Κερκοπιθηκίδες

Η οικογένεια **Κερκοπιθηκίδες** (*Cercopithecidae*), τα μέλη της οποίας είναι γνωστά ως **[[μαϊμούδες]] του [[Παλαιός Κόσμος|Παλαιού Κόσμου]]**, είναι μία ομάδα πρωτευόντων που ταξινομικά υπάγεται στην υπεροικογένεια των **Κερκοπιθηκοειδών** (Cercopithecoidea) του κλάδου των Κατάρρινων. Οι μαϊμούδες του Παλαιού Κόσμου ενδημούν στην Αφρική και την Ασία, και συναντώνται σε πολλά διαφορετικά περιβάλλοντα από τα τροπικά δάση της βροχής μέχρι τις σαβάνες, τις θαμνώδεις και τις ορεινές περιοχές. Είναι επίσης γνωστό, βάσει απολιθωμάτων που έχουν εντοπιστεί, πως ορισμένες μαϊμούδες του Παλαιού Κόσμου έζησαν στην Ευρώπη κάποια στιγμή στο παρελθόν. Παρόλα αυτά μία ομάδα ελεύθερων μακάκων (*[[Macaca sylvanus]]*) εξακολουθεί να ζει στον βράχο του Γιβραλτάρ (Ευρώπη) ακόμα και σήμερα. Οι μαϊμούδες του Παλαιού Κόσμου περιλαμβάνουν  πολλά γνωστά είδη μη ανθρώπινων πρωτευόντων όπως είναι οι μπαμπουίνοι και οι μακάκοι.

## Χαρακτηριστικά
Οι πίθηκοι Παλαιού Κόσμου (Κερκοπιθηκίδες) έχουν μέτριο ή μεγάλο μέγεθος, και ποικίλουν από τους δενδρόβιους πληθυσμούς, όπως είναι οι πίθηκοι του γένους *[[Κολοβός]]* (*Colobus*), μέχρι τους χερσόβιους πληθυσμούς, όπως είναι οι μπαμπουίνοι. Μικρότεροι πίθηκοι είναι αυτοί του γένους *[[Μειοπίθηκος]]* (*Miopithecus*), με σώμα και κεφάλι 34-37 εκατοστών μήκος, και βάρος 0,7-1,3 κιλών, ενώ μεγαλύτεοι πίθηκοι είναι οι Μανδρίλοι, με μήκος 70 περίπου εκατοστών, και βάρος 50 κιλών.

Σχετικά με την εμφάνιση τους, οι πίθηκοι του Παλαιού Κόσμου, σε αντίθεση με τους πιθήκους έχουν ουρές, και σε αντίθεση με τις μαϊμούδες Νέου Κόσμου δεν έχουν συλληπτήριες ουρές.  Τεχνικά, ο διαχωρισμός κατάρρινων και πλατύρρινων γίνεται βάσει της δομής της μύτης, και ο διαχωρισμός μαϊμούδων Παλαιού Κόσμου από τους πιθήκους εξαρτάται από την οδοντοφυΐα των ζώων (ο αριθμός των δοντιών είναι ο ίδιος και στις δύο ομάδες, αλλά έχουν διαφορετικό σχήμα).

Οι περισσότερες μαϊμούδες του Παλαιού Κόσμου είναι παμφάγες, αν και προτιμούν τα φυτά στη διατροφή τους. Οι Κολοβίναι (Colobinae) είναι οι πιο φυτοφάγες μαϊμούδες του Παλαιού Κόσμου, και τρέφονται κυρίως με φυτά και μικρά έντομα, ενώ άλλα είδη τρέφονται κυρίως με φρούτα, λουλούδια, φύλλα, βολβούς, έντομα, σαλιγκάρια ακόμα και μικρά σπονδυλωτά.

Η κύηση στις μαϊμούδες του Παλαιού Κόσμου διαρκεί περίπου πέντε με επτά μήνες. Όπως και στους ανθρώπους, οι μαϊμούδες του Παλαιού Κόσμου γεννούν κυρίως έναν απόγονο, ή σπανιότερα δίδυμους απογόνους. Τα περισσότερα νήπια γεννιούνται σε καλή κατάσταση, ικανά για να γαντζωθούν από το τρίχωμα της μητέρας τους από τη γέννα. Συγκριτικά με άλλα θηλαστικά, αργούν να μπουν στην εφηβεία, η οποία έρχεται στον τέταρτο με έκτο χρόνο ζωής των περισσότερων ειδών Κερκοπιθηκίδων.

Στα περισσότερα είδη οι κόρες παραμένουν με τις μητέρες τους για όλη τους τη ζωή, γεγονός που καθιστά τις ομάδες των μαϊμούδων του Παλαιού Κόσμου μητριαρχικές. Τα αρσενικά φεύγουν από τις ομάδες όταν μπουν στην εφηβεία, όπου και αναζητούν μία νέα ομάδα μαϊμούδων. Σε πολλά είδη, μόνο ένα ενήλικο αρσενικό ζει σε μία ομάδα, ενώ άλλες ομάδες μαϊμούδων Παλαιού Κόσμου είναι πιο ανεκτικές και επιτρέπουν τη συμβίωση πολλών αρσενικών, μεταξύ των οποίων δημιουργούνται ιεραρχικές σχέσεις κυρίαρχων και μη αρσενικών. Το μέγεθος κάθε ομάδας μπορεί να ποικίλει, μεταξύ των διαφόρων ειδών, και εξαρτάται κυρίως από τη διαθεσιμότητα φαγητού και άλλων βασικών πόρων.

## Ταξινόμηση
Οι Κερκοπιθηκίδες αποτελούν τη μόνη σωζόμενη οικογένεια της υπεροικογένειας των Κερκοπιθηκοειδών. Αποτελείται από δύο υποοικογένειες, τις Κερκοπιθηκίναι (Cercopithecinae), στην οποία ανήκουν κυρίως Αφρικανικά είδη αλλά και μερικά γένη μακάκων που ζουν στην Ασία και τη Βόρεια Αφρική, καθώς επίσης και από την υποοικογένεια Κολοβίναι (Colobinae), η οποία περιέχει τα περισσότερα Ασιατικά γένη, αλλά και τις Αφρικανικές μαϊμούδες Κολοβός (colobus).

* **Υπεροικογένεια Κερκοπιθηκοειδή** (Cercopithecoidea)
** **Οικογένεια Κερκοπιθηκίδες** (Cercopithecidae): μαϊμούδες Παλαιού Κόσμου
*** Υποοικογένεια Κερκοπιθηκίναι (Cercopithecinae)
**** Φύλο Κερκοπιθηκίνοι (Cercopithecini)
***** Γένος *[[Αλενοπίθηκος]]* (*Allenopithecus*)
******  *[[Allenopithecus nigroviridis]]*
***** Γένος *[[Μειοπίθηκος]]* (*Miopithecus*)
****** *[[Miopithecus talapoin]]*
****** *[[Miopithecus ogouensis]]*
***** Γένος *[[Ερυθροκήβος]]* (*Erythrocebus*)
****** *[[Erythrocebus patas]]*
***** Γένος *[[Χλωροκήβος]]* (*Chlorocebus*)
****** *[[Chlorocebus sabaeus]]*
****** *[[Chlorocebus aethiops]]*
****** *[[Chlorocebus djamdjamensis]]*
****** *[[Chlorocebus tantalus]]*
******  *[[Chlorocebus pygerythrus]]*
****** *[[Chlorocebus cynosuros]]*
***** Γένος *[[Κερκοπίθηκος]]* (*Cercopithecus*)
****** *[[Cercopithecus dryas]]*
******  *[[Cercopithecus diana]]*
******  *[[Cercopithecus roloway]]*
****** *[[Cercopithecus nictitans]]*
******  *[[Cercopithecus mitis]]*
******  *[[Cercopithecus doggetti]]*
******  *[[Cercopithecus kandti]]*
******  *[[Cercopithecus albogularis]]*
****** *[[Cercopithecus mona]]*
******  *[[Cercopithecus campbelli]]*
****** *[[Cercopithecus lowei]]*
******  *[[Cercopithecus pogonias]]*
******  *[[Cercopithecus wolfi]]*
******  *[[Cercopithecus denti]]*
******  *[[Cercopithecus petaurista]]*
******  *[[Cercopithecus erythrogaster]]*
******  *[[Cercopithecus sclateri]]*
******  *[[Cercopithecus erythrotis]]*
****** *[[Cercopithecus cephus]]*
****** *[[Cercopithecus ascanius]]*
******  *[[Cercopithecus lhoesti]]*
****** *[[Cercopithecus preussi]]*
******  *[[Cercopithecus solatus]]*
******  *[[Cercopithecus hamlyni]]*
******  *[[Cercopithecus neglectus]]*
**** Φύλο Papionini
***** Γένος *[[Μακάκος|Macaca]]* 
******  *[[Macaca sylvanus]]*
******  *[[Macaca silenus]]*
****** *[[Macaca nemestrina]]*
****** *[[Macaca leonina]]*
*******[[Macaca pagensis]]*
****** *[[Macaca siberu]]*
****** *[[Macaca maura]]*
******  *[[Macaca ochreata]]*
******  *[[Macaca tonkeana]]*
******  *[[Macaca hecki]]*
****** *[[Macaca nigrescens]]*
****** *[[Macaca nigra]]*
****** *[[Macaca fascicularis]]*
****** *[[Macaca arctoides]]*
****** *[[Macaca mulatta]]*
****** *[[Macaca cyclopis]]*
****** *[[Macaca fuscata]]*
****** *[[Macaca sinica]]*
****** *[[Macaca radiata]]*
******  *[[Macaca assamensis]]*
****** *[[Macaca thibetana]]*
****** *[[Macaca munzala]]*
***** Γένος *[[Λοφοκήβος]]* (*Lophocebus*)
****** *[[Lophocebus albigena]]*
****** *[[Lophocebus aterrimus]]*
****** *[[Lophocebus opdenboschi]]*
****** *[[Lophocebus ugandae]]*
****** *[[Lophocebus johnstoni]]*
****** *[[Lophocebus osmani]]*
***** Γένος *[[Ρουνγκβεκήβος]]* (*Rungwecebus*)
****** *[[Rungwecebus kipunji]]*
***** Γένος *[[Papio|Βαβουίνος]]* (*Papio*)
******  *[[Papio hamadryas]]*
*******[[Papio papio]]*
******  *[[Papio anubis|Βαβουίνος ο άνουβις]]* (*Papio anubis*)
******  *[[Papio cynocephalus]]*
****** *[[Papio ursinus]]*
***** Γένος *[[θεροπίθηκος]]* (*Theropithecus*)
****** *[[Theropithecus gelada]]*
***** Γένος *[[Κερκοκήβος]]* (*Cercocebus*) 
******  *[[Cercocebus atys]]*
******  *[[Cercocebus torquatus]]*
******  *[[Cercocebus agilis]]*
****** *[[Cercocebus chrysogaster]]*
******  *[[Cercocebus galeritus]]*
****** *[[Cercocebus sanjei]]*
***** Γένος *[[Μανδρίλλος]]* (*Mandrillus*)
******  *[[Mandrillus sphinx]]*
****** *[[Mandrillus leucophaeus]]*
*** Υποοικογένεια Κολοβίναι (Colobinae)
**** Ομάδα African
***** Γένος *[[Κολοβός]]* (*Colobus*)
******  *[[Colobus satanas]]*
******  *[[Colobus angolensis]]*
******  *[[Colobus polykomos]]*
******  *[[Colobus vellerosus]]*
******  *[[Colobus guereza]]*
***** Γένος *[[Piliocolobus]]*
****** *[[Piliocolobus badius]]*
****** *[[Piliocolobus pennantii]]*
****** *[[Piliocolobus preussi]]*
****** *[[Piliocolobus tholloni]]*
****** *[[Piliocolobus foai]]*
****** *[[Piliocolobus tephrosceles]]*
****** *[[Piliocolobus gordonorum]]*
****** *[[Piliocolobus kirkii]]*
****** *[[Piliocolobus rufomitratus]]*
***** Γένος *[[Προκολοβός]]* (*Procolobus*)
****** *[[Procolobus verus]]*
**** Ομάδα Langur
***** Γένος *[[Σεμνοπίθηκος]]* (*Semnopithecus*)
****** *[[Semnopithecus schistaceus]]*
****** *[[Semnopithecus ajax]]*
****** *[[Semnopithecus hector]]*
******  *[[Semnopithecus entellus]]*
****** *[[Semnopithecus hypoleucos]]*
******  *[[Semnopithecus dussumieri]]*
****** *[[Semnopithecus priam]]*
***** Γένος *[[Τραχυπίθηκος]]* (*Trachypithecus*)
****** Ομάδα *T. vetulus* 
*******  *[[Trachypithecus vetulus]]*
******* *[[Trachypithecus johnii]]*
****** Ομάδα *T. cristatus* 
*******  *[[Trachypithecus auratus]]*
******* *[[Trachypithecus cristatus]]*
*******  *[[Trachypithecus germaini]]*
*******  *[[Trachypithecus barbei]]*
****** Ομάδα *T. obscurus* 
******* *[[Trachypithecus obscurus]]*
******* *[[Trachypithecus phayrei]]*
****** Ομάδα *T. pileatus* 
*******  *[[Trachypithecus pileatus]]*
*******  *[[Trachypithecus shortridgei]]*
******* *[[Trachypithecus geei]]*
****** Ομάδα *T. francoisi*
******* *[[Trachypithecus francoisi]]*
******* *[[Trachypithecus hatinhensis]]*
******* *[[Trachypithecus poliocephalus]]*
******* *[[Trachypithecus laotum]]*
******* *[[Trachypithecus delacouri]]*
******* *[[Trachypithecus ebenus]]*
***** Γένος *[[Πρεσβύτης]]* (*Presbytis*)
******  *[[Presbytis melalophos]]*
******  *[[Presbytis femoralis]]*
******  *[[Presbytis chrysomelas]]*
******  *[[Presbytis siamensis]]*
******  *[[Presbytis frontata]]*
******  *[[Presbytis comata]]* 
******  *[[Presbytis thomasi]]*
******  *[[Presbytis hosei]]*
******  *[[Presbytis rubicunda]]*
******  *[[Presbytis potenziani]]*
******  *[[Presbytis natunae]]*
**** Ομάδα Odd-Nosed 
***** Γένος *[[Πυγαθριξ]]* (*Pygathrix*)
****** *[[Pygathrix nemaeus]]*
****** *[[Pygathrix nigripes]]*
****** *[[Pygathrix cinerea]]*
***** Γένος *[[Ρινοπίθηκος]]* (*Rhinopithecus*)
******  *[[Rhinopithecus roxellana]]* 
******  *[[Rhinopithecus bieti]]*
******  *[[Rhinopithecus brelichi]]*
******  *[[Rhinopithecus avunculus]]*
***** Γένος *[[Νασάλις]]* (*Nasalis*)
****** *[[Nasalis larvatus]]*
***** Γένος *[[Σίμιας]]* (*Simias*)
****** *[[Simias concolor]]*

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι