Αρτεμίδωρος της Ινδίας

μικρογραφία|Νόμισμα του Αρτεμιδώρου. Επιγραφή ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΑΝΙΚΗΤΟΥ ΑΡΤΕΜΙΔΩΡΟΥ. Στην πίσω όψη Νίκη.
[μικρογραφία|Νόμισμα του Αρτεμιδώρου. ''Εμπρόσθια όψη'': προτομή του βασιλιά με διάδημα. Επιγραφή ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΑΝΙΚΗΤΟΥ ΑΡΤΕΜΙΔΩΡΟΥ. ''Οπίσθια όψη'': Η [Άρτεμις, η επώνυμη θεά του κυνηγιού, χρησιμοποιεί ένα κυρτό τόξο.]]
μικρογραφία|Ο Αρτεμίδωρος κραδαίνει δόρυ.
[μικρογραφία|Νόμισμα του Αρτεμιδώρου ως γιου του Ινδο-Σκύθη ηγεμόνα Μάουες. ''Εμπρόσθια όψη'': ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΑΝΙΚΗΤΟΥ ΑΡΤΕΜΙ[Δ]ΩΡΟΥ. ''Πίσω όψη:'' Rajadirajasa Maasaputasa ca Artemidorasa (ο βασιλιάς βασιλέων Μάουες και ο γιος του Αρτεμίδωρος.](https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF:Artemidoros_pedigree_coin.jpg)

Ο **Αρτεμίδωρος** ο *Ανίκητος* (Αρχ. Ελληνικά: ) ήταν ένας βασιλιάς, που κυβέρνησε στις περιοχές Γκαντάρα και Πουσκαλαβάτι στο σύγχρονο βόρειο Πακιστάν και Αφγανιστάν.

## Γιος τού Μάουες;
Ο Αρτεμίδωρος έχει ελληνικό όνομα και παραδοσιακά θεωρείται Ινδο-Έλληνας βασιλιάς. Τα διασωθέντα νομίσματά του έχουν γενικά πορτρέτα τού Αρτεμιδώρου και ελληνιστικών θεών (Αρτέμιδος, Νίκης) και είναι ένας τυπικά Ινδο-Έλληνας ηγεμόνας. Ωστόσο, σε ένα νόμισμα που περιγράφεται από τον νομισματολόγο R.C. Senior, ο Αρτεμίδωρος φαίνεται να ισχυρίζεται ότι είναι ο γιος του Ινδο-Σκύθη βασιλιά Μάουες. Αυτό το νόμισμα δεν επιτρέπει μόνο μία στενότερη χρονολόγηση του Αρτεμιδώρου, αλλά ρίχνει επίσης νέο φως στις παροδικές εθνικές ταυτότητες των ηγεμόνων κατά την παρακμή του ινδο-ελληνικού βασιλείου.

Ενώ ο Μάουες ήταν «μεγάλος βασιλιάς βασιλέων», ο Αρτεμίδωρος χαρακτήριζε τον εαυτό του μόνο βασιλιά. Φαίνεται ότι κυβερνούσε μόνο ένα μικρό μέρος της επικράτειας του πατέρα του. Είχε αμφισβητηθεί από -ή κυβερνήθηκε σε συνδυασμό με- άλλους βασιλείς, όπως ο Μένανδρος Β΄, του οποίου τα νομίσματα έχουν βρεθεί μαζί με τα δικά του, και ο Απολλόδοτος Β΄.

### Νέα αξιολόγηση
αριστερά|μικρογραφία|Νόμισμα που δείχνει το πρόσθετο γράμμα "Cha" μετά το "Putasa".
Ωστόσο, σε ένα άρθρο τού 2009,  ο Όσ. Μποπεαράχχι αμφισβητεί την ερμηνεία του νομίσματος, σύμφωνα με την οποία ο Αρτεμίδωρος θα ήταν γιος του Maues. Η ανάλυση αρκετών παρόμοιων νομισμάτων σε καλή κατάσταση και ο καθαρισμός αποκαλύπτει ότι η εμπρόσθια όψη πρέπει να διαβαστεί *rajatirajasa moasa putrasa ca artemidorosa*, όπου το *ca* (προφέρεται "cha") που σημαίνει "και", πράγμα το οποίο ανοίγει τον δρόμο για μία πιθανή μετάφραση να είναι "ο βασιλιάς βασιλέων Μοάσα και ο γιος τού Αρτεμιδώρου". Αυτό υποδηλώνει ότι ο γιος του Αρτεμιδώρου θα είχε εκδώσει νομίσματα στο όνομα του πατέρα του, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα την επικυριαρχία του Μάουες. Σε αυτή την περίπτωση, ο Αρτεμίδωρος θα ήταν ένας τυπικός Ινδο-Έλληνας βασιλιάς, του οποίου ο γιος απλώς ήταν υποτελής στην εξουσία του Μάουες. 

## Η περίοδος εξουσίας του
Ο Όσ. Μποπεαράχχι πρότεινε χρονολογία π. 85-80 π.Χ., αλλά αυτό ήταν πριν από την εμφάνιση του νομίσματος με αναφορά στον Μάουες. Η χρονολόγηση του Ρ.Σ. Σένιορ είναι ευρύτερη, π. 100–80 π.Χ., επειδή ο Senior είχε δώσει στον Μάουες μία πιο πριν χρονολόγηση.

## Νομίσματα
Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990, εμφανίστηκαν διάφοροι νέοι τύποι νομισμάτων του Αρτεμιδώρου, μεταβλητής ποιότητας. Ο Ρ.Σ. Σένιορ πρότεινε ότι ο Αρτεμίδωρος βασίστηκε κυρίως σε προσωρινά νομισματοκοπεία, ίσως επειδή δεν κατείχε μεγάλες πόλεις. Όλα τα νομίσματά του ήταν δίγλωσσα σε ελληνικά και ινδικά.

Αργυρά:

Εμπρόσθια όψη: προτομή του βασιλιά με διάδημα ή κράνος. Οπίσθια όψη: η Άρτεμις βλέπει αριστερά (ή δεξιά σε άλλα νομίσματα), ή Νίκη που βλέπει δεξιά (αριστερά σε άλλα) ή ο βασιλιάς έφιππος.

Η Άρτεμις, η επώνυμη θεά του κυνηγιού, φαίνεται να χρησιμοποιεί ένα κυρτό τόξο, το οποίο μπορεί να ήταν χαρακτηριστικό των Σκυθικών φυλών και υποστηρίζει περαιτέρω τη σχέση του μαζί τους.

Χάλκινα:

Άρτεμις / ταύρος. Ή Άρτεμις / λιοντάρι.

## Δείτε επίσης

* Ελληνο-βακτριανό βασίλειο
* Σελευκιδική Αυτοκρατορία
* Ελληνοβουδισμός
* Ινδο-Σκύθες
* Ινδο-Παρθικό Βασίλειο
* Kushan Empire

## Βιβλιογραφικές αναφορές

* *Το σχήμα της αρχαίας σκέψης.* *Συγκριτικές μελέτες ελληνικής και ινδικής φιλοσοφίας* από τον Thomas McEvilley (Allworth Press and the School of Visual Arts, 2002)
* *Οι Έλληνες στη Βακτρία και την Ινδία*, WW Tarn, Cambridge University Press.

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

* Νομίσματα του Αρτεμιδόρου
* Περισσότερα νομίσματα του Αρτεμιδώρου

Κατηγορία:Έλληνες Βασιλείς Βακτρίας & Ινδίας