Ντάνι Αϊέλο

Ο **Ντάνιελ Λούις Αϊέλο Τζούνιορ** (20 Ιουνίου 1933  – 12 Δεκεμβρίου 2019) ήταν Αμερικανός ηθοποιός. Εμφανίστηκε σε πολλές ταινίες όπως *[[Ο Νονός ΙΙ|Ο νονός 2]]* (1974), *[[Η βιτρίνα (ταινία, 1976)|Η βιτρίνα]]* (1976), *[[Κάποτε στην Αμερική]]* (1984), *Μυστηριώδης εξαφάνιση* (1984), *[[Το πορφυρό ρόδο του Καΐρου]]* (1985), *[[Κάτω από τη λάμψη του φεγγαριού]]* (1987), *Οι νύχτες του Χάρλεμ* (1989), *Κάνε το σωστό* (1989), *Ξύπνημα στον εφιάλτη* (1990), *Χάντσον Χοκ, το γεράκι* (1991), *Ρούμπι, ο άνθρωπος κλειδί* (1992), *[[Léon: The Professional]]* (1994), *Ένα λεπτό προθεσμία* (1996), *Dinner Rush* (2000) και *Το στοίχημα του Σλέβιν* (2006). Υποδύθηκε τον Ντον Ντομένικο Κλερικούτσιο στη μίνι σειρά *Ο τελευταίος νονός* (1997).

Ο Αϊέλο ήταν υποψήφιος για Όσκαρ Β' Ανδρικού Ρόλου για τον ρόλο του ως Σαλβατόρε Φραντζόνε (Σαλ) στην ταινία *Κάνε το σωστό* (1989) του Σπάικ Λι.

## Τα πρώτα χρόνια
Ο Αϊέλο, το πέμπτο από έξι παιδιά της οικογένειάς του, γεννήθηκε στο Μανχάταν.  Ήταν γιος της Φράνσις Πιετροκόβα,  από τη Νάπολη της Ιταλίας, και του Ντάνιελ Λούις Αϊέλο, εργάτη, ο οποίος εγκατέλειψε την οικογένεια όταν η σύζυγός του έχασε την όρασή της και τυφλώθηκε.  Για πολλά χρόνια, ο Αϊέλο καταδίκαζε δημόσια τον πατέρα του, αλλά οι δυο τους συμφιλιώθηκαν το 1993, αν και ο Αϊέλο έτρεφε δυσαρέσκεια για τη συμπεριφορά του πατέρα του.   Ήταν ιταλικής καταγωγής.  Μετακόμισε στο νότιο Μπρονξ στα επτά του και αργότερα φοίτησε στο λύκειο Τζέιμς Μονρό. 

Στα 16 του, ο Αϊέλο είπε ψέματα για την ηλικία του για να καταταγεί στον Στρατό των Ηνωμένων Πολιτειών. Αφού υπηρέτησε τρία χρόνια, επέστρεψε στη Νέα Υόρκη όπου έκανε διάφορες δουλειές για να ζήσει ο ίδιος και, αργότερα, για να ζήσει την οικογένειά του.  

Τη δεκαετία του 1960, ο Αϊέλο διετέλεσε πρόεδρος της Τοπικής Ένωσης Νέας Υόρκης του Συνδικάτου Μεταφορών Amalgamated Transit, εκπροσωπώντας τους εργαζόμενους της Greyhound Bus. Το 1967, ηγήθηκε μιας μη επιτρεπόμενης απεργίας όταν η εταιρεία άλλαξε τα δρομολόγια των οδηγών λεωφορείων.  Η απεργία κηρύχθηκε παράνομη από το συνδικάτο και ο Αϊέλο τέθηκε σε διαθεσιμότητα για την ενέργειά του αυτή. Ανέστειλε την απεργία μετά από μία ημέρα. 

Ήταν επίσης πορτιέρης στο θρυλικό κλαμπ κωμωδίας The Improv της Νέας Υόρκης.  Στα μέσα της δεκαετίας του 1980, ήταν τακτικός θαμώνας κάθε βράδυ στο Café Central, ένα μπιστρό όπου σύχναζαν διασημότητες, και σε ένα εστιατόριο με το όνομα Columbus στο Μανχάταν. 

## Καριέρα
[μικρογραφία|Με την ηθοποιό [Εστέλ Πάρσονς το 1977]]

### Κινηματογράφος και τηλεόραση
Ο Αϊέλο έκανε την εμφάνισή του στον κινηματογράφο στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Ένας από τους πρώτους ρόλους του ήταν ως μπεϊζμπολίστας στο αθλητικό δράμα *Bang the Drum Slowly* (1973) με τον Ρόμπερτ Ντε Νίρο. Ο Αϊέλο είχε έναν μικρό ρόλο ως μικροαπατεώνας στην ταινία *[[Ο Νονός ΙΙ|Ο νονός 2]]* (1974), όπου είπε αυτοσχέδια τη φράση «Χαιρετίσματα από τον Μάικλ Κορλεόνε!» στη διάρκεια μιας επίθεσης στον αντίπαλο γκάνγκστερ Φρανκ Πεντανγκέλι (Μάικλ Β. Γκάτσο). 

Ο Αϊέλο συμπρωταγωνίστησε με τον Τζαν-Μάικλ Βίνσεντ στην ταινία *Επιστρέφω στην πόλη της βίας* (1980), η οποία αφορά κατοίκους του Μανχάταν που αντεπιτίθενται σε κακοποιούς που τρομοκρατούν τη γειτονιά. Έλαβε σημαντική αναγνώριση για τον ρόλο του ως ρατσιστή αστυνομικού της Νέας Υόρκης στο *Μπρονξ* (1981) με τον Πολ Νιούμαν. Το 1981, ο Αϊέλο κέρδισε Βραβείο Έμμυ καλύτερης ερμηνείας σε παιδικό πρόγραμμα για την εμφάνισή του σε ένα *Afterschool Special του ABC* με τίτλο *A Family of Strangers*. 

Συνεργάστηκε ξανά με τον Ντε Νίρο στο γκανγκστερικό έπος *[[Κάποτε στην Αμερική]]* (1984) του Σέρτζιο Λεόνε, ως αρχηγός της αστυνομίας του οποίου το όνομα ήταν επίσης "Αϊέλο". Οι πολλές εμφανίσεις του στον κινηματογράφο περιλάμβαναν δύο για τον σκηνοθέτη Γούντι Άλεν, ο οποίος τον επέλεξε για τις ταινίες *[[Το πορφυρό ρόδο του Καΐρου]]* (1985) και *[[Μέρες ραδιοφώνου]]* (1987).  Έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο στην τηλεοπτική σειρά *Γαλάζιος δαίμονας* (1985-86). 

Ο Αϊέλο υποδύθηκε τον ιδιοκτήτη πιτσαρίας στην ταινία *Κάνε το σωστό* (1989) του Σπάικ Λι. Κατά την κυκλοφορία της ταινίας, σε μια συνέντευξη στην εφημεδίδα *Chicago Tribune*, αποκάλεσε τον ρόλο «το πρώτο του κεντρικό ρόλο». Επίσης, χαρακτήρισε την ταινία ως πολύ συνεργατική προσπάθεια, κατά την οποία ο Σπάικ Λι κάποια στιγμή του είπε: «Ό,τι θέλεις να κάνεις, κάνε το». Ο Αϊέλο τότε έγραψε μια κρίσιμη σκηνή που μοιράστηκε με τον Τζον Τορτούρο δέκα λεπτά πριν από το γύρισμά της.  Ο ρόλος αυτός του χάρισε υποψηφιότητες για Χρυσή Σφαίρα Β' Ανδρικού Ρόλου και Όσκαρ Β' Ανδρικού Ρόλου, ενώ οι ενώσεις κριτικών κινηματογράφου της Βοστώνης, του Σικάγο και του Λος Άντζελες τον ανακήρυξαν καλύτερο ηθοποιό Β' Ανδρικού Ρόλου. 

Ο Αϊέλο έγινε υποδήθηκε τον σαστισμένο αρραβωνιαστικό της Σερ η οποία βραβεύτηκε με Όσκαρ Α΄ Γυναικείου Ρόλου για την ερμηνεία της στη ρομαντική κομεντί *[[Κάτω από τη λάμψη του φεγγαριού]]* (1987). Έκανε επίσης μια κωμική εμφάνιση σε ντραγκ σκηνές για την ταινία *Πρετ-α-πορτέ* (1994) του Ρόμπερτ Όλτμαν, που αφορούσε τη βιομηχανία της μόδας.  Έπαιξε επίσης στο θρίλερ τρόμου *Ξύπνημα στον εφιάλτη* (1990) και στο κωμικό δράμα *29η οδός* (1991).

Ο Αϊέλο υποδύθηκε τον Τζακ Ρούμπι, ιδιοκτήτη νυχτερινού κέντρου και δολοφόνο του Λι Χάρβεϊ Όσβαλντ στην βιογραφική ταινία *Ρούμπι, ο άνθρωπος κλειδί* (1992), τον πρωταγωνιστικό ρόλο στην σάτιρα των επιχειρήσεων *The Pickle* του Πολ Μαζούρσκι (1993), τον ομώνυμο χαρακτήρα στη βραβευμένη με Όσκαρ ταινία μικρού μήκους *Lieberman in Love* (1995) και έναν πολιτικό με διασυνδέσεις με τη μαφία στο *City Hall* (1996), με πρωταγωνιστή τον Αλ Πατσίνο. Αργότερα, πρωταγωνίστησε στην ανεξάρτητη ταινία μεγάλου μήκους *Dolly Baby* (2012), σε σενάριο και σκηνοθεσία του Κέβιν Τζόρνταν. Ο Αϊέλο πρωταγωνίστησε επίσης στην ταινία του Τζόρνταν *Ο άρχοντας του Μπρούκλιν*, η οποία έκανε πρεμιέρα στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Τορόντο το 2005. 

### Μουσική
Ο Αϊέλο τραγούδησε σε ταινίες όπως *Χάντσον Χοκ, το γεράκι* (1991), *Ένας γοητευτικός σαραντάρης* (1991) και *Σεξ, ναρκωτικά και φόνοι* (2005) με πρωταγωνιστή τον γιο του, Ρίκι Αϊέλο. Κυκλοφόρησε πολλά άλμπουμ με μια μεγάλες μπάντες, όπως *I Just Wanted to Hear The Words* (2004), *Live from Atlantic City* (2008) και *My Christmas Song for You* (2010). Ο Αϊέλο και ο τραγουδοποιός της EMI Χασάν Τζόνσον κυκλοφόρησαν ένα άλμπουμ με κλασικά κομμάτια και ραπ με τίτλο *Bridges* το 2011. 

Ο Αϊέλο έπαιξε τον πατέρα στο βίντεο του τραγουδιού της Μαντόνα "Papa Don't Preach" (1986) και ηχογράφησε το δικό του τραγούδι-απάντηση με τίτλο "Papa Wants the Best for You". 

### Θέατρο
Ο Αϊέλο εμφανίστηκε στη σκηνή του Μπρόντγουεϊ πολλές φορές στις δεκαετίες του 1970 και του 1980. Εμφανίστηκε σε τρία θεατρικά έργα του Λουί Λα Ρούσο Β': "Lamppost Reunion" (το ντεμπούτο του στο Μπρόντγουεϊ, 1975), "Wheelbarrow Closers" (1976) και "Knockout" (1979). Το 1977, υποδύθηκε τον ρόλο του Φραν Τζεμινιάνι στο θεατρικό έργο "Gemini". 

Το 1981, ο Αϊέλο πρωταγωνίστησε στο θεατρικό έργο του Γούντι Άλεν «The Floating Light Bulb», μαζί με την Μπέα Άρθουρ. Το έργο, που διαδραματίζεται το 1945, είναι η ημιαυτοβιογραφική ιστορία μιας οικογένειας κατώτερης μεσαίας τάξης που ζει στο Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης. Ο Φρανκ Ριτς, κριτικός της εφημερίδα *[[The New York Times]],* έγραψε για το έργο: «Υπάρχει γέλιο, καλοδουλεμένοι χαρακτήρες και, στη δεύτερη πράξη, μια όμορφα γραμμένη σκηνή που οδηγεί σε ένα συγκινητικό τέλος». Ο Ριτς συνέκρινε επίσης το έργο με τη δουλειά του Τενεσί Γουίλιαμς. 

Στα μέσα της δεκαετίας του 1980, ο Αϊέλο πρωταγωνίστησε ως αντικαταστάτης στο "Hurlyburly" (1984) μαζί με τους Κριστίν Μπαράνσκι, Φρανκ Λανγκέλα, Ρον Σίλβερ και Κάντις Μπέργκεν. Πρωταγωνίστησε επίσης στο "The House of Blue Leaves" (1986) μαζί με Τζον Μαχόνι (ο οποίος κέρδισε βραβείο Τόνι για την ερμηνεία του), Μπεν Στίλερ, Στόκαρντ Τσάνινγκ και Τζούλι Χάγκερτι. 

Το 2002, ο Αϊέλο πρωταγωνίστησε στην κωμωδία της Ελέιν Μέι, "Adult Entertainment", μαζί με την κόρη της Μέι, Τζίνι Μπερλίν. Το έργο σκηνοθετήθηκε από τον Στάνλεϊ Ντόνεν και έκανε πρεμιέρα εκτός Μπρόντγουεϊ στο θέατρο Variety Arts. Ο κριτικός Μπεν Μπράντλεϊ της εφημερίδας *The New York Times* περιέγραψε το έργο ως ένα «συχνά πολύ αστείο, αλλά παρατραβηγμένο κωμικό σκετς». 

Τον Ιούλιο του 2011, ο Αϊέλο εμφανίστηκε εκτός Μπρόντγουεϊ στο δίπρακτο δράμα "The Shoemaker", μια θεατρική εκδοχή της ταινίας του 2006 *A Broken Sole*, που ξεκίνησε το 2001 ως μονόπρακτο. 

## Προσωπική ζωή
Ο Αϊέλο έζησε πολλά χρόνια στο Ράμσεϊ του Νιου Τζέρσεϊ με τη σύζυγό του, Σάντι Κοέν, την οποία παντρεύτηκε το 1955.  Αργότερα μετακόμισε στο Σάντλ Ρίβερ του Νιου Τζέρσεϊ. 

Το 2014, ο Αϊέλο δημοσίευσε την αυτοβιογραφία του, με τίτλο *I Only Know Who I Am When I Am Somebody Else: My Life on the Street, on the Stage, and in the Movies* από τις εκδόσεις Simon & Schuster.  Ήταν ο πατέρας του κασκαντέρ και ηθοποιού Ντάνι Αϊέλο Γ΄, ο οποίος πέθανε το 2010 από καρκίνο του παγκρέατος.  Ένας άλλος γιος του, ο Ρικ, επίσης ηθοποιός, πέθανε το 2021 από την ίδια ασθένεια. Τα παιδιά που επέζησαν είναι οι Τζέιμι και Στέισι Αϊέλο. 

### Θάνατος
Ο Αϊέλο πέθανε στις 12 Δεκεμβρίου 2019, σε ηλικία 86 ετών, σε νοσοκομείο στο Νιου Τζέρσεϊ, μετά από σύντομη ασθένεια.  

Πολλοί από τη βιομηχανία του θεάματος εξέφρασαν τη θλίψη τους είτε στο Twitter είτε κοινοποίησαν δηλώσεις, όπως η Σερ, συμπρωταγωνίστριά του στην ταινία *[[Κάτω από τη λάμψη του φεγγαριού]]* και ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο, ο οποίος πρωταγωνίστησε μαζί με τον Αϊέλο σε τέσσερις ταινίες: *Bang the Drum Slowly* (1973), *[[Ο Νονός ΙΙ|Ο νονός 2]]* (1974), *[[Κάποτε στην Αμερική]]* (1984) και *Mistress* (1992). Ο Ντε Νίρο έγραψε: «Λυπάμαι πολύ που έμαθα ότι πέθανε Ντάνι. Τον γνωρίζω σχεδόν 50 χρόνια. Τα λέμε στον Παράδεισο, Ντάνι». 

## Φιλμογραφία

## Πηγές

* 

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

*  (Αγγλικά)
*  (Αγγλικά)
* Ο 

Κατηγορία:Αμερικανοί ιταλικής καταγωγής
Κατηγορία:Αμερικανοί ηθοποιοί φωνής
Κατηγορία:Αμερικανοί ηθοποιοί τηλεόρασης
Κατηγορία:Αμερικανοί ηθοποιοί θεάτρου
Κατηγορία:Αμερικανοί ηθοποιοί κινηματογράφου
Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις