Αμβούργο

Το **Αμβούργο,** επισήμως **Ελεύθερη και [[Τευτονική Χάνσα|Χανσεατική]] πόλη του Αμβούργου** (), είναι η δεύτερη μεγαλύτερη σε πληθυσμό πόλη της Γερμανίας με περίπου 1,8 εκατομμύρια κατοίκους (Ιούνιος 2025) και ένα από τα 16 γερμανικά ομόσπονδα κρατίδια. Αποτελεί οικονομικό και πολιτισμικό κέντρο ολόκληρης της Βόρειας Γερμανίας. Είναι επίσης το μεγαλύτερο λιμάνι της Γερμανίας και ένα από τα μεγαλύτερα της Ευρώπης. Το διασχίζει ο ποταμός Έλβας, ο οποίος μετά από 80 χιλιόμετρα εκβάλλει στη Βόρεια Θάλασσα. Με έκταση περίπου 755 τετραγωνικά χιλιόμετρα, είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος δήμος στη Γερμανία. Η πόλη χωρίζεται σε επτά περιφέρειες και 104 αστικές περιοχές, συμπεριλαμβανομένης της περιφέρειας Νόιβερκ, ενός αρχιπελάγους που βρίσκεται στη Βόρεια Θάλασσα. Η μητροπολιτική περιοχή του Αμβούργου είναι οικονομικά και επιστημονικά σημαντική, ιδιαίτερα στους τομείς της αεροδιαστημικής μηχανικής, των βιοεπιστημών και της τεχνολογίας των πληροφοριών, καθώς και στη βιομηχανία καταναλωτικών αγαθών και ως κέντρο μέσων ενημέρωσης. Από το 1996, το Αμβούργο είναι επίσης η έδρα του Διεθνούς Δικαστηρίου για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Η Σπάιχερσταντ (Speicherstadt) και το γειτονικό Κοντορχάουσφιρτελ (*Kontorhausviertel*) αποτελούν Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO από το 2015. Άλλα γνωστά πολιτιστικά μνημεία και ορόσημα είναι το Δημαρχείο του Αμβούργου και οι πέντε κύριες εκκλησίες της πόλης (Αγίου Πέτρου, Αγίου Νικολάου, Αγίας Εκατερίνης, Αγίου Ιακώβου και Αγίου Μιχαήλ). Χαρακτηριστικά του αστικού τοπίου είναι οι πολλές πλίνθινες (κλίνκερ) προσόψεις και η εγγύτητά του στο νερό, με πολλά ποτάμια, κανάλια και υδάτινες οδούς. Έχει 2.302 γέφυρες, περισσότερες από όσες η Βενετία και το Άμστερνταμ μαζί. Διεθνώς γνωστή είναι η ψυχαγωγική περιοχή του Σανκτ Πάουλι (*St. Pauli*) με το Ρίπερμπαν (*Reeperbahn*) και η αίθουσα συναυλιών της Φιλαρμονικής του Έλμπε (*Elbphilharmonie***)**, η οποία λειτουργεί από το 2017.

## Ιστορία

### Πρώιμος Μεσαίωνας
Το όνομα της πόλης προέρχεται από τον πρώτο μόνιμο οικισμό που περιστοίχιζε ένα κάστρο (*Burg*) χτισμένο από τον αυτοκράτορα Καρλομάγνο το 808 μ.Χ. Το κάστρο κατασκευάστηκε σε στέρεο έδαφος ανάμεσα στους βάλτους μεταξύ του ποταμού Άλστερ και του ποταμού Έλβα, ως αμυντικό προπύργιο στις επιδρομές των Σλάβων. Οι πρώτες αναφορές στην ονομασία Χάμμαμπουργκ (Hammaburg) εντοπίζονται το 834. Προέρχεται από την παλαιοσαξονική λέξη ham (χαμ), που κατά μία ερμηνεία περιγράφει την υγρή πεδιάδα. Το κάστρο ήταν προσβάσιμο μέσω των ποταμών Άλστερ και Έλβα, ενώ συνδεόταν και με παλιούς εμπορικούς δρόμους όπως η οδός *Ochsenweg*. Αρχαιολογικές έρευνες από τη δεκαετία του 1950, και ιδιαίτερα από το 2005 έως το 2007, τοποθετούν το Χάμμαμπουργκ στην θέση της σημερινής ομώνυμης πλατείας της πόλης και συνηγορούν στην ύπαρξη τριών φάσεων κατασκευής του κάστρου. Το πρώτο Χάμμαμπουργκ (Χάμμαμπουργκ Ι) χτίστηκε τον 8ο αιώνα και είχε διαστάσεις 48 × 58 μ., ενώ ακολούθησε μια δεύτερη φάση επέκτασης (Χάμμαμπουργκ ΙΙ) γύρω στο 817-822 δίνοντας στο κάστρο συνολική διάμετρο 65 μ. Γύρω στο 900, επεκτάθηκε ακόμα περισσότερο (Χάμμαμπουργκ III) με τελικές διαστάσεις περίπου 85 × 95 μ. Το 811, ο Καρλομάγνος έχτισε την πρώτη ξύλινη εκκλησία στο Αμβούργο για ιεραποστολικό έργο. Το 831, ο μοναχός Άνσγκαρ, ο οποίος είχε προηγουμένως αναλάβει ιεραποστολικά καθήκοντα στη Δανία και τη Σουηδία μεταξύ 827 και 829, διορίστηκε πρώτος Επίσκοπος Αμβούργου από τον Λουδοβίκο τον Ευσεβή και η επισκοπή στο Αμβούργο επανιδρύθηκε για περαιτέρω ιεραποστολικό έργο. Αυτό τεκμηριώνεται σε έγγραφο με ημερομηνία 15 Μαΐου 834, το οποίο, ωστόσο, δεν έχει διατηρηθεί στην αρχική του μορφή και ενδέχεται να έχει παραποιηθεί. Ήδη από το 832, ο Άνσγκαρ είχε λάβει το επισκοπικό πάλλιον από τον Πάπα Γρηγόριο Δ΄ και είχε διοριστεί παπικός απεσταλμένος για όλη τη Σκανδιναβία. Το αν έλαβε επίσης τον τίτλο του αρχιεπισκόπου αμφισβητείται σύμφωνα με πρόσφατα ευρήματα. Στο Αμβούργο, ο Άνσγκαρ είχε χτίσει μια τρίκλιτη εκκλησία αφιερωμένη στην Αγία Μαρία, πιθανώς μια απλή ξύλινη κατασκευή, πρόδρομο του μεγάλου καθεδρικού ναού του Αμβούργου που πολύ αργότερα κατεδαφίστηκε. Η εκκλησία του Άνσγκαρ δεν είναι αρχαιολογικά τεκμηριωμένη και πιθανότατα βρισκόταν στη θέση της σημερινής εκκλησίας του Αγίου Πέτρου, εκτός των ορίων του Χάμμαμπουργκ. Υπήρχε επίσης σχολείο, μοναστήρι και βιβλιοθήκη για τη συλλογή χειρόγραφων βιβλίων. Ο Άνσγκαρ χειροτόνησε τον Γκόσμπερτ ως ιεραπόστολο επίσκοπο για τη Σουηδία και στη συνέχεια αφιερώθηκε ξανά στο ιεραποστολικό έργο στην περιοχή γύρω από το Σλέσβιχ υπό την προστασία του Δανού βασιλιά Χόρικ Α΄. Για την κάλυψη των εξόδων, διατέθηκαν τα έσοδα του Αβαείου Τούρχολτ στη Φλάνδρα, αλλά μετά τη συνθήκη του Βερντέν το 843, έπρεπε να παραχωρηθεί στον βασιλιά Κάρολο Β΄ της Γαλλίας. 

Η διαίρεση της αυτοκρατορίας των Καρολιδών είχε ως αποτέλεσμα οι Δανοί Βίκινγκ να καταστρέψουν τους οικισμούς στις εκβολές του Έλβα, και τελικά να ισοπεδώσουν το Χάμμαμπουργκ. Οι γραπτές πηγές περιγράφουν την επίθεση των Βίκινγκ πολύ δραματικά, αλλά η ολοκληρωτική πυρπόληση του κάστρου δεν μπορεί να επαληθευτεί αρχαιολογικά. Ο Άνσγκαρ διέφυγε της πρώτης επίθεσης μέσω του Ράμελσλοχ (περίπου 30 χλμ. νότια του Χάμμαμπουργκ) στη Βρέμη. Μετά τον θάνατο του Επισκόπου Λέουντεριχ της Βρέμης, έγινε προσωρινός διάδοχός του. Σε σύνοδο του 848, αποφασίστηκε η συγχώνευση της Επισκοπής της Βρέμης και της Αρχιεπισκοπής του Αμβούργου, αποκαθιστώντας έτσι τον τίτλο του Άνσγκαρ ως Αρχιεπισκόπου του Χάμμαμπουργκ. Ως επίσημη κατοικία του αρχιεπισκόπου χρησιμοποιήθηκε η ασφαλής πόλη της Βρέμης. Αυτό, ωστόσο, οδήγησε στον διαχωρισμό της πρώην Επισκοπής της Βρέμης από την μητροπολιτική περιφέρεια της Κολωνίας και κατά συνέπεια σε διαμάχες με τον Αρχιεπίσκοπο της Κολωνίας, Χίλντουιν (842–848/49), αλλά και τον διάδοχό του, Γκούνταρ. Το γεονός αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη στασιμότητα στην ανάπτυξη του Αμβούργου. Όταν ο Γκούνταρ αφορίστηκε, λόγω της συγκατάθεσής του στο διαζύγιο του Λοθάριου Β΄ της Λοθαριγγίας, ο Πάπας Νικόλαος Α' εξέδωσε παπική βούλα για την Αρχιεπισκοπή Αμβούργου-Βρέμης στις 31 Μαΐου 864. Μετά τον θάνατο του Αρχιεπισκόπου Ρίμπερτ το 888, ο οποίος είχε διαδεχθεί τον Άνσγκαρ το 865, ο Αρχιεπίσκοπος Χέρμαν Α' της Κολωνίας επιχείρησε ξανά να επιτύχει τον διαχωρισμό Αμβούργου-Βρέμης και την επιστροφή της Επισκοπής της Βρέμης στη σφαίρα επιρροής της Κολωνίας, ωστόσο απέτυχε να γίνει αποδεκτό το αίτημά του στη Σύνοδο του Τρέμπουρ το 895. Τελικά, το 905, ο Πάπας Σέργιος Γ' κήρυξε την Αρχιεπισκοπή Αμβούργου-Βρέμης ως «μία εκκλησία». Ο τίτλος του Επισκόπου Βρέμης, ο οποίος ούτως ή άλλως δεν είχε απονεμηθεί από το 848, καταργήθηκε και ο Αρχιεπίσκοπος Αμβούργου γινόταν πλέον Αρχιεπίσκοπος Αμβούργου-Βρέμης, με την έδρα του στη Βρέμη, καθώς ήταν ασφαλής από επιδρομές. Το 915, ο νέος οικισμός είχε ήδη μετατραπεί σε ερείπια κατά την πρώτη καταγεγραμμένη επιδρομή των Σλάβων Αβοδριτών. Από το 937, της Αρχιεπισκοπής Αμβούργου-Βρέμης ηγήθηκε ο Αρχιεπίσκοπος Άνταλνταγκ. Αφού ο βασιλιάς Ερρίκος Α΄ είχε ήδη πετύχει αρκετές σημαντικές στρατιωτικές νίκες επί των Δανών το 934 και τους είχε εκδιώξει (συμπεριλαμβανομένης της κατάκτησης του εμπορικού κέντρου των Βίκινγκ στο Χέντεμπι), ο Άνταλνταγκ ανοικοδόμησε το κάστρο, ενώ ο οικισμός, ο οποίος κατοικούνταν κυρίως από τεχνίτες και μικροεμπόρους, επεκτάθηκε σημαντικά. Επιπλέον παραχώρησε στο Αμβούργο δικαιώματα εμπορικής πόλης, θέτοντας έτσι τα θεμέλια για το μεταγενέστερο καθεστώς του. Από το 964, ο Πάπας Βενέδικτος Ε΄ πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του στο Αμβούργο, έχοντας εξοριστεί από τη Ρώμη. Μετά τον θάνατό του το 966, τα λείψανά του θάφτηκαν στον Καθεδρικό Ναό της Αγίας Μαρίας μέχρι που μεταφέρθηκαν στη Ρώμη το 999. thumb|227x227px|Το λιμάνι του ΑμβούργουΤο 966, ο βασιλιάς της Γερμανίας και αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας Όθων Α΄  μεταβίβασε την κυριαρχία της Σαξονίας, και επομένως και του Χάμμαμπουργκ, στον μάργραβο Χέρμαν Μπίλουνγκ. Παρά ταύτα, ο Άνταλνταγκ κατάφερε να διατηρήσει μια σχετική ανεξαρτησία. Μετά την ήττα του Όθωνα Β΄ στην Καλαβρία και την επακόλουθη στρατιωτική αποδυνάμωση, ακολούθησε γενική εξέγερση των Βένεδων και επιθέσεις των Δανών. Κατά τη διάρκεια της εξέγερσης των Λουτίτσι το 983, σημειώθηκαν σλαβικές επιθέσεις που οδήγησαν σε περαιτέρω ανακατασκευή των αμυντικών τειχών. Αυτή την εποχή, το Χάμμαμπουργκ ΙΙΙ κατεδαφίστηκε και αντικαταστάθηκε αργότερα από το οχυρό του Χάιντενβαλ (Heidenwall). O οίκος των Μπίλουνγκ κυβέρνησε τη Σαξονία, συμπεριλμβανομένου του Αμβούργου, από το 936 έως το 1106 με αρκετά οικοδομικά έργα να πραγματοποιούνται κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Βερνάρδου Β' (1011–1059). Στις αρχές της δεκαετίας του 1020, το Χάμμαμπουργκ εγκαταλείφθηκε και στη συνέχεια οι οχυρώσεις της πόλης ανασχεδιάστηκαν και επεκτάθηκαν. Το επονομαζόμενο Νέο Κάστρο (Neue Burg) βρισκόταν στην περιοχή του σημερινού *Nikolaifleet* (υδάτινο κανάλι στην παλαιά πόλη του σύγχρονου Αμβούργου). Το πιθανώς σοβαρά κατεστραμμένο Χάμμαμπουργκ είχε παραδοθεί στον Αρχιεπίσκοπο Αμβούργου-Βρέμης Ούνβαν, με τον οποίο ο Βερνάρδος Β' συνεργάστηκε στενά για την περαίωση των κατασκευαστικών έργων. Για την καλή συνεργασία τους κάνει αναφορά και ο Αδάμ της Βρέμης. Ο Ούνβαν αποφάσισε να ισοπεδώσει το παλιό περιφερειακό τείχος του Αμβούργου και έχτισε έναν ξύλινο καθεδρικό ναό στην ίδια τοποθεσία. Το επονομαζόμενο Χάιντενβαλ πιθανότατα χτίστηκε επίσης σε αυτό το πλαίσιο, με σκοπό να προστατεύσει από τις σλαβικές εισβολές από την ανατολή. Η ολοκλήρωση του Νέου Κάστρου μπορεί να χρονολογηθεί με ακρίβεια το 1023. Η ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της πόλης ίσως σχετίζεται με μια σειρά από συγκρούσεις στις οποίες ήταν εκτεθειμένος ο Βερνάρδος, ο οποίος επαναστάτησε το 1020 εναντίον του αυτοκράτορα για να απαιτήσει σαξονικά φυλετικά δικαιώματα που του είχαν προηγουμένως εγγυηθεί. Ο αρχιεπίσκοπος Ούνβαν πέθανε κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Βερνάρδου Β' και τον διαδέχθηκε ο Αδαλβέρτος της Βρέμης, ο οποίος δεν ήταν μόνο φίλος του βασιλιά Ερρίκου Γ', αλλά και δάσκαλος και σύμβουλος του γιου του Ερρίκου Δ'. Αρχικά δημιουργήθηκαν εμπορικές σχέσεις προς τα βόρεια και ανατολικά, φτάνοντας μέχρι την Ισλανδία, τη Γροιλανδία και τη Φινλανδία. Σχεδιάστηκε επίσης επέκταση των οχυρώσεων, αλλά ο Αδαλβέρτος ανατράπηκε. Λόγω των συγκρούσεων εξουσίας για τη διαδοχή, οι Οβοτρίτες εκμεταλεύτηκαν τη συγκυρία και εισέβαλαν στη βόρεια Αλμπινγγία (Nordelbingen) του Δουκάτου της Σαξονίας, βόρεια του Έλβα. Η βασιλεία του Δούκα Όρντουλφ (1059–1072) σημαδεύτηκε επίσης από συγκρούσεις με τους Σλάβους. Το 1066 και το 1072, το Αμβούργο δέχτηκε ξανά εισβολή από τους Οβοτρίτες, αναγκάζοντας τους αρχιεπισκόπους να το εγκαταλείψουν και να εγκατασταθούν στη Βρέμη. Το Αμβούργο έχασε έτσι την εκκλησιαστική πρωτοκαθεδρία του στο Bορρά. Με το θάνατο του Δούκα Μάγκνους το 1106 τερματίστηκε η δυναστεία των Μπίλουνγκ και μαζί της η κυριαρχία τους στο Αμβούργο.

Μετά τη διάλυση του οίκου των Μπίλουνγκ, ο βασιλιάς Ερρίκος Ε΄ όρισε νέο Δούκα της Σαξονίας τον μελλοντικό αυτοκράτορα Λοθάριο Γ΄ Σούπλινμπουργκ. Εκείνος διόρισε το 1110 ως κυβερνήτη του Χόλσταϊν και του Στόρμαρν τον Αδόλφο Α΄ του οίκου Σάουενμπουργκ, με αποτέλεσμα το Αμβούργο να γίνει μέρος της επικράτειάς του. Ο Αδόλφος Α΄ διέταξε την αποξήρανση και αποικισμό των ελών και των νησιών του Έλβα. Το 1124, ο ποταμός Άλστερ φράχθηκε για πρώτη φορά για να τροφοδοτήσει έναν υδρόμυλο σιτηρών που βρισκόταν στην τοποθεσία της σημερινής οδού Γκρόσερ Μπούρσταχ (*Großer Burstah*). Ο γιος και διάδοχός του, Αδόλφος Β΄, είχε μικρότερη επίδραση στη εξέλιξη της πόλης, ωστόσο επέτρεψε και εκείνος μια περίοδο ήρεμης ανάπτυξης, παρά το γεγονός πως βρισκόταν σε σύγκρουση με τον αυτοκράτορα. Ο χρονικογράφος Χέλμολντ φον Μπόζαου αναφέρει μια επίθεση στο Αμβούργο και την καταστροφή του Νέου Κάστρου το 1139, το οποίο παρέμεινε εγκαταλελειμμένο για σχεδόν πενήντα χρόνια πριν ξεκινήσουν ξανά αστικές παρεμβάσεις στο σημείο αυτό. Τα επόμενα χρόνια, ο Αδόλφος Β' επικεντρώθηκε περισσότερο στο Λύμπεκ και σε εμπορικά ζητήματα στη Βαλτική Θάλασσα. Η νέα πόλη του Λύμπεκ ιδρύθηκε το 1143, στη θέση παλαιότερου οικισμού που είχε καταστραφεί το 1138. Τα προνόμια που παραχώρησε στην πόλη την κατέστησαν άμεσα έναν ευημερούντα εμπορικό λιμένα και κερδοφόρο επενδυτικό έργο για τον οίκο των Σάουενμπουργκ.

### Ώριμος Μεσαίωνας
Κομβική χρονολογία για το Αμβούργο ήταν το 1189, όταν ο αυτοκράτορας Φρειδερίκος Α΄ Βαρβαρόσσα φέρεται να παραχώρησε στην πόλη ειδικά προνόμια, μεταξύ των οποίων απαλλαγή από δασμούς μέχρι τη Βόρεια Θάλλασα και κατάργηση στρατιωτικών υποχρεώσεων για τους κατοίκους, οι οποίοι αποκτούσαν επίσης το δικαίωμα αλιείας, εκτροφής ζώων και ξυλείας. Δεν υπάρχει αυθεντικό έγγραφο που να πιστοποιεί μια τέτοια διαταγή, παρά μόνο ένα αντίγραφο του 1225, το οποίο έχει αναγνωριστεί ως πλαστό. Σε κάθε περίπτωση, ακόμα και αν υπήρξε προϊόν πλαστογραφίας των εμπόρων του Αμβούργου, έθεσε στην πράξη τις βάσεις για την άνθηση του εμπορίου.  
μικρογραφία|Αντίγραφο της παλαιότερης γνωστής σφραγίδας του Αμβούργου (1241).
Τον 13ο αιώνα, το Αμβούργο σημαδεύτηκε από πολέμους. Το 1201, ο Δούκας Βάλντεμαρ Β΄ της Δανίας επιτέθηκε και κατέλαβε την πόλη, καθώς και τις γύρω περιοχές, ενώ αιχμαλώτισε επίσης τον Αδόλφο Γ'. Το 1214, ο Φρειδερίκος Β΄ Χοενστάουφεν παραχώρησε τα εδάφη βόρεια του Έλβα στο Βασίλειο της Δανίας για να εξασφαλίσει μια συμμαχία εναντίον των Γουέλφων και το Αμβούργο διοικούνταν τότε από Δανό κυβερνήτη. Οι ξένοι κατακτητές έφεραν τα δύο μέρη της πόλης πιο κοντά. Το Αμβούργο ενώθηκε υπό ένα ενιαίο δημαρχείο, συμβούλιο και δικαστήριο. Στις 22 Ιουλίου 1227, ένας συνασπισμός μοναρχών της Βόρειας Γερμανίας, συμπεριλαμβανομένων πολιτών του Αμβούργου, νίκησε αποφασιστικά τους Δανούς στη Μάχη του Μπόρνχεβεντ. Η πόλη υποτάχθηκε στον Αδόλφο Δ', ο οποίος έγινε ηγεμόνας της το 1228. Πριν ακόμα αναλάβει την εξουσία, ίδρυσε στη θέση του σημερινού Χρηματιστηρίου Αξιών το πρώτο μοναστήρι του Αμβούργου, το φραγκισκανικό μοναστήρι της Αγίας Μαρίας της Μαγδαληνής, το οποίο κατεδαφίστηκε όμως το 1837. Τα προνόμια που παραχωρήθηκαν επέτρεψαν στο εμπόριο (ειδικά στην ζυθοποιία) να αναπτυχθεί ελεύθερα. Ιδρύθηκαν εμπορικές συντεχνίες και ξένοι εμπορικοί οίκοι. Το 1239, ο Αδόλφος Δ΄ αποσύρθηκε στο μοναστήρι που είχε ανεγείρει και χειροτονήθηκε ιερέας στη Ρώμη (1244). Από το 1240 και μετά, κατασκευάστηκε μια νέα σειρά οχυρώσεων, η οποία μέχρι το 1250 περικύκλωνε ήδη το μεγαλύτερο μέρος της παλιάς πόλης του Αμβούργου και της οποίας τα περιγράμματα και τα ονόματα εξακολουθούν να διαμορφώνουν το αστικό τοπίο σήμερα (Lange Mühren, Kurze Mühren, Steintor, Millerntor, Alstertor). Κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης ανάπτυξης, ιδρύθηκαν επίσης αρκετά μοναστήρια και νοσοκομεία. Το 1270, τέθηκε σε ισχύ το *Ordeelbook* (Βιβλίο Δικαίου), γραμμένο από τον Jordan von Boizenburg, με διατάξεις του για το αστικό, ποινικό και δικονομικό δίκαιο. Ο όρος «ελεύθερη πόλη» που χρησιμοποιήθηκε σε αυτό ήταν, τουλάχιστον, ασυνήθιστος εκείνη την εποχή. Στις 5 Αυγούστου 1284, το Αμβούργο χτυπήθηκε από μια καταστροφική πυρκαγιά που κατέστρεψε σχεδόν όλα τα σπίτια των περίπου 5.000 κατοίκων του. Το 1286, ο Δούκας της Σαξονίας-Λάουενμπουργκ παραχώρησε στην πόλη του Αμβούργου το μισό νησί *Ο* στα βορειοδυτικά του Χάντελν, που αργότερα μετονομάστηκε σε Νόιβερκ από το όνομα οχυρωμένου πύργου που χτίστηκε εκεί το 1299 (*Neues Werk*).   

Τον 12ο και 13ο αιώνα, το εμπόριο στη Βόρεια Γερμανία ενταντικοποιήθηκε, και οι νεοσύστατες πόλεις-λιμάνια στις ακτές της Βαλτικής άκμασαν, όπως το Λύμπεκ, το Ρόστοκ, το Βίσμαρ, και το Στράλζουντ. Έμποροι από αυτές τις πόλεις, καθώς και από το Αμβούργο και το Λύνεμπουργκ, εκπροσωπούσαν όλο και περισσότερο τα συμφέροντά τους από κοινού εκτός της Βόρειας Γερμανίας (π.χ., στο Λονδίνο, στην Μπριζ ή στο Μπρίγκεν του Μπέργκεν), γεγονός που οδήγησε τελικά στο σχηματισμό της Χανσεατικής Ένωσης. Oρόσημα στην ιστορία του Αμβούργου, στην πορεία του προς την ένταξή του στη Χανσεατική Ένωση, υπήρξαν η υιοθέτηση του νόμου του Λύμπεκ το 1188, η συνθήκη που διασφάλιζε την χερσαία οδό μεταξύ Λύμπεκ και Αμβούργου το 1241, η απόκτηση εμπορικών προνομίων στη Φλάνδρα το 1252, την Αγγλία το 1266, τη Σουηδία το 1261, τη Νορβηγία το 1283 και τη Γαλλία το 1294, καθώς και η υιοθέτηση ενός κοινού νομίσματος με το Λύμπεκ το 1255. Η Κάτω Γερμανική αντικατέστησε τα λατινικά ως επίσημη γλώσσα του Αμβούργου, εισήχθησαν ένα κτηματολόγιο και ένα μητρώο χρεών, και ορισμένοι έμποροι άρχισαν να τηρούν τα δικά τους λογιστικά βιβλία. Με την πάροδο του χρόνου, εμπορικά και πολιτικά συμφέροντα ταυτίστηκαν, με αποτέλεσμα η Χανσεατική Ένωση να μετατραπεί από καθαρά εμπορική σε μία ευρύτερη ένωση πόλεων με πολιτικές διαστάσεις. Η χανσεατική περίοδος έφερε στο Αμβούργο πρωτοφανή ευημερία. Αυτός ο πλούτος χρησιμοποιήθηκε, μεταξύ άλλων, για την απόκτηση σημαντικών εκτάσεων, καθώς και για την κατασκευή και επέκταση σημαντικών θρησκευτικών και κοσμικών κτιρίων. Η άνοδος του θαλάσσιου εμπορίου συνοδεύτηκε από έξαρση της πειρατείας, με αποτέλεσμα το Αμβούργο, όπως και οι άλλες χανσεατικές πόλεις, να υποφέρει από τη συχνή λεηλασία και αχιμαλωσία πλοίων στον Έλβα. Η συνθήκη αυτή οδήγησε το Αμβούργο και το Λύμπεκ στον εξοπλισμό πολεμικών πλοίων εναντίον των πειρατών. Το 1401 κατέλαβαν αρχικά τον στόλο του Κλάους Στέρτεμπεκερ και αργότερα αυτόν του Γκέντεκε Μίχελς. Μετά την εκτέλεσή τους, τα κεφάλια των πειρατών καρφώθηκαν σε πασσάλους και εκτέθηκαν δημόσια.    

### Ύστερος Μεσαίωνας
Το 1350, η Μαύρη Πανώλη, η μεγάλη πανδημία πανώλης στην Ευρώπη, έπληξε την πόλη και στοίχισε τη ζωή σε περίπου 6.000 ανθρώπους. Από τον 15ο αιώνα, η χανσεατική ένωση άρχισε να εμφανίζει σημάδια παρακμής. Στη Γερμανία, ο όγκος του θαλάσσιου εμπορίου μειώθηκε, ενώ αντίθετα αυξήθηκε το χερσαίο εμπόριο. Επιπλέον, Ολλανδοί και Άγγλοι έμποροι δραστηριοποιούνταν ήδη με επιτυχία στο αναδυόμενο υπερπόντιο εμπόριο. Λόγω πολιτικών αναταραχών στο Λύμπεκ, το Αμβούργο ηγήθηκε της χανσεατικής ένωσης από το 1410 έως το 1416. Το 1410 χρονολογείται και το πρώτο σύνταγμα του Αμβούργου, που παρέμεινε σε ισχύ μόνο για επτά χρόνια. Το 1420, τα στρατεύματα του Αμβούργου και του Λύμπεκ κατέκτησαν το κάστρο του Μπέργκεντορφ για να εξασφαλίσουν την χερσαία οδό μεταξύ των δύο πόλεων και με τη Συνθήκη του Πέρλεμπεργκ, έθεσαν το χωριό υπό κοινή διοίκηση. Με τον θάνατο του τελευταίου Κόμη του Σάουενμπουργκ το 1459, ξεκίνησε μια μακρά περίοδος για το Αμβούργο, κατά την οποία έπρεπε να υπερασπίζεται τα προνόμια που είχε αποκτήσει έναντι των ηγεμόνων γειτονικών περιοχών. Η πόλη γνώρισε επίσης έντονες εσωτερικές πολιτικές αναταραχές το 1458 και το 1483. Η εξέγερση του 1458 ήταν απόρροια του «πολέμου των ιεραρχών του Λύνεμπουργκ». Πολίτες και δημοτικοί σύμβουλοι του Λύνεμπουργκ διαφώνησαν με τους κληρικούς σχετικά με την εκμετάλλευση της αλυκής της πόλης. Tο συμβούλιο του Αμβούργου προσπάθησε να μεσολαβήσει, δίνοντας όμως προτεραιότητα στα συμφέροντα της χανσεατικής ένωσης έναντι των συμφερόντων των πολιτών, οι οποίοι εξεγέρθηκαν. Η κατάσταση ήταν παρόμοια το 1483. Η αρχική δημόσια δυσαρέσκεια προέκυψε επειδή το συμβούλιο δεν απαγόρευσε στους εκπροσώπους του Αρχιεπισκόπου Αμβούργου-Βρέμης να επισκεφθούν το μοναστήρι του Χαρβεστεχούντε (*Harvestehude*) για να διερευνήσουν φερόμενες κακοποιήσεις. Συγγενείς των μοναχών διαμαρτυρήθηκαν μπροστά στις πύλες του μοναστηριού και απέτρεψαν οποιαδήποτε παρέμβαση στη ζωή των μοναχών. Ωστόσο, οικονομικοί παράγοντες έπαιξαν επίσης ρόλο, και ειδικότερα, η έλλειψη σιτηρών και η επακόλουθη αύξηση της τιμής του ψωμιού, εντείνοντας περαιτέρω το αντισυνοδικό αίσθημα.   
μικρογραφία|Χάρτης που απεικονίζει κατά προσέγγιση το Αμβούργο το 1550 (Gallois, J. G, ''Geschichte der Stadt Hamburg'', 1867).
Όταν δημοσιεύθηκαν οι θέσεις του Λούθηρου στη Βιτεμβέργη το 1517, το Αμβούργο είχε πληθυσμό περίπου 14.000 κατοίκων, έχοντας ήδη ανακάμψει από την καταστροφική πανώλη κυρίως μέσω της μετανάστευσης από την ύπαιθρο. Το είκοσι τοις εκατό των πολιτών θα μπορούσε να θεωρηθεί μέρος της ανώτερης τάξης (κατά κύριο λόγο έμποροι, γιατροί, δικηγόροι ή εξειδικευμένοι τεχνίτες), ενώ υπολογίζεται ότι ζούσαν επίσης περίπου 350 κληρικοί. Λόγω της μικρής έκτασης της πόλης, οι κακουχίες και η φτώχεια ήταν ορατές, όπως και ο πλούτος και η ευημερία. Στην πλειοψηφία τους, οι κάτοικοι υποστήριζαν τα μοναστήρια και έκαναν δωρεές στις εκκλησίες των ενοριών τους. Ωστόσο, εξέφραζαν επίσης κριτική σε όσους εκπροσωπούσαν την Εκκλησία στην πόλη, καθώς καθημερινά γίνονταν μάρτυρες καταχρήσεων εκ μέρους των κληρικών. Ήδη από το 1477 και το 1499, το δημοτικό συμβούλιο, εκ μέρους των πολιτών, παραπονέθηκε στον πρωτοπρεσβύτερο του καθεδρικού ναού για την κατάσταση της εκκλησιαστικής ζωής. Οι πολίτες ανησυχούσαν κυρίως για την ποιότητα της διδασκαλίας στο σχολείο του καθεδρικού ναού και το γεγονός ότι οι κληρικοί δεν πλήρωναν φόρους και δεν εκπλήρωναν τα καθήκοντά τους για τη συντήρηση των τειχών της πόλης. Σε αυτό το περιβάλλον, η ανάγκη για εκκλησιαστική μεταρρύθμιση ήταν πολύ μεγάλη. Ο ενθουσιασμός για τη μεταρρύθμιση στο Αμβούργο τροφοδοτήθηκε περαιτέρω από μια διαμάχη για τα σχολεία. Η αύξηση των διδάκτρων από τον τότε πρωτοπρεσβύτερο του Καθεδρικού Ναού, οι σχολικές ελλείψεις, η ανεπάρκεια των διορισμένων δασκάλων και η απαγόρευση ίδρυσης σχολείων από απλούς πολίτες, ήταν μερικά από τα ζητήματα διαμάχης. Στις 2 Σεπτεμβρίου 1522, μέλη των ενοριών, πρεσβύτεροι των συντεχνιών και επιφανείς οικογένειες συνέταξαν μια σειρά από αιτήματα, απαιτώντας, μεταξύ άλλων, λόγο στον διορισμό ιερέων και δασκάλων, συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων για σχολικά θέματα και δικαίωμα στην ίδρυση νέων σχολείων. Την ίδια περίοδο που εξελισσόταν η σχολική διαμάχη, τυπώθηκαν στο Αμβούργο τα γραπτά του Λούθηρου, γεγονός που συνέβαλε στην αποτελεσματικότερη διάδοση των αρχών της Λουθηρανικής ομολογίας. Το 1529 επιτεύχθηκε συμφωνία μεταξύ του δημοτικού συμβουλίου και των πολιτών που όριζε ότι το Αμβούργο θα ήταν πλέον Λουθηρανικό και υιοθετήθηκε εκκλησιαστική διάταξη που συνέταξε ο Λουθηρανός θεολόγος Γιοχάνες Μπούγκενχαγκεν.   

### 17ος - 19ος αιώνας
Σε αντίθεση με πολλές πόλεις και εδάφη της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, η λουθηρανική πλέον πόλη του Αμβούργου αντιμετώπισε τον Τριακονταετή Πόλεμο με οικονομικά και πολιτικά οφέλη, διατηρώντας πολιτική ουδετερότητας προς όφελος της εμπορικής τάξης. Για την ενίσχυση της άμυνας της πόλης, νέες οχυρώσεις ολοκληρώθηκαν το 1625 και επέτρεψαν την εγκατάσταση πολυάριθμων νέων κατοίκων (περίπου 56.000 κάτοικοι γύρω στο 1643). Μετά τον πόλεμο, επιπλέον πρόσφυγες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων από γερμανικές εμπόλεμες ζώνες, αναζήτησαν καταφύγιο στη Χανσεατική πόλη (περίπου 60.000 κάτοικοι στα τέλη του 17ου αιώνα). Πορτογάλοι Εβραίοι και Ολλανδοί Προτεστάντες σχημάτισαν σημαντικές ομάδες μεταξύ των μεταναστών, φέρνοντας μαζί τους τις δικές τους θρησκευτικές παραδόσεις. Ήδη από τo 1567, το Αμβούργο είχε υποδεχτεί και μια εταιρεία Άγγλων εμπόρων (*Merchant Adventures*), στην οποία παραχωρήθηκαν πολλά προνόμια. Αυτή η κοινότητα των ξένων διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην οικονομική ζωή της πόλης και συνέβαλαν στην ίδρυση της τράπεζας του Αμβούργου το 1619. Η τράπεζα επέτρεπε καταθέσεις σε ασήμι και παρόμοια τιμαλφή, ώστε να διευκολυνθούν οι εμπορικές συναλλαγές χωρίς μετρητά. Εισήχθη επίσης μια νέα λογιστική μονάδα (*Mark Banco*), ως απάντηση στην υποτίμηση των μετρητών κατά τη διάρκεια του πολέμου. To 1623, για την προστασία του εξωτερικού εμπορίου, ιδρύθηκε το Ναυαρχείο, μια αρχή που υποστηριζόταν από κοινού από το δημοτικό συμβούλιο και την εμπορική τάξη. Αρχικά, χωρίς δικά του πολεμικά πλοία, το καθήκον του ήταν να ασφαλίζει τον ποταμό Έλβα και να υπερασπίζεται τα εμπορικά πλοία από πειρατές και κουρσάρους. Αργότερα, το Αμβούργο απέκτησε δύο πλοία νηοπομπής (*Wappen von Hamburg* και *Lepoldus Primus*). Από το 1616, ο Χριστιανός Δ΄ της Δανίας επιδίωξε την ίδρυση και την ανάπτυξη του Γκλύκσταντ ως ανταγωνιστή του Αμβούργου. Το 1686 η Δανία πολιόρκησε το Αμβούργο για τρεις εβδομάδες, γεγονός που αποτέλεσε τη βίαιη κορύφωση μιας τελικά ανεπιτυχούς προσπάθειας του βασιλιά Χριστιανού Ε' να υποτάξει τη χανσεατική πόλη.       

Στα τέλη του 17ου αιώνα, το Αμβούργο ήταν η μεγαλύτερη πόλη της Γερμανίας μετά την Κολωνία, με περίπου 70.000 κατοίκους. Οι δεκαετίες μεταξύ 1648 και 1712 χαρακτηρίστηκαν από σφοδρούς συνταγματικούς αγώνες και συγκρούσεις που επικεντρώθηκαν κυρίως στην κατανομή της εξουσίας μεταξύ του συμβουλίου και των πολιτών. Ωστόσο, τόσο αυτό το διάστημα όσο και γενικά η περίοδος μέχρι τις αρχές του 19ου αιώνα, υπήρξε παράλληλα μια χρυσή εποχή για την πνευματική ζωή της πόλης, με το κίνημα του Διαφωτισμού να κυριαρχεί σχεδόν όλους τους τομείς. Σημαντικό ρόλο σε αυτό διαδραμάτισε και η «Εταιρεία του Αμβούργου για την Προώθηση των Τεχνών και των Χρήσιμων Επιχειρήσεων» (γνωστή και ως «Πατριωτική Εταιρεία»), που ίδρυσαν οι Φρίντριχ Γκότλιμπ Κλόπστοκ και Γιόχαν Γκέοργκ Μπους (Johann Georg Büsch) το 1765. Μαζί με άλλες ενώσεις, που ασπάστηκαν το πνεύμα του Διαφωτισμού, συνέβαλε σημαντικά στον εκσυγχρονισμό της κοινωνίας. Με τη Συνθήκη του Γκότορπ το 1768, η Δανία αναγνώρισε το Αμβούργο ως αυτοκρατορική πόλη (χωρίς άλλον κυρίαρχο εκτός από τον αυτοκράτορα). Επιπλέον, η συνθήκη παραχώρησε στο Αμβούργο τα νησιά, από το Φέντελ μέχρι το Φίνκενβερντερ, που βρίσκονταν ανάμεσα στην πόλη και τις αριστερές όχθες του ποταμού Έλβα. Οι Ναπολεόντειοι πόλεμοι ανέτρεψαν αυτό το καθεστώς καθώς το 1810 το Αμβούργο προσαρτήθηκε στη Γαλλική Αυτοκρατορία. Μετά την πτώση του Ναπολέοντα (1814–15), έγινε κράτος μέλος της Γερμανικής Συνομοσπονδίας και η ευημερία ανακτήθηκε γρήγορα, καθώς το εμπόριο του Αμβούργου επεκτάθηκε σε νεοαποκτηθέντα εδάφη στην Αφρική, την Ασία και την Αμερική. Ακόμη και η μεγάλη πυρκαγιά του Μαΐου 1842, η οποία κατέστρεψε το ένα τέταρτο της πόλης, δεν ανέκοψε την ακμάζουσα οικονομία και το λιμάνι μετατράπηκε σε ένα λιμάνι προσβάσιμο ανά πάσα στιγμή, χωρίς τα πλοία να εξαρτώνται από την κατάσταση των παλιρροιών στις εκβολές του Έλβα. Υπό τη Γερμανική Αυτοκρατορία, που ιδρύθηκε το 1871, το πολιτικό καθεστώς του Αμβούργου διατηρήθηκε και η ανάπτυξη συνεχίστηκε χωρίς εμπόδια. Μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα, κατά τη διάρκεια του οποίου ο πληθυσμός αυξήθηκε από 130.000 σε 700.000, το Αμβούργο επεκτάθηκε πέρα ​​από τα προηγούμενα όριά του, απορροφώντας πρώην προάστια όπως το Σανκτ Πάουλι και το Σανκτ Γκέοργκ αλλά και περιοχές της υπαίθρου, προς το Άιμσμπιτελ, το Έπεντορφ, το Χάρβεστεχούντε και το Μπάρμπεκ.     

### Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος και η Δημοκρατία της Βαιμάρης
Στις αρχές του 20ού αιώνα, το Αμβούργο θα επιδίωκε να διατηρήσει και να ενισχύσει τη θέση του ως πύλη της Γερμανίας προς τον κόσμο. Ωστόσο, το ξέσπασμα του Α' Παγκοσμίου Πολέμου το 1914 σταμάτησε την πρόοδο. Το διεθνές εμπόριο του Αμβούργου κατέρρευσε και ο εμπορικός στόλος του, που αποτελούνταν από 1.466 πλοία, περιορίστηκε ουσιαστικά στο λιμάνι. Ήδη από τα μέσα Αυγούστου 1914, λίγες μόνο εβδομάδες μετά το ξέσπασμα του πολέμου, ξεκίνησε ο βρετανικός ναυτικός αποκλεισμός, επηρεάζοντας άμεσα το Αμβούργο. Μετά τον πόλεμο, οι νικηφόροι Σύμμαχοι απαίτησαν σχεδόν όλα τα πλοία του Αμβούργου ως αποζημίωση από τη Γερμανία. Κατά τη διάρκεια του πολέμου, το εργατικό κίνημα διχάστηκε σχετικά με το αν θα υποστήριζε την πολιτική εθνικής ενότητας που επιθυμούσε η κυβέρνηση του Ράιχ ή θα εναντιωνόταν στον πόλεμο. Το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) διασπάστηκε στο Σοσιαλδημοκρατικό της Πλειοψηφίας (Mehrheitssozialdemokratische Partei Deutschlands), στο Ανεξάρτητο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (USPD) και στην Ένωση Σπάρτακος (αργότερα Κομμουνιστικό Κόμμα Γερμανίας, KPD). Το SPD προσπάθησε μαζί με τα αστικά κόμματα να διαχειριστεί τις ελλείψεις σε καιρό πολέμου. Το Ανεξάρτητο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα της Γερμανίας (USPD) και αριστεροί ριζοσπάστες συμμετείχαν ενεργά στην Νοεμβριανή Επανάσταση και σχημάτισαν το Γερμανικό Συμβούλιο Εργατών και Στρατιωτών (*Deutsche Arbeiter- und Soldatenräte*), το οποίο ουσιαστικά αναγνωρίστηκε από τη Γερουσία ως το ανώτατο κυβερνητικό όργανο στις 6 Νοεμβρίου 1918, μέχρι τις πρώτες ελεύθερες, δημοκρατικές εκλογές για το Κοινοβούλιο στις 16 Μαρτίου 1919. Το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα κέρδισε το 50,5% των ψήφων και ο Βέρνερ φον Μέλε εξελέγη πρώτος δήμαρχος και πρόεδρος της Γερουσίας. Η Χανσεατική πόλη είχε δύο ψήφους στο νέο Αυτοκρατορικό Συμβούλιο (Reichsrat). Παρά την οριακή απόλυτη πλειοψηφία του, το SPD αποφάσισε να μην σχηματίσει κυβέρνηση μόνο του ή με το USPD, αλλά να αφήσει τις μισές έδρες της Γερουσίας σε εκπροσώπους του Γερμανικού Δημοκρατικού Κόμματος (DDP) και της προπολεμικής Γερουσίας. Αυτή η απόφαση συνεργασίας έθεσε τα θεμέλια για μια ασυνήθιστη πολιτική σταθερότητα και συνέχεια που χαρακτήρισε το Αμβούργο κατά τη διάρκεια της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης.      

Το νεοεκλεγμένο Κοινοβούλιο και η Γερουσία του 1919 αντιμετώπισαν μια σειρά από πιεστικά προβλήματα. Ο πόλεμος είχε οδηγήσει σε βαθιές οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές αλλαγές στο Αμβούργο, όπως και σε όλη τη Γερμανία. Η πόλη, της οποίας η οικονομία διαμορφωνόταν από το λιμάνι της και το εργατικό δυναμικό της αποτελούσε περισσότερο από τα τρία τέταρτα του διεθνούς εμπορικού τομέα, επηρεάστηκε σοβαρά από τον ναυτικό αποκλεισμό. Οι ναυτιλιακές εταιρείες, οι τράπεζες και οι εταιρείες εξωτερικού εμπορίου, καθώς και οι επιχειρήσεις που παρήγαγαν αγαθά για αστική κατανάλωση, υπέστησαν σημαντικές απώλειες. Μόνο η βιομηχανία όπλων, κυρίως τα ναυπηγεία, επεκτάθηκε. Η δυσαρέσκεια με τις μεταπολεμικές εξελίξεις ξέσπασε σε συχνές πολιτικές αναταραχές και απόπειρες πραξικοπημάτων κατά τη διάρκεια αυτής της αρχικής φάσης της Δημοκρατίας.  Μετά τη σταθεροποίηση του νομίσματος τον Νοέμβριο του 1923, η οικονομία του Αμβούργου ανέκαμψε σχετικά γρήγορα και η πόλη επωφελήθηκε ιδιαίτερα από την εισροή διεθνών δανειακών κεφαλαίων στη Γερμανία μετά τη διευθέτηση του ζητήματος των επανορθώσεων με το Σχέδιο Ντόους. Το ευνοϊκό οικονομικό κλίμα αξιοποιήθηκε για να ξεκινήσουν μεταρρυθμίσεις σε πολλούς τομείς μεταξύ 1924 και 1929, με στόχο τη βελτίωση της κατάστασης των μειονεκτούντων τμημάτων του πληθυσμού, σε ζητήματα όπως οι συνθήκες εργασίας, η επαγγελματική ασφάλεια, η στέγαση, οι ευκαιρίες εκπαίδευσης και κατάρτισης, και η κοινωνική ασφάλιση. Η παγκόσμια οικονομική ύφεση του 1929 έφερε απότομα τέλος σε αυτή την ευνοϊκή εξέλιξη και το Αμβούργο επλήγη ιδιαίτερα σκληρά. Τον Αύγουστο του 1931, απειλούνταν με χρεοκοπία και μπορούσε να αποτραπεί μόνο με τη βοήθεια του Ράιχ. Μέχρι τον Ιούνιο του 1933, σχεδόν το 40% του εργατικού δυναμικού ήταν άνεργο. Παρά τα δραστικά μέτρα λιτότητας και τις αυστηρές αυξήσεις φόρων, τα ταχέως μειούμενα κρατικά έσοδα ήταν όλο και περισσότερο ανεπαρκή για να καλύψουν τις αδιάκοπα αυξανόμενες δαπάνες κοινωνικής πρόνοιας. Στις εκλογές του κρατιδίου στις 27 Σεπτεμβρίου 1931, το Ναζιστικό Κόμμα (NSDAP) έλαβε το 26,3% των ψήφων, καθιστώντας το δεύτερο ισχυρότερο πίσω από το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) με 27,8%. Μετά την ήττα, η Γερουσία παραιτήθηκε, αλλά παρέμεινε στην εξουσία με υπηρεσιακή ιδιότητα μέχρι τον Μάρτιο του 1933, καθώς δεν σχηματίστηκε κυβερνητικός συνασπισμός παρά τις εκλογές του 1932.

### Β' Παγκόσμιος Πόλεμος και νεότερη ιστορία
μικρογραφία|Αεροφωτογραφία κατεστραμμένων κατοικιών και εμπορικών κτιρίων νότια του πάρκου Eilbektal (πάνω δεξιά) στην περιοχή Eilbek του Αμβούργου, μετά την επιδρομή της Διοίκησης Βομβαρδιστικών της Βασιλικής Πολεμικής Αεροπορίας τη νύχτα της 27ης/28ης Ιουλίου 1943 (Επιχείρηση Γόμορρα).
Mετά την εκλογική νίκη του Χίτλερ, το σύνταγμα ουσιαστικά ανεστάλη, μαζί με θεμελιώδη δικαιώματα όπως η ελευθερία του συνέρχεσθαι και η ελευθερία του Τύπου. Στο Αμβούργο, το κοινοβούλιο κατέστη περιττό και η Γερουσία απέκτησε την εξουσία να ψηφίζει νόμους. Η πόλη αναγνωρίστηκε ως πρωτεύουσα της γερμανικής ναυτιλίας και εκπονήθηκαν περίτεχνα σχέδια για την περαιτέρω ανάπτυξή της. Με τον νόμο περί «Μεγάλου Αμβούργου» του 1937, ενσωματώθηκαν σε αυτό αρκετοί δήμοι και πόλεις, όπως η Άλτονα, το Βάντσμπεκ, και το Χάρμπουργκ, με αποτέλεσμα να αποκτήσει τα σημερινά του γεωγραφικά όρια. Τα μεγαλεπήβολα σχέδια για την ανάπτυξη του Αμβούργου εγκαταλείφθηκαν με το ξέσπασμα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου το 1939. Συστηματικές μαζικές απελάσεις Εβραίων και Γερμανών εβραϊκής καταγωγής ξεκίνησαν το 1941. Εκτιμάται ότι περίπου 7800 Εβραίοι του Αμβούργου δολοφονήθηκαν στο Ολοκαύτωμα, από τους σχεδόν 17 χιλιάδες που ζούσαν στην πόλη πριν από την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία. Μέχρι το τέλος του πολέμου, και κατά τη διάρκεια εκατοντάδων αεροπορικών επιδρομών, καταστράφηκε περίπου το 55% της πόλης, 60% των λιμενικών εγκαταστάσεων, ενώ ο αριθμός των νεκρών εκτιμάται στις 55.000. Η πλέον σφοδρή και πολυήμερη αεροπορική επιδρομή, γνωστή με την κωδική ονομασία Επιχείρηση Γόμορρα, πραγματοποιήθηκε στα τέλη Ιουλίου του 1943 και οδήγησε στο θάνατο περίπου 42 χιλιάδων ανθρώπων. Συνολικά, περίπου 900 χιλιάδες κάτοικοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την πόλη και πολλοί μεταφέρθηκαν με τρένα και ποταμόπλοια σε προσωρινά κέντρα υποδοχής στην Κάτω Σαξονία και το Σλέσβιχ-Χόλσταϊν, και στη συνέχεια διανεμήθηκαν σε όλο το Ράιχ. Στις 14 Απριλίου 1945, το Αμβούργο υπέστη την τελευταία μεγάλη αεροπορική επιδρομή και στις 3 Μαΐου, η πόλη παραδόθηκε. Ανήκε στη βρετανική ζώνη κατοχής και το διορισμένο από τους Βρετανούς δημοτικό συμβούλιο ανέλαβε την ευθύνη να συντάξει ένα νέο σύνταγμα για το Αμβούργο. Στις 15 Μαΐου 1945, οι βρετανικές κατοχικές δυνάμεις διόρισαν τον πολιτικά ανεξάρτητο Ρούντολφ Πέτερσεν ως πρώτο δήμαρχο μετά το τέλος του ναζιστικού καθεστώτος. Στις 13 Οκτωβρίου 1946, διεξήχθησαν οι πρώτες ελεύθερες εκλογές μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου με νίκη του σοσιαλδημοκρατικού κόμματος. Ο Μαξ Μπράουερ έγινε στη συνέχεια δήμαρχος του Αμβούργου. 

Η ανοικοδόμηση της πόλης προχώρησε με ταχύ ρυθμό και τα επόμενα χρόνια σημαδεύτηκαν από μεγάλη ανάπτυξη. Το λιμάνι έγινε γρήγορα ο μεγαλύτερος κόμβος μεταφόρτωσης της Γερμανίας, ενώ πολλοί κάτοικοι βρήκαν εργασία στα ναυπηγεία του Αμβούργου. Η μεταπολεμική εμπορική άνθηση που παρατηρήθηκε οδήγησε, μεταξύ άλλων, και στο χτίσιμο της επιχειρηματικής περιοχής City Nord, στη δεκαετία του 1960, στα όρια της περιφέρειας Hamburg-Nord. Σημαντικά έργα αστικής ανάπτυξης ολοκληρώθηκαν, όπως τα δώδεκα πολυώροφα κτίρια Grindel (1950–1956), η Κρατική Όπερα του Αμβούργου (1955), το Audimax (1957–1959), το *Philosophenturm* (Πύργος Φιλοσοφίας) του Πανεπιστημίου του Αμβούργου, το ερευνητικό κέντρο DESΥ (1960–1964) και το κτίριο της Unilever (1964). Το 1962 η πόλη υπέστη πλημμύρα, η οποία σκότωσε περισσότερους από 300 ανθρώπους και κατέστρεψε μεγάλο μέρος του παλιού τμήματος της πόλης. Την κρίση διαχειρίστηκε αποτελεσματικά ο τότε γερουσιαστής Χέλμουτ Σμιτ (μετέπειτα καγκελάριος της Γερμανίας), ο οποίος απέκτησε μεγάλη δημοτικότητα σε εθνικό επίπεδο. Στα μέσα της δεκαετίας του 1960, ο πληθυσμός ξεπέρασε τους 1.800.000 κατοίκους, αν και μειώθηκε τις δεκαετίες που ακολούθησαν, λόγω της μετατόπισης του πληθυσμού προς τα προάστια. Με τη συνεχιζόμενη μετανάστευση στην πόλη, ο ξένος πληθυσμός του Αμβούργου έφτασε το 10% μέχρι τη δεκαετία του 1980. Η ενοποίηση της Γερμανίας το 1990 ενίσχυσε το εμπόριο μεταξύ της πόλης και της ανατολικής και κεντρικής Ευρώπης και καθόλη τη δεκαετία του 1990, η πόλη εκσυγχρονίστηκε ακόμα περισσότερο. Στα σημαντικά κατασκευαστικά έργα της πιο πρόσφατης περιόδου ανήκουν το γήπεδο Volksparkstadion, η Barclays Arena, το εμπορικό κέντρο Europa Passage, το Χάφεν Σίτι και η Φιλαρμονική του Έλβα. 

## Γεωγραφία
[thumb|159x159px| [Ράτχαους (Αμβούργο)|Ράτχαους Αμβούργου]]Το Αμβούργο βρίσκεται στη βόρεια Γερμανία, στη συμβολή των παραπόταμων Μπίλε και Άλστερ με τον Έλβα, ο οποίος εκβάλλει στη Βόρεια Θάλασσα περίπου 100 χιλιόμετρα βορειοδυτικά. Κοντά σε αυτή τη συμβολή βρίσκεται η περιοχή Νόιβερκ, που αποτελείται από τρία νησιά. Το λιμάνι εκτείνεται κατά μήκος του Έλβα περίπου από το Φέντελ έως το Φίνκενβερντερ, στη νότια όχθη του Βόρειου Έλβα, απέναντι από τις περιοχές του Σανκτ Πάουλι και της Άλτονα. Οι δύο όχθες συνδέονται με τις γέφυρες του Έλβα στα ανατολικά και με δύο σήραγγες (Παλαιά και Νέα). Η περιοχή νότια και βόρεια του ποταμού είναι ανυψωμένη (Γκέεστ), που σχηματίστηκε από τις αποθέσεις άμμου και χαλικιού κατά την Εποχή των Παγετώνων. Τα έλη που βρίσκονται ακριβώς δίπλα στον ποταμό και στις δύο πλευρές του Έλβα διασχίστηκαν επί αιώνες από παραποτάμους του Έλβα και πλημμύρισαν από τις παλίρροιες της Βόρειας Θάλασσας, με αποτέλεσμα την απόθεση άμμου και λάσπης. Ο ποταμός Έλβας έχει πλέον αναχώματα και από τις δύο πλευρές, και οι παραπόταμοί του έχουν αποστραγγιστεί, ή εκτραπεί, ενώ έχουν κατασκευαστεί επίσης κανάλια και φράγματα. Το υψηλότερο σημείο της πόλης είναι το Χάσελμπρακ, που βρίσκεται 116,2 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, βόρεια της περιοχής των λόφων του Χάρμπουργκ.

Ο ποταμός Άλστερ έχει σχηματίσει στο κέντρο της πόλης λίμνη, ήδη από την εποχή του Μεσαίωνα. Η λίμνη χωρίζεται σε δύο διακριτά τμήματα, τον μεγαλύτερο, γνωστό και ως εξωτερικό Άλστερ, και τον μικρότερο, εσωτερικό Άλστερ, που περικλείεται από το ιστορικό κέντρο της πόλης. Οι παραπόταμοι του Άλστερ - όπως και ο ίδιος ο Άλστερ - είναι εν μέρει καναλιωμένοι εντός των ορίων της πόλης. Οριοθετούνται κυρίως από εκτεταμένα δημόσια πάρκα. Σχεδόν 2.500 γέφυρες εκτείνονται στα πολυάριθμα κανάλια, τις υδάτινες οδούς και τις πλωτές οδούς της πόλης.

Το Αμβούργο συνορεύει με το κρατίδιο Σλέσβιχ-Χόλσταϊν στα βόρεια και την Κάτω Σαξονία στα νότια. Εκτός από μερικές μικρές εδαφικές προσαρμογές, όπως η απόκτηση του Νόιβερκ και αγροτεμαχίων κοντά στο φράγμα Γκέεστχαχτ, τα σημερινά όρια της πόλης του Αμβούργου παραμένουν ως έχουν από την εποχή του Νόμου περί Μείζονος Αμβούργου, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ την 1η Απριλίου 1937. Μετά το Βερολίνο, η πόλη είναι η δεύτερη μεγαλύτερη στη Γερμανία τόσο σε πληθυσμό όσο και σε έκταση.

Το ιστορικό κέντρο της πόλης βρίσκεται νότια του εσωτερικού Άλστερ. Το γεωγραφικό κέντρο του Αμβούργου εντός των σημερινών ορίων του (εξαιρουμένου του Νόιβερκ) βρίσκεται στο σημείο που στεγάζεται το Γυμνάσιο Λέρχεντφελντ στην περιοχή Ούλενχορστ. Το βορειότερο σημείο του Αμβούργου είναι το νησί Σάρχερν (Scharhörn), το ανατολικότερο είναι το Άλτενγκαμε (Altengamme), το νοτιότερο είναι το Κράουελ (Krauel) και το δυτικότερο είναι το νησί Νίγκεχερν (Nigehörn). Συνολικά αποτελείται από 92% ξηρά και 8% νερό.

### Αστικό τοπίο
Το Αμβούργο διαθέτει σημαντικά κτίρια που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα αρχιτεκτονικού ύφους. Οι κύριες εκκλησίες της πόλης αποτελούν ίσως τα σημαντικότερα ορόσημα του αστικού τοπίου, όπως ο Άγιος Νικόλαος, ο οποίος το 1874 ήταν το ψηλότερο κτίριο στον κόσμο. Οι πυργίσκοι των εκκλησιών του Αγίου Μιχαήλ, του Αγίου Πέτρου, του Αγίου Ιακώβου και της Αγίας Αικατερίνης, καθώς και ο πύργος ραδιοφώνου και τηλεόρασης (Heinrich-Hertz-Turm) δεσπόζουν στον ορίζοντα της πόλης. Το δημαρχείο είναι ένα πλούσια διακοσμημένο νεοαναγεννησιακό κτίριο που ολοκληρώθηκε το 1897. Ο πύργος έχει ύψος 112 μέτρα. Η πρόσοψή του, μήκους 111 μ., απεικονίζει τους αυτοκράτορες της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, καθώς το Αμβούργο, ως ελεύθερη αυτοκρατορική πόλη, ήταν μόνο υπό την κυριαρχία του αυτοκράτορα. Το *[[Chilehaus]]*, ένα τούβλινο εξπρεσιονιστικό κτίριο γραφείων που χτίστηκε το 1922 και σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Φριτς Χέγκερ (Fritz Höger), έχει σχήμα υπερωκεάνιου και παρουσιάζει αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον. Η σημερινή περιοχή του Χάφεν Σίτι είναι ένα από τα μεγαλύτερα σχέδια αστικής ανάπτυξης σε ευρωπαϊκό επίπεδο από το 2008. Προβλέπεται να στεγάσει περίπου 16.000 μόνιμους κατοίκους (8.000 κατοικίες) και 7.000 φοιτητές, συμβάλοντας στην επέκταση της πόλης κατά 40%. Στο σχέδιο συμμετέχουν οι γνωστοί αρχιτέκτονες Ρεμ Κούλχαας και Ρέντσο Πιάνο. Το κτίριο της Φιλαρμονικής του Έλβα, χτισμένο πάνω από κτίρια παλαιών αποθηκών, και σχεδιασμένο από τους Herzog & de Meuron, αποτελεί επίσης σημαντικό πόλο έλξης με αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον.  

Η οδός Ρίπερμπαν (Reeperbahn), στην περιοχή Ζανκτ Πάουλι (St. Pauli), είναι μια από τις μεγαλύτερες «κόκκινες συνοικίες» στην Ευρώπη και ένας από τους πλέον πολυσύχναστους ψυχαγωγικούς προορισμούς στην πόλη. Σημαντικός τουριστικός πόλος, φιλοξενεί καταστήματα με είδη σεξ, οίκους ανοχής, νυχτερινά κέντρα και θέατρα, παραμένοντας σημείο αναφοράς και κέντρο της νυχτερινής ζωής του Αμβούργου. Ο θρυλικός τραγουδιστής και ηθοποιός Χανς Άλμπερς περιέγραψε με ρομαντικό τρόπο τη νυχτερινή διασκέδαση των ναυτικών στο Ρίπερμπαν και έγραψε τον ανεπίσημο ύμνο της γειτονιάς, *Auf der Reeperbahn Nachts um Halb Eins*, τη δεκαετία του 1940. Από το 1960 έως το 1962 πραγματοποίησαν εκεί αρκετές εμφανίσεις οι Beatles. Το 2006 η πλατεία στη διασταύρωση των οδών Reeperbahn και Große Freiheit μετονομάστηκε σε Πλατεία Μπιτλς (*Beatles-Platz*), στο κέντρο της οποίας δεσπόζει γλυπτό με τα μέλη του συγκροτήματος. Σημαντικό κέντρο νυχτερινής ζωής αποτελεί επίσης η συνοικία Σάντσε (Schanze), με πολυάριθμά καφέ, εστιατόρια και μπαρ. 

Πολλά πάρκα είναι κατανεμημένα σε όλη την πόλη, γεγονός που καθιστά το Αμβούργο μια καταπράσινη πόλη. Τα μεγαλύτερα είναι το Στάντπαρκ (Stadtpark), το πάρκο του Νεκροταφείου Όλσντορφ και το *Planten un Blomen* (σημαίνει «φυτά και λουλούδια» στα κάτω γερμανικά). Το Stadtpark, που αποτελεί ένα από τα πλέον κεντρικά πάρκα του Αμβούργου, διαθέτει μεγάλο πύργο νερού, ο οποίος στεγάζει ένα από τα μεγαλύτερα πλανητάρια της Ευρώπης. Το πάρκο και τα κτίριά του σχεδιάστηκαν από τον Φριτς Σουμάχερ τη δεκαετία του 1910. Το πλούσιο σε χλωρίδα πάρκο *Planten un Blomen* βρίσκεται στο κέντρο ττης πόλης και περιέχει θεματικούς κήπους, τον μεγαλύτερο ιαπωνικό κήπο στη Γερμανία και τον παλαιό βοτανικό κήπο του Αμβούργου (*Alter Botanischer Garten*), που πλέον αποτελείται κυρίως από θερμοκήπια. Ο νεότερος και πιο σύγχρονος βοτανικός κήπος (*Loki-Schmidt-Garten*) στην περιοχή Klein Flottbek συντηρείται από το Πανεπιστήμιο του Αμβούργου. Η πόλη διαθέτει επίσης τον ζωολογικό κήπο Χάγκενμπεκ (*Tierpark Hagenbeck)*, που δημιουργήθηκε το 1907 από τον Καρλ Χάγκενμπεκ ως ο πρώτος ζωολογικός κήπος με τάφρους, χωρίς κάγκελα.

Τα πολλά ρυάκια, ποτάμια και κανάλια του Αμβούργου διασχίζονται από περίπου 2.500 γέφυρες. Οι γέφυρες *Köhlbrandbrücke, Freihafen Elbbrücken, Lombardsbrücke* και *Kennedybrücke* που χωρίζουν τον εσωτερικό από τον εξωτερικό Άλστερ είναι σημαντικοί δρόμοι της πόλης. Αυτοκινητόδρομοι, γέφυρες και σήραγγες συνδέουν τα βόρεια και τα νότια τμήματα του Αμβούργου. Ειδικότερα, η παλαιά σήραγγα του Έλβα (*Alter Elbtunnel* ή *St. Pauli Elbtunnel*), η οποία άνοιξε το 1911 αποτελεί σήμερα τουριστικό αξιοθέατο. Τη ραχοκοκαλιά των δημόσιων συγκοινωνιών αποτελούν οι γραμμές υπέργειου (S-Bahn) και υπόγειου (U-Bahn) σιδηροδρόμου. Ένα παλαιότερο σύστημα τραμ που άρχισε να λειτουργεί το 1866 εγκαταλείφθηκε τελικά το 1978.
κέντρο|μικρογραφία|750x750εσ|Πανοραμική άποψη του Αμβούργου από τον πύργο της εκκλησίας του Αγίου Μιχαήλ.

### Κλίμα
Το Αμβούργο έχει ωκεάνιο κλίμα (Köppen: Cfb), επηρεασμένο από την εγγύτητά του στην ακτή και τις θαλάσσιες επιρροές από τον Ατλαντικό Ωκεανό. Το κλίμα της πόλης περιγράφεται γλαφυρά από τον γερμανικό όρο *Schmuddelwetter* (τοπικός όρος *Schietwedder,* σε ελεύθερη μετάφραση «λασπόκαιρος»), που αναφέρεται γενικά σε καιρικές συνθήκες όπου επικρατούν ασθενείς ή μέτριοι άνεμοι, χαμηλή νεφοκάλυψη και ψιλή βροχή με συσσώρευση λάσπης. Λόγω των επικρατούντων δυτικών ανέμων και των θαλάσσιων επιρροών, το κλίμα είναι ηπιότερο τον χειμώνα και πιο δροσερό το καλοκαίρι συγκριτικά με την ανατολική ενδοχώρα. Η μέση ετήσια θερμοκρασία είναι 9,4 βαθμοί Κελσίου. Ο θερμότερος μήνας είναι ο Ιούλιος, με μέσο όρο 18,1 βαθμούς Κελσίου, και ο ψυχρότερος είναι ο Ιανουάριος, με μέσο όρο 1,6 βαθμούς Κελσίου. Θερμοκρασίες γύρω στους 28 βαθμούς Κελσίου δεν είναι ασυνήθιστες στα μέσα του καλοκαιριού. Η μέγιστη θερμοκρασία 40,1 βαθμών Κελσίου καταγράφηκε στον μετεωρολογικό σταθμό Neuwiedenthal στις 20 Ιουλίου 2022, ενώ η ελάχιστη θερμοκρασία -29,1 βαθμών Κελσίου, καταγράφηκε στις 13 Φεβρουαρίου 1940. Το κλίμα είναι υγρό όλο το χρόνο. Η μέση βροχόπτωση είναι 773 χιλιοστά ετησίως και κατά μέσο όρο 52 ημέρες το χρόνο καταγράφεται ομίχλη. Κατά τους χειμερινούς μήνες, παρατηρούνται θυελλώδεις βροχοπτώσεις.

## Πληθυσμός
Μέχρι τις αρχές του πρώτου παγκοσμίου πολέμου, ο πληθυσμός του Αμβούργου γνώρισε συστηματική αύξηση, φθάνοντας το 1 εκατ. κατοίκους και παρέμεινε σε αυτά τα επίπεδα πριν παρουσιάσει νέα μεγάλη αύξηση λίγο πριν την έναρξη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, όταν και έφτασε τους 1,7 εκατ. κατοίκους. Ο πληθυσμός μειώθηκε δραστικά κατά τη διάρκεια του πολέμου, ωστόσο από τις αρχές του 1950, αυξήθηκε εκ νέου και έκτοτε υπερβαίνει τους 1,5 εκατ. κατοίκους με διακυμάνσεις. Μια ακόμα σημαντική μείωση παρατηρήθηκε την περίοδο 1964 - 1986, λόγω συστηματικής μετανάστευσης του πληθυσμού σε αγροτικές περιοχές στα προάστια. Το 2019 καταγράφτηκε ο υψηλότερος αριθμός κατοίκων στην ιστορία του (1,899 εκατ.). Το μέσο προσδόκιμο ζωής την περίοδο 2015/17 ήταν 78,5 έτη για τους άνδρες και 83,2 έτη για τις γυναίκες. Αυτό κατατάσσει το Αμβούργο στην πέμπτη θέση μεταξύ των γερμανικών ομοσπονδιακών κρατιδίων όσον αφορά το προσδόκιμο ζωής τόσο για τους άνδρες όσο και για τις γυναίκες. 

Στο τέλος του 2024, το 41,2% του συνολικού πληθυσμού είχε μεταναστευτικό υπόβαθρο, που αντιστοιχεί σε αύξηση περίπου 5% σε σύγκριση με τα στοιχεία του 2019. Ο αριθμός των αλλοδαπών που ζουν στο Αμβούργο, δηλαδή των κατοίκων χωρίς γερμανική υπηκοότητα, έχει επίσης αυξηθεί και στο τέλος του 2023, ανήλθε σε 376.910. Το 2023, πολιτογραφήθηκαν 7.537 κάτοικοι. Το ποσοστό αλλοδαπών στο συνολικό πληθυσμό ήταν 19,2% το 2022. Από τους κατοίκους χωρίς γερμανική υπηκοότητα, στο τέλος του 2024, 46.058 προέρχονταν από την Τουρκία, 36.258 από την Ουκρανία, 31.776 από το Αφγανιστάν, 26.975 από την Πολωνία και 17.385 από τη Συρία. Συνολικά 119.179 των κατοίκων είναι υπήκοοι άλλου κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το 2023, συνολικά 1.061.826 άτομα απασχολούνταν και υπόκεινταν σε εισφορές κοινωνικής ασφάλισης στο Αμβούργο. Από αυτούς, 261.078 εργάζονταν σε δημόσιους και ιδιωτικούς παρόχους υπηρεσιών, 273.928 στο εμπόριο, τις μεταφορές και τη φιλοξενία, 360.182 σε επιχειρηματικές υπηρεσίες (χρηματοοικονομικά, επιχειρηματικές υπηρεσίες, ακίνητα), 126.403 στη μεταποίηση, 39.367 στις κατασκευές και 861 στη γεωργία, τη δασοκομία και την αλιεία. Το 2020, το μέσο συνολικό εισόδημα ανά φορολογούμενο ήταν 48.034 ευρώ. 

Στις 31 Δεκεμβρίου 2024, από τους 1.862.565 κατοίκους της πόλης, το 19,7% (366.483) ήταν Προτεστάντες, το 8,1% (151.563) Ρωμαιοκαθολικοί και το 72,2% ήταν άθρησκοι ή ανήκαν σε άλλη θρησκευτική κοινότητα. Περίπου το 8% (περίπου 150.000) των κατοίκων είναι Μουσουλμάνοι.

## Διοικητική διαίρεση
Το Αμβούργο διαιρείται διοικητικά σε επτά περιφέρειες (διαμερίσματα) που υποδιαιρούνται σε συνολικά 104 περιοχές. Οι περισσότερες περιοχές υποδιαιρούνται περαιτέρω σε διάφορες μικρότερες κοινότητες, συνολικά 181 από την 1η Ιανουαρίου 2011. Στις αρχές του 2008, χαράχθηκαν εκ νέου τα όρια των περιφερειών και των περιοχών. Με αυτή τη μεταρύθμιση, το Βίλχελμσμπουργκ (Wilhelmsburg) μεταφέρθηκε από την περιφέρεια του Χάρμπουργκ (Harburg) στην περιφέρεια Μίττε (Mitte), η περιοχή του Στέρνσάντσε (Sternschanze) στην περιφέρεια της Άλτονας (Altona), ενώ η περιοχή Χάφεν Σίτι (HafenCity) οριοθετήθηκε για πρώτη φορά και ανατέθηκε διοικητικά στην περιφέρεια του Μίττε.
Η μητροπολιτική περιοχή του Αμβούργου έχει έκταση περίπου 19.000 τετρ. χιλιόμετρα. Περιλαμβάνει, εκτός από το ομόσπονδο κρατίδιο του Αμβούργου, οκτώ νομούς του ομόσπονδου κρατιδίου της Κάτω Σαξονίας και έξι νομούς του ομόσπονδου κρατιδίου του Σλέσβιχ-Χόλσταϊν, με πόλεις όπως οι Λίμπεκ, Σβερίν και Ούτερζεν.

## Πολιτική

μικρογραφία|Πρώην αμερικανικό γενικό προξενείο στο Αμβούργο (Άλστερουφερ 27/28)
Η Ελεύθερη και Χανσεατική Πόλη του Αμβούργου, ως κρατίδιο, είναι συστατικό μέλος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας και ταυτόχρονα ενιαίος δήμος. Το Αμβούργο έχει μακρά παράδοση ως αστική πόλη-κρατίδιο και, σύμφωνα με το σύνταγμά του, είναι σήμερα ένα δημοκρατικό και κοινωνικό κρατίδιο που διέπεται από το κράτος δικαίου. Δεν υπάρχει διαχωρισμός δημοτικών και κρατικών λειτουργιών. Η κρατική εξουσία πηγάζει από τον λαό, ο οποίος εκλέγει το Κοινοβούλιο του Αμβούργου (Hamburger Bürgerschaft), λαμβάνει τις δικές του αποφάσεις μέσω άμεσης δημοκρατίας και συμμετέχει στη διοίκηση, μεταξύ άλλων μέσω των διαφόρων επιτροπών (αντιπροσωπειών). Κυβέρνηση ασκεί η Γερουσία, της οποίας πρόεδρος είναι ο Πρώτος Δήμαρχος. Από την τροποποίηση του συντάγματος του 1996, ο Πρώτος Δήμαρχος εκλέγεται απευθείας από το Κοινοβούλιο του Αμβούργου, έχει την εξουσία να καθορίζει τις πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές και διορίζει τον αναπληρωτή του (Δεύτερο Δήμαρχο) και τους άλλους γερουσιαστές, οι οποίοι πρέπει να επικυρωθούν από το Κοινοβούλιο του Αμβούργου. Κάθε γερουσιαστής ηγείται ενός από τα τμήματα της Γερουσίας ως προεδρεύων. Εκτός από το Κοινοβούλιο του Αμβούργου και τη Γερουσία, τα συνταγματικά όργανα του Αμβούργου περιλαμβάνουν επίσης το Συνταγματικό Δικαστήριο του Αμβούργου. Σε επίπεδο περιφέρειας (δημοτικών διαμερισμάτων), κάθε περιφέρεια εκλέγει το δικό της αντιπροσωπευτικό όργανο, τις Περιφερειακές Συνελεύσεις. Νομικά, αυτές οι συνελεύσεις έχουν το καθεστώς διοικητικών επιτροπών με περιορισμένες εξουσίες. Το Κοινοβούλιο του Αμβούργου αποτελείται από ημιαπασχολούμενα μέλη (οι βουλευτές ασκούν κανονικά τα επαγγέλματά τους) και συνέρχεται σε ολομέλεια κάθε 2 εβδομάδες. 

Σε εθνικό επίπεδο, το Αμβούργο κατέχει μία έδρα (τρεις ψήφους) στο Ομοσπονδιακό Συμβούλιο (Bundesrat) και εκπροσωπείται στο Ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο (Bundestag) από έξι άμεσα εκλεγμένα μέλη από τις εκλογικές περιφέρειες, καθώς και από πρόσθετους εκπροσώπους μέσω του κρατιδίου. Το Αμβούργο είναι μέλος της Γερμανικής Ένωσης Πόλεων (Deutsche Städtetag) και στέλνει έναν εκπρόσωπο στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών. Η πολιτική ένωση του Αμβούργου με άλλα βόρεια γερμανικά κρατίδια είναι αντικείμενο συζήτησης τις τελευταίες δεκαετίες, με την προοπτική ίδρυσης ενός «Βόρειου Κρατιδίου», γεγονός που έχει οδηγήσει σε μια ισχυρότερη διακρατιδιακή συνεργασία σε διάφορους τομείς.

Η σημασία της πόλης για τη διεθνή γερμανική οικονομία, καθώς και ο ρόλος της ως σημαντικού κέντρου βιομηχανίας, εμπορίου και εφοδιαστικής, ως έδρα ξένων εταιρειών, και με πληθυσμό που αντιπροσωπεύει περισσότερες από 180 διαφορετικές εθνικότητες, έχει οδηγήσει το Αμβούργο να είναι η τέταρτη μεγαλύτερη έδρα προξενείων στον κόσμο, με 100 προξενεία (2025), μετά τη Νέα Υόρκη, τη Φρανκφούρτη και το Χονγκ Κονγκ. Εμπορικές σχέσεις με άλλες πόλεις και χώρες εξηπηρετούνται μέσω του λιμανιού από την εποχή της Χανσεατικής Ένωσης. Τα πρώτα προξενεία ανήκαν σε ευρωπαϊκά κράτη, πριν ενταχθούν σε αυτά χώρες από τη Βόρεια και τη Νότια Αμερική τον 18ο και 19ο αιώνα. Η Αυστρία (από το 1570) και η Γαλλία (1579) λειτουργούν σήμερα τα παλαιότερα προξενεία. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το κτίριο που φιλοξενούσε το αμερικανικό γενικό προξενείο στην οδό Άλστερουφερ, έργο του Μάρτιν Χάλερ, το οποίο αποκαλούνταν και «Λευκός Οίκος» του Άλστερ. Τον Ιούλιο του 2022, μετά από περισσότερα από 70 χρόνια, το προξενείο μεταφέρθηκε στο Χάφεν Σίτι. Το Αμβούργο, από την πλευρά του, είχε επίσης αντιπροσωπείες στο εξωτερικό από νωρίς. Αυτές κυμαίνονταν από τα κοινά εμπορικά γραφεία των εμπόρων της Χανσεατικής Ένωσης έως κοινές προξενικές αποστολές με τις υπόλοιπες Χανσεατικές πόλεις του Λύμπεκ και της Βρέμης. Το Γραφείο της Χανσεατικής Πόλης (Hanse-Office) στις Βρυξέλλες και την Αγία Πετρούπολη λειτουργεί ως κοινή αντιπροσωπεία του Αμβούργου και του Σλέσβιχ-Χόλσταϊν. Μαζί με το Εμπορικό Επιμελητήριο του Αμβούργου και άλλους εταίρους, η Γερουσία διατηρεί επίσης Γραφείο Συνδέσμου του Αμβούργου (*Hamburg Liaison Office)* στη Σαγκάη και Γραφείο Αντιπροσωπείας του Αμβούργου στο Ντουμπάι. Επιπλέον, στο εξωτερικό λειτουργεί ένα δίκτυο επίτιμων πρεσβευτών της πόλης, οι λεγόμενοι «Πρέσβεις του Αμβούργου», οι οποίοι διορίζονται από τον Πρώτο Δήμαρχο και έχουν ως αποστολή την προώθηση της πόλης διεθνώς.
μικρογραφία|Λογότυπο του Αμβούργου
Το έμβλημα του Αμβούργου απεικονίζει ένα λευκό κάστρο πάνω σε κόκκινη ασπίδα και χρονολογείται από τις σφραγίδες της πόλης του 12ου και 13ου αιώνα. Ο κεντρικός πύργος, με την κορυφή ενός σταυρού, ερμηνεύεται ως αναφορά στην έδρα ενός επισκόπου και ως αναπαράσταση του μεσαιωνικού καθεδρικού ναού της Αγίας Μαρίας, ο οποίος ήταν αφιερωμένος στην πολιούχο άγια της πόλης. Ο σχεδιασμός του κάστρου ποικίλλει σημαντικά με την πάροδο του χρόνου. Η πύλη ήταν μερικές φορές ανοιχτή, εξοπλισμένη με θυρίδα ή κλειστή ως έκφραση μιας οχυρωμένης πόλης και της ανεξαρτησίας της από άλλους ηγεμόνες. Από το 1835, το έμβλημα διατήρησε σχεδόν τη σημερινή μορφή του, με μικρές μόνο τροποποιήσεις. Το μεγάλο οικόσημο που χρησιμοποιείται από τη Γερουσία, με κράνος, έμβλημα και λιοντάρια ως υποστηρικτές, χρονολογείται τον 16ο αιώνα. Αρχικά, ως αναφορά στην χαρακτηριστική αρχιτεκτονική από τούβλα του Αμβούργου, το κάστρο απεικονιζόταν με κόκκινο χρώμα σε λευκό φόντο. Το λογότυπο του Αμβούργου, που σχεδίασε ο Πέτερ Σμιτ (Peter Schmidt) το 1998, απεικονίζει κόκκινο κάστρο με σταυρό και αστέρια πάνω σε κύμα, το οποίο συμβολίζει τον δυναμισμό και τη σημασία του λιμανιού. Η ανοιχτή πύλη του κάστρου παραπέμπει στον κοσμοπολιτισμό του Αμβούργου. 

## Πολιτισμός
Από τη δεκαετία του 1760, ο θεατρικός διευθυντής Άμπελ Σάιλερ, επικεφαλής του Εθνικού Θεάτρου του Αμβούργου και στη συνέχεια της Θεατρικής Εταιρείας Σάιλερ, καθιέρωσε το Αμβούργο ως ένα από τα κορυφαία ευρωπαϊκά κέντρα θεατρικής καινοτομίας, προωθώντας πειραματικές παραγωγές και πρωτοπορώντας σε ένα νέο, πιο ρεαλιστικό στυλ υποκριτικής, συστήνοντας τον Σαίξπηρ σε ένα γερμανόφωνο κοινό και προωθώντας την έννοια ενός εθνικού θεάτρου στην παράδοση του Λούντβιγκ Χόλμπεργκ, των θεατρικών συγγραφέων του κινήματος Θύελλα και Ορμή και της σοβαρής γερμανικής όπερας. Σήμερα, το Αμβούργο διαθέτει περισσότερα από 60 θέατρα και 100 μουσικά κλαμπ, περίπου 60 μουσεία και 280 μουσικούς εκδότες, καθώς και περίπου 200 δισκογραφικές εταιρείες. Επιπλέον, εκτιμάται ότι περισσότεροι από δέκα χιλιάδες ανεξάρτητοι καλλιτέχνες ζουν και εργάζονται στην πόλη. Το Αμβούργο φιλοξενεί επίσης πολλά αξιοθέατα εθνικής σημασίας.

### Μουσική
Το Αμβούργο διακρίνεται ως η τρίτη σημαντικότερη πόλη στον κόσμο στο είδος του μιούζικαλ μετά τη Νέα Υόρκη και το Λονδίνο, προσελκύοντας εκατομμύρια θεατές του μουσικού θεάτρου. Η εταιρεία *Stage Entertainment* λειτουργεί τέσσερα μεγάλα μουσικά θέατρα: το *[[Operettenhaus]]*, το *[[Neue Flora]]*, το *[[Theater im Hafen]]* και το *[[Theater an der Elbe]]*, με χωρητικότητες που κυμαίνονται από 1.400 (*Operettenhaus*) έως 2.030 (*Theater im Hafen*) θεατές. Στο Σπάιχερσταντ (περιοχή αποθηκών), λειτουργούν επίσης το *[[Theater Kehrwieder]]* (320 θέσεις), το οποίο φιλοξενεί περιστασιακά μιούζικαλ, ποικίλες παραστάσεις και καμπαρέ. Οι ιστορικές αποθήκες στεγάζουν επίσης τα *Stage Entertainment Studios* και την Ακαδημία Joop van den Ende, η οποία ειδικεύεται στην εκπαίδευση μουσικού θεάτρου. Η σχολή *[[Stage School Hamburg]]*, που ιδρύθηκε το 1985, εκπαιδεύει ερμηνευτές για το είδος του μιούζικαλ. Επιπλέον, υπάρχουν πολυάριθμοι μικρότεροι χώροι, όπως το θέατρο *St. Pauli*, το *Delphi Showpalast*, και το Θέατρο Σμιτ (*Schmidt Theater*), τα οποία ανεβάζουν κυρίως μιούζικαλ δικής τους παραγωγής, αλλά και φιλοξενούμενες παραστάσεις. Στην περιοχή Χάμερμπρουκ, ενσωματωμένο στην χονδρική αγορά του Αμβούργου, ένα άλλο μουσικό θέατρο, το *[[Mehr! Theater]]*, το οποίο λειτουργεί από την εταιρεία *Mehr! Entertainment*, εγκαινιάστηκε τον Μάρτιο του 2015. Το θέατρο χαρακτηρίζεται από μια ιδιαίτερα ευέλικτη σκηνή, η οποία, εκτός από μιούζικαλ, προορίζεται να χρησιμοποιηθεί για πολλές διαφορετικές εκδηλώσεις και η χωρητικότητά του μπορεί να φτάσει τους 3.500 θεατές. Ορόσημο στην εξέλιξη του Αμβούργου σε πόλη του μιούζικαλ ήταν η γερμανική πρεμιέρα του έργου *[[Cats]]* («Γάτες») του Άντριου Λόιντ Γουέμπερ τον Απρίλιο του 1986 στην ανακαινισμένη *Operettenhaus*, η οποία λειτούργησε συνεχώς για δεκαπέντε χρόνια μέχρι το 2001. Ο άνθρωπος που πυροδότησε την γερμανική μουσική άνθηση, με την εταιρεία *Stella-Theater-Produktion*, ήταν ο Φρίντριχ Κουρτς. Εκτιμάται ότι περισσότεροι από 50 εκατομμύρια θεατές έχουν παρακολουθήσει ένα μιούζικαλ στην πόλη από την εποχή της πρεμιέρας του *Cats*. Με τον τενόρο Πέτερ Χόφμαν στον πρωταγωνιστικό ρόλο, ο Κουρτς ανέβασε επίσης το μιούζικαλ «Το Φάντασμα της Όπερας» το 1990. Άλλα μιούζικαλ που ανέβηκαν για αρκετά χρόνια στους ίδιους χώρους ήταν τα *Tanz der Vampire* (Δεκέμβριος 2003 έως Ιανουάριος 2006), *Dirty Dancing* (Μάρτιος 2006 έως Ιούνιος 2008), *Mamma Mia!* (Νοέμβριος 2002 έως Σεπτέμβριος 2007), *Ich war noch niemals in New York* (Δεκέμβριος 2007 έως Σεπτέμβριος 2010), *Sister Act* (Δεκέμβριος 2010 έως Αύγουστος 2012 στο Operettenhaus) και *Tarzan* (Οκτώβριος 2008 έως Σεπτέμβριος 2013). Πιο πρόσφατες παραγωγές σε μεγάλα θέατρα περιλαμβάνουν τον Βασιλιά των Λιονταριών, στο *Theater im Hafen* από το 2001, τον *Ηρακλή* της Disney, στο *Neue Flora* από τον Μάρτιο του 2024, και το μιούζικαλ του *Μάικλ Τζάκσον* στο *Theater an der Elbe* από τον Δεκέμβριο του 2024.

Η Κρατική Όπερα του Αμβούργου, ιδρύθηκε στις 2 Ιανουαρίου 1678, ως η πρώτη δημόσια όπερα της Γερμανίας. Εκείνη την εποχή, οι φιλότεχνοι πολίτες του Αμβούργου υποστήριξαν την ιδέα μιας «όπερας για όλους». Ο δημοτικός σύμβουλος Γκέρχαρντ Σοτ (Gerhard Schott), ο νομικός Πέτερ Λούτγενς (Peter Lütjens) και ο οργανίστας Γιόχαν Άνταμ Ράινκεν όχι μόνο υπέβαλαν με επιτυχία αίτηση στη Γερουσία για την ίδρυση μιας δημόσιας όπερας, αλλά σχημάτισαν επίσης το πρώτο διοικητικό συμβούλιο αυτής της ιδιωτικής όπερας στην περιοχή Γκένζεμαρκτ (*Gänsemarkt*). Εδώ, η μπαρόκ όπερα άνθισε, με τον Γκέοργκ Φρίντερικ Χέντελ και τον Γκέοργκ Φίλιπ Τέλεμαν να συνθέτουν πολυάριθμες όπερες για το Αμβούργο. Αρχικά χτισμένο ως απλή ξύλινη κατασκευή από τον Ιταλό αρχιτέκτονα Σαρτόριο, το κτίριο κατεδαφίστηκε στα μέσα του 18ου αιώνα και ξαναχτίστηκε στην τρέχουσα θέση του, στην Ντάμτορστράσε (*Dammtorstraße*), από τον αρχιτέκτονα Καρλ Λούντβιχ Βίμελ (Carl L. Wimmel). Αργότερα, ανασχεδιάστηκε από τον Μάρτιν Χάλερ (Martin Haller). Το κτίριο υπέστη σοβαρές ζημιές από αεροπορικές επιδρομές κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Η Κρατική Όπερα του Αμβούργου είναι σήμερα μια παγκοσμίου φήμης όπερα. Η Μονσεράτ Καμπαγιέ ξεκίνησε τη διεθνή της καριέρα εκεί, ο Πλάθιντο Ντομίνγκο την ευρωπαϊκή του καριέρα, και άλλοι αστέρες της όπερας όπως ο Ενρίκο Καρούζο, ο Λουτσιάνο Παβαρότι, η Μιρέλα Φρένι, η Μπίργκιτ Νίλσον και η Μαρία Κάλλας έχουν επίσης εμφανιστεί εκεί. Από το 2015, ο Κεντ Ναγκάνο είναι Γενικός Μουσικός Διευθυντής της Κρατικής Όπερας του Αμβούργου και της Φιλαρμονικής Ορχήστρας του Αμβούργου, που ιδρύθηκε το 1828. Ο Ελβετός μαέστρος Ζορζ Ντελνόν είναι ο Γενικός Διευθυντής τόσο της όπερας όσο και της ορχήστρας. Από το 2005 έως το 2015, η Αυστραλή μαέστρος Σιμόν Γιανγκ διετέλεσε καλλιτεχνική διευθύντρια. Στην Κρατική Όπερα εδρεύει μία από τις καλύτερες εταιρείες μπαλέτου στον κόσμο, το *[[Hamburg Ballett]]*, που από το 1973 έως το 2024 ήταν υπό τη διεύθυνση του Τζον Νόιμαϊερ. Τον Φεβρουάριο του 2025, ανακοινώθηκε επίσημα ότι η πόλη του Αμβούργου και ο επιχειρηματίας του Ιδρύματος Kühne του Αμβούργου, Klaus-Michael Kühne, κατέληξαν σε συμφωνία για την κατασκευή μιας νέας όπερας στη χερσόνησο *Baakenhöft* στο Χάφεν Σίτι.

Μέχρι το 2017, οι κάτοικοι και οι επισκέπτες του Αμβούργου είχαν μόνο μία αίθουσα συναυλιών για κλασική μουσική, την Λάισχάλε (*Laeiszhalle*), η οποία πήρε το όνομά της από τον μεγιστάνα της ναυτιλίας Καρλ Λάις (Carl Laeisz) και τη σύζυγό του Σοφί Κριστίν, οι οποίοι κατέστησαν δυνατή την κατασκευή της με μια γενναιόδωρη κληρονομιά στη διαθήκη τους. Σχεδιασμένη από τους Μάρτιχ Χάλερ και Εμίλ Μέρβαΐν (Emil Meerwein), η νεομπαρόκ αίθουσα συναυλιών χτίστηκε την περίοδο 1904 - 1908 στην περιοχή της σημερινής πλατείας Γιοχάνες Μπραμς (Johannes-Brahms-Platz). Σήμερα, φιλοξενεί όχι μόνο κλασικές συναυλίες αλλά και συναυλίες σύγχρονων μουσικών ειδών, όπως η τζαζ. Ένα ακόμα μέγαρο μουσικής, η Φιλαρμονική του Έλμπε (*Elbphilharmonie*) στο Χάφεν Σίτι, εγκαινιάστηκε με τελετή στις 11 Ιανουαρίου 2017. Πέρασαν σχεδόν δέκα χρόνια από την αρχική ιδέα έως την ολοκλήρωσή της. Το εντυπωσιακό κτίριο έχει γυάλινη πρόσοψη, που μοιάζει με παγόβουνο ή κύμα. Χτίστηκε στη θέση της πρώην αποθήκης *Kaispeicher A* (χτισμένη το 1963) στην άκρη του *Dalmannkai*. Η μεγάλη αίθουσα προσφέρει 2.150 θέσεις και η μικρή αίθουσα 550. Το μέγαρο στεγάζει επίσης ένα ξενοδοχείο πέντε αστέρων με θέα στο λιμάνι και 45 διαμερίσματα. Το κτίριο σχεδιάστηκε από το αρχιτεκτονικό γραφείο *[[Herzog & de Meuron]]* με έδρα τη Βασιλεία.

### Μουσεία
Το Αμβούργο φιλοξενεί περίπου 60 μουσεία. Σε αυτά περιλαμβάνονται επτά κρατικά μουσεία με επιπλέον παραρτήματα, καθώς και πολλά ιδιωτικά μουσεία και συλλογές. Η Αίθουσα Τέχνης Αμβούργου (*Kunsthalle*) και το Μουσείο Τέχνης και Σχεδίου (*Museum für Kunst und Gewerbe*) είναι ίσως τα σημαντικότερα μουσεία τέχνης της πόλης, ενώ σημαντικές εκθέσεις που περιλαμβάνουν και πιο σύγχρονα έργα τέχνης, παρουσιάζονται στην αίθουσα *Deichtorhallen* και το Φόρουμ Τέχνης Μπουκέριους (*Bucerius Kunst Forum*). H Αίθουσα Τέχνης, που ιδρύθηκε το 1868 από τον Άλφρεντ Λίχτβαρκ, έναν εξαιρετικό προστάτη των τεχνών, είναι μια από τις πιο αξιοσημείωτες γκαλερί της Ευρώπης, ειδικά για τη συλλογή της από έργα του 19ου και 20ού αιώνα, συμπεριλαμβανομένων πολλών έργων της γερμανικής ρομαντικής σχολής. Το Μουσείο Τέχνης και Σχεδίου ιδρύθηκε το 1877 από τον νομικό και ιστορικό Γιούστους Μπρίνκμαν, και διαθέτει μία από τις σημαντικότερες συλλογές ιστορικών αντικειμένων στη Γερμανία με περισσότερα από 600 χιλιάδες εκθέματα. Υπάρχουν επίσης μουσεία αφιερωμένα στην περιφερειακή ιστορία, όπως το Μουσείο Ιστορίας του Αμβούργου (*Museum für Hamburgische Geschichte*), μουσεία που επικεντρώνονται στην τεχνολογία και την εργασία, όπως το Μουσείο Εργασίας (*Museum der Arbeit*), και μια σειρά από συλλογές για διάφορους επιστημονικούς κλάδους, όπως το εθνογραφικό μουσείο στο Ρότενμπαουμ (*Museum am Rothenbaum*), αλλά και το σύγχρονο πλανητάριο. Δεν απουσιάζουν και ψυχαγωγικά μουσεία, όπως το *[[Miniatur Wunderland]]*, το μεγαλύτερο μουσείο σιδηροδρομικού μοντελισμού στον κόσμο, ή το παλαιότερο μουσείο κέρινων ομοιωμάτων της Γερμανίας, το *[[Panoptikum]]*. Το Διεθνές Ναυτικό Μουσείο (*Internationale Maritime Museum*) είναι ένα από τα πολλά μουσεία που επικεντρώνονται στη ναυτιλία, το λιμάνι και τα αγαθά που διακινούνται εκεί.

### Αθλητισμός
Οι σημαντικότερες αθλητικές εγκαταστάσεις του Αμβούργου περιλαμβάνουν το *[[Volksparkstadion]]*, την *[[Barclays Arena]]*, το *Alster Swimming Hall*, το *Sporthalle Hamburg* (γνωστό και ως *Alsterdorfer Sporthalle*), το στάδιο Μίλερντορ (Millerntor) και το *Jahnkampfbahn* στο μεγάλο πάρκο *Stadtpark*. Ο παλαιότερος γερμανικός αθλητικός σύλλογος, *[[Hamburger Turnerschaft von 1816]]*, εδρεύει επίσης στο Αμβούργο. Η Hamburger SV, που ιδρύθηκε το 1919 από συγχώνευση τοπικών αθλητικών συλλόγων, έπαιξε συνεχώς στην Bundesliga από το 1963 έως το 2018. Η FC St. Pauli είναι μια άλλη ομάδα του Αμβούργου που έχει αγωνιστεί στην κορυφαία κατηγορία πολλές φορές. Το 2010, ο σύλλογος γιόρτασε την πέμπτη άνοδό της στην Bundesliga. Στο χόκεϊ, ομάδες του Αμβούργου, όπως η Der Club an der Alster, η Harvestehuder THC και η Uhlenhorster HC, είναι από τις κυρίαρχες ομάδες σε εθνικό επίπεδο, τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες. Στο φλόρμπολ, η ETV Hamburg αγωνίζεται στην πρώτη κατηγορία ανδρών από το 2003. Στο μπάσκετ, οι Hamburg Towers συμμετέχουν ενεργά στην πρώτη κατηγορία από την σεζόν 2019/20 αφού πέτυχαν την άνοδο στην BBL την σεζόν 2018/19. Οι Hamburg Stealers, μια ομάδα μπέιζμπολ στην Γερμανική Μπουντεσλίγκα, ήταν πρωταθλητές Γερμανίας το 2000. Στο αμερικανικό ποδόσφαιρο, οι Hamburg Sea Devils αγωνίζονται στο Ευρωπαϊκό πρωτάθλημα αμερικανικού ποδοσφαίρου. Οι Hamburg Huskies έπαιξαν για αρκετά χρόνια στο κορυφαίο γερμανικό πρωτάθλημα αμερικανικού ποδοσφαίρου (German Football League). Το Αμβούργο εκπροσωπείται στην γερμανική Μπουντεσλίγκα πυγμαχίας από τους Hamburg Giants. Από το 2002, η ομάδα χάντμπολ HSV Hamburg  και η ομάδα χόκεϊ επί πάγου Hamburg Freezers (αγωνίστηκε στο γερμανικό πρωτάθλημα χόκεϊ επί πάγου μέχρι το 2016) έπαιζαν τους εντός έδρας αγώνες τους στην *Barclays Arena*. Η VT Aurubis Hamburg, η οποία έπαιζε στην *CU Arena* στο Νόιγκράμπεν (Neugraben), συμμετείχε στη γυναικεία Μπουντεσλίγκα Βόλεϊ μέχρι το 2016.

Μεταξύ των σημαντικότερων ετήσιων αθλητικών εκδηλώσεων του Αμβούργου είναι ο Μαραθώνιος του Αμβούργου, που διεξάγεται το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Απριλίου, οι καλοκαιρινοί αγώνες τρίαθλου *World Triathlon Hamburg* και *Ironman Hamburg,* ο αγώνας ποδηλασίας *Vattenfall Cyclassics* και ο φιλανθρωπικός αγώνας δρόμου *HSH Nordbank Run* μέσω του Χάφεν Σίτι. Όλες αυτές οι εκδηλώσεις προσελκύουν μεγάλα πλήθη. Τα ιππικά αθλήματα εκτιμώνται επίσης στο Αμβούργο. Τα Hamburg Derbys που περιλαμβάνουν ιπποδρομίες (Ιούλιος) και υπερπήδηση εμποδίων (Μάιος) θεωρούνται σημαντικές κοινωνικές εκδηλώσεις. Το Γερμανικό Όπεν στο ανδρικό τένις διεξάγεται επίσης ετησίως από το 1892.

Το Αμβούργο ήταν μία από τις επίσημες πόλεις που διοργάνωσαν τα Παγκόσμια Κύπελλα FIFA του 1974 και του 2006 και το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Χάντμπολ Ανδρών του 2007, ενώ φιλοξένησε το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Τριάθλου ITU τον Αύγουστο του 2007. Ο τελικός του Europa League πραγματοποιήθηκε στο *Volksparkstadion* στις 12 Μαΐου 2010. Το Αμβούργο υπέβαλε αίτηση για τη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων του 2024, ωστόσο απέσυρε την υποψηφιότητά της μετά από δημοψήφισμα στο οποίο το 51,6% των κατοίκων της πόλης ψήφισε κατά. Προηγουμένως, το Αμβούργο είχε επίσης υποβάλει υποψηφιότητα για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2012, αλλά έχασε από τη Λειψία στην εθνική διαδικασία επιλογής.

### Θρησκεία
Από την εποχή της Μεταρρύθμισης, το Αμβούργο χαρακτηρίζεται ως μια κυρίως Λουθηρανική πόλη. Το δημοτικό συμβούλιο υπέγραψε τον Λουθηρανικό Τύπο της Ομόνοιας (*Konkordienformel*) το 1577, ωστόσο, το Αμβούργο, λόγω της θέσης του και ως σημαντική πόλη-λιμάνι, παρέμεινε διαχρονικά ανοιχτό σε άλλα δόγματα. Η πρώτη γερμανική εκκλησία των Βαπτιστών ιδρύθηκε το 1834. Η μεννονιτική εκκλησία του Αμβούργου, η οποία υπάρχει μέχρι σήμερα, ιδρύθηκε στην Άλτονα ήδη από το 1601. Ως Χανσεατική πόλη υπήρξε σημαντική τοποθεσία για τις Αποστολικές Κοινότητες. Σήμερα υπάρχουν 16 Νεοαποστολικές εκκλησίες στο Αμβούργο, που αποτελεί και έδρα της Νεοαποστολικής Εκκλησίας της Βόρειας και Ανατολικής Γερμανίας. Επιπλέον, από το 1995, το Αμβούργο είναι η έδρα της Ρωμαιοκαθολικής Αρχιεπισκοπής του Αμβούργου, με κέντρο τον Νέο Καθεδρικό Ναό της Αγίας Μαρίας. Το Αμβούργο είναι επίσης η γενέτειρα της ευαγγελικής ένωσης Jesus Freaks που ιδρύθηκε το 1991, και της εκκλησίας *Flussschifferkirche* («Εκκλησία του Ποταμόπλοιου»), η οποία χρονολογείται από το 1906 και λειτουργεί πάνω σε μία φορτηγίδα, προσβάσιμη μέσω της γέφυρας *Kehrwiedersteg*. Οι Μάρτυρες του Ιεχωβά έχουν επίσης παρουσία στο Αμβούργο από το 1910.

Η εβραϊκή κοινότητα στο Αμβούργο έχει μακρά παράδοση, που ξεκινά στα τέλη του 16ου αιώνα με την εγκατάσταση ευρωπαίων Εβραίων και οδηγεί στην κατασκευή αρκετώνσυναγωγών στην περιοχή του Αμβούργου κατά τη διάρκεια των αιώνων. Οι περισσότερες από αυτές καταστράφηκαν κατά τη διάρκεια των Πογκρόμ του Νοεμβρίου του 1938. Το εβραϊκό νεκροταφείο στην Άλτονα, που χρονολογείται από το 1611, αποτελεί τόπο ταφής τόσο Εβραίων που μετανάστευσαν από την Ιβηρική Χερσόνησο (Σεφαραδίμ) όσο και Εβραίων της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (Ασκεναζίμ). Λόγω της παλαιότητάς του και του αριθμού των πολύτιμων ταφόπλακων, θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα εβραϊκά νεκροταφεία στον κόσμο. Με 2.289 μέλη (από το 2021), η εβραϊκή κοινότητα του Αμβούργου είναι σήμερα μια από τις μεγαλύτερες εβραϊκές κοινότητες στη Γερμανία. Δραστηριοποιείται επίσης ο «Σύλλογος Ισραηλιτικού Ναού / Φιλελεύθερη Εβραϊκή Κοινότητα του Αμβούργου», που ιδρύθηκε το 1817 και αριθμεί περισσότερα από 300 μέλη, και από το 2003 το «Εβραϊκό Εκπαιδευτικό Κέντρο Chabad Lubavitch Hamburg e. V.».

### Γαστρονομία
Μέχρι και τα μέσα του 20ού αιώνα, η κουζίνα του Αμβούργου επηρεαζόταν ιδιαίτερα από την αφθονία ψαριών από τον ποταμό Έλβα και την κοντινή Βόρεια Θάλασσα. Φρέσκα λαχανικά έφταναν καθημερινά από την περιοχή Vierlande. Τα φρούτα προέρχονταν από την περιοχή Altes Land, και μέχρι την εκβιομηχάνισή του, το Wilhelmsburg θεωρούνταν το «νησί του γάλακτος» του Αμβούργου. Το παγκόσμιο εμπόριο μέσω του λιμανιού, που ξεκίνησε ήδη από τον 16ο αιώνα, παρείχε άμεση πρόσβαση σε μπαχαρικά και εξωτικές λιχουδιές από την Ινδία και τη Νότια Αμερική, οι οποίες βρήκαν τον δρόμο τους στην αστική κουζίνα. Η κουζίνα του Αμβούργου αναπτύχθηκε πάνω σε αυτά τα θεμέλια, αν και έχει χάσει εν μέρει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της λόγω της σύγκλισής της με τη βόρεια γερμανική κουζίνα. Από την εποχή της χανσεατικής ένωσης, το Αμβούργο αποτελούσε μια πλούσια εμπορική πόλη με μια αντίστοιχα εύπορη μεσαία τάξη. Στα σπίτια της ανώτερης μεσαίας τάξης, οι κουζίνες στο πίσω μέρος των αιθουσών των εμπόρων χωρίζονταν σε δύο ξεχωριστές περιοχές: υπήρχε μια κουζίνα επίδειξης όπου εκτίθεντο κασσίτερος και χάλκινα σκεύη, και μια πραγματική κουζίνα εργασίας με εστία από τούβλα και πηλό. Τα πιάτα και τα σκεύη φυλάσσονταν σε ένα ντουλάπι που ονομαζόταν «Schapp» στην αίθουσα, ενώ οι κανάτες και τα μπολ αποθηκεύονταν στο «Richtbank», ένα τραπέζι που χρησιμοποιούνταν για το σερβίρισμα φαγητού. Από τον 18ο αιώνα και μετά, είναι επίσης γνωστές οι κουζίνες που βρίσκονται στα κελάρια των εμπορικών σπιτιών του Αμβούργου. Πολλά από τα πιάτα που θεωρούνται πλέον παραδοσιακά προέρχονται από φτωχότερα νοικοκυριά. Στα διαμερίσματα των κατώτερων τάξεων, δεν υπήρχαν ξεχωριστές κουζίνες, αλλά απλώς μια εστία στην αίθουσα, και επειδή τα καυσόξυλα ήταν ακριβά, δεν χρησιμοποιούνταν για μαγείρεμα. Τα ζεστά γεύματα ήταν επομένως σπάνια, και όταν παρασκευάζονταν, ήταν συνήθως μαγειρευτά (στιφάδο).

Η τοπική κουζίνα χαρακτηρίζεται από μια ποικιλία πιάτων με ψάρι. Χαρακτηριστικά είναι τα εδέσματα με ωμή, παστή ή τηγανητή ρέγγα. Η γλώσσα Φίνκενβέρντερ (*Scholle Finkenwerder Art*) θεωρείται επίσης τυπική της κουζίνας του Αμβούργου, ενώ ο κυπρίνος είναι παραδοσιακό πιάτο των Χριστουγέννων ή της Πρωτοχρονιάς. Το λεγόμενο Φισμπρότχεν (*Fischbrötchen*), που αποτελείται από ωμό ή τηγανητό ψάρι μέσα σε ψωμί, είναι τυπικό δείγμα γρήγορου φαγητού του δρόμου. Η κρεμώδης σούπα αστακού (*Hummersuppe*), η οποία σερβίρεται με μικρή ποσότητα κρέμας σαντιγί και άνηθο (προαιρετικά και μία πρέζα κονιάκ), είναι από τις πλέον γνωστές τοπικές σούπες, όπως και μια πλούσια σούπα χελιού (Aalsuppe), που παρασκευάζεται με χέλι, λαχανικά και άλλα συστατικά όπως βότανα και ζυμαρικά αλευριού. Στο Αμβούργο συναντάται επίσης ποικιλία από στιφάδα, όπως μια παραλλαγή του γνωστού βορειογερμανικού *Steckrübeneintopf*, ένα πιάτο με αχλάδι, πράσινα φασόλια και μπέικον (*Birnen, Bohnen und Speck*), και το Λάμπσκάους (*Labskaus*), που αποτελείται κυρίως από παστό κρέας, πατάτες και κρεμμύδι. 

Η ζυθοποιία στο Αμβούργο ανάγεται στις αρχές του 14ου αιώνα. Το 1375 υπήρχαν 457 ζυθοποιεία, 270 από τα οποία εξήγαγαν επίσης μπίρα. Στους αιώνες που ακολούθησαν, οι εξαγωγές αυξήθηκαν καθώς βελτιώθηκε η ποιότητα της μπίρας κατόπιν αλλαγών στην παραγωγή (περισσότερη μπίρα σιταριού και μειωμένη παραγωγή μαύρης ή κόκκινης μπίρας). Από την εποχή της Χανσεατικής Ένωσης και την άνθιση του εμπορίου, η εξαγωγή μπίρας αποτέλεσε τη βάση του πλούτου του Αμβούργου. Τον 16ο αιώνα, 600 ζυθοποιεία αναφέρονται σε ιστορικές πηγές που εξήγαγαν μπίρα μέχρι τη Σουηδία και τη Ρωσία. Τον 18ο αιώνα, τόσο η παραγωγή όσο και οι εξαγωγές μειώθηκαν και η αγορά μπίρας δεν ανέκαμψε μέχρι την ταχεία αύξηση του πληθυσμού στα τέλη του 19ου αιώνα. Το 1890 υπήρχαν ενδεικτικά μόνο 32 ζυθοποιεία. Η ζυθοποιία Holsten, που ιδρύθηκε στην Άλτονα το 1879, επέζησε, αλλά εξαγοράστηκε από την Carlsberg το 2004. Σήμερα λειτουργούν αρκετές νέες επιχειρήσεις και η βιομηχανία του κλάδου γνωρίζει νέα άνθιση. Το λεγόμενο Άλστερβάσερ (*Alsterwasser*, μτφρ. «νερό του Άλστερ») είναι η τοπική ονομασία ενός μείγματος ίσων μερών μπύρας και ανθρακούχου λεμονάδας, με τη λεμονάδα να προστίθεται στην μπίρα.  

Τοπικό γλυκό του Αμβούργου είναι το Φράντσμπροτχεν (*Franzbrötchen*), παρόμοιο στην παρασκευή του με το γαλλικό κρουασάν, που περιλαμβάνει όμως γέμιση κανέλας και ζάχαρης. Παραλλαγές του περιλαμβάνουν σταφίδες, στρόιζελ, μικρά κομμάτια σοκολάτας, αμυγδαλωτά, ή σπόρους κολοκύθας. 

## Δείτε επίσης

* Αεροδρόμιο του Αμβούργου
* Ο αστεροειδής 449 Αμβούργα (449 Hamburga), που ανακαλύφθηκε το 1899, πήρε το όνομά του από την πόλη αυτή.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* H πόλη του Αμβούργου
* H μητροπολιτική περιοχή του Αμβούργου
* Visite virtuelle
* 

*
Κατηγορία:Μέλη της Χανσεατικής Ένωσης