Επανάσταση στο Νεπάλ το 1990

Το **Λαϊκό Κίνημα του 1990** (νεπ.: २०४६ जनआन्दोलन) ήταν ένα πολυκομματικό κίνημα στο Νεπάλ που έφερε το τέλος της απόλυτης μοναρχίας και σήμανε την αρχή της συνταγματικής μοναρχίας. Εξάλειψε επίσης το σύστημα Παντσαγιάτ.

Το κίνημα χαρακτηρίστηκε από την ενότητα μεταξύ των διαφόρων πολιτικών κομμάτων. Όχι μόνο τα διάφορα κομμουνιστικά κόμματα συσπειρώθηκαν στο Ενωμένο Αριστερό Μέτωπο αλλά, επίσης, συνεργάστηκαν με κόμματα όπως το Κογκρέσο του Νεπάλ. Αποτέλεσμα αυτής της ενότητας ήταν η ίδρυση του Κομμουνιστικού Κόμματος του Νεπάλ (Ενοποιημένο Μαρξιστικό-Λενινιστικό).

## Υπόβαθρο
Στο Νεπάλ είχε λάβει χώρα η επανάσταση στο Νεπάλ το 1951, οδηγώντας στη δημιουργία μίας κοινοβουλευτικής δημοκρατίας υπό μία συνταγματική αντί για απόλυτη μοναρχία. Ωστόσο, αυτή η περίοδος κοινοβουλευτισμού σύντομα έλαβε τέλος μετά το πραξικόπημα του 1960 που πραγματοποιήθηκε από τον βασιλιά Μαχέντρα και οδήγησε στην απαγόρευση πολιτικών κομμάτων και στη μεταφορά εκτελεστικών εξουσιών από την κυβέρνηση και το κοινοβούλιο προς τον μονάρχη. Αυτό το πολιτικό καθεστώς, γνωστό ως σύστημα Πατσαγιάτ, διατηρήθηκε καθ'όλη τη διάρκεια της κυριαρχίας του.

Το 1972, ο Μπιρέντρα, γιος του βασιλιά Μαχέντρα, ανέλαβε τον θρόνο ως απόλυτος μονάρχης, κληρονομώντας σημαντικές εξουσίες. Κατά τη διάρκεια της κυριαρχίας του, επιφανή μέλη του Κογκρέσου του Νεπάλ ήταν συχνά αντικείμενα συλλήψεων κατά την προσπάθειά του να διατηρήσει την εξουσία του. Ωστόσο, μέχρι τη δεκαετία του 1980, υπήρξε μία σταδιακή χαλάρωση πολιτικών περιορισμών, οδηγώντας στην άνοδο φιλελεύθερων φοιτητικών κινημάτων που υποστήριζαν συνταγματικές αλλαγές στο Νεπάλ.

Ως απάντηση στα κλιμακούμενα φιλο-δημοκρατικά αισθήματα, ο βασιλιάς Μπιρέντρα ανακοίνωσε τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για τον καθορισμό του μελλοντικού πολιτικού συστήματος της χώρας. Οι επιλογές που τέθησαν προς ψηφοφορία ήταν μεταξύ της πολυκομματικής δημοκρατίας και του υπάρχοντος μη-κομματικού συστήματος Πατσαγιάτ. Το δημοψήφισμα έλαβε χώρα τον Μάιο του 1980, οδηγώντας σε ήττα για το πολυκομματικό σύστημα, με το 45% να ψηφίζει υπέρ του έναντι του 55% που ψήφισε για τη συνέχιση του μη-κομματικού συστήματος.

## Ιστορία
Το 1989, δύο ομάδες, το Κογκρέσο του Νεπάλ, ένα φιλο-κομμουνιστικό κόμμα και το μεγαλύτερο παράνομο πολιτικό κόμμα της χώρας, και το Ενωμένο Αριστερό Μέτωπο, ένας συνασπισμός κομμουνιστικών και αριστερών κομμάτων, ένωσαν δυνάμεις ώστε να ξεκινήσουν μία εκστρατεία για την επίτευξη της πολυκομματικής δημοκρατίας στο Νεπάλ. Το Τζάνα Αντολάν (Λαϊκό Κίνημα) ξεκίνησε στις 18 Φεβρουαρίου 1990, την ημέρα της Δημοκρατίας στο Νεπάλ, ενώ ολοκληρώθηκε επίσημα ύστερα από 49 μέρες. Προκειμένου να κατασταλεί το κίνημα, η κυβέρνηση συνέλαβε στελέχη των δύο κομμάτων στις 17 Φεβρουαρίου 1990, ενώ έθεσε εκτός νόμου όλες τις εφημερίδες της αντιπολίτευσης.

Ο βασιλιάς απηύθηνε ραδιοφωνικό διάγγελμα στο οποίο κάλεσε το έθνος να σταθεί ενωμένο με τη μοναρχία και να προωθήσει δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις μέσω συνταγματικών μεθόδων. Στα τέλη Φεβρουαρίου, η αστυνομία άνοιξε πυρ σε διαδήλωση στο Μπακταπούρ, σκοτώνοντας 12 άτομα. Το κίνημα μεγάλωνε ολοένα και περισσότερο και γινόταν ολοένα και πιο επικίνδυνο όσο χιλιάδες φοιτητές διαδήλωσαν ενάντια στις αστυνομικές δυνάμεις, ενώ εκατοντάδες συνελήφθησαν και τραυματίστηκαν. Το κίνμα κάλεσε σε *μπαντ* (ένα είδος γενικής απεργίας) που γρήγορα επεκτάθηκε σε όλη τη χώρα.

Η επικοινωνία μεταξύ των μελών της αντιπολίτευσης συνάντησε προβλήματα και η ηγεσία του παλατιού ήταν κατά καιρούς απούσα, αφήνοντας τις τοπικές κυβερνήσεις να διαχειριστούν τις κινητοποιήσεις κατά το δοκούν. Ορισμένοι ακόμα εντάχθηκαν στο κίνημα ερήμην της κεντρικής κυβέρνησης. Αυτές οι διαδηλώσεις κλιμακώθηκαν από την επαρχία μέχρι που έφτασαν στο Κατμαντού. Αφότου ο στρατός σκότωσε διαδηλωτές στο Πατάν στις αρχές Απριλίου, το κίνημα συγκέντρωσε περίπου 200.000 διαδηλωτές οι οποίοι διαδήλωσαν ενάντια στη μοναρχία στην πρωτεύουσα.

Μέσα στις επόμενες ημέρες, η αστυνομία πυροβόλησε και σκότωσε δεκάδες διαδηλωτές, την ώρα που οι διαδηλωτές μπλόκαραν δρόμους απαιτώντας την αποκατάσταση της πολυκομματικής δημοκρατίας που είχε η χώρα τη δεκαετία του '50. Κατά την κλιμάκωση των διαδηλώσεων, διαδηλωτές περικύκλωσαν τα κυβερνητικά κτήρια, πιέζοντας τον βασιλιά ώστε να αποδεχτεί τα αιτήματά τους. Μέχρι εκείνο το σημείο, ένα μεγάλο μέρος της αστυνομίας δεν αντιμετώπιζε τους διαδηλωτές αλλά παρακολουθούσε το σπάσιμο κυβερνητικής περιουσίας όπως το αυτοκίνητο του πρωθυπουργού και ένα άγαλμα του Μαχέντρα. Στις 8 Απριλίου 1990, ο βασιλιάς ήρε την απαγόρευση των πολιτικών κομμάτων.

Το λαϊκό κίνημα της δεκαετίας του '90 συνέγραψε το Σύνταγμα, το οποίο τέθηκε σε ισχύ το Νοέμβριο του 1990. Το Σύνταγμα εξανάγκασε τη μοναρχία του Μπιρέντρα να παραδώσει τις αποφάσεις για την κυβέρνηση στο λαό του Νεπάλ. Μέσω διαδηλώσεων, ο βασιλιάς Μπιρέντρα πείστηκε να εφαρμόσει ένα νέο σύνταγμα, το οποίο «αναγνωρίζει το λαό ως την πηγή πολιτικής νομιμοποίησης... και εγγυάται τα βασικά δικαιώματα». Πλέον, οι πολίτες του Νεπάλ ηλικίας 18 ετών και άνω είχαν δικαίωμα ψήφου.

## Παραπομπές

## Περαιτέρω ανάγνωση

* 
* 
Κατηγορία:Ιστορία του Νεπάλ