Κάρολ Στανίσουαφ Ραντζίβιουου (1734-1790)

Ο **Πρίγκιπας Κάρολ Στανίσουαφ Ραντζίβιουου** (, , εξώνυμο: *Charles Stanislaus*, 27 Φεβρουαρίου 1734 - 21 Νοεμβρίου 1790) ήταν Πολωνο-Λιθουανός ευγενής, διπλωμάτης και πρίγκηπας της Κοινοπολιτείας. Συχνά αναφέρεται με το γνωστό ψευδώνυμο του, *Panie Kochanku* (*Πάνιε Κοχάνκου*, «Πολυαγαπημένος Κύριος») για να τον διακρίνει από τον πρωτύτερο συνονοματό του. Ο Πρίγκιπας Ραντζίβιουου είχε αρκετές σημαντικές θέσεις, καθώς από το 1752 ήταν ο Μέγας Ξιφοφόρος του Μεγάλου Δουκάτου της Λιθουανίας και το 1757 έγινε ένας από τους πρώτους αποδέκτες του Τάγματος του Λευκού Αετού. Από το 1762 ήταν βοεβόδας του Βίλνιους.

Ο Ραντζίβιουου γεννήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 1734. Οι γονείς του ήταν ο Στρατηγός-Χετμάνος Μίχαου Καζίμιες «Ριμπένκο» Ραντζίβιουου και η Πριγκίπισσα Φραντσίσκα Ουρσούλα Βισνιοβιέτσκα. Πέρασε την παιδική του ηλικία στο Νιέσβιεζ, στο Μεγάλο Δουκάτο της Λιθουανίας, τότε μέρος της Πολωνικής-Λιθουάνικης Κοινοπολιτείας.

Το 1767, έγινε Στρατάρχης της Συνομοσπονδίας του Ράντομ και, το επόμενο έτος, Στρατάρχης της Συνομοσπονδίας του Μπαρ. Μετά την πτώση της το 1772, μετανάστευσε, αλλά το 1777 επέστρεψε στην Πολωνική-Λιθουανική Κοινοπολιτεία και ανέλαβε όλες τις προηγούμενες θέσεις του, αφού πρώτα είχε ορκιστεί πίστη στον Πολωνό βασιλιά Στανίσουαφ Αύγουστο Πονιατόφσκι, στον οποίο είχε προηγουμένως αντιταχθεί. Κατά τη διάρκεια του Μείζονος Σεΐμ από το 1788 μέχρι τον θάνατό του το 1790, ήταν κορυφαίος πολέμιος της μεταρρύθμισης, του Βασιλιά Στανίσουαφ Αυγούστου και των συμμάχων του, των μελών του λεγόμενου πολιτικού κόμματος *Familia*, με επικεφαλής την οικογένεια Τσαρτορίσκι.&#x5B;*[[Βικιπαίδεια:Εκκρεμεί παραπομπή|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2021)">citation needed</span>]]*&#x5D;

Ο Ραντζίβιουου ήταν ο πλουσιότερος άρχοντας της Πολωνικής-Λιθουανικής Κοινοπολιτείας, στο δεύτερο μισό του 18ου αιώνα. Ωστόσο, ήταν δημοφιλής μεταξύ της φτωχότερης σλάχτα. Υποφέροντας από παχυσαρκία και τις επιπτώσεις του αλκοολισμού, την άνοιξη του 1790 ο Κάρολ Στανίσουαφ Ραντζίβιουου μετακόμισε στην πόλη Μπιάουα Ποντλάσκα, στο Στέμμα του Βασιλείου της Πολωνίας, όπου πέθανε στις 21 Νοεμβρίου, χωρίς να αφήσει κανέναν απόγονο για να κληρονομήσει τον τεράστιο πλούτο του.

Ο Γιούλιαν Ούρσιν Νιεμτσέβιτς δήλωσε ότι ο Ραντζίβιουου ήταν ένας «πολίτης με καρδιά από πέτρα, του οποίου οι θυσίες για το Πολωνικό έθνος ήταν αξιοσημείωτες και αξέχαστες. Ο Ραντζίβιουου επίσης αποθανατίστηκε στο ''Ρέιταν, η πτώση της Πολωνίας'', μία ελαιογραφία του Πολωνικού καλλιτέχνη Γιαν Ματέικο, η οποία ολοκληρώθηκε το 1866, που απεικονίζει την διαμαρτυρία του Ταντέους Ρέιταν κατά του πρώτου διαμελισμού της Πολωνικής κατά τη διάρκεια του Σέιμ του Διαμελισμού του 1773. Ο πίνακας είναι τόσο μια απεικόνιση μιας ιστορικής στιγμής, όσο και μια αλληγορία για την περικλείουσα περίοδο της πολωνικής ιστορίας, είναι ένα από τα πιο διάσημα έργα του Ματέικο, και μια εμβληματική εικόνα μιας συναισθηματικής διαμαρτυρίας.

Ο Δικαστής Χορέσκο (Horeszko), από το έπος *[[Κύριος Ταντέους]]* του Άνταμ Μιτσκιέβιτς, βασίστηκε ελαφρά στον Κάρολ Στανίσουαφ Ραντζίβιουου.

Ο πρίγκιπας είχε ένα σπίτι στην οδό *Neuve des Bons Enfants* στο Παρίσι. Ο δρόμος ονομάζεται τώρα Οδός Ραντζιουίλ (Rue Radziwill).

## Παραπομπές


## Βιβλιογραφία
*
* "Radziwiłł, Karol Stanisław 'Panie Kochanku'" ("Karol Stanisław 'My Dear Sir' Radziwiłł"), *Encyklopedia Polski* (Εγκυκλοπαίδεια της Πολωνίας), Κρακοβία, Wydawnictwo Ryszard Kluszczyński, 1996, , p.&nbsp;564.
* D. Sidorski, „Panie Kochanku”, Κατοβίτσε 1987, σελ. 34.
* Mariusz Machynia, Valdas Rakutis, Czesław Srzednicki, Oficerowie wojska Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, Κρακοβία 1999, σελ. 81, 470.
* Urzędnicy centralni i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego XIV-XVIII wieku spisy opracowali Henryk Lulewicz i Andrzej Rachuba, Κούρνικ 1994, σελ. 146.
* Diarjusze sejmowe z wieku XVIII.T.III. Diarjusze sejmów z lat 1750, 1752, 1754 i 1758, Βαρσοβία 1937, σελ. 131.
* Diarjusze sejmowe z wieku XVIII.T.III. Diarjusze sejmów z lat 1750, 1752, 1754 i 1758, Βαρσοβία 1937, σελ. 244.
* Materiały do dziejów bezkrólewia po śmierci Augusta III i pierwszych lat dziesięciu panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego, t. I Λβουφ 1857, σελ. 45-49.
* Teresa Zielińska, Radziwiłłowie herbu Trąby-dzieje rodu, w: Radziwiłłowie herbu Trąby, Βαρσοβία 1996, σελ. 22. Uwaga! Teresa Zielińska mylnie nazywa Radziwiłła marszałkiem generalnym konfederacji radomskiej na Litwie, Panie Kochanku był marszałkiem konfederacji generalnej (koronnej), marszałkiem litewskim był Stanisław Brzostowski.
* Wykaz polskich lóż wolnomularskich oraz ich członków w latach 1738-1821 poprzedzony zarysem historji wolnomularstwa polskiego i ustroju Wielkiego Wschodu Narodowego Polskiego: uzupełnienia i aneksy, opracował Ludwik Hass, b. r. w., σελ. 113.
* Janusz Iwaszkiewicz, Wykaz dóbr ziemskich skonfiskowanych przez rządy zaborcze w latach 1773-1867, Βαρσοβία 1929, σελ. 5, 15.
* Volumina Legum, t. IX, Κρακοβία 1889, σελ. 470.
* Мальдзіс А. І. Беларусь у люстэрку мемуарнай літаратуры XVIII ст. — Мн.: Мастацкая літаратура, 1982. — С. 115
* Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, σελ. 189.
* Бантыш-Каменский Н.Н. Списки кавалерам российских императорских орденов Св. Андрея Первозванного, Св. Екатерины, Св. Александра Невского и Св. Анны с учреждения до установления в 1797 году орденского капитула, 2005, σελ. 149.

Κατηγορία:Πολωνοί ευγενείς
Κατηγορία:Στρατηγοί της Πολωνικής-Λιθουανικής Κοινοπολιτείας
Κατηγορία:Κοσμικοί γερουσιαστές της Πολωνικής-Λιθουανικής Κοινοπολιτείας
Καρολ Στανισουαφ Ραντζιβιουου (1734-1790)
Κατηγορία:Αποδέκτες του Τάγματος του Λευκού Αετού (Πολωνία)