open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Μάρλι Μάτλιν

Η **Μάρλι Μάτλιν** (αγγλ. **Marlee Matlin**), γεννημένη στις 24 Αυγούστου 1965, είναι Αμερικανίδα ηθοποιός. Είναι η πρώτη κωφή ηθοποιός που έχει βραβευτεί ποτέ με το Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου το οποίο κέρδισε το 1986 για την ταινία *[[Παιδιά ενός κατώτερου θεού (ταινία)|Παιδιά Ενός Κατώτερου Θεού]] (Children of a Lesser God)* σε ηλικία εικοσιενός ετών. Η νίκη της την κατέστησε την νεώτερη ηθοποιό στην ιστορία του θεσμού που έλαβε αυτή τη διάκριση. Η Μάτλιν έχει βραβευτεί επίσης με μια Χρυσή Σφαίρα, ενώ για τις τηλεοπτικές τις εμφανίσεις έχει λάβει δυο επιπλέον υποψηφιότητες για το βραβείο και τέσσερεις υποψηφιότητες για Έμμυ. 

## Βιογραφία
Η Μάρλι Μάτλιν γεννήθηκε στο Μόρτον Γκρόουβ του Ιλινόι το 1965. Γονείς της είναι η Λίμπι Χάμερ και ο Ντόναλντ Μάτλιν. Σε ηλικία 18 μηνών έχασε την ακοή της  λόγω γενετικής δυσμορφίας του κοχλία. Η ηθοποιός αποτελεί μέλος της *National Association of the Deaf*. 

Η Μάτλιν έκανε το ντεμπούτο της σε παιδικό θέατρο ΙCODA σε ηλικία 7 ετών, ερμηνεύοντας το ρόλο της Ντόροθι στη θεατρική μεταφορά του μυθιστορήματος του Λ. Φρανκ Μπάουμ *Ο Μάγος του Οζ*. Χρόνια αργότερα γνωρίστηκε με τον Χένρι Γουίνκλερ που την είδε σε μια από τις παραστάσεις στην οποία συμμετείχε στο παιδικό θέατρο και τη βοήθησε να λάβει το ρόλο της κωφάλαλης Σάρα Νόρμαν στην ταινία *[[Παιδιά ενός κατώτερου θεού (ταινία)|Παιδιά Ενός Κατώτερου Θεού]] (Children of a Lesser God)*. Η ερμηνεία της της χάρισε τη Χρυσή Σφαίρα καλύτερης γυναικείας ερμηνείας σε δράμα καθώς και το Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου. Την περίοδο εκείνη είχε δεσμό με τον συμπρωταγωνιστή της στην ταινία Γουίλιαμ Χερτ. Την επόμενη χρονιά εμφανίστηκε στην ταινία *Γουόκερ, ο Κατακτητής (Walker, 1987)* πλάι στον Εντ Χάρις κι έπειτα άρχισε να εμφανίζεται ως επί το πλείστον σε τηλεοπτικές παραγωγές για κάποιες από τις οποίες έλαβε υποψηφιότητες για Χρυσή Σφαίρα και για Έμμυ. Σημαντική θέση στην τηλεοπτική της καριέρα κατέχει ο ρόλος της κωφάλαλης λεσβίας στη σειρά *[[The L Word]]*. 

Το 1993 η ηθοποιός παντρεύτηκε με τον αστυνομικό Κέβιν Γκραντάλσκι. Οι δυο τους γνωρίστηκαν όταν εκείνη πρωταγωνιστούσε στη σειρά *Reasonable Doubts*. Έχουν αποκτήσει τέσσερα παιδιά.

## Βιβλία συγγραφής της
* 
* 
* 
* 

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

*  

Κατηγορία:Βραβευμένες με Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου
Κατηγορία:Βραβευμένες με Χρυσή Σφαίρα Α΄ Γυναικείου Ρόλου (Δράμα)
Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί κινηματογράφου
Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί τηλεόρασης
Κατηγορία:Κωφοί
Οθωμανικές απογραφές του Μετσόβου

Τα οθωμανικά κατάστιχα απογραφής (tahrir defterleri) του
1454/5 & 1506 του *[[Σαντζάκι Τρικάλων|σαντζακιού των Τρικάλων]]*, αποτελούν τις μοναδικές πηγές που υπάρχουν για την οικιστική και
οικονομική διάρθρωση της περιοχής του Μετσόβου κατά την πρώιμη οθωμανική
περίοδο.

## Τιμάριο Μετσόβου
Στην απογραφή του 1454/55, η φορολογική ενότητα του* τιμαρίου *του Μετσόβου (karye-iMiçova),
υπάγεται στο hâss του ÖmerBey,διοικητή του *σαντζακιού
των Τρικάλων *και συγκροτείται από τους οικισμούς: Nihori, Kato Kitona,
Epano Kitona, Tiravatişte, Vitinos και Mila[3]. Στην απογραφή του 1506
το τιμάριο του Μετσόβου νέμεται ο ΒaliBey και συγκροτείται από τους οικισμούς:
Brostile, Nihori ή Pethori, Kato Peltonya, Epano Peltonya, Tiravatişte, Vitonoş
και Milya ή Milina.

## Οικογένειες
Το 1454/55 καταγράφονται 700 πλήρως φορολογήσιμες
οικογενειακές εστίες (hâne), 41 χήρες (bîve) και 52 άγαμοι (mücerred). Το 1506
καταγράφονται 442 πλήρως φορολογήσιμες οικογενειακές εστίες (hâne), 43 ή 46
άγαμοι και 35 χήρες. Τα νούμερα δείχνουν ότι η περιοχή συγκροτεί μία ισχυρή
δημογραφική ζώνη, η οποία υπερέχει πληθυσμιακά των μεγαλύτερων πόλεων του *σαντζακιού των Τρικάλων*.

## Ασχολίες κατοίκων
Από τα είδη των προσόδων που καταγράφονται διαπιστώνεται ότι
οι κάτοικοι της  περιοχής του Μετσόβου
ασκούν εκείνη την περίοδο μία πολύμορφη αγροτική παραγωγή. Εκτός από την
εκτροφή ζώων ασχολούνται επίσης και με τη παραγωγή δημητριακών και καρπών, την
αμπελουργία τη μελισσοτροφία και τη σηροτροφία. 

## Πηγές
* Μ. Delibaşi-M. Arikan, *Sûret i Defter-i Sancak-i Tirhala I*, Türk Tarih Kurumu, Ankara 2001, σελ. 26-27
* Θ. Δασούλας, *[http://hdl.handle.net/10442/hedi/17726 Αγροτικές κοινωνίες του ορεινού χώρου κατά οθωμανική περίοδο: ο γεωργικός κόσμος της "Χώρας Μετζόβου" (18<sup>ος</sup>-19<sup>ος</sup>αι.)]*, εκδ. ΕΑΔΔ (Εθνικό Αρχείο Διδακτορικών Διατριβών), 2009, σελ. 137-139, 322-329

Κατηγορία:Δήμος Μετσόβου
Κατηγορία:Τουρκοκρατία
Μετσοβου
Μετσοβίτικος ποταμός

Ο **Μετσοβίτικος ποταμός** αποτελεί μία από τις δύο πρωταρχικές κοίτες του Αράχθου. Η ορεινή λεκάνη
εντός της οποίας ρέει, διακρίνεται σε δύο υποσυστήματα. Το πρώτο συγκροτεί τη ζώνη των πηγών.

## Οροθέτηση
Εντός ενός κλειστού ορόκυκλου διαμορφώνεται μία επιμήκης
χαράδρα, η οποία ορίζεται δυτικά και βόρεια από τις ορεινές απολήξεις του
μεγάλου οροπεδίου της *[[Οροπέδιο Πολιτσιάς|Πολιτσιάς]],*
ανατολικά από υψώματα της Κατάρας και του Ζυγού και νότια από το όρος Περιστέρι
( ή Λάκμος).

## Υδάτινα ρεύματα
Στη λεκάνη που σχηματίζεται από αυτά τα βουνά, απορρέει ένα
πλήθος των υδάτινων ρευμάτων που κατέρχεται από τις γύρω πλαγιές. Μεταξύ αυτών
διακρίνονται για τον όγκο των υδάτων τους το ποτάμι του *[[Ζυγός ποταμός|Ζυγού]]*, το ποτάμι της *[[Ρόνας ποταμός|Ρόνας]] *και
το ποτάμι της *Λέσσιντζα*(Leʃindzə)
ή *Λέντζας*.

## Ένωση με άλλα ποτάμια
Στη θέση *[[Τρία Χάνια]]*
η ροή του *Μετσοβίτικου *ποταμού
στρίβει νότια και εισέρχεται σε μία δεύτερη πολύ πιο ευρύτερη, πλέον, κοιλάδα,
την οποία και διασχίζει κατά μήκος του όρους Περιστέρι (ή Λάκμου) μέχρι την
περιοχή τη *Μπαλντούμας.* Εδώ σμίγει με
τον υδάτινο βραχίονα που σχηματίζεται από την ένωση των ποταμών *[[Βάρδαςποταμός|Βάρδα]] *και *[[Ζαγορίτικο]] *που πηγάζουν στο Ανατολικό και Κεντρικό Ζαγόρι
αντίστοιχα και συνιστούν τον δεύτερη πρωταρχική κοίτη του Αράχθου.

## Διπόταμος
Αυτή η διπλή εκπήγαση του Αράχθου, γνωστή από την
αρχαιότητα, προσέδωσε στον Άραχθο την λαϊκή του ονομασία *Διπόταμος*. Η κοιλάδα του *Μετσοβίτικου
Ποταμού *αποτελούσε την  βασικότερη
δίοδο επικοινωνίας μεταξύ της Ηπείρου και των περιοχών της Μακεδονίας και
Θεσσαλίας. Σήμερα διασχίζεται σχεδόν στο σύνολό της από την Εγνατία οδό. Οι
οικισμοί που υφίστανται εντός αυτής συγκροτούν τον Δήμο Μετσόβου.

## Πηγές
* Θ. Δασούλας, *Αγροτικές κοινωνίες του ορεινού χώρου κατά οθωμανική περίοδο: ο
γεωργικός κόσμος της "Χώρας Μετζόβου" *(18ος-19ος αι.),εκδ.
ΕΑΔΔ (Εθνικό Αρχείο Διδακτορικών Διατριβών, http://hdl.handle.net/10442/hedi/17726)
2009, σελ. 121-125, 162-192.

* Β. Νιτσιάκος, *Νομός Ιωαννίνων, Σύγχρονη πολιτισμική
γεωγραφία*», με τη συνεργασία των Μ. Αράπογλου και Κ. Καρανάτση, Νομαρχιακή
αυτοδιοίκηση Ιωαννίνων. Ιωάννινα 1998, σελ. 417-466.

* Κ. Θεσπρωτός-Α. Ψαλίδας*, Γεωγραφία Αλβανίας και Ηπείρου*, εκδ.
ΕΗΜ, Ιωάννινα 1964, σελ. 56.

* Φ. Δασούλας, «Πίνδος, οι
γεωγραφικές και ιστορικές διαστάσεις ενός ονόματος», *Ηπειρωτικό Ημερολόγιο *21(1912), σελ. 13-15

* Η. Ηοlland., *Ταξίδι στη Μακεδονία και Θεσσαλία (1812-1813 ),* μτφ. Γ. Καραβίτης,
εκδ. Αφοί Τολίδη, Αθήνα 1989, σελ. 39-45.

* Στράβωνος, *Γεωγραφικά,* Βιβλ. Ζ (7, .6),εκδ. Πάπυρος,σελ. 930.

## Υποσημειώσεις


Κατηγορία:Ποταμοί της Ηπείρου
Πύργος CN

Ο **Πύργος CN** ή **CN Tower** (προφέρεται: *Σι Εν Τάουερ*) (γαλλικά: *Tour CN*) είναι τσιμεντένιος πύργος τηλεπικοινωνιών και παρατήρησης ύψους 553,33 μέτρων ο οποίος βρίσκεται στο κέντρο του Τορόντο, Οντάριο, Καναδάς. Ο πύργος κατασκευάστηκε στη Ρέιλγουεϊ Λαντς, ένα σημείο αλλαγής σιδηροτροχιάς, το 1976 και ήταν η ψηλότερη κατασκευή και ο ψηλότερος πύργος εκείνη την εποχή. Διατήρησε και τα δύο ρεκόρ μέχρι το 2010, όταν ολοκληρώθηκαν το Μπουρτζ Χαλίφα και ο Canton Tower. Εξακολουθεί να είναι η ψηλότερη ελεύθερα ιστάμενη (δηλαδή χωρίς επιπλέον υποστήριξη, π.χ. από καλώδια) κατασκευή στο δυτικό ημισφαίριο, κύριο χαρακτηριστικό στον ορίζοντα του Τορόντο και σύμβολο του Καναδά. Προσελκύει περισσότερους από δύο εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως.

Το όνομα CN αρχικά αναφερόταν στην Canadian National, την εταιρία σιδηροδρόμων που κατασκεύασε τον πύργο. Παρ’ όλα αυτά, καθώς το όνομα CN άρχισε να χρησιμοποιείται συχνά, η σύντμηση τελικά επεκτάθηκε Canadian National Tower (Καναδικός Εθνικός Πύργος) ή Canada's National Tower (Εθνικός Πύργος του Καναδά). Παρόλα αυτά, αυτά τα ονόματα δεν χρησιμοποιούνται συχνά.

Το 1995, ο CN Tower ανακηρύχθηκε ως ένα από τα σύγχρονα εφτά θαύματα του κόσμου από την αμερικανική εταιρία πολιτικών μηχανικών. Επίσης ανήκει στην παγκόσμια συνομοσπονδία των μεγάλων πύργων, όπου κατατάσσεται δεύτερος.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Τορόντο
Κατηγορία:Κτίρια και κατασκευές στον Καναδά
CN
CN
Σαντζάκι των Τρικάλων

Το **σαντζάκι των Τρικάλων** (οθωμανικά τουρκικά: *Sancak-i/Liva-i Tirhala*) συγκροτήθηκε με την κατάκτηση της Θεσσαλίας από τους Οθωμανούς, η οποία άρχισε στα τέλη του 14ουαιώνα και ολοκληρώθηκε στα μέσα του 15ουαιώνα, από τον Turahanbey. Σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο οργάνωσης της οθωμανικής αυτοκρατορίας, το *σαντζάκι *(sancak) ή *λιβάς *(livâ) συνιστούσε βασική διοικητική μονάδα, που κάλυπτε μία μεγάλη σε έκταση διοικητική περιφέρεια.

## Οργάνωση
Τα σαντζάκια που συνδέονταν με κοινή πολιτική και στρατιωτική διοίκηση, σχημάτιζαν μία μεγαλύτερη διοικητική μονάδα το *μπέηλερμπεηλίκι *(beylerbeylik) ή *εγιαλέτι* (eyalet). Ο επικεφαλής του σαντζακιού έφερε τον τίτλο του *σαντζάκμπεη* (sancak bey ή mirlivâ). Στη φορολογική απογραφή του 1454/1455, τα όρια του *σαντζακιού των Τρικάλων*, ήταν πιο διευρυμένα από τη σημερινή περιοχή της Θεσσαλίας, εφόσον περιελάμβανε περιοχές της Πίνδου που σήμερα ανήκουν στην Ήπειρο καθώς και τμήμα των κεντρικών περιοχών της Στερεάς Ελλάδας. Υπαγόταν στο μπεηλερμπεηλίκι ή εγιαλέτι της Ρούμελης και διαιρούνταν σε
τέσσερεις *καζάδες* (kaza), των Τρικάλων (Τirhala), της Λάρισας (Yenisehir), του Φαναρίου (Fenâr) και των Αγράφων (Ağrafa). Είχε ως έδρα την πόλη των Τρικάλων.

## Πηγές
* Ν. Beldiceanu–P. Nasturel, «La Thessalie entre 1454/55 et 1506», *Byzantion*, LIII (1983), σελ. 104-156
* Μ. Delibaşi–M. Arikan, *Sûret-i Defter-i Sancak-i Tirhala I*, *Türk Tarih Kurumu*, Ankara 2001, σελ. 26-27
* Μ Kiel, «Das Türkische Thessalien Etabliertes Geschichtsbild versus Osmanischen Quellen» στο *Die Kultur. Griechenlands in Mittelalter und Neuzeit*, εκδ. R. Lauer P. Schreiner, Göttingen1996, σελ. 145-146
* Ν. Τοντόρωφ, *Η Βαλκανική πόλη*, τόμ. Α΄, εκδ. Θεμέλιο, Αθήνα 1986, σελ. 50
* Δ. Τσοποτός, *Γη και γεωργοί της Θεσσαλίας κατά την τουρκοκρατίαν*, Αθήνα2 1974, σελ.33-59

Κατηγορία:Οθωμανική διοικητική διαίρεση της Ελλάδας
Κατηγορία:Σαντζάκια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στην Ευρώπη
Κατηγορία:Τρίκαλα
Ιερά Μητρόπολις Μετσόβου

Η **Μητρόπολη Μετσόβου** ήταν βραχύβια εκκλησιαστική επαρχία του Οικουμενικού Πατριαρχείου με έδρα το Μέτσοβο. Θεωρείται συνέχεια της Πατριαρχικής Εξαρχίας του Μετσόβου.

Οι πρώτες πληροφορίες για την εκκλησία του Μετσόβου συνηγορούν στο ότι, τον 14ο αιώνα, υπάγονταν στην μητρόπολη των Ιωαννίνων. Την ίδια περίοδο μαρτυρείται στην περιοχή, όπως και στον ευρύτερο στον χώρο της κεντρικής Πίνδου, η ύπαρξη μοναστηριών. Η διοικητική υπαγωγή του Μετσόβου στο *[[σαντζάκι των Τρικάλων]]* στα μέσα του 15 αιώνα, προϋποθέτει ανάλογη εκκλησιαστική μεταβολή. Ωστόσο, δεν υπάρχουν σχετικές μαρτυρίες πριν τα μέσα του 17ου αιώνα, όταν το Μέτσοβο υπάγονταν εκκλησιαστικά στην επισκοπή Σταγών.

Κατά τον Αραβαντινό, το Πατριαρχείο της Κωνσταντινουπόλεως μεταβίβασε τον 16ο αιώνα στο Μέτσοβο την εξαρχική εποπτεία των βλαχοχωρίων της περιοχής, την οποία ως τότε είχε ο ηγούμενος της μονής της *Βουτσάς*. Αυτή η μαρτυρία επαληθεύεται μόνο αν συνδεθεί με την ίδρυση της εκκλησιαστικής εξαρχίας του Μετσόβου. Αυτή η εξέλιξη εκλαμβάνεται από την ιστοριογραφία ως απόρροια του γεγονότος ότι η περιοχή του Μετσόβου, από τα μέσα του 17ου αιώνα, αποκτά προνομιακό καθεστώς. Έκτοτε, και ως το 1924, το Μέτσοβο και έξι όμοροι προς αυτό οικισμοί συγκροτούν μία εκκλησιαστικά αυτόνομη περιοχή, η οποία εποπτεύεται απευθείας από το Πατριαρχείο της Κωνσταντινουπόλεως. 

Το 1924 η Πατριαρχική εξαρχία Μετσόβου μετατράπηκε προσωρινά σε μητρόπολη, αλλά το 1929 καταργήθηκε χωρίς να επανέλθει το καθεστώς της εξαρχίας. Η περιοχή της πρώην εξαρχίας του Μετσόβου υπήχθη στην Μητρόπολη Γρεβενών έως το 1932, οπότε και αποσπάστηκε το Μέτσοβο, το Ανήλιο, το Βοτονόσι και η Δερβεντίστα, που προσαρτήθηκαν στη Μητρόπολη Ιωαννίνων.

Πρώτος και τελευταίος Μητροπολίτης ήταν ο Τιμόθεος Λαμνής (1924-1928), μετά τον θάνατο του οποίου το 1928 καταργήθηκε και η μητρόπολη.

## Παραπομπές


## Πηγές
* Μ. Τρίτος, *Η Πατριαρχική εξαρχία Μετσόβου (1659-1924). Η θρησκευτική κ΄ κοινωνική της προσφορά*, εκδ. ΙΒΜΤ, Ιωάννινα 1991.
* Π. Αραβαντινός, *Χρονογραφία της Ηπείρου*, τόμ. Β΄, εκδ. Κουλτούρα, [χ.χ.], Αθήνα, σσ. 231, 309.
* Λ. Βρανούσης, «Το Χρονικόν των Ιωαννίνων κατ' ανέκδοτον δημώδη επιτομήν», Ακαδημία Αθηνών, *Επετηρίς του Μεσαιωνικού Αρχείου*, 12 (1962), σελ. 91.
* Δ. Σοφιανός, «Αcta Stagorum. Tα υπέρ της Θεσσαλικής επισκοπής Σταγών παλαιά βυζαντινά έγγραφα (των ετών 1163, 1336 και 1393) », *Τρικαλινά *13 (1993), σσ. 27-54.
* Π. Αραβαντινός, *Περιγραφή της Ηπείρου*, μέρος Γ΄, εκδ. ΕΗΜ, Ιωάννινα 1984, σελ. 70.

Κατηγορία:Δήμος Μετσόβου
Κατηγορία:Πρώην Μητροπόλεις του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως
Lotus Omega

Το **Lotus Omega**, γνωστό επίσης και ως **Opel Lotus Omega** και **Vauxhall Lotus Carlton**, ήταν ένα μεσαίο σεντάν αυτοκίνητο υψηλών επιδόσεων που κατασκευαζόταν από τη βρετανική αυτοκινητοβιομηχανία Lotus Cars, από το 1990 έως τον Δεκέμβριο του 1992. Βασίστηκε στην πρώτη γενιά του Opel Omega και αποτέλεσε την ισχυρότερη έκδοση της παλέτας του μοντέλου. Συνολικά παρήχθησαν 950 αντίτυπα σειράς Lotus Omega και όλα σε σκούρο πράσινο εξωτερικό χρωματισμό *Imperial Green*.

## Τεχνικά στοιχεία
* Κινητήρας: 6-κύλινδρος σε σειρά (Ι6), με bi-turbo.
* Κυβισμός κινητήρα: 3.615 cm³.
* Κιβώτιο ταχυτήτων: 6-τάχυτο μηχανικό S6-40 της ZF (το ίδιο που έφερε και η Chevrolet Corvette C4 ZR-1 του 1990 - 1995).
* Φρένα: 4 αεριζόμενα δισκόφρενα και με ABS.
* Ισχύς: 377 hp (281 kW; 382 PS) στις 5.200 στροφές το λεπτό.
* Ροπή: 568 N·m (419 lb·ft) στις 4.200 στροφές το λεπτό.
* Επιτάχυνση 0-60 mph (0-97 km/h): 5,1 sec
* Επιτάχυνση 0-100 mph (0-161 km/h): 11,1 sec
* Μέγιστη ταχύτητα: 177 mph (285 km/h)
* Τιμή στο Ηνωμένο Βασίλειο: £48.000 με την τότε ισοτιμία.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Omega
Κατηγορία:Μεσαία αυτοκίνητα
Κατηγορία:Σπορ αυτοκίνητα
Κατηγορία:Βρετανικά αυτοκίνητα
Θύαμος Αιτωλοακαρνανίας

Ο **Θύαμος** είναι χωριό του δήμου Αμφιλοχίας της Αιτωλοακαρνανίας, εντός των ορίων της τοπικής κοινότητας Πατιοπούλου.

## Γενικά στοιχεία
μικρογραφία
Ο Θύαμος, ένα γραφικό και πανέμορφο χωριό, δημιουργήθηκε το 1976 και οι πρώτοι κάτοικοι προέρχονταν από τα γύρω χωριά (Πατιόπουλο, Φράγκου, Δρομίστα, Κάμινα, Ρουπακιά, Τάρλα και Αγρίδι). Αρχικά υπαγόταν στην επαρχία Βάλτου ενώ τον Σεπτέμβριο του 1977 προσαρτήθηκε στην κοινότητα Πατιοπούλου. Το 1997 περιήλθε στα όρια του δήμου Ινάχου και πλέον ανήκει στο δήμο Αμφιλοχίας. Η πρώτη απογραφή που διενεργήθηκε στο χωριό το 1981, κατέγραψε 439 κατοίκους ενώ το 1991 ο πληθυσμός του οικισμού ανερχόταν στους 384 κατοίκους. Σύμφωνα με τα στοιχεία της τελευταίας απογραφής πληθυσμού του 2011 ο αριθμός των μόνιμων κατοίκων φθάνει τους 386. Ο Θύαμος αποτελεί τον πολυπληθέστερο οικισμό της τοπικής κοινότητας Πατιοπούλου.

Εκκλησιαστικά, ο Θύαμος υπάγεται στην μητρόπολη Αιτωλίας και Ακαρνανίας ενώ η κεντρική εκκλησία του οικισμού είναι ο ιερός ναός των Αγίων Αναργύρων οπου εορτάζεται την 1 Ιουλίου..

Το χωριό προσφέρεται για πεζοπορία και ποδηλασία μέσα στη φύση.

## Απογραφές πληθυσμού
Οι απογραφές πληθυσμού είναι:

## Παραπομπές


Κατηγορία:Δήμος Αμφιλοχίας
Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Αιτωλοακαρνανίας
Κίνημα στην Πόλη του Ζωγράφου

Το **Κίνημα στην Πόλη του Ζωγράφου** είναι δημοτική κίνηση της ριζοσπαστικής αριστεράς στο δήμο Ζωγράφου.

## Ίδρυση και εκλογικές συμμετοχές
Ιδρύθηκε το 2006, ενώ στη πρώτη εκλογική διαδικασία που συμμετείχε πήρε το 6,41% ψήφων του Δήμου και εξέλεγε δημοτικό σύμβουλο τον επικεφαλής Κώστα Κωστόπουλο. Στις δημοτικές εκλογές του 2010 εξέλεξε με ποσοστό 5,01% δημοτικό σύμβουλο την Ράνια Νενεδάκη, η οποία είναι η επικεφαλής του συνδυασμού στις δημοτικές εκλογές του 2014.

## Δράση
Το κίνημα στην πόλη έχει συμμετοχή στα τοπικά ζητήματα της περιοχής όπως το θέμα της Βίλας Ζωγράφου και σε συνεδρίαση ψήφισε κατά της αποδοχής δωρεάς του υπόλοιπου 50% του Κτήματος Ζωγράφου στον Δήμο ενώ παράλληλα είναι ενάντια στo Πρόγραμμα Καλλικράτης και έχει συμμετάσχει σε δράσεις ενάντια στο κλείσιμο των ιατρείων ΕΟΠΥΥ στην περιοχή, καθώς και έχει στηλιτεύσει την *τσιμεντοποιήση* του Δήμου. Μέλη της παράταξης συμμετείχαν σε διαμαρτυρία εναντίον της υπουργού Άννας Νταλάρα στις  06/06/2011 καθώς και εναντίον του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη. 
Τα γραφεία της δημοτικής κίνησης *Κίνημα στη Πόλη του Ζωγράφου* έχουν γίνει επανειλημμένως στόχος ακροδεξιών επιθέσεων.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Δήμος Ζωγράφου
Κατηγορία:Δημοτικές παρατάξεις
Σταγοί (Καλαμπάκα)

**Σταγοί** ήταν η μεσαιωνική ονομασία της σημερινής θεσσαλικής πόλης Καλαμπάκα. Αρχικά αποτελούσε φρούριο στη θέση της ακροπόλεως του αρχαίου Αιγινίου. Η παλιότερη μνεία των Σταγών απαντά στην «*Διατύπωσιν» *του Βυζαντινού αυτοκράτορα, Λέοντος ΣΤ΄ (886 - 812). Το 1163 γίνεται μνεία του κάστρου των Σταγών. Το 1204 οι Σταγοί περιήλθαν στο Δεσποτάτο της Ηπείρου, ενώ στο τέλος του 13ου αιώνα πέρασαν στην κυριαρχία των δουκών των Νέων Πατρών (Υπάτης). Το 1334 καταλήφθηκαν από τον δεσπότη της Ηπείρου Ιωάννη Β΄ και λίγο αργότερα περιήλθαν στην αυτοκρατορία της Κωνσταντινουπόλεως. Το 1348 κυριεύτηκαν από τους Σέρβους του Στεφάνου Δουσάν και έφτασαν σε ακμή επί της βασιλείας του αδελφού του Συμεών Ούρεση Παλαιολόγου. Όταν η Θεσσαλία κατελήφθη από τους Τούρκους, η Καλαμπάκα υπήχθη διοικητικώς στον πασά της Λάρισας και αργότερα στο σαντζάκι των Τρικάλων.

Από τις αρχές του Ι΄ αιώνα οι Σταγοί αναφέρονται ως έδρα επισκοπής, η οποία, καθ’ όλη την μεσαιωνική περίοδο, έτυχε προνομίων και δωρεών εκ μέρους των Βυζαντινών Αυτοκρατόρων. Διέθετε σημαντική κτηματική περιουσία και εξαρτημένους καλλιεργητές σε γειτονικούς οικισμούς. Στα όριά της συμπεριλαμβάνονταν εκτός από πεδινές περιοχές της βορειοδυτικής Θεσσαλίας και μία εκτεταμένη ορεινή ζώνη στα *Χάσια* και την κεντρική Πίνδο. Η επισκοπή των Σταγών, η οποία υπαγόταν στην μητρόπολη Λαρίσης, διατηρήθηκε με κάποια μικρά διαλείμματα ως το 1900, οπότε συγχωνεύτηκε με την επισκοπή Τρίκκης, συναποτελώντας τη Μητρόπολη Τρίκκης και Σταγών με έδρα τα Τρίκαλα. Ανασυστήθηκε το 1991 και έκτοτε λειτουργεί ως «Ιερά Μητρόπολις Σταγών και Μετεώρων» με έδρα την Καλαμπάκα.

## Πηγές
* Α. Αβραμέα, *Η Βυζαντινή Θεσσαλία μέχρι του 1204*, διδακτορική διατριβή, Αθήνα 1974, ΕΚΠΑ-Βιβλιοθήκη Σοφίας Ν. Σαριπόλου 27, Αθήνα 1974, σελ. 158-161.
* Β. Σπανός, *Ιστορία-Προσωπογραφία της ΒΔ. Θεσσαλίας το Β’ Μισό του ΙΔ΄ αιώνα*, Λάρισα 1995
* Ι. Βογιατζίδης, *Το χρονικόν των Μετεώρων*, Επετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών 2 (1925), σελ. 149-162
* Δ. Σοφιανός, *Αcta Stagorum. Tα υπέρ της Θεσσαλικής επισκοπής Σταγών παλαιά βυζαντινά έγγραφα (των ετών 1163, 1336 και 1393)*, Τρικαλινά 13 (1993), σελ. 7-67
* Στ. Αριστάρχης, *Έκθεσις επί των διαγωνισμάτων Θεσσαλίας και Ηπείρου*, Ο εν Κωνσταντινουπόλει Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος 13-15 (1867), σελ. 31-39
* L. Heuzey – H.Daumet, *Mission arhéologique de Macédoine*, Paris 1876, σελ. 452-454
* L.Heuzey, *Οδοιπορικό *στην Τουρκοκρατούμενη Θεσσαλία το 1858*, μτφ. Χ. Δημητρουλόπουλος,  εκδ. Αφοι Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη 1991, σελ. 152-157
* F. Dölger, *Regesten der kaiserurkunden des oströmischen reiches von 565-1453*, Verlag, München-Berlin 1960, σελ. 159-160
* P.Sustal, *Hellas und Thessalia*, (TIB 1), edΗ. Hunger., Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Bonn 1976, σελ. 262
* Ch. Astruc, *Un document inédit de 1163 sur l’ évêché thessalien, de Stagi*, Paris.Suppl. Gr. 1371, BCH, τομ. 83(1959),σελ. 206-246*

Κατηγορία:Καλαμπάκα
Κατηγορία:Ιερά Μητρόπολις Σταγών και Μετεώρων
Κυριάκος Φλόκας

Ο **Κυριάκος** ή **Κύρ(γ)ιος Φλόκας** ήταν το πρόσωπο που σύμφωνα με την προφορική ιστορική παράδοση συνέβαλε καθοριστικά ώστε να χορηγηθεί το 1659 από τους Οθωμανούς, το προνομιακό καθεστώς στην περιοχή του Μετσόβου. 

## Σχετικά στοιχεία
Ο σχετικός θρύλος, αποδίδει την παραχώρηση των προνομίων του Μετσόβου στην εύνοια κάποιου μεγάλου βεζύρη προς τον Μετσοβίτη αρχιτσέλιγκα, σε ανταπόδοση του γεγονότος ότι τον φιλοξένησε και τον έκρυψε όταν είχε πέσει στη δυσμένεια του σουλτάνου και κινδύνευε να εκτελεστεί. Συγκεκριμένα, ο υψηλόβαθμος Οθωμανός αξιωματούχος, ντυμένος με στολή κτηνοτρόφου, ακολουθούσε επί τρία χρόνια τα κοπάδια του Φλόκα στα χειμαδιά της Θεσσαλίας και τα θερινά βοσκοτόπια του Μετσόβου. Διαπιστώθηκε, ωστόσο, ότι είχε πέσει θύμα συκοφαντίας γι αυτό και ο Σουλτάνος τον αμνήστευσε, τον αναζήτησε και τον αποκατέστησε στην θέση του. Όταν αργότερα τον επισκέφτηκε μετά από πρόσκλησή του ο Φλόκας, του έδωσε άφθονα και πλούσια δώρα και τον εφοδίασε με σουλτανικό φιρμάνι, μέσω του οποίου παραχωρούνταν ειδικά προνόμια στο Μέτσοβο και τα όμορα προς αυτό χωριά.

Χωρίς να έχει τεκμηριωθεί ιστορικά η ύπαρξη του Κυριάκου Φλόκα και του συγκεκριμένου βεζύρη*,* η οικογένεια Φλόκα εμφανίζεται στις πηγές του Μετσόβου ως μία από τις ισχυρότερες του ανώτερου κοινωνικού στρώματος. Κατά την διάρκεια του 18ου αιώνα συναντάμε μέλη της να κατέχουν ηγετικές θέσεις, να χρηματοδοτούν κοινωφελή έργα και να δωρίζουν γαίες σε ναούς και μονές της περιοχής. Παράλληλα, η κεντρικότερη συνοικία του Μετσόβου, όπου σήμερα βρίσκεται η κεντρική πλατεία, έφερε παλιότερα την ονομασία ο «Μαχαλάς του Φλόκα».

Η εκκλησία του Μετσόβου τελεί κάθε χρόνο κατά την Κυριακή της Ορθοδοξίας μνημόσυνο προς τιμήν του. Το φιρμάνι και το πατριαρχικό σιγίλλιο με το οποίο από το 1659 το Μέτσοβο υπήχθη στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, φυλάσσονται σε σιδερένιο κιβώτιο στο Αβερώφειο γραφείο του Μετσόβου.

## Παραπομπές


## Πηγές
* Β. Σκαφιδάς, «Τα προνόμια του Μετσόβου», *ΗΕ* 1 (1952), σ. 657-660.
* V. Diamandi, «Meţoviţeanul Floca şi privilegiile obţinute de el»*, Convorbiri literare *(1910)*,*σελ. 480-483.
* Γ.Πλατάρης - Τζίμας, *Κώδικας *Διαθηκών, Μείζονες και ελάσσονες ευεργέτες του Μετσόβου, *τόμ. Β΄, εκδ. *Νομαρχιακής αυτοδιοίκησης Ιωαννίνων και Δήμου Μετσόβου, Μέτσοβο/Αθήνα 2004, σελ 262-263.
* Α. Βακαλόπουλος, *Ιστορία *του Νέου Ελληνισμού*, τόμ. Β΄, Θεσσαλονίκη 1961, σελ. 340.*
* Γ. Πλατάρης, *Κώδικας *Χώρας Μετσόβου των ετών 1708-1907*, Αθήνα 1982, σελ. 7, 11, 34, 40, 64, 66, *68, 72-73, 78, 81, 84, 92- 93, 103, 119, 155.

Κατηγορία:Έλληνες ευεργέτες
Κατηγορία:Λαογραφία στην Ελλάδα
Νταβόρ Γιακόβλεβιτς

Ο **Νταβόρ Γιακόβλεβιτς** (*Davor Jakovljević*, γεννημένος το 1967) είναι παλαίμαχος Μαυροβούνιος ποδοσφαιριστής, ο οποίος αγωνιζόταν ως επιθετικός, με πολύ μεγάλη ικανότητα στο σκοράρισμα. Πανύψηλος και πολύ καλός στο ψηλό παιχνίδι, κατάφερε να πετύχει περισσότερα από 100 γκολ σε τέσσερα έτη που αγωνίσθηκε σε αρκετές ελληνικές ομάδες και των τριών εθνικών κατηγοριών.

## Σταδιοδρομία
Κατά σειρά υπήρξε στέλεχος του Λεβαδειακού (στην Α΄ Εθνική την περίοδο 1993-94 με 27 αγώνες και 4 γκολ), του Α.Ο. Χαλκίδας (1ος σκόρερ στο Νότιο Όμιλο με 36 γκολ), του Εθνικού Αστέρα (τη σεζόν 1997-98 είχε βοηθήσει τα μέγιστα στην άνοδο της ομάδας της Καισαριανής στην Α΄ Εθνική σημειώνοντας 34 γκολ στο πρωτάθλημα της Β’ Εθνικής, μια σπάνια επίδοση που δύσκολα μπορεί να την πετύχει κάποιος, ακόμη και σε ενιαίο όμιλο της κατηγορίας), του Παναιτωλικού, της Νίκης Βόλου και του Αχαρναϊκού.

Συνέχισε να παίζει ποδόσφαιρο μέχρι και την ηλικία των 40 ετών περίπου, στην ερασιτεχνική ομάδα του Ευβοϊκού Χαλκίδας.

Σήμερα εργάζεται ως τεχνικός σε ομάδες της Εύβοιας.

## Πηγές
* "40 χρονια ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ & ΠΡΟΠΟ" (έκδοση της εφημερίδας ΠΡΟΠΟΡΑΜΑ, Αθήνα, 2000)
* Διεθνής στατιστική ιστοσελίδα για το ποδόσφαιρο, ελληνικά στοιχεία: Αλέξανδρος Μαστρογιαννόπουλος

## Παραπομπές


Κατηγορία:Επιθετικοί ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Μαυροβούνιοι ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικού Αστέρα
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Α.Ο. Χαλκίδας
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Λεβαδειακού
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παναιτωλικού
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Νίκης Βόλου
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Αχαρναϊκού Α.Ο.
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Γ΄ Εθνικής Ελλάδας
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Φούτμπολ Λιγκ (Ελλάδα)
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σούπερ Λιγκ Ελλάδας
Κατηγορία:Ξένοι ποδοσφαιριστές στην Ελλάδα
Ζέλικο Γκόλε

Ο **Ζέλικο Γκόλε** (στα σέρβικα: Zeljko Gole) είναι ένας γεννημένος το 1968 παλαίμαχος κροάτης ποδοσφαιριστής που αγωνιζόταν στη μεσαία γραμμή, κυρίως σαν ανασταλτικός παίκτης.
Ικανός και ως σκόρερ, έπαιξε σε αρκετές ελληνικές ομάδες με αξιοσημείωτη καριέρα.
Κατά σειρά υπήρξε στέλεχος της Αθλητικής Ένωσης Αμπελοκήπων Θεσσαλονίκης, της Νίκης Βόλου και του Εθνικού Αστέρα της Καισαριανής. Τα κυριότερα προσόντα του ήταν η ταχύτητα, οι πολλές δυνάμεις που διέθετε και η μεγάλη ικανότητά του στο ψηλό παιχνίδι.

## Πηγές
* "40 χρονια ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ & ΠΡΟΠΟ" (έκδοση της εφημερίδας ΠΡΟΠΟΡΑΜΑ, Αθήνα, 2000)
* Διεθνής στατιστική ιστοσελίδα για το ποδόσφαιρο

## Παραπομπές


Κατηγορία:Μέσοι ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Κροάτες ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικού Αστέρα
Δραγγιανή

[thumb|300x300px|Χάρτης των επαρχιών της [Μακεδονική Αυτοκρατορία|Μακεδονικής αυτοκρατορίας, με απεικόνιση της Δραγγιανής και των γειτονικών περιοχών]]
Η **Δραγγιανή** ή **Ζαραγγιανή**, (επίσης αναφερόμενη στα αρχαία περσικά ως *Zranka*) ήταν ιστορική περιοχή και διοικητική περιφέρεια της Αυτοκρατορίας των Αχαιμενιδών. Η περιοχή περιλαμβάνει εδάφη γύρω από τη λίμνη Hamun, υγροτόπους στη λεκάνη Sistan στα Ιρανό-Αφγανό-Πακιστανικά σύνορα, και της κυριότερης λεκάνης απορροής του ποταμού Χέλμαντ, στην περιοχή που σήμερα είναι το νοτιοδυτικό Αφγανιστάν και το "Nok Kondi" (*"απότομο σημείο"*) του δυτικού Πακιστάν.

## Ιστορία
Στην αρχαία εποχή η Δραγγιανή κατοικούνταν από μια ιρανική φυλή την οποία οι αρχαίοι έλληνες της ελληνιστικής περιόδου αποκαλούσαν Σαραγγιανούς ή Δραγγιανούς. Η Δραγγιανή αργότερα υποτάχθηκε πιθανόν από έναν άλλον ιρανικό λαό, τους Μήδους, και αργότερα  σίγουρα από την επεκτεινόμενη Περσική Αυτοκρατορία του Κύρου του Μέγα (522-486 π.Χ.) . Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο οι Δραγγιανοί (στο κείμενο Σαράγγαι) υπάχθηκαν στην ίδια περιφέρεια με τους Ούτιους, Θαμαναίους, Μύκιους και αυτούς που είχαν εξοριστεί στον Περσικό Κόλπο. Η πρωτεύουσα της Δραγγιανής που ονομαζόταν Zarin ή Zranka (όπως και η Επαρχία), ταυτίζεται κατά πάσα πιθανότητα με τον αρχαιολογικό χώρο της εποχής ων Αχαιμενιδών Dahan-e Gholaman, νοτιοανατολικά του Ζαμπόλ στο Ιράν. Άλλο μεγάλο κέντρο ήταν η πόλη Αλεξάνδρεια η Προφθασία, που πιθανόν βρισκόταν στο σημερινό Φαράχ στο Αφγανιστάν. Κατά περίπτωση η Δραγγιανή διοικούταν από τον ίδιο Σατράπη με την γειτονική Αραχωσία. Το 330-329 π.Χ. η περιοχή κατακτήθηκε από τον Μέγα Αλέξανδρο. Η Δραγγιανή συνέχισε να αποτελεί διοικητική περιφέρεια υπό τον Αλέξανδρο και τους διαδόχους του. Μετά το θάνατο του Αλεξάνδρου το 323 π.Χ., κυβερνήθηκε από τον Στασάνωρα από τους Σόλους της Κύπρου, και αργότερα, το 321 π.Χ. παραχωρήθηκε σε έναν άλλον Κύπριο, τον Στάσανδρο. Μέχρι το τέλος του 4ου αιώνα π.Χ. η Δραγγιανή ήταν μέρος της Αυτοκρατορίας των Σελευκιδών, αλλά στο δεύτερο μισό του 3ου αιώνα π.Χ. προσαρτήθηκε, τουλάχιστον προσωρινά, από τον Ευθύδημος Α΄ του βασιλείου της Βακτριανής. Φαίνεται ότι το 206-205 π.Χ. ο Αντίοχος Γ΄ ο Μέγας (222-187 π.Χ.) ανακατέλαβε τη Δραγγιανή από τους Σελευκίδες, κατά την *Ανάβασή* του. Κατά την περίοδο της παρακμής της εξουσίας των Σελευκιδών η ιστορία της Δραγγιανής δεν είναι ξεκάθαρη, αλλά μέχρι τα μέσα του 2ου αιώνα π.Χ. η περιοχή είχε κατακτηθεί από την επεκτεινόμενη Παρθική Αυτοκρατορία των Αρσακιδών.

## Σημειώσεις


## Παραπομπές

* 
* G. Gnoli, "Dahan-e Ḡolāmān," *Encyclopaedia Iranica*, vol. 6 (1993) 582-585.
* Drangiana by Jona Lendering 
* R. Schmitt, "Drangiana," *Encyclopaedia Iranica*, vol. 7 (1995) 534-537.

Κατηγορία:Αρχαία ελληνική γεωγραφία
Κατηγορία:Ιστορικές περιοχές του Αφγανιστάν
Κατηγορία:Σατραπείες της Περσικής Αυτοκρατορίας
Κατηγορία:Ιρανικές χώρες και εδάφη
Αγωγιάτες του Μετσόβου

Οι αγωγιάτες του Μετσόβου αποτέλεσαν
μία από τις σπουδαιότερες επαγγελματικές ομάδες μεταφορέων του οθωμανικού
χώρου. Το 1707, εμφανίζονται στις πηγές, να διαθέτουν ήδη επαγγελματική
συντεχνία, γεγονός που καθιστά πιθανή την ενασχόλησή τους με διακίνηση
εμπορευμάτων σε ακόμη παλαιότερες εποχές.

Στον οθωμανικό χώρο και ιδίως στον
Βαλκανικό η διακίνηση των εμπορευμάτων διεξάγονταν σχεδόν αποκλειστικά με
ημιόνους. Το εύρος και ο τρόπος δράσης των ιδιοκτητών τους, καθιστούσε το
επάγγελμα του αγωγιάτη καθοριστικής σημασίας για την διεξαγωγή του χερσαίου
εμπορίου εκείνης της εποχής.

Καθ’ όλη την διάρκεια του 18ου
και 19ουαιώνα, οι αγωγιάτες του Μετσόβου, συνιστούν μία από τις πιο δραστήριες μεταφορικές
ομάδες στο χερσαίο διαμετακομιστικό εμπόριο του βαλκανικού χώρου. 

Ο Pouqueville
αναφέρει ότι οι Βλάχοιαγωγιάτες είναι γνωστοί με το όνομα Μετσοβίτες, ενώ ο
ίδιος θεωρεί τους Μετσοβίτες και τους κατοίκους του Ζαγορίου ως τους πιο
δραστήριους αγωγιάτες στην ευρωπαϊκή αγορά της Τουρκίας. Ο Bοué χαρακτηρίζει
τους *κερατζήδες *του Μετσόβου ως τους
περιφημότερους της «Αλβανίας» και μεταξύ των πιο ξακουστών στα Βαλκάνια. Κατά
τον Γούδα οι μεταφορές από Βουκουρέστι, Κωνσταντινούπολη, Βελιγράδι και
Ανδριανούπολη γίνονταν σχεδόν αποκλειστικά από Μετσοβίτες αγωγιάτε*ς*, οι οποίοι στα τούρκικα καλούνταν *κεραντσίμπασι*.

## Πηγές
* F. Braudel, *Η *Μεσόγειος και ο Μεσογειακός κόσμος την εποχή του Φιλλίπου Β*’ *της *Ισπανίας, μτφ. Κ. Μιτσοτάκη, τόμ. *Α΄, εκδ. ΜΙΕΤ, Αθήνα21993,.σελ. 349 -356

* F. C. H. LPouqueville, *VoyagedelaGrèce*, deuxièmeedition, tomesecond, Paris, 1826, σελ. 22-23·

* F. C. H. LPouqueville, *VoyagedanslaGrèce*, tomepremier, ChapitreXII, Paris 1820,**,**σελ. 157.·

* A. Bοué, *Die Εuropäische Türkei*, Band II, Wien 1889, σελ. 479· Α. Γούδας, *Βίοι *Παράλληλοι*, *των επί της αναγεννήσεως της Ελλάδος διαπρεψάντων ανδρών, Πλούτος ή Εμπόριον, *τόμ. Γ΄, εκ του *τυπογραφείου Μ.Π. Περίδου, Αθήνα, 1870, σελ. 290·

* *Αρχείο Αλή Πασά, *Συλλογής Ι. Χώτζη, Γενναδείου Βιβλιοθήκης της Αμερικανικής Σχολής Αθηνών, Έκδοση - Σχολιασμός – Ευρετήρια: Β. Παναγιωτόπουλος με τη συνεργασία των Δ. Δημητρόπουλου, Π. Μιχαηλάρη, *τ*όμος Β 2007, σελ. 676-677. 

* Γ.Παπαγεωργίου, *Οι *Συντεχνίες στα Γιάννενα κατά τον 19ο καις τις αρχές του 20ου αιώνα*, *διδακτορική Διατριβή, εκδ. ΙΜΙΑΧ, ,Ιωάννινα 1998**, **σελ. 52, ( υποσ. 1).

Κατηγορία:Δήμος Μετσόβου
Κατηγορία:Επαγγέλματα
Κατηγορία:Μεταφορές στην Οθωμανική Αυτοκρατορία
Μεγάλη κτηνοτροφία

Ο όρος *μεγάλη κτηνοτροφία *χρησιμοποιείται από την ιστοριογραφία για να
δηλώσει την ανάπτυξη, κατά την διάρκεια της οθωμανικής περιόδου, μίας
κτηνοτροφικής οικονομίας κλίμακας, η οποία συνδέεται με την εμπορική έξοδο και
βιοτεχνική εξειδίκευση των κοινωνιών που την υπηρετούν.

Ως εξέλιξη, συνδέεται με την
προσπάθεια του οθωμανικού κράτους, να περιλάβει τα κέντρα της κτηνοτροφίας στον
τρόπο οργάνωσης της παραγωγής, αλλά και τη πρόνοια του να τα προστατέψει από
τις αποδιαρθρώσεις, που συνήθως εντοπίζουμε στις υπόλοιπες αγροτικές δραστηριότητες,
με φοροαπαλλαγές και παραχώρηση ειδικών καθεστώτων. Μέσα από αυτή τη
διαδικασία, οι κτηνοτροφικοί πληθυσμοί μετατρέπονται σε παραγωγική δύναμη της
αυτοκρατορίας, εμπλέκονται στο μηχανισμό απόδοσης του κτηνοτροφικού φόρου και
διεισδύουν στην κρατική υπηρεσία εφοδιασμού της αυτοκρατορίας. Αποκτούν, έτσι,
μία αναβαθμισμένη σχέση με το κράτος, η οποία τους δίνει δυνατότητες πρόσβασης
ή παρέμβασης στην κρατική μηχανή, γεγονός που συντηρεί αλλά και υποκινεί τη
διεκδίκηση μία εντονότερης οικονομικής παρουσίας. Αυτή πραγματώνεται κατά την
εξέλιξή της ως μία διευρυμένη εμπορική δραστηριότητα, η οποία συνδέεται την
ίδια στιγμή με την οικονομική ανάπτυξη της Ευρώπης και τη λειτουργία της
μεσογειακής οικονομίας της αγοράς.

Διαμορφώνεται, έτσι, το μοντέλο της
ορεινής κτηνοτροφικής πόλης, η οποία συμμετέχοντας στον τρόπο οργάνωσης και
παραγωγής του οθωμανικού κόσμου, διεκδικεί την ανάπτυξή της, μέσω της εμπορική
διαδικασίας, ξεκινώντας με τη μεταφορά της πρώτης ύλης και την έξοδό της στις
μεταφορές.

## Πηγές
* Β. Ρόκου,*Ορεινές *κοινωνίες κατά την περίοδο της Οθωμανικής κυριαρχίας στα Βαλκάνια*,   εκδ. Ερωδιός, Θεσσαλονίκη 2007, σελ. 57 -62.*

* Σ. Ασδραχάς, *Μηχανισμοί *της αγροτικής οικονομίας στην τουρκοκρατία (ΙΕ-ΙΣΤ΄αι.)*,εκδ. Θεμέλιο, Αθήνα *1978, σελ. 57-58.

* F.Braudel, *Η Μεσόγειος *και ο Μεσογειακός κόσμος την εποχή του Φιλλίπου Β΄ της *Ισπανίας, μτφ. Κ. *Μιτσοτάκη, εκδ. Μ..ΙΕ.Τ., τόμ. Α΄, σελ. 429.

* H. Inalcik, *Η *οθωμανική αυτοκρατορία. Η κλασσική εποχή 1300- 1600*, μτφ.M. Κοκολάκης, εκδ. *Αλεξάνδρεια, Αθήνα, πρώτη έκδοση 1995, σελ. 249-250.

* F. C.H.L. Pouquevil, *Ταξίδι στην Ελλάδα Μακεδονία Θεσσαλία*, εκδ. Αφων Τολίδη, Αθήνα 1995, σελ. 254.

Κατηγορία:Οικονομία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας
Κατηγορία:Κτηνοτροφία
Βοϊβοδαλίκι

Σε διάφορα διοικητικά έγγραφα της *Χώρας [[Μέτσοβο|Μετσόβου]],* του 18ου και των αρχών του 19ου
αιώνα, καταγράφεται ο όρος *βοϊβοδαλί*κι.
Προέρχεται από την λέξη* [[βοεβόδας]], *τίτλο
που έφερε ο εκάστοτε Οθωμανός νομέας της περιοχής και, ως έννοια, προσδιορίζει
το τοπικό σύστημα είσπραξης και απόδοσης των φόρων στο οθωμανικό κράτος.

## Αναταραχές
Το *βοϊβοδαλίκι*
συνιστούσε τη σημαντικότερη κοινοτική λειτουργία της *Χώρας Μετσόβου *και απασχολούσε έντονα την ηγετική της ομάδα. Η
επίγνωση ότι, η φορολογική και πολιτική αυτοδιάθεση της *Χώρας *συνδέονταν άμεσα με την υπεύθυνη διαχείριση του *βοϊβοδαλικίου, *οδηγούσε συχνά σε
ξέσπασμα εσωτερικών αναταραχών. Γενεσιουργός αιτία τους ήταν ο φόβος μήπως, οι
κατά καιρούς λανθασμένοι χειρισμοί της ηγετικής ομάδας, οδηγήσουν τον mukata‘a
του Μετσόβου σε μη ελεγχόμενα από τους κατοίκους του πρόσωπα.

## Φόροι
Η απόδοση του φόρου και η εξασφάλιση των σχετικών εγγράφων
από τον εκάστοτε *βοεβόδα*, συνιστούσε
την εξωτερική πτυχή του *βοϊβοδαλικίου*.
Όμως, για τα κατώτερα στρώματα του πληθυσμού το *βοϊβοδαλίκι *ταυτίζονταν με την αρχοντική κοινωνία του Μετσόβου,
εφόσον τα όργανα που αναλάμβαναν τη διεκπεραίωσή του προέρχονταν από αυτή. Οι
ακολουθούμενες εισπρακτικές διαδικασίες αναπαρήγαγαν σε τοπική κλίμακα γνωστές
μεθόδους του οθωμανικού δημοσιονομικού συστήματος.

## Πλαίσιο δράσης
Με ειδικά συμφωνητικά, στα οποία αναγράφονταν τα
εισπραττόμενα ποσά καθώς και οι υποχρεώσεις ή τα δικαιώματα του εκάστοτε *ελτιζαμτζή *(iltizâm),όπως αποκαλούνται
στα έγγραφα της εποχής οι εκμισθωτές των φόρων, καθορίζονταν απόλυτα το πλαίσιο
δράσης τους. Η εφαρμογή αυτού του συστήματος είχε διττό σκοπό. Από τη μία, τη
σύσταση ενός μηχανισμού είσπραξης των φόρων και από την άλλη την εμπλοκή των
χρηματικών κεφαλαίων των εύπορων κατοίκων του Μετσόβου στην εξυπηρέτηση του *βοϊβοδαλικίου*.

## Πηγές

* Β. Cvetkova, «Η εξέλιξη του τουρκικού φεουδαλικού καθεστώτος από τα τέλη του ΙΣΤ΄ως τα μέσα του ΙΗ΄ αιώνα» στο *Η οικονομική δομή των Βαλκανικών χωρών στα χρόνια της οθωμανικής κυριαρχίας ιε΄ -ιθ΄ αι.*, εκδ. Μέλισσα, σελ. 93 -95.
* Β. Cvetkova, «Recherches sur le système d’ affermage (iltizam) dans l’ Empire ottoman au cours du XVIe-XVIIIe s. par rapport aux contrées bulgares», *Rocznik Orientalistyncy*, 27/2 (1964), σελ. 111-119.
* G. Ηamilton - H. Bowen, *Islamic Society and the Wes*, *Islamic Society in the Eighteenth Century*, Vol. I2, London-N.York-Toronto 1957, σελ. 17-21.
* H. Inalcik, *The Emergence of bigfarms, çiftliks: state, landlords and tenants*, Collection Turcica III, Peeters, Leuvain 1983, σελ. 111-112.
* Θ. Δασούλας, *[http://hdl.handle.net/10442/hedi/17726 Αγροτικές κοινωνίες του ορεινού χώρου κατά οθωμανική περίοδο: ο γεωργικός κόσμος της "Χώρας Μετζόβου" (18<sup>ος</sup>-19<sup>ος</sup>αι.)]*, ΕΑΔΔ (Εθνικό Αρχείο Διδακτορικών Διατριβών), 2009, σελ. 333-347, 358-361.

Κατηγορία:Δήμος Μετσόβου
Κατηγορία:Φορολογία στην Οθωμανική Αυτοκρατορία
Λάσα Μετσόβου

Η λέξη *λάσο *απαντάται σε έγγραφα της οθωμανικής περιόδου ως όρος που
προσδιορίζει τα κληροδοτήματα που διαθέτει προς χρήση μία κοινότητα.

## Η περίπτωση του Μετσόβου
Στην περίπτωση του Μετσόβου η
διαχείριση των *λάσω*ν συνιστά, ήδη από
τον 18ο αιώνα, μία από τις σημαντικότερες κοινοτικές λειτουργίες. Η
αγάπη προς την γενέθλιο τόπο και ο κοινωνικός αλτρουισμός των Μετσοβιτών της
διασποράς, είχε ως αποτέλεσμα να συσσωρευτεί στο Μέτσοβο ένα σημαντικό *ευεργετικό κεφάλαιο. *Μάλιστα από τις
αρχές του 19ου αιώνα είχε συνταχθεί ειδικός κώδικας, όπου
καταχωρούνταν οι διαθήκες των διαθετών. Αυτός καταστράφηκε το 1854,
καταρτίστηκε εκ νέου από την πατριαρχική εξαρχία Μετσόβου και καταστράφηκε ξανά
το 1941.

## Διαχείριση
Καθ’ όλη την διάρκεια του 19ου αιώνα
η διαχείριση των *λάσων* του Μετσόβου
συνιστά ένα από τα βασικότερα ζητήματα της τοπικής κοινωνίας. Οι υπεξαιρέσεις
ποσών από μέλη της άρχουσας κοινωνικής ομάδας και οι μεταξύ τους αντιπαλότητες,
οδηγούν σε μία εξοντωτική δικαστική αντιπαράθεση, η οποία καταλήγει σε
φυλακίσεις και σε επεμβάσεις των οθωμανικών αρχών. Η απήυδηση τους, για την
σφοδρότητα αυτής της σύγκρουσης, εκφράζεται χαρακτηριστικά σε επιστολή που
στέλνει το 1836 ο πασάς των Ιωαννίνων στους προεστούς του Μετσόβου, όπου,
μεταξύ άλλων, τονίζει:« *με αυτήν την
κακίαν σας καταντήσεταν αυτήν την χώραν εις αχαμνόν χάλι σας λέγω ότι
περισσότερον δεν ημπορώ να σας υποφέρω, μόνον σας προστάζω ακόμη αυτήν την
φοράν, να τραβήσητε το μάτι κ΄το χέρι από την αρπαγήν της κοινότητας,
κ΄ενωμένοι όλοι με ειλικρινή αγάπην κ΄ομόνοιαν, να φροντίσητε το συμφέρον της
πατρίδος, όλους σας αγαπώ εξ ίσου, κ΄ ουδείς να μη κάμη την παραμικράν
κατάχρησιν εις το κοινόν σας*  ».

## Πηγές
** **
* Γ. Πλατάρης. – Τζίμας, *Κώδικας *Διαθηκών, Μείζονες και ελάσσονες ευεργέτες του Μετσόβου, *εκδ. Νομαρχιακής *αυτοδιοίκησης Ιωαννίνων και Δήμου Μετσόβου, Μέτσοβο/Αθήνα, 2004, τόμ. Α, σελ. 83-158.
* Σ. Τοσίτζα, *Συνοπτική *πραγματεία περί της εκ κληροδοτημάτων και ετέρων συνεισφορών σχηματισθείσης και εις διάφορα μέρη ευρισκόμενης περιουσία της Κοινότητος του Μετσόβου και περί της επωφελεστέρας αυτής διαθέσεως*, Εν Αθήναις 1868.*
* D. Limona - N. Trandaferescu, *Documnte economice din *arhiva casei comersiale Ioan St. Stamu ( 714-1875 )*, Direcţia Generală a*
Arhivelor Statului din Republica Socialistă România,Vol. Ι, Bucureşti1983, doc. 186, 578,
758, 806, 1083, 2166, 2640,2641, 3179, 3180,3321,3324, 3354.

* Γ. Πλατάρης,*Κώδικας *Χώρας Μετσόβου των ετών 1708-1907*, Αθήνα 1982,έγγρ.99, 118*
* Ι. Λαμπρίδης *Ηπειρωτικά *Μελετήματα Αγαθοεργήματα, τόμ Β’,*σελ*. *266, 267*
* Π. Αραβαντινός, *Χρονογραφία *της Ηπείρου*, τόμ. Β΄, εκδ. Κουλτούρα, [χ.χ.], Αθήνα, σελ. 109*

Κατηγορία:Δήμος Μετσόβου
Κατηγορία:Οικονομία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας
Καταστροφή του Γρίβα (Μέτσοβο)

Η χειρότερη καταστροφή που έχει
υποστεί ποτέ το Μέτσοβο, διασώζεται στην ιστορική μνήμη των κατοίκων του, ως η «καταστροφή του Γρίβα ». Ως ιστορικό γεγονός, εντάσσεται στα πολεμικά επεισόδια που λαμβάνουν χώρα στη Θεσσαλία, τη Μακεδονία και την Ήπειρο, κατά την διάρκεια του Κριμαϊκού πολέμου, και τα οποία εκδηλώνονται υπό την μορφή απελευθερωτικών κινημάτων(1853-1855). Συγκεκριμένα ο Θεόδωρος Γρίβας, στρατηγός και πρώην αγωνιστής του 1821 εμφανίζεται το 1854 ως αρχηγός ανταρτικών σωμάτων στην Ήπειρο. Μετά την ήττα του από τους Τούρκους, στο Κουτσελιό των Ιωαννίνων, καταφεύγει τον Μάρτιο του 1854 στο Μέτσοβο, όπου έχοντας προσκληθεί από μερίδα των κατοίκων σκοπεύει να το καταστήσει κέντρο των στρατιωτικών του επιχειρήσεων. Η επίθεση των τουρκικών στρατευμάτων που ακολουθεί και οι υπονομευτικές ενέργειες, προσώπων που πρόσκειντο σε αντίπαλη πολιτική μερίδα του Μετσόβου, είχαν σαν αποτέλεσμα να αποδυναμωθεί η θέση των επαναστατών οι οποίοι φοβούμενοι περικύκλωση τους αποσύρονται από το Μέτσοβο. Η εισβολή των Τούρκων στο Μέτσοβο, ένας από τους ακμαιότερους τότε οικισμούς της Ηπείρου, συνοδεύεται από λεηλασίες , βιαιοπραγίες, βιασμούς, δολοφονίες, απαγχονισμούς και ολοσχερή πυρπόληση εκατοντάδων κατοικιών. Πολλές οικογένειες χάνοντας  κάθε περιουσιακό στοιχείο αναγκάζονται να εγκαταλείψουν προσωρινά ή και μόνιμα την ορεινή τους πατρίδα. Μετά από αυτά τα γεγονότα οι Τούρκοι καθιστούν το Μέτσοβο στρατιωτικό κέντρο, κατασκευάζοντας φρούριο και στρατώνες όπου και εγκαθιστούν ισχυρή φρουρά.

## Πηγές
* Β. Σκαφιδάς, «Ιστορία του Μετσόβου», *Ηπειρωτική Εστία* 11/123 (1962), σελ. 528-534.
* Β. Σκαφιδάς, «Η ελληνική επανάστασις του 1854 εν Ηπείρω και Θεσσαλία & η καταστροφή του Μετσόβου» *Ηπειρωτική* Εστία 3(1954), σελ. 803-809.
* D. Limona- N. Trandaferescu., *Documnte economice din *arhiva casei comersiale Ioan St. Stamu ( 714-1875 )*, Direcţia Generală a* Arhivelor Statului din Republica Socialistă România,Vol. Ι, Bucureşti1983, doc. 3586, 3588, 3591, 3595, 3596, 3599, 3602
* Γ. Πλατάρης, *Κώδικας *Χώρας Μετσόβου των ετών 1708-1907*, Αθήνα 1982,.έγγρ. 121*
* K. Marx "New-York Daily Tribune" Nr. 4079 vom 15. Mai 1854.

Κατηγορία:Δήμος Μετσόβου
Κατηγορία:Μάχες της Ελληνικής Επανάστασης του 1821
Κατηγορία:Σφαγές στην Οθωμανική Αυτοκρατορία
Κατηγορία:Σφαγές στην Ελλάδα
Μουκατάς του Μετσόβου

Ο **Μουκατάς** (mukata‘a) ήταν μια φορολογική ενότητα η οποία,
σύμφωνα με τα συστήματα που εφαρμόζονταν ευρύτατα κατά τους αιώνες παρακμής του
οθωμανικού δημοσιονομικού μηχανισμού. Η Χώρα Μετσόβου συνιστούσε έναν mukata‘a, δηλαδή μία φορολογική ενότητα της οποίας
οι πρόσοδοι εκμισθώνονταν σε malikâne όρος που προσδιόριζε τους ισόβιους
εκμισθωτές φορολογικών ενοτήτων.

Στην οθωμανική αυτοκρατορία προσδιόριζαν με τον όρο mukata‘a
φορολογικές ενότητες ή περιοχές, τμήματα αγαθών του κράτους ή άλλες πηγές
εσόδων τις οποίες, για να διευκολυνθεί το κράτος στο έργο του, τις παραχωρούσε
σε iltizâm, δηλαδή σε ιδιώτες υπό προθεσμία(tahvi). Παραχωρούνταν προς
ενοικίαση με δημοπρασία (müzayede) σε εκείνον που προσφέρονταν να εξοφλήσει το
δημόσιο θησαυρό με το υψηλότερο ποσό. Το οθωμανικό κράτος, διαπιστώνοντας ότι η
προσωρινή μίσθωση και η συνεχής εναλλαγή εκμισθωτών δημιουργούσε εισπρακτικές
δυσχέρειες και αύξανε τις αυθαιρεσίες προς τους φορολογούμενους καθιέρωσε το
σύστημα των malikâne, δηλαδή το σύστημα των ισόβιων εκμισθωτών συγκεκριμένων
φορολογικών ενοτήτων. Σε αυτό ακριβώς το σημείο συγκλίνουν οι πολιτικές δομές
της *Χώρας Μετσόβου *με το φορολογικό
σύστημα της οθωμανικής αυτοκρατορίας.

Οι *[[βοεβόδας|βοεβόδες]]*
*της*, *δηλαδή οι Οθωμανοί*
αξιωματούχοι που τους είχε  ανατεθεί η
εποπτεία της, αναφέρονται στις τοπικές πηγές και ως «*μαλικιανέ σαημπίδες ή ζαεμπίδες*», γεγονός που μαρτυρεί ότι η νομή
της *Χώρας Μετσόβου *από αυτούς ήταν
ισόβια και αποσκοπούσε στην τήρηση των όσων διέταζαν τα, σχετικά με το Μέτσοβο,
σουλτανικά φιρμάνια.

## Πηγές
* Η. Gerbe, MUKĀTA‘A, *The Encyclopaedia of Islam*, (VII: 508a).
* Β. Cvetkova, «Η εξέλιξη του τουρκικού φεουδαλικού καθεστώτος από τα τέλη του ΙΣΤ΄ως τα μέσα του ΙΗ΄αιώνα», στο *Η οικονομική δομή των Βαλκανικών*
χωρών στα χρόνια της οθωμανικής κυριαρχίας ιε΄ -ιθ΄ αι,* εκδ. Μέλισσα, Αθήνα 1979, σελ. 93 -95, 103,*

* H.Inalcik, *The *Emergence of big farms, çiftliks: state, landlords and tenants*, Collection *Turcica III, éd. Peeters, Leuvain 1983, σελ. 111-112
* Γ.Πλατάρης, *Κώδικας Χώρας Μετσόβου των ετών 1708-1907*, Αθήνα 1982, σελ. 19-20.
* L. Darling, *Revenue-raising *and legitimacy. Tax collection and finance administration in the Ottoman Empire 1560-1660, *Λάιντεν-Ν. Υόρκη - Κολωνία 1996, σελ.*
119-16

Κατηγορία:Δήμος Μετσόβου
Κατηγορία:Φορολογία στην Οθωμανική Αυτοκρατορία
Κλάιντ Τόμπω

Ο **Κλάιντ Ουίλιαμ Τόμπω** (*Clyde William Tombaugh*, 4 Φεβρουαρίου 1906 - 17 Ιανουαρίου 1997) ήταν Αμερικανός αστρονόμος.

Είναι πιο γνωστός για την ανακάλυψη του πλανήτη νάνου Πλούτωνα το 1930, το πρώτο αντικείμενο που ανακαλύφθηκε σε αυτό που αργότερα θα χαρακτηριστεί ως Ζώνη του Κάιπερ. Επίσης ο Τόμπω ανακάλυψε και πολλούς αστεροειδείς ενώ απηύθυνε έκκληση για τη σοβαρή επιστημονική έρευνα των αγνώστου ταυτότητας ιπτάμενων αντικειμένων, ΑΤΙΑ γνωστότερων ως UFO.

Ο Τόμπω ανακάλυψε σχεδόν 800 αστεροειδείς κατά την αναζήτηση του για τον Πλούτωνα και ενός άλλου υποθετικού πλανήτη πέρα από τον Πλούτωνα. Ακόμη πιστώνεται με την ανακάλυψη του περιοδικού κομήτη 274P/Τόμπω-Τενάγκρα καθώς και μεταβλητών αστέρων, αστρικών σμηνών, Σμήνη γαλαξιών, και ενός υπερσμήνου γαλαξιών.

Προς τιμή του Κλάιντ Τόμπω έχουν ονομασθεί:

*Ο αστεροειδής 1604 Τόμπω.
*Η Περιοχή Τόμπω στον Πλούτωνα.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Κατηγορία:Αμερικανοί αστρονόμοι
Κατηγορία:Πλούτωνας
Κατηγορία:Αστρονόμοι του 20ού αιώνα
Ίδρυμα Βαρόνου Μιχαήλ Τοσίτσα

Ο Βαρόνος **Μιχαήλ Τοσίτσας** (1885-1950) ήταν εγγονός του Κωνσταντίνου Τοσίτσα, ένα από τα μικρότερα αδέλφια του εθνικού ευεργέτη της Ελλάδας Μιχαήλ Τοσίτσα (1787-1850), ο οποίος είχε εγκατασταθεί στις αρχές του 19ου αιώνα στο Λιβόρνο της Ιταλίας. Το 1831 του απονεμήθηκε από τον τοπικό δούκα ο τίτλος του βαρόνου, για αυτόν και τους απογόνους του ως επιβράβευση της μεγάλης εμπορικής δραστηριότητας της οικογένειας Τοσίτσα.

## Σπουδές-εργασία
Ο Βαρόνος Μιχαήλ Τοσίτσας μετά τις σπουδές του σε Ιταλία και Γαλλία, εργάστηκε στο τραπεζικό γραφείο της οικογένειας στο Παρίσι. Αργότερα έζησε εκ περιτροπής στη Λωζάνη της Ελβετίας και στη Νότια Γαλλία.

## Σύσταση του Ιδρύματος
Αν και δεν διατηρούσε σχέσεις με τον ελληνικό χώρο, πείθεται, κατόπιν μακροχρόνιας αλληλογραφίας και προσωπικών επαφών με τον Ευάγγελο Αβέρωφ να συστήσει φιλανθρωπικό ίδρυμα για να βοηθήσει την ιδιαίτερη πατρίδα των προγόνων του. Το ίδρυμα συστάθηκε τον Ιούνιο του έτους 1947, με την ονομασία «Ίδρυμα Βαρόνου Μιχαήλ Τοσίτσα» και έχει ως κύριο σκοπό την ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής του Μετσόβου, απ' όπου καταγόταν ο ιδρυτής.

Ο ιδρυτής του ιδρύματος, Τοσίτσας, παραχώρησε την περιουσία του στο χωριό ελλείψει κληρονόμων.

## Δράσεις του Ιδρύματος
Με τα χρήματα του ιδρύματος ανοικοδομήθηκε η προγονική του οικία στο Μέτσοβο, η οποία λειτουργεί σήμερα ως λαογραφικό Μουσείο, και το καμένο από το 1947 κτίριο του δημοτικού σχολείου. Επίσης δημιουργήθηκε νοσοκομείο, πριονιστήριο, τυροκομική μονάδα, γυμναστήριο, χιονοδρομικό κέντρο και χρηματοδοτήθηκαν πλήθος άλλων κοινωφελών και αναπτυξιακών έργων. Στην ευρύτερη περιοχή της Ηπείρου αποπερατώθηκαν με δαπάνες του ιδρύματος πάνω από 107 σχολεία. Τέλος ιδρύθηκε στην Κάτω Κηφισιά φοιτητική εστία για ηπειρώτες σπουδαστές.

Η μονή του Αγίου Νικολάου, η οποία οικοδομήθηκε το 1728 ανακαινίστηκε με χρηματοδότηση από το ίδρυμα.

## Πηγές
* Γ. Πλατάρης, 1984, «Οι Τοσίτσηδες στο Λιβόρνο», *Ηπειρωτικό Ημερολόγιο, *1984, σελ. 199-206.
* Γ. Πλατάρης -Τζίμας, *Κώδικας Διαθηκών, Μείζονες και ελάσσονες *ευεργέτες του Μετσόβου, *τόμ. Β΄, εκδ. Νομαρχιακής αυτοδιοίκησης Ιωαννίνων* και Δήμου Μετσόβου, Μέτσοβο/Αθήνα 2004, σελ. 101-135.

## Παραπομπές

βαρονου μιχαηλ τοσιτσα
Απελευθέρωση του Μετσόβου

Η **απελευθέρωση του [[Μέτσοβο|Μετσόβου]]** και η ενσωμάτωση του με την υπόλοιπη Ελλάδα, έγινε από τον Ελληνικό Στρατό στις
31 Οκτωβρίου 1912, πέντε ημέρες μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης.

Κατά τη διάρκεια του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου, μετά την κατάληψη της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) και την σταθεροποίηση του μετώπου στη περιοχή της Μακεδονίας, ο ελληνικός στρατός διαθέτει πλέον την δυνατότητα μίας δυναμικής επέμβασης στο μέτωπο της Ηπείρου όπου μέχρι τότε περιορίζονταν σε έναν αμυντικό ρόλο.

## Σημαντική διάβαση
Ο έλεγχος της πολύ σημαντικής διάβασης μεταξύ Ηπείρου
Θεσσαλίας και Μακεδονίας συνιστούσε σημαντική παράμετρο για την επιτυχία αυτού
του εγχειρήματος γεγονός που προϋπόθετε την κατάληψη του Μετσόβου.

## Χρονικό της απελευθέρωσης
Το τελευταίο δεκαήμερο του Οκτωβρίου του 1912, σώματα
εθελοντών Κρητικών καθώς και ένα απόσπασμα 340 περίπου οπλιτών του τακτικού
στρατού με επικεφαλής τον αντισυνταγματάρχη Μήτσα, προωθούνται μέσω του
Θεσσαλικού χώρου στην ελληνοτουρκική μεθόριο που διέσχιζε τότε τα ανατολικά
υψώματα του Μετσόβου.

Στις 31 Οκτωβρίου του 1912 τα ελληνικά σώματα,
συνεπικουρούμενα από ανταρτικές ομάδες της Ηπείρου και Μετσοβιτών εθελοντών,
έχοντας διαβεί ήδη από την νύχτα την κορυφογραμμή Κατάρας- Ζυγού επιτίθενται
από τις 6π.μ. κατά ων τουρκικών φρουρών οι οποίες αριθμούσαν 205 στρατιώτες και
διέθεταν παράλληλα 2 κανόνια. Οι πυροβολισμοί διήρκεσαν ως τις 4 μ.μ. οπότε
υψώθηκε λευκή σημαία από τους εντός του φρουρίου του Μετσόβου πολιορκημένος
Οθωμανούς στρατιώτες και υπαλλήλους προκειμένου να παραδοθούν.

## Πανελλήνιος ενθουσιασμός
Η είδηση της απελευθέρωσης του Μετσόβου, πατρίδα μεγάλων
ευεργετών του Έθνους προκάλεσε ενθουσιασμό στο πανελλήνιο ενώ οι ημερήσιες οι
εφημερίδες της Θεσσαλίας και των Αθηνών αφιέρωσαν πανηγυρικά άρθρα. Η κατάληψη
της περιοχής του Μετσόβου αποτέλεσε γεγονός καθοριστικής σημασίας για τον
στρατιωτικό σχεδιασμό των Ελληνικών δυνάμεων, αναφορικά με την επικείμενη
απελευθέρωση των Ιωαννίνων η οποία συνέβη μετά από 4 μήνες. Για τους ίδιους του
Μετσοβίτες σηματοδοτούσε τον τερματισμό της Οθωμανικής κυριαρχίας που διήρκεσε σχεδόν
πέντε αιώνες.

## Πηγές
* Β. Σκαφιδάς, «Ιστορία του Μετσόβου», *Ηπειρωτικό Ημερολόγιο *11/124(1962), σελ. 612-615

* Β. Σκαφιδάς, Ιστορία του Μετσόβου», *Ηπειρωτικό Ημερολόγιο*12/125, 127 (1963), σελ.697—700, 793-700.

* Γ. Πλατάρης, *Το Σημειωματάρι ενός Μετσοβίτη*, 1871-1943, Αθήναι 1972, σελ 126-135

Κατηγορία:Δήμος Μετσόβου
Μετσοβου
Μετσοβου
Κατηγορία:1912