Ομόλογα υψηλού κινδύνου

Οι **Ομολογίες Υψηλού Κινδύνου** ή, όπως είναι ευρέως γνωστές τα ***junk bonds*** («*ομολογίες σκουπίδια*»), είναι ομόλογα που έχουν βαθμολογηθεί ως **speculative** ή **below investment grade** από τους δύο κύριους φορείς διαχείρισης και αξιολόγησης επενδύσεων, τη Moody’s (με βαθμό κάτω του BBB) και τη Standard and Poor’s (με βαθμό κάτω του Baa). Η αξιολόγηση αυτή στηρίζεται κυρίως στην πιθανότητα για μία επιχείρηση να κηρυχθεί έκπτωτη, με βάση την ανάλυση των χρηματοοικονομικών και λογιστικών της δεικτών, όσο και την αξιολόγηση των επενδυτικών της σχεδίων. Επίσης, γίνεται αξιολόγηση των όρων  και των προστατευτικών διατάξεων του δανειακού συμβολαίου, προκειμένου να διασφαλιστούν οι δανειστές σε περίπτωση πτώχευσης. Σκοπός αυτής της αξιολόγησης είναι να ενημερωθούν οι πιθανοί επενδυτές για την πιθανότητα που έχει μία επιχείρηση να αθετήσει τη συμφωνία και να μην καταφέρει να αποπληρώσει σε αυτούς το χρέος. Έτσι, όσο υψηλότερος είναι ο κίνδυνος αθέτησης για ένα ομόλογο, τηρουμένων των αναλογιών, τόσο χαμηλότερη είναι η βαθμολογία του. Αυτό που καθιστά τα *junk bonds* ελκυστικά για τους επενδυτές, είναι, ότι παρόλο που έχουν υψηλότερο κίνδυνο αθέτησης ή άλλες ανεπιθύμητες ενέργειες πιστώσεων, συνήθως πληρώνουν υψηλότερες αποδόσεις απ’ ότι ομόλογα ανώτερης ποιότητας.

## Περιγραφή
Τα *junk bonds* από τεχνικής απόψεως είναι ακριβώς τα ίδια με τα κανονικά ομόλογα. Οι ομολογίες αποτελούν χρεόγραφα που εκδίδονται από μια εταιρεία ή οργανισμό που δηλώνει το ποσό που θα πληρώσει στον αγοραστή, την ημερομηνία που θα τον αποζημιώσει (ημερομηνία λήξης) και τον τόκο (κουπόνι) για το δανεισμό των χρημάτων. Σε αυτό που διαφέρουν οι ομολογίες υψηλού κινδύνου, είναι στην πιστοληπτική ικανότητα των εκδοτών τους. Όλα τα ομόλογα χαρακτηρίζονται σύμφωνα με αυτή την πιστοληπτική ικανότητα και ως εκ τούτου εμπίπτουν σε μία από τις δύο κατηγορίες ομολόγων:
**Investment Grade* -  Αυτά τα ομόλογα έχουν εκδοθεί από χαμηλού έως μεσαίου κινδύνου δανειστές. Η αξιολόγηση της ποιότητας των ομολόγων που ανήκουν σε αυτή την κατηγορία κυμαίνεται συνήθως από «ΑΑΑ» σε «BBB» και ενδέχεται να μην προσφέρουν τεράστιες αποδόσεις, αλλά ο κίνδυνος αθέτησης πληρωμών είναι πολύ μικρότερος.
**Ομόλογα Junk* - Αυτά είναι τα ομόλογα που πληρώνουν υψηλές αποδόσεις προς τους κατόχους ομολογιών, επειδή οι εκδότες δεν έχουν καμία άλλη επιλογή. Αυτό συμβαίνει διότι η αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας τους είναι πολύ χαμηλή, γεγονός που καθιστά για αυτούς δύσκολο να αποκτήσουν κεφάλαιο με μικρό κόστος. Οι ομολογίες υψηλού κινδύνου βαθμολογούνται με «BB»/ «Ba» ή λιγότερο.

Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις διαφορετικές κλίμακες αξιολόγησης ομολόγων από τους δύο σημαντικότερους οργανισμούς αξιολόγησης, Moody και η Standard and Poors:

:
:
:
:

### Κίνδυνος
Ο κάτοχος οποιουδήποτε χρεογράφου υπόκειται σε ορισμένα είδη κινδύνων: τον κίνδυνο επιτοκίου (*interest rate risk*), πιστωτικό κίνδυνο (*credit risk*), πληθωριστικό κίνδυνο, συναλλαγματικό κίνδυνο, τον κίνδυνο της διάρκειας, τον κίνδυνο κυρτότητας (*convexity risk*), τον κίνδυνο εξόφλησης του κεφαλαίου, τον κίνδυνο μεταβολής του εισοδήματος, τον κίνδυνο ρευστότητας, τον κίνδυνο αθέτησης, το κίνδυνο απόδοσης στη λήξη, τον κίνδυνο επανεπένδυσης, τον κίνδυνο αγοράς, τον πολιτικό κίνδυνο, και τον κίνδυνο προσαρμογής της φορολογίας. Ο κίνδυνος επιτοκίων είναι ο κίνδυνος μεταβολής της αγοραίας αξίας ενός ομολόγου εξαιτίας της αλλαγής στη δομή ή στο επίπεδο των επιτοκίων ή των πιστωτικών περιθωρίων. Ο πιστωτικός κίνδυνος ομολόγων υψηλής απόδοσης αναφέρεται στην πιθανή απώλεια εξαιτίας κάποιου πιστωτικού γεγονότος (δηλαδή, την αθέτηση από πλευράς οφειλέτη στις τακτικές πληρωμές, ή την αναδιάρθρωση του ομολόγου), ή μια αλλαγή στην αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας από τους οργανισμούς αξιολόγησης (Moody’ s, ή Standard & Poor’s).

Η αξία των junk bond επηρεάζεται σε μεγαλύτερο βαθμό από ότι τα ομόλογα υψηλότερου επενδυτικού βαθμού από την πιθανότητα αθέτησης των υποχρεώσεων. Για παράδειγμα, μια υποχώρηση των επιτοκίων, τείνει να αυξήσει την αξία των ομολογιών κατηγορίας υψηλής επενδυτικής ποιότητας. Ωστόσο, η ύφεση τείνει να αυξήσει την πιθανότητα αθέτησης των υποχρεώσεων για τα *junk bond*.

### Κατηγορίες
Οι ομολογίες υψηλού κινδύνου μπορούν να υποδιαιρεθούν σε δύο άλλες κατηγορίες :
**Fallen Angels* - Αυτό είναι ένα ομόλογο που κάποτε ήταν κατάλληλο για επενδύσεις, αλλά έκτοτε υποβαθμίστηκε σε επισφαλές ομόλογο, λόγω της κακής πιστοληπτικής ποιότητας της εκδότριας εταιρίας του.
**Rising Stars* - Το αντίθετο ενός *Fallen Angel*. Πρόκειται για ένα ομόλογο που έχει αναβαθμιστεί λόγω της βελτίωσης της πιστοληπτικής ικανότητας της εκδότριας εταιρίας του. Ένα *Rising Star* μπορεί ακόμα να είναι ομόλογο υψηλού κινδύνου, αλλά έχει τη δυνατότητα να γίνει βαθμού investment.

## Αποτίμηση
Οι τιμές των *junk bond* αυξάνονται και μειώνονται ανάλογα με την περιουσία των εταιρειών-εκδοτών, κατά παρόμοιο τρόπο με τις τιμές των μετοχών. Όταν ένα ομόλογο εκδοθεί, το επιτόκιο του είναι συνήθως καθορισμένο μέχρι τη λήξη. Στη λήξη, ο επενδυτής λαμβάνει την πλήρη ονομαστική τους αξία. Μέχρι τότε, ένα ομόλογο είναι δυνατόν να διαπραγματεύεται στη δευτερογενή αγορά για περισσότερο ή λιγότερο από την ονομαστική του αξία, δηλαδή υπέρ ή υπό το άρτιο. Όταν όμως η πιστοληπτική ικανότητα του εκδότη μειώνεται, η τιμή του πέφτει ώστε να αντισταθμίσει τον πρόσθετο κίνδυνο κι έτσι το ομόλογο διαπραγρατεύεται υπό το άρτιο. Εάν ένας επενδυτής πιστεύει ότι ένα ομόλογο δεν θα αθετηθεί, μπορεί να το αγοράσει σε αξία κατά πολύ υπό του αρτίου  και να το διακρατήσει μέχρι τη λήξη για την επίτευξη κεφαλαιουχικού κέρδους. Εναλλακτικά, ένας επενδυτής μπορεί να μεταπωλήσει το ομόλογο αργότερα για περισσότερο από όσο το αγόρασε .
Ειδικότερα, η αγορά των *junk bond* εξαρτάται από τέσσερις μεταβλητές: το βαθμό αθέτησης, την οικονομική ανάπτυξη, τα επιτόκια και τις συνθήκες δανειοδότησης των τραπεζών.
***Βαθμός αθέτησης**. Αυτή η μεταβλητή είναι η πλέον σημαντική για τον υπολογισμό της υψηλής απόδοσης. Η συσχέτιση της απόδοσης ενός *junk bond* και του βαθμού αθέτησης από πλευράς της εταιρείας είναι εντυπωσιακή. Οι θεσμικοί επενδυτές παρακολουθούν στενά τόσο τα ποσοστά αθέτησης και όσο και την άλλη όψη του νομίσματος: τα ποσοστά ανάκτησης. Η αξιολόγηση των ομολογιών προβλέπει την πιθανότητα όχι μόνο της αθέτησης, αλλά και της ανάκτησης των μετρητών. Από το 1981, το τυπικό *junk bond* έχει επιστρέψει 44 σεντς στο δολάριο μετά από αθέτηση.
Ο βαθμός αθέτησης είναι με πιο απλά λόγια, η πιθανότητα πτώχευσης του εκδότη, δηλαδή η πιθανότητα ο εκδότης του ομολόγου να μην μπορέσει να αποπληρώσει το κουπόνι και την ονομαστική αξία του ομολόγου. Το πιο δημοφιλές πολυμεταβλητό μοντέλο πρόβλεψης πτώχευσης είναι το μοντέλο Z-Score του Altman, που υπολογίζεται ως εξής:

:                        Z = 1.2X1 + 1.4X2 + 3.3X3 + 0.6X4 + 1.0X5,    με

:X1 = Κεφάλαιο Κίνησης/Ενεργητικό [Working Capital / Total Assets, (WC/TA)]
:X2 = Παρακρατηθέντα Κέρδη/Ενεργητικό [Retained Earnings / Total Assets, (RE/TA)]
:X3 = Κέδρη προ φόρων και Τόκων/Ενεργητικό [Earnings Before Interest and Taxes / Total Assets, (EBIT/TA)]
:X4 = Αγοραία Αξία Κεφαλαίων/Σύνολο Υποχρεώσεων [Market Value Equity / Book Value of Total Liabilities, (MVE/TL)]
:X5 = Πωλήσεις/Ενεργητικό [Sales / Total Assets, (S/TA)]

Ζ > 3,0: Η εταιρεία είναι ασφαλής βάσει των παραπάνω οικονομικών στοιχείων και μόνο.
1,81 ≤ Ζ ≤2,99: Ο Altman αυτή την περιοχή ως “grey area”. Οι επιχειρήσεις που βρίσκονται σ'αυτή την περιοχή θεωρούνται οριακές περιπτώσεις που θα πρέπει να παρακολουθούνται με προσοχή, καθώς είναι αβέβαιες σχετικά με τον πιστωτικό κίνδυνο. 
Ζ 

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
*Investopedia
*Yahoo! Finace

Κατηγορία:Μορφές χρηματοδότησης
Κατηγορία:Χρηματοοικονομικά
Κατηγορία:Δίκαιο αξιογράφων
Κατηγορία:Τραπεζικές συναλλαγές
Κατηγορία:Τραπεζικό Δίκαιο