Ρόμπερτ Γκούτμαν

Ο **Ρόμπερτ Γκούτμαν** (*Robert Guttmann*, 20 Απριλίου 1880, Σουσίτσε - 14 Μαρτίου 1942, Γκέτο του Λοτζ) ήταν Τσέχος ζωγράφος.

## Βιογραφία
Ο Ρόμπερτ Γκούτμαν παρακολουθούσε το δημοτικό σχολείο στην Πλάνα ναντ Λουζνίτσι και δευτεροβάθμια εκπαίδευση στο Τσέσκε Μπουντεγιόβιτσε, όπου την εγκατέλειψε μετά από δύο χρόνια. Το 1895, η οικογένειά του μετακόμισε στην Πράγα, όπου παρακολουθούσε την ιδιωτική σχολή επιχειρήσεων Bergmann για δύο χρόνια και στη συνέχεια την ιδιωτική σχολή τέχνης του ζωγράφου τοπίων Αλόις Κίρνιγκ. Από το 1893, ο Γκούτμαν συμμετείχε σε μια εβραϊκή οργάνωση νέων, και το 1897 αναχώρησε για το πρώτο σιωνιστικό συνέδριο στη Βασιλεία. Περπάτησε μέχρι τη Βασιλεία, χρηματοδοτώντας το ταξίδι του πουλώντας ζωγραφισμένες καρτ ποστάλ με θέες και καρικατούρες. Αυτό θα παρέμενε η κύρια πηγή εισοδήματος του στα επόμενα χρόνια. Το 1899 ήταν συνιδρυτής μιας σιωνιστικής οργάνωσης στην Πράγα. Παρακολούθησε τα περισσότερα από τα σιωνιστικά συνέδρια μέχρι το 1925, όπου η εκκεντρική του εμφάνιση τον ξεχώριζε από τους άλλους εκπροσώπους.

Ο Γκούτμαν ήταν ζωγράφος δρόμου και καφετέριας στην Πράγα. Η εντυπωσιακή εμφάνισή του και τα εκτεταμένα ταξίδια του τον έκαναν διάσημο την εποχή του. Ο «Καθηγητής», όπως τον ήξεραν, πούλησε την τέχνη του για ελάχιστα χρήματα. Φωτογραφήθηκε και έγινε καρικατούρα ευρέως στην Τσεχοσλοβακία.

Περιπλανιόταν στην Σλοβακία και την Καρπαθοουκρανία, επισκεπτόμενος τις εβραϊκές κοινότητες σε αυτές τις περιοχές.

Με τη γερμανική κατοχή της Τσεχοσλοβακίας στις αρχές του 1939, ο όμορφος κόσμος στον οποίο είχε συνηθίσει να ζει ο Γκούτμαν εξαφανίστηκε ξαφνικά. Εκείνη την εποχή, επιτρεπόταν να πηγαίνει μόνο στο «εβραϊκό» Καφέ Ρόξυ, όπου πέρασε το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου του στο μικρό του δωμάτιο με τις φωτογραφίες του και τις εφημερίδες του. Μια συγκινητική φωτογραφία επιβιώνει, με τον Γκούτμαν να περπατάει κατά μήκος ενός δρόμου στην Παλιά Πόλη της Πράγας το 1941, ακόμα ντυμένος με το συνηθισμένο μποέμ του στυλ, αλλά φορώντας ένα Άστρο του Δαβίδ.

Στις 16 Οκτωβρίου 1941, ο Γκούτμαν απελάθηκε με την πρώτη μεταφορά που έφυγε από την Πράγα για το Γκέτο του Λοτζ. Η ζωή στα σκληρά όρια του γκέτο φαίνεται να ήταν ανυπόφορη για τον καλλιτέχνη με ελεύθερο πνεύμα που είχε περιπλανηθεί με τα πόδια στην Ανατολική Ευρώπη. Έγινε απαθής και σιωπηλός, κοιτάζοντας κενά στο διάστημα, ακόμα κρατώντας το φάκελο που συνήθιζε να κουβαλάει μαζί του τριγύρω στην Πράγα. Πέθανε στις 12 Μαρτίου 1942.

Το στυλ ζωγραφικής του Γκούτμαν δεν ταιριάζει στις κλασικές τεχνικές μεθόδους: μπορεί ίσως να θεωρηθεί ως μια αρχική μορφή πριμιτιβισμού. Ως καλλιτέχνης υπερασπίστηκε το δικαίωμά του στην ελευθερία της αυτοεέκφρασης: «Είμαι εντελώς ανεξάρτητος και ευτυχισμένος που έχω ξεφύγει από την παιδαγωγία του ακαδημαϊκού κόσμου και ότι είμαι ελεύθερος να ζήσω και να θυμώσω!». Κατά τη διάρκεια της ζωής του, ήταν γνωστός περισσότερο ως χαρακτήρας της Πράγας παρά ως καλλιτέχνης. Μόνο μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο τα έργα του έγινα αντικείμεινο θαυμασμού ως δημιουργίες ενός πρωτότυπου αφελούς καλλιτέχνη. Μερικά από τα έργα του που επέζησαν από το 1939 έως το 1941 εμφανίζονται στη συλλογή του Εβραϊκού Μουσείου της Πράγας, ένα από τα τμήματα του οποίου άνοιξε το 2001 ως Έκθεση  Ρόμπερτ Γκούτμαν, με μια έκθεση ζωγραφιών του.
[δεξιά|με-πλαίσιο|[Χανουκά με τον Τέοντορ Χερτσλ (1941). ]]

## Παραπομπές


## Περαιτέρω ανάγνωση
* *Guttmann, Robert*, in: Ernst Klee: *[[:en:Das_Kulturlexikon_zum_Dritten_Reich|Das Kulturlexikon zum Dritten Reich. Wer war was vor und nach 1945]]*. Φραγκφούρτη: S. Fischer, 2007, , σελ. 207 (γερμανικά)
* *Guttmann, Robert*, in: *Encyclopaedia Judaica*, 1971, Band 7, σελ. 995
* Arthur Heller: *Guttmann. Eine psychologische Studie über den Maler Robert Guttmann*. Prague: "Litevna“ – Literarischer und wissenschaftlicher Verlag Vojtech Tilkovsky, 1932 (γερμανικά)

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Robert Guttmann: painter, globetrotting Zionist, and “most caricatured man” of 20th century Prague
* Robert Guttmann - Painter and Traveller of Prague
* Robert Guttmann – The Prague Wanderer
* Robert Guttmann Database of Victims of the Nazi Persecution

Κατηγορία:Τσέχοι ζωγράφοι
Κατηγορία:Πρόσωπα που πέθαναν στο Γκέτο του Λοτζ
Κατηγορία:Θύματα του Ολοκαυτώματος