Κάστρο του Κάμιανετς-Ποντίλσκι

Το **Κάστρο του Κάμιανετς-Ποντίλσκι** (ουκρανικά: Кам'янець-Подільська фортеця, , ) είναι πρώην ρουθηνικό-λιθουανικό κάστρο και αργότερα πολωνικό φρούριο, το οποίο βρίσκεται στην ιστορική πόλη Κάμιανετς-Ποντίλσκι της Ουκρανίας, στην ιστορική περιοχή της Ποδολίας, στο δυτικό μέρος της χώρας. Το όνομά του αποδίδεται στην λέξη «*kamin*», σλαβικά για τη λέξη «πέτρα».

Ιστορικά στοιχεία χρονολογούν το Κάστρο του Κάμιανετς-Ποντίλσκι στις αρχές του 14ου αιώνα, αν και πρόσφατα αρχαιολογικά στοιχεία έχουν αποδείξει την ανθρώπινη ύπαρξη στην περιοχή πίσω στον 12ο ή τον 13ο αιώνα. Αρχικά χτισμένο για την προστασία της γέφυρας που συνδέει την πόλη με την ηπειρωτική χώρα, το κάστρο βρίσκεται στην κορυφή μιας χερσονήσου που χαράχθηκε από τον ποταμό Σμότριτς, σχηματίζοντας ένα φυσικό σύστημα άμυνας για την ιστορική συνοικία της Παλιάς Πόλης του Κάμιανετς-Ποντίλσκι.

Η τοποθεσία του σε ένα στρατηγικό σταυροδρόμι μεταφορών στην Ποδολία, έκανε το κάστρο πρωταρχικό στόχο για τους ξένους εισβολείς, οι οποίοι ξανάχτισαν το κάστρο για να ταιριάζει στις δικές τους ανάγκες, προσθέτοντας στοιχεία στην πολυπολιτισμική αρχιτεκτονική ποικιλομορφία του. Συγκεκριμένα, το συγκρότημα αποτελείται από την Παλιά Πόλη που οχυρώθηκε από τον Βασιλιά Κάσιμιρ IV, το Παλαιό Κάστρο που ανακαινίστηκε από τους Βασιλιάδες Σιγισμούνδο Α΄ και Στέφανο Μπάτορυ και το Νέο Κάστρο, που κατασκευάστηκε από τους Βασιλιάδες Σιγισμούνδο Γ΄ και Βλαδίσλαο Δ΄. Ωστόσο, παρά τις πολλές αρχιτεκτονικές και μηχανικές αλλαγές στην αρχική δομή, το κάστρο εξακολουθεί να σχηματίζει ένα συνεκτικό αρχιτεκτονικό σχέδιο, αποτελώντας μία από τις λίγες μεσαιωνικές κατασκευές στην σύγχρονη Ουκρανία που είναι σχετικά καλά διατηρημένη.

Μαζί με τη συνοικία της Παλαιάς Πόλης, το κάστρο καταχωρίζεται ως μέρος του Εθνικού Ιστορικο-Αρχιτεκτονικού Καταφυγίου «Κάμιανετς» και του Εθνικού Περιβαλλοντικού Πάρκου «Ποντίλσκι Τοβτρέ». Το συγκρότημα είναι υποψήφιο για Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, που προτάθηκε το 1989 από τους Ουκρανούς εκπροσώπους, και επίσης ένα από τα Επτά Θαύματα της Ουκρανίας. Σήμερα, το Κάστρο του Κάμιανετς-Ποντίλσκι είναι το πιο αναγνωρισμένο αξιοθέατο της πόλης, που χρησιμεύει ως σημαντικό περιφερειακό και εθνικό τουριστικό αξιοθέατο.

## Ιστορία

### Κατασκευή και πρώτα χρόνια
μικρογραφία|275x275εσ|Γαλλικός χάρτης του 1691, που απεικονίζει τη συνοικία και το κάστρο της Παλαιάς Πόλης Κάμιανετς.
Παραδοσιακά, το Κάστρο του Κάμιανετς-Ποντίλσκι θεωρείται ότι ιδρύθηκε κατά το δεύτερο μισό του 14ου αιώνα, καθώς οι πρώτες ακριβείς ιστορικές αναφορές του κάστρου χρονολογούνται στα μέσα του 14ου, όταν οι περισσότερες περιοχές της δυτικής Ρωσίας του Κιέβου ήταν υπό τον έλεγχο του Μεγάλου Δουκάτου της Λιθουανίας. Ένα έγγραφο του Πρίγκιπα Καριγιότας το 1374, για παράδειγμα, αναφέρει ότι τα Δικαιώματα του Μαγδεβούργου θα παρουσιάζονταν στο Κάμιανετς στο εσωτερικό του κάστρου. Οι αρχαιολογικές ανασκαφές κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1960, ωστόσο, παρείχαν αντίθετες αποδείξεις, που υποδηλώνουν ότι το κάστρο μπορεί να χρονολογείται ακόμη νωρίτερα από το τέλος του 12ου ή την αρχή του 13ου αιώνα. Είναι επίσης σαφές από ιστορικά και αρχαιολογικά στοιχεία ότι υπήρχε ένα φρούριο στην περιοχή κατά τη διάρκεια του ανατολικοσλαβικού κράτους της Ρωσίας του Κιέβου, αλλά όχι στην ίδια τοποθεσία με το σημερινό κάστρο.

Το κάστρο ήταν απαρχαιωμένο, αλλά παρέμεινε ζωτικής σημασίας για την άμυνα του Κάμιανετς και των κοντινών εμπορικών οδών. Ως αποτέλεσμα, ο βοεβόδας της Κρακοβίας, Σπίτκο Β΄ του Μέλστιν, άρχισε να εκσυγχρονίζει το συγκρότημα στις αρχές του 15ου αιώνα. Κατά τη διάρκεια της ανακατασκευής, οι παλιοί πύργοι ανακαινίστηκαν και προστέθηκαν δέκα νέοι πύργοι. Ενάμιση αιώνα αργότερα, το κάστρο ανανεώθηκε ξανά, αυτή τη φορά από τον στρατιωτικό μηχανικό και αρχιτέκτονα Χιομπ Μπρέτφους, ο οποίος έχτισε τους Νέους Δυτικούς και Ανατολικούς Πύργους, το ανατολικό τοίχο του κάστρου και μια υπόγεια έκθεση, καθώς και τις Πλήρεις Πύλες και τη στέγαση για την κοινότητα των στάροστα της πόλης.

### Συνεχείς επιθέσεις από εισβολείς
[μικρογραφία|275x275εσ|Παλιά [λιθογραφία που απεικονίζει τα τείχη του κάστρου με ένα οικισμό στο κάτω μέρος, τα οποία υπάρχουν ακόμα σήμερα.]]
Κατά τη διάρκεια του 14ου έως το 15ο αιώνα, το Κάστρο του Κάμιανετς-Ποντίλσκι βρισκόταν σε ένα από τα κύρια σύνορα της Πολωνικής-Λιθουανικής Κοινοπολιτείας. Από το 1434 μέχρι την προσάρτηση του από τη Ρωσική Αυτοκρατορία το 1793, το κάστρο έπαιξε σημαντικό ρόλο στην άμυνα κατά των επικείμενων κοζάκικων, οθωμανικών και τατάρικων εισβολών. Από τον 15ο έως τον 17ο αιώνα, το κάστρο δέχτηκε επίθεση από ταταρικές ορδές συνολικά 51 φορές. Οι Τατάροι εισβολείς του 1448, του 1451, του 1509 και του 1528, καθώς και η οθωμανική πολιορκία του 1533, προκάλεσαν ζημιές τόσο στο κάστρο όσο και στην πόλη, αλλά όλες αυτές οι εισβολές αποτράπηκαν με επιτυχία.

Το Κάστρο του Κάμιανετς-Ποντίλσκι έπαιξε σημαντικό ρόλο κατά τη διάρκεια της Εξέγερσης του Χμελνίτσκι, μεταξύ 1648 και 1654, όταν οι Ζαπορίζιοι Κοζάκοι υπό την ηγεσία του Χετμάνου Μπογκντάν Χμελνίτσκι, συμμάχησαν με τους Τάταρους της Κριμαίας και τους ντόπιους Ουκρανούς χωρικούς κατά του στρατού και της πολιτοφυλακής της Πολωνικής-Λιθουανικής Κοινοπολιτείας. Κατά τη διάρκεια της εξέγερσης, το κάστρο πολιορκήθηκε χωρίς επιτυχία από τους ντόπιους Κοζάκους και τους εξεγερμένους υπό την ηγεσία του διοικητή Μαξίμ Κριβονίς. Το 1651, το κάστρο υπέστη στη συνέχεια άλλη μία πολιορκία από τους Κοζάκους υπό την ηγεσία του Χετμάνου Ιβάν Μποχούν, πριν από μια απρόβλεπτη αντεπίθεση από Πολωνούς αντάρτες υπό τους διοικητές Αλεξαντρένκα και Χούικα επαναφέρει την πολωνική παρουσία στην περιοχή και τερματίσει την πολιορκία. Ένας στρατός 60.000 ατόμων με επικεφαλής τον ίδιο τον Μπογκντάν Χμελνίτσκι, επανέφερε τον έλεγχο του κάστρου στους Κοζάκους το 1652. Μόλις ένα χρόνο αργότερα, το κάστρο δέχτηκε επίθεση ξανά, αυτή τη φορά από ένα ισχυρό στρατό 40.000 Τάταρων της Κριμαίας.

Στις αρχές Αυγούστου του 1672, 300.000 Οθωμανοί υπό την ηγεσία του Σουλτάνου Μωάμεθ Δ΄ και 40.000 συνδυασμένες δυνάμεις Τάταρων και Κοζάκων υπό την ηγεσία του Χετμάνου Πετρό Ντοροσένκο, πολιόρκησαν το κάστρο. Μετά από διαπραγματεύσεις με τους επιτιθέμενους τους, οι ηγέτες της πόλης παρέδωσαν τον έλεγχο του φρουρίου στους Οθωμανούς στις 18 Αυγούστου. Το κάστρο διαδραματίζει σημαντικό ρόλο σε ένα μυθιστόρημα του Χένρικ Σιενκιέβιτς, το «Pan Wołodyjowski», καθώς κατά τη διάρκεια της πολιορκίας σε αυτό το φανταστικό μυθιστόρημα, σε ένδειξη διαμαρτυρίας, ο διοικητής του φρουρίου Μίχαου Βοουοντίφσκι (φανταστικός χαρακτήρας) και ο Ταγματάρχης Κέτλινγκ (φανταστικός χαρακτήρας) ανατινάζουν την εναπομείνασα πυρίτιδα του κάστρου, σκοτώνοντας τους εαυτούς τους μαζί με 800 υπερασπιστές. Για 27 χρόνια μετά την επίθεση, το φρούριο χρησίμευσε ως βάση της οθωμανικής κυριαρχίας στην Ποδολία. Η Συνθήκη Ειρήνης του Κάρλοβιτς του 1699 είδε την επιστροφή του πολωνικού ελέγχου στην περιοχή μετά την απόσυρση του οθωμανικού αυτοκρατορικού ελέγχου στην περιοχή.

### Από κάστρο σε φυλακή
Από τις αρχές του 18ου αιώνα, το Κάστρο του Κάμιανετς-Ποντίλσκι είχε χάσει το ρόλο του ως αμυντικό φρούριο και χρησιμοποιήθηκε περισσότερο ως στρατιωτική φυλακή παρά ως στρατιωτικό οχυρό. Πολλοί άνθρωποι εκτελέστηκαν ή κρατήθηκαν αιχμάλωτοι στη φυλακή, συμπεριλαμβανομένων Κοζάκων αξιωματικών, και ακόμη και του τρίχρονου διεκδικητή για τον πολωνικό θρόνο, Στανίσουαφ Αύγουστου Πονιατόφσκι.

Παρόλο που είχε χάσει τον αμυντικό του ρόλο, ήταν ένα από τα ισχυρότερα φρούρια στο Στέμμα του Βασιλείου της Πολωνίας μέχρι τον δεύτερο διαμελισμό της Πολωνίας της 21ης Απριλίου 1793, όπου τόσο το Κάστρο του Κάμιανετς-Ποντίλσκι όσο και η πόλη μεταφέρθηκαν στην κυριαρχία της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Την ίδια μέρα, ο διοικητής του κάστρου παρέδωσε το κλειδί του κάστρου και ορκίστηκε πίστη στην αυτοκρατορία στο καθεδρικό ναό της πόλης. Αργότερα, 101 κανονιοβολισμοί χαιρέτισαν την απόφαση του διοικητή μέσα στο κάστρο. Κατά τη διάρκεια της γαλλικής εισβολής στη Ρωσία του 1812, ο Ρωσικός Αυτοκρατορικός Στρατός ήταν τοποθετημένος στο κάστρο. Το 1815, ο Κονσταντίν Μπατιούσκοφ, ο οποίος αργότερα έγινε γνωστός ποιητής και συγγραφέας, τοποθετήθηκε ως αξιωματικός στο κάστρο. Το 1846, ο ποιητής Βλαντίμιρ Ραγέφσκι τοποθετήθηκε στο κάστρο, κατά τη διάρκεια του οποίου ίδρυσε μια φιλο-Δεκεμβριανή οργάνωση προοδευτικών αξιωματικών του στρατού.

Από το 1816 έως το 1914, το φρούριο μετατράπηκε από στρατιωτική φυλακή σε φυλακή για οφειλέτες, εγκληματίες και πολιτικούς κρατούμενους. Το 1831, ο Ρώσος λεξικογράφος Βλαντίμιρ Νταλ εργάστηκε στο κάστρο, την περίοδο που έγραφε ένα λεξικό στη ρωσική γλώσσα. Το κάστρο ήταν το κέντρο του αντι-φεουδαρχικού κινήματος στην Ποδολία κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα, υπό την ηγεσία του βετεράνου του ιππικού του πολέμου του Πατριωτικού Πολέμου του 1812, Ουστίμ Καρμαλιούκ (1787-1835), ο οποίος τώρα θεωρείται από τους Ουκρανούς ως εθνικός λαϊκός ήρωας.
μικρογραφία|275x275εσ|Εσωτερική αυλή και θέα στο μουσείο του κάστρου.
Μετά από μια σειρά πολιτικών αλλαγών μετά την Επανάσταση του 1905, τα πολιτικά κόμματα και οι οργανώσεις επιτρέπονταν από το νόμο σε όλη τη Ρωσική Αυτοκρατορία. Το 1906, στο κάστρο είχαν έδρα συνολικά 67 πολιτικές οργανώσεις. Μεταξύ αυτών ήταν η εφημερίδα *Iskra* («Σπίθα») του Ρωσικού Σοσιαλδημοκρατικού Εργατικού Κόμματος. Ένα διάταγμα που εκδόθηκε από το Συμβούλιο των Λαϊκών Επιτρόπων της Ουκρανικής Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας το 1928 κήρυξε το συγκρότημα Κάστρου του Κάμιανετς-Ποντίλσκι ιστορικό-πολιτιστικό κτήμα. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1930, έγιναν σχέδια για την μετατροπή του κάστρου σε μουσείο, και οι εργασίες ανακατασκευής των κτιρίων ξεκίνησαν το 1937. Μεταξύ των αξιοθέατων του μουσείου που προστέθηκαν ήταν μια σκηνή που απεικονίζει τον Καρμαλιούκ στο κελί της φυλακής του κάστρου στο Πύργο του Πάπα, όπου φυλακίστηκε κατά τη διάρκεια της φυλάκισης του στο κάστρο. Ο αριθμός των επισκεπτών για το κάστρο κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1930 έφτασε τους 300.000 το χρόνο.

Το 1947, το Κάστρο του Κάμιανετς-Ποντίλσκι τοποθετήθηκε στον κατάλογο των ιστορικών διατηρητέων μνημείων της Σοβιετικής Ένωσης. Μια μνημειακή πλάκα και ένα ανάγλυφο που μοιάζει με τον Καρμαλιούκ ανεγέρθηκαν κοντά στην έκθεση Καρμαλιούκ στις 18 Απριλίου 1958. Εργασίες αποκατάστασης και αρχαιολογικές εργασίες διεξαχθεί στο κάστρο από το 1962, υπό την επίβλεψη των αρχιτεκτόνων Γ. Πλαμενίτσκα και Α. Τιούπιχ. Στις 18 Μαΐου 1977, ιδρύθηκε το Εθνικό Ιστορικό-Αρχιτεκτονικό Καταφύγιο «Κάμιανετς». Στις 13 Σεπτεμβρίου 1989, η Κυβέρνηση της Ουκρανικής ΣΣΔ τοποθέτησε το Κάστρο του Κάμιανετς-Ποντίλσκι και την Παλιά Πόλη στον ενδεικτικό κατάλογο των Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Το 2004, το καταφύγιο «Κάμιανετς» αναβαθμίστηκε σε εθνική περιφερειακή περιοχή διατήρησης.Στις 21 Αυγούστου 2007, το συγκρότημα κηρύχθηκε ένα από τα Επτά Θαύματα της Ουκρανίας, όταν κατέλαβε την 3η θέση σε εθνικό διαγωνισμό. Μια σοβαρή καταιγίδα την 1 Αυγούστου 2011 κατέστρεψε εν μέρει τον Νέο Δυτικό Πύργο. Το γραφείο του δήμαρχου της πόλης δεν αρνήθηκε ότι η δομική ακεραιότητα του πύργου εξασθένησε κατά τη διάρκεια της τελευταίας ανοικοδόμησής του το 2007, ανοίγοντας το δρόμο για την κατάρρευση του μόλις τέσσερα χρόνια αργότερα.

## Κληρονομιά
μικρογραφία|275x275εσ|Νυχτερινή θέα στο Κάστρο του Κάμιανετς-Ποντίλσκι.
Το Κάστρο του Κάμιανετς-Ποντίλσκι ήταν το πιο αναγνωρισμένο αξιοθέατο της πόλης το 2005. Το κάστρο υποδέχεται επίσης μεγάλο αριθμό τουριστών από όλη την Ουκρανία και το εξωτερικό, και προσελκύει χιλιάδες τουρίστες ετησίως. Η κληρονομιά του έχει αφήσει πίσω της αρκετούς τοπικούς θρύλους. Σύμφωνα με ένα θρύλο, όταν ο Οθωμανός Σουλτάνος Οσμάν Β΄ έφτασε στο Κάμιανετς το 1621 για να καταλάβει την πόλη, υποτίθεται ότι εντυπωσιάστηκε από τη δύναμη και τις οχυρώσεις του και ρώτησε «Ποιος έχτισε αυτή την σπουδαία πόλη;». Κάποιος τότε του απάντησε: «Ο ίδιος ο Θεός». Όταν ο Οσμάν δεν μπορούσε να καταλάβει το κάστρο, τότε απάντησε: «Τότε ας πάρει ο ίδιος ο Θεός την πόλη». Ένας άλλος τοπικός θρύλος λέει ότι ο τούρκικος χρυσός είναι θαμμένος στον ποταμό Σμότριτς και ότι ένα τούνελ 20 χλμ. οδηγεί στο Φρούριο του Χοτίν από το Κάστρο του Κάμιανετς-Ποντίλσκι.

Τα γεγονότα της οθωμανικής πολιορκίας του 1672 απεικονίστηκαν στο ιστορικό μυθιστόρημα *Pan Wołodyjowski* του 1888, γραμμένο από τον Πολωνό βραβευμένο με Νόμπελ Λογοτεχνίας Χένρικ Σιενκιέβιτς. Το κάστρο εμφανίστηκε σε ένα επετειακό νόμισμα της σειράς «Αρχαία φρούρια στο ποτάμι Δνείπερο», που εκδόθηκε από την Transnistrian Republican Bank της Υπερδνειστερίας, μια αυτονομιστική, διεθνώς μη αναγνωρισμένη δημοκρατία εντός της Μολδαβίας. Ομοίως, η Εθνική Τράπεζα της Ουκρανίας κυκλοφόρησε αναμνηστικά νομίσματα των 5 και 10 χρίβνια του παλιού κάστρου το 2017.

## Παραπομπές


## Βιβλιογραφία
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* 
* 
*  
* 

Κατηγορία:Κάμιανετς-Ποντίλσκι
Καμιανετς Ποντιλσκι
Κατηγορία:Ιστορικά μνημεία στην Ουκρανία
Κατηγορία:Προστατευόμενες φυσικές περιοχές στην Ουκρανία
Καμιανετς Ποντιλσκι