Ογκεντέι Χαν

[μικρογραφία|300x300εσ|Άγαλμα του Ογκεντέι Χαν στην πλατεία Σουχμπατάρ, [Ουλάν Μπατόρ. Μαζί με του Κουμπλάι Χαν και τα πολύ μεγαλύτερα αγάλματα του Τζένγκις Χαν, σχηματίζει ένα συγκρότημα αγαλμάτων αφιερωμένο στην Μογγολική αυτοκρατορία.]]

Ο **Ογκεντέι Χαν,** *Ögedei Khan,* επίσης Ογκεντέι Χαγάν ή Ογκοντέι·  ( 11 Δεκεμβρίου 1241) ήταν ο δεύτερος χάνος της Μογγολικής αυτοκρατορίας. Τρίτος γιος του Τζένγκις Χαν, συνέχισε την επέκταση της αυτοκρατορίας που είχε ξεκινήσει ο πατέρας του.

Γεννημένος  το 1186, ο Ογκεντέι πολέμησε σε πολυάριθμες μάχες κατά την άνοδο του πατέρα του στην εξουσία. Όταν του παραχωρήθηκε μεγάλη επικράτεια ως πρόσοδος και πήρε αρκετές συζύγους, συμπεριλαμβανομένης της Τορεγκέν, έπαιξε εξέχοντα ρόλο στην εισβολή των Μογγόλων στην αυτοκρατορία των Χβαραζμίων. Όταν οι μεγαλύτεροι αδελφοί του, Τζότσι και Τσαγκατάι, διαφώνησαν για στρατηγικές κατά την πολιορκία του Γουργκάντζ, ο Τζένγκις διόρισε τον Ογκεντέι μοναδικό διοικητή. Η επιτυχημένη κατάληψη της πόλης το 1221 εξασφάλισε τη στρατιωτική του φήμη. Επιβεβαιώθηκε ως διάδοχοος μετά από περαιτέρω εσωτερικές διαμάχες μεταξύ των μεγαλύτερων αδελφών του, που οδήγησαν στον αποκλεισμό και των δύο από τα σχέδια διαδοχής. Ο Τζένγκις απεβίωσε το 1227 και ο Ογκεντέι εξελέγη χαν το 1229, μετά από μία διετή αντιβασιλεία με επικεφαλής τον νεότερο αδελφό του, Τολούι.

Ως χαν, ο Ογκεντέι ακολούθησε την επεκτατική πολιτική τού πατέρα του. Ξεκίνησε μία δεύτερη εισβολή στην Περσία με επικεφαλής τον Τσορμακάν Νογιάν το 1230, η οποία υπέταξε τον Χβαραζμιανό πρίγκιπα Τζαλάλ αλ-Ντιν Μανγκμπουρνί, και άρχισε να υποτάσσει τη Γεωργία. Ξεκίνησε τις μογγολικές εισβολές στην Κορέα το 1231, και ολοκλήρωσε την μογγολική κατάκτηση της δυναστείας Τζιν στην Κίνα το 1234, και οι στρατοί του συγκρούστηκαν με τη δυναστεία Σονγκ και στην Ινδία. Μέχρι το τέλος του το 1241, μεγάλοι στρατοί -υπό τη διοίκηση τού ανιψιού του Μπατού Χαν και του μεγάλου στρατηγού Σουμπουτάι- είχαν υποτάξει τις στέπες και είχαν διεισδύσει βαθιά στην Ευρώπη. Αυτοί οι στρατοί νίκησαν την Πολωνία στη Λεγκνίτσα και την Ουγγαρία στο Μόχι, πριν υποχωρήσουν. Είναι πιθανό ότι αυτή η υποχώρηση προκλήθηκε από την ανάγκη να βρεθεί διάδοχος μετά το τέλος του Ογκεντέι, αν και ορισμένοι μελετητές έχουν υποθέσει ότι οι Μογγόλοι απλώς δεν μπόρεσαν να εισβάλουν περαιτέρω, λόγω υλικοτεχνικών δυσκολιών.

Ως διοικητής, ο Ογκεντέι συνέχισε να αναπτύσσει το ταχέως αναπτυσσόμενο μογγολικό κράτος. Συνεργαζόμενος με αξιωματούχους όπως ο Γιελού Τσουτσάι, ανέπτυξε *οrtogh* (συνεταιριστικά) εμπορικά συστήματα, καθιέρωσε μεθόδους είσπραξης φόρων, και καθιέρωσε περιφερειακές γραφειοκρατίες που έλεγχαν τις νομικές και οικονομικές υποθέσεις. Ίδρυσε επίσης την πρωτεύουσα των Μογγόλων, το Καρακορούμ, τη δεκαετία του 1230. Αν και ιστορικά παραγκωνίζεται σε σύγκριση με τον πατέρα του, ειδικά λόγω του αλκοολισμού του, ήταν γνωστός για τον χαρισματικό, καλόκαρδο και έξυπνο χαρακτήρα του. Τον διαδέχθηκε ο γιος του Γκουγιούκ.
μικρογραφία|Η στέψη του Ογκεντέι το 1229, από τον Ρασίντ αλ-Ντιν, αρχές 14ου αι.
[μικρογραφία|Το [βασίλειο της Γεωργίας το 1184–1230.]]
μικρογραφία|Λεπτομέρεια μικρογραφίας από το Εικονογραφημένο Χρονικό του Ιβάν Δ΄ του Τρομερού, που απεικονίζει τους Μογγόλους να καταλαμβάνουν μία πόλη (16ος αι.).
[αριστερά|μικρογραφία|50εσ|''"Ογκεντέι Χαν"'' σε παραδοσιακή [μογγολική γραφή.]]
μικρογραφία|Πέτρινη χελώνα του Καρακορούμ.
[μικρογραφία|265x265εσ|[Χρυσό Δηνάριο|Χρυσό δηνάριο ισλαμικού τύπου που κόπηκε στο Καρακορούμ, κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Ογκεντέι Χαν.]]
μικρογραφία|Άγαλμα του Ογκεντέι Χαν στη Μογγολία.

## Σύζυγοι, παλλακίδες και παιδιά
Όπως και ο πατέρας του Τζένγκις Χαν, ο Ογκεντέι είχε πολλές συζύγους και εξήντα παλλακίδες:  Ο Ογκεντέι νυμφεύτηκε πρώτα την Μπορακσίν και στη συνέχεια την Τορεγκέν. Άλλες συζύγους περιλάμβαναν τη Μογκέ Χατούν (πρώην παλλακίδα του Τζένγκις Χαν) και τη Γιατσίν Χατούν.

***Κύριες σύζυγοι:***
* αυτοκράτειρα Μπορακτσίν (孛剌合真皇后)
* αυτοκράτειρα Zαόκι, της φυλής Nαϊμάν (昭慈皇后 乃蠻氏, π. 1246), προσωπικό όνομα Tορεγκένε (脱列哥那)
** Γκουγιούκ, χαν των Μογγόλων (貴由汗, π. 19 Μαρτίου 1206 – 20 Απριλίου 1248), 1ος γιος
** Κοτσού ( 闊出, απεβ. 1237),   3ος γιος
** Καρατσάρ (哈剌察児), 4ος γιος
** Κασί (合失, απεβ. 1234), 5ος γιος
* αυτοκράτειρα Mόγκε, της φυλής Μπακρίν (木哥, π. 1242)
* αυτοκράτειρα Χουτιένι (乞里吉忽帖尼 为乞里吉思氏) των Τσινγκισιδών 
** Kοντέν (闊端太子, 1206–1251), 2ος γιος

***Παλλακίδες:***
* παλλακίδα Εργκένε (业里吉纳妃子)
** Καντάν  (合丹), 6ος γιος
** Μελίκ  (灭里), 7ος γιος

***Άγνωστη:***
** Σουρχαχάν, πριγκίπισσα της Πολιτείας Λου (鲁国公主 唆儿哈罕)
*** παντρεύτηκε τη Νάχε (纳合) της φυλής Χονγκτζιλά, εγγονή του Άντσεν 

### Σημειώσεις

### Αναφορές

### Πηγές
* Amitai-Preiss, Reuven, *The Mamluk-Ilkhanid War*, 1998
* Chambers, James, *The Devil's Horsemen: The Mongol Invasion of Europe*
* Hildinger, Erik, *Warriors of the Steppe: A Military History of Central Asia, 500 B.C. to A.D. 1700*
* Morgan, David, *The Mongols*, 
* 
* Nicolle, David, *The Mongol Warlords* Brockhampton Press, 1998
* Reagan, Geoffry, *The Guinness Book of Decisive Battles*, Canopy Books, New York (1992)
* Saunders, J.J., *The History of the Mongol Conquests*, Routledge & Kegan Paul Ltd, 1971, 
* Sicker, Martin *The Islamic World in Ascendancy: From the Arab Conquests to the Siege of Vienna, Praeger Publishers, 2000*
* Soucek, Svatopluk, *A History of Inner Asia*, Cambridge, 2000
* 

Κατηγορία:Μπορτζίγκιν