Προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ

μικρογραφία|Ψηφοδέλτιο για τις Προεδρικές Εκλογές του 2016 και άλλες εκλογές εκείνου του έτους, περιλαμβάνοντας τους υποψήφιους Προέδρους και Αντιπροέδρους
Η εκλογή του Προέδρου και του Αντιπροέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών είναι μια έμμεση εκλογή, στην οποία οι πολίτες των Ηνωμένων Πολιτειών που είναι εγγεγραμμένοι για να ψηφίσουν σε μία από τις πενήντα πολιτείες των ΗΠΑ ή στην Ουάσιγκτον, D.C., ψηφίζουν όχι απευθείας για αυτά τα αξιώματα, αλλά αντίθετα για τα μέλη του Εκλεκτορικού Κολεγίου. Οι εκλέκτορες αυτοί στη συνέχεια ρίχνουν άμεσες ψήφους, γνωστές ως εκλεκτορικές ψήφοι, για τον Πρόεδρο και τον Αντιπρόεδρο. Ο υποψήφιος που λαμβάνει απόλυτη πλειοψηφία των εκλεκτορικών ψήφων (τουλάχιστον 270 από τις 538, από τότε που η Εικοστή Τρίτη Τροπολογία παραχώρησε δικαίωμα ψήφου στους πολίτες της Ουάσιγκτον, D.C.) εκλέγεται σε αυτή τη θέση. Αν κανένας υποψήφιος δεν λάβει απόλυτη πλειοψηφία των ψήφων για Πρόεδρο, η Βουλή των Αντιπροσώπων εκλέγει τον Πρόεδρο. Ομοίως, αν κανένας δεν λάβει απόλυτη πλειοψηφία των ψήφων για Αντιπρόεδρο, τότε η Γερουσία εκλέγει τον Αντιπρόεδρο.

Οι προεδρικές εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες διαφέρουν από πολλές άλλες δημοκρατίες ανά τον κόσμο (που λειτουργούν είτε με προεδρικό σύστημα είτε με ημιπροεδρικό σύστημα), οι οποίες χρησιμοποιούν άμεσες εκλογές με εθνική λαϊκή ψήφο («ένας άνθρωπος, μία ψήφος») σε όλη τη χώρα τους για την εκλογή του προέδρου τους. Οι Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιούν έμμεσες εκλογές για την ανάδειξη του προέδρου μέσω του Εκλεκτορικού Κολεγίου, και το σύστημα είναι ιδιαίτερα αποκεντρωμένο, όπως και άλλες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το Εκλεκτορικό Κολέγιο και η διαδικασία του καθορίζονται στο Σύνταγμα των ΗΠΑ στο Άρθρο ΙΙ, Ενότητα 1, Ρήτρες 2 και 4· καθώς και στη Δωδέκατη Τροπολογία (η οποία αντικατέστησε τη Ρήτρα 3 μετά την επικύρωσή της το 1804). Σύμφωνα με τη Ρήτρα 2, κάθε πολιτεία δίνει τόσες εκλεκτορικές ψήφους όσοι είναι ο συνολικός αριθμός των Γερουσιαστών και των Αντιπροσώπων της στο Κογκρέσο, ενώ (σύμφωνα με την Εικοστή Τρίτη Τροπολογία, που επικυρώθηκε το 1961) η Ουάσινγκτον, D.C., δίνει τόσες εκλεκτορικές ψήφους όσες η λιγότερο αντιπροσωπευόμενη πολιτεία, δηλαδή τρεις. Επίσης, σύμφωνα με τη Ρήτρα 2, ο τρόπος επιλογής των εκλεκτόρων καθορίζεται από τη νομοθεσία κάθε πολιτείας, όχι άμεσα από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Αρχικά, πολλές πολιτειακές νομοθεσίες επέλεγαν απευθείας τους εκλέκτορες, αλλά με την πάροδο του χρόνου όλες πέρασαν στην επιλογή των εκλεκτόρων από τους ψηφοφόρους της πολιτείας. Πέρα από τις παραμέτρους που ορίζονται στο Σύνταγμα των ΗΠΑ, η πολιτειακή νομοθεσία, όχι η ομοσπονδιακή, ρυθμίζει τα περισσότερα θέματα που αφορούν τη διοργάνωση της λαϊκής ψήφου, συμπεριλαμβανομένων των περισσότερων προϋποθέσεων για την επιλεξιμότητα και εγγραφή των ψηφοφόρων.

Σχεδόν όλες οι πολιτείες ορίζουν ότι ο νικητής της πλειοψηφίας στην πολιτειακή λαϊκή ψήφο («ένας άνθρωπος, μία ψήφος») θα λάβει όλους τους εκλέκτορες της πολιτείας («ο νικητής τα παίρνει όλα»). Δύο πολιτείες – η Νεμπράσκα και το Μέιν – καθορίζουν μέρος των εκλεκτόρων τους με ψήφους ανά εκλογική περιφέρεια μέσα στην εκάστοτε πολιτεία.

Δεκαοκτώ πολιτείες έχουν επίσης συγκεκριμένους νόμους που τιμωρούν τους εκλέκτορες που ψηφίζουν αντίθετα από την πλειοψηφία, γνωστούς ως «άπιστους» ή «μη δεσμευμένους» εκλέκτορες. Στη σύγχρονη εποχή, οι άπιστοι και μη δεσμευμένοι εκλέκτορες δεν έχουν επηρεάσει το τελικό αποτέλεσμα μιας εκλογής, οπότε τα αποτελέσματα μπορούν γενικά να καθοριστούν με βάση τη λαϊκή ψήφο ανά πολιτεία.

Επιπλέον, τις περισσότερες φορές, ο νικητής που καθορίζεται από το Εκλεκτορικό Κολέγιο έχει επίσης λάβει το μεγαλύτερο μέρος της εθνικής λαϊκής ψήφου. Υπήρξαν τέσσερις εξαιρέσεις: το 1876, το 1888, το 2000 και το 2016, όπου το μερίδιο ψήφων του νικητή του Εκλεκτορικού Κολεγίου ξεπεράστηκε από έναν αντίπαλο. Παρότι έλαβαν λιγότερες ψήφους, οι νικητές κέρδισαν περισσότερες θέσεις στο Εκλεκτορικό Κολέγιο, λόγω της επικράτησής τους με μικρές πλειοψηφίες σε πολλές πολιτείες-κλειδιά.

Επιπλέον, οι εκλογές του 1824 ήταν οι μόνες προεδρικές εκλογές στο πλαίσιο του τρέχοντος συστήματος που αποφασίστηκαν μέσω εκλογής από το Κογκρέσο, όπου εξελέγη διαφορετικός πρόεδρος από τον υποψήφιο που είχε την πλειοψηφία τόσο στην εκλεκτορική όσο και στη λαϊκή ψήφο. (Οι εκλογές του 1800 και του 1824 αποφασίστηκαν από τη Βουλή των Αντιπροσώπων. Το 1800, ο νικητής της Βουλής ήταν ο υποψήφιος που είχε κερδίσει την πλειοψηφία της λαϊκής ψήφου.)

Οι προεδρικές εκλογές διεξάγονται κάθε τέσσερα χρόνια την Ημέρα των Εκλογών, η οποία από το 1845 είναι η πρώτη Τρίτη μετά την πρώτη Δευτέρα του Νοεμβρίου. Αυτή η ημερομηνία συμπίπτει με τις γενικές εκλογές για διάφορες άλλες ομοσπονδιακές, πολιτειακές και τοπικές αναμετρήσεις· δεδομένου ότι οι τοπικές κυβερνήσεις είναι υπεύθυνες για τη διαχείριση των εκλογών, αυτές οι αναμετρήσεις εμφανίζονται συνήθως σε ένα ενιαίο ψηφοδέλτιο. Οι εκλέκτορες του Εκλεκτορικού Κολεγίου στη συνέχεια ρίχνουν επίσημα τις εκλεκτορικές τους ψήφους την πρώτη Δευτέρα μετά τις 12 Δεκεμβρίου στην πρωτεύουσα της πολιτείας τους. Το Κογκρέσο επικυρώνει στη συνέχεια τα αποτελέσματα στις αρχές Ιανουαρίου, και η θητεία του προέδρου αρχίζει την Ημέρα Ορκωμοσίας, η οποία από την ψήφιση της Εικοστής Τροπολογίας έχει οριστεί στις 20 Ιανουαρίου.

Η διαδικασία υποψηφιότητας, η οποία περιλαμβάνει τις προκριματικές εκλογές και τις κομματικές συγκεντρώσεις, καθώς και τα συνέδρια υποψηφιότητας, δεν είχε καθοριστεί στο Σύνταγμα, αλλά αναπτύχθηκε με την πάροδο του χρόνου από τις πολιτείες και τα πολιτικά κόμματα. Αυτές οι προκριματικές εκλογές διεξάγονται συνήθως μεταξύ Ιανουαρίου και Ιουνίου, πριν από τις γενικές εκλογές του Νοεμβρίου, ενώ τα συνέδρια υποψηφιότητας πραγματοποιούνται το καλοκαίρι. Αν και δεν είναι κωδικοποιημένες από το νόμο, τα πολιτικά κόμματα ακολουθούν επίσης μια έμμεση διαδικασία εκλογής, όπου οι ψηφοφόροι στις πενήντα πολιτείες, την Ουάσιγκτον, D.C., και τα εδάφη των ΗΠΑ, ψηφίζουν για μια ομάδα αντιπροσώπων σε ένα συνέδριο υποψηφιότητας πολιτικού κόμματος, οι οποίοι στη συνέχεια εκλέγουν τον υποψήφιο πρόεδρο του κόμματος. Κάθε κόμμα μπορεί στη συνέχεια να επιλέξει έναν υποψήφιο αντιπρόεδρο για να συμμετάσχει στο ψηφοδέλτιο, ο οποίος καθορίζεται είτε από την επιλογή του υποψηφίου είτε μέσω δεύτερου γύρου ψηφοφορίας. Λόγω των αλλαγών στους εθνικούς νόμους χρηματοδότησης προεκλογικών εκστρατειών από τη δεκαετία του 1970 σχετικά με τη δημοσιοποίηση των δωρεών για τις ομοσπονδιακές εκστρατείες, οι προεδρικοί υποψήφιοι από τα κύρια πολιτικά κόμματα συνήθως ανακοινώνουν τις προθέσεις τους να κατέβουν στις εκλογές ήδη από την άνοιξη του προηγούμενου ημερολογιακού έτους πριν από τις εκλογές (σχεδόν 21 μήνες πριν από την Ημέρα Ορκωμοσίας).

## Ιστορία

### Το Εκλεκτορικό Κολέγιο
Το Άρθρο Δύο του Συντάγματος αρχικά καθόρισε τη μέθοδο των προεδρικών εκλογών, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας του Εκλεκτορικού Κολεγίου. Αυτή ήταν το αποτέλεσμα ενός συμβιβασμού ανάμεσα στους συντάκτες του Συντάγματος που ήθελαν το Κογκρέσο να επιλέγει τον πρόεδρο και σε αυτούς που προτιμούσαν μια εθνική λαϊκή ψήφο.

Σύμφωνα με το Άρθρο Δύο, σε κάθε πολιτεία αποδίδεται ένας αριθμός εκλεκτόρων ίσος με τον συνολικό αριθμό των αντιπροσώπων της στα δύο σώματα του Κογκρέσου. Το 1961, η επικύρωση της Εικοστρίτης Τρίτης Τροπολογίας παραχώρησε έναν αριθμό εκλεκτόρων στην Περιφέρεια της Κολούμπια, ίσο με τον αριθμό των εκλεκτόρων που αποδίδεται στην πολιτεία με τον μικρότερο πληθυσμό. Ωστόσο, τα εδάφη των ΗΠΑ δεν αποδίδουν εκλέκτορες και, συνεπώς, δεν εκπροσωπούνται στο Εκλεκτορικό Κολέγιο.

### Νομοθετικές Αρχές Πολιτειών - Άμεση Εκλογή
Συνταγματικά, η νομοθετική αρχή κάθε πολιτείας καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο επιλέγονται οι εκλέκτορές της. Το Άρθρο II, Τμήμα 1, Παράγραφος 2 αναφέρει ότι κάθε πολιτεία θα ορίζει εκλέκτορες «με τρόπο που θα καθορίζει η Νομοθετική της Αρχή». Κατά την πρώτη προεδρική εκλογή το 1789, σε τέσσερις από τις 11 πολιτείες εκείνης της εποχής, οι εκλέκτορες εκλέχθηκαν άμεσα από τους ψηφοφόρους. Σε δύο άλλες πολιτείες, χρησιμοποιήθηκε ένα υβριδικό σύστημα, στο οποίο συμμετείχαν τόσο οι ψηφοφόροι όσο και οι νομοθετικές αρχές της πολιτείας για την εκλογή των εκλεκτόρων. Σε πέντε πολιτείες, οι ίδιες οι νομοθετικές αρχές εξέλεξαν τους εκλέκτορες.

Σταδιακά, περισσότερες πολιτείες άρχισαν να διεξάγουν λαϊκές εκλογές για να επιλέγουν τους εκλέκτορές τους. Το 1800, πέντε από τις 16 πολιτείες επέλεξαν εκλέκτορες με λαϊκή ψήφο· μέχρι το 1824, μετά την άνοδο της τζακσονιανής δημοκρατίας, 18 από τις 24 πολιτείες επέλεγαν εκλέκτορες με λαϊκή ψήφο. (Στις περισσότερες περιπτώσεις, απλή πλειοψηφία σε ολόκληρη την πολιτεία ήταν αρκετή για να εκλεγεί το γενικό ψηφοδέλτιο μέσω λαϊκής ψήφου. Αλλά, στην πρώτη προεδρική εκλογή του 1789, για παράδειγμα, κάποιες πολιτείες χρησιμοποιούσαν "ανοιχτή" λίστα ψηφοφορίας μπλοκ· το Μέριλαντ χρησιμοποιούσε μπλοκ ψηφοφορία, αλλά είχε εξασφαλίσει έδρες για διαφορετικά τμήματα της πολιτείας· η Βιρτζίνια εξέλεγε τους 12 εκλέκτορές της με σύστημα «ο πρώτος στη σειρά» σε 12 εκλογικές περιφέρειες. Άλλες πολιτείες αργότερα χρησιμοποιούσαν πολυεδρικές περιφέρειες, καθεμία από τις οποίες κάλυπτε τμήμα της πολιτείας, για να εκλέξουν τους εκλέκτορές τους.)

Αυτό το κίνημα προς μεγαλύτερη εκδημοκρατικοποίηση συνδυάστηκε με μια σταδιακή μείωση των περιουσιακών περιορισμών για την απόκτηση δικαιώματος ψήφου. Μέχρι το 1840, μόνο μία από τις 26 πολιτείες (η Νότια Καρολίνα) εξακολουθούσε να επιλέγει εκλέκτορες μέσω της πολιτειακής νομοθετικής αρχής. Όλες οι υπόλοιπες πολιτείες εξέλεγαν τους εκλέκτορές τους με την μέθοδο της πλειοψηφίας των ψήφων σε ολόκληρη την πολιτεία. Μέχρι το 1872, καμία πολιτεία δεν επέλεγε τους εκλέκτορές της μέσω της πολιτειακής νομοθετικής αρχής - όλες οι πολιτείες είχαν μεταβεί στη μέθοδο του γενικού ψηφοδελτίου, με το Κολοράντο να είναι η τελευταία εξαίρεση. Σήμερα, μόνο δύο πολιτείες - το Μέιν και η Νεμπράσκα - εκλέγουν τουλάχιστον κάποιους από τους εκλέκτορές τους με διαφορετική μέθοδο από τη γενική μέθοδο ψηφοφορίας. Στην περίπτωσή τους, χρησιμοποιείται η μέθοδος «ο πρώτος στη σειρά» σε περιφέρειες που καλύπτουν μέρος της πολιτείας.

Κατηγορία:Εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής