Γαρκινία

Η **Γαρκινία** *(*'Garcinia**)'', είναι ένα [[φυτό]] του [[Γένος (βιολογία)|γένους]] της [[Οικογένεια (βιολογία)|οικογένειας]] Κλουσιίδων ''(Clusiaceae)'' εγγενές στην [[Ασία]], την [[Αυστραλία]], την [[Τροπική ζώνη|τροπική]] και νότια [[Αφρική]] και την [[Πολυνησία]]. Ο αριθμός των [[Είδος (βιολογία)|ειδών]] είναι αμφίβολος, με διάφορες πηγές να αναγνωρίζουν μεταξύ 50 και 300 περίπου. Συνήθως, τα φυτά αυτού του γένους ονομάζονται ''saptrees'', μανγκοστάνες (τα οποία μπορούν επίσης να αναφέρονται συγκεκριμένα στην ''purple mangosteen'', ''(G. mangostana)'', γαρκινίες ''(garcinias)'' ή διφορούμενα, «καρπός μαϊμούς».

Πολλά είδη απειλούνται από την καταστροφή των οικοτόπων και τουλάχιστον η ''G. cadelliana'' από τη Νήσο [[Νότιο Ανταμάν]] είναι σχεδόν ή έχει ήδη [[Εξαφάνιση (βιολογία)|εξαφανιστεί]] εντελώς.

Οι καρποί είναι μια πηγή τροφής για αρκετά ζώα, όπως τις πεταλούδες αρχιδούκας ''(Lexias)'' της τροπικής ανατολικής [[Ασία]]ς, οι οποίες απολαμβάνουν τον χυμό ''(sap)'' από υπερώριμες μανγκοστάνες.

==Περιγραφή==
Τα είδη Γαρκινίας ''(Garcinia)'' είναι [[Αειθαλή - Φυλλοβόλα|αειθαλή]] [[Δέντρο|δέντρα]] και [[Θάμνος|θάμνοι]], [[δίοικο|δίοικα]] και σε αρκετές περιπτώσεις απομικτικά. Ο καρπός είναι ένα [[μούρο]] με σαρκώδες ενδοκάρπιο, το οποίο σε αρκετά είδη, είναι νόστιμο.

==Χρήσεις==

Οι καρποί από τα περισσότερα είδη Γαρκινία ''(Garcinia)'' τρώγονται σε τοπικό επίπεδο. Οι καρποί ορισμένων ειδών είναι ιδιαίτερα αγαπητοί σε μία περιοχή, αλλά άγνωστοι μόλις λίγα εκατοντάδες χιλιόμετρα μακρύτερα. Το πιο γνωστό είδος είναι το [[μαγκοστίν]] ''(G. mangostana)'', το οποίο έχοντας καθιερωθεί στα τέλη του 20ού αιώνα, σήμερα, καλλιεργείται σε όλη τη [[Νοτιοανατολική Ασία]] καθώς και σε άλλες τροπικές χώρες. Λιγότερο γνωστά, αλλά ακόμα διεθνούς σημασίας, είναι τα ''kandis (G. forbesii)'' με μικρούς στρογγυλούς κόκκινους καρπούς με υπόξινη γεύση και σάρκα που λιώνει, το ''lemon drop mangosteen (G. intermedia)'' με κίτρινο καρπό που ομοιάζει με ένα ρυτιδωμένο [[λεμόνι]] και το λεπτόφλουδο πορτοκαλί ''button mangosteen (G. prainiana)''.

Επιπλέον, το εκχύλισμα της φλούδας (εξωκάρπιο) του ''mangosteen'', χρησιμοποιείται ως [[μπαχαρικό]]. Βρίσκεται σε περίοπτη θέση στην κουλτούρα των ''Kodava'' και η ''G. multiflora'' χρησιμοποιείται για να αρωματίσει και να χρωματίσει την περίφημη σούπα ''bún riêu'' του [[Βιετνάμ]], όπου το φυτό αυτό είναι γνωστό ως ''hạt điều màu''. Η ''Garcinia gummi-gutta'' παράγει ένα μπαχαρικό που χρησιμοποιείται ευρέως στη [[Νότια Ασία]], ιδίως στην [[Κεράλα]], όπου καλείται ''kodumpulli''.

Τα περισσότερα είδη στη Γαρκινία ''(Garcinia)'', είναι γνωστά για την κομμεο[[ρητίνη]], καφέ-κίτρινη από ''xanthonoids'' όπως η ''mangostin'', και ο φλοιός του χρησιμοποιείται κατά της [[δυσεντερία|δυσεντερίας]] ως υπακτικό ή καθαρτικό, αλλά πιο συχνά – τουλάχιστον σε παλαιότερες εποχές – ως [[χρωστική]] ουσία (στις [[ακουαρέλλα|ακουαρέλλες]] της ζωγραφικής). Μάλιστα, ο χρωστικός όρος ''«gamboge»'' αναφέρεται σε αυτήν τη χρωστική ουσία. 


Εκχυλίσματα από το εξωκάρπιο ορισμένων ειδών – συνήθως της ''G. gummi-gutta'', αλλά επίσης της ''purple mangosteen'' – συχνά περιλαμβάνονται στα κατασταλτικά της όρεξης, όπως τα ''Hydroxycut, Leptoprin'' ή ''XanGo''. Αλλά η αποτελεσματικότητά τους σε φυσιολογικά επίπεδα κατανάλωσης είναι αναπόδεικτες, ενώ έχει τεκμηριωθεί τουλάχιστον σε μία περίπτωση σοβαρής οξέωσης η οποία προκλήθηκε από τη μακροχρόνια κατανάλωση αυτών των προϊόντων. Επιπλέον, μπορεί να περιέχουν σημαντικές ποσότητες υδροξυκιτρικού οξέος, το οποίο είναι κάπως τοξικό και μετά από παρατεταμένη χρήση, μπορεί να καταστρέψει ακόμα και τους [[όρχεις]]. Οι σπόροι πικρής κόλα ''(G. kola)'' χρησιμοποιούνται στη λαϊκή ιατρική. Η ''Garcinia mannii'' είναι δημοφιλής ως «[[ράβδος μασήματος]]»**' στη δυτική Αφρική*,* η οποία δροσίζει την αναπνοή και καθαρίζει τα δόντια.

Η Γαρκινία η υποελλειπτική *(Garcinia subelliptica),* γνωστή στην Ιαπωνική ως *fukugi*, είναι το ανθικό έμβλημα του *Motobu* και *Tarama* στην Οκινάουα. Στη Μαλαισία, η πόλη *Beruas* – που συνήθως γράφεται και *"Bruas"* – οφείλει το όνομά της από το *seashore mangosteen* *(Garcinia hombroniana)*, τοπικά γνωστό ως *pokok bruas*.

## Επιλεγμένα είδη

## Σημειώσεις




;Παραπομπές σημειώσεων




## Παραπομπές


## Πηγές
*  
*   (2005): High dose of *Garcinia cambogia* is effective in suppressing fat accumulation in developing male Zucker obese rats, but highly toxic to the testis. *[[Food and Chemical Toxicology]]* **43**(3): 411–419.  PMID 15680676 (HTML abstract)
*   (2008): Severe lactic acidosis associated with juice of the mangosteen fruit, *Garcinia mangostana*. *American Journal of Kidney Diseases* **51**(5): 829-833.  (HTML abstract)
*  


Κατηγορία:Δίοικα φυτά
Κατηγορία:Φαρμακευτικά φυτά
Κατηγορία:Κλουσιοειδή