία:Ελληνίδες ηθοποιοί ραδιοφώνου