Κακάπο

Το **Κακάπο** είναι ψιττακόμορφο πτηνό της οικογενείας των Ψιττακιδών (παπαγάλοι), που απαντά αποκλειστικά σε αυστηρά ελεγχόμενες περιοχές της Νέας Ζηλανδίας. Η επιστημονική ονομασία του είδους είναι *Strigops habroptila* και δεν περιλαμβάνει υποείδη (μονοτυπικό).

Το κακάπο ανήκει σε εκείνα τα πτηνά που έχουν κινήσει το ενδιαφέρον των ερευνητών -και όχι μόνον- για τα μορφολογικά χαρακτηριστικά και τις «παραδοξότητες» της ηθολογίας τους, στοιχεία που, σε συνδυασμό με τον ελάχιστο εναπομείναντα πληθυσμό του, προκάλεσαν την κινητοποίηση όλων των εμπλεκομένων φορέων για την σωτηρία του. Στις κυριότερες «αποκλίσεις» του από τους άλλους παπαγάλους συμπεριλαμβάνονται:
*Απώλεια πτητικής ικανότητας
*Δραστηριότητα κατά τη διάρκεια της νύκτας
*Μεγάλο βάρος και, μεγάλη έως πολύ μεγάλη εποχική διακύμανσή του
*Χαμηλός μεταβολισμός
*Αποκλειστικά φυτικό διαιτολόγιο
*Καθορισμός του φύλου των απογόνων
*Εξαιρετικά ιδιόμορφη φωνή

Το κακάπο είναι είδος Άκρως Απειλούμενο (CR). Τον Ιούλιο του 2012, μόνον 124 άτομα είχαν απομείνει, *τόσο λίγα, που στα περισσότερα από αυτά έχουν δοθεί ονόματα*. Η προσπάθεια για τη διάσωση του πτηνού είναι πολύ παλαιά. Λόγω της ευρωπαϊκής αποικιοκρατίας στην Πολυνησία και την εισαγωγή θηρευτών όπως γάτες, αρουραίοι, νυφίτσες και κουνάβια, το κακάπο σχεδόν αφανίστηκε. Οι προσπάθειες διατήρησης ξεκίνησαν στη δεκαετία του 1890, αλλά δεν ήσαν πολύ επιτυχείς, μέχρι την εφαρμογή του «Σχεδίου για την Ανάκαμψη του Κακάπο» (Kakapo Recovery Plan), στη δεκαετία του 1980. Από τον Απρίλιο του 2012, όλα τα σωζόμενα πουλιά φυλάσσονται σε κάποια νησιά, προσεκτικά επιλεγμένα χωρίς θηρευτές, το Κόντφις (Codfish), το Άνκορ (Anchor) και το Λιτλ Μπάριερ (Little Barrier), όπου τελούν υπό στενή προστασία και παρακολούθηση. Επίσης, δύο μεγάλα νησιά από την περιοχή Φιόρντλαντ, τα Ρεζολούσιον (Resolution) και Σεκρετέρι (Secretary), έχουν αποτελέσει το αντικείμενο, μεγάλης κλίμακας, δραστηριοτήτων οικολογικής αποκατάστασης, μέσω προετοιμασίας αυτοσυντηρούμενων οικοσυστημάτων με κατάλληλο βιότοπο για το είδος. Η κυβέρνηση της Νέας Ζηλανδίας είναι πρόθυμη να παραχωρήσει τα συγκεκριμένα νησιά γι’ αυτό το σκοπό.

## Ονοματολογία
Η συνολική επιστημονική ονομασία του πτηνού «συμπυκνώνεται» με ακρίβεια σε τέσσερις ελληνικές λέξεις, οι οποίες παραπέμπουν σε κάποιες από τις πολλές του ιδιαιτερότητες: *Strigops* 
## Βιβλιογραφία
*Howard and Moore, *Checklist of the Birds of the World*, 2003. 
*Colin Harrison, *Nests, Eggs and Nestlings Of British and European Birds*, Collins, 1988.
*Christopher Perrins, *Birds of Britain and Europe*, Collins 1987. 
*Bertel Bruun, *Birds of Britain and Europe*, Hamlyn 1980.
*Hermann Heinzel, RSR Fitter & John Parslow, Birds of Britain and Europe with North Africa and Middle East, Collins, 1995 
*Colin Harrison & Alan Greensmith, *Birds of the World*, Eyewitness Handbooks, London 1993
*Mary Taylor Gray, *The Guide to Colorado Birds*, Westcliffe Publishers, 1998
*Detlef Singer, *Field Guide to Birds of Britain and Northern Europe*, The Crowood Press, Swindon 1988
*Jim Flegg, *Field Guide to the Birds of Britain and Europe*, New Holland, London 1990
*Dennis Avon and Tony Tilford, *Birds of Britain and Europe, a Guide in Photographs*, Blandford 1989
*R. Grimmett, C. Inskipp, T. Inskipp, *Birds of Nepal*, Helm 2000
*Peter Colston and Philip Burton, *Waders of Britain and Europe*, Hodder & Stoughton, 1988
*Bob Scott and Don Forrest, *The Birdwatcher’s Key*, Frederick Warne & Co, 1979
*Γιώργος Σφήκας, *Πουλιά και Θηλαστικά της Κρήτης*, Ευσταθιάδης, 1989
*Γιώργος Σφήκας, *Πουλιά και Θηλαστικά της Κύπρου*, Ευσταθιάδης, 1991
**Πάπυρος Λαρούς*, εκδ. 1963
**Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα*, εκδ. 1996
*Ιωάννη Όντρια, *Πανίδα της Ελλάδας*, τόμος *Πτηνά*.
*Ιωάννη Όντρια, *Συστηματική Ζωολογία*, τεύχος 3.
*Ντίνου Απαλοδήμου, *Λεξικό των ονομάτων των πουλιών της Ελλάδας*, 1988.
**Σημαντικές Περιοχές για τα Πουλιά της Ελλάδας* (ΣΠΕΕ), ΕΟΕ 1994
*«Το Κόκκινο Βιβλίο των Απειλουμένων Σπονδυλοζώων της Ελλάδας», Αθήνα 1992
*Γεωργίου Δ. Μπαμπινιώτη, *Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας*, Αθήνα 2002
*BirdLife International. 2004. Birds in Europe: population estimates, trends and conservation status. BirdLife International, Cambridge, U.K.
*Linnaeus, C (1758). Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Tomus I. Editio decima, reformata. Holmiae. (Laurentii Salvii). 
*IUCN Red List: http://www.iucnredlist.org/
## Πηγές

*Anon. 2008. How to make a big-boned bird breed. New Scientist 199(2673): 16.
*Anon. 2008. Kakapo set to breed. Forest and Bird: 3.
*Anon. 2009. Long lost Kakapo rediscovered after 21 years. Available at: #https://web.archive.org/web/20130507123316/http://www.wildlifeextra.com/go/news/kakapo-rediscovered.html. 
*Atkinson, I. A. E. and Merton, D. V. (2006). "Habitat and diet of kakapo (Strigops habroptilus) in the Esperance Valley, Fiordland, New Zealand". Notornis 53 (1): 37–54.
*H.A. Best (1984). "The Foods of Kakapo on Stewart Island as Determined from Their Feeding Sign" (PDF). New Zealand Journal of Ecology 7: 71–83
*H.A. Best and R.G. Powlesland (1985). Kakapo. Dunedin: John McIndoe and New Zealand Wildlife Service
*Christidis L, Boles WE (2008). Systematics and Taxonomy of Australian Birds. Canberra: CSIRO Publishing. p.&nbsp;200. ISBN 978-0-643-06511-6.
*Clout, M.; Merton, D. 1998. Saving the Kakapo: the conservation of the world's most peculiar parrot. Bird Conservation International 8: 281-296.
*Clout, M.N., Elliott, G.P. and Robertson, B.C. 2002. Effects of supplementary feeding on the offspring sex ratio of kakapo: a dilemma for the conservation of a polygynous parrot. Biological Conservation 107(1): 13-18.
*J.F. Cockrem (2002). "Reproductive biology and conservation of the endangered kakapo (Strigops habroptilus) in New Zealand". Avian and Poultry Biology Reviews 13 (3): 139–144. doi:10.3184/147020602783698548.
*Collar, N. J.; Butchart, S. H. M. 2013. Conservation breeding and avian diversity: chances and challenges. International Zoo Yearbook.
*Cottam Yvette, Don V. Merton, and Wouter Hendriks (2006). "Nutrient composition of the diet of parent-raised kakapo nestlings". Notornis 53 (1): 90–99.
*Cresswell, M. 1996. Kakapo recovery plan 1996-2005. Department of Conservation, Wellington.
*Crowe Andrew (2001). Which New Zealand Bird?. Penguin.
*David, N.; Gosselin, M. 2002. Gender agreement of avian species names. Bulletin of the British Ornithologists' Club 122: 14-49.
*Diamond, Judy; Daryl Eason, Clio Reid & Alan B. Bond (2006). "Social play in kakapo (Strigops habroptilus) with comparisons to kea (Nestor notabilis) and kaka (Nestor meridionalis)". Behaviour 143 (11): 1397–1423. doi:10.1163/156853906778987551. Cite uses deprecated parameters (help)
*Eason, D.K.; Elliott, G.P.; Merton, D.V.; Jansen, P.W.; Harper, G.A.; Moorhouse, R.J. 2006. Breeding biology of kakapo (Strigops habroptilus) on offshore island sanctuaries, 1990-2002. Notornis 53(1): 27-36.
*Elliott, G.P.; Merton, D.V.; Jansen, P.W. (2001). "Intensive management of a critically endangered species: the kakapo". Biological Conservation 99 (1): 121–133. doi:10.1016/S0006-3207(00)00191-9.
*George Gibbs (2007). Ghosts of Gondwana; The history of life in New Zealand. Craig Potton Publishing.
*Grant-Mackie, E.J.; J.A. Grant-Mackie, W.M. Boon & G.K. Chambers (2003). "Evolution of New Zealand Parrots". NZ Science Teacher 103. Cite uses deprecated parameters (help)
*Gray, R.S. (1977). The kakapo (Strigops habroptilus, Gray 1847), its food, feeding and habitat in Fiordland and Maud Island. MSc thesis. Massey University, Palmerston North, New Zealand.
*Hagelin, Julie C. (January 2004). "Observations on the olfactory ability of the Kakapo Strigops habroptilus, the critically endangered parrot of New Zealand". Ibis 146 (1): 161–164. doi:10.1111/j.1474-919X.2004.00212.x. Cite uses deprecated parameters (help)
*Harper, G. A.; Elliott, G. P.; Eason, D. K.; Moorhouse, R. J. 2006. What triggers nesting of Kakapo (Strigops habroptilus)? Notornis 53(1): 160-163.
*Heather Barrie and Hugh Robertson, illustrated by Derek Onley, The Field guide to the birds of New Zealand, Viking, revised edition, 2005
*Henry, R. (1903). The habits of flightless birds of New Zealand: with notes on other flightless New Zealand birds. Wellington: Government Printer
*Higgins, P. J. 1999. Handbook of Australian, New Zealand and Antarctic birds: parrots to dollarbirds. Oxford University Press, Oxford, U.K.
*Hill, S.; Hill, J. 1987. Richard Henry of Resolution Island. Dunedin, John McIndoe.
*Hirschfeld, E. 2008. Rare Birds Yearbook 2009: the world's 190 most threatened birds. MagDig Media Ltd., Shrewsbury, UK.
*IUCN. 2001. IUCN Red List categories and criteria: version 3.1. IUCN, Gland & Cambridge.
*IUCN. 2013. IUCN Red List of Threatened Species (ver. 2013.2). Available at: http://www.iucnredlist.org. (Accessed: 13 November 2013).
*P. N. Johnson (1975). "Vegetation associated with kakapo (Strigops habroptilus Gray) in Sinbad Gully, Fiordland, New Zealand". New Zealand Journal of Botany 14: 151–159.
*Karl, B.J; Best, H.A. (1982). "Feral cats on Stewart Island: their foods and their effects on kakapo". New Zealand Journal of Zoology 9: 287–294
*de Kloet, R. S.; de Kloet, S. R. (2005). "The evolution of the spindlin gene in birds: Sequence analysis of an intron of the spindlin W and Z gene reveals four major divisions of the Psittaciformes". Molecular Phylogenetics and Evolution 36 (3): 706–721. doi:10.1016/j.ympev.2005.03.013. PMID 16099384
*Leeton, P.R.J., Christidis, L., Westerman, M. & Boles, W.E. (1994). Molecular phylogenetic relationships of the Night Parrot (Geopsittacus occidentalis) and the Ground Parrot (Pezoporus wallicus). Auk 111: 833–843
*Lindsey Terrence and Morris Rod, "Collins Field Guide to New Zealand Wildlife", Harper Collins Publishers ( New Zealand) limited, 2000
*Livezey, Bradley C. (July 1992). "Morphological corollaries and ecological implications of flightlessness in the kakapo (Psittaciformes: Strigops habroptilus)". Journal of Morphology 213 (1): 105–145. doi:10.1002/jmor.1052130108
*Lopez-Calleja, M. Victoria; Bozinovic, F. (2000). "Energetics and nutritional ecology of small herbivorous birds". Revista chilena de historia natural 73 (3): 411–420. doi:10.4067/S0716-078X2000000300005.
*Lloyd, B. D.; Powlesland, R. G. 1994. The decline of Kakapo Strigops habroptilus and attempts at conservation by translocation. Biological Conservation 69: 75-85.
*Merton, D. 1997. Kakapo update. PsittaScene 9(1): 3-4.
*Merton, D. 1998. Kakapo update.
*Merton, D. 2009. Kakapo news. PsittaScene 21(3): 18.
*Merton, D.V.; Morris, R.D.; Atkinson, I.A.E. (1984). "Lek behaviour in a parrot: the Kakapo Strigops habroptilus of New Zealand". Ibis 126 (3): 277–283. doi:10.1111/j.1474-919X.1984.tb00250.x.
*Merton, D.; Clout, M. 1998. Red Data Bird: Kakapo Strigops habroptilus. World Birdwatch 20: 20-21.
*Merton, D.; Clout, M. 1999. Kakapo: back from the brink. Wingspan 9(2): 14-17.
*Merton, D.; Reed, C.; Crouchley, D. 1999. Recovery strategies and techniques for three free-living, critically-endangered New Zealand birds: Kakapo Strigops habroptilus, Black Stilt Himantopus novaezelandiae and Takahe Porphyrio mantelli. In: Roth, T.L.; Swanson, W.F.; Blattman, L.K. (ed.), Proceedings 7th world conference on breeding endangered species, pp.&nbsp;151–162. Cincinnati Zoo and Botanical Garden, Cincinnati.
*Merton, D. V. 2006. The Kakapo: some highlights and lessons from five decades of applied conservation. Journal of Ornithology 147(5): 4.
*Merton, D.V. (1976). Conservation of the kakapo: a progress report. In Proc. Science in Nat. Parks. . National Parks Authority, Wellington, N.Z. National Parks Series No. 6: 139–148.
*Morris Rod, Hal Smith (1995). Wild South: Saving New Zealands endangered birds. New Zealand: Random House.
*Murphy, E and Dowding, J. (1995). "Ecology of the stoat in Nothofagus forest: home range, habitat use and diet at different stages of the beech mast cycle" (PDF). New Zealand Journal of Ecology 19 (2): 97–109.
*Mussen, Deirdre (8 February 2009). "Kakapo back to nest after 21 years". Sunday Star-Times. Archived from the original on 8 February 2009.
*Powlesland, R. G.; Merton, D. V.; Cockrem, J. F. 2006. A parrot apart: the natural history of the Kakapo (Strigops habroptila), and the context of its conservation management. Notornis 53(1): 3-26.
*Powlesland, R.G.; Roberts, A.; Lloyd, B. D. and Merton, D.V. (1995). "Number, fate and distribution of kakapo (Strigops habroptilus) found on Stewart Island, New Zealand, 1979–92" (PDF). New Zealand Journal of Zoology 22 (3): 239–248. doi:10.1080/03014223.1995.9518039.
*R.G. Powlesland; B.D. Lloyd; H.A. Best; D.V. Merton (1992). "Breeding Biology of the Kakapo Strigops-Habroptilus on Stewart Island, New Zealand". IBIS 134 (4): 361–373. doi:10.1111/j.1474-919X.1992.tb08016.x.
*Powlesland, R.G. (1989). Kakapo recovery plan 1989–1994. Wellington: Department of Conservation.
*Raubenheimer, D.; Simpson, S. J. 2006. The challenge of supplementary feeding: can geometric analysis help save the Kakapo? Notornis 53(1): 100-111.
*Reischek, A. 1884. Notes on New Zealand ornithology. Transactions of the New Zealand Institute 17: 187-198.
*Reischek, A. 1930. Yesterdays in Maoriland, New Zealand in the eighties. Jonathan Cape, London.
*Riley Murdoch (2001). Maori Bird Lore; An introduction. Viking Sevenseas NZ LTD.
*Robertson, H.A., Karika, I. and Saul, E.K. 2006. Translocation of Rarotonga monarchs Pomarea dimidiata within the Southern Cook Islands. Bird Conservation International 16(3): 197-215.
*Schodde, R. & Mason, I.J. (1981). Nocturnal Birds of Australia. Illustrated by Jeremy Boot. Melbourne: Lansdowne Edns 136 pp.&nbsp;22 pls [35–36]
*Sutherland, William J. (2002). "Conservation biology: Science, sex and the Kakapo". Nature 419 (6904): 265–266. doi:10.1038/419265a. PMID 12239554.
*Tipa, Rob (2006). "Kakapo in Māori lore". Notornis 53 (1).
*G. R. Williams (1956). "The Kakapo (Strigops habroptilus, Gray): a review and reappraisal of a near-extinct species". Notornis 7 (2): 29–56.
*Worthy, T.H.; Holdaway, R.N. (2002). The Lost world of the Moa: Prehistoric life in New Zealand. Christchurch: Canterbury University Press. p.&nbsp;718.
*Westerskov, K.E. 1981. Reischek’s 1890 paper on ‘the kakapo (Strigops habroptilus) in the wild and in captivity.’ Notornis 28: 263-280.
*Wright, T.F.; Schirtzinger E. E., Matsumoto T., Eberhard J. R., Graves G. R., Sanchez J. J., Capelli S., Muller H., Scharpegge J., Chambers G. K. & Fleischer R. C. (2008). "A Multilocus Molecular Phylogeny of the Parrots (Psittaciformes): Support for a Gondwanan Origin during the Cretaceous". Mol Biol Evol 25 (10): 2141–2156. doi:10.1093/molbev/msn160. PMC 2727385. PMID 18653733.  Cite uses deprecated parameters (help)

Κατηγορία:Πανίδα της Νέας Ζηλανδίας
Κατηγορία:Ψιττακίδες