Αγιουρμπαρβάντα (Μπουγιαντού Χαν)

Ο **Μπαγιαντού Χαν***, Buyantu Khan* (μογγολ.: Буянт Хаан; Μογγολική γραφή: , κινεζ.: 普顏篤汗), γεννημένος **Αγιουρμπαρβάντα**, *Ayurbarwada* (Μογγολικά: Аюурбарбад  Chinese 愛育黎拔力八達), επίσης γνωστός με το όνομα του ναού του ως α**υτοκράτορας Ρενζόνγκ του Γιουάν,**  (9 Απριλίου 1285 - 1 Μαρτίου 1320), ήταν ο 4ος αυτοκράτορας της δυναστείας Γιουάν. Εκτός από αυτοκράτορας της Κίνας, θεωρείται ο 8ος μέγας χαν της Μογγολικής αυτοκρατορίας, αν και ήταν μόνο κατ' όνομα, λόγω της διαίρεσης της αυτοκρατορίας. Το βασιλικό του όνομα "Μπουγιαντού Χαν" σημαίνει "ευλογημένος/καλός Χαν" στη μογγολική γλώσσα. Το προσωπικό του όνομα "Αγιουρμπαρβάντα" προέρχεται από τη σανσκριτική σύνθεση *Āyurpārvata* (), που σημαίνει «το βουνό της μακροζωίας», σε αντίθεση με το όνομα του αυτοκράτορα Βουζόνγκ, Καϊσάν (海山, «βουνά και θάλασσες» στα κινέζικα). 

Ο Αγιουρμπαρβάντα ήταν ο πρώτος αυτοκράτορας Γιουάν που υποστήριξε ενεργά την υιοθέτηση των αρχών του Κομφουκιανισμού στο διοικητικό σύστημα. Ο αυτοκράτορας, με μέντορα τον Κομφουκιανό ακαδημαϊκό Λι Μενγκ, διαδέχθηκε ειρηνικά τον θρόνο, και ανέτρεψε τις πολιτικές του μεγαλύτερου αδελφού του Χαγισάν. Το πιο σημαντικό είναι ότι ο Αγιουρμπαρβάντα επανέφερε το σύστημα εξετάσεων δημόσιας διοίκησης για τη δυναστεία Γιουάν.

## Αγώνας για τη διαδοχή
Ο Αγιουρμπαρουάντα ήταν ο δεύτερος γιος του Νταρμαμπάλα και του Ντάγκι (Τάργκι) του Χουνγκιράτ και δισέγγονος του Κουμπλάι Χαν (βασ. 1260–1294). Είχε εκπαιδευτεί από τον Κομφουκιανό λόγιο Λι Μενγκ, ο οποίος επηρέασε έντονα τις μελλοντικές πολιτικές του απόψεις από τις αρχές της εφηβείας του. 

Το 1305, η Μπουλούγκαν Χατούν απομάκρυνε τον Αγιουρμπαρβάντα από την αυλή και τον έστειλε στο Χονάν ως πρίγκιπα του Χουάι-νινγκ. Ωστόσο, ο θείος του, ο Τιμούρ Χαν, πέθανε χωρίς κληρονόμο στις 2 Φεβρουαρίου 1307, επειδή ο γιος του, Ντεσού, είχε πεθάνει ένα χρόνο νωρίτερα.

Η χήρα του Τιμούρ, Μπουλούγκαν, από τη φυλή Μπαγιαούντ, είχε κρατήσει μακριά τους αδελφούς του Καγισάν και του Αγιουρμπαρβάντα, που είχαν μητέρα Χουνγκιράντ, και προσπάθησε να φέρει τον αγαπημένο της, τον Μουσουλμάνο Ανάντα, θείο τους και κυβερνήτη της Νινγκσία . Ο Νταρκχάν Χαργκασούν, ο δεξιός καγκελάριος (  ) της κυβέρνησης που έλαβε γνώση του σχεδίου του Bulugan, ανακάλεσε τον Ayurbarwada και τον Li Meng από το Huaizhou (  ) στην πρωτεύουσα Ντάντου . Ανέπτυξαν με επιτυχία μια στρατηγική για να φυλακίσουν τόσο τον Ανάντα όσο και τον Μπουλούγκαν. Στη συνέχεια, ο Αγιουρμπαρουάντα καλωσόρισε τον μεγαλύτερο αδελφό του Καγισάν, ο οποίος ήταν ακόμα μακριά από τον Ντάντου, για να διαδεχθεί τον θρόνο. Μετά τη στέψη του τελευταίου, ο Αγιουρμπαρουάντα διορίστηκε Διάδοχος τον Ιούνιο του 1307. Τα αδέρφια υποσχέθηκαν ο ένας στον άλλον ότι οι απόγονοί τους θα κυβερνούσαν διαδοχικά.

## Πρώιμη σταδιοδρομία υπό τον Κουλούγκ Χαν και ενθρόνιση
Ο Αγιουρμπαρβάντα διορίστηκε επικεφαλής των κορυφαίων κεντρικών διοικητικών οργάνων, γνωστών ως Ζονγκσού Σενγκ, υπό τον αδελφό και προκάτοχό του, Χαγισάν Kουλούγκ Χαν.  Είχε περικυκλωθεί από τους Κινέζους μελετητές Τσεν Χάo, Βανγκ Ι, Βανγκ Γιουέ, Zάo Mενγκφού, Βανγκ Τσιέ, Τσαν Γιαχό, Σανγκ-γιέ, Γιάο σούι και Χσιά κου, τους καλλιτέχνες Σανγκ τσενγκ και Βανγκ Τσενγκ-πενγκ, καθώς και τον Τσαγκαάν, έναν μελετητή από το Μπαλχ και τον Χαϊγιά, τον Ουιγούρο στιχουργό.

Μπορούσε να διαβάζει και να γράφει κινεζικά, και να εκτιμά την κινεζική ζωγραφική και καλλιγραφία, εκτός από τη βαθιά γνώση του για τον Κομφουκιανισμό και την κινεζική ιστορία.  Επηρεασμένος έντονα από την πολιτική ηθική του Κομφουκιανισμού, ήταν φυσικά αντίθετος στις εκμεταλλευτικές πολιτικές του αδελφού του. Οι οπαδοί του Χαγισάν είχαν κατηγορήσει τον Λι Μενγκ ότι είχε συμβουλεύσει τον Αγιουρμπαρβάντα να κρατήσει τον θρόνο για τον εαυτό του. Ο Λι Μενγκ έφυγε από την αυλή αμέσως μετά την άνοδο του Χαγισάν. Ο Αγιουρμπαρβάντα μίλησε υπέρ της υπεράσπισης του Λι Μενγκ, αλλά τελικά δεν κατάφερε πολλά. Η διαφωνία του με τους υψηλόβαθμους αξιωματούχους τού αδελφού του παρέμεινε κρυφή, μέχρι την ενθρόνιση του.

Ο Χαγισάν απεβίωσε τον Ιανουάριο του 1311. Σε αντίθεση με τη διαμάχη για τη διαδοχή του θρόνου των Γιουάν το 1307, η διαδοχή του Αγιουρμπαρβάντα στον θρόνο του μεγαλύτερου αδελφού του Χαγισάν τον Απρίλιο του 1311 ήταν μία ειρηνική και ομαλή μετάβαση στην αυτοκρατορική ιστορία των Γιουάν.  Αυτό κατέστη δυνατό από το γεγονός, ότι ορίστηκε από τον Χαγισάν ως ο διάδοχος τον Ιούνιο του 1307, σύμφωνα με την προηγούμενη συμφωνία τους, και στη συνέχεια τον διόρισε ως τιμητικό επικεφαλής του Τζονγκσού Σενγκ, όπως είχε κάνει ο Κουμπλάι Χαν όταν προετοίμαζε τον Ζεντζίν για διάδοχό του. Χαιρετίστηκε με τον τίτλο Μπουγιαντού στο κουρουλτάι της ανάρρησής του.

## Αναμόρφωση
Ενώ θα μπορούσε κανείς να περιμένει μία γενική συνέχεια στην πολιτική και το προσωπικό μεταξύ των δύο βασιλειών, δεδομένης της αδελφικής αγάπης μεταξύ Χαϊσάν και Aγιουρμπαρβάρντα, και του ειρηνικού τρόπου με τον οποίο η μία διαδέχθηκε την άλλη, αυτό που επρόκειτο να συμβεί στις αρχές της βασιλείας του Aγιουρμπαρβάρντα ήταν στην πραγματικότητα το αντίθετο: μία πολιτική εκκαθάριση των αρχηγών υπουργών του Χαϊσάν και μία ανατροπή των περισσότερων πολιτικών του. Αυτές οι ανατροπές πολιτικής μπορούν να εντοπιστούν στον πολιτιστικό και ιδεολογικό προσανατολισμό του Aγιουρμπαρβάρντα, και στην άβολη πολιτική του σχέση με τον εκλιπόντα αδελφό του. Επηρεασμένος έντονα από την κομφουκιανική πολιτική ηθική, ήταν φυσικά αντίθετος στις εκμεταλλευτικές πολιτικές που εφάρμοζε το Υπουργείο Εξωτερικών υπό τον Χαϊσάν. 

Ο Αγιουρμπαρβάντα διακρίθηκε για τις μεταρρυθμιστικές του προσπάθειες, που βασίζονταν στην αρχή του Κομφουκιανισμού για την κυβέρνηση Γιουάν, αν και αυτές οι μεταρρυθμίσεις έγιναν προς δυσαρέσκεια ορισμένων Μογγόλων ευγενών. Μόλις ανέβηκε στον θρόνο, διέλυσε το Υπουργείο Κρατικών Υποθέσεων που είχε συσταθεί κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Χαγισάν, κάτι που είχε ως αποτέλεσμα την εκτέλεση 5 υψηλόβαθμων αξιωματούχων. Κατάργησε επίσης τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα ζιντά, που εκδίδονταν από την αυλή του Χαγισάν και επανέφερε τα χαρτονομίσματα ζονγκτόνγκ και ζιγιουάν ως το μόνο επίσημο νόμισμα. Η γραφειοκρατία μειώθηκε στο επίπεδο του 1293, και τα νέα υψηλά αξιώματα μειώθηκαν στο αρχικό καθεστώς, που είχαν κατά τη βασιλεία του Κουμπλάι. Τα διάφορα δημόσια οικοδομικά έργα του Χαγισάν σταμάτησαν. Διόρισε τους Λι Μενγκ και Ζανγκ Κούι μεγάλους συμβούλους, εκτός από τον διορισμό άλλων, συμπεριλαμβανομένων των Μογγόλων και των Σεμουρέν (μία κάστα ποικίλων λαών από την Κεντρική Ασία και τη Δύση). Το Γραφείο Φόρων Αγοράς, το οποίο συστάθηκε για την εποπτεία των εμπόρων, καταργήθηκε με την προσπάθεια κατάργησής του από τους Σεμουρέν.  Παρόλο που κατάργησε τις περισσότερες από τις πολιτικές του Χαγισάν, η μετατροπή των επίσημων μισθών σε χαρτονομίσματα ζιγιουάν διατηρήθηκε. Εκτός από αυτό, η αυλή επανέφερε επίσης την πολιτική του «μισθού ρυζιού» που είχε θεσπίσει ο Τεμούρ Χαν το 1320. Ο Aγιουρμπαρβάντα όρισε ότι το 30% των μισθών όλων των αυλικών αξιωματούχων έπρεπε να καταβάλλεται με ρύζι. 

Η πιο σημαντική μεταρρύθμιση που έκανε, ήταν η επαναφορά του αυτοκρατορικού συστήματος εξετάσεων για τους δημόσιους αξιωματούχους, παρόμοιου με αυτό που ίσχυε σε προηγούμενες δυναστείες της Κίνας.  Το αυτοκρατορικό σύστημα εξετάσεων, αν και είχε συζητηθεί επανειλημμένα κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Κουμπλάι, δεν είχε τεθεί σε ισχύ μέχρι τότε. Βασιζόταν πλέον εξ ολοκλήρου στον Νεοκομφουκιανισμό, ο οποίος καθιερώθηκε ως η κρατική φιλοσοφία της Κίνας για πολλούς αιώνες από τότε. Ορίστηκαν ποσοστώσεις βασισμένες στη φυλή γι' αυτές τις εξετάσεις, επιτρέποντας σε έναν ορισμένο αριθμό Μογγόλων και Χαν Κινέζων να εισέλθουν στην κυβέρνηση ως δημόσιοι αξιωματούχοι. Για παράδειγμα, από το 1313 εισήχθησαν εξετάσεις για υποψήφιους αξιωματούχους -ελέγχοντας τις γνώσεις τους σε σημαντικά ιστορικά έργα- το 1315, 300 διορισμοί έγιναν στην αυλή, με το ένα επιπλέον τέταρτο των θέσεων να δίνεται σε μη Χαν Κινέζους.

Η κωδικοποίηση του νόμου ήταν ένας άλλος τομέας, στον οποίο οι προσπάθειες του Αγιουρμπαρβάντα να μεταρρυθμίσει τη δυναστεία Γιουάν απέφεραν τα επιθυμητά αποτελέσματα. Τον ίδιο μήνα που ενθρονίστηκε το 1311, έδωσε εντολή στο Zονγκσού Σενγκ να συστηματοποιήσει τους κώδικες και τους κανονισμούς, που είχαν εκδοθεί από την αρχή της βασιλείας του Κουμπλάι. Αυτή η συλλογή και επεξεργασία ολοκληρώθηκε το 1316, αν και η διαδικασία αναθεώρησης της συλλογής δεν ολοκληρώθηκε πλήρως μέχρι το 1323, υπό τον γιο και διάδοχό του Σιντιμπάλα, ο οποίος την δημοσίευσε επίσημα με τον τίτλο Ντα Γιουάν Τονγκ Ζι (κινεζικά: 大元通制, «οι ολοκληρωμένοι θεσμοί του Μεγάλου Γιουάν»).  Κατά κάποιο τρόπο, ο νέος κώδικας αντανακλούσε επίσης ορισμένα μογγολικά έθιμα και τα θεσμικά χαρακτηριστικά, που προσιδιάζουν στη μογγολική δυναστεία στην ιστορία της Κίνας.
Πίστευε ότι οι Μογγολικές ελίτ και οι Σεμούρεν έπρεπε να μάθουν από την κομφουκιανή πολιτική φιλοσοφία και την κινεζική ιστορική εμπειρία, για να κυβερνήσουν την Κίνα.  Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Αγιουρμπαρβάντα, πολλά κινεζικά βιβλία και έργα μεταφράστηκαν ή εκδόθηκαν με την άδειά του. Αυτό μπορεί επίσης να αποκαλύψει την αγάπη του για τον κινεζικό πολιτισμό, και την επιθυμία του ίδιου και των αξιωματούχων του (ειδικά των Μογγόλων και των Κεντρο-ασιατών) να επωφεληθούν από την κομφουκιανή πολιτική σοφία και την κινεζική ιστορική εμπειρία. Παραδείγματα αυτών των μεταφρασμένων ή δημοσιευμένων βιβλίων και έργων, περιλαμβάνουν το κλασικό έργο του Κομφουκιανού *Σανγκ Σου* (κιναζικά: 尚書, "Βιβλίο της ιστορίας"), *το Νταξούε Γιανγί* (κινεζικά: 大學衍義, "Εκτεταμένη έννοια της Μεγάλης Μάθησης"), *το Τζενγκουάν Τζενγκιάο* (貞觀政要, "Βασικά στοιχεία της διακυβέρνησης της περιόδου Τζενγκουάν") και το *Σιάο Τζινγκ* (孝經, "Βιβλία υιικής ευσέβειας").

Τον χειμώνα του 1311 ο Αγιουρμπαρβάντα διέταξε την κατάργηση του τζαργκουτσί (δικαστή) των πριγκιπικών θεσμών που είχε δημιουργήσει ο Ογκεντέι Χαν (βασ. 1229–1241), και έθεσε όλους τους Μογγόλους παραβάτες υπό τη δικαιοδοσία του τσιενμπού, ενώ προσπάθησε να περιορίσει τους ξεχωριστούς δικαστές προσόδου. Περιόρισε τη θέση τζαργκουτσί στις δικαστικές υποθέσεις, και τις οργάνωσε υπό την Αυλή της Αυτοκρατορικής Φυλής. 

Στις αρχές της βασιλείας του, ο Αγιουρμπαρβάντα ενθάρρυνε τη γεωργία, για να αυξήσει τα κρατικά έσοδα.  Ο ανώτερος σύμβουλός του, Τεμουντέρ, έλαβε δραστικά μέτρα, τα οποία περιελάμβαναν την είσπραξη φόρων μονοπωλίου αλατιού και σιδήρου, και το κρατικό μονοπώλιο στο εξωτερικό εμπόριο υπό την Εποπτεία Ναυτιλιακού Εμπορίου. Παρά την αύξηση των εμπορικών δεσμών με την Ευρώπη, η διοίκηση του Αγιουρμπαρβάντα, με επικεφαλής τον Τεμουντέρ, επιχείρησε ανεπιτυχώς μία νέα κτηματολογική έρευνα, που ονομάζεται *Γιανγιού Τζινγκλί* (), που περιλαμβάνει μία ολοκληρωμένη εδαφολογική έρευνα το 1314. Εάν είχε εφαρμοστεί σωστά, η έρευνα αυτή θα είχε αυξήσει σημαντικά τα κρατικά έσοδα, και θα είχε βοηθήσει σε μία πιο αποτελεσματική φορολογική δομή. Η αναποτελεσματική εφαρμογή της έρευνας από διεφθαρμένους αξιωματούχους, προκάλεσε εκτεταμένες δυσκολίες και δυσαρέσκεια. Ως αποτέλεσμα, ξρκίνησε μία σοβαρή εξέγερση στο Τζιανγκσί το φθινόπωρο του 1315. Αν και η εξέγερση καταστάλθηκε μέσα σε δύο μήνες, ανάγκασε την κυβέρνηση να εγκαταλείψει εντελώς το πρόγραμμα έρευνας, για να ανακουφίσει την κατάσταση. 

Η Αγιουρμπαρβάντα χορήγησε επίσης *δίπλωμα* (yarliq) για την απαλλαγή των Φραγκισκανών από οποιαδήποτε φορολογία το 1314.  Οι μοναχοί εξακολουθούσαν να αναμένουν να προσεύχονται για τη ζωή του αυτοκράτορα, και να δίνουν την ευλογία τους σε τελετουργικές περιστάσεις.

Ο Τεμουντέρ περιόρισε την αυτονομία των πριγκιπικών αποθηκών, και εκτέλεσε τους Κομφουκιανούς αντιπάλους. Δεδομένου ότι ο Τεμουντέρ θεωρούνταν από τους Κομφουκιανούς «κακός υπουργός», οι αντίπαλοι του δημοσιονομικού συγκεντρωτισμού κατηγόρησαν τον Τεμουντέρ για διαφθορά, και ο Μπουγιαντού Χαν αναγκάστηκε να τον απολύσει το 1317.  Μη θέλοντας να αντιταχθεί στη μητέρα του Νταγκί (Ταργκί), ο Αγιουρμπαρβάντα δεν μπόρεσε να εξαλείψει τον Τεμουντέρ.

Σε διεθνές επίπεδο, ο Αγιουρμπαρβάντα συνέχισε τις ιμπεριαλιστικές πολιτικές των προγόνων του. Υπενθύμισε στα υποτελή κράτη την άνοδό του στο θρόνο, και τους είπε να θυμούνται και να στέλνουν τον φόρο υποτελείας τους την κατάλληλη στιγμή, και τους διαβεβαίωσε ότι θα λάμβανε τιμωρητικά μέτρα σε περίπτωση αποτυχίας. Μεταξύ των υποτελών πριγκίπων στους οποίους ειδοποίησε την άνοδό του στον θρόνο, αναφέρονται αυτοί τού Τσαμπά, τού Αννάμ, ενός νησιού κοντά στην Ιαπωνία, του Μαλαμπάρ και βασιλείων στα σύνορα της Γιουνάν. 

Κατά τη διάρκεια της βασιλείας της Αγιουρμπαρβάντα έλαβε χώρα επίσης ο πόλεμος Εσέν Μπουκά-Αγιουρμπαρβάντα μεταξύ του χανάτου Τσαγκατάι υπό τον Εσέν Μπουκά Α΄ και της δυναστείας Γιουάν των Αγιουρμπαρβάντα και του συμμάχου της, του Ιλχανάτου υπό τον Ολτζαϊτού . Ο πόλεμος έληξε με νίκη των Γιουάν και του Ιλχανάτου, αλλά η ειρήνη ήρθε μόνο μετά το τέλος του Εσέν Μπουκά το 1318.

## Μετέπειτα
[μικρογραφία|Χειροκίνητο κανόνι, [δυναστεία Γιουάν.]]

Ο Αγιουρμπαρβάντα απεβίωσε την 1η Μαρτίου 1320.  Μετά το τέλος του Χαγισάν, ο Αγιουρμπαρβάντα αθέτησε την υπόσχεσή του αργότερα στη βασιλεία του, ορίζοντας τον γιο του Σιντιμπάλα νέο διάδοχο το 1316. Ως εκ τούτου, ο γιος του τον διαδέχθηκε, αντί ενός από τους γιους του Χαγισάν.

Το τέλος του προκάλεσε δύο δεκαετίες πολιτικής αναταραχής. Η παράταξη Χουνγκιράτ υπό τους Τεμουντέρ και Νταγκί έγινε ακόμη πιο ισχυρή στην αυλή. Μετά τη δολοφονία του Σιντιμπάλα το 1323, κανένας από τους απογόνους του δεν κυβέρνησε την αυτοκρατορία.

## Οικογένεια
Είχε τρεις συζύγους, μόνο δύο του έδωσαν γιους:
* Ραντασίρι Χατούν, της φυλής Χονγκτζιλά (弘吉剌氏d. 1322) από το Χονγκιράντ
** Σιντιμπάλα, *διάδοχος* (碩德八剌太子, 22 Φεβρουαρίου 1302 – 4 Σεπτεμβρίου 1323), 1ος γιος
* Νταρμασίρι Χατούν,  της ''κορεατικής'' φυλής Kιμ (答里麻失里)
** Ουντούς Μπουκά, πρίγκιπας του Σουνγκιάνγκ (順阳王, π. 1321), 2ος γιος
* Μπαγιάν κουτούγκ Χατούν, της φυλής Kαισόνγκ Βανγκ (伯顔忽篤皇后), εγγονή του Βονγκτζόνγκ του Γκοργιέο
* άγνωστα
** Kοκελούν, μεγάλη πριγκίπισσα της Πολιτείας Λου (闊闊倫 魯國公主), 1η κόρη
*** παντρεύτηκε τον Ντουολβμπέν Κουρεγκέν, έναν από τους απογόνους του Ντάι Σετσέν 
** Δεύτερη κόρη.

## Δείτε επίσης
* Κατάλογος αυτοκρατόρων Γιουάν
* Κατάλογος Μογγόλων ηγεμόνων
* Κατάλογος Κινέζων μοναρχών
* Αυτοκρατορική εξέταση

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Κατηγορία:Μπορτζίγκιν