Γιάζεπς Βίτολς

Ο **Γιάζεπς Βίτολς** (Λετονικά: Jāzeps Vītols, Γερμανικά: Joseph Wihtol, 26 Ιουλίου 1863&nbsp;– 24 Απριλίου 1948) ήταν ένας Λετονός συνθέτης, παιδαγωγός και μουσικοκριτικός. Θεωρείται ένας από τους πατέρες της λετονικής κλασικής μουσικής.

## Βιογραφία
[αριστερά|μικρογραφία|230x230εσ|[Ωδείο της Αγίας Πετρούπολης, 1913]]
Ο Βίτολς γεννήθηκε το 1863, στη Βαλμιέρα της βόρειας Λετονίας. Ήταν γιος δασκάλου και ξεκίνησε τις σπουδές του στη σύνθεση το 1880 στο Ωδείο της Αγίας Πετρούπολης με τον Νικολάι Ρίμσκι-Κόρσακοφ.  Μετά την αποφοίτησή του το 1886, παρέμεινε στο Ωδείο για να διδάξει σύνθεση και έφτασε στο βαθμό του καθηγητή το 1901. Ανάμεσα στους μαθητές του εκεί ήταν ο Νικολάι Μιασκόφσκι και ο Σεργκέι Προκόφιεφ. Ο Βίτολς ήταν στενός φίλος των συναδέλφων του καθηγητών Αλεξάντρ Γκλαζουνόφ και Ανατόλι Λιάντοφ. Συμμετείχε τακτικά στις "Εβδομαδιαίες Παρασκευές" του Μιτροφάν Μπελιάγιεφ, οι οποίες ήταν τακτικές συναντήσεις εξέχοντων Ρώσων συνθετών που γίνονταν στο σπίτι του Μπελιάγιεφ. Εκείνη την εποχή, ο Μπελιάγιεφ ήταν ο κύριος εκδότης του Βίτολς. Εκτός από τον ακαδημαϊκό χώρο, ο Βίτολς εργάστηκε επίσης ως μουσικοκριτικός για την εφημερίδα *St Petersburger Zeitung* από το 1897 έως το 1914.

Το 1918, ο Βίτολς επέστρεψε από τη Ρωσία στη πρόσφατα ανεξαρτητοποιημένη Λετονία για να διευθύνει την Εθνική Όπερα της Λετονίας. Την επόμενη χρονιά, ίδρυσε το πρώτο Λετονικό Ωδείο Μουσικής, το οποίο αργότερα πήρε το όνομα Λετονική Ακαδημία Μουσικής Γιάζεπς Βίτολς προς τιμήν του, και διηύθυνε το τμήμα της σύνθεσης εκεί μεταξύ 1919 και 1944. Οι πιο εξέχοντες μαθητές του κατά τη διάρκεια της θητείας του ήταν οι Γιάνις Ιβάνοφς, Αντόλφς Σκούλτε, Λάουμα Ράινχολντε και Ταλιβάλντις Κένινις. Συνέβαλε επίσης στην ίδρυση της Εταιρείας Λετονών Συνθετών το 1923. Το 1944, μετακόμισε στο Λίμπεκ της Γερμανίας και έζησε εκεί μέχρι τον θάνατό του το 1948. Τα λείψανά του επιστράφηκαν στη Ρίγα το 1993.

Ο Βίτολς ήταν ενεργός όχι μόνο ως συνθέτης, παιδαγωγός και διευθυντής ορχήστρας, αλλά ήταν επίσης πιανίστας και παραγωγικός μουσικοκριτικός. Ήταν μέλος της λετονικής φοιτητικής αδελφότητας *Fraternitas Lataviensis*.

Η χορωδιακή του μουσική, ειδικά το *Gaismas pils* (*Το κάστρο του φωτός*), είναι πολύ δημοφιλής στις λετονικές χορωδίες και συχνά περιλαμβάνεται στο ρεπερτόριο του Λετονικού Φεστιβάλ Τραγουδιού και Χορού. Τα φωνητικά και χορωδιακά έργα του Βίτολς εκδίδονται από τη Musica Baltica Ltd στη Ρίγα. Ο Βίτολς πέθανε στο Λίμπεκ.

## Στιλ
Ακολουθώντας το παράδειγμα των Ρώσων συναδέλφων του, ο Βίτολς έγινε ο κορυφαίος εκπρόσωπος του εθνικού ρομαντισμού στη Λετονία. Θεωρείται ο πατέρας μιας ξεχωριστής λετονικής κλασικής μουσικής, όντας ο πρώτος Λετονός συνθέτης που απέκτησε διεθνές κύρος. Το έργο του αποκαλύπτει την αναμφισβήτητη επιρροή του δασκάλου του Νικολάι Ρίμσκι-Κόρσακοφ, κυρίως ως προς τη λαμπρότητα της ενορχήστρωσής του, μια εκτίμηση την οποία συμμεριζόταν και ο φίλος και συνάδελφος του Βίτολς Αλεξάντρ Γκλαζουνόφ. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στη Ρωσία, ο Βίτολς ενδιαφέρθηκε ιδιαίτερα για τη λετονική λαογραφία και διηύθυνε τη Λετονική Χορωδία στην Αγία Πετρούπολη. Οι μελωδίες του βασίζονται σαφώς στην εθνική κληρονομιά του και συχνά περιλαμβάνουν άμεσα λετονικές λαϊκές μελωδίες. Στην προσπάθειά του να σφυρηλατήσει ένα μουσικό στιλ για τη Λετονία, ο Βίτολς μιμήθηκε τις διαδικασίες της ρωσικής εθνικής σχολής. Τα μεγάλης κλίμακας έργα του, τα οποία είναι ως επί το πλείστον σε φόρμα σονάτας, χαρακτηρίζονται συχνά από εντυπωσιακή δραματική εξέλιξη. Συνολικά, σε σύγκριση με πολλούς άλλους συνθέτες του 20ού αιώνα, έτεινε να είναι μάλλον συντηρητικός, αλλά παρ' όλα αυτά διέθετε μια αριστοτεχνική τεχνική σύνθεσης.

### Μουσικολογικά έργα
Anatoly Konstantinovich Lyadov: life, works and the time (one of the essays published with the biography essay by Victor Valter and rememberes by Sergey Gorodetsky) (1916). 

## Κληρονομιά
[μικρογραφία|180x180εσ|Νόμισμα του ενςό [λατς για τα 150ά γενέθλια του Βίτολς, 2013]]
Ο θεσμός Μουσικές Ημέρες Γιάζεπς Βίτολς στην Γκαουγιένα ξεκίνησαν λίγο μετά το 1922, όταν ο συνθέτης περνούσε τα καλοκαίρια του στην Γκαουγιένα μαζί με τη σύζυγό του. Προς τιμήν των γενεθλίων του του, διάφορες χορωδίες από όλη τη χώρα άρχισαν να έρχονται στην Γκαουγιένα  στις 26 Ιουλίου για να γιορτάσουν τα γενέθλια του Βίτολς μέσω της μουσικής.  Το 2003, ξεκίνησε μια θερινή κατασκήνωση για παιδιά από μουσικά σχολεία γύρω από αυτόν τον εορτασμό, μέσα από την οποία δημιουργήθηκε μια ορχήστρα και μια χορωδία. 

## Παραπομπές

## Πηγές

* 

* Braun, Joachim and Klotiņš, Arnold. "Vītols, Jāzeps". *[http://www.grovemusic.com Grove Music Online] Archived 2008-05-16 at the Wayback Machine* (subscription required). ed. L. Macy. Retrieved on March 8, 2007.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Homepage of the Jāzeps Vītols Latvian Academy of Music
* Homepage of Musica Baltica Ltd
* 
* Jāzeps Vītols digital collection
* 

Κατηγορία:Συνθέτες του Ρομαντισμού
Κατηγορία:Λετονοί συνθέτες