Τρομοκρατικές επιθέσεις στη Νορβηγία το 2011

240px|thumb|Τα κατεστραμμένα γραφεία αμέσως μετά την έκρηξη της βόμβας
Οι **τρομοκρατικές επιθέσεις στη Νορβηγία στις 22 Ιουλίου του 2011** ήταν δύο διαδοχικές τρομοκρατικές επιθέσεις μοναχικού λύκου από τον Άντερς Μπέρινγκ Μπρέιβικ κατά της κυβέρνησης, του άμαχου πληθυσμού και μιας θερινής κατασκήνωσης της Ενωσης νεολαίας των Εργατικών (AUF), στις οποίες σκοτώθηκαν 77 άτομα.

Η πρώτη επίθεση ήταν μια έκρηξη βόμβας σε αυτοκίνητο στο Όσλο στο *Regjeringskvartalet*, την κυβερνητική συνοικία της Νορβηγίας, στις 15:25:22 (CEST). Η βόμβα ήταν τοποθετημένη μέσα σε ένα φορτηγό δίπλα στον πύργο που στέγαζε το γραφείο του τότε Πρωθυπουργού Γενς Στόλτενμπεργκ. Η έκρηξη σκότωσε οκτώ άτομα και τραυμάτισε τουλάχιστον 209, τα 12 σοβαρά.

Η δεύτερη επίθεση πραγματοποιήθηκε λιγότερο από δύο ώρες αργότερα σε μια θερινή κατασκήνωση στο νησί Οτόγια στο Τυριφιόρντεν της περιφέρειας Βίκεν. Το στρατόπεδο οργανώθηκε από το AUF, το τμήμα νεολαίας του κυβερνώντος Νορβηγικού Εργατικού Κόμματος (AP). Ο Μπρέιβικ, ντυμένος με αυτοσχέδια αστυνομική στολή και δείχνοντας πλαστή ταυτότητα, πήγε με πορθμείο στο νησί και άνοιξε πυρ εναντίον των συμμετεχόντων, σκοτώνοντας 69 και τραυματίζοντας τουλάχιστον 110, τους 55 σοβαρά. Μεταξύ των νεκρών ήταν φίλοι του Στόλτενμπεργκ και ο ετεροθαλής αδελφός της πριγκίπισσας του στέμματος της Νορβηγίας Μέτε-Μάριτ.

Η επίθεση ήταν η πιο φονική στη Νορβηγία μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και οι πυροβολισμοί στην Ουτόγια παραμένουν μέχρι σήμερα (2020) οι φονικότεροι μαζικοί πυροβολισμοί από ένα μοναχικό δράστη στην ιστορία. Μια έρευνα διαπίστωσε ότι ένας στους τέσσερις Νορβηγούς γνώριζε κάποιον που επηρεάστηκε από αυτούς. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, το ΝΑΤΟ και διάφορες χώρες εξέφρασαν την υποστήριξή τους στη Νορβηγία και καταδίκασαν τις επιθέσεις. Η Εκθεση Γκγερβ του 2012 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η αστυνομία της Νορβηγίας θα μπορούσε να είχε αποτρέψει τη βομβιστική επίθεση και να συλλάβει τον Μπρέιβικ γρηγορότερα στην Ουτόγια και ότι έπρεπε να είχαν εφαρμοστεί μέτρα για την πρόληψη περαιτέρω επιθέσεων και «μετριασμού των αρνητικών επιπτώσεων».

Η Νορβηγική Αστυνομία συνέλαβε τον Άντερς Μπέρινγκ Μπρέιβικ, έναν 32χρονο Νορβηγό δεξιό εξτρεμιστή στο νησί Ουτόγια ως κατηγορούμενο και για τις δύο επιθέσεις. Η δίκη του πραγματοποιήθηκε μεταξύ 16 Απριλίου και 22 Ιουνίου 2012 στο Δικαστήριο του Όσλο, όπου ο Μπρέιβικ παραδέχθηκε ότι πραγματοποίησε τις επιθέσεις, αλλά αρνήθηκε την ενοχή για κακούργημα και ισχυρίστηκε αυτοάμυνα (*jus requitatis*). Στις 24 Αυγούστου ο Μπρέιβικ κρίθηκε ένοχος και καταδικάστηκε σε 21 χρόνια προληπτικής κράτησης στη φυλακή, τη μέγιστη επιτρεπόμενη ποινή στη Νορβηγία. Η ποινή μπορεί να παραταθεί επ 'αόριστον εφόσον ο κρατούμενος θεωρείται απειλή για την κοινωνία.

## Προετοιμασία των επιθέσεων
Ο Μπρέιβικ ισχυρίζεται ότι ξεκίνησε τον προγραμματισμό των τρομοκρατικών πράξεων το 2002, σε ηλικία 23 ετών. Συμμετείχε για χρόνια σε συζητήσεις σε διαδικτυακά φόρουμ και μιλούσε κατά του Ισλάμ και της μετανάστευσης. Προετοιμαζόταν για τις επιθέσεις τουλάχιστον από το 2009, αν και έκρυψε τις βίαιες προθέσεις του.

### Αποτυχημένη προσπάθεια αγοράς όπλων στην Πράγα
Ο Μπρέιβικ πέρασε έξι ημέρες στην Πράγα στα τέλη Αυγούστου και στις αρχές Σεπτεμβρίου του 2010. Μετά την έρευνά του στο Διαδίκτυο ο Μπρέιβικ σημείωσε ότι "η Πράγα είναι γνωστή ως ίσως το πιο σημαντικό σημείο διέλευσης για παράνομα ναρκωτικά και όπλα στην Ευρώπη". Παρά το γεγονός ότι η Πράγα έχει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά εγκληματικότητας μεταξύ των ευρωπαϊκών πρωτευουσών, ο Μπρέιβικ εξέφρασε επιφυλάξεις για την προσωπική του ασφάλεια, γράφοντας ότι (πριν από το ταξίδι του εκεί) πίστευε ότι η Πράγα ήταν ένα επικίνδυνο μέρος με "πολλούς βάναυσους και κυνικούς εγκληματίες".

Κατέβασε τα πίσω καθίσματα του Hyundai Atos του για να έχει αρκετό χώρο για τα πυροβόλα όπλα που ήλπιζε να αγοράσει. Μετά από δύο ημέρες πήρε ένα προσπέκτους για μια επιχείρηση εξόρυξης ορυκτών, που υποτίθεται ότι του έδινε άλλοθι σε περίπτωση που κάποιος τον υποψιαζόταν ότι ετοίμαζε τρομοκρατική επίθεση. Ήθελε να αγοράσει ένα τουφέκι τύπου AK-47 (αυτό το όπλο δεν είναι συνηθισμένο στη χώρα, σε αντίθεση με το *Vz. 58*,), ένα πιστόλι *Glock*, χειροβομβίδες και ένα αντιαρματικό ρουκετοβόλο.

Ο Μπρέιβικ είχε εκτυπώσει πολλά ψεύτικα αστυνομικά σήματα για να φορέσει με αστυνομική στολή, που την είχε αποκτήσει παράνομα στο Διαδίκτυο και που φορούσε αργότερα κατά τη διάρκεια της επίθεσης. Σε αντίθεση με τις προσδοκίες του δεν μπόρεσε να πάρει πυροβόλα όπλα στην Τσεχία, σχολιάζοντας ότι ήταν η «πρώτη μεγάλη αποτυχία στην επιχείρησή του». Τελικά κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Πράγα «απέχει πολύ από μια ιδανική πόλη για να αγοράσει όπλα», τίποτα σαν «αυτό που ανέφερε το BBC» και ότι ένιωθε «ασφαλέστερος στην Πράγα από ό, τι στο Όσλο».

### Εξοπλισμός στη Νορβηγία και μέσω του Διαδικτύου
Αρχικά ο Μπρέιβικ σκόπευε να προσπαθήσει να αποκτήσει όπλα στη Γερμανία ή τη Σερβία αn η αποστολή του στην Πράγα αποτύγχανε. Η απογοήτευση στην Τσεχία τον οδήγησε να προμηθευτεί τα όπλα του μέσω νομικών καναλιών. Αποφάσισε να αποκτήσει ένα ημιαυτόματο τουφέκι και ένα πιστόλι *Glock* νόμιμα στη Νορβηγία, σημειώνοντας ότι είχε «καθαρό ποινικό μητρώο, άδεια κυνηγιού και δύο όπλα ήδη για επτά χρόνια ", και ότι η απόκτηση των όπλων νόμιμα δεν πρέπει επομένως να αποτελεί πρόβλημα".

Όταν επέστρεψε στη Νορβηγία ο Μπρέιβικ έλαβε νόμιμη άδεια για μια ημιαυτόματη καραμπίνα *Ruger Mini-14* διαμετρήματος .223, φαινομενικά για κυνήγι ελαφιών. Το αγόρασε στα τέλη του 2010 έναντι 1.400 €. Ήθελε να αγοράσει μια ημιαυτόματη καραμπίνα *Ruger Mini-30 [[7.62×39mm]]*, αλλά αποφάσισε για άγνωστους λόγους να αγοράσει το *Mini-14*.

Η απόκτηση άδειας για το πιστόλι αποδείχθηκε πιο δύσκολη, καθώς έπρεπε να αποδείξει τακτική συμμετοχή σε αθλητική λέσχη. Αγόρασε επίσης δέκα περιοδικά για το τουφέκι από έναν προμηθευτή των Ηνωμένων Πολιτειών και έξι περιοδικά για το πιστόλι στη Νορβηγία. Από τον Νοέμβριο του 2010 ως τον Ιανουάριο του 2011 έκανε 15 προπονήσεις στο Σκοπευτικό Σύλλογο του Όσλο και στα μέσα Ιανουαρίου εγκρίθηκε η αίτησή του για αγορά πιστολιού *Glock*.

Ο Μπρέιβικ ισχυρίστηκε στο μανιφέστο του ότι είχε αγοράσει 300 γραμμάρια νιτρικού νατρίου από ένα πολωνικό κατάστημα αντί 10 €. Η Πολωνική Υπηρεσία Πληροφοριών πήρε συνέντευξη από τον ιδιοκτήτη της εταιρείας στις 24 Ιουλίου 2011. Οι αγορές του Μπρέιβικ στην Πολωνία οδήγησαν αρχικά στην κατάταξή του στη λίστα παρακολούθησης των Πολωνικών μυστικών υπηρεσιών, που όμως δεν ενήργησαν επειδή δεν πίστευαν ότι οι ενέργειές του ήταν σχετικές με τις τρομοκρατικές τους ανησυχίες.

Είχε επίσης προγραμματίσει έναν τελευταίο εκκλησιασμό του (στην Εκκλησία Φρόγκνερ του Όσλο) πριν από την επίθεση.

### Η Γεωφάρμα Μπρέιβικ
Στις 18 Μαΐου 2009 ο Μπέριγκ Μπρέιβικ δημιούργησε μια ατομική επιχείρηση, ονόματι *Γεωφάρμα Μπρέιβικ*, μια εταιρεία που ιδρύθηκε με τον πλασματικό σκοπό την καλλιέργεια λαχανικών, πεπονιών, ριζών και βολβών. Ο πραγματικός σκοπός ήταν να αποκτήσει πρόσβαση σε χημικές ουσίες και υλικά, ειδικά λιπάσματα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή εκρηκτικών χωρίς να προκαλέσουν υποψίες.

Εδρα της επιχείρησης δηλώθηκε το Εμοτ της περιφέρειας Χέντμαρκ. Στις 4 Μαΐου 2011 ο Μπρέιβικ αγόρασε 6 τόνους λιπάσματος μέσω της Γεωφάρμα, 3 τόνους νιτρικού αμμωνίου και 3 τόνους νιτρικού αμμωνίου του ασβεστίου. Σύμφωνα με τους γείτονες όλο το λίπασμα αποθηκεύτηκε στον αχυρώνα του. Μετά από ανακατασκευή της βόμβας με ισοδύναμη ποσότητα λιπάσματος στο αγρόκτημα στο Εμοτ ειδικοί της αστυνομίας και των εκρηκτικών κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η βόμβα είχε βάρος 950 κιλά, περίπου του ίδιου μεγέθους με εκείνη που χρησιμοποιήθηκε στη βομβιστική επίθεση στο Μπαλί του 2002 βομβαρδισμοί. Στη συνέχεια υπήρξε σημαντική συζήτηση στη Νορβηγία για το πώς ένας ερασιτέχνης θα μπορούσε να αποκτήσει τόσο σημαντικές ποσότητες λιπασμάτων και να κατασκευάσει και να τοποθετήσει ένα τέτοιο φονικό όπλο στο κέντρο του *Regjeringskvartalet* μόνος του. Το συμπέρασμα ήταν ότι δεν υπήρχε νομοθεσία που να εμποδίζει τις γεωργικές επιχειρήσεις να αγοράζουν όσα λιπάσματα ήθελαν και ότι δεν υπήρχε τίποτα ύποπτο για την αγορά του Μπρέιβικ. Αυτό επιβεβαιώθηκε από τη διευθύντρια της Νορβηγικής Αστυνομικής Υπηρεσίας Ασφάλειας, Γιάνε Κρίστιανσεν, που δήλωσε ότι «ούτε καν η Στάζι δεν θα μπορούσε να αποτρέψει αυτήν την επίθεση».

Η εταιρεία ανέφερε τουλάχιστον δύο Σουηδούς υπαλλήλους στο Facebook, αλλά είναι άγνωστο αν υπήρχαν αυτά τα άτομα.

Τον Απρίλιο του 2011 ανέφερε τη μετακίνησή του από το Όσλο στο αγρόκτημα Βόλστουα στον δήμο Εμοτ, περίπου 9 χιλιόμετρα νότια του κοινοτικού κέντρου Ρένα, στην ανατολική πλευρά της Γκλόμα. Η αγροτική του εταιρεία διευθυνόταν από το αγρόκτημα και του έδωσε πρόσβαση σε συστατικά για εκρηκτικά.

Η βόμβα αυτοκινήτου των 950 κιλών εξερράγη στο κέντρο του Όσλο στις 22 Ιουλίου 2011, όπου σκότωσε οκτώ άτομα. Είχε περίπου 1.000 έως 1.500 κιλά πρόσθετου υλικού που παρέμειναν στο αγρόκτημα και μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή μιας δεύτερης βόμβας.

### Εκπαίδευση στα όπλα
Εκτός από την επίσκεψη σε σκοπευτήρια και σε χώρες με χαλαρούς νόμους για τα όπλα για να αναπτύσσει την ικανότητά του, το μανιφέστο του Μπρέιβικ λέει ότι έκανε χρήση του βιντεοπαιχνιδιού Call of Duty: Modern Warfare 2 ως εκπαιδευτικό βοήθημα ενώ χρησιμοποίησε το World of Warcraft ως κάλυψη για την εκτεταμένη περίοδο απομόνωσής του. Είπε επίσης ότι βελτίωσε τις ικανότητές του στη σκοποβολή χρησιμοποιώντας ένα ολογραφικό θέαμα στο παιχνίδι παρόμοιο με αυτό που χρησιμοποίησε κατά τη διάρκεια των επιθέσεων.

## Η έκρηξη στο κέντρο του Όσλο

Στις 22 Ιουλίου 2011, στις 15:25:22 (CEST) εξερράγη μια βόμβα στο *Regjeringskvartalet*, στο κέντρο του Όσλο. Η βόμβα ήταν τοποθετημένη σε ένα λευκό *Volkswagen Crafter* που στάθμευσε μπροστά από το μπλοκ H, που στέγαζε το Γραφείο του Πρωθυπουργού, το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Αστυνομίας, καθώς και πολλά άλλα κυβερνητικά κτίρια, όπως το Υπουργείο Πετρέλαιου και Ενέργειας (R4), το Υπουργείο Οικονομικών (μπλοκ G), το Υπουργείο Παιδείας και Έρευνας (μπλοκ Y) και το Ανώτατο Δικαστήριο της Νορβηγίας (πίσω από το μπλοκ G).

Το *Crafter* καταγράφηκε από κάμερες παρακολούθησης καθώς εισήλθε στην οδό Grubbegata από το Grensen στις 15:13:23. Το φορτηγό σταμάτησε στις 15:13:43, 200 μέτρα πριν από το μπλοκ H. Εμεινε εκεί με αναμμένα τα αλάρμ για 1 λεπτό και 54 δευτερόλεπτα. Στη συνέχεια ο οδηγός οδήγησε τα τελευταία 200 μέτρα και στάθμευσε το φορτηγό μπροστά από την κύρια είσοδο του κεντρικού κυβερνητικού κτηρίου. Το φορτηγό στάθμευσε στις 15:16:30. Η μπροστινή πόρτα του φορτηγού άνοιξε 16 δευτερόλεπτα αργότερα και μετά από άλλα 16 δευτερόλεπτα ο οδηγός βγήκε από το φορτηγό. Στάθηκε έξω από αυτό για 7 δευτερόλεπτα πριν απομακρυνθεί γρήγορα προς τον πύργο Hammersborg, όπου είχε ένα άλλο αυτοκίνητο παρκαρισμένο.

Ο οδηγός ήταν ντυμένος σαν αστυνομικός και είχε ένα όπλο στο χέρι του και ένα αστυνομικό κράνος με ασπίδα προσώπου κάλυπτε το πρόσωπό του. Ο Μπρέιβικ δεν ταυτοποιήθηκε με βεβαιότητα.

Η έκρηξη πυροδότησε πυρκαγιές στο μπλοκ Η (*H-blokka*) και στο *R4* και το ωστικό κύμα έσπασε τα παράθυρα σε όλους τους ορόφους, καθώς και στα γραφεία της εφημερίδας *VG* και σε άλλα κτίρια στην άλλη πλευρά της πλατείας. Οι δρόμοι της περιοχής ήταν γεμάτοι με γυαλιά και συντρίμμια. Ένα σύννεφο λευκού καπνού αναφέρθηκε καθώς μια φωτιά συνέχισε να καίει στο Υπουργείο Πετρελαίου και Ενέργειας. Η έκρηξη ακούστηκε τουλάχιστον 7 χιλιόμετρα μακριά.

Στις 15:26 η αστυνομία έλαβε το πρώτο μήνυμα για την έκρηξη και στις 15:28 η πρώτη αστυνομική περιπολία ανέφερε ότι έφτασε επί τόπου. Ταυτόχρονα αναφέρθηκε στο πρακτορείο ειδήσεων NTB ότι ο πρωθυπουργός ήταν σώος και αβλαβής.

Ένας μάρτυρας κάλεσε την αστυνομία στις 15:34 αναφέροντας για ένα άτομο με αστυνομική στολή που κρατά ένα πιστόλι στο χέρι του, να μπαίνει σε ένα ιδιωτικό όχημα, ένα *Fiat Doblò*. Οι πληροφορίες - συμπεριλαμβανομένου του αριθμού πινακίδας κυκλοφορίας του οχήματος και της περιγραφής του ύποπτου - γράφτηκαν σε κίτρινη σημείωση και παραδόθηκαν στο κέντρο της αστυνομικής επιχείρησης όπου έμειναν για είκοσι λεπτά πριν κληθεί τηλεφωνικά ο μάρτυρας. Ο αριθμός πινακίδας κυκλοφορίας δεν μεταδόθηκε στο αστυνομικό ραδιόφωνο παρά μόνο δύο ώρες αργότερα.

Μετά την έκρηξη η αστυνομία εκκαθάρισε την περιοχή και έψαξε για τυχόν επιπλέον εκρηκτικές συσκευές. Μέσα των μέσων ενημέρωσης η αστυνομία προέτρεψε τους πολίτες να εκκενώσουν το κεντρικό Όσλο.

Η αστυνομία αργότερα ανακοίνωσε ότι η βόμβα αποτελείτο από ένα μείγμα λιπασμάτων και μαζούτ (ANFO), παρόμοιο με αυτό που χρησιμοποιήθηκε στη Βομβιστική επίθεση της Οκλαχόμα Σίτι.

Η έκρηξη καταγράφηκε από πολλές κάμερες ασφαλείας.
left|thumb|235px|Εικόνα αμέσως μετά την έκρηξη στο κέντρο του Όσλο

### Επιπτώσεις στις μεταφορές
Αμέσως μετά την έκρηξη η περιοχή που περιβάλλει τα κατεστραμμένα κτίρια αποκλείστηκε και εκκενώθηκε. Ζητήθηκε από τους ανθρώπους να παραμείνουν ήρεμοι και να εγκαταλείψουν το κέντρο της πόλης αν ήταν δυνατόν, αλλά δεν υπήρχε γενική εκκένωση. Το μετρό του Όσλο παρέμεινε σε λειτουργία, όπως και το μεγαλύτερο μέρος του δικτύου του τραμ του Όσλο, αν και με διακοπές, εκτός από τη γραμμή μέσω της Grensen (του δρόμου μεταξύ της Πλατείας Prof. Aschehoug και του Stortorvet). Τα λεωφορεία συνέχισαν επίσης να κυκλοφορούν, αν και τουλάχιστον ένα αρθρωτό λεωφορείο στη γραμμή No.37, που είχε στάση έξω από το Υπουργείο Οικονομικών, επιτάχθηκε για να μεταφέρει τους ελαφρά τραυματίες.

Μια επικοινωνία μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με το BBC από έναν ταξιδιώτη έδειξε ότι η αστυνομία διεξήγε έρευνες σε ύποπτα αυτοκίνητα στον δρόμο προς το αεροδρόμιο του Όσλο, Gardermoen, που παρέμεινε ανοιχτό.

Η Γραμμή Gardermoen μεταξύ του Λίλεστρεμ και του Αεροδρομίου του Όσλο έκλεισε όταν βρέθηκε ένα ύποπτο πακέτο κοντά στις ράγες. Το ίδιο συνέβη και στα γραφεία της *TV 2*, που εκκενώθηκαν αφού βρέθηκε ύποπτο πακέτο έξω από το κτίριο.

## Η Σφαγή στην Ουτόγια

### Η επίθεση
Περίπου μιάμιση ώρα μετά την έκρηξη στο Όσλο, ο Μπρέιβικ, ντυμένος με αστυνομική στολή και παρουσιαζόμενος ως "Μάρτιν Νίλσεν" από το Αστυνομικό Τμήμα του Όσλο, επιβιβάστηκε στο πορθμείο *MS Thorbjørn* στο Ουτόκαγια της Τυριφιόρντεν, μιας λίμνης. περίπου 32 χιλιόμετρα βορειοδυτικά του Όσλο, προς το νησί Ουτόγια, τον χώρο της κατασκήνωσης της νεολαίας AUF του Νορβηγικού Εργατικού Κόμματος. Η κατασκήνωση πραγματοποιείται εκεί κάθε καλοκαίρι και παραβρίσκονταν περίπου 600 νέοι.

Όταν ο Μπρέιβικ έφτασε στο νησί, εμφανίστηκε ως αστυνομικός που είχε έρθει για έλεγχο ρουτίνας μετά τη βομβιστική επίθεση στο Όσλο. Συναντήθηκε από τη Μόνικα Μπέσεϊ, αρχηγό της κατασκήνωσης και οικοδέσποινα του νησιού. Η Μπέσεϊ πιθανότατα τον υποπτεύθηκε και ήρθε σε επαφή με τον Τρόντ Μπέρντσεν, τον αξιωματικό ασφαλείας του νησιού, πριν ο Μπρέιβικ τους σκοτώσει και τους δύο. Στη συνέχεια ζήτησε από τους παρευρισκόμενους να συγκεντρωθούν γύρω του πριν βγάλει όπλα και πυρομαχικά από μια τσάντα και αρχίσει να πυροβολεί αδιακρίτως, σκοτώνοντας και τραυματίζοντας πολλούς. Πρώτα πυροβόλησε ανθρώπους στο νησί και αργότερα άρχισε να πυροβολεί άλλους που προσπαθούσαν να ξεφύγουν κολυμπώντας στη λίμνη. Οι επιζώντες στο νησί περιέγραψαν μια σκηνή τρόμου. Η επιζήσασα Ντάνα Μπαρτζίνγκι, τότε 21 ετών, περιέγραψε πώς πολλά θύματα που τραυματίστηκαν από τον Μπρέιβικ προσποιούντο ότι ήταν νεκροί, αλλά εκείνος επέστρεφε και τους πυροβολούσε πάλι. Αφησε να ζήσουν ένα 11χρονο αγόρι που είχε χάσει τον πατέρα του (Τρόντ Μπέρντσεν) κατά τη διάρκεια των πυροβολισμών και στάθηκε απέναντί του και είπε ότι ήταν πολύ νέος για να πεθάνει, καθώς και ένα 22χρονο άνδρας που ικέτευσε για τη ζωή του.

Μερικοί μάρτυρες κρύφτηκαν σε θάμνους και αποχωρητήρια, επικοινωνώντας με γραπτά μηνύματα για να μην αποκαλυφθεί η θέση τους. Οι μαζικοί πυροβολισμοί διήρκεσαν περίπου μιάμιση ώρα, τελειώνοντας όταν έφτασε μια ομάδα ειδικών δυνάμεων της αστυνομίας και ο Μπρέβικ παραδόθηκε, παρά το ότι είχε ακόμη πυρομαχικά, στις 18:35. Ο δράστης χρησιμοποίησε σφαίρες διασποράς, που αυξάνουν τη βλάβη των ιστών. Ο Μπρέιβικ επανειλημμένα φώναζε «Θα πεθάνετε σήμερα, μαρξιστές!» [77]

Ο σύζυγος της Μπέσεϊ και μία από τις κόρες της, που ήταν επίσης παρόντες, επέζησαν. Το νεότερο θύμα, η γεννημένη στη Νέα Ζηλανδία Σάριντιν Σβέμπακ-Μπεν από το Ντράμεν, ήταν 14 ετών. Η 16χρονη Αντρινε Μπάκενε Εσπελαντ από το Σάρπσμποργκ ήταν το τελευταίο θύμα, σχεδόν μία ώρα μετά την έναρξη των πυροβολισμών.

Οι κάτοικοι με ένα στολίσκο μηχανοκίνητων σκαφών και αλιευτικών λέμβων απέπλευσαν για να σώσουν τους επιζώντες, που ανασύρθηκαν τουρτουρίζοντας και αιμορραγώντας από το νερό και περιμαζεύτηκαν από κρυψώνες στους θάμνους και πίσω από βράχους γύρω από τις ακτές του νησιού. Κάποιοι επέζησαν προσποιούμενοι ότι είναι νεκροί. Αρκετοί κατασκηνωτές, ειδικά εκείνοι που γνώριζαν καλά το νησί, κολύμπησαν στη βραχώδη δυτική πλευρά του νησιού και κρύφτηκαν στις σπηλιές που είναι προσβάσιμες μόνο από το νερό. Άλλοι μπόρεσαν να κρυφτούν στο απόμερο 'Kjærlighetsstien* ("μονοπάτι της αγάπης"). Σαράντα επτά από τους κατασκηνωτές αναζήτησαν καταφύγιο στο *Skolestua* ("Σχολικό Σπίτι") μαζί με προσωπικό της Νορβηγικής Λαϊκής Βοήθειας. Παρόλο που ο Μπρέιβικ έριξε δύο σφαίρες στην πόρτα, δεν πέρασε γιατί ήταν κλειδωμένη και οι άνθρωποι μέσα σε αυτό το κτίριο επέζησαν.

Οι νέοι είπαν ότι είχαν αποφασίσει ότι ήταν πολύ δύσκολο να σταματήσουν τον δράστη. Ανακάλυψαν ένα άνοιγμα σαν σπηλιά σε ένα βράχο όπου έκρυψαν 23 παιδιά. Ο Τζαμάγεφ που φρουρούσε από έξω, ανέσυρε επίσης τρεις νέους από τη λίμνη που κόντευαν να πνιγούν.

Η πρώην πρωθυπουργός [[Γκρο Χάρλεμ Μπρούντλαντ]], που ο Μπρέιβικ είπε ότι μισούσε και, με ένα λογοπαίγνιο για το (περισσότερο ή λιγότερο ειρωνικό) επίθετο *Landsmoderen* («μητέρα του έθνους»), αναφέρθηκε στα κείμενά του σε αυτήν ως *landsmorderen* («δολοφόνο του έθνους») ), είχε βρεθεί στο νησί νωρίτερα για μια ομιλία στην κατασκήνωση. Μετά την επίθεση ο Μπρέιβικ δήλωσε ότι αρχικά ήθελε να τη στοχεύσει συγκεκριμένα. αλλά λόγω καθυστερήσεων που σχετίζονται με την ανακαίνιση του κεντρικού σιδηροδρομικού σταθμού του Όσλο, αυτός έφτασε ενώ εκείνη είχε ήδη φύγει.

===Διάσωση και αντίδραση έκτακτης ανάγκης===
Ο πρώτος πυροβολισμός στις 17:22. Οι ιατρικές υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης ενημερώθηκαν για τους πυροβολισμούς δύο λεπτά αργότερα. Ένα λεπτό μετά από αυτό ενημερώθηκε η αστυνομία του Όσλο. Προσπάθησαν αμέσως να φτάσουν στην Ουτόγια το συντομότερο δυνατό, αλλά δεν είχαν ελικόπτερο που θα μπορούσε να τους οδηγήσει κατευθείαν στο νησί. Στις 17:30 η αντιτρομοκρατική αστυνομία του Όσλο (η μονάδα αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης) βρισκόταν στον δρόμο προς την Ουτόγια με αυτοκίνητο.

Ένας από τους πρώτους που έφτασαν επί τόπου ήταν ο Μάρτσελ Γκλέφε, Γερμανός κάτοικος του Σκι, που διέμενε στο Κάμπιγκ Ούτβικα στην ηπειρωτική χώρα. Ακούγοντας πυροβολισμούς κατεύθυνε το σκάφος του στο νησί και άρχισε να ρίχνει σωσίβια για τους νέους στο νερό, σώζοντας όσα περισσότερα μπορούσε σε τέσσερις ή πέντε διαδρομές, μετά τις οποίες η αστυνομία του ζήτησε να σταματήσει. Η [[The Daily Telegraph|Daily Telegraph]] του απέδεωσε τη διάσωση ως και 30 ανθρώπων. Άλλοι σαράντα σώθηκαν από τους Χέηκε Ντάλεν και Τόριλ Χάνσεν, ένα παντρεμένο ζευγάρι που έκανε διακοπές στην περιοχή. Ο Ντάλεν βοηθούσε από την ξηρά, ενώ η Χάνσεν και ένας γείτονας του κάμπιγκ έκαναν πολλές διαδρομές για να σώσουν ανθρώπους από τα νερά. Αρκετές δεκάδες ακόμη διασώθηκαν από τον Κάσπερ Ιλαουγκ, που έκανε τρεις διαδρομές στο νησί. Ο Ιλαουγκ, κάτοικος της περιοχής, έλαβε ένα τηλεφώνημα ότι «κάτι φοβερό» συνέβαινε στην Ουτόγια και ζήτησε βοήθεια. Αρχικά πίστευε ότι η κλήση ήταν φάρσα, αλλά ενήργησε ούτως ή άλλως. Συνολικά περίπου 150 που κολύμπησαν από το νησί ανασύρθηκαν από τη λίμνη από κατασκηνωτές στην απέναντι ακτή.

Η αντιτρομοκρατική αστυνομία έφτασε στο σημείο συνάντησης στις 18:09, αλλά έπρεπε να περιμένει λίγα λεπτά για να περάσει ένα σκάφος. Έφτασαν στην Ουτόγια στις 18:25. Όταν ήρθε αντιμέτωπος με τη βαριά οπλισμένη αστυνομία στο νησί, ο ένοπλος δίστασε αρχικά για λίγα δευτερόλεπτα, αλλά όταν ένας αξιωματικός φώναξε «παραδόσου ή πυροβολούμε» πέταξε τα όπλα του.

Ο Αντερς Μπρέιβικ κάλεσε τον αριθμό τηλεφώνου έκτακτης ανάγκης 112 τουλάχιστον δύο φορές για να παραδοθεί, στις 18:01 και 18:26, και συνέχισε να σκοτώνει ανθρώπους στο μεταξύ. Η αστυνομία λέει ότι ο Μπρέιβικ έκλεισε το τηλέφωνο και τις δύο φορές, προσπάθησαν να τον καλέσουν, αλλά δεν κατάφεραν.

Όταν η αστυνομία έφτασε επί τόπου, συνάντησαν επιζώντες που παρακαλούσαν τους αξιωματικούς να πετάξουν τα όπλα τους, καθώς φοβόντουσαν ότι οι άνδρες με στολές θα τους άνοιγαν πάλι πυρ εναντίον τους.

Κατά τη διάρκεια της επίθεσηw 69 άνθρωποι σκοτώθηκαν και από τους 517 επιζήσαντες οι 66 τραυματίστηκαν.

====Έλλειψη μεταφορικών μέσων====
Η νορβηγική αστυνομία δεν διαθέτει ελικόπτερα κατάλληλα για τη μεταφορά ομάδων αστυνομίας για ρίψη από αέρος. Το μοναδικό που έχει χρησιμεύει μόνο για την επιτήρηση και το πλήρωμα του ελικοπτέρου ήταν σε διακοπές.

Όταν η τοπική αστυνομία έφτασε στην Ουτέικαγια, λιγότερο από 30 λεπτά μετά τον πρώτο πυροβολισμό, δεν μπόρεσε να βρει κατάλληλο σκάφος για να φτάσει στο νησί. Στη συνέχεια διατάχτηκε να παρατηρεί και να αναφέρει.

Το πορθμείο της AUF, το 50 επιβατών *MS Thorbjørn*, χρησιμοποιήθηκε από τον Μπρέιβικ για να πάει στην Ουτόγια. Λίγο μετά τον πρώτο πυροβολισμό εννέα άτομα έφευγαν από το νησί με αυτό, μεταξύ των οποίων ο αρχηγός της AUF Εσκιλ Πέντερσεν. Φοβήθηκαν ότι ενδέχετο να υπήρχαν περισσότεροι τρομοκράτες στην περιοχή και οδήγησαν το πορθμείο 2,7 χιλιόμετρα προς τα βόρεια. Ως εκ τούτου το πορθμείο δεν ήταν διαθέσιμο για την αστυνομία όταν έφτασε στην Ουτέικαγια, τον κανονικό σταθμό αποβίβασης των πορθμείων στην ηπειρωτική χώρα.

Ως εκ τούτου η αστυνομία αναγκάστηκε να χρησιμοποιήσει το δικό της [[RHIB|φουσκωτό σκάφος με άκαμπτο κύτος]] (RHIB). Την ημέρα της εκδήλωσης αυτό το σκάφος βρισκόταν στο Χένεφος και έπρεπε να μεταφερθεί και να καθελκυσθεί στη λίμνη για να χρησιμοποιηθεί. Όταν η αντιτρομοκρατική υπηρεσία επιβιβάστηκε στο RHIB αυτό πήρε νερά και μετά από μερικές εκατοντάδες μέτρα ο κινητήρας σταμάτησε, πιθανώς λόγω νερού στο καύσιμο. Δύο λεπτά αργότερα πήραν ένα πολιτικό σκάφος που εστάλη για να τους βοηθήσει. Το επεισόδιο καταγράφηκε σε βίντεο. Ένα ή δύο λεπτά μετά το τέλος του βίντεο, ένα ταχύτερο πολιτικό σκάφος έφτασε για να βοηθήσει. Τέσσερις αστυνομικοί από την αντιτρομοκρατική υπηρεσία επιβιβάστηκαν στο σκάφος. Μη θέλοντας να χάσουν άλλο χρόνο, το ζευγάρι των πολιτών μετέφερε την αστυνομία στην Ουτόγια.

Μερικοί έχουν επικρίνει την αστυνομία ότι δεν χρησιμοποίησε ελικόπτερο, ότι δεν μπήκε αμέσως σε μικρές βάρκες και ότι έθεσε σε κίνδυνο το ζευγάρι που οδήγησε το πολιτικό σκάφος.

===Σύλληψη αθώου επιζήσαντος===
Κατά την άφιξή της στην Ουτόγια η αστυνομία συνέλαβε, εκτός από τον Μπρέιβικ, τον Ανζορ Τζουκάεφ, έναν αθώο 17χρονο επιζήσαντα, που εκπροσώπησε το τμήμα του Ακερσους του AUF. Σύμφωνα με πληροφορίες ο νεαρός απογυμνώθηκε και κλειδώθηκε σε ένα κελί φυλακής, λίγα μόλις μέτρα μακριά από το κελί που στέγαζε τον ομολογήσαντα δολοφόνο. Το θύμα, που ως παιδί είχε παρακολουθήσει μαζικές δολοφονίες στην [[Δημοκρατία της Τσετσενίας|Τσετσενία]], θεωρήθηκε ύποπτος ως συνεργός επειδή το κούρεμα του ήταν διαφορετικό από αυτό που φαινόταν στην ταυτότητά του και επειδή δεν αντέδρασε στη σφαγή με τα δάκρυα και την υστερία των περισσότερων άλλων επιζώντων. Έμεινε υπό κράτηση για δεκαεπτά ώρες. Ο δικηγόρος Χάραλντ Στάμπελ επέκρινε την αστυνομία ότι δεν κατάφερε να επικοινωνήσει με την οικογένεια του νεαρού, που φοβόταν ότι σκοτώθηκε και ότι ανέκρινε το θύμα χωρίς την παρουσία δικηγόρου.

==Θύματα==

Οι επιθέσεις ήταν οι πιο φονικές στη Νορβηγία μετά τον [[Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος|Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο]] και μια έρευνα διαπίστωσε ότι ένας στους τέσσερις Νορβηγούς γνώριζε «κάποιον που επηρεάστηκε από τις επιθέσεις». [23] Είναι επίσης η πέμπτη φονικότερη επίγεια τρομοκρατική επίθεση στη Δυτική Ευρώπη μετά την [[Τρομοκρατική επίθεση στον Σιδηροδρομικό Σταθμό της Μπολόνιας|Τρομοκρατική επίθεση της Μπολόνιας]] το 1980, την [[Τρομοκρατική επίθεση της 14ης Ιουλίου 2016 στη Νίκαια (Γαλλία)|επίθεση της Νίκαιας]] το 2016, τις [[Τρομοκρατικές επιθέσεις της 13ης Νοεμβρίου 2015 στο Παρίσι|επιθέσεις στο Παρίσι τον Νοέμβριο του 2015]] και τις [[βομβιστικές επιθέσεις στη Μαδρίτη το 2004]].

===Όσλο===
Οκτώ άνθρωποι σκοτώθηκαν κατά την έκρηξη. Η έκρηξη, ωστικό το κύμα και τα συντρίμμια σκότωσαν αμέσως έξι άτομα, ενώ δύο άλλα πέθαναν λίγο αργότερα από τα τραύματά τους. Από τα 325 άτομα που εκτιμάται ότι ήταν στα κυβερνητικά κτίρια, γύρω τους και στη γύρω περιοχή, τουλάχιστον 209 άτομα τραυματίστηκαν από την έκρηξη και τα συντρίμμια. Ενώ οι περισσότεροι ήταν σχετικά ανήλικοι και μπόρεσαν να υποβληθούν σε θεραπεία στην τοπική κλινική ατυχημάτων, 12 άτομα υπέστησαν πιο σοβαρούς τραυματισμούς. Δέκα στάλθηκαν στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ούλεβαλ του Όσλο, τέσσερις με μέτρια ως σοβαρά και έξι με κρίσιμα τραύματα, και δύο στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ακερ. Ένας γιατρός σε ένα από τα Πανεπιστημιακά Νοσοκομεία του Όσλο είπε ότι το προσωπικό του νοσοκομείου αντιμετώπιζε τραύματα στο κεφάλι, στο στήθος και στην κοιλιακή χώρα.



Ο πρωθυπουργός Γενς Στόλτενμπεργκ βρισκόταν στην επίσημη κατοικία του κοντά στα Βασιλικά Ανάκτορα, προετοιμάζοντας την ομιλία του που είχε προγραμματίσει για την Ουτόγια την επόμενη μέρα. Ο υπουργός Οικονομικών της Νορβηγίας, Σίγκμπγερν Γιόνσεν, βρισκόταν τότε σε διακοπές στη Δανία.

Λιγότεροι άνθρωποι από το συνηθισμένο ήταν στην περιοχή επειδή η επίθεση πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο, το συνηθισμένο μήνας διακοπών για τους Νορβηγούς, και, δεδομένου ότι ήταν απόγευμα Παρασκευής, οι περισσότεροι κυβερνητικοί υπάλληλοι είχαν επιστρέψει σπίτι για το Σαββατοκύριακο.

===Ουτόγια===
Η έκταση αυτού που είχε συμβεί στο νησί ήταν αρχικά πολύ συγκεχυμένη και τα πρώτα επίσημα στοιχεία που δόθηκαν ήταν ότι τουλάχιστον 10 άτομα είχαν σκοτωθεί. Καθώς βράδιαζε αρκετές αναφορές αυτοπτών μαρτύρων έθεσαν αυτό τον αριθμό υπό αμφιβολία και περίπου στις 03:50 (CEST) στις 23 Ιουλίου το [[NRK1]] και το TV2, τα δύο κύρια νορβηγικά τηλεοπτικά δίκτυα, μετέδωσαν μια ζωντανή συνέντευξη τύπου από το "Sentrum politistasjon" στο Όσλο, όπου ο Εθνικός Αστυνομικός Επίτροπος της Νορβηγίας Ειστέιν Μέλαντ δήλωσε ότι ο αριθμός των θανάτων στην Ουτόγια έφτασε "τουλάχιστον τους 80" με τον αριθμό να αναμένεται να αυξηθεί.

Στις 25 Ιουλίου ένας εκπρόσωπος της αστυνομίας αποκάλυψε ότι ο αριθμός των θανάτων στην Ουτόγια είχε αναθεωρηθεί προς τα κάτω σε 68 μετά την καταμέτρηση των θυμάτων κατά την επιστροφή τους στην ηπειρωτική χώρα. Πρόσθεσαν ότι ο αριθμός των αγνοουμένων ήταν ακόμα υψηλός και ότι ο αριθμός των θυμάτων θα μπορούσε να είναι μέχρι 86. Στις 29 Ιουλίου η αστυνομία ανακοίνωσε ότι ένα από τους σοβαρά τραυματίες από την Ουτόγια είχε πεθάνει στο νοσοκομείο, αυξάνοντας τους θανάτους από τη σφαγή στο νησί στους 69.

Στις 26 Ιουλίου η Νορβηγική Αστυνομία άρχισε να δημοσιεύει τα ονόματα και τις ημερομηνίες γέννησης των θυμάτων στον ιστότοπό της. Μέχρι τις 29 Ιουλίου είχαν δημοσιευτεί τα ονόματα και των 77 θυμάτων (8 από τη βομβιστική επίθεση και 69 από την Ουτόγια, το τελευταίο, ένα θύμα πυροβολισμών, που βρέθηκε στις 28.



Από τα 69 άτομα που πέθαναν κατά την επίθεση στο νησί, 57 σκοτώθηκαν από έναν ή περισσότερους πυροβολισμούς στο κεφάλι. Συνολικά 67 άνθρωποι σκοτώθηκαν από πυροβολισμούς, 1 πέθανε πέφτοντας από ένα βράχο προσπαθώντας να διαφύγει και 1 πνίγηκε προσπαθώντας να κολυμπήσει μακριά από το νησί. Συνολικά ο Μπρέιβικ έριξε τουλάχιστον 186 πυροβολισμούς και είχε ακόμη «σημαντική ποσότητα πυρομαχικών».

Τελικά από τα 564 άτομα που βρίσκονταν στο νησί 69 άτομα πέθαναν και τουλάχιστον 110 άτομα τραυματίστηκαν. Περίπου 50 άτομα νοσηλεύτηκαν στην τοπική κλινική που στήθηκε για τα θύματα και υποβλήθηκαν σε θεραπεία για σχετικά μικρούς τραυματισμούς, όπως κοψίματα, μώλωπες και [[υποθερμία]], φεύγοντας και κολυμπώντας από το νησί. Είχε συννεφιά και έβρεχε στην Ουτόγια εκείνη την ημέρα, η θερμοκρασία του αέρα κυμαινόταν μεταξύ 14 και 15&nbsp;°C, η θερμοκρασία του νερού γύρω από το νησί ήταν 14&nbsp;°C και η μικρότερη απόσταση από την ηπειρωτική χώρα ήταν περίπου 600 μέτρα. Εξήντα άτομα μεταφέρθηκαν στα γύρω νοσοκομεία, 55 με σοβαρούς τραυματισμούς. Ο επικεφαλής χειρουργός που αντιμετώπισε τις πληγές σε ένα από τα νοσοκομεία είπε ότι δεν είχε δει ποτέ παρόμοια τραύματα κατά τα 23 χρόνια εργασίας του και εξήγησε ότι οι σφαίρες ήταν εξαιρετικά κατακερματισμένες στην πορεία τους μέσω του σώματος. Τριάντα τρία άτομα χτυπήθηκαν άμεσα από μία ή περισσότερες σφαίρες και επέζησαν, [9] αλλά ένα άτομο που πυροβολήθηκε πέθανε δύο ημέρες αργότερα στο νοσοκομείο από τις πληγές της σφαίρας στο κεφάλι και την πλάτη.

Τα 564 άτομα στο νησί εκείνη την εποχή ήταν από όλη τη Νορβηγία, καθώς και ορισμένοι επισκέπτες από ξένες χώρες. Οι άνθρωποι που πέθαναν ήταν από 18 από τις 19 περιφέρειες της Νορβηγίας και επίσης από τη [[Γεωργία]]. Οι τραυματίες ήταν από όλη τη χώρα, συμπεριλαμβανομένου του [[Αρχιπέλαγος Σβάλμπαρντ|Σβάλμπαρντ]], και μαζί με τα θύματα από το Όσλο, κατά μέσο όρο το ένα τέταρτο του πληθυσμού της Νορβηγίας γνώριζε ένα θύμα που επλήγη από τις επιθέσεις, σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποιήθηκε. [23] Αρκετοί από τους νεκρούς και τους τραυματίες ή οι γονείς τους ήταν προσωπικοί φίλοι υψηλόβαθμων κυβερνητικών λειτουργών. Ο Τρόντ Μπέρντσεν, εκτός υπηρεσίας άοπλος αστυνομικός και ετεροθαλής αδελφός της πριγκίπισσας της Νορβηγίας [[Μέτε-Μάριτ της Νορβηγίας|Μέτε-Μάριτ]], ήταν ο πρώτος που σκοτώθηκε.

==Δράστης==

Ο δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός [[Norwegian Broadcasting Corporation|NRK]] και διάφορα άλλα νορβηγικά μέσα ενημέρωσης αναγνώρισαν ως ύποπτο εισβολέα τον Άντερς Μπέρινγκ Μπρέιβικ. Συνελήφθη στην Ουτόγια για τους πυροβολισμούς και συνδέθηκε επίσης με τη βομβιστική επίθεση στο Όσλο. Κατηγορήθηκε για τρομοκρατία και για τις δύο επιθέσεις. Σύμφωνα με τον δικηγόρο του ο Μπρέιβικ αναγνώρισε ότι ήταν υπεύθυνος τόσο για τη βόμβα όσο και για τους πυροβολισμούς κατά την ανάκριση, αλλά αρνήθηκε την ενοχή, καθώς ισχυρίστηκε ότι οι ενέργειές του ήταν "στυγερές αλλά αναγκαίες". Κατά την αρχική του ποινική δίωξη στις 25 Ιουλίου ο Μπρέιβικ τέθηκε υπό κράτηση για οκτώ εβδομάδες, το πρώτο διάστημα σε απομόνωση. Ο Μπρέιβικ ήθελε να είναι σε ανοιχτή ανάκριση, φορώντας μια στολή της επιλογής του, αλλά τα αιτήματά του απορρίφθηκαν από τον προεδρεύοντα δικαστή.

===Ψυχική υγεία===
Μετά τη σύλληψή του ο Μπρέιβικ υποβλήθηκε σε εξέταση από [[Δικαστική ψυχιατρική|δικαστικούς ψυχιάτρους]], διορισμένους από το δικαστήριο, που διέγνωσαν [[σχιζοφρένεια|παρανοϊκή σχιζοφρένεια]] και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ήταν [[Ψύχωση|ψυχωτικός]] τη στιγμή των επιθέσεων και είχε το ακαταλόγιστο. Αν και επικρίθηκε σε συζητήσεις σε εφημερίδες, η υποβληθείσα έκθεση εγκρίθηκε χωρίς παρατηρήσεις από το νορβηγικό συμβούλιο ιατροδικαστικής ιατρικής, αφού την εξέτασε μια ευρεία ομάδα εμπειρογνωμόνων.

Σύμφωνα με τον δικηγόρο υπεράσπισής του ο Μπρέιβικ αρχικά εξέφρασε έκπληξη και αισθάνθηκε προσβεβλημένος από τα συμπεράσματα της έκθεσης. Αργότερα δήλωσε ότι "αυτό παρέχει νέες ευκαιρίες". Μετά τις επικρίσεις για την ψυχιατρική έκθεση το δικαστήριο τον Ιανουάριο του 2012 ενέκρινε τη διεξαγωγή δεύτερης ψυχιατρικής εξέτασης. Η έκθεση αυτής της εξέτασης κατέληγε ότι ο Μπρέιβικ ήταν υγιής τον Απρίλιο του 2012. Τελικά οι ένορκοι και οι δικαστές του περιφερειακού δικαστηρίου συμφώνησαν ότι ο Μπρέιβικ είχε σώας τας φρένας.

===Πολιτικές και θρησκευτικές απόψεις===
Ο Μπρέιβικ συνδέεται με μια επιτομή 1.518 σελίδων με τίτλο *2083: Μια Ευρωπαϊκή Διακήρυξη Ανεξαρτησίας* με το όνομα "Andrew Berwick". Το αρχείο στάλθηκε μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου σε 1.003 διευθύνσεις περίπου 90 λεπτά πριν από την έκρηξη της βόμβας στο Όσλο. Οι αναλυτές τον περιέγραψαν ως έχοντα [[Ισλαμοφοβία|ισλαμοφοβικές]] απόψεις και μίσος για το Ισλάμ, και ως κάποιον που θεωρούσε τον εαυτό του ιππότη αφιερωμένο στην αναχαίτιση της παλίρροιας της μουσουλμανικής μετανάστευσης στην Ευρώπη.

Το εισαγωγικό κεφάλαιο του μανιφέστου που ορίζει τον "πολιτιστικό μαρξισμό" είναι ένα αντίγραφο του *Πολιτική Ορθότητα: Σύντομη Ιστορία μιας Ιδεολογίας* του *Free Congress Foundation*. Τα κύρια μέρη της επιτομής αποδίδονται στον ψευδώνυμο Νορβηγό μπλόγκερ *Fjordman*. Το κείμενο αντιγράφει επίσης τμήματα του [[Τεντ Καζίνσκι|μανιφέστου Unabomber]], χωρίς δικαιώματα, χρησιμοποιώντας τις λέξεις «πολιτιστικοί μαρξιστές» αντί «αριστεροί» και «μουσουλμάνοι» αντί «μαύροι». Οι [[The New York Times|New York Times]] περιέγραψαν τις αμερικανικές επιρροές στα γραπτά, σημειώνοντας ότι η επιτομή αναφέρει τον αντιισλαμιστή Αμερικανό Ρόμπερτ Σπένσερ 64 φορές και παραθέτει μεγάλα αποσπάσματα των έργων του. Το έργο του Μπατ Γε'ορ is cited dozens of times. αναφέρεται δεκάδες φορές. [164] Η ακροδεξιά και αντιισλαμική ακτιβίστρια μπλόγκερ Πάμελα Γκέλερ, ο νεοπαγανιστής συγγραφέας Κένραντ Ελστ και ο Ντάνιελ Πάιπς αναφέρονται επίσης ως πηγές έμπνευσης. Το μανιφέστο περιέχει επιπλέον αποσπάσματα του εμπειρογνώμονα της Μέσης Ανατολής Μπέρναρντ Λιούις, του [[Έντμουντ Μπερκ]], του [[Μαχάτμα Γκάντι]], του [[Τόμας Τζέφερσον]] και [[Τζωρτζ Όργουελ]], καθώς και της στήλης των *Sunday Times* του [[Τζέρεμι Κλάρκσον]] και της στήλης της *Daily Mail* της Μέλανι Φίλιπς. Η έκδοση μιλάει με θαυμασμό για την [[Αγιάν Χίρσι Άλι]], τον Μπρους Μπάουερ, τον Σρτζα Τρίφκοβιτς και τον Χένρικ Μ. Μπρόντερ. Η επιτομή υποστηρίζει την αποκατάσταση της [[πατριαρχία]]ς, που ισχυρίζεται ότι θα σώσει τον ευρωπαϊκό πολιτισμό.

Η επιτομή περιέχει τη μαχητική [[ακροδεξιά]] ιδεολογία και την [[Ξενοφοβία|ξενοφοβική]] κοσμοθεωρία του, που υιοθετεί ένα ευρύ φάσμα πολιτικών εννοιών, όπως η υποστήριξη διαφόρων βαθμών πολιτιστικού [[Συντηρητισμός|συντηρητισμού]], [[Δεξιά (πολιτική)|δεξιού]] [[Λαϊκισμός|λαϊκισμού]], [[Υπερεθνικισμός|υπερεθνικισμού]], [[ισλαμοφοβία]]ς, ακροδεξιού [[Σιωνισμός|Σιωνισμού]] και Σέρβων παραστρατιωτικών. Θεωρεί το Ισλάμ και τον «πολιτιστικό μαρξισμό» ως εχθρό και υποστηρίζει τον αφανισμό της «[[Ευραβία]]ς» και της πολυπολιτισμικότητας, για τη διατήρηση της [[Χριστιανικός κόσμος|Χριστιανικής Ευρώπης]]. Προέτρεψε επίσης τους Ευρωπαίους να επαναλάβουν τις [[σταυροφορίες]] του παρελθόντος ενάντια στο Ισλάμ, όπως και στον [[Μεσαίωνας|Μεσαίωνα]]. Ένα βίντεο που ο Μπρέιβικ ανέβασε στο YouTube 6 ώρες πριν από την επίθεση έχει περιγραφεί ότι παροτρύνει σε βία εναντίον αριστερών και ισλαμιστών που κατοικούν στη Δυτική Ευρώπη.

Μεταξύ άλλων στο μανιφέστο επισήμανε τα Διατάγματα του [[Έντουαρντ Μπένες|Μπένες]], που διευκόλυναν την απέλαση των Γερμανών από την Τσεχοσλοβακία μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ως παράδειγμα για τη διάπραξη αυτής της ενέργειας εναντίον των Ευρωπαίων Μουσουλμάνων. Στο μανιφέστο του προτρέπει επίσης τους Ινδουιστές να απομακρύνουν τους Μουσουλμάνους από την Ινδία. Απαιτεί τη σταδιακή απέλαση όλων των Μουσουλμάνων από την Ευρώπη από το 2011 έως το 2083 μέσω του επαναπατρισμού. Κατηγορεί τον φεμινισμό ότι επέτρεψε τη διάβρωση της δομής της ευρωπαϊκής κοινωνίας.

Τα γραπτά του Μπρέιβικ αναφέρουν την Αγγλική Αμυντική Ενωση (EDL), υποστηρίζοντας ότι είχε επαφή με ανώτερα μέλη της και ότι μια νορβηγική εκδοχή της βρισκόταν «στη διαδικασία να αποκτήσει δύναμη». Έγραψε ότι η EDL ήταν «αφελείς ανόητοι» γιατί σύμφωνα με αυτόν η EDL «καταδικάζει απόλυτα κάθε επαναστατικό συντηρητικό κίνημα που χρησιμοποιεί τον τρόμο ως εργαλείο». Ο αρχηγός της EDL Τόμυ Ρόμπινσον κατήγγειλε τον Μπρέιβικ και την επίθεση στις 26 Ιουλίου 2011 και αρνήθηκε οποιαδήποτε σχέση με τον Νορβηγό.
 
Μετά τη σύλληψή του ο Μπρέιβικ χαρακτηρίστηκε από αστυνομικούς ως δεξιός [[Εξτρεμισμός|εξτρεμιστής]]. Ο Μπρέιβικ περιγράφεται από την εφημερίδα *Verdens Gang* ότι θεωρούσε τον εαυτό του συντηρητικό εθνικιστή. Σύμφωνα με τη *The Australian* ο Μπρέιβικ ήταν ιδιαίτερα επικριτικός για τη μετανάστευση μουσουλμάνων σε χριστιανικές κοινωνίες, φιλοϊσραηλινός και θαυμαστής του [[Κίνημα του Τσαγιού|Κινήματος του Τσαγιού]] στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο αναπληρωτής αρχηγός της αστυνομίας Ρόγκερ Άντρεσεν είπε αρχικά σε δημοσιογράφους ότι "Δεν έχουμε περισσότερες πληροφορίες από ... αυτό που έχει βρεθεί στους ιστότοπούς του, δηλαδή ότι κλίνει προς τα δεξιά και είναι, κατά κάποιο τρόπο, χριστιανός φονταμενταλιστής. Στη συνέχεια άλλοι αμφισβήτησαν τον χαρακτηρισμό του Μπρέιβικ από τον Αντρεσεν ως χριστιανού "φονταμενταλιστή". Επιπλέον ο Μπρέιβικ δήλωσε ότι «εγώ και πολλοί άλλοι σαν εμένα δεν έχουν απαραίτητα προσωπική σχέση με τον Ιησού Χριστό και τον Θεό». Σύμφωνα με τους *International Business Times* στο μανιφέστο του «δεν θεωρούσε τον εαυτό του ως θρήσκο ", αλλά αυτοπροσδιοριζόταν ως πολιτιστικά χριστιανός και έγραψε για τις διαφορές μεταξύ πολιτιστικά και θρησκευτικά χριστιανών, αλλά τόνισε ότι και οι δύο ήταν χριστιανοί και μοιράζονταν την ίδια ταυτότητα και τους ίδιους στόχους. Μετά τη φυλάκισή του ο Μπρέιβικ δήλωσε ότι δεν είχε ποτέ ταυτιστεί προσωπικά ως Χριστιανός και ονόμασε τη θρησκεία του [[Όντιν|Οντινισμό]], δηλώνοντας ότι «θα προσευχόταν και θα θυσίαζε» στον [[Όντιν]]. Αναγνώρισε επίσης τον εαυτό του ως [[Φασισμός|φασίστα]] και [[Νεοναζισμός|εθνικοσοσιαλιστή]], δηλώνοντας ότι στο παρελθόν εκμεταλλεύτηκε την [[Τζιχάντ|αντιτζιχαντιστική]] ρητορική για να προστατεύσει τους [[Εθνικισμός|εθνικιστές]].

Έχει κάνει πολλές αναρτήσεις στον ακροδεξιό ιστότοπο *document.no.* Παρακολούθησε συναντήσεις του "Documents venner" (Φίλοι του Document), συνδεδεμένου με τον ιστότοπο *Document.no.* Είναι πρώην μέλος του [[Κόμμα Προόδου (Νορβηγία)|Κόμματος Προόδου]] (FrP) και της νεολαίας του FpU. Σύμφωνα με τον τωρινό ηγέτη της FpU Οβε Βάνεμπο ο Μπρέιβικ ήταν ενεργός στις αρχές της δεκαετίας του 2000, αλλά εγκατέλειψε το κόμμα καθώς οι απόψεις του έγιναν πιο ακραίες.

Στο διαδικτυακό του βίντεο στο [[YouTube]] εξέφρασε τον θαυμασμό του για Ευρωπαίους ηγέτες του παρελθόντος, που διεξήγαγαν πολέμους εναντίον του Ισλάμ και των Μουσουλμάνων, κατονομάζοντας τους [[Κάρολος Μαρτέλος|Κάρολο Μαρτέλο]], [[Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος|Ριχάρδο τον Λεοντόκαρδο]], [[Ελ Σιντ]], [[Βλαντ Γ΄ Τσέπες|Βλαντ τον Παλουκωτή]], [[Ζακ ντε Μολαί]], [[Νικόλαος Α΄ της Ρωσίας|Τσάρο Νικόλαο]] και [[Γιαν Σομπιέσκι|Ιωάννη Γ΄ Σομπιέσκι]]. Ένας πρόσφατα δημιουργημένος ιστότοπος [[Μέσα κοινωνικής δικτύωσης|μέσων κοινωνικής δικτύωσης]] που φέρει το όνομα και τη φωτογραφία του Μπρέιβικ, αλλά άγνωστου δημιουργού αναφέρεται σε αυτόν ως θαυμαστή των [[Ουίνστον Τσώρτσιλ]] και Μαξ Μάνους και επίσης του αμφιλεγόμενου Ολλανδού πολιτικού [[Γκερτ Βίλντερς]], το πολιτικό κόμμα του οποίου [[Κόμμα για την Ελευθερία]] περιγράφει ως «το μοναδικό αληθινό κόμμα των συντηρητικών». Η μουσική που αναπαράγεται στο βίντεο προέρχεται από το σάουντρακ του βιντεοπαιχνιδιού *Age of Conan: Hyborian Adventures*.

===Ατεκμηρίωτοι ισχυρισμοί περί συνεργών του Μπρέιβικ===
Υπήρχε υποψία τη στιγμή της επίθεσης ότι υπήρχαν συνεργοί, και η αστυνομία αρχικά προετοιμαζόταν να συναντήσει δύο έως πέντε σκοπευτές στην Ουτόγια. Αρκετοί νέοι στην Ουτόγια ανέφεραν ότι ήταν πεπεισμένοι ότι υπήρχαν περισσότεροι από ένας σκοπευτές, με κάποιες αναφορές πυροβολισμών από την ηπειρωτική χώρα. Ένας δεύτερος σκοπευτής στην Ουτόγια περιγράφηκε από πολλούς νέους ότι είχε πυκνά σκούρα μαλλιά, ύψους περίπου 1,80 μέτρα, δεν φορούσε αστυνομική στολή, ενώ κρατούσε πιστόλι και τουφέκι. Κατά τη διάρκεια της δικαστικής εξέτασης τουλάχιστον δύο μάρτυρες ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλο περιέγραψαν δύο διαφορετικούς σκοπευτές στην Ουτόγια, ενώ ένας τρίτος μάρτυρας αναφέρθηκε ότι είχε κολυμπήσει από το νησί δίπλα σε έναν προηγουμένως άγνωστο άνδρα με μαύρα μαλλιά. Μετά τη σύλληψή του ο Μπρέιβικ ισχυρίστηκε ότι ενήργησε με συνεργούς, αλλά αργότερα είπε ότι ενέργησε μόνος του, μετά από επίμονες πιέσεις να πει για συνεργούς. Στις 24 Ιουλίου 2011 έξι άτομα συνελήφθησαν στο Όσλο για υπόνοιες ότι είχαν σχέσεις με τις επιθέσεις, αλλά όλα αφέθηκαν ελεύθερα. Η αστυνομία εξέδωσε αργότερα μια δήλωση ότι βρέθηκαν στοιχεία για ένα μόνο σκοπευτή στην Ουτόγια, εν μέσω "διαδεδομένων θεωριών συνωμοσίας" ότι υπήρχαν περισσότεροι.

Τις πρώτες ώρες μετά τις επιθέσεις την ευθύνη για αυτές ανέλαβε η ομάδα Ανσάρ αλ-Τζιχάντ αλ-Αλάμι, με επικεφαλής τον Αμπού Σουλεϊμάν αλ-Νασέρ.

==Αντιδράσεις==



===Εγχώριες===
Ο [[Χάραλντ Ε΄ της Νορβηγίας|Βασιλιάς Χάραλντ Ε΄]] έστειλε τα συλλυπητήριά του στα θύματα και τις οικογένειές τους και έκανε έκκληση για ενότητα. Ο ίδιος και η [[Σόνια της Νορβηγίας|Βασίλισσα Σόνια]] επισκέφθηκαν προσωπικά τα θύματα των επιθέσεων, καθώς και τις οικογένειες αυτών που σκοτώθηκαν.

Σε συνέντευξη Τύπου το πρωί μετά τις επιθέσεις ο πρωθυπουργός [[Γενς Στόλτενμπεργκ]] και ο υπουργός Δικαιοσύνης Κνουτ Στόρμπεργκετ απευθύνθηκαν στο έθνος. Ο Στόλτενμπεργκ χαρακτήρισε την επίθεση «εθνική τραγωδία» και τη χειρότερη φρικαλεότητα στη Νορβηγία μετά τον [[Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος|Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο]]. Ο Στόλτενμπεργκ δεσμεύθηκε περαιτέρω ότι η επίθεση δεν θα βλάψει τη Νορβηγική δημοκρατία και είπε ότι η σωστή απάντηση στη βία ήταν «περισσότερη δημοκρατία, περισσότερη διαφάνεια, αλλά όχι αφέλεια». Στην ομιλία του στην τελετή μνήμης στις 24 Ιουλίου 2011 εξέφρασε τη γνώμη του για το ποιά θα ήταν η σωστή αντίδραση: "Κανείς δεν το είπε καλύτερα από το κορίτσι του AUF που έδωσε συνέντευξη στο CNN:" Αν ένας άντρας μπορεί να δείξει τόσο μίσος, σκεφτείτε πόσο πολλή αγάπη που θα μπορούσαμε να δείξουμε όλοι μαζί. ""

Ο αρχηγός της Νεολαίας των Εργατικών Εσκιλ Πέντερσεν ορκίστηκε να "επιστρέψει στην Ουτόγια" και προέτρεψε τη Νορβηγία να συνεχίσει την παράδοση της ανοιχτότητας και της ανοχής.

Οι ηγέτες των νορβηγικών πολιτικών κομμάτων εξέφρασαν θλίψη και έστειλαν συλλυπητήρια με δημόσιες δηλώσεις..

Την 1η Αυγούστου 2011 το [[Κοινοβούλιο της Νορβηγίας]], κανονικά σε καλοκαιρινές διακοπές, συνήλθε σε έκτακτη σύνοδο για να τιμήσει τα θύματα της επίθεσης. Κατά παρέκκλιση της κοινοβουλευτικής διαδικασίας ήταν παρόντες τόσο ο Βασιλιάς Χάραλντ Ε΄ όσο και ο [[Χάακον της Νορβηγίας|Πρίγκιπας Χάακον]]. Ο πρόεδρος του κοινοβουλίου της Νορβηγίας Νταγκ Τέργε Αντερσεν διάβασε δυνατά τα ονόματα και των 77 θυμάτων. Η συνεδρία ήταν ανοιχτή για το κοινό, αλλά λόγω των περιορισμένων θέσεων, δόθηκε προτεραιότητα στους συγγενείς των θυμάτων.

Τα επτά πολιτικά κόμματα του κοινοβουλίου συμφώνησαν να αναβάλουν την προεκλογική εκστρατεία για τις τοπικές εκλογές του Σεπτεμβρίου ως τα μέσα Αυγούστου. Οι σχολικές συζητήσεις ματαιώθηκαν, όχι όμως οι σχολικές εκλογές.

Αρχικά ο Μάγκνους Ράνστορπ και άλλοι εμπειρογνώμονες της τρομοκρατίας υποψιάστηκαν ότι ξένοι βρίσκονταν πίσω από τις επιθέσεις. Αμέσως μετά την επίθεση υπήρχαν ευρείες αναφορές στα βασικά μέσα μαζικής ενημέρωσης των αλλοεθνών της χώρας, ιδίως των Μουσουλμάνων, ότι υπέστησαν παρενόχληση και βία. Μια έκθεση σχετικά με αυτές τις ρατσιστικές επιθέσεις δημοσιεύτηκε εξ ονόματος της Επιτροπής της 22ας Ιουλίου.

Στις 13 Αυγούστου 2012 ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας έλαβε την Έκθεση Γκγερβ, που καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο Μπρέιβικ θα μπορούσε να είχε εμποδιστεί από τη διάπραξη της σφαγής της Ουτόγια. [249] (Η έκθεση είχε ζητηθεί από το κοινοβούλιο τον Αύγουστο του 2011.)

===Διεθνείς===
Τα Ηνωμένα Έθνη, η Ευρωπαϊκή Ένωση, το ΝΑΤΟ και κυβερνήσεις από όλο τον κόσμο εξέφρασαν την καταδίκη τους για τις επιθέσεις, τα συλλυπητήρια και την αλληλεγγύη προς τη Νορβηγία. Ωστόσο υπήρξαν επίσης αναφορές για δυτικοευρωπαίους δεξιούς λαϊκιστικές πολιτικούς που υποστήριξαν τους φόνους ή τους δικαιολόγησαν ως αποτέλεσμα πολυπολιτισμικότητας. Σε συνέντευξη σε ένα δημοφιλές ραδιοφωνικό σόου ο Ιταλός [[ευρωβουλευτής]] Φραντσέσκο Σπερόνι, ηγετικό μέλος της [[Λέγκα του Βορρά|Λέγκας του Βορρά]], του μικρότερου εταίρου του συντηρητικού συνασπισμού του [[Σίλβιο Μπερλουσκόνι|Μπερλουσκόνι]], δήλωσε: «Οι ιδέες του Μπρέιβικ υπερασπίζονται τον δυτικό πολιτισμό». Παρόμοιες απόψεις εκφράσθηκαν από τον Ιταλό ευρωβουλευτή Μάριο Μποργκέζιο. Ο Βέρνερ Κενιγκσχόφερ, μέλος του [[Εθνικό Συμβούλιο (Αυστρία)|Εθνικού Συμβουλίου της Αυστρίας]], εκδιώχθηκε από το δεξιό [[Κόμμα Ελευθερίας της Αυστρίας]] μετά την εξίσωση της σφαγής με τον θάνατο εκατομμυρίων εμβρύων μέσω της άμβλωσης.

Στις 25 Ιουλίου 2011, στις 12 το μεσημέρι ([[Θερινή Ώρα Κεντρικής Ευρώπης|CEST]]) όλες οι [[Βόρειες Χώρες]] κράτησαν ενός λεπτού σιγή για να τιμήσουν τα θύματα των δύο επιθέσεων. Η σιγή στη Νορβηγία ήταν πέντε λεπτά. Στο Όσλο, μια πόλη περίπου 600.000 κατοίκων, περίπου 200.000 άνθρωποι παρακολούθησαν μια «πορεία λουλουδιών».

Τα νορβηγικά μέσα ενημέρωσης άσκησαν κριτική στο [[Fox News]] και τον σχολιαστή του Γκλεν Μπεκ για την κάλυψη των επιθέσεων. Beck's comparison of the [[Workers' Youth League (Norway)|AUF]] to the [[Hitlerjugend|Hitler Youth]] Η σύγκριση εκ μέρους του Μπεκ της AUF με τη [[Νεολαία Χίτλερ|Χιτλερική Νεολαία]] [258] οδήγησε τον Φρανκ Αρεμπροτ, Νορβηγό καθηγητή συμπαθούντα του [[Εργατικό Κόμμα (Νορβηγία)|Νορβηγικού Εργατικού Κόμματος]], να αποκαλέσει τον Μπεκ «φασίστα» και «γουρούνι».

===Τελετές μνήμης===
Μετά τις επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν αρκετές τελετές μνήμης. Στις 25 Ιουλίου 2011 περίπου 200.000 άνθρωποι συμμετείχαν σε μια «πορεία τριαντάφυλλων» στην Πλατεία Δημαρχείου (Rådhusplassen) στο Όσλο. Η συναυλία του [[Norwegian Broadcasting Corporation|NRK]] με τίτλο "Mitt lille land" ("Η Μικρή μου Χώρα"), που ονομάστηκε έτσι από το ομώνυμο τραγούδι που "συμβόλιζε τη θλίψη που πέρασαν πολλοί άνθρωποι", πραγματοποιήθηκε στον καθεδρικό ναό του Όσλο στις 30 Ιουλίου 2011. Στις 21 Αυγούστου 2011 πραγματοποιήθηκε μια εθνική τελετή μνήμης. Τον Σεπτέμβριο του 2011 η Noρβηγική Λαϊκή Βοήθεια (Norsk Folkehjelp) και η [[Sony Music Entertainment|Sony Music]] κυκλοφόρησαν το αναμνηστικό άλμπουμ "Mitt lille land".

===Μνημεία===
Ένα *minnestein* ("αναμνηστική πέτρα") προς τιμή της μνήμης των επιθέσεων στην Ουτόγια βρίσκεται σε ένα χώρο ανάπαυσης στην άκρη του δρόμου με θέα της Ουτόγια που βρίσκεται στην E16 στο Νες του δήμου Χόλε.

Στην Ουτόγια ο τόπος του μνημείου ονομάζεται "Lysninga" (εκκαθάριση), με κύριο θέμα του το "Ringen" (δαχτυλίδι)- ένα "δαχτυλίδι από χάλυβα [που] κρέμεται ανάμεσα στα δέντρα και όπου είναι χαραγμένα τα ονόματα και η ηλικία της πλειοψηφίας των 69 που σκοτώθηκαν " και "βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο του νησιού" · Αποκαλύφθηκε το καλοκαίρι του 2015. Το *Hegnhuset* (Φυλάκιο) εγκαινιάστηκε το 2016 και τα μέσα ενημέρωσης είχαν τη δυνατότητα να φωτογραφήσουν το εσωτερικό του, συμπεριλαμβανομένων αντικειμένων, αφού οι συγγενείς των θυμάτων που επέλεξαν να έρθουν, είχαν δει το εσωτερικό.

Ένας μονόλιθος στέκεται σε κάθε δήμο. Υπάρχουν μνημεία στους 53 πληγέντες δήμους της Νορβηγίας που τους δόθηκε το ίδιο γλυπτό, με χρηματοδότηση από ιδιωτική δωρεά, δημιούργημα του καλλιτέχνη Νίκο Βίντερμπεργκ.

Ένα προσωρινό εθνικό μνημείο στο Όσλο αποκαλύφθηκε στις 22 Ιουλίου 2016. Στις 20 Σεπτεμβρίου 2016 τα μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι ένα προγραμματισμένο μόνιμο, εθνικό μνημείο στο Όσλο στο *Regjeringskvartalet* είχε προγραμματιστεί να κατασκευαστεί στο Σέρμπροτεν, αλλά η κυβέρνηση προσανατολίζεται στην κατάργηση του σχεδιασμού του Ντάλμπεργκ.

Ένα άλλο προτεινόμενο μνημείο στο Όσλο, στο Στενσπάρκεν, με μεταλλικά τριαντάφυλλα, δεν έχει εγκριθεί, καθώς οι προβλεπόμενες διαστάσεις των 34 επί 20 μέτρων, με ύψος 3 μέτρων, κρίθηκαν πολύ υπερβολικές. 900 τριαντάφυλλα, ακόμη αποθηκευμένα, έχουν δωρηθεί από άτομα σε διάφορες χώρες. Ενα δημιουργήθηκε από έναν επιζώντα και κάποια από άλλους που πέθαναν. Ο Τόμπε Μαλμ είναι ένας από αυτούς που βρήκαν την ιδέα να χρησιμοποιήσουν σιδερένια τριαντάφυλλα.

==Noμικές διαδικασίες==
Η αστυνομία κράτησε αρχικά την επιλογή του δικηγόρου μυστική μετά από αίτημα του. Ο δικηγόρος Γκέιρ Λίπεσταντ επέλεξε να ενεργήσει για την υπεράσπιση του Μπρέιβικ, μετά από σχετικό αίτημά του.

Στις 25 Ιουλίου 2011 ο Άντερς Μπέρινγκ Μπρέιβικ κατηγορήθηκε στο Περιφερειακό Δικαστήριο του Όσλο. Η αστυνομία φοβόταν ότι ο Μπρέιβικ θα χρησιμοποιούσε την ακρόαση ως ευκαιρία επικοινωνίας με πιθανούς συνεργούς. Εξαιτίας αυτού από τη δίκη του αποκλείστηκαν όλα τα μέσα ενημέρωσης και όλο το κοινό. Αντ 'αυτού ο δικαστής Κιμ Χέγκερ έδωσε συνέντευξη τύπου λίγο αργότερα, όπου διάβασε την απόφαση του δικαστηρίου. Η πρακτική των εντελώς κλειστών δικαστικών ακροάσεων είναι εξαιρετικά σπάνια στο νορβηγικό δικαστικό σύστημα.

Η συζήτηση για το ποιες κατηγορίες θα απαγγελθούν ήταν έντονη. Πολλοί δικηγόροι της αστυνομίας ήθελαν [[προδοσία|εσχάτη προδοσία]] ή εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Η εισαγγελία κατέληξε κατηγορώντας τον Μπρέιβικ για τρομοκρατία. Ο Μπρέιβικ παραδέχτηκε ότι ήταν ο ένοπλος στην Ουτόγια και ο δράστης πίσω από τη βόμβα στο Όσλο, παραδεχόμενος επίσης όλα τα άλλα πραγματικά γεγονότα. Παρ 'όλα αυτά ισχυρίσθηκε ότι δεν ήταν ένοχος, δηλώνοντας "Δεν αναγνωρίζω αυτό το σύστημα δικαιοσύνης". Ο εισαγγελέας Κρίστιαν Χάτλο πρότεινε να κρατηθεί ο Μπρέιβικ για οκτώ εβδομάδες χωρίς αλληλογραφία ή επίσκεψη. Ο δικαστής δέχθηκε την πρόταση της εισαγγελίας, δηλώνοντας ότι «ο κατηγορούμενος είναι επικείμενος κίνδυνος για την κοινωνία και πρέπει να περιοριστεί για την ασφάλεια του εαυτού του και των άλλων. Είναι πολύ πιθανό ότι είναι ένοχος για τα φερόμενα εγκλήματα και η φυλάκιση είναι απαραίτητη για την αποτροπή της καταστροφής αποδεικτικών στοιχείων ". Σύμφωνα με τις επιθυμίες της εισαγγελίας ο Μπρέιβικ τέθηκε σε κράτηση οκτώ εβδομάδων χωρίς αλληλογραφία ή επίσκεψη, τέσσερις από αυτές εντελώς απομονωμένος, για ανανέωση το αργότερο στις 19 Σεπτεμβρίου 2011. Μεταφέρθηκε αμέσως στην Ιλα Λάντσφενγκσελ, μια φυλακή υψίστης ασφαλείας.

Στις 13 Αυγούστου 2011 ο Μπρέιβικ μεταφέρθηκε στην Ουτόγια από την αστυνομία για την αναπαράσταση των ενεργειών του την ημέρα της σφαγής. Ούτε τα μέσα ενημέρωσης ούτε το κοινό ενημερώθηκαν για την επιχείρηση. Η αστυνομία εξήγησε ότι η αιφνιδιαστική μεταφορά ήταν απαραίτητη επειδή ο Μπρέιβικ θα κατηγορείτο και θα δικαζόταν και για τις 77 δολοφονίες μεμονωμένα. Η αστυνομία θεώρησε λιγότερο ενοχλητικό για τους επιζώντες να το κάνει τότε παρά στη δίκη. Παρά τα πολλά αστυνομικά σκάφη και ελικόπτερα, κανένας από τους πολίτες που είχαν φτάσει για να αποθέσουν λουλούδια στην ακτή εκείνη την ημέρα δεν αντιλήφθηκε τι συνέβαινε μόλις μερικές εκατοντάδες μέτρα απέναντι από τη λίμνη για συνολικά οκτώ ώρες. Το απόγευμα της 14ης Αυγούστου η αστυνομία πραγματοποίησε συνέντευξη τύπου για την αναπαράσταση. Αναφέρθηκε ότι ο Μπρέιβικ δεν ήταν ασυγκίνητος από την επιστροφή του στην Ουτόγια αλλά δεν έδειξε τύψεις. Ο επιθεωρητής Πολ Φρέντρικ Χγιορτ Κράμπι χαρακτήρισε τη συμπεριφορά και την αδιαφορία του Μπρέιβικ στο νησί ως «μη πραγματική», καθώς κατά τη διάρκεια οκτώ ωρών πρόθυμα έδειξε στην αστυνομία πώς ακριβώς διέπραξε και τις 69 δολοφονίες.

Η δίκη ξεκίνησε στις 16 Απριλίου 2012 και διήρκεσε μέχρι τις 19 Ιουνίου 2012. Διαπιστεύθηκαν 170 οργανισμοί μέσων ενημέρωσης για να καλύψουν τη διαδικασία. Ο Άντερς Μπέρινγκ Μπρέιβικ αναγνώρισε ότι διέπραξε τα αδικήματα, αλλά δεν ομολόγησε ότι ήταν ένοχος καθώς πίστευε ότι οι δολοφονίες ήταν αναγκαίες. Το κύριο ζήτημα για τον Μπρέιβικ ήταν να μη θεωρηθεί «τρελός» ή «ψυχωτικός», γιατί αυτό θα του στερούσε την έννοια του μηνύματός του.

Στις 24 Αυγούστου ο Μπρέιβικ βρέθηκε ψυχικά υγιής από την πενταμελή επιτροπή δικαστών. Καταδικάστηκε σε προληπτική κράτηση (*forvaring*), ποινή φυλάκισης 21 ετών, που μπορεί να παρατείνεται επανειλημμένα κατά 5 χρόνια, εφόσον θεωρείται απειλή για την κοινωνία. Αυτή είναι η μέγιστη ποινή που επιτρέπεται από τη νορβηγική νομοθεσία και είναι ο μόνος τρόπος για να επιβληθεί ισόβια κάθειρξη.

==Επακόλουθα==
===Στη Νορβηγία===
Η Coop Norway, μια αλυσίδα καταστημάτων λιανικής στη Νορβηγία, απέσυρε πολλά παιχνίδια από τα ράφια της ως αποτέλεσμα της επίθεσης. Μερικοί από τους τίτλους περιλαμβάνουν παιχνίδια όπως το *Homefront*, τη σειρά *Call of Duty*, το *Sniper Ghost Warrior*, το *Counter-Strike Source* και το *World of Warcraft*. Ορισμένα παιχνίδια αφαιρέθηκαν επίσης προσωρινά από τον νορβηγικό κατάλογο *WiiWare*, συμπεριλαμβανομένου ενός βιντεοπαιχνιδιού ραγών βολών.

Τις ημέρες μετά τις επιθέσεις στα μεγαλύτερα πολιτικά κόμματα της Νορβηγίας παρατηρήθηκε σημαντική αύξηση του ενδιαφέροντος για ένταξη νέων. Τόσο η Νεολαία των [[Συντηρητικό Κόμμα (Νορβηγία)|Συντηρητικών]] όσο και οι Νεολαίες του [[Κόμμα Προόδου (Νορβηγία)|Κόμματος Προόδου]] και του [[Εργατικό Κόμμα (Νορβηγία)|Εργατικού Κόμματος]] (AUF) είχαν εγγράψει σημαντικό αριθμό νέων μελών μετά από λίγες ημέρες. Τα μητρικά κόμματα ανέφεραν επίσης μια ασυνήθιστη αύξηση στις νέες αιτήσεις μελών, με το Συντηρητικό Κόμμα και το Κόμμα Προόδου να έχουν εγγράψει σχεδόν 1.000 νέα μέλη το καθένα ως τις αρχές Αυγούστου,, ενώ το Εργατικό Κόμμα ανέφερε πάνω από 6.000 νέα μέλη στο τέλος του μήνα.

Ακροδεξιές ομάδες, όπως το *Σταματήστε την ισλαμοποίηση της Νορβηγίας* (SIAN) και η *Νορβηγική Αμυντική Ενωση* (NDL), καθώς και οι *Δημοκράτες*, φέρεται να γνώρισαν εκτίναξη του αριθμού των μελών τους και του ενδιαφέροντος για αυτά στα μέσα Αυγούστου, ενώ το κόμμα των *Δημοκρατών* είχε εγγράψει περίπου εκατό νέα μέλη και η NDL περίπου τριακόσια.

Στις τοπικές εκλογές του Σεπτεμβρίου, σχεδόν δύο μήνες μετά τις επιθέσεις, σημείωσε κέρδη το Συντηρητικό Κόμμα (9% φθάνοντας στο 28%), και σε μικρότερο βαθμό το Εργατικό Κόμμα (2% φθάνοντας στο 32%). Αφ' ετέρου απώλειες είχαν από το Κόμμα Προόδου, του οποίου ο Μπρέιβικ ήταν μέλος (6% φθάνοντας στο 11%) και το [[Σοσιαλιστικό Αριστερό Κόμμα (Νορβηγία)|Σοσιαλιστικό Αριστερό Κόμμα]] (2% φθάνοντας στο 4%).

Η Εκθεση Γκγερβ, που έλαβε ο πρωθυπουργός πριν από τη συνέντευξη τύπου στις 13 Αυγούστου 2012, κατέληγε στο συμπέρασμα ότι θα μπορούσαν να είχαν αναληφθεί περισσότερες ενέργειες από τις αρχές, για να σταματήσουν τον Μπρέιβικ, να τον εντοπίσουν ή να διακόψουν τις επιθέσεις του. Επίσης επέκρινε τις ενέργειες της αστυνομίας, σε αντίθεση με μια εσωτερική έκθεση που είχε δημοσιεύσει νωρίτερα η αστυνομία. Λίγες μέρες αργότερα ο αρχηγός της αστυνομίας Εϊστέιν Μέλαντυπέβαλε την παραίτησή του, επικαλούμενος την έλλειψη σαφούς υποστήριξης από τους προϊσταμένους του και λέγοντας: "Εάν το υπουργείο [δικαιοσύνης] και άλλες πολιτικές αρχές δεν διευκρινίσουν αυτό το θέμα χωρίς αμφιβολία, θα μου είναι αδύνατο να συνεχίσω. " Η παραίτησή του έγινε αποδεκτή και ανακοινώθηκε από την Υπουργό Δικαιοσύνης Γκρέτε Φαρέμο.

Ο Βέγκαρντ Γκρέσλιε Βένεσλαντ, που επέζησε του συμβάντος, ήταν υποψήφιος για το κοινοβούλιο του Εργατικού Κόμματος στις [[Νορβηγικές βουλευτικές εκλογές 2013|νορβηγικές κοινοβουλευτικές εκλογές του 2013]], που έδωσαν κυβέρνηση συνασπισμού του Συντηρητικού Κόμματος και του δεξιού Κόμματος Προόδου, του οποίου ο Μπρέιβικ ήταν μέλος από το 1999 έως το 2004.

Το 2013 ο πρώην τοπικός ηγέτης της AUF και σύμβουλος του υπουργικού συμβουλίου του Εργατικού Κόμματος Ιβαρ Φγελντ δημοσίευσε το φυλλάδιο *Den rødgrønne Terrorøya* ("Το Νησί της Κοκκινοπράσινης Τρομοκρατίας"), που τεκμηρίωνε τον τρόπο με τον οποίο η Ουτόγια για πολλά χρόνια χρησιμοποιήθηκε για να ενισχύσει την υποστήριξη της αντιισραηλινής πολιτικής και των [[Κράτος της Παλαιστίνης|Παλαιστίνιων]] τρομοκρατών. Στο βιβλίο καταγράφει, μεταξύ άλλων, ότι η AUF είχε επιτρέψει στην ακροαριστερή *Κόκκινη Νεολαία* να οργανώνει κατασκηνώσεις Ουτόγια, όπου συγκέντρωνε χρήματα και καλωσόριζε εκπροσώπους του [[Λαϊκό Μέτωπο για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης|Λαϊκού Μετώπου για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης]] (PFLP) στο νησί. Ο Φγελντ ισχυρίστηκε ότι ο σκοπός του βιβλίου του ήταν να προειδοποιήσει το Εργατικό Κόμμα για τις δραστηριότητες της ολοένα και πιο ριζοσπαστικοποιημένης και ισλαμόφιλης οργάνωσης της νεολαίας του.

===Τσέχος μιμητής===


Στις 10 Αυγούστου 2012 η ​​Μονάδα Ταχείας Αντίδρασης (URNA) της Τσεχικής Αστυνομίας συνέλαβε έναν 29χρονο θαυμαστή του Μπρέιβικ, τον Βόιτεχ Μλίνεκ, στην [[Οστράβα]], την τρίτη μεγαλύτερη πόλη της [[Τσεχία]]ς. Η αστυνομία είχε υποψίες ότι ο Μλίνεκ ετοίμαζε μια παρόμοια επίθεση, εμπνευσμένη από τις επιθέσεις στη Νορβηγία το 2011. Είχε συγκεντρώσει όπλα (συμπεριλαμβανομένου ενός πλήρως αυτόματου όπλου επίθεσης και σφαιρών διάτρησης θωράκισης) και είχε μετασκευάσει μια εναέρια βόμβα για να είναι σε θέση να την πυροδοτήσει από απόσταση. Ο Μλίνεκ είχε μαζί του το τηλεχειριστήριο όταν συνελήφθη. Είχε επίσης προμηθευτεί στολές της Τσεχικής αστυνομίας και της Τσεχικής υπηρεσίας φυλακών και αστυνομική ταυτότητα.

Ο Μλίνεκ, που χρησιμοποιούσε το ψευδώνυμο Άντερς Μπέρινγκ Μπρέιβικ στην ηλεκτρονική επικοινωνία, είχε ιστορικό τεσσάρων προηγούμενων ποινικών καταδικών, συμπεριλαμβανομένης μιας ποινής έξι μηνών με αναστολή για πυροδότηση εκρηκτικών που κατέστρεψεαν ένα άδειο ξύλινο εξοχικό σπίτι.

Ο Μλίνεκ κατηγορήθηκε αρχικά για έκθεση σε κίνδυνο και παράνομη οπλοκατοχή, που επέσυραν ποινή φυλάκισης από τρία ως οκτώ χρόνια. Αρχικά προφυλακίσθηκε αλλά στη συνέχεια μεταφέρθηκε σε μονάδα απομόνωσης του νοσοκομείου φυλακών του [[Μπρνο]] μετά από ψυχιατρική αξιολόγηση. Στις 3 Απριλίου 2013 δικαστήριο της Οστράβας έκρινε τον Μλίνεκ ψυχικά ασθενή. Ταυτόχρονα κρίθηκε επικίνδυνος για τη δημόσια ασφάλεια και τέθηκε υπό ψυχιατρική κράτηση, με επανεξέταση των λόγων της κράτησης περιοδικά από το δικαστήριο κάθε δύο χρόνια. Η αστυνομία διαπίστωσε ότι ο Μλίνεκ, παρά το γεγονός ότι ήταν συμπαθών του Μπρέιβικ, δεν προετοιμάζει μια πραγματική τρομοκρατική επίθεση. Ωστόσο υπέφερε από παράνοια και συσσώρευε τα όπλα και τις βόμβες με σκοπό την αυτοάμυνα.

===Πολωνός μιμητής===


Στις 20 Νοεμβρίου 2012 οι πολωνικές αρχές ανακοίνωσαν τη σύλληψη ενός 45χρονου λέκτορα χημικής μηχανικής στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο της [[Κρακοβία]]ς με την υποψία ότι ετοίμαζε μια παρόμοια επίθεση. Σύμφωνα με τις αρχές ο Μπρούνον Κβιέτσιεν ήταν θαυμαστής του Μπρέιβικ και εμπνεύστηκε περαιτέρω από τη [[Βομβιστική επίθεση της Οκλαχόμα Σίτι]].

Η Υπηρεσία Εσωτερικής Ασφάλειας της Πολωνίας (ABW) έμαθε για πρώτη φορά για τον Κβιέτσιεν μετά την έναρξη έρευνας για τις πολωνικές επαφές του Μπρέιβικ, όταν έγινε γνωστό ότι είχε παραγγείλει ορισμένες από τις χημικές ουσίες για τη βόμβα του από την Πολωνία μέσω του Διαδικτύου. Σύμφωνα με την ABW ο Κβιέτσιεν ετοίμαζε επίθεση εναντίον του *Σέιμ*, του Πολωνικού κοινοβουλίου. Ήθελε να πυροδοτήσει 4 τόνους εκρηκτικών σε αυτοκίνητο σταθμευμένο στο κτίριο κατά τη διάρκεια της συζήτησης του προϋπολογισμού του επόμενου έτους, καθώς ήταν η στιγμή που όλα τα μέλη του κοινοβουλίου, ο πρωθυπουργός καθώς ο Πρόεδρος είναι όλοι παρόντες στο κτίριο.


Ο Κβιέτσιεν προσπάθησε να εξοπλιστεί ήδη από το 1997, ωστόσο οι αρχές απέρριψαν την αίτησή του για άδεια πυροβόλου όπλου. Αργότερα άρχισε να εξοπλίζεται παράνομα, κυρίως με όπλα που αγόρασε στο Βέλγιο. Αγόρασε πυροβόλα όπλα, πυρομαχικά, αλεξίσφαιρα γιλέκα με κεραμικές πλάκες και κράνη κέβλαρ. Είχε επισκεφθεί το *Σέιμ* και δοκίμασε αν ήταν δυνατό να χρησιμοποιηθούν τηλεχειριστήρια ραδιοφώνου στα κτίρια για την προγραμματισμένη έκρηξη της βόμβας αυτοκινήτου. Ως απόφοιτος του προγράμματος Τεχνολογικού Πανεπιστημίου της Βαρσοβίας για την κατασκευή εκρηκτικών, ο Κβιέτσιεν διεξήγαγε παράνομες δοκιμές εκρηκτικών από τουλάχιστον το 2000. Σε ορισμένες περιπτώσεις πυροδότησε μικρές ποσότητες εκρηκτικών στις γέφυρες της Βαρσοβίας, προξενώντας μικρά βαθουλώματα και τρύπες στην κατασκευή τους. Εκτός από τη στόχευση του κοινοβουλίου ο Κβιέτσιεν προπαρασκεύαζε επίσης τη δολοφονία της Μόνικα Ολενικ, δημοσιογράφου με επιρροή, και της Χάνα Γκρόνκιεβιτς-Βαλτς, δημάρχου της [[Βαρσοβία]]ς.

Ο Κβιέτσιεν ενέτεινε τις προετοιμασίες του μετά την καταδίκη του Μπρέιβικ. Πραγματοποίησε μια πειραματική έκρηξη βόμβας 250 κιλών στην ύπαιθρο της Πολωνίας στον δήμο Πρζεγκίνια, που οποία επίσης κινηματογράφησε. Είχε στρατολογήσει τέσσερα άλλα άτομα για τον σκοπό του, ωστόσο τουλάχιστον δύο από αυτούς ήταν στην πραγματικότητα μυστικοί πράκτορες της ABW. Δικάστηκε και καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης εννέα ετών στις 19 Απριλίου 2017. Ο Μπρούνον Κβιέτσιεν πέθανε στη φυλακή στις 6 Αυγούστου 2019, το πιθανότερο από αυτοκτονία.

===Υπεξαίρεση από το ταμείο θυμάτων τρομοκρατικών επιθέσεων===
Το 2016 ένα άτομο καταδικάστηκε σε 120 ημέρες φυλάκισης για [[υπεξαίρεση]] 300.000 [[Κορόνα Νορβηγίας|νορβηγικών κορωνών]] από τη *Støttegruppen etter 22. juli*, μια νορβηγική [[Μη κυβερνητική οργάνωση|ΜΚΟ]]. τα χρήματα έπρεπε να είχαν πάει σε θύματα της τρομοκρατικής επίθεσης. Ο δράστης ήταν διαχειριστής της ΜΚΟ.

===Απαγόρευση των ημιαυτόματων κυνηγετικών όπλων και του τυφεκίου Mini-14===
Στις 28 Φεβρουαρίου 2018 ο Πέτερ Φρέλιχ της επιτροπής δικαστικών υποθέσεων του Νορβηγικού κοινοβουλίου δήλωσε ότι μια πρόταση απαγόρευσης των ημιαυτόματων όπλων που προτάθηκε το προηγούμενο έτος είχε αρκετή πολιτική υποστήριξη για να γίνει νόμος ως το 2021. Ο νόμος θα απαγορεύσει το τουφέκι *Ruger Mini-14*, που χρησιμοποιήθηκε στη σφαγή της Ουτόγια και άλλα ημιαυτόματα κυνηγετικ τουφέκια. Ωστόσο η χρήση ημιαυτόματων πυροβόλων όπλων για αθλήματα σκοποβολής εξακολουθεί να είναι νόμιμη για αθλητές που έχουν σχετική άδεια.

===Πυροβολισμοί στο τζαμί του Κράιστσερτς===

Ο Μπρέντον Χάρισον Τάραντ, ο δράστης δύο διαδοχικών μαζικών πυροβολισμών σε τζαμιά στο [[Κράιστσερτς]] της [[Νέα Ζηλανδία|Νέας Ζηλανδίας]], δήλωσε στο μανιφέστο του *Η Μεγάλη Αντικατάσταση* (σε αναφορά σε μια ακροδεξιά θεωρία από τη Γαλλία του Ρενώ Καμύ) ότι εμπνεύστηκε ιδιαίτερα από τον Μπρέιβικ και ισχυρίστηκε ότι είχε "σύντομη επαφή" μαζί του, καθώς και συνάντηση με την οργάνωσή του, τους [[Ναΐτες Ιππότες]]. Οι πυροβολισμοί πραγματοποιήθηκαν στο Τζαμί Αλ Νόορ και στο Ισλαμικό Κέντρο Λίνγουντ στο [[Κράιστσερτς]] της [[Νέα Ζηλανδία|Νέας Ζηλανδίας]], κατά τη διάρκεια της προσευχής της Παρασκευής στις 15 Μαρτίου 2019, σκοτώνοντας 51 άτομα και τραυματίζοντας 49.

==Στη λαϊκή κουλτούρα==
===Ταινίες===
Δύο ταινίες για τις επιθέσεις κυκλοφόρησαν το 2018: η νορβηγική παραγωγή *Ουτόγια: 22 Ιουλίου*, σε σκηνοθεσία Ερικ Πόπε στη [[νορβηγική γλώσσα]] τον Φεβρουάριο και η αμερικανική παραγωγή *22 Ιουλίου*, σε σκηνοθεσία του Αγγλου Πωλ Γκρήνγκρας σκηνοθέτη στην αγγλική (αλλά με Νορβηγικό καστ) τον Σεπτέμβριο. Παρά τους παρόμοιους τίτλους τους και τις κοντινές ημερομηνίες κυκλοφορίας, δεν έχουν σχέση.

Η ταινία του Πόπε είναι μια συνεχής ταινία μακρών λήψεων, που αναπαριστά τη σφαγή της Ουτόγια εστιάζοντας αποκλειστικά στα θύματα (ειδικά σε ένα που έπαιξε ο Αντρεα Μπέντσεν), με τον Μπρέιβικ να εμφανίζεται μόνο για λίγο ως μια μακρινή σκιά. Όλοι οι ήρωες είναι φανταστικοί και η ταινία γυρίστηκε ως μια συνεχής λήψη, καθώς σκοπός της ήταν να προωθήσει την κατανόηση των θυμάτων όπως φαίνεται από την οπτική γωνία τους.

Η ταινία του Γκρήνγκρας βασίζεται στο μη μυθιστοριογραφικό βιβλίο *Ενας από Μας: Η Ιστορία μιας Σφαγής στη Νορβηγία - και τα Επακόλουθά της* και, σε αντίθεση με το έργο του Πόπε απεικονίζει άτομα της πραγματικής ζωής που εμπλέκονται στα γεγονότα, με τον Μπρέιβικ (που τον παίζει ο Αντερς Ντάνιελσεν Λίε) στον κεντρικό ρόλο. Η ταινία απεικονίζει και τις δύο επιθέσεις, ενώ επίσης επικεντρώνεται σε μεγάλο βαθμό στις συνέπειές τους, κυρίως στη δίκη του Μπρέιβικ. Παράλληλα, επικεντρώνεται επίσης στην ιστορία του Βίλγιαρ Χάνσεν, ενός από τους επιζώντες της σφαγής της Ουτόγια που πυροβολήθηκε και μόλις επέζησε, καθώς αυτός και η οικογένειά του προσπαθούν να αντιμετωπίσουν το τραύμα.

Και οι δύο ταινίες έλαβαν θετικές κριτικές, με αρκετά μέσα ενημέρωσης να μελετούν τις ριζικά διαφορετικές τους προσεγγίσεις στο ίδιο θέμα.

===Μουσική===
Το αυστριακό [[black metal]] συγκρότημα *Harakiri for the Sky* κυκλοφόρησε ένα τραγούδι με τίτλο, "69 Dead Birds for Utøya", στο άλμπουμ τους του 2014 *Aokigahara*. Ένας στίχος λέει: "Κάθε φορά που νομίζεις ότι το πιο εκπληκτικό περιστατικό σε αυτό τον κόσμο έχει ήδη συμβεί, έρχεται ένα ακόμη."

Το ολλανδικό συγκρότημα συμφωνικής metal *Epica* κυκλοφόρησε ένα τραγούδι με τίτλο "Internal Warfare", στο άλμπουμ του 2012 *Requiem for the Indifferent*. Η τραγουδίστρια Σιμόνε Σίμονς δήλωσε σε συνέντευξή της ότι αφορούσε τις επιθέσεις του Αντερς Μπρέιβικ στη Νορβηγία.

Ένα τραγούδι του 2016 του νορβηγικού ποπ-ροκ συγκροτήματος *deLillos*, το "Vi ser dere nå" ("Σας βλέπουμε τώρα"), γράφτηκε για τις επιθέσεις. Ενας στίχος λέει: ".. ξεκίνησε μια βόμβα, για να πάει σε ένα νησί, όπου πυροβόλησε τη νεολαία, σαν να ήταν διασκεδαστικό".

Ο Ερικ Μπραζίλιαν έγραψε και έπαιξε το ελπιδοφόρο τραγούδι "One Light" προς τιμή του λαού της Νορβηγίας μετά την τραγωδία, στις 18 Αυγούστου 2011.

===Τηλεόραση===
Η 6η σεζόν 6 του *Seconds From Disaster* έκανε πρεμιέρα στην επέτειο του ενός έτους των επιθέσεων στη Νορβηγία του 2011 (που προβλήθηκε στις 22 Ιουλίου 2012), με το επεισόδιο με τίτλο, "Νορβηγική σφαγή: ήμουν εκεί".

Το επεισόδιο του [[Futurama]] *The Cryonic Woman* άλλαξε λίγο σε ορισμένες επαναλήψεις, συμπεριλαμβανομένης της επανέκδοσης του DVD, επειδή κάποια στιγμή στο επεισόδιο περιλαμβανόταν μια οθόνη που έλεγε «Πρωθυπουργός της Νορβηγίας».

== Παραπομπές ==
<references />

== Εξωτερικοί σύνδεσμοι ==



* [https://web.archive.org/web/20110723001331/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article4180673.ece Stor eksplosjon i Oslo sentrum], *Aftenposten*, News report in Norwegian, with pictures.
* [http://sverigesradio.se/sida/artikel.aspx?programid=83&artikel=4613900 Allvarligt bombattentat skakar Oslo], *Sveriges Radio*, News report in Swedish, with pictures.
* [http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-14254705 LIVE: Oslo explosion], *BBC News'', live news broadcast on the bombing in Oslo.

Κατηγορία:Τρομοκρατικά γεγονότα
Κατηγορία:Ιστορία της Νορβηγίας
Κατηγορία:2011