Δήμος Μαλίων

*Το παρόν λήμμα αφορά τον πρώην καποδιστριακό δήμο Μαλίων.*

*Για τον σημερινό δήμο βλέπε: [[Δήμος Χερσονήσου]].*

Ο **Δήμος Μαλίων**  ήταν δήμος του Νομού Ηρακλείου ο οποίος συστάθηκε βάσει του Προγράμματος 'Καποδίστριας', από τη συνένωση παλαιότερων κοινοτήτων της περιοχής, που απετέλεσαν τα δημοτικά διαμερίσματα (Δ.δ.) του δήμου. Λειτούργησε την περίοδο 1999 -2010, οπότε καταργήθηκε, με την εφαρμογή του Προγράμματος 'Καλλικράτης' και εντάχθηκε στον νέο Δήμο Χερσονήσου. Βρισκόταν στα βορειοανατολικά του νομού Ηρακλείου και είχε ως έδρα την κωμόπολη των Μαλίων. Επρόκειτο περί παραθαλάσσιου δήμου και δημοφιλούς τουριστικού προορισμού. Σύμφωνα με την Απογραφή του 2001, ο δήμος είχε πληθυσμό 6.212 κατοίκων και καταλάμβανε έκταση 60.720 στρεμμάτων.

Ο δήμος περιελάμβανε 3 δημοτικά διαμερίσματα:

: τα Μάλια
:  το Κράσι
: Ο Μοχος

Η  Σταλίδα

## Χωριά στη Δημοτική Ενότητα Μαλίων

### Κράσι
Το χωριό Κράσι βρίσκεται 46.3 χλμ. νοτιοανατολικά της πόλης του Ηρακλείου και μόλις 6 χλμ νότια της κωμόπολης Μαλίων, στην ενδοχώρα του Δήμου Χερσονήσου σε υψόμετρο 600 μ. οι κάτοικοι του χωριού δραστηριοποιούνται στον αγροτικό τομέα και ειδικότερα στην ελαιοκομία και την κτηνοτροφία, παράγοντας υψηλής ποιότητας ελαιόλαδο και τυροκομικά προϊόντα, που κάθε επισκέπτης μπορεί να γευτεί και να προμηθευτεί. Ένα από τα πιο αξιόλογα σημεία του χωριού είναι η πλατεία του, που φημίζεται για τα αιωνόβια πλατάνια του που κατά την διάρκεια του καλοκαιριού προσφέρουν απλόχερα σκίαση στα παραδοσιακά καφενεδάκια και ταβέρνες της. Στην νότια πλευρά του χωριού συναντούμε την ‘‘ Μεγάλη Βρύση- Υδραγωγείο’’, ένα εντυπωσιακό μνημείο που ακόμα και σήμερα υδροδοτεί το αρδευτικό δίκτυο της ευρύτερης περιοχής. Ο ιερός ναός Μεταμόρφωσης Σωτήρος, εντός του χωριού, αποτελεί ιδανικό προορισμό για όλους τους επισκέπτες που θα θαυμάσουν στο εσωτερικό του αξιοζήλευτες αγιογραφίες και ξυλόγλυπτα τέμπλα. Τέλος το αρχαιολογικό αξιοθέατο της περιοχής είναι ο Πρωτομινωικός Τάφος, που ανακαλύφθηκε το 1929 από τον Σπυρίδων Μαρινάτο και χρονολογείται πριν από την Μινωική εποχή. Το χωριό έχει μεγάλη παράδοση σε μουσικούς και χορευτές, που κρατεί μέχρι και σήμερα, αυτό αποτελεί και την εγγύηση ,για κάθε επισκέπτη, ότι θα ζήσει μια εμπειρία γεμάτη παράδοση και γλέντι με τοπικές λιχουδιές και ποτό.

### Μοχός
Το χωριό Μοχός βρίσκεται στη νότια πλευρά του χωριού Σταλίδα, μόλις 12 χλμ πάνω στη πλαγία του βουνού, και 45 χλμ. νοτιοανατολικά της πόλης του Ηρακλείου, στην ενδοχώρα του Δήμου Χερσονήσου και σε υψόμετρο 400 μ. Ένα παραδοσιακό χωριό που διατηρεί την αρχιτεκτονική του 16ου αιώνα, με μια ζεστή και σημαντικά μεγάλη πλατεία. Στην πλατεία, καφενεδάκια, ταβερνάκια και ένα τοπικό μπακάλικο προσφέρουν παραδοσιακά πιάτα καθώς και τοπικά Κρητικά ποτά. Κάθε 15 του Αυγούστου ο εορτασμός της Παναγίας λαμβάνει μέρος, και στη πλατεία ένα πλήθος κόσμου συνέρχεται για να τιμήσουν τη γιορτή με θεσπέσια γεύματα και τοπικούς χορούς και παραδοσιακή μουσική από τοπικούς καλλιτέχνες. Επίσης οι επισκέπτες θα βρουν μέσα στο χωριό, το Λαογραφικό Μουσείο του Μοχού όπου εκτίθενται το παραδοσιακό Κρητικό σπίτι καθώς και διάφορα εργαλεία παραδοσιακών επαγγελμάτων. Μια βόλτα στα γραφικά στενά του χωριού φτάνει για να νιώσει ο επισκέπτης την ζεστασιά και την φιλοξενία των τοπικών κατοίκων που φημίζονται για την μουσική τους παράδοση καθώς και την χαρακτηριστική τους πολυπολιτισμική κουλτούρα.

### Σταλίδα
Το χωριό Σταλίδα βρίσκεται 31 χλμ ανατολικά της πόλης του Ηρακλείου και 3 χλμ. δυτικά και ανατολικά αντίστοιχα από την Χερσόνησο και τα Μάλια, ένα παραθαλάσσιο θέρετρο με ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις, μαγαζιά και αξιοθέατα τόσο στο παραλιακό του μέτωπο όσο και στη νότια μεριά του σε μια συστάδα λόφων. Ένας ιδανικός προορισμός κυρίως για οικογένειες, λόγω της ήρεμης και χαλαρωτικής ατμόσφαιρας του χωριού με ένα ικανοποιητικό όμως αριθμό από πλήρως οργανωμένες και πανέμορφες παράλιες καθώς και ταβέρνες καφετέριες και εστιατόρια. Απέχει μια ανάσα από την εντονότερη νυχτερινή ζωή που ίσως αναζητήσει ο επισκέπτης και η οποία προσφέρεται από την Χερσόνησο και τα Μάλια ισάξια. Παρέχεται εύκολη και γρήγορη πρόσβαση τόσο στις ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις της περιοχής όσο και στις παραλίες της, με αυτή της παραλίας του Φοίνικα να ξεχωρίζει, αφού εμπεριέχει εκτός από τους φημισμένους Κρητικούς φοίνικες και κρυστάλλινα νερά καθώς και οργανωμένη πλήρως παραλία με γήπεδα και χώρους τένις, βόλεϊ και υδάτινα σπορ. Κλείνοντας μια σημαντική εκδήλωση που δεν πρέπει να χάσουν οι επισκέπτες είναι το Χωροδείον στις 12 του Αυγούστου στον προαύλιο χώρο της εκκλησίας του Αγίου Ιωάννου, όπου εκεί θα δουν και θα θαυμάσουν παραδοσιακές Κρητικές φορεσιές, χορούς, μουσική και παρασκευή εδεσμάτων ιδιαίτερης και μοναδικής γεύσης, αξίζει να σημειωθεί ότι η είσοδος είναι δωρεάν.

## Σημεία Ενδιαφέροντος στη Δημοτική Ενότητα Μαλίων

### Αρχαίος Πλάτανος και Βρύσες στο Κράσι
Το χωριό Κράσι βρίσκεται στην πλαγία του βουνού και έχει απόσταση περίπου 10 χλμ από την κεντρική πόλη των Μαλίων. Η πλατεία του είναι φυσικά διακοσμημένη με τρεις τεράστιους πλάτανους, όπου ο κεντρικός τους είναι και ο μεγαλύτερος από όλους, επίσης θεωρείται ως ένας από τους αρχαιότερους πλάτανους στη Μεσόγειο. Απέναντι απ τα μεγαλοπρεπή δέντρα, δυο εντυπωσιακές βρύσες βρίσκονται για να εντυπωσιάσουν κάθε επισκέπτη συμπληρώνοντας μια μαγευτική εικόνα για όλους.

### Μινωικό Παλάτι Μαλίων
Αυτό το Μινωικό Παλάτι βρίσκεται 3 χλμ ανατολικά της πόλης των Μαλίων και είναι το τρίτο σημαντικότερο Μινωικό Παλάτι μετά από αυτό της Κνωσσού και της Φαιστού. Είναι γνωστό για το στρατηγικής σημασίας λιμάνι του, την χαρακτηριστική μεγάλη κεντρική αυλή του, το κεντρικό κομμάτι του συμπλέγματος, τα κλιμακοστάσια, τα πολύθηρα και τις μεγαλοπρεπείς προσόψεις του.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
*Δήμος Μαλίων Δήμος Μαλίων
*Στοιχεία για τον Δήμο Μαλίων από το Υπουργείο Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης 

Μαλ