Γιαν Στανισουάφσκι

[μικρογραφία| Πορτρέτο του Γιαν Στανισουάφσκι, ζωγραφισμένο από τον [Στανίσουαφ Βισπιάνσκι, 1904]]
[δεξιά|μικρογραφία| Πίνακες του Γιαν Στανισουάφσκι που εκτίθενται στο [Εθνικό Μουσείο της Βαρσοβίας]]
Ο **Γιαν Στανισουάφσκι** (πολωνικά: Jan Stanisławski) (24 Ιουνίου 1860, Βιλσάνα, Ρωσική Αυτοκρατορία – 6 Ιανουαρίου 1907, Κρακοβία, Αυστροουγγαρία) ήταν Πολωνός μοντερνιστής ζωγράφος, εκπαιδευτικός τέχνης και ιδρυτής και μέλος διαφόρων καινοτόμων ομάδων τέχνης και λογοτεχνικών εταιρειών. Το 1906 έγινε τακτικός καθηγητής στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Κρακοβίας.

## Βιογραφία
Αρχικά, ο Στανισουάφσκι σπούδασε μαθηματικά στο Πανεπιστήμιο της Βαρσοβίας (1879–82) και στη συνέχεια στο Αυτοκρατορικό Ινστιτούτο Τεχνολογίας στην Αγία Πετρούπολη. Άρχισε να μαθαίνει ζωγραφική στο στούντιο τέχνης στη Βαρσοβία, το οποίο αργότερα δημιούργησε τη Σχολή Καλών Τεχνών, υπό τον Βόιτσεχ Γκέρσον. Το 1883 γράφτηκε στη Σχολή Καλών Τεχνών της Κρακοβίας. Το 1885, συνέχισε τις σπουδές του στο Παρίσι υπό τον Κάρολο-Ντουράν. Ενώ βρισκόταν στο Παρίσι, ταξίδεψε πολύ, επισκεπτόμενος την Ιταλία, την Ισπανία, την Ελβετία, τη Γερμανία, την Αυστρία και την ανατολική Γαλικία.

Τα πρώτα του έργα εκτέθηκαν στα εγκαίνια του Société Nationale des Beaux-Arts στο Παρίσι το 1890 και στην Εταιρεία Φίλων των Καλών Τεχνών της Κρακοβίας το 1892. Στη δεκαετία του 1890, ταξίδεψε πολύ και τα σκίτσα του τετράδια σκίτσων με σχέδια από το Βερολίνο, τη Δρέσδη, την Πράγα, την Κρακοβία και διάφορα μέρη στην Ουκρανία. Μαζί με τον Γιούλιαν Φάουατ, ζωγράφισε τα τοπία του *Στρατός του Ναπολέοντα διασχίζει την Μπερεζίνα*, ένα πανόραμα του Βόιτσεχ Κόσακ.

Το 1897, ξεκίνησε και βοήθησε στη διοργάνωση της Ξεχωριστής Έκθεσης Ζωγραφικής και Γλυπτικής στο Σουκιενίτσε της Κρακοβίας. Εκείνη τη χρονιά, έγινε δάσκαλος τοπογραφίας στη Σχολή Καλών Τεχνών της Κρακοβίας και το 1906 –μετά την αναβάθμιση της σχολής σε ακαδημία το 1900– έγινε πλήρης καθηγητής και δίδαξε επίσης στην Ιδιωτική Σχολή Ζωγραφικής και Σχεδίου για Γυναίκες του Τεόντορ Αξεντόβιτς και στο Σχολείο Τέχνης για γυναίκες της Τεοφίλα Τσερτόβιτς στην Κρακοβία.

Συνίδρυσε την Εταιρεία Πολωνών Καλλιτεχνών «Sztuka» («Τέχνη») στην Κρακοβία το 1897. Αργότερα έγινε Αντιπρόεδρος και τελικά Πρόεδρος της εν λόγω κοινωνίας, και παρουσίασε τα έργα του σε πολλές εκθέσεις που οργάνωσε αυτή. Το 1898 έγινε μέλος της Βιεννέζικης Απόσχισης και τα έργα του εκτέθηκαν μεταξύ των δικών τους το 1901, το 1902 και το 1905. Το 1901, έγινε ιδρυτικό μέλος της Πολωνικής Εταιρείας Εφαρμοσμένων Τεχνών. Εργάστηκε στην Επιτροπή Ανασυγκρότησης του Κάστρου Βάβελ και συμμετείχε στις δραστηριότητες του Καμπαρέ Πράσινο Μπαλόνια (Zielony Balonik).

Μετά τον θάνατό του, δύο εκθέσεις άνοιξαν στο Παλάτι της Τέχνης από την Εταιρεία Φίλων Καλών Τεχνών της Κρακοβίας το Νοέμβριο του 1907, η μία για να παρουσιάσει 154 ελαιογραφίες του, καθώς και σχέδια και ακουαρέλες, και η άλλη για να παρουσιάσει τα έργα των  πολυάριθμων εξαιρετικών μαθητών του. Ο Στανισουάφσκι κηδεύτηκε με τιμές στο Κοιμητήριο Ρακοβίτσκι στην Κρακοβία.

## Επιλεγμένοι πίνακες ζωγραφικής

Αρχείο:Stanisławski Vistula near Tyniec.jpg|*Ο [[Βιστούλας]] κοντά στο [[Τίνιετς]]*, Εθνικό Μουσείο της Βαρσοβίας
Αρχείο:Stanislawski ule.jpg|*Κυψέλες*, Εθνικό Μουσείο της Κρακοβίας
Αρχείο:Jan Stanisławski Zmrok 1904-05.jpg|*Σούρουπο*, Εθνικό Μουσείο της Βαρσοβίας
Αρχείο:Stanislawski sophia.jpg|*[[Καθεδρικός Ναός Αγίας Σοφίας (Κίεβο)|Καθεδρικός Ναός Αγίας Σοφίας στο Κίεβο]]*
Αρχείο:Jan Stanislawski 001.jpg|*Πάρκο Πλάντι*, Εθνικό Μουσείο του Βρότσουαφ


## Παραπομπές


## Πηγές
* Μεσαίου μεγέθους βιογραφικό, Εθνικό Μουσείο της Κρακοβίας (πολωνικά)
* Σύντομο βιογραφικό 1, εικόνες (πολωνικά)
* Σύντομο βιογραφικό 2, εικόνες (πολωνικά)

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Περισσότεροι πίνακες στο Galeria Malarstwa Polskiego

## Περαιτέρω ανάγνωση

* Κσιστοφόβιτς-Κοζακόφσκα, Στεφάνια, *Jan Stanisławski i jego uczniowie*, Kluszczyński, 2004, 
* Κρουλ, Άννα, *An Image of a Floating World.* *Ιαπωνικές εμπνεύσεις τέχνης στους πίνακες του Jan Stanisławski και των μαθητών του*, Κέντρο Ιαπωνικής Τέχνης και Τεχνολογίας Manggha, Κρακοβία 2007, 

Κατηγορία:Πολωνοί ζωγράφοι
Κατηγορία:Πολωνοί ζωγράφοι του 20ού αιώνα
Κατηγορία:Ενταφιασμοί στο Κοιμητήριο Ρακοβίτσκι