Επανδρωμένη αποστολή στον Άρη

thumb|right|Θεωρητική βάση στον Άρη με σπίτι από πάγο, μηχανοκίνητο όχημα τύπου ρόβερ και διαστημικές στολές, σε καλλιτεχνική αναπαράσταση του 2016.|300x300px

Η **αποστολή ανθρώπων στον Άρη** αποτέλεσε αντικείμενο αεροδιαστημικής μηχανικής και επιστημονικών μελετών από τα τέλη της δεκαετίας του 1940 ως μέρος της ευρύτερης εξερεύνησης του Άρη. Μερικοί έχουν, επίσης, σκεφτεί να εξερευνήσουν και τα φεγγάρια του Άρη, τον Φόβο και τον Δείμο. Οι μακροπρόθεσμες προτάσεις περιλαμβάνουν τον εποικισμό του πλανήτη, και σε ακόμα μεταγενέστερη φάση τη Γαιοπλασία του πλανήτη, έτσι ώστε να γίνει κατοικίσιμος από τους γήινους οργανισμούς χωρίς να απαιτούνται ειδικά προστατευτικά μέσα. Προτάσεις για ανθρώπινες αποστολές στον Άρη έχουν προέλθει κυρίως από τη NASA, την ESA, την Εθνική Υπηρεσία Διαστήματος της Κίνας, την Boeing και την ιδιωτική SpaceX του Ίλον Μασκ. Μέχρι σήμερα, μόνο ρομποτικά σκάφη έχουν προσεδαφιστεί στον Άρη και το μοναδικό, πέρα από τη Γη, ουράνιο σώμα όπου έχουν πατήσει άνθρωποι είναι η Σελήνη.
thumb|left|Καλλιτεχνική αναπαράσταση της εξερεύνησης του Άρη μέσω «κινητών σπιτιών», όπου τα «σπίτια» δεν είναι σταθερά, αλλά μετακινούνται μέσω οχημάτων τύπου ρόβερ.

Οι εννοιολογικές προτάσεις για αποστολές που θα περιλαμβάνουν ανθρώπους ξεκίνησαν στις αρχές της δεκαετίας του 1950, με τις προγραμματισμένες αποστολές να δηλώνεται συνήθως ότι πραγματοποιούνται μεταξύ 10 και 30 ετών από τη στιγμή που συντάσσονται. Ο κατάλογος των σχεδίων αποστολής με πληρώματα στον Άρη δείχνει τις διάφορες προτάσεις αποστολής που έχουν υποβληθεί από πολλούς οργανισμούς και διαστημικές υπηρεσίες σε αυτόν τον τομέα της εξερεύνησης του διαστήματος. Τα σχέδια για αυτά τα πληρώματα ποικίλουν, από επιστημονικές αποστολές, στις οποίες μια μικρή ομάδα (τα σχέδια που έχουν προταθεί κυμαίνονται στον αριθμό των μελών της ομάδας, μεταξύ δύο και οκτώ αστροναυτών) θα επισκεπτόταν τον Άρη για μια περίοδο μερικών εβδομάδων ή περισσότερο, έως μια συνεχή παρουσία (π.χ. μέσω ερευνητικών σταθμών, μεγάλης κλίμακας αποικισμός, ή άλλη συνεχή κατοίκηση). Μέχρι το 2020, είχαν επίσης προταθεί εικονικές επισκέψεις στον Άρη, χρησιμοποιώντας οπτικές τεχνολογίες.
thumb|right|«Οι πρώτοι άνθρωποι στον Άρη». Καλλιτεχνική αναπαράσταση του 2019.

Εν τω μεταξύ, η μη επανδρωμένη εξερεύνηση του Άρη ήταν στόχος των εθνικών διαστημικών προγραμμάτων για δεκαετίες και επιτεύχθηκε για πρώτη φορά το 1965 με το πρόγραμμα Mariner 4. Οι ανθρώπινες αποστολές στον Άρη αποτελούν μέρος της επιστημονικής φαντασίας ήδη από τη δεκαετία του 1880 και, γενικότερα, στη μυθοπλασία ο Άρης είναι συχνός στόχος εξερεύνησης και εγκατάστασης σε βιβλία και κινηματογραφικές ταινίες, ενίοτε ακόμα και σε παραγωγές της τηλεόρασης. Η έννοια ενός Αρειανού ως κατοίκου του Άρη είναι επίσης μέρος της μυθοπλασίας.

## Παράγοντες
[thumb|upright=1.5|Η ελάχιστη απόσταση μεταξύ των τροχιών του Άρη και της Γης από το 2014 έως το 2061, μετρημένη σε [Αστρονομική μονάδα|αστρονομικές μονάδες.]]
[thumb|right|Αναπαράσταση της τροχιάς μιας [Διαστημική πτήση|διαστημικής πτήσης από τη Γη έως τον Άρη.]]

Η ενέργεια που απαιτείται για τη μεταφορά μεταξύ των πλανητικών τροχιών, ή δέλτα-ν , είναι χαμηλότερη σε διαστήματα που καθορίζονται από τη συνοδική περίοδο. Για τα ταξίδια μεταξύ Γη – Άρη, η περίοδος είναι κάθε 26 μήνες (2 χρόνια και 2 μήνες), επομένως οι αποστολές συνήθως προγραμματίζονται να συμπίπτουν με μία από αυτές τις περιόδους εκτόξευσης. Λόγω της εκκεντρότητας της τροχιάς του Άρη, η ενέργεια που απαιτείται στις περιόδους χαμηλής ενέργειας ποικίλλει σε έναν κύκλο 15 ετών, με τις πιο εύκολες περιόδους να χρειάζονται μόνο τη μισή ενέργεια από τις κορυφές. Τον 20ό αιώνα, μια ελάχιστη υπήρχε στις περιόδους εκτόξευσης του 1969 και του 1971 και μια άλλη χαμηλή το 1986 και το 1988, και στη συνέχεια ο κύκλος επαναλήφθηκε. Η επόμενη περίοδος εκτόξευσης χαμηλής ενέργειας υπολογίζεται για το 2033.

Ωστόσο, ο μεγαλύτερος περιοριστικός παράγοντας για την αποστολή ανθρώπων στον Άρη είναι η χρηματοδότηση. Το 2010, το εκτιμώμενο κόστος ήταν πιθανότατα γύρω στα 500 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ, αν και το πραγματικό κόστος είναι πιθανό να είναι ακόμα μεγαλύτερο. Οι επικριτές της αποστολής ανθρώπων στον Άρη υποστηρίζουν ότι τα άμεσα οφέλη από την ανθρώπινη παρουσία στον Άρη αντισταθμίζονται από το τεράστιο κόστος και ότι τα κεφάλαια θα μπορούσαν να ανακατευθυνθούν καλύτερα σε άλλα προγράμματα, όπως η ρομποτική εξερεύνηση. Από την άλλη, οι υποστηρικτές της ανθρώπινης εξερεύνησης του διαστήματος υποστηρίζουν ότι ο συμβολισμός της καθιέρωσης μιας ανθρώπινης παρουσίας στο διάστημα μπορεί να συγκεντρώσει το δημόσιο ενδιαφέρον και να πυροδοτήσει την παγκόσμια συνεργασία. Υπάρχουν, επίσης, ισχυρισμοί ότι μια μακροπρόθεσμη επένδυση στα διαστημικά ταξίδια είναι απαραίτητη για την επιβίωση της ανθρωπότητας.
[thumb|left|Καλλιτεχνική αναπαράσταση της εξερεύνησης του Άρη, με καταφύγια και οχήματα τύπου ρόβερ, από την [NASA.]]

Ένας άλλος παράγοντας που είναι επίσης καθοριστικός είναι οι πιθανές ανεπιθύμητες επιπτώσεις στην υγεία της παρατεταμένης έλλειψης βαρύτητας, συμπεριλαμβανομένης της απώλειας οστικής πυκνότητας και της εξασθένησης της όρασης (ειδικά αυτή η παράμετρος εξαρτάται από την αποστολή και το σχεδιασμό του διαστημικού σκάφους). Τον Νοέμβριο του 2019, οι ερευνητές ανέφεραν ότι οι αστροναύτες αντιμετώπισαν σοβαρά προβλήματα ροής αίματος και εμφάνισης θρόμβων ενώ βρίσκονταν στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, με βάση μια εξάμηνη μελέτη 11 υγιών αστροναυτών. Τα αποτελέσματα μπορεί να επηρεάσουν τη μακροπρόθεσμη διαστημική πτήση, συμπεριλαμβανομένης μιας αποστολής στον πλανήτη Άρη, σύμφωνα με τους ερευνητές. Ωστόσο, δεν είναι γνωστό το αν η χαμηλή βαρύτητα του Άρη, που είναι στο 38% της γήινης, θα έχει παρόμοια δυσμενή αποτελέσματα.

Μια άλλη ανησυχητική παράμετρος είναι η άφθονη αιωρούμενη σκόνη στην ατμόσφαιρα του Άρη, που μάλιστα (σε συνδυασμό και με τη χαμηλή της ατμοσφαιρική πίεση και την ελάχιστη πυκνότητά της) χρωματίζει τον αρειανό ουρανό με ένα ανοιχτό καφετί προς το πορτοκαλί-κόκκινο χρώμα όταν βλέπεται από την επιφάνεια του πλανήτη. Αν και η σκόνη του Άρη είναι λιγότερο λειαντική από τη σεληνιακή σκόνη, μπορεί ακόμα να επηρεάσει αρνητικά την υγεία των αστροναυτών εάν εισέλθει στους πνεύμονες. Λόγω του πολύ μικρού μεγέθους των σωματιδίων, είναι πολύ δύσκολο να απομονωθούν οι αστροναύτες από αυτά. Επιπλέον, η σκόνη του Άρη περιέχει 0,2% χρώμιο. Πολλές ενώσεις χρωμίου δεν είναι επικίνδυνες, αλλά υπάρχει πιθανότητα παρουσίας αλάτων χρωμικού οξέος, τα οποία είναι ισχυρά καρκινογόνα.

Για τα ηλεκτρονικά, ο κίνδυνος έγκειται στις ηλεκτροστατικές ιδιότητες της σκόνης του Άρη. Για παράδειγμα, μια ηλεκτροστατική εκκένωση μεταξύ της διαστημικής στολής του αστροναύτη και του διαστημόπλοιου μπορεί να προκαλέσει ζημιά στα ηλεκτρονικά του πρώτου. Θεωρείται ότι το ηλεκτροστατικό φορτίο συσσωρεύεται λόγω σταθερής τριβής με σκόνη. Οι σφοδρές αμμοθύελλες του Άρη συμβάλλουν επίσης εδώ. Δεδομένου ότι δεν υπάρχει υγρής μορφής νερό στον Άρη, η γείωση δεν θα βοηθήσει, αλλά ορισμένοι επιστήμονες προτείνουν ήδη τρόπους επίλυσης αυτού του προβλήματος.

Ειδικότερα μάλιστα για τις αμμοθύελλες στον Κόκκινο Πλανήτη, που προκύπτουν λόγω μεγάλων διακυμάνσεων της ατμοσφαιρικής πίεσης (έως 10%), οι μηχανισμοί αλλαγής τους δεν είναι ακόμη πλήρως κατανοητοί. Λόγω της έλλειψης μετεωρολογικού δορυφόρου γύρω από τον Άρη, είναι αδύνατο να δοθούν προειδοποιήσεις σχετικά με αυτές τις καταιγίδες αρκετό χρόνο πριν ξεκινήσουν. Τέλος, άλλα καιρικά φαινόμενα, καθώς και οι ιδιότητες του εδάφους του πλανήτη, δεν είναι πλήρως κατανοητά.

## Δείτε επίσης
* Mars Society
* Ζωή στον Άρη
* Γαιοπλασία

## Παραπομπές


## Περαιτέρω ανάγνωση
* 

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Human Exploration of Mars: The Reference Mission Design Reference Mission 1.0
* Reference Mission Version 3.0, Addedum to Human Exploration of Mars Design Reference Mission 3.0
* Mars expeditions, flybys, and selected flybys. List of most crewed mission projects to Mars.
* A longer bibliography can be found in the bibliography of Portree's book, available in pdf format from NASA.

Κατηγορία:Άρης
Κατηγορία:Εξερεύνηση του Άρη