Κατάλογος χωρών κατά δείκτη ανθρώπινης ανάπτυξης

thumb|Παγκόσμιος χάρτης της κατάταξης των χωρών με βάση τον Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης  (βασισμένος σε δεδομένα του 2022, δημοσιεύτηκε το 2024).
Το Πρόγραμμα Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (UNDP) καταρτίζει τον Δείκτης Ανθρώπινης Ανάπτυξης (HDI) για 193 χώρες στην ετήσια Έκθεση Ανθρώπινης Ανάπτυξης. Ο δείκτης λαμβάνει υπόψη την υγεία, την εκπαίδευση, το εισόδημα και τις συνθήκες διαβίωσης μιας χώρας για να παρέχει ένα μέτρο της ανθρώπινης ανάπτυξης που είναι συγκρίσιμο μεταξύ χωρών και διαχρονικά.

Ο HDI είναι ο πιο ευρέως χρησιμοποιούμενος δείκτης ανθρώπινης ανάπτυξης και έχει αλλάξει τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την έννοια. Ωστόσο, διάφορες πτυχές του δείκτη έχουν δεχθεί κριτική. Ορισμένοι μελετητές έχουν επικρίνει τον τρόπο σταθμίσματος των παραγόντων, ιδίως για το πώς αποτιμάται διαφορετικά ένα επιπλέον έτος προσδόκιμου ζωής μεταξύ χωρών, και τους περιορισμένους παράγοντες που λαμβάνει υπόψη, σημειώνοντας την παράλειψη στοιχείων όπως η ανισότητα στην κατανομή και η ανισότητα μεταξύ φύλων. Ως απάντηση στο πρώτο, ο UNDP εισήγαγε το Κατάλογος χωρών κατά τον Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης προσαρμοσμένο στην ανισότητα (IHDI) το 2010, και ως απάντηση στο δεύτερο, τον Δείκτης Ανάπτυξης κατά Φύλο (GDI) το 1995. Άλλοι έχουν επικρίνει την υπεραπλούστευση της χρήσης ενός και μόνο αριθμού ανά χώρα.

Για να αντικατοπτριστούν οι αναπτυξιακές διαφορές εντός των χωρών, εισήχθη το 2018 από το Global Data Lab του Πανεπιστημίου Ράντμπαουτ της Ολλανδίας ένας υποεθνικός δείκτης (SHDI), με δεδομένα για περισσότερες από 1.600 περιοχές. Το 2020, ο UNDP εισήγαγε έναν νέο δείκτη, τον Κατάλογος χωρών βάσει του Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης προσαρμοσμένου στις πιέσεις του πλανήτη (PHDI), που μειώνει τις τιμές των χωρών με υψηλότερο οικολογικό αποτύπωμα.

Παρατίθεται ένας **κατάλογος χωρών του κόσμου με βάση τον Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης** όπως συμπεριλήφθηκε στην έκθεση για την Ανθρώπινη Ανάπτυξη του Προγράμματος Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. Δημοσιοποιήθηκε στις 13 Μαρτίου 2024 και δημιουργήθηκε με βάση τις εκτιμήσεις για το έτος 2022. Καλύπτει 193 χώρες που είναι μέλη των Ηνωμένων Εθνών, μαζί με το Χονγκ Κονγκ (της Κίνας) και τα Παλαιστινιακά Εδάφη.  Εξαιτίας της έλλειψης δεδομένων, δεν υπολογίζονται τα κράτη-μέλη του ΟΗΕ Βόρεια Κορέα και Μονακό. Οι Νήσοι Κουκ, η Αγία Έδρα και το Νιούε είναι τα μοναδικά κρατικά μέρη που δεν συμπεριλαμβάνονται στην έκθεση, ενώ βρίσκονται εντός του Συστήματος των Ηνωμένων Εθνών. Συνολικά ο ΔΑΑ (HDI) είναι διαθέσιμος για 192 χώρες και ένα έδαφος.

Ο Δείκτης Ανθρώπινης Ανάπτυξης (ΔΑΑ), (αγγλ.: Human Development Index, HDI) αποτελεί μέτρο σύγκρισης του προσδόκιμου ηλικίας, του αλφαβητισμού, της εκπαίδευσης και της ποιότητας ζωής ανά τον κόσμο. Με βάση αυτόν το Δείκτη, γίνεται χαρακτηρισμός μιας χώρας σε υπανάπτυκτη ή αναπτυσσόμενη ή αναπτυγμένη και επίσης για να μετρήσει την επίδραση των οικονομικών πολιτικών στην ποιότητα ζωής.

Η μόνη χρονιά από τότε που άρχισε να συντάσσεται ο ετήσιος κατάλογος κατά δείκτη ανθρώπινης ανάπτυξης που δεν συντάχθηκε νέος κατάλογος ήταν το 2012. 

Οι χώρες κατατάσσονται ανά τέσσερις κατηγορίες (με πολύ υψηλή - αναπτυγμένες χώρες-, υψηλή, μεσαία και χαμηλή ανάπτυξη). 
## Κατάταξη
* Ο αριθμός στις παρενθέσεις αφορά το νούμερο των θέσεων που η χώρα έχει ανεβεί ή κατεβεί σε σχέση με τους αναθεωρημένους υπολογισμούς για το προηγούμενο έτος.

## Πλήρης κατάλογος χωρών κατά ΔΑΑ
Τα δεδομένα αφορούν το έτος 2023.

## Περιοχές και ομάδες
Η Έκθεση Ανθρώπινης Ανάπτυξης αναφέρει επίσης τον Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης (HDI) για διάφορες ομάδες χωρών. Αυτές περιλαμβάνουν περιφερειακές ομάδες βάσει των περιφερειακών ταξινομήσεων του UNDP, ομάδες HDI που περιλαμβάνουν τις χώρες που ανήκουν σε συγκεκριμένη κατηγορία HDI, μέλη του ΟΟΣΑ και άλλες ομάδες του ΟΗΕ. Οι συνολικές τιμές HDI υπολογίζονται με τον ίδιο τρόπο όπως και για μεμονωμένες χώρες, με τα δεδομένα εισόδου να είναι ο σταθμισμένος μέσος όρος για όλες τις χώρες της ομάδας για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία.

Πίνακας περιοχών και ομάδων κατά HDI:

## Σημειώσεις και παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
** UN Human Development Reports - Προηγούμενες παγκόσμιες εκθέσεις (αρχείο)

Δεικτης Ανθρωπινης Αναπτυξης