Μαρρούβιο το κοινό

Το ***Μαρρούβιο το κοινό*** (**λευκό horehound** ή **κοίνο horehound**) είναι ένα ανθοφόρο φυτό που ανήκει στην οικογένεια της μέντας (Lamiaceae), που είναι ιθαγενές  στην Ευρώπη, τη βόρεια Αφρική και τη νοτιοδυτική και κεντρική Ασία. Συγκεκριμένα, προήλθε από την περιοχή ανάμεσα στη Μεσόγειο και την Κεντρική Ασία, και σήμερα βρίσκεται σε όλες τις ηπείρους. Επίσης, είναι ευρέως εξαπλωμένο σε πολλά μέρη, συμπεριλαμβανομένου του μεγαλύτερου τμήματος της Βόρειας και Νότιας Αμερικής.

Είναι ένα χλοώδες πολυετές φυτό με γκρι φύλλα, που φτάνει σε ύψος 25–45 εκατοστά (10-18 ίντ). Τα φύλλα του είναι 2–5 εκατοστά με πυκνά ζαρωμένη επιφάνεια, και καλύπτονται με χνούδι. Τα άνθη του είναι λευκά, σχηματισμένα σε ομάδες στο άνω μέρος του κύριου στελέχους.

## Ετυμολογία
Το Αγγλικό Λεξικό της Οξφόρδης αναφέρει οτι η λέξη horehound προέρχεται από την παλιά αγγλική λέξη hoar (τριχωτός, όπως στο "hoarfrost") και hune (μια λέξη άγνωστης προέλευσης που προσδιορίζει μια τάξη απο βότανα ή φυτά). Το δεύτερο στοιχείο άλλαξε από τη λαϊκή ετυμολογία. Η λέξη "λευκό" χρησιμοποιείται γενικά στα πλαίσια της βοτανικής, για να το διακρίνει από το Μαύρο Horehound, *Ballota nigra*, ένα παρόμοιο φυτό.

## Χρήση

### Λαϊκή ιατρική
[μικρογραφία|Η De medicina του Celsus στην έκδοση του [:en:Aldine_Press|Aldine του 1528]]
Το λευκό horehound καθώς και η χρήση του ως φάρμακο στη λαϊκή ιατρική εχει αναφερθεί τουλάχιστον από τον 1ο αιώνα π.Χ., όπου εμφανίστηκε ως θεραπεία για αναπνευστικές παθήσεις στην μελέτη De Medicina του Ρωμαίου εγκυκλοπαιδιστή Aulus Cornelius Celsus.  Ο Ρωμαίος γεωργικός συγγραφέας Κουλούμελα το αναφέρει ως θεραπεία για την εξάλειψη σκουληκιών σε αγροτικά ζώα στο σημαντικό έργο του του πρώτου αιώνα *On Agriculture*.  Από τότε, το λευκό horehound εμφανίστηκε για παρόμοιους σκοπούς σε πολλά βοτανικά συγράμματα κατά τη διάρκεια των αιώνων, όπως *The Herball, ή, Generall historie of plantes* του John Gerard, *και Every Man His Own Doctor: ή The Poor Planter’s Physician.*

Το *Μ. vulgare* περιγράφεται σε μονογραφίες της Γερμανικής Επιτροπής E ως θεραπεία για κρυολογήματα, δυσπεψία και ως χολαγωγό.  Είναι ένα από τα συστατικά της καραμέλας για το λαιμό της Ricola. Η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ δεν εγκρίνει το φυτό για φαρμακευτική χρήση, αλλά το περιλαμβάνει ως ασφαλές πρόσθετο τροφίμων. 

### Μαγειρική χρήση
μικρογραφία|Ένα δοχείο με καραμέλες από το εργοστάσιο γλυκών του Φουζίβιγκ
Οι καραμέλες απο Horehound είναι γλυκόπικρες σκληρές καραμέλες, παρόμοιες με τις καραμέλες για το βήχα που φτιάχνονται με ζάχαρη και εκχύλισμα του *Μ. του κοινού*. Είναι σκουρόχρωμες, διαλύονται στο στόμα και έχουν γεύση που συγκρίνεται με αυτή της μέντας και της root beer. Όπως και άλλα προϊόντα που προέρχονται από το *Μ. το κοινό*, χρησιμοποιούνται μερικές φορές ως μη αποδεδειγμένη λαϊκή θεραπεία για βήχα και άλλες παθήσεις.  

Το *Μ. το κοινό* χρησιμοποιείται για την παρασκευή ποτών όπως η  μπύρα απο horehound (παρόμοιο με τη root beer), το βοτανικό τσάι horehound (παρόμοιο με το τσάι της μέντας του Μαγκρέμπιτσάι της μέντας του Μαγκρέμπι) και το κοκτέιλ rock and rye.

## Ως ζιζάνιο
Το Horehound εισήχθη στη νότια Αυστραλία τον 19ο αιώνα ως φαρμακευτικό βότανο. Έγινε ζιζάνιο των γηγενών λιβάδιων και βοσκότοπων, όπου εισήχθη με τα ζώα των εποίκων και ανακηρύχθηκε για πρώτη φορά σύμφωνα υπο την νομοθεσία για τα επιβλαβή ζιζάνια. Φαίνεται πως τώρα έχει φτάσει στην πλήρη δυναμική της κατανομής του.

Στη Νέα Ζηλανδία, γίνονται προσπάθειες για τον έλεγχο της εξάπλωσής του με μέτρα βιοελέγχου χρησιμοποιώντας το σκώρο clearwing του Horehound  (*[[:en:Chamaesphecia_mysiniformis|Chamaesphecia mysiniformis]]*) και το plume σκώρο του Horehound (*[[:en:Wheeleria_spilodactylus|Wheeleria spilodactylus]]*), οι οποίοι μπορούν να καταναλώσουν πολλά φυτά.

Το Horehound συνήθως βρίσκεται σε περιοχές με υπερβολική βόσκηση ή ανθρωπογενή επιβάρυνση. Η κατανάλωση του απ'τα ζώα είναι εξαιρετικά δυσάρεστη, οπότε αυτά τρώνε άλλα φυτά γύρω από αυτό, μια διαδικασία που ευνοεί τη διατήρηση και την εξάπλωση του ως ζιζάνιο. Μπορεί να επιμείνει σε αυτοφυή βλάστηση που έχει πληγεί απο βοσκή.

## Ως βιοέλεγχος
Το Μαρρούβιο το κοινό χρησιμοποιείται επίσης ως φυσικό απωθητικό ακρίδων στη γεωργία.

## Στην αστρολογία
Σύμφωνα με τον Άγγλο ποιητή του 14ο αιώνα, Τζον Γκάουερ, στο Βιβλίο 7 του *[[:en:Confessio_Amantis|Confessio Amantis]]*, αυτό το φυτό ήταν το βότανο του τέταρτου αστέρα της αστρολογίας του Νεκτανέβου, Capella. Ο Γκάουερ χρησιμοποιεί το παλαιότερο όνομα, Αλχάιοτ (VII:1338).

## Γκαλερί

Αρχείο:Marrubium_vulgare.JPG|Άγριο horehound
Αρχείο:Marrubium_vulgare0.jpg|Άνθη
Αρχείο:Marrubium_vulgare.jpg|Φύλλωμα νεαρών φυτών
Αρχείο:Horehound_bug.jpg|Ζιζάνιο του Horehound (*Agonoscelis rutila*), ένα έντομο που τρέφεται απο το φυτό
Αρχείο:Marrubium_vulgare_in_Mexico_II.jpg|Φύλλα (λεπτομέρεια)


## Βλέπε επίσης

* Μαύρο Horehound
* Κατάλογος γλυκών

## Αναφορές



## Συνεχείς αναγνώσεις

* Everist, D.L. (1981) *Poisonous Plants of Australia*. 3rd ed. (Angus & Robertson: Sydney). ISBN&nbsp;0-207-14228-9
* Parsons, W. & Cuthbertson, E. (2001) *Noxious Weeds of Australia*. 2nd ed. (CSIRO Publishing: Collingwood). ISBN&nbsp;0-643-06514-8

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* India Biodiversity Porta
* ''Marrubium vulgare'', Trefle

Κατηγορία:Παραδοσιακή ιατρική
Κατηγορία:Φαρμακευτικά φυτά
Κατηγορία:Βότανα
Κατηγορία:Χλωρίδα της Ασίας
Κατηγορία:Ευρωπαϊκή χλωρίδα
Κατηγορία:Χλωρίδα της Βόρειας Αφρικής
Κατηγορία:Είδη προ απειλής (NT)