Traveling Wilburys

Οι **Traveling Wilburys** ήταν ένα βρετανικο-αμερικανικό supergroup που σχηματίστηκε στο Λος Άντζελες το 1988, αποτελούμενο από τους Μπομπ Ντίλαν, Τζορτζ Χάρισον, Τζεφ Λιν, Ρόι Όρμπισον και Τομ Πέτι. Ήταν ένα roots rock συγκρότημα και περιγράφηκαν ως «ίσως το μεγαλύτερο supergroup όλων των εποχών». 

Προερχόμενο από μια ιδέα την οποία συζήτησαν ο Χάρισον και ο Λιν κατά τη διάρκεια των ηχογραφήσεων για το άλμπουμ του Χάρισον το 1987, *[[Cloud Nine (άλμπουμ, Τζορτζ Χάρισον)|Cloud Nine]]*, το συγκρότημα σχηματίστηκε τον Απρίλιο του 1988, αφού τα πέντε μέλη ενώθηκαν για να ηχογραφήσουν ένα επιπλέον κομμάτι για το επόμενο ευρωπαϊκό single του Χάρισον. Όταν αυτή η συνεργασία, το "Handle with Care", κρίθηκε πολύ καλή για να έχει μια τόσο περιορισμένη κυκλοφορία, το συγκρότημα συμφώνησε να ηχογραφήσει ένα ολόκληρο άλμπουμ, το *[[Traveling Wilburys Vol. 1]]*, που κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 1988. Μετά τον θάνατο του Όρμπισον τον Δεκέμβριο του 1988, οι Wilburys συνέχισαν ως κουαρτέτο και κυκλοφόρησαν ένα δεύτερο άλμπουμ, με τον άτοπο τίτλο *[[Traveling Wilburys Vol. 3]]*, το 1990.

Η κυκλοφορία του πρώτου άλμπουμ ήταν πολυαναμενόμενη λόγω του κύρους των συμμετεχόντων. Τα μέλη του συγκροτήματος υιοθέτησαν χιουμοριστικά ψευδώνυμα ως ετεροθαλείς αδελφοί από την φανταστική οικογένεια περιοδευόντων μουσικών Γουίλμπερι (ελληνική απόδοση του Wilbury). Το *Vol. 1* σημείωσε μεγάλη εμπορική και κριτική επιτυχία, συμβάλλοντας στην αναζωογόνηση της καριέρας του Ντίλαν και του Πέτι. Το 1990, το άλμπουμ απέσπασε το βραβείο Grammy για την Καλύτερη Rock Ερμηνεία από Ντουέτο ή Συγκρότημα.

Παρόλο που ο Χάρισον οραματίστηκε μια σειρά από άλμπουμ των Wilburys και μια ταινία για το συγκρότημα και την παραγωγή μιας ταινίας μέσω της προσωπικής εταιρείας του HandMade, το συγκρότημα έμεινε αδρανές μετά το 1991 και δεν επανενώθηκε ποτέ επίσημα, αν και μεμονωμένα τα μέλη συνέχισαν να συνεργάζονται σε σόλο έργα μεταξύ τους. Ο Χάρισον πέθανε το 2001, ακολουθούμενος από τον Πέτι το 2017, αφήνοντας τους Ντίλαν και Λιν ως τα μόνα εν ζωή μέλη. Αφού δεν ήταν διαθέσιμα για αρκετά χρόνια, τα δύο άλμπουμ των Wilburys επανεκδόθηκαν από την κληρονομιά του Χάρισον στο box set του 2007, *[[The Traveling Wilburys Collection]]*.

## Ιστορία

### Παρασκήνιο

Ο Τζορτζ Χάρισον ανέφερε για πρώτη φορά δημόσια τους Traveling Wilburys κατά τη διάρκεια μιας ραδιοφωνικής συνέντευξης με τον Μπομπ Κόμπερν στην εκπομπή *[[Rockline]]* τον Φεβρουάριο του 1988.   Όταν ρωτήθηκε πώς σχεδίαζε να συνεχίσει την επιτυχία του άλμπουμ του *[[Cloud Nine (άλμπουμ, Τζορτζ Χάρισον)|Cloud Nine]]*, ο Χάρισον απάντησε: «Αυτό το οποίο θα ήθελα πραγματικά επομένως να κάνω είναι... να κάνω ένα άλμπουμ με εμένα και μερικούς από τους φίλους μου... Είναι αυτό το νέο συγκρότημα που έχω [στο μυαλό]: λέγεται Traveling Wilburys, θα ήθελα να κάνω ένα άλμπουμ μαζί τους και αργότερα μπορούμε όλοι να κάνουμε ξανά τα δικά μας άλμπουμ».   Σύμφωνα με τον Τζεφ Λιν, που ήταν συμπαραγωγός στο *Cloud Nine*, ο Χάρισον εισήγαγε την ιδέα να ξεκινήσουν οι δυο τους ένα συγκρότημα μαζί περίπου δύο μήνες μετά την έναρξη των ηχογραφήσεων για το άλμπουμ του,  που ξεκίνησαν στις αρχές Ιανουαρίου του 1987.  Όταν συζητούσαν ποια θα μπορούσαν να είναι τα άλλα μέλη, ο Χάρισον επέλεξε τον Μπομπ Ντίλαν και ο Λιν επέλεξε τον Ρόι Όρμπισον.   Ο όρος «Γουίλμπερι» προέκυψε επίσης κατά τη διάρκεια των ηχογραφήσεων του *Cloud Nine*. Αναφερόμενος σε σφάλματα ηχογράφησης τα οποία δημιουργήθηκαν εξαιτίας του ελαττωματικού εξοπλισμού, ο Χάρισον αστειεύτηκε στον Λιν λέγοντας: «*Θα θάψουμε* αυτά (αγγλικά: We'll bury, προφέρεται: Γουίλ μπέρι) στο μιξάζ».   Έπειτα, χρησιμοποίησαν τον όρο για οποιοδήποτε μικρό σφάλμα στην εκτέλεση. Ο Χάρισον πρότεινε αρχικά ως όνομα του συγκροτήματος να χρησιμοποιηθεί το "the Trembling Wilburys". Με πρόταση του Λιν, το άλλαξαν σε "Traveling Wilburys".  

Κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του στο *Rockline*, ο Χάρισον εξέφρασε την υποστήριξή του στον Ντίλαν,  σε μια εποχή την οποία ο τελευταίος βίωνε ένα καλλιτεχνικό και εμπορικό ναδίρ στην καριέρα του.  Ο Χάρισον και ο Λιν έγιναν φίλοι με τον Τομ Πέτι τον Οκτώβριο του 1987, όταν ο Πέτι και η μπάντα του, Tom Petty and the Heartbreakers, περιόδευσαν στην Ευρώπη ως υποστηρικτικό συγκρότημα του Ντίλαν στην περιοδεία Temples in Flames.   Η φιλία συνεχίστηκε στο Λος Άντζελες αργότερα την ίδια χρονιά.  Εκεί, ο Χάρισον ανέπτυξε μια μουσική σχέση με τον Πέτι η οποία βασίζονταν στην κοινή τους αγάπη για το rock 'n' roll της δεκαετίας του 1950,  και ο Λιν άρχισε να συνεργάζεται με τον Πέτι στο πρώτο σόλο άλμπουμ του Πέτι, *[[Full Moon Fever]]* και να γράφει τραγούδια με τον Όρμπισον, τον μακροχρόνιο μουσικό ήρωα του Λιν,  για το άλμπουμ-επιστροφή του Όρμπισον, *[[Mystery Girl]]*.   Σύμφωνα με τον Πέτι, το όνειρο του Χάρισον για τους Wilburys ήταν να επιλέξει προσωπικά τους συμμετέχοντες και να δημιουργήσει «το τέλειο μικρό συγκρότημα», αλλά τα κριτήρια ένταξης καθορίζονταν κυρίως από το «με ποιους μπορούσες να κάνεις παρέα».  Οι πέντε μουσικοί συνδέονταν επίσης με μια κοινή εκτίμηση για την αγγλική κωμική ομάδα Monty Python.  Ο Χάρισον, ο οποίος είχε συνεργαστεί με τα μέλη των Monty Python σε διάφορες παραγωγές της εταιρείας του, HandMade Films από τα τέλη της δεκαετίας του 1970, εκτίμησε ιδιαίτερα το χάρισμα του Όρμπισον στην μίμηση και την ικανότητά του να απαγγέλλει ολόκληρα σκετς από την ομάδα.  
Αρχείο:Jefflynne_hydepark_(cropped).jpg|Ότις Γουίλμπερι (Λιν)
Αρχείο:Roy_Orbison_at_Nigra_in_1984_-_PICT0026.jpg|Λέφτι Γουίλμπερι (Όρμπισον)
Αρχείο:Tom_Petty_(8191710373).jpg|Τσάρλι T. Γουίλμπερι Τζούνιορ (Πέτι)
Αρχείο:Bob_Dylan_-_Azkena_Rock_Festival_2010_2.jpg|Λάκι Γουίλμπερι (Ντίλαν)


### 1988–1991

#### "Handle with Care" και σχηματισμός του συγκροτήματος
Το συγκρότημα ενώθηκε τον Απρίλιο του 1988, όταν ο Χάρισον ήταν στο Λος Άντζελες για να επιβλέψει τα γυρίσματα της παραγωγής της HandMade, *[[Ο Υποχόνδριος (ταινία, 1989)|Ο Υποχόνδριος]]*. Εκείνη την στιγμή, η Warner Bros. Records ζήτησε από τον Χάρισον ένα καινούριο τραγούδι ως B-side για την ευρωπαϊκή κυκλοφορία του τρίτου του single από το *Cloud Nine*, "This Is Love". Κατά την διάρκεια ενός δείπνου με τον Λιν και τον Όρμπισον, ο Χάρισον ζήτησε από τον Λιν να τον βοηθήσει να ηχογραφήσει το κομμάτι και προσκάλεσε τον Όρμπισον να παρευρεθεί στην ηχογράφηση, την οποία μετά κανόνισε να πάρει μέρος στο στούντιο του γκαράζ του Ντίλαν στο Μαλιμπού αφού κανένα επαγγελματικό στούντιο δεν ήταν διαθέσιμο τόσο βιαστικά. Η συνεισφορά του Πέτι ήρθε όταν ο Χάρισον να ανακτήσει την κιθάρα του από το σπίτι του Πέτι και τον κάλεσε να παρακολουθήσει την ηχογράφηση επίσης.

Δουλεύοντας πάνω σε ένα τραγούδι το οποίο ο Χάρισον είχε αρχίσει πρόσφατα να γράφει, το σύνολο ολοκλήρωσε το κομμάτι, που ονομάστηκε "Handle with Care" από μια ετικέτα ενός κουτιού στο γκαράζ του Ντίλαν.  Όταν ο Χάρισον παρουσίασε την ηχογράφηση στον Μο Όστιν και τον Λένι Γουάρονκερ της Warner Bros., τα στελέχη επέμειναν ότι το τραγούδι ήταν πολύ καλό για να χρησιμοποιηθεί ως B-side.   Ανακαλώντας ο Πέτι είπε ότι, ο Χάρισον και ο Λιν αποφάσισαν στη συνέχεια να υλοποιήσουν την ιδέα τους να σχηματίσουν μια Wilburys μπάντα και πρώτα κάλεσαν αυτόν να συμμετάσχει πριν τηλεφωνήσουν στον Ντίλαν, που επίσης συμφώνησε να συμμετάσχει.  Εκείνο το βράδυ, ο Χάρισον, ο Λιν και ο Πέτι οδήγησαν στο Άναχαϊμ για να δουν τον Όρμπισον να εμφανίζεται στο Θέατρο Celebrity και τον προσέλαβαν για το συγκρότημα λίγο πριν ανέβει στη σκηνή. Σύμφωνα με την περιγραφή του Πέτι, ο Όρμπισον έδωσε μια «απίστευτη παράσταση», κατά τη διάρκεια της οποίας «χτυπούσαμε ο ένας τον άλλον και λέγαμε, "Είναι και αυτός στη μπάντα μας" ... Ήμασταν όλοι τόσο ενθουσιασμένοι.» 

#### Πρώτο άλμπουμ

Τα μέλη του συγκροτήματος αποφάσισαν να δημιουργήσουν μαζί ένα ολοκληρωμένο άλμπουμ, το *[[Traveling Wilburys Vol. 1]]*. Το βίντεο της δημιουργικής διαδικασίας του άλμπουμ αργότερα επεξεργάστηκε από τον Χάρισον και έγινε μια διαφημιστική ταινία για το προσωπικό της Warner Bros., με τίτλο *Whatever Wilbury Wilbury*.   Το άλμπουμ ηχογραφήθηκε κυρίως σε ένα διάστημα δέκα ημερών τον Μάιο του 1988,  για να επιτραπεί η περιορισμένη διαθεσιμότητα του Ντίλαν καθώς προετοιμαζόταν για την έναρξη αυτής που έγινε γνωστή ως η Never Ending Περιοδεία του   και για το πρόγραμμα περιοδειών του Όρμπισον.  Αυτές οι ηχογραφήσεις πραγματοποιήθηκαν στο σπίτι του μέλους των Eurythmics, Ντέιβ Στιούαρτ, στο Λος Άντζελες. 

Τα πέντε μέλη του συγκροτήματος κάθισαν σχηματίζοντας έναν κύκλο παίζοντας ακουστικές κιθάρες στην κουζίνα του Στιούαρτ.  Αφού το βασικό κομμάτι κάθε τραγουδιού είχε γραφτεί και ηχογραφηθεί εκεί (με συνοδεία από drum machine),  το συγκρότημα ηχογράφησε τα φωνητικά τους σε ένα άλλο δωμάτιο, συνήθως μετά το δείπνο κάθε βράδυ.   Ο Πέτι θυμήθηκε ότι, ως φίλος αλλά και δηλωμένος θαυμαστής του Ντίλαν, ο Χάρισον ένιωσε την ανάγκη να ξεκαθαρίσει την ατμόσφαιρα την πρώτη μέρα λέγοντας: «Ξέρουμε ότι είσαι ο Μπομπ Ντίλαν και όλα αυτά, αλλά θα σου φερθούμε και θα σου μιλήσουμε όπως θα κάναμε με οποιονδήποτε άλλον». Ο Ντίλαν απάντησε: «Λοιπόν, υπέροχα. Πιστέψτε το ή όχι, σας θαυμάζω παιδιά, και το ίδιο ισχύει και για μένα».  Ενώ τα περισσότερα τραγούδια είχαν έναν κύριο συνθέτη,  όλα τα μέλη του συγκροτήματος ήταν δημιουργικά ίσα.   Ο Πέτι αργότερα περιέγραψε τον Χάρισον ως τον «ηγέτη και μάνατζερ» των Wilburys  και τον πίστωσε ως τον αρχηγό του συγκροτήματος και ως τον παραγωγό ο οποίος είχε ένα φυσικό ένστικτο να αναδεικνύει τον καλύτερο εαυτό των ανθρώπων και να διατηρεί μια ηχογράφηση παραγωγική.   Ως παραγωγοί του συγκροτήματος, ο Χάρισον και ο Λιν διηύθυναν τις ηχογραφήσεις, με τον Χάρισον να κάνει συχνά οντισιόν σε κάθε μέλος για να αποφασίσει ποιος θα τραγουδούσε ένα συγκεκριμένο κύριο φωνητικό μέρος.   Οι δύο παραγωγοί στη συνέχεια επέστρεψαν στην Αγγλία. Ο Λιν θυμάται ότι, καθ' όλη τη διάρκεια της πτήσης, αυτός και ο Χάρισον συζητούσαν με ενθουσιασμό για το πώς να μετατρέψουν τα αραιά, ακουστικά κομμάτια σε ολοκληρωμένες ηχογραφήσεις.  Ο Χάρισον περιέγραψε τον ήχο του συγκροτήματος ως «skiffle της δεκαετίας του 1990».   Οι ηχογραφήσεις πάνω από τις αρχικές και οι περαιτέρω ηχογραφήσεις πραγματοποιήθηκαν στο στούντιο του Χάρισον, FPSHOT,  με τους «Σάιντμπερις», Τζιμ Κέλτνερ (ντραμς), Τζιμ Χορν (σαξόφωνα) και Ρέι Κούπερ (κρουστά). Ο Κέλτνερ αντικατέστησε το drum machine και τελικά πιστώθηκε ως Μπάστερ Σάιντμπερι σε μια αναφορά σε αυτούς τους μουσικούς του στούντιο οι οποίοι συμπλήρωσαν τους, Νέλσον (Χάρισον), Ότις (Λιν), Λάκι (Ντίλαν), Λέφτι (Όρμπισον) και Τσάρλι T. Τζούνιορ (Πέτι) Γουίλμπερι, αλλά χωρίς πραγματικά ονόματα να εμφανίζονται στις ένθετης σημειώσεις ή στις πιστώσεις των τραγουδιών.

Το άλμπουμ κυκλοφόρησε στις 18 Οκτωβρίου του 1988.  Η διανομή έγινε από την Warner Bros., εμφανίστηκε στη νέα δισκογραφική εταιρεία Wilbury αντί για την Dark Horse του Χάρισον, ώστε να διατηρηθεί η ταυτότητα του συγκροτήματος.  Κατά τη διάρκεια των μηνών που ακολούθησαν το τέλος των ηχογραφήσεων το καλοκαίρι, τα συμβατικά ζητήματα είχαν διαπραγματευτεί με επιτυχία μεταξύ της Warner και των δισκογραφικών εταιρειών που εκπροσωπούσαν τους Ντίλαν, Πέτι, Λιν και Όρμπισον. Όπως συνέβη και το 1971, όταν η EMI ετοίμαζε για κυκλοφορία το ζωντανό άλμπουμ του Χάρισον από το Concert for Bangladesh, η εταιρεία του Ντίλαν, Columbia, παρουσίασε το κύριο εμπόδιο.   Στην λίστα των συντελεστών του άλμπουμ, το αστείο με τους "Wilburys" επεκτάθηκε περαιτέρω, με τα μέλη του συγκροτήματος να αναφέρονται με διάφορα ψευδώνυμα και να προσποιούνται ότι είναι ετεροθαλείς αδελφοί - γιοι ενός φανταστικού Τσαρλς Τρούσκοτ Γουίλμπερι ο Πρεσβύτερος.   Κατά τη διάρκεια της προώθησης του άλμπουμ, ο Όρμπισον συνέχισε την ψεύτικη ιστορία, λέγοντας: «Κάποιοι λένε ότι ο μπαμπάς ήταν άτακτος και νταής, αλλά εγώ τον θυμάμαι ως Βαπτιστή ιερέα.»  

Το *Traveling Wilburys Vol. 1* σημείωσε επιτυχία από τους κριτικούς και την εμπορική κοινότητα και οδήγησε στην αναγέννηση των καριέρων των Ντίλαν, Όρμπισον και Πέτι.  Όπως ήταν ο αρχικός σκοπός του Χάρισον, το άλμπουμ αψήφησε τις σύγχρονες μουσικές τάσεις όπως η hip hop, η acid house και η synthesize pop. Ο συγγραφέας Άλαν Κλέισον παρομοιάζει την κυκλοφορία του με «ένα μακρύ πλοίο των Βίκινγκ το οποίο δένει σε έναν τερματικό σταθμό αερόστρωμνων».   Το άλμπουμ απέφερε δύο επιτυχημένα singles και απόκτησε τριπλή πλατινένια πιστοποίηση για πωλήσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες. Προτάθηκε για πολλά βραβεία και κέρδισε το βραβείο Grammy του 1990 για την Καλύτερη Rock Ερμηνεία από Ντουέτο ή Συγκρότημα. Οι ένθετες σημειώσεις στο εξώφυλλο του άλμπουμ γράφτηκαν από τον Μάικλ Πέιλιν των Monty Python χρησιμοποιώντας ψευδώνυμο.  Το δοκίμιο του Πέιλιν βασίστηκε σε μια ιδέα του Ντέρεκ Τέιλορ,  ο οποίος έγραψε μια εκτενή μυθοπλαστική ιστορία της οικογένειας των Γουίλμπερι που δεν χρησιμοποιήθηκε.  Ο Χάρισον σχεδίαζε μια μεγάλου μήκους ταινία για το συγκρότημα, η οποία θα γινόταν παραγωγή της HandMade και σκηνοθεσία από τον Ντέιβιντ Λίλαντ, αλλά συμβατικά προβλήματα τερμάτισαν το έργο. 

#### Ο θάνατος του Όρμπισον, το "Nobody's Child" και το ''Vol.'' ''3''
Ο Ρόι Όρμπισον πέθανε από καρδιακή προσβολή στις 6 Δεκεμβρίου του 1988.  Ως φόρο τιμής, το μουσικό βίντεο για το δεύτερο single του συγκροτήματος, "End of the Line", δείχνει μια ασπρόμαυρη κορνιζαρισμένη φωτογραφία του Όρμπισον και την κιθάρα του να λικνίζεται σε μια καρέκλα, κάθε φορά που ακούγονται τα φωνητικά του.  Ο Λιν ανακάλεσε ότι ο θάνατος του Όρμπισον μετά την επιτυχία του *Vol.* *1* ήταν «το πιο αηδιαστικό πράγμα για μένα». Πρόσθεσε: «Ήμουν συντετριμμένος για πολύ καιρό ... Εγώ και ο Ρόι είχαμε σχέδια να κάνουμε πολύ περισσότερα μαζί και η φωνή του ήταν σε πολύ καλή κατάσταση. Ήταν τόσο λυπηρό που συνέβη αυτό.»  Αν και υπήρχαν φήμες στον τύπο ότι ο Ντελ Σάνον ή ο Ρότζερ ΜακΓκιν μπορεί να εντάσσονταν στους Wilburys, τα υπόλοιπα μέλη δεν σκέφτηκαν ποτέ να βρουν αντικαταστάτη για τον Όρμπισον.    Ο Λιν είπε αργότερα: «Είχαμε γίνει αυτή η ομάδα, ήμασταν όλοι καλά φιλαράκια ... Πάντα ξέραμε ότι θα κάναμε άλλο ένα, και τώρα είμαστε μόνο οι τέσσερίς μας». 

Ο Χάρισον ήταν ο πιο ενεργός στην προώθηση των Wilburys, δίνοντας συνεντεύξεις μέχρι και το 1989.  Είπε ότι εκείνος «περίμενε να τελειώσουν όλα τα άλλα μέλη των Wilburys ως σόλο καλλιτέχνες» ώστε να μπορέσουν να ανανεώσουν τη συνεργασία.  Αντίθετα, σύμφωνα με τον συγγραφέα Κλίντον Χέιλιν, ο Ντίλαν φάνηκε να δίνει λίγη προσοχή στο συγκρότημα, καθώς επικεντρώθηκε στην επαναφορά του ως καλλιτέχνης ζωντανών εμφανίσεων πριν την ηχογράφηση για το άλμπουμ του *[[Oh Mercy]]* του 1989.  

Τον Μάρτιο του 1990, οι Χάρισον, Λιν, Πέτι και Ντίλαν επανενώθηκαν για να δουλέψουν σε ένα δεύτερο άλμπουμ των Wilburys, στο οποίο σκόπιμα δώθηκε λάθος αριθμός, το *[[Traveling Wilburys Vol. 3]]*.  Προηγήθηκε ένα single εκτός άλμπουμ, μια διασκευή του "Nobody's Child",  που το συγκρότημα ηχογράφησε για το φιλανθρωπικό πρόγραμμα Romanian Angel Appeal της Ολίβια Χάρισον.   Η διάρκεια των κύριων ηχογραφήσεων του άλμπουμ υπαγορεύτηκε και πάλι από το πρόγραμμα περιοδειών του Ντίλαν και την περιορισμένη διαθεσιμότητα. Έχοντας ζητήσει από τον Ντίλαν να ηχογραφήσει μια κύρια φωνή για όλα τα τραγούδια πριν από την αναχώρησή του, ο Χάρισον ήταν τότε απρόθυμος να αντικαταστήσει πολλά από τα μέρη, με αποτέλεσμα ο Ντίλαν να αποκτήσει μεγαλύτερη προβολή ως κύριος τραγουδιστής.  Αν και παραχώρησε τον δικό του ρόλο ως κύριος τραγουδιστής στον Ντίλαν και στον Πέτι,  ο Χάρισον ανέλαβε μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής και συνέβαλε πιο πολύ ως βασικός κιθαρίστας από πριν.  Ο Πέτι περιέγραψε το άλμπουμ ως «λίγο πιο πρόχειρο και έτοιμο, λίγο πιο θορυβώδες» από το *Vol.* *1*,  ενώ ο Ντίλαν είπε ότι τα νέα τραγούδια ήταν πιο ανεπτυγμένα ως συνθέσεις σχετικά με την «ξεφλουδισμένη από κασέτες με τζαμαρίσματα»προσέγγιση στο ντεμπούτο του συγκροτήματος. 

Το *Traveling Wilburys Vol. 3* κυκλοφόρησε στις 29 Οκτωβρίου 1990.  Ήταν αφιερωμένο στον Όρμπισον, ως «Λέφτι Γουίλμπερι», το ψευδώνυμο που είχε χρησιμοποιήσει ο Όρμπισον το 1988 προς τιμήν του ήρωά του, Λέφτι Φρίζελ.  Το άλμπουμ σημείωσε λιγότερη επιτυχία από το προηγούμενο. Σύμφωνα με τον Μο Όστιν, η επιλογή του τίτλου του άλμπουμ προέκυψε από τον «Τζορτζ να είναι Τζορτζ»·  προφανώς ο Χάρισον έκανε μια ειρωνική αναφορά στην εμφάνιση ενός πειρατικού το οποίο χρησίμευε ως ένα είδος *Vol. 2.*  Οι ένθετες σημειώσεις στο τελείωμα του άλμπουμ γράφτηκαν από τον Έρικ Άιντλ, ένα άλλο μέλος των Python, που υιοθέτησε και πάλι ένα ψευδώνυμο. Για το τελευταίο single του συγκροτήματος, "Wilbury Twist", γύρισαν ένα βίντεο στο οποίο ο Άιντλ, ο Τζον Κάντι και άλλοι κωμικοί ηθοποιοί προσπαθούν να τελειοποιήσουν το ομώνυμο στυλ χορού του τραγουδιού. Το κλιπ γυρίστηκε στο Λος Άντζελες και ολοκληρώθηκε στις 28 Φεβρουαρίου του 1991.  

### Μετά τους Wilburys
Σύμφωνα με τον Τζιμ Κέλτνερ, η απόφαση για το μέλλον του συγκροτήματος μετά το *Vol. 3* ήταν του Χάρισον. Ο Κέλτνερ είπε ότι από τις συνομιλίες του με τον Λιν, τον Πέτι και τον Ντίλαν, όλοι ήταν πρόθυμοι για μία επανένωση, ενώ ο Χάρισον αμφιταλαντεύονταν με τον ενθουσιασμό του. 

Μετά την περιοδεία του στην Ιαπωνία το 1991 – η οποία αποτελούσε την πρώτη σειρά συναυλιών του από το 1974 – ο Χάρισον μίλησε για μια πιθανή περιοδεία των Traveling Wilburys λέγοντας:
 Η περιοδεία των Wilburys δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. Ο Πέτι σχολίασε για την περιοδεία των Wilburys:
 

## Κληρονομιά και επιρροή

Στο βιβλίο του Rolling Stone Press, *The New Rolling Stone Encyclopedia of Rock & Roll*, οι Traveling Wilburys περιγράφονται ως «το απόλυτο supergroup», με μια σύνθεση η οποία αντιπροσώπευε τέσσερις εποχές της ιστορίας της rock μουσικής και περιλάμβανε «τρεις αδιαμφισβήτητους θεούς» τους Ντίλαν, Χάρισον και Όρμπισον. Οι εκδότες αναγνωρίζουν επίσης το συγκρότημα ως «το αντίθετο ενός supergroup», λόγω της υιοθέτησης αδελφικών δεύτερων εαυτών από τους μουσικούς και του χιούμορ το οποίο είναι εγγενές στο εγχείρημα.  Ο διευθυντής σύνταξης του AllMusic, Στίβεν Τόμας Έρλεβιν, έχει γράψει με παρόμοιο τρόπο ότι: «Είναι αδύνατο να φανταστεί κανείς ένα supergroup με ισχυρότερο ιστορικό από αυτό (το μόνο που λείπει είναι ένας Rolling Stone), αλλά από μια άλλη άποψη είναι δύσκολο να αποκαλέσει κανείς τους Wilburys ένα πραγματικό supergroup, αφού εμφανίστηκαν σχεδόν δύο δεκαετίες μετά την κορύφωση της μανίας της γεμάτης από αστέρια δεκαετίας του '70, και δεν είχαν ποτέ τον αλαζονικό αέρα σχεδόν όλων των άλλων supergroups. Αυτό, φυσικά, ήταν το κλειδί για τη γοητεία τους...»  Μιλώντας στον μουσικό δημοσιογράφο Πολ Ζόλο το 2004, ο Πέτι συμφώνησε ότι το χιούμορ και η αυτοκριτική ήταν βασικοί παράγοντες που οδήγησαν στην επιτυχία των Wilburys, προσθέτοντας ότι: «Θέλαμε να δημιουργήσουμε κάτι καλό σε έναν κόσμο ο οποίος φαινόταν να γίνεται πιο άσχημος και πιο άσχημος και πιο κακός και πιο κακός... Και είμαι πραγματικά περήφανος που ήμουν μέρος αυτού. Επειδή πιστεύω ότι έφερε λίγη λιακάδα στον κόσμο». 

Ο Χάρισον είπε ότι το εγχείρημα ήταν μια ευκαιρία να «παραβιάσει τους κανόνες» αμφισβητώντας τις νόρμες οι οποίες σχετίζονται με τη μουσική βιομηχανία. Συζητώντας σχετικά με τους Wilburys στο ντοκιμαντέρ του Πίτερ Μπογκντάνοβιτς του 2007, *[[Runnin' Down a Dream (ταινία)|Runnin' Down a Dream]]*, ο Πέτι είπε ότι ένα από τα δυνατά σημεία πίσω από την ιδέα ήταν ότι είχε απαλλαχθεί από οποιαδήποτε παρέμβαση δισκογραφικών εταιρειών, διοίκησης ή ανησυχίες για το μάρκετινγκ και αντί για αυτό, αναπτύχθηκε φυσικά από ένα πνεύμα συνεργασίας και αμοιβαίου θαυμασμού μεταξύ πέντε καταξιωμένων καλλιτεχνών.  Ο συγγραφέας Σάιμον Λενγκ αναγνωρίζει την επιχείρηση ως πρωτίστως ένα κανάλι μέσω του οποίου οι Χάρισον και Ντίλαν μπόρεσαν να ξεφύγουν από τους περιορισμούς της σοβαρής εικόνας τους στα μέσα ενημέρωσης, αλλά επίσης, με τη μορφή ενός «φανταστικού συγκροτήματος», μια εξέλιξη από τον Χάρισον της σατιρικής προσέγγισης των Rutles στην κληρονομιά των Beatles, σε αυτήν την περίπτωση «απομυθοποιώντας» την ιστορία της rock. 

Εμπνευσμένος από την επιτυχία των Traveling Wilburys και ιδιαίτερα από το όφελός τους για τους Πέτι και Όρμπισον ως καλλιτέχνες, ο Λένι Γουάρονκερ ενθάρρυνε τον Αμερικανό κιθαρίστα Ράι Κούντερ να σχηματίσει το συγκρότημα Little Village και να ηχογραφήσει για την Warner Bros.  Το συγκρότημα - που αποτελούνταν από τους Κούντερ, Κέλτνερ, Τζον Χίατ και Νικ Λόου - κυκλοφόρησε ένα ομώνυμο άλμπουμ το 1992.  Ο Γκρεγκ Κοτ της *[[Chicago Tribune]]* περιέγραψε το "*[[Missing...Presumed Having a Good Time|Missing...]]* *[[Missing...Presumed Having a Good Time|Presumed Having a Good Time]]*" των Notting Hillbillies ως ένα πλαϊνό εγχείρημα τύπου Traveling Wilburys για τον Μαρκ Νόπφλερ των Dire Straits.  Γράφοντας στο περιοδικό *[[New York (περιοδικό)|New York]]* στα τέλη του 1990, η Ελίζαμπεθ Βούρτζελ ανέφερε το άλμπουμ των Notting Hillbillies και το ομώνυμο πρώτο άλμπουμ των Hindu Love Gods - ένα συγκρότημα που αποτελείται από τον Γουάρεν Ζέβον και μέλη των REM - ως παραδείγματα μιας τάσης όπου, ακολουθώντας το *Vol.* *1* των Wilburys, «όλο και περισσότερα άλμπουμ φαίνεται να είναι τα rock-and-roll ισοδύναμα μιας βραδιάς μπόουλινγκ". 

Γράφοντας στην *[[The Encyclopedia of Popular Music|Encyclopedia of Popular Music]]*, ο Κόλιν Λάρκιν αναφέρει το σύγχρονο skiffle των Wilburys ως απόδειξη της συνεχιζόμενης επιρροής του Λόνι Ντόνεγκαν στην pop μουσική πολύ μετά τις αρχές της δεκαετίας του 1960.  Στο βιβλίο του, *Lonnie Donegan and the Birth of British Rock & Roll*, ο Πάτρικ Χάμφρις περιγράφει τους Wilburys ως «ένα αυτοσχέδιο κουιντέτο του οποίου οι ρίζες ήταν σταθερά και χαρούμενα φυτεμένες στη χαμηλών τόνων, χαμηλής τεχνολογίας μουσική skiffle». Αποδίδει στο συγκρότημα για την έμπνευση μιας σύντομης αναβίωσης του "DIY skiffle" του Ντόνεγκαν, που περιελάμβανε τους Notting Hillbillies του Νόπφλερ.  Κάθε μέλος των Traveling Wilburys έχει εισαχθεί στο Rock and Roll Hall of Fame, σε αντίθεση με το ίδιο το συγκρότημα, που δεν έχει εισαχθεί. Οι Όρμπισον και Ντίλαν έγιναν δεκτοί ως σόλο καλλιτέχνες, ο Χάρισον ως μέλος των Beatles και μετά θάνατον, ως σόλο καλλιτέχνης, ο Πέτι ως αρχηγός των Tom Petty and the Heartbreakers και ο Λιν ως μέλος των Electric Light Orchestra. 

## Επανέκδοση καταλόγου και βιβλίο από την Genesis Publications

Στα τέλη της δεκαετίας του 1990 και στις αρχές της επόμενης δεκαετίας, τα δύο άλμπουμ των Traveling Wilburys είχαν περιορισμένη διαθεσιμότητα και ήταν εξαντλημένα στις περισσότερες περιοχές. Ο Χάρισον, ως ο κύριος κάτοχος των δικαιωμάτων, δεν τα προχώρησε στην επανέκδοσή τους πριν από τον θάνατό του. Τον Ιούνιο του 2007, τα δύο άλμπουμ επανεκδόθηκαν ως *[[The Traveling Wilburys Collection]]*, ένα box set το οποίο περιελάμβανε και τα δύο άλμπουμ σε CD (με επιπλέον κομμάτια) και ένα DVD που περιελάμβανε ένα ντοκιμαντέρ 25 λεπτών με τίτλο *The True History of the Traveling Wilburys* και μια συλλογή μουσικών βίντεο. Το box set κυκλοφόρησε σε τρεις εκδόσεις: την κανονική έκδοση, με τόσο τα CD, όσο και το DVD σε διπλή συσκευασία Digipak και ένα φυλλάδιο 16 σελίδων, μια «πολυτελή» box έκδοση με τα CD και το DVD μαζί με ένα εκτενές φυλλάδιο 40 σελίδων, καρτ ποστάλ καλλιτεχνών και φωτογραφίες και σε μια άλλη «πολυτελή» box έκδοση σε βινύλιο. Αυτή η έκδοση παραλείπει το DVD, αλλά προσθέτει έναν δίσκο βινυλίου 12 ιντσών με σπάνιες εκδοχές των τραγουδιών.

Η κυκλοφορία έκανε την πρώτη της εμφάνιση στο νούμερο 1 του Ηνωμένου Βασιλείου  και έφτασε στην κορυφή των άλμπουμ charts στην Αυστραλία,  στην Ιρλανδία  και σε άλλες χώρες.  Στο αμερικανικό ''Billboard'' 200 έφτασε στο νούμερο 9. Η συλλογή πούλησε 500.000 αντίτυπα παγκοσμίως τις πρώτες τρεις εβδομάδες και παρέμεινε στα κορυφαία 5 του Ηνωμένου Βασιλείου για επτά εβδομάδες μετά την κυκλοφορία της.

Τον Νοέμβριο του 2009, η Genesis Publications, μια εταιρεία που ο Χάρισον συνεργαζόταν από τα τέλη της δεκαετίας του 1970,  ανακοίνωσε την κυκλοφορία ενός βιβλίου περιορισμένης έκδοσης με λεπτό εξώφυλλο με τίτλο *The Traveling Wilburys*.  Έχοντας συγκεντρωθεί από την Ολίβια Χάρισον,  το βιβλίο περιλαμβάνει σπάνιες φωτογραφίες, σημειώσεις ηχογραφήσεων, χειρόγραφους στίχους, σκίτσα και σχόλια από πρώτο χέρι για την ιστορία του συγκροτήματος, μαζί με έναν πρόλογο από τον Λιν.  Οι Πέτι, Λιν, Ολίβια Χάρισον, Μπάρμπαρα Όρμπισον, Κέλτνερ και Άιντλ ήταν μεταξύ εκείνων που παρευρέθηκαν στην παρουσίαση του βιβλίου στις ΗΠΑ σε ένα βιβλιοπωλείο στο Μπέβερλι Χιλς τον Μάρτιο του 2010.  Σε μια συνέντευξη για την προώθηση του βιβλίου, ο Λιν εξέφρασε τη θλίψη του για τους θανάτους του Χάρισον και του Όρμπισον και αναφέρθηκε λέγοντας ότι: «Οι Wilburys ήταν ένα τόσο υπέροχο συγκρότημα, ένα τόσο θαυμάσιο πράγμα για να είσαι μέλος του. Ήταν οι καλύτεροι άνθρωποι με τους οποίους θα μπορούσα ποτέ να επιθυμήσω να συνεργαστώ. Κάθε μέρα ήταν σαν, "Ουάου!" ... ήταν διασκεδαστικό από την πρώτη μέρα.» 

## Συνθέσεις

### Μουσικοί

; *Vol. 1*

* «Νέλσον Γουίλμπερι» – Τζορτζ Χάρισον
* «Ότις Γουίλμπερι» – Τζεφ Λιν
* «Λέφτι Γουίλμπερι» – Ρόι Όρμπισον
* «Τσάρλι Τ. Γουίλμπερι Τζούνιορ» – Τομ Πέτι
* «Τυχερός Γουίλμπερι» – Μπομπ Ντίλαν

; *Vol. 3*

* «Σπάικ Γουίλμπερι» – Τζορτζ Χάρισον
* «Κλέιτον Γουίλμπερι» – Τζεφ Λιν
* «Λάντι Γουίλμπερι» – Τομ Πέτι
* «Μπου Γουίλμπερι» – Μπομπ Ντίλαν

Ο Τζιμ Κέλτνερ, ο ντράμερ των ηχογραφήσεων και υπεύθυνος για τα κρουστά, δεν αναφέρθηκε επίσημα ως Γουίλμπερι σε κανένα από τα δύο άλμπουμ, αλλά του δόθηκε το ψευδώνυμο «Μπάστερ Σάιντμπερι». Οι ηχογραφήσεις πάνω από τις αρχικές στα επιπλέον κομμάτια του 2007 "Maxine" και "Like a Ship" αποδίδονται στον «Άιρτον Γουίλμπερι», ψευδώνυμο του Ντάνι Χάρισον. Το όνομα Άιρτον χρησιμοποιήθηκε προς τιμήν του οδηγού της Φόρμουλα 1 Άιρτον Σένα.  Οι Τζιμ Χορν και Ρέι Κούπερ έπαιξαν σαξόφωνα και κρουστά, αντίστοιχα, και στα δύο άλμπουμ. Το πρώτο μέρος της κιθάρας στο κομμάτι "She's My Baby" του *Vol.* *3* έπαιξε ο rock κιθαρίστας Γκάρι Μουρ, που πιστώθηκε ως «Κεν Γουίλμπερι». 

### Περαιτέρω ονομασία Wilbury
Ο Χάρισον εμφανίστηκε ως Νέλσον Γουίλμπερι στο χριστουγεννιάτικο διαφημιστικό άλμπουμ της Warner Bros. Records, *Winter Warnerland,* το 1988 (το οποίο περιελάμβανε επίσης τον Πολ Ρούμπενς ως "Pee Wee Wilbury"). Το 1992, ως παραγωγός, ο Χάρισον αυτοαποκαλούνταν «Σπάικ και Νέλσον Γουίλμπερι» στο ζωντανό άλμπουμ του *[[Live in Japan (άλμπουμ, Τζορτζ Χάρισον)|Live in Japan]]*. Κατά τη διάρκεια αυτής της ιαπωνικής περιοδείας, τον Δεκέμβριο του 1991, ο Χάρισον αυτοαποκαλούνταν Νακιχάμα Γουίλμπερι. Το single "Christmas All Over Again" των Tom Petty and the Heartbreakers του 1992 περιείχε έναν χαιρετισμό που έγραφε «Καλά Χριστούγεννα από τον Νέλσον και τον Pee Wee Γουίλμπερι». Επιπλέον, στην Γιορτή Τομ Πέτι το 2019, ο Ρόι Όρμπισον Τζούνιορ ονομάστηκε «Λέφτι Γουίλμπερι Τζούνιορ» και ο Άλεξ Όρμπισον ως «Τζίντζερ Γουίλμπερι». Η ταινία του Χάρισον που προωθεί τους Traveling Wilbury, *Whatever Wilbury Wilbury*, πιστώνει τους ακόλουθους: «Σεσίλ Μπίντετ Γουίλμπερι» (σκηνοθεσία), «Λένι Γ. Γουίλμπερι» (ήχος), «Τσόπερ Γουίλμπερι» (μοντάζ), «Έντισον Γουίλμπερι» (φωτισμοί), «Έβελιν Γουίλμπερι» (ντουλάπα), «Κλάιντ Μπ. Γουίλμπερι» (ειδικά εφέ), «Μπιγκ Μακ Γουίλμπερι» (τροφοδοσία), «Ζσα Ζσα Γουίλμπερι» (μακιγιάζ) και «Τελ Μ. Γουίλμπερι» (διευθυντής παραγωγής). Ένας σκίουρος ονομάζεται επίσης «Έντι Γουίλμπερι» σε αυτήν την ταινία.

## Δισκογραφία

### Στούντιο άλμπουμ

### Box sets

### Singles

### Άλλα τραγούδια που έχουν μπει στα charts

### Άλλες συνεργασίες μεταξύ μελών

## Σημειώσεις

## Παραπομπές

## Πηγές

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* 
* Traveling Wilburys' YouTube channel
* Official book microsite αρχειοθετήθηκε στις 24 Ιανουαρίου του 2013 στο archive.today (με φωτογραφίες, φύλλα με στίχους και αποφθέγματα των Wilburys)
* Entry at VH1.com αρχειοθετήθηκε στις 16 Οκτωβρίου του 2012 στο Wayback Machine
* 

Κατηγορία:Βραβευμένοι με Grammy
Κατηγορία:Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις