Ιερά Μητρόπολις Μεσσηνίας

Η **Ιερά Μητρόπολις Μεσσηνίας** είναι Ορθόδοξη επισκοπή και έχει έδρα την Καλαμάτα. Σημερινός Μητροπολίτης Μεσσηνίας είναι ο Χρυσόστομος Σαββάτος, ο οποίος διαδέχτηκε τον  Χρυσόστομο Θέμελη. Αποτελείται από 223 ενορίες.

## Ιστορικά στοιχεία
Στην περιοχή του Νομού Μεσσηνίας υπήρχαν από τα βυζαντινά χρόνια οι επισκοπές Μεσσήνης, Ανδρούσης, Μεθώνης, Κορώνης, Μονεμβασίας και Καλαμάτας. Από την συγχώνευση αυτών δημιουργήθηκαν τα σημερινά όρια της Ιεράς Μητροπόλεως Μεσσηνίας. Με το Βασιλικό Διάταγμα στις 20 Νοεμβρίου του 1833 ιδρύεται η Επισκοπή Μεσσήνης με έδρα τη Μεσσήνη ή Νησί. Ταυτόχρονα, στην επισκοπή Μεσσήνης συγχωνεύονται το 1833 οι επισκοπές Ανδρούσης και Κορώνης, καθώς και η περιοχή της Καλαμάτας. Με Βασιλικό Διάταγμα της 21ης Νοεμβρίου 1833, επίσκοπος Μεσσήνης καθίσταται ο Ιωσήφ (Νικολάου) ο από Ανδρούσης. Το 1835 προσαρτώνται στην επισκοπή Μεσσήνης τα χωριά της Αλαγονίας που αποσπάστηκαν από την επισκοπή Λακεδαίμονος. Με Βασιλικό Διάταγμα στις 28/10/1841 και μετά την παραίτηση του επισκόπου Μεθώνης Μακαρίου, συγχωνεύτηκε και η επισκοπή Μεθώνης με την επισκοπή Μεσσήνης. Έτσι από το 1841 η επισκοπή Μεσσήνης είχε πάρει τα σημερινά της όρια.

Το 1850 εκδίδεται ο Συνοδικός τόμος από το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως περί της Αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Ελλάδος. Την 10ην και 24ην Ιουλίου 1852 αντιστοίχως εκδίδεται ο Καταστατικός νόμος «περί Επισκοπών και Επισκόπων και περί του υπό τους Επισκόπους τελούντος κλήρου», καταργείται η επισκοπή Μεσσήνης και ιδρύεται με Βασιλικό Διάταγμα η Αρχιεπισκοπή Μεσσηνίας, ενώ μεταφέρεται και η έδρα της επισκοπής από την Μεσσήνη στην Καλαμάτα. Το 1900 με την έκδοση του Βασιλικού Διατάγματος της 22ας Ιανουαρίου (Νόμος ΒΧΔ') αναδιαρθρώνονται τα εκκλησιαστικά πράγματα και ορίζεται μία Μητρόπολη, η των Αθηνών και εξισώνονται όλες οι εκκλησιαστικές επαρχίες του κράτους σε Επισκοπές. Στο νομό Μεσσηνίας ορίζονται δύο επισκοπές: η Μεσσηνίας, που καταλαμβάνει τις επαρχίες Μεσσήνης, Πύλου και Καλαμάτας και η Τριφυλίας και Ολυμπίας, που καταλαμβάνει τις δύο ομώνυμες επαρχίες. Το τμήμα της Μεσσηνιακής Μάνης υπάγεται στην Επισκοπή Γυθείου και Οιτύλου. Με το Βασιλικό Διάταγμα στις 31 Δεκεμβρίου 1923 η επισκοπή Μεσσηνίας μετονομάζεται σε Μητρόπολη Μεσσηνίας.

### Επισκοπικός κατάλογος

## Ιερές Μονές
Στην Ιερά Μητρόπολη Μεσσηνίας υπάγονται οι παρακάτω ιερές μονές, εκ των οποίων μία μόνο ανδρώα:
# Ιερά Μονή Παναγίας Βουλκανιώτισσας (Κοιμήσεως της Θεοτόκου Βουλκάνου), η μόνη ανδρώα μονή. Η σημερινή μονή είναι κτίσμα του 16ου αιώνα. Μετόχια της μονής είναι η παλαιά Ιερά Μονή Βουλκάνου κτίσμα του 725, ο ναός της Ζωοδόχου Πηγής στη Μεσσήνη και η Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, ανδρομονάστηρο Μεσσηνίας κτίσμα του 12ου αιώνα.
# Ιερά Μονή Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης (Καλογραιών) Καλαμάτας, ιδρύθηκε το 1796 από τον διδάσκαλο Γεράσιμο Παπαδόπουλο.
# Ιερά Μονή Παναγίας Χρυσοκελλαριάς (Κοιμήσεως της Θεοτόκου).
# Ιερά Μονή Παναγίας Ελληνικών (Κοιμήσεως της Θεοτόκου και Ζωοδόχου Πηγής).
# Ιερά Μονή Παναγίας Δήμιοβας ή Δημιόβης (Κοιμήσεως της Θεοτόκου), κτίσμα του 17 ου αιώνα, η πρώτη ίδρυση της μονής σύμφωνα με την παράδοση ανάγεται στον 8ο αιώνα επί Αυτοκράτορος Λέοντος του Ισαύρου. Μετόχι της είναι η Ιερά Μονή Αγίας Τριάδος στο όρος Καλάθι του Ταυγέτου, κτίσμα του 17ου αιώνα.
# Ιερά Μονή Γεννήσεως του Τιμίου Προδρόμου Γαρδικίου Θουρίας.
# Ιερά Μονή Ζωοδόχου Πηγής Βελανιδιάς, κτίσμα του 17ου αιώνα. Μετόχι της είναι η διαλυμένη Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου Μαρδακίου,κτίσμα του 1504. Γυναικεία μονή. Κατά τους σεισμούς της Καλαμάτας το 1986 σκοτώθηκαν δύο μοναχές.
# Ιερά Μονή Προφήτη Ιωήλ και Αγίας Ειρήνης Φαρών Καλαμάτας, ιδρύθηκε το 1962 από τον αείμνηστο Γέροντα Ιωήλ Γιαννακόπουλο.

thumb|right|300px|Άποψη της Μονής Βουλκάνου
### Διαλυμένες Ιερές Μονές
#Ιερά Μονή Προφήτη Ηλία Αρφαρών, έτος σύστασης το 1998.
#Ι.Μ. Κοιμήσεως Θεοτόκου ή Σιδηρόπορτας Καρβελίου Καλαμάτας.
#Ι.Μ. Αγίου Ιωάννου Προδρόμου ή Μελέ Αρτεμισίας Καλαμάτας 
#Ι.Μ. Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας (Σαμαρίνας) στη Καλογερόρραχη.
#Ι.Μ. Κοιμήσεως της Θεοτόκου ή Παναγίας της Γριβιτσανής, στο Χωματερό Κορώνης.
#Ι.Μ. Παμμεγίστων Ταξιαρχών στην Πολίχνη.

## Τοπικοί Άγιοι
# Άγιος Αθανάσιος Επίσκοπος Μεθώνης, 10 Δεκεμβρίου
# Αγία Ξενία Μεγαλομάρτυς η Καλαματιανή, 3 Μαΐου
# Άγιος Ιερόθεος ο Νέος, 13 Σεπτεμβρίου
# Άγιος Αγαθοκλής Επίσκοπος Κορώνης  9 Σεπτεμβρίου
# Άγιος Ηλίας ο Αρδούνης, 31 Ιανουαρίου και Κυριακή των Μυροφόρων
# Άγιος Αθανάσιος Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως ο εξ Ανδρούσης, 28 Οκτωβρίου (λείψανό του φυλάσσεται στον Ιερό Ναό Αγίου Κωνσταντίνου Ανδρούσης)
# Άγιος Αθανάσιος αρχιεπίσκοπος Χριστιανουπόλεως, 17 Μαΐου
# Άγιος Θεόδωρος εκ Κορώνης, 12 Μαΐου
# Άγιος Νήφωνας Πατριάρχης  Κωνσταντινουπόλεως,11 Αυγούστου
# Άγιος Καίσαρας πρώτος επίσκοπος Κορώνης, κατά τον Νικόδημο τον Αγιορείτη, 8 Δεκεμβρίου
# Άγιος Λέων ο εν Μεθώνη, 12 Μαΐου
# Άγιος Θεοφάνης ο Οσιομάρτυρας, 8 Ιουνίου

## Ιερά Προσκυνήματα
Η Ιερά Μητρόπολις Μεσσηνίας περιλαμβάνει πέντε  προσκυνήματα τα τρία αφιερωμένα στην Παναγία, και από ένα στους  Αγίου Αποστόλους  και στην Αγία Μεγαλομάρτυρα Βαρβάρα. 
# Ιερός Ναός της Υπαπαντής του Χριστού όπου φυλάσσεται η θαυματουργός εικόνα της Παναγίας της Υπαπαντής πολιούχου της Καλαμάτας.
# Ιερό Προσκύνημα Ιστορικός Ιερός Ναός των Αγίων Αποστόλων Καλαμάτας.
# Ιερό Προσκύνημα Παναγίας Σγράππας Πυλίας (Ζωοδόχου Πηγής).
# Ιερό Προσκύνημα Παναγίας Ελεήστριας Κορώνης (Ζωοδόχου Πηγής).
# Ιερό Προσκύνημα Αγίας Βαρβάρας Καλαμάτας

## Ενορίες
### Καλαμάτα
# Ιερός Ναός Υπαπαντής Του Χριστού Πολιούχος Καλαμάτας 
# Ιερός Ναός Αγίας Τριάδας 
# Ιερός Ναός Αγίας Αικατερίνης Νησάκι 
# Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου Φλαρίου

# Ιερός Ναός Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης Καλυβίων
# Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου Αρκάδων    
# Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου Κοκορόγιαννη       
# Ιερός Ναός Αναστάσεως Του Χριστού Ανατολικής Παραλίας
# Ιερός Ναός Αναλήψεως Του Χριστού Δυτικής Παραλίας
# Ιερός Ναός Γεννήσεως της Θεοτόκου Φαρών
# Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Κοιμητηρίου
# Ιερός Ναός Παμμεγίστων Ταξιαρχών
# Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννου Χρυσοστόμου παλαιού στρατοπέδου
# Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννου Προδρόμου Παλαιάς Αγοράς
Οι ενορίες της Καλαμάτας περιλαμβάνουν πλήθος παρεκκλησίων μέσα στην πόλη της Καλαμάτας και εκτός της πόλεως.

### Περίχωρα της Καλαμάτας
# Ιερός Ναός Παμμεγίστων Ταξιαρχών Ασπροχώματος     
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Λεΐκων                    
# Ιερός Ναός Εισοδίων της Θεοτόκου Ελαιοχωρίου

### Αρχιερατική Περιφέρεια Αλαγονίας
# Ιερός Ναός Εισοδίων της Θεοτόκου Αλαγονίας              
# Ιερός Ναός Υπαπαντής του  Χριστού Αρτεμισίας
# Ιερός Ναός Εισοδίων της Θεοτόκου Καρβέλιου    
# Ιερός Ναός Παμμεγίστων Ταξιαρχών Λαδά
# Ιερός Ναός Αγίας Αικατερίνης Νέδουσας
# Ιερός Ναός Αγίας Βαρβάρας Πηγών

### Αρχιερατική Περιφέρεια Ανδρούσης
# Ιερός Ναός Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης Ανδρούσης
# Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου Αγριλιάς
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Αμφιθέας
# Ιερός Ναός Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης Αριστοδήμειου
# Ιερός Ναός Αγίας Κυριακής Βασιλάδας
# Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου Δραΐνας
# Ιερός Ναός Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου Ελληνοεκκλησιάς
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Εύας
# Ιερός Ναός Παμμεγίστων Ταξιαρχών Εύας (Νεοχωρίου)
# Ιερός Ναός Αγίας Αικατερίνης Καλαμαρά
# Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννου Προδρόμου Μπουρναζίου (Καλοβρύσεως)
# Ιερός Ναός Αγίας Τριάδας Καλογερρόραχης
# Ιερός Ναός Αγίας Παρασκευής Κλήματος
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Κορομηλιάς (Ζαγάρενας)
# Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου Κουκκορράχης
# Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου Λάμπαινας
# Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου Μαγγανιακού
# Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου Πολυλόφου
# Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου Τρικόρφου
# Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου Τριόδου

### Αρχιερατική Περιφέρεια Αριστομένη
# Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου Αριστομένη
# Ιερός Ναός Αγίου Λουκά Αετοφωλιάς
# Ιερός Ναός Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου Βούταινας
# Ιερός Ναός Αγίου Σπυρίδωνος Διοδίων                              
# Ιερός Ναός Γεννήσεως της Θεοτόκου Κεφαλοβρύσου         
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Κουτίφαρη
# Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννου Προδρόμου Κυνηγού Αριστομένη
# Ιερός Ναός Προφήτη Ηλία, Μάνεση
# Ιερός Ναός Εισοδίων της Θεοτόκου Παλαιόκαστρου
# Ιερός Ναός Ζωοδόχου Πηγής Περδικόβρυσης
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Πλατανόβρυσης
# Ιερός Ναός Γεννήσεως της Θεοτόκου Στέρνας
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Στρέφι
# Ιερός Ναός Υπαπαντής του Χριστού Χορεύτρας

### Αρχιερατική Περιφέρεια Αρφαρών
# Ιερός Ναός Αγίων Θεοδώρων Αρφαρών   
# Ιερός Ναός Αγίου Φλώρου χωριό Άγιος Φλώρος
# Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννου Προδρόμου Αγρίλου
# Ιερός Ναός Αγίας Παρασκευής Αλωνίων
# Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννου Προδρόμου Ανεμόμυλου
# Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου Αριοχωρίου
# Ιερός Ναός Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου Βελανιδιάς
# Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου Βρομόβρυσης
# Ιερός Ναός Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης Πηδήματος
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Πλατέος
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Πολιανής
# Ιερός Ναός Υπαπαντής του Χριστού Σταματίνου
# Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννου Προδρόμου Χριστοφιλαίικων

### Αρχιερατική Περιφέρεια Διαβολιτσίου
# Ιερός Ναός Αγίου Παντελεήμονος Διαβολιτσίου
# Ιερός Ναός Αγίων Θεοδώρων  χωριό Άγιοι Θεοδώροι
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Αγριλόβουνου
# Ιερός Ναός Αγίας Παρασκευής Δασοχωρίου
# Ιερός Ναός Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Δεσύλλα
# Ιερός Ναός Αγίας Τριάδας Ηλέκτρας
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Καρνάσιου
# Ιερός Ναός Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης Κωνσταντίνων
# Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου Μάνδρας
#Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου Άνω Μέλπειας
# Ιερός Ναός Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Κάτω Μέλπειας
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Παραπουγγίου
# Ιερός Ναός Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου Πολίχνης

### Αρχιερατική Περιφέρεια Θουρίας
# Ιερός Ναός Αγίου Αθανασίου Θουρίας
# Ιερός Ναός Αγίων Θεοδώρων Θουρία
# Ιερός Ναός Αγίας Μαρίνας Αιθαίας
# Ιερός Ναός Αγίας Ειρήνης Αιπείας      
# Ιερός Ναός Αγίου Αθανασίου Άμμου
# Ιερός Ναός Υπαπαντής του Χριστού Άνω Άμφειας
# Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννου Προδρόμου Άνθειας
# Ιερός Ναός Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Αντικαλάμου
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Άριος 
# Ιερός Ναός Ζωοδόχου Πηγής Ασπροπουλιάς
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Καλαμίου
# Ιερός Ναός Αγίας Βαρβάρας Μικρομάνης
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Σπερχογείας

### Αρχιερατική Περιφέρεια Κορώνης
# Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου Κορώνης
# Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου Ακριτοχώριου
# Ιερός Μητροπολιτικός Ναός Αγίου Δημητρίου Κορώνης
# Ιερός Ναός Μεταμορφώσεως του Χριστού Ασίνης
# Ιερός Ναός Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου Βασιλιτσίου         
# Ιερός Ναός Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Βουναρίων
# Ιερός Ναός Προφήτη Ηλία Καπλανίου
# Ιερός Ναός Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου Κόμπων
# Ιερός Ναός Γεννήσεως της Θεοτόκου Νέας Κορώνης
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Πετριάδων
# Ιερός Ναός Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης Υάμειας
# Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου Φαλάνθης
# Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου Χαρακοπιού
# Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου Χρυσοκελλαριάς
# Ιερός Ναός Αγίου Διονυσίου Χωματερού

### Αρχιερατική Περιφέρεια Μεθώνης
# Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου Μεθώνης
# Ιερός Ναός Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης Αμπελοκήπων
# Ιερός Ναός Μεταμορφώσεως του Χριστού Βαράκες
# Ιερός Ναός Προφήτη Ηλία Ευαγγελισμού
# Ιερός Ναός Γεννήσεως της Θεοτόκου Καινούργιου Χωρίου
# Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννου Προδρόμου Καλλιθέας
# Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου Λαχανάδας
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Μεσοχωρίου
# Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου Πήδασου
# Ιερός Ναός Αγίου Αθανασίου Φοινίκης     
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Φοινικούντας       
# Ιερός Ναός Παναγίας Μυρτιδιώτισσας Χωματάδας

### Αρχιερατική Περιφέρεια Μελιγαλά
# Ιερός Μητροπολιτικός Ναός Αγίου Ιωάννου Προδρόμου Μελιγαλά
# Ιερός Ναός Υπαπαντής του Χριστού Ανδανίας
# Ιερός Ναός Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Ανθούσας
# Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου Αρσινόης
# Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου Μαυρομματίου Ιθώμης
# Ιερός Ναός Αγίου Αθανασίου Βαλύρας
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Ζερμπισίων
# Ιερός Ναός Γεννήσεως της Θεοτόκου Ζευγολατειού
# Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου Καλλιρρόης
# Ιερός Ναός Υπαπαντής του Χριστού Καλυβίων
# Ιερός Ναός Αγίων Θεοδώρων Κατσαρού
# Ιερός Ναός Αγίου Αθανασίου Κεντρικού
# Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου Κεφαλληνού
# Ιερός Ναός Τιμίου Προδρόμου Λουτρού
# Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννου Προδρόμου Μαγούλας
# Ιερός Ναός Εισοδίων της Θεοτόκου Μάλτας
# Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου Μαντζαρίου
# Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου  Μερόπης
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Μερόπης
# Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου Μίλα 
# Ιερός Ναός Αγίου Πέτρου και Αγίου Παύλου Νεοχωρίου Ιθώμης
# Ιερός Ναός Αγίας Τριάδας Οιχαλίας
# Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου Πετραλώνων
# Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου Πεύκου
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Ρεμματιάς
# Ιερός Ναός Αγίου Κωνσταντίνου και Αγίας Ελένης Σίαμου
# Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου Σκάλας  
# Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου Σολακίου
# Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου Στενύκλαρου
# Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου Τσουκαλαίικων
# Ιερός Ναός Αγίας Βαρβάρας Φίλια

### Αρχιερατική Περιφέρεια Μεσσήνης
# Ιερός Μητροπολιτικός Ναός Αγίου Ιωάννου Προδρόμου Μεσσήνης
# Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου Μεσσήνης
# Ιερός Ναός Αγίων Τριών Ιεραρχών Μεσσήνης  
# Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου Αβραμιού
# Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου Ανάληψης
# Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου Βελίκας
# Ιερός Ναός Αγίου Νεκταρίου Δρακονερίου
# Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννου Προδρόμου Καρτερολίου
# Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννου Χρυοστόμου Λευκοχώρας
# Ιερός Ναός Αγίου Πέτρου και Αγίου Παύλου  Λυκοτράφου
# Ιερός Ναός Αγίας Τριάδας Μάδενας
# Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου Μαυρομματίου Παμίσου
# Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου Μοσχοχωρίου
# Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου Μυρτοποταμιάς
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Νεοχωρίου Αριστομένης
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Πιλαλίστρας
# Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννου Προδρόμου Πιπερίτσας
# Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου Σπιτάλιου

### Αρχιερατική Περιφέρεια Πεταλιδίου
# Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου Πεταλιδίου
# Ιερός Ναός Αγίου Αθανασίου Ανδριανής          
# Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου Αχλαδοχωρίου
# Ιερός Ναός Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου  Κακορρεύματος 
# Ιερός Ναός Ζωοδόχου Πηγής Καρποφόρας                        
# Ιερός Ναός Αγίου Αθανασίου Καστανιάς                              
# Ιερός Ναός Αγίων Πάντων Κοκκίνου                                    
# Ιερός Ναός Αγίου Ανδρέα Χωριό Άγιος Ανδρέας Λογγά        
# Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου Λογγάς
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Λυκίσσης
# Ιερός Ναός Γεννήσεως της Θεοτόκου, Μαθίας                 
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Μηλίτσης Ανατολικής 
# Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου Μηλίτσης Δυτικής
# Ιερός Ναός Προφήτη Ηλία Πανίπεριου
# Ιερός Ναός Αγίων Θεοδώρων Ριζόμυλου
# Ιερός Ναός Παναγίας Μυρτιδιώτισσας

### Αρχιερατική Περιφέρεια Πύλου
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Πύλου  
# Ιερός Ναός Αγίας Μαρίνας Γλυφάδας              
# Ιερός Ναός Αγίου Αθανασίου Ελαιοφύτου           
# Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννου Προδρόμου Ίκλαινας
# Ιερός Ναός Αγίου Χαραλάμπους Κορυφασίου           
# Ιερός Ναός Αγίου Αθανασίου Κουκουνάρας            
# Ιερός Ναός Γεννήσεως της Θεοτόκου Κυνηγού Πυλίας       
# Ιερός Ναός Αγίων Αναργύρων Παπουλίων                        
# Ιερός Ναός Αγίων Θεοδώρων Πλατάνου
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Πύλας
# Ιερός Ναός Αγίας Τριάδας Ρωμανού    
# Ιερός Ναός Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης Στενωσιάς
# Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου Χανδρινού

### Αρχιερατική Περιφέρεια Χατζή
# Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννου Θεολόγου Χατζή
# Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννου Προδρόμου Βελανιδιών Πυλίας
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Βλάσση
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Βλαχόπουλου
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Δάρα
# Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου Δάφνης
# Ιερός Ναός Αγίας Τριάδας Δροσιάς
# Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου Καλοχωρίου
# Ιερός Ναός Ζωοδόχου Πηγής Κουρτακίου
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Κρεμμυδίων
# Ιερός Ναός Αγίου Γρηγορίου Θεολόγου Μανιακίου  
# Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου Μαργελίου    
# Ιερός Ναός Αγίας Τριάδας Μεσοποτάμου    
# Ιερός Ναός Αγίων Πάντων Μεταμορφώσεως
# Ιερός Ναός Αγίου Σπυρίδωνος Μηλιώτου
# Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου Μυρσινοχωρίου
# Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου Νερόμυλου
# Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Παπαφλέσσα  
# Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου Πελεκανάδας        
# Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου Πετριτσίου
# Ιερός Ναός Αγίας Σοφίας Σουληναρίου     
# Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου Χαραυγής
# Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου Ματαράγκα

## Βιβλιογραφία
*Ηλίας Αναγνωστάκης, «Οι επισκοπές και ο θρησκευτικός βίος στα όρια της νυν Μητροπόλεως Μεσσηνίας έως το 1204», στο: Χριστιανική Μεσσηνία. Μνημεία και Ιστορία της Ιεράς Μητροπόλεως Μεσσηνίας, Αθήνα 2010, σελ. 113-146.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
*Ιερά Μητρόπολις Μεσσηνίας, επίσημος ιστότοπος.


Μεσσηνιας