Ξαφνικά, πέρυσι το καλοκαίρι (ταινία)

Το  ***Ξαφνικά, πέρυσι το καλοκαίρι*** (αγγλ. :*Suddenly, Last Summer*) είναι αμερικανική δραματική ταινία του 1959, σε σκηνοθεσία Τζόζεφ Λ. Μάνκιεβιτς. Πρωταγωνιστούν οι Ελίζαμπεθ Τέιλορ,  Μοντγκόμερι Κλιφτ,  Κάθριν Χέπμπορν και Μερσέντες ΜακΚέμπριτζ. Η ταινία αποτελεί κινηματογραφική μεταφορά του ομώνυμου θεατρικού έργου του Τένεσι Γουίλιαμς το οποίο διασκεύασε για τη μεγάλη οθόνη ο Γκορ Βιντάλ.

## Υπόθεση
 
Μετά τον θάνατο του νεαρού Σεμπάστιαν, η μητέρα του, Βάιολετ Βέναμπλ (Κάθριν Χέπμπορν) ζει ανάμεσα στα παράξενα φυτά του γιου της, αρνούμενη να δεχτεί την πραγματικότητα γύρω απ' τις συνθήκες θανάτου του. Η κυρία Βέναμπλ λάτρευε παθολογικά τον γιο της, συντηρούσε σχεδόν όλα τα χρόνια που έζησαν μαζί το οιδιπόδειο σύμπλεγμα που είχε αναπτυχθεί ανάμεσα τους. Κάθε καλοκαίρι οι δυο τους ταξίδευαν μαζί για να γνωρίσουν τον κόσμο και για να μπορέσει ο Σεμπάστιαν να γράψει το "θερινό" του ποίημα. Το περυσινό όμως καλοκαίρι, για πρώτη φορά η κυρία Βέναμπλ δεν τον συνόδεψε εκείνη στις διακοπές του, αλλά η νεαρή ξαδέρφη του Κάθριν (Ελίζαμπεθ Τέιλορ) που επωμίστηκε ακούσια στην αρχή κι εκούσια στη συνέχεια ως μην έχουσα κι άλλη επιλογή, τον ρόλο που κατείχε μονοπωλιακά ως εκείνη τη στιγμή η κυρία Βέναμπλ. Εκείνο το καλοκαίρι ο Σεμπάστιαν πέθανε σε κάποια παραθαλάσσια τοποθεσία της Ισπανίας κάτω από μυστηριώδεις συνθήκες. Όταν μια σοκαρισμένη Κάθριν αφηγείται την πραγματικότητα πάνω στο θάνατο του Σεμπάστιαν, η κυρία Βέναμπλ αρνείται να την πιστέψει κι η Κάθριν κινδυνεύει να χαρακτηριστεί φρενοβλαβής και να κλειστεί στο δημόσιο ψυχιατρείο, όπου ο διακεκριμένος νευροχειρούργος Τζον Κιούκροβιτς (Μοντγκόμερι Κλιφτ) προτίθεται να της κάνει λοβοτομή προκειμένου να την βγάλει από το παραλήρημά της.

## Παραγωγή
Η ταινία είναι βασισμένη στο ομώνυμο θεατρικό έργο του Τένεσι Γουίλιαμς, ενός μεγάλου μονόπρακτου που εξαντλείται σε δυο μεγάλους μονολόγους. Η θεατρική παράσταση *Garden District* που αποτελείται από δυο μονόπρακτα ένα εκ των οποίων είναι το *Suddenly Last Summer* έκανε πρεμιέρα στο Μπρόντγουεϊ τον Ιανουάριο του 1958 με πρωταγωνιστές την Αν Μίτσαμ στο ρόλο της Κάθριν Χόλι και την Ορτάνς Άλντεν στο ρόλο της κυρίας Βέναμπλ. Την πρεμιέρα στο Μπρόντγουεϊ ακολούθησε η πρεμιέρα του θεατρικού στο Λονδίνο με πρωταγωνίστρια την Πατρίσια Νιλ, η οποία απέσπασε διθυραμβικές κριτικές για τη σκιαγράφηση της Κάθριν Χόλι.

Στις αρχές του 1959 ο Σαμ Σπίγκελ που είχε ήδη κάνει την παραγωγή των ταινιών: *[[Το λιμάνι της αγωνίας]] (On the Waterfront, 1954)* και *[[Η Γέφυρα του Ποταμού Κβάι|Η γέφυρα του Ποταμού Κβάι]] (The Bridge on the River Kwai, 1957)*, αγόρασε τα δικαιώματα του θεατρικού και το Μάιο του 1958 ξεκίνησαν τα γυρίσματα της ταινίας στα στούντιο Shepperton του Λονδίνου, με σκηνοθέτη τον Τζόζεφ Λ. Μάνκιεβιτς, σκηνοθέτη επίσης του *[[Όλα για την Εύα]]*. Το μεγαλειώδες επιτελείο των πρωταγωνιστών αποτελούσαν οι Ελίζαμπεθ Τέιλορ, Μοντγκόμερι Κλιφτ και Κάθριν Χέπμπορν. Η ταινία ήταν η τρίτη κινηματογραφική μεταφορά έργου του Γουιλιαμς (μετά τις ταινίες *[[Λεωφορείον ο Πόθος|Λεωφορείον ο πόθος]]* και *[[Λυσσασμένη γάτα (ταινία)|Λυσσασμένη γάτα]]*) που είχε ως θέμα την ομοφυλοφιλία. Σεναριογράφοι και παραγωγός είχαν πάρει άδεια από το συμβούλιο της λογοκρισίας του κινηματογράφου ώστε να μην αφαιρεθούν οι νύξεις για την ομοφυλοφιλία του Σεμπάστιαν, ενός ήρωα που δεν εμφανίζεται καθόλου στην ταινία, αλλά το όλο σενάριο βασίζεται στις σεξουαλικές του δραστηρίοτητες. Τα προσωπικά βιώματα του Γουίλιαμς χαρακτηρίζουν και αυτό του το έργο καθώς η αδερφή του Ρόουζ, που έπασχε από σχιζοφρένεια, είχε υποστεί λοβοτομή κι έμεινε σακάτισσα για μια ολόκληρη ζωή, την ίδια επέμβαση υποτίθεται ότι πρόκειται να υποστεί η Κάθριν στο θεατρικό του. Η ταινία σηματοδότησε την τρίτη και τελευταία συνεργασία των Ελίζαμπεθ Τέιλορ και Μοντγκόμερι Κλιφτ μετά τις ταινίες: *[[Μια θέση στον ήλιο]] (A Place In The Sun, 1951)* και *Όσα δε σβήνει ο χρόνος (Raintree County, 1957)*.

### Γυρίσματα
Τα προβλήματα κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων ήταν ουκ ολίγα, καθώς ο καθένας από τους πρωταγωνιστές μετέφερε μαζί του προσωπικούς δαίμονες που στοίχειωναν το κινηματογραφικό πλατό. Η Τέιλορ είχε πρόσφατα μείνει χήρα από τον τέταρτο σύζυγό της τον Μάικλ Τοντ κι είχε παντρευτεί τον Έντι Φίσερ (ο οποίος έκανε σύντομη εμφάνιση στην ταινία), αλλά μαύρα σύννεφα είχαν ήδη ξεκινήσει να απειλούν το γάμο τους. Η Κάθριν Χέπμπορν είχε αφήσει στην Αμερική έναν άρρωστο Σπένσερ Τρέισι και υπέφερε από τη σκέψη του (σύμφωνα με τον σκηνοθέτη Μάνκιεβιτς υπέφερε επίσης επειδή ήθελε να σκηνοθετήσει τον εαυτό της). Ο Μοντγκόμερι Κλιφτ (ο οποίος ανέλαβε το ρόλο χάρη στην επιμονή της Ελίζαμπεθ Τέιλορ με την οποία τον έδενε βαθιά φιλία) δεν είχε συνέλθει ακόμα από το ατύχημα που υπέστη το 1957 το οποίο του είχε παραμορφώσει το πρόσωπο κι εμφανιζόταν μονίμως μεθυσμένος στα γυρίσματα. Ο Τένεσι Γουίλιαμς ήταν επίσης δυσαρεστημένος με τις περικοπές του θεατρικού του από τον σεναριογράφο Γκορ Βιντάλ (Ο Βιντάλ είχε επίσης υπογράψει το σενάριο του ''Μπεν Χουρ'' την ίδια χρονιά). Τα γυρίσματα τελείωσαν σχετικά γρήγορα με μια Κάθριν Χέπμπορν να φτύνει στο πρόσωπο τους Τζόζεφ Μάνκιεβιτς και Σαμ Σπίγκελ, λόγω του γεγονότος ότι είχαν φερθεί άσχημα στον Κλιφτ επειδή ήταν ομοφυλόφιλος. Στην ταινία εκτός του Έντι Φίσερ έκαναν σύντομο πέρασμα κι ο Φρανκ Μερλό (ο σύντροφος του Γουίλιαμς) και ο Γκορ Βιντάλ.

## Υποδοχή
Η ταινία προβλήθηκε το 1959 με τεράστια απήχηση στο κοινό κάνοντας εισπράξεις της τάξης των 6.4 εκατομμυρίων δολαρίων. Ο Γουίλιαμς παρά το γεγονός ότι πιστώθηκε τη συγγραφή του σεναρίου από κοινού με τον Γκορ Βιντάλ, αρνήθηκε οποιαδήποτε ανάμειξη με την ταινία. Πίστευε ότι ο πρωταγωνιστικός ρόλος δεν έπρεπε να δοθεί στην Τέιλορ, καθώς η ηθοποιός πέρα από όμορφη ήταν και έξυπνη, ώστε να καταλάβει ότι ο Σεμπάστιαν της ταινίας τη χρησιμοποιούσε για κάτι το τόσο σατανικό. Το 1973 ο Γουίλιαμς δήλωσε στην εφημερίδα *Village Voice* ότι η ταινία απείχε τόσο πολύ από το έργο του, ώστε κατά τη διάρκεια της πρώτης της προβολής να του προκαλέσει εμετό.

## Διακρίσεις
Η Τέιλορ βραβεύτηκε με Χρυσή Σφαίρα για την ερμηνεία της. Η ταινία έλαβε 3 υποψηφιότητες για όσκαρ, με την Χεπμπορν και την Τέιλορ αντίπαλες για Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου το οποίο τελικά κέρδισε η Σιμόν Σινιορέ για την ταινία *Ανεμοστρόβιλος του πάθους (Room At The Top, 1959)*. Η Τέιλορ επρόκειτο να κερδίσει το πολυπόθητο αγαλματίδιο για πρώτη φορά ένα χρόνο αργότερα για το *[[Ζήσαμε στην Αμαρτία|Ζήσαμε στην αμαρτία]] (BUtterfield 8)*.


Βραβεία Ακαδημίας Κινηματογράφου (Όσκαρ)

**Υποψηφιότητα:**
* Α' Γυναικείου Ρόλου – Έλίζαμπεθ Τέιλορ
* Α' Γυναικείου Ρόλου – Κάθριν Χέπμπορν
* Καλλιτεχνικής Διεύθυνσης - Όλιβερ Μέσελ, Γουίλιαμ Κέλνερ & Σκοτ Σλάιμον

## Δείτε επίσης
* Το καλοκαίρι στην τέχνη και τη λαϊκή κουλτούρα

## Παραπομπές


### Περαιτέρω ανάγνωση
* Edwards, A. (2000). Katharine Hepburn: A Remarkable Woman. New York City, NY: St. Martin's Griffin. ISBN 978-0-312-20656-7.
* Hadleigh, B. (2001). The Lavender Screen: The Gay and Lesbian Films—Their Stars, Makers, Characters, and Critics (Rev. ed.). New York City, NY: Citadel Press. ISBN 978-0-8065-2199-2.
* Jackson, P. R. W. (2003). The Life and Music of Sir Malcolm Arnold: The Brilliant and the Dark. Burlington, VT: Ashgate Publishing. ISBN 978-1-85928-381-3.
* LaGuardia, R. (1984). Monty: A Biography of Montgomery Clift. New York City, NY: Avon Books. ISBN 978-0-380-01887-1.
* Capua, M. (2002). Montgomery Clift: A Biography. Jefferson, NC: McFarland Press. ISBN 978-0-7864-1432-1.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* 

Κατηγορία:Αμερικανικές ταινίες της δεκαετίας 1950
Κατηγορία:Ταινίες του 1959
Κατηγορία:Ταινίες παραγωγής Columbia Pictures
Κατηγορία:Αμερικανικές δραματικές ταινίες
Κατηγορία:Ταινίες γυρισμένες στην Ισπανία
Κατηγορία:Ταινίες γυρισμένες στην Αγγλία
Κατηγορία:Ταινίες με θέμα την ψυχιατρική
Κατηγορία:Ταινίες σε σκηνοθεσία Τζόζεφ Λ. Μάνκιεβιτς
Κατηγορία:Αγγλόφωνες ταινίες
Κατηγορία:Ταινίες με ηθοποιό που κέρδισε Χρυσή Σφαίρα Α΄ Γυναικείου Ρόλου (Δράμα)