Πολύκαστρο

Το **Πολύκαστρο** είναι πόλη της Κεντρικής Μακεδονίας, βρίσκεται στην Περιφερειακή Ενότητα Κιλκίς και λειτουργεί ως διοικητική έδρα του Δήμου Παιονίας. Πρόκειται για τη δεύτερη σε πληθυσμό πόλη του νομού. Η γεωγραφική της θέση, ανατολικά του ποταμού Αξιού, σε ιδιαίτερα εύφορη πεδινή έκταση, καθώς και η διέλευσή της από την Παλαιά Εθνική Οδό Θεσσαλονίκης–Ευζώνων, προσδίδουν στην πόλη στρατηγική σημασία ως κόμβου μεταφορών και εμπορίου.

Η πόλη βρίσκεται σε υψόμετρο περίπου 60 μέτρων και διακρίνεται για τον ορθολογικό πολεοδομικό της σχεδιασμό, χαρακτηριστικό που την καθιστά την πλέον οργανωμένη ρυμοτομικά πόλη του Κιλκίς. Ιδιαίτερη ιστορική και θεσμική σημασία έχει το γεγονός ότι στο Πολύκαστρο ιδρύθηκε το πρώτο Κτηματολογικό Γραφείο της Ελλάδας, γεγονός που υπογραμμίζει τον πρωτοποριακό ρόλο της πόλης σε ζητήματα χωρικής οργάνωσης και διοικητικής καινοτομίας.

Σήμερα, το Πολύκαστρο λειτουργεί ως ζωτικός πυρήνας για δέκα δημοτικά διαμερίσματα και σειρά γειτονικών οικισμών, παρουσιάζοντας έντονη εμπορική δραστηριότητα και αναπτυσσόμενο βιοτεχνικό τομέα. Ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής ταυτότητας και αξιοθέατα αποτελεί ο ναός της Αγίας Τριάδος, που δεσπόζει στο κεντρικό τμήμα του αστικού ιστού, οικοδομημένος από Ανατολικορωμυλιώτες πρόσφυγες, σε ανάμνηση του ομώνυμου ιστορικού μοναστηριού του Καβακλίου.

## Ιστορία
### Αρχαιότητα

Η περιοχή της Αμφαξίτιδας, ή αλλιώς Αμφάξια Παιονίας, παρουσιάζει αδιάλειπτη ανθρώπινη παρουσία ήδη από τους προϊστορικούς χρόνους, καθώς αποτέλεσε εστία εγκατάστασης των αρχαίων Παιόνων. Κατά την πρώτη χιλιετία π.Χ., παρατηρούνται στην περιοχή πληθυσμιακές μετακινήσεις και επιδράσεις από γειτονικά φύλα, μεταξύ των οποίων οι Πελασγοί, οι Θράκες, οι Βοττιαίοι και οι Βρύγες, γεγονός που αποτυπώνει τη γεωγραφική και πολιτισμική της διασύνδεση με το ευρύτερο βαλκανικό χώρο.

Μετά το τέλος των Περσικών Πολέμων, τον 5ο αιώνα π.Χ., η Αμφαξίτιδα ενσωματώνεται στο Μακεδονικό Βασίλειο υπό τον Αλέξανδρο Α΄, ενώ κατά τον Πελοποννησιακό Πόλεμο του 4ου αιώνα π.Χ. η περιοχή καταλαμβάνεται προσωρινά από τους Θράκες του βασιλιά Σιτάλκη, συμμάχους των Αθηναίων. Στις εκστρατείες του Φιλίππου Β΄ και του Μεγάλου Αλεξάνδρου, η περιοχή διαδραματίζει στρατηγικό ρόλο, λειτουργώντας ως σημείο συγκέντρωσης και στρατοπέδευσης του μακεδονικού ιππικού πριν από την αναχώρηση των εκστρατευτικών σωμάτων.

Κατά την Ελληνιστική περίοδο, η Αμφαξίτιδα αναφέρεται ως αυτόνομη διοικητική ενότητα με πρωτεύουσα την Αμυδώνα, γεγονός που μαρτυρεί το διατηρημένο τοπικό της κύρος. Τον 1ο αιώνα π.Χ. η περιοχή του σημερινού Πολυκάστρου περιέρχεται υπό ρωμαϊκή κυριαρχία, εντασσόμενη στο πλαίσιο της ρωμαϊκής διοίκησης της Μακεδονίας. Κατά τους επόμενους αιώνες, ο τοπικός πληθυσμός σταδιακά ασπάζεται τον χριστιανισμό, εντασσόμενος στο πολιτισμικό και θρησκευτικό περιβάλλον της ύστερης αρχαιότητας.

### Βυζάντιο
Κατά τους πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες, και ειδικότερα κατά τον 4ο και 5ο αιώνα μ.Χ., η περιοχή της Αμφαξίτιδας υπέστη διαδοχικές επιδρομές από γερμανικά φύλα, κυρίως Γότθους, οι οποίοι εισέβαλαν επανειλημμένα στα βαλκανικά εδάφη της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Κατά τους επόμενους αιώνες, τον 6ο και 7ο αιώνα, νέοι πληθυσμοί όπως οι Σλάβοι, οι Άβαροι και οι Ούγγροι διείσδυσαν στην περιοχή, προκαλώντας σημαντικές ανακατατάξεις στον δημογραφικό και πολιτισμικό της χάρτη.

Κατά τον 10ο αιώνα, η περιοχή του Πολυκάστρου δέχεται έντονες πιέσεις από τους Βούλγαρους, οι οποίοι επιχειρούν να επεκτείνουν την επικράτειά τους εις βάρος των βυζαντινών εδαφών. Το 1003, οι βυζαντινές δυνάμεις κατορθώνουν να τους απωθήσουν, διασφαλίζοντας προσωρινά τη σταθερότητα της περιοχής. Ωστόσο, το 1064 η περιοχή πλήττεται εκ νέου, αυτή τη φορά από επιδρομή Ογούζων Τούρκων, ενώ το 1085 ακολουθεί η λεηλασία των Νορμανδών, γεγονότα που αποδυναμώνουν περαιτέρω την τοπική οικονομία και ασφάλεια.

Μετά την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους το 1204, η Αμφαξίτιδα εντάσσεται στην επικράτεια της Λατινικής Αυτοκρατορίας, κατάσταση που διαρκεί έως το 1224. Έκτοτε, η περιοχή περιέρχεται στην εξουσία του Δεσποτάτου της Ηπείρου (1225-1248), πριν ενσωματωθεί στην Αυτοκρατορία της Νίκαιας το 1249. Με την ανακατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Βυζαντινούς το 1261, η Αμφαξίτιδα επανέρχεται οριστικά στη διοικητική και πολιτική δομή του ανασυσταθέντος Βυζαντινού Κράτους.

### Τουρκοκρατία
Κατά τη διάρκεια της οθωμανικής κατάκτησης της περιοχής, στα τέλη του 14ου αιώνα (δεκαετία του 1390), ο οικισμός αναφέρεται με την ονομασία «Ρογνοβίτσα» και παραχωρείται ως τιμάριο στον Ασιλή. Στις αρχές του 15ου αιώνα, το τιμάριο Ρογνοβίτσας περιέρχεται στους Καρά Σόλε και Σόφη Ηλία, γεγονός που συνοδεύεται από τη μετονομασία του οικισμού σε «Καρασούλι». Η νέα ονομασία αποδίδεται είτε στο όνομα του τιμαριούχου Καρά Σόλε είτε, σύμφωνα με εναλλακτική εκδοχή, στην τουρκική σύνθεση των λέξεων «καρά» (μαύρο) και «σου» (νερό), η οποία αποδίδει τη σημασία «μαύρο έλος». Κατά τα μέσα του 15ου αιώνα (περί το 1450), το τιμάριο Καρασουλίου ανήκει στους Ορούτς Χαν, υιό του Καρά Σόλε, και στον Σόφη Ηλία, και αριθμεί 20 οικίες χριστιανών και 12 μουσουλμάνων. Παράλληλα, νοτιοδυτικά του Καρασουλίου καταγράφεται ο μικρός οικισμός Κόλυμπα (ή Καλύβια), γνωστός και ως Αλτσάκ Καλύβια.

Το Καρασούλι εξελίσσεται σταδιακά σε διοικητική έδρα Μπέη. Σημαντικό αρχιτεκτονικό κατάλοιπο της περιόδου αποτελούν τα Οθωμανικά Λουτρά του Πολυκάστρου, τα οποία ανάγονται στον 14ο αιώνα. Τον 15ο αιώνα, με αυτοκρατορικό φιρμάνι, διατάσσεται η συστηματική φύτευση μουριών με στόχο την ανάπτυξη της σηροτροφίας, η οποία καθίσταται βασικός τομέας της τοπικής οικονομίας.

Κατά τους επόμενους αιώνες (16ο και 17ο), η εντατικοποίηση της αγροτικής παραγωγής οδηγεί στην εγκατάσταση πολυάριθμων αγροτοεργατών, κυρίως βουλγαρικής καταγωγής, οι οποίοι απασχολούνται στα οθωμανικά τσιφλίκια. Το ελληνικό στοιχείο, περιορισμένο πλέον αριθμητικά, εμφανίζει απροθυμία να εργαστεί στα κτήματα των μπέηδων, γεγονός που συμβάλλει στην ενίσχυση της πολυγλωσσίας και στη σταδιακή χρήση της σλαβόφωνης διαλέκτου στις δημόσιες συναναστροφές. Από τον 16ο αιώνα παρατηρείται επίσης η εγκατάσταση Σαρακατσαναίων ποιμένων προερχόμενων από την Ήπειρο, ενώ κατά τους 17ο και 18ο αιώνες καταγράφεται η άφιξη πολυάριθμων Βλάχων, οι οποίοι, εκδιωγμένοι από τους Τουρκαλβανούς, ενισχύουν εκ νέου το ελληνικό πληθυσμιακό και πολιτισμικό στοιχείο της περιοχής.

#### Εθνικοαπελευθερωτικοί αγώνες
Στα τέλη του 18ου αιώνα, το Πολύκαστρο (*Καρασούλι*) αποτελούσε τσιφλίκι του Γιουσούφ Μουχλίς πασά, γιου του Ισμαήλ μπέη από τις Σέρρες. Οι Καρασουλιώτες ξεσηκώθηκαν το 1822 κατά την Επανάσταση, με αποτέλεσμα να δεχτούν τα οθωμανικά αντίποινα μετά την καταστολή των εξεγέρσεων στη Μακεδονία. Έτσι το Καρασούλι καταστράφηκε σχεδόν ολοσχερώς και πολλοί κάτοικοι αναγκάστηκαν να το εγκαταλείψουν. Από τότε ο Ελληνισμός της κωμόπολης συρρικνώθηκε ανεπανόρθωτα, καθώς άρχισαν να εγκαθίστανται Βούλγαροι αγροτοεργάτες προκειμένου να καλύψουν το κενό στα τσιφλίκια.

Το 1872 εγκαινιάζεται η σιδηροδρομική γραμμή Θεσσαλονίκης - Βιέννης από την εταιρεία Χιρς *(Hirch)* και ξεκινά τη λειτουργία του ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Καρασουλίου. Το Καρασούλι πλέον αναπτύσσεται ως εμπορικό κέντρο.

Στα 1870, με το Βουλγαρικό εκκλησιαστικό σχίσμα, και την ίδρυση της Βουλγαρικής Εξαρχικής Εκκλησίας ξεσπά κύμα εθνικιστικής βουλγαρικής προπαγάνδας με τη βοήθεια Ρώσων πρακτόρων. Πολλοί κάτοικοι αναγκάζονται κάτω από τις πιέσεις της ρωσικής εξωτερικής πολιτικής του Πανσλαβισμού μέσω του βουλγαρικού παράγοντα, να προσχωρήσουν στην Εξαρχία και στην ουσία να εκβουλγαριστούν. Στην περιοχή δρα και αμερικανικός παράγων μέσω του Αυστριακού Προξενείου της Θεσσαλονίκης με σαφή στόχο των προσηλυτισμό των κατοίκων στον προτεσταντισμό, καθώς και Βουλγαροι Ουνίτες ιεραπόστολοι. Πολλοί κάτοικοι προσηλυτίζονται. Ο κίνδυνος εκβουλγαρισμού αφυπνίζει τον Ελληνισμό του Καρασουλίου και οργανώνεται. Παράλληλα οργανώνει σχολείο ώστε να εκπαιδεύονται οι νέοι στην ελληνική γλώσσα. Μετά το 1850 αναφέρεται στο Καρασούλι ελληνική κοινότητα και σχολείο. Πληροφορίες για τη λειτουργία σχολείου έχουμε από το 1880, όπως αποδεικνύεται από αποδείξεις πληρωμών δασκάλων, χωρίς αυτό να σημαίνει πως δεν υπήρχε σχολείο και πριν το 1880. Από γραπτές πηγές της περιόδου που αναφέρθηκε πρώτος δάσκαλος φαίνεται να ήταν ο Αβραάμ Αστερίου. Τα επόμενα χρόνια υπηρέτησαν από τη θέση του δασκάλου οι Κωνσταντίνος Χρήστου (1902 - 1903) και Δημήτριος Κασσάς (1906 - 1913). Το σχολείο στα 1906 είχε 15 μαθητές.

μικρογραφία|Το Μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη στην κεντρική πλατεία του Πολυκάστρου

Την εποχή αυτή παρατηρείται και οικονομική άνθηση των Ελλήνων και χτίζονται εκκλησίες στην κωμόπολη του Καρασουλίου (Προφήτη Ηλία (1859)- Ταξιαρχών σήμερα, Αγίου Αθανασίου *το 1885*). Στη συνέχεια οι Καρασουλιώτες έγραψαν λαμπρή ιστορία στον αγώνα τους κατά των βουλγαρικών επιθέσεων. Την 29η Φεβρουαρίου του 1898, παραμονή του Αγίου Θεοδώρου σημειώνονται επεισόδια από τους εξαρχικούς που καταλαμβάνουν με τη βία το σχολείο και την εκκλησία του Προφήτη Ηλία. Μετά από εκκλήσεις της *Ελληνικής Κοινότητας Καρασουλίου* προς τον καϊμακάμη του καζά Γευγελής, επιστρέφονται το σχολείο και η εκκλησία και η λειτουργία τελείται πλέον εναλλάξ σε ελληνικά και βουλγαρικά. Τα κινητά αντικείμενα του ναού όμως (όπως δισκοπότηρα και άλλα τιμαλφή) επιδικάστηκαν στη βουλγαρική εξαρχική κοινότητα. Με πρωτοβουλίες των προεστών του Καρασουλίου, στάλθηκαν αλλεπάλληλες αναφορές και απεσταλμένοι προς τον Επίσκοπο Πολυανής, Παρθένιο, προκειμένου να επαναφέρει την περιουσία του ναού στους Έλληνες, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Στη συνέχεια, οι προύχοντες του Καρασουλίου απέστειλαν επιστολή προς τον Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Αθανάσιο, διαμαρτυρόμενοι για την κατάσταση. Σε ηρωική μορφή αναδείχθηκε ο ιερέας Γεώργιος Παπαντωνίου που υπήρξε εφημέριος από to 1899 έως το 1923. Παράλληλα οι κάτοικοι οργανώνουν ένοπλες επιτροπές άμυνας (ορκίζονται πολλοί στην «Μακεδονική Άμυνα» που λειτουργεί στα πρότυπα της Φιλικής Εταιρείας) για να αντιμετωπίσουν την βουλγαρική τρομοκρατία και τις τουρκικές αυθαιρεσίες.

#### Μακεδονικός αγώνας
[μικρογραφία|upright|Ο οπλαρχηγός [Μιχαήλ Σιωνίδης με τον αδελφό του, Διονύση]]
Κατά την κλιμάκωση του Μακεδονικού Αγώνα (1904-1908), οι Πατριαρχικοί κάτοικοι του Καρασουλίου μάχονται σκληρά κατά του διπλού εχθρού (Τούρκων και Εξαρχικών). Στο Καρασούλιο δρα ο Κωνσταντίνος Αργυρίου. Σημαντική είναι η δράση, κατά των κομιτατζήδων, του οπλαρχηγού Γεώργιου Καραϊσκάκη του Βογδαντσιώτη, που δρα σε όλη την περιοχή των λιμνών Αρτζάνης (Κάστρου) - Αμματόβου (Άσπρου). Οι λίμνες αυτές από το 1898 ενοικιάζονταν από τους Βούλγαρους και είχαν καταστεί απόρθητα κρησφύγετα, βάσεις και κέντρα ενεργειών των κομιτατζήδων. Επίσης ηρωική μορφή υπήρξε ο μακεδονομάχος Μιχαήλ Σιωνίδης (1870-1935) από τη Γκίρτσιστα, που έδρασε με το σώμα του έως τη Γευγελή και την Πολυανή (Παλαιά Δοϊράνη).

### Απελευθέρωση
Η περιοχή του Πολυκάστρου απελευθερώθηκε στον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο, το 1912, μετά τη μάχη των Γιαννιτσών και την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, μαζί με τη δυτική όχθη του Αξιού . Στις 31 Οκτωβρίου του 1912 δόθηκε διαταγή σε απόσπασμα Ευζώνων να απελευθερώσουν τη Γευγελή. Το μεσημέρι της 1 Νοεμβρίου του 1912, το απόσπασμα Ευζώνων υπό το συνταγματάρχη Κωνσταντινόπουλο, αναχώρησε από τη Θεσσαλονίκη σιδηροδρομικώς και το βράδυ της ίδιας μέρας αποβιβάστηκαν στον *Σιδηροδρομικό Σταθμό Καρασουλίου*. Χρειάστηκε να διανυκτερεύσουν στην κωμόπολη του Καρασουλίου, ώστε να εδραιώσουν την ελληνική κρατική παρουσία, και την επόμενη το πρωί αναχώρησαν για τη Γευγελή, όπου κατέφθασαν μετά από επτάωρη πεζοπορία *(για να διαπιστώσουν ότι ήδη στην πόλη βρισκόταν [[Σερβία|σερβικός]] λόχος)*. Κατά την απελευθέρωση, η ελληνική κοινότητα Καρασουλίου*, με πρόεδρο τον [[Αθανάσιος Νάντσιος|Αθανάσιο Νάντσιο]], αριθμούσε 46 οικογένειες (146 κάτοικοι).

===Εγκατάσταση προσφύγων από τη Βόρεια Μακεδονία, τη Θράκη και τη Μικρά Ασία===
Στα αμέσως επόμενα χρόνια έρχονται στην περιοχή Πολυκάστρου πολλοί Έλληνες από την περιοχή [[Γευγελή]]ς και [[Βογδάντσα]]ς, καθώς και πολλοί [[Σαρακατσαναίοι]] από περιοχές της σημερινής Π.Γ.Δ.Μ. λόγω των διωγμών του [[Γιουγκοσλαβία|Γιουγκοσλαβικού]] κράτους. Η περιοχή έγινε το κέντρο οχύρωσης των συμμαχικών δυνάμεων κατά τον [[Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος|Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο]]. Στη [[Μάχη του Σκρα]] διακρίθηκε ο Καρασουλιώτης Πέτρος Λύκος (που αργότερα συμμετείχε και στη [[Μικρασιατική εκστρατεία]]). Το 1919, με τη [[συνθήκη του Νεϊγύ]], γίνεται ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδος και Βουλγαρίας, κατά την οποία έφυγαν από την περιοχή όλοι οι κάτοικοι με βουλγαρική συνείδηση και εγκαταστάθηκαν Έλληνες από τη Βόρειο Θράκη ([[Ανατολική Ρωμυλία]]) και συγκεκριμένα από τα χωριά [[Σιναπλί]] και [[Καρυές (Βουλγαρία)|Καρυές]] της περιοχής [[Καβακλί (Ανατολική Ρωμυλία)|Καβακλίου]] *(βόρεια κοιλάδα του Έβρου)* και [[Ραβδά]] της περιοχής [[Νεσέμπαρ|Μεσημβρίας]].

Ο οικισμός Αλτσάκ Καλύβια τελικά καταργήθηκε αφού συνενώθηκε οικιστικά με το Πολύκαστρο (πρόκειται για την περιοχή νότια της γέφυρας του [[Αξιός|Αξιού]]).

Το 1923, με τη [[συνθήκη της Λωζάνης]] και την υποχρεωτική [[ανταλλαγή πληθυσμών]] μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας, έφυγαν από την περιοχή οι [[Μουσουλμάνοι]] κάτοικοι και εγκαταστάθηκαν Έλληνες από τη [[Μικρά Ασία]] και ειδικότερα από την [[Παφλαγονία]] (Ηράκλεια), τον [[Πόντος|Πόντο]], τη [[Βιθυνία]] και τη [[Μαγνησία (Μικρά Ασία)|Μαγνησία]]. Μαζί τους ήρθαν κατά κύματα και Έλληνες του Βορειοανατολικού Πόντου ([[Υπερκαυκασία]]), οι οποίοι, λόγω των διωγμών που υπέστησαν κατά την [[Γενοκτονία των Ελλήνων|Γενοκτονία των Ελλήνων της Ανατολής]], από τους Τούρκους, είχαν διαφύγει στη [[Ρωσία]]. Έτσι ο πληθυσμός του Πολυκάστρου αποτελούνταν πλέον από τους ντόπιους Μακεδόνες, μεταξύ των οποίων και πολλοί Σαρακατσαναίοι και [[Βλάχοι]], και από τους πρόσφυγες της περιοχής της σημερινής Π.Γ.Δ.Μ. (περιοχή [[Γευγελή]]ς - [[Βογδάντσα]]ς), της [[Ανατολική Ρωμυλία|Ανατολικής Ρωμυλίας]], του [[Πόντος|Πόντου]], της [[Παφλαγονία]]ς, της [[Βιθυνία]]ς (Δέντσες ή *Ίντζες* [[Πάνορμος Κυζίκου|Παντέρμου]]) και [[Μαγνησία (Μικρά Ασία)|Μαγνησίας]] (Μετεβελί).

===Διοικητική Ιστορία===
Για μια χρονική περίοδο η κωμόπολη ονομάζονταν και *'Μαυροσούλι*'. Αυτό διαπιστώνεται σε πρακτικό του Κοινοτικού Συμβουλίου της 23 Ιουλίου 1928, όπου φαίνεται η κυκλική σφραγίδα της υπογραφής του Προέδρου: «Ελληνική Δημοκρατία - Κοινότης Μαυροσουλίου». Το 1928, το Καρασούλι μετονομάζεται σε Πολύκαστρο. Η εκδοχή, η οποία θεωρείται επικρατέστερη των άλλων, αναφέρεται στη χρονική περίοδο του [[Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος|Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου]], όπου στην περιοχή του συνοικισμού υπήρχαν πολλές [[πολεμίστρα|πολεμίστρες]], [[οχυρωματικά έργα]], σαν μικρά κάστρα και για το λόγο αυτό ο Γενικός Διοικητής Θεσσαλονίκης το 1928 ονόμασε τον οικισμό Πολύκαστρο. Η άποψη αυτή ενισχύεται από αναφορά που γίνεται, για τη συγκεκριμένη περιοχή, σε έργα που κατασκευάστηκαν από τη Μεραρχία Σερρών.

Τέλος, το Πολύκαστρο από Κοινότητα έγινε Δήμος με το Π.Δ. 265/ΦΕΚ 123/19-8-1986, μετά από ένωση των κοινοτήτων Πολυκάστρου  - [[Λιμνότοπος Κιλκίς|Λιμνοτόπου]]. Με το [[Σχέδιο Καποδίστριας]] ο [[Δήμος Πολυκάστρου]] απέκτησε διευρυμένη μορφή. Με το [[Σχέδιο Καλλικράτης]] το Πολύκαστρο ορίστηκε ως έδρα του [[Δήμος Παιονίας|Δήμου Παιονίας]].

===Προσφυγικό-μεταναστευτικό ρεύμα===
Στο Πολύκαστρο είχαν δημιουργηθεί δύο καταυλισμοί παράτυπων μεταναστών και προσφύγων έως τον Ιούνιο του 2016 ενώ σήμερα λειτουργεί οργανωμένη δομή φιλοξενίας στη [[Νέα Καβάλα Κιλκίς|Νέα Καβάλα]] με 1275 φιλοξενούμενους.

Ο καταυλισμός στον Σταθμό Εξυπηρέτησης Αυτοκινητιστών (ΣΕΑ) της [[ΠΑΘΕ|Εθνικής Οδού Πατρών - Αθηνών - Θεσσαλονίκης - Ευζώνων (ΠΑΘΕ)]] Πολυκάστρου ξεκίνησε να δημιουργείται ήδη από το [[2015]] λόγω της [[Ευρωπαϊκή μεταναστευτική κρίση|Μεταναστευτικής κρίσης]], από παράτυπους μετανάστες και πρόσφυγες ως πρόχειρος καταυλισμός δίπλα στο οδόστρωμα. Ο καταυλισμός δεν εποπτευόταν από το ελληνικό κράτος, αλλά από την [[Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες]] και διάφορες [[ΜΚΟ]] και ο πληθυσμός του κυμαινόταν από 1.500 έως 2.500 άτομα (φτάνοντας πρόσκαιρα και τα 5.000 άτομα), συμπεριλαμβανομένων και πολλών ασυνόδευτων παιδιών και υπήρχε έως τον Ιούνιο του 2016..

Ένας δεύτερος πρόχειρος καταυλισμός από πεντακόσιους περίπου πρόσφυγες είχε στηθεί στην Αερογέφυρα Πολυκάστρου από τις 23 Μαρτίου 2016, επί της εθνικής οδού Πολυκάστρου - [[Κιλκίς]], αποκλείοντας έτσι την είσοδο και έξοδο προς Πολύκαστρο, προκαλώντας προβλήματα στην κυκλοφορία. Τελικά, οι παράτυποι μετανάστες και πρόσφυγες αποχώρησαν την επομένη 24 Μαρτίου 2016 λόγω του σφοδρού [[Βαρδάρης (άνεμος)|Βαρδάρη]] που σηκώθηκε τη νύχτα, κι έτσι η κυκλοφορία αποκαταστάθηκε.

== Εκπαίδευση ==
Για τις ανάγκες της εκπαίδευσης, στο Πολύκαστρο λειτουργούν:

* 3 βρεφονηπιακοί σταθμοί
* 4 νηπιαγωγεία
* 4 Δημοτικά Σχολεία 
* 1 Γυμνάσιο
* 1 Γενικό Λύκειο

== Αξιοθέατα και ιστορικά μνημεία ==
[[Αρχείο:Polycastro mémorial 2512.JPG|μικρογραφία|Μνημείο Αγωνιστών Πολυκάστρου.]]
[[Αρχείο:Karasouli Polykastro British Military Cemetery.jpg|μικρογραφία|Συμμαχικά Κοιμητήρια Πολυκάστρου.]]
* Παλιά μεταλλική γέφυρα Αξιού ποταμού
* Μνημείο προσφύγων Αλησμόνητων Πατρίδων
* Κτίριο Σιδηροδρομικού Σταθμού Πολυκάστρου
* Διασυμμαχικό Μνημείο Πολυκάστρου 1915-1918 (στο [[Λατόμι Κιλκίς|Λατόμι]] 60ό χλμ [[Αυτοκινητόδρομος 1 (Αθήνα - Θεσσαλονίκη - Εύζωνοι)|νέας Εθνικής Οδού Θεσσαλονίκης – Ευζώνων]]). Σε αυτό υπάρχει η επιγραφή:*Στα παιδιά της Γαλλίας - Μ. Βρετανίας - Ελλάδας - Ιταλίας και Σερβίας, τα οποία πιστά στις εντολές των προγόνων του πολέμησαν μαζί σ' αυτά τα μέρη και έπεσαν για την Ελευθερία και για την παγκόσμια Ειρήνη 1915-1918*.
* Συμμαχικά Κοιμητήρια Α' Παγκοσμίου Πολέμου.
* Προτομή Μεγάλου Αλεξάνδρου (στο Δημαρχείο).

== Πολιτιστικοί φορείς ==
* Σύλλογος Γυναικών Δήμου Παιονίας "ΕΥΚΡΑΝΤΗ" 
* Σύλλογος Σαρακατσαναίων Πολυκάστρου & Περιχώρων «Τα Σταυραδέρφια»
* Σύλλογος Ποντίων Πολυκάστρου & Περιχώρων "Οι Ακρίτες"
* Σύλλογος Ανατολικορωμυλιωτών
* Σύλλογος Μικρασιατών Πολυκάστρου & Περιχώρων
* Πολιτιστικός Σύλλογος Άσπρου "Ανατολική Ρωμυλία"
* Αερολέσχη Πολυκάστρου

== Πολιτιστικές εκδηλώσεις ==
* Πολυκαστρινά
* Καρναβάλι Άσπρου
* [[Κουρμπάνι]]α
* Σιντάνκα
* Ποντιακόν Πανουύρ
* [[Κλήδονας]] Μικρασιατών

== Αθλητικοί σύλλογοι ==
* [[Α.Ε. Πολυκάστρου]], [[ποδόσφαιρο]]
* [[Α.Ο. Πολυκάστρου]], [[ποδόσφαιρο|ακαδημία ποδοσφαίρου]]
* [[Εύαθλος Μακεδόνες Πολυκάστρου]], [[μπάσκετ]]
* [[Ολυμπιάς 96 Πολυκάστρου]], [[στίβος]]
* [[Όμιλος Αντισφαίρισης Πολυκάστρου]], [[τένις]]
* [[Πήγασος Πολυκάστρου]], [[μπάντμιντον]]
* [[Πυραίχμης Πολυκάστρου]], [[τοξοβολία]]

== Επαγγελματικοί Σύλλογοι και Σωματεία του Πολυκάστρου ==
* Εμποροεπαγγελματικός Σύλλογος Πολυκάστρου

== Προσωπικότητες του Πολυκάστρου ==
* [[Κωνσταντίνος Αργυρίου]], Μακεδονομάχος
* [[Αλέξανδρος Καραθόδωρος]], (1908-1981), βουλευτής (1946-1967), υπουργός [[Υπουργείο Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων (Ελλάδα)|συγκοινωνιών]] ([[1952]] -[[1954]])
* [[Μιχάλης Μπέλλης]], διεθνής [[ποδοσφαιριστής]], προπονητής
* [[Βίκυ Παπά]], τραγουδίστρια, [[ηθοποιός]]
* [[Παγώνης Βακαλόπουλος]], (γεν. 1965), διεθνής [[ποδοσφαιριστής]]
* [[Ζαφείριος Κατραμάδας]], [[ηθοποιός]]
* [[Χρυσούλα Γκουντενούδη]], πρωταθλήτρια στίβου
* [[Κωνσταντίνος Χαμουρούδης]], πρωταθλητής στίβου 
* Βασίλειος Γκατίδης, αντιστράτηγος ε.α.

== Κλίμα ==
Το κλίμα του Πολυκάστρου εξαρτάται κατά κύριο λόγο από τον βορειοδυτικό άνεμο [[Βαρδάρης (άνεμος)|Βαρδάρη]] που φυσάει στην κοιλάδα του [[Αξιός|Αξιού]] αρκετές ημέρες καθ' έτος. Ο [[Βαρδάρης (άνεμος)|Βαρδάρης]] είναι ψυχρός και σχετικά ξηρός άνεμος. Το κλίμα σε γενικές γραμμές είναι ήπιο το χειμώνα (η θερμοκρασία σπάνια πέφτει κάτω από τους -6&nbsp;°C), και εξαιρετικά θερμό το καλοκαίρι. Αποτελεί μία από τις θερμότερες περιοχές της [[Ελλάδα]]ς κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Τον Αύγουστο του 2012 σημειώθηκε στο Πολύκαστρο η υψηλότερη θερμοκρασία για όλο το 2012 στην [[Ελλάδα]], 44&nbsp;°C*(παρόμοιες επιδόσεις για το 2019 )''. Το κλίμα είναι ξηρό όταν φυσά ο Βαρδάρης, ενώ σε άπνοια επηρεάζεται από την υγρασία του ποταμού Αξιού. Λόγω του τοπικού βορειοδυτικού ανέμου, υπάρχει μεγάλη ηλιοφάνεια και λίγες σχετικά, βροχοπτώσεις. Τους καλοκαιρινούς μήνες φυσά συχνά νοτιάς που προκαλεί σύντομες καταιγίδες.

## Πηγές


## Σημειώσεις


## Εξωτερικοί Σύνδεσμοι
* Δήμος Πολυκάστρου
* Αθλητική Ένωση Πολυκάστρου
* Εμποροεπαγγελματικός Σύλλογος Πολυκάστρου
* Σύλλογος Ποντίων Πολυκάστρου & Περιχώρων "Οι Ακρίτες"
* Αερολέσχη Πολυκάστρου

Κατηγορία:Δήμος Πολυκάστρου
Κατηγορία:Κωμοπόλεις της περιφερειακής ενότητας Κιλκίς
Κατηγορία:Δήμος Παιονίας