Επιτραπέζιο λογισμικό

Το **επιτραπέζιο λογισμικό** ή **λογισμικό επιτραπέζιου υπολογιστή** είναι κατηγορία λογισμικού εφαρμογών που έχει σχεδιαστεί ώστε να εγκαθίσταται και να εκτελείται τοπικά σε προσωπικούς υπολογιστές ή φορητούς υπολογιστές, συνήθως μέσω του λειτουργικού συστήματος της συσκευής. Σε αντίθεση με τις ιστοεφαρμογές (web applications), το επιτραπέζιο λογισμικό δεν εξαρτάται κατ’ ανάγκην από πρόγραμμα περιήγησης ιστού για την κύρια λειτουργία του.

Το επιτραπέζιο λογισμικό αποτελεί μία από τις βασικές μορφές λογισμικού χρήστη και περιλαμβάνει προγράμματα όπως επεξεργαστές κειμένου, λογιστικά φύλλα, εφαρμογές γραφικών, προγράμματα ανάπτυξης λογισμικού, βάσεις δεδομένων, λογισμικό πολυμέσων και επιστημονικές εφαρμογές. Ως λογισμικό εφαρμογών, διακρίνεται από το λογισμικό συστήματος, το οποίο είναι υπεύθυνο για τη βασική λειτουργία του υπολογιστή.

## Ορισμός
Ως επιτραπέζιο λογισμικό νοείται κάθε εφαρμογή που έχει σχεδιαστεί ώστε να λειτουργεί κυρίως σε περιβάλλον επιτραπέζιου ή φορητού υπολογιστή, αξιοποιώντας το λειτουργικό σύστημα και τους τοπικούς πόρους της συσκευής, όπως τον επεξεργαστή, τη μνήμη, τον αποθηκευτικό χώρο και τις περιφερειακές μονάδες. Οι εφαρμογές αυτές συνήθως εγκαθίστανται τοπικά, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εκτελούνται και σε φορητή ή εικονικοποιημένη μορφή.

Ο όρος χρησιμοποιείται συνήθως για να διακρίνει τις εφαρμογές αυτές από:
* τις ιστοεφαρμογές,
* τις κινητές εφαρμογές,
* και τα κατανεμημένα ή εξ ολοκλήρου νεφοϋπολογιστικά συστήματα λογισμικού.

## Βασικά χαρακτηριστικά
Τα κυριότερα χαρακτηριστικά του επιτραπέζιου λογισμικού είναι:
* τοπική εγκατάσταση στον υπολογιστή του χρήστη,
* εκτέλεση μέσω συγκεκριμένου λειτουργικού συστήματος,
* πρόσβαση σε τοπικούς πόρους του συστήματος,
* δυνατότητα λειτουργίας χωρίς συνεχή σύνδεση στο διαδίκτυο,
* και συνήθως πλουσιότερο ή πιο εξειδικευμένο γραφικό περιβάλλον χρήστη σε σχέση με πολλές ιστοεφαρμογές.

Πολλές επιτραπέζιες εφαρμογές μπορούν να λειτουργούν χωρίς διαρκή δικτυακή σύνδεση, αν και στη σύγχρονη εποχή αρκετές ενσωματώνουν μηχανισμούς συγχρονισμού, ενημερώσεων, απομακρυσμένης συνεργασίας ή υπηρεσιών cloud. Η σύγχρονη τάση έχει οδηγήσει σε υβριδικά μοντέλα, όπου μία εφαρμογή παραμένει επιτραπέζια αλλά συνδέεται με διαδικτυακές υπηρεσίες για μέρος της λειτουργικότητάς της.

## Ιστορική εξέλιξη
Η εξάπλωση του επιτραπέζιου λογισμικού συνδέθηκε στενά με την ευρεία διάδοση του προσωπικού υπολογιστή κατά τις τελευταίες δεκαετίες του 20ού αιώνα. Καθώς οι προσωπικοί υπολογιστές έγιναν μαζικά διαθέσιμοι, αυξήθηκε και η ανάγκη για εξειδικευμένες εφαρμογές χρήστη, όπως επεξεργαστές κειμένου, λογιστικά φύλλα, λογισμικό λογιστικής, εκδοτικό λογισμικό και εργαλεία σχεδίασης. :contentReference[oaicite:1]{index=1}

Κατά τη δεκαετία του 1980 και του 1990, το επιτραπέζιο λογισμικό αποτέλεσε την κυρίαρχη μορφή εφαρμογών υπολογιστή. Αργότερα, με την ανάπτυξη του διαδικτύου και των υπηρεσιών cloud, εμφανίστηκαν ισχυρές ιστοεφαρμογές, χωρίς όμως να εξαφανιστεί ο ρόλος των επιτραπέζιων εφαρμογών, ιδιαίτερα σε τομείς που απαιτούν υψηλή απόδοση, τοπική επεξεργασία, πρόσβαση σε εξειδικευμένο υλικό ή λειτουργία εκτός σύνδεσης. :contentReference[oaicite:2]{index=2}

## Κατηγορίες
Το επιτραπέζιο λογισμικό περιλαμβάνει πολλές επιμέρους κατηγορίες, όπως:
* λογισμικό παραγωγικότητας,
* λογισμικό γραφικών και σχεδίασης,
* λογισμικό πολυμέσων,
* λογισμικό ανάπτυξης λογισμικού,
* επιστημονικό και τεχνικό λογισμικό,
* επιχειρησιακές εφαρμογές,
* εκπαιδευτικό λογισμικό,
* και ηλεκτρονικά παιχνίδια για προσωπικούς υπολογιστές.

Στα πλέον γνωστά παραδείγματα ανήκουν οι σουίτες γραφείου, οι επεξεργαστές εικόνας, τα προγράμματα μοντάζ ήχου και βίντεο, τα περιβάλλοντα ολοκληρωμένης ανάπτυξης, τα προγράμματα CAD και τα εργαλεία ανάλυσης δεδομένων.

## Σχέση με άλλα είδη λογισμικού
Το επιτραπέζιο λογισμικό διακρίνεται από το λογισμικό συστήματος, το οποίο περιλαμβάνει το λειτουργικό σύστημα, βοηθητικά συστήματα και άλλα προγράμματα που υποστηρίζουν τη βασική λειτουργία του υπολογιστή. Το λογισμικό εφαρμογών, αντίθετα, απευθύνεται κυρίως στις ανάγκες και εργασίες του τελικού χρήστη.

Επίσης διακρίνεται από τις ιστοεφαρμογές, οι οποίες εκτελούνται μέσω φυλλομετρητή ιστού και βασίζονται σε απομακρυσμένες υπηρεσίες, καθώς και από τις κινητές εφαρμογές, որոնք έχουν σχεδιαστεί πρωτίστως για έξυπνα τηλέφωνα και tablet.

## Πλεονεκτήματα
Τα βασικά πλεονεκτήματα του επιτραπέζιου λογισμικού είναι:
* υψηλή απόδοση χάρη στην τοπική εκτέλεση,
* εκτεταμένη πρόσβαση σε πόρους του υπολογιστή,
* δυνατότητα λειτουργίας χωρίς συνεχή σύνδεση στο διαδίκτυο,
* και υποστήριξη εξειδικευμένων ή απαιτητικών εργασιών, όπως επαγγελματικά γραφικά, επιστημονικοί υπολογισμοί και ανάπτυξη λογισμικού.

## Μειονεκτήματα
Στα μειονεκτήματα συγκαταλέγονται:
* ανάγκη τοπικής εγκατάστασης και συντήρησης,
* εξάρτηση από συγκεκριμένες πλατφόρμες ή λειτουργικά συστήματα,
* δυσκολότερη άμεση διάθεση ενημερώσεων σε σχέση με τις ιστοεφαρμογές,
* και ενίοτε πιο περιορισμένη ευκολία πρόσβασης από πολλαπλές συσκευές.

## Σύγχρονες τάσεις
Στη σύγχρονη ανάπτυξη λογισμικού, τα όρια μεταξύ επιτραπέζιων εφαρμογών, ιστοεφαρμογών και νεφοϋπολογιστικών υπηρεσιών έχουν γίνει λιγότερο απόλυτα. Πολλές εφαρμογές επιτραπέζιου τύπου υποστηρίζουν συγχρονισμό στο cloud, συνεργατική εργασία, ηλεκτρονικές ενημερώσεις και πρόσβαση σε διαδικτυακές υπηρεσίες, διατηρώντας ταυτόχρονα την τοπική εγκατάσταση και λειτουργία τους.

## Δείτε επίσης
* Λογισμικό
* Λογισμικό εφαρμογών
* Λογισμικό συστήματος
* Ιστοεφαρμογή
* Κινητή εφαρμογή
* Προσωπικός υπολογιστής
* Λειτουργικό σύστημα

## Παραπομπές

## Βιβλιογραφία
* 
* 
* 

Κατηγορία:Λογισμικό
Κατηγορία:Λογισμικό εφαρμογών
Κατηγορία:Πληροφορική
Κατηγορία:Εφαρμογές υπολογιστών