Ντομίνγκο Φαουστίνο Σαρμιέντο

Ο **Ντομίνγκο Φαουστίνο Σαρμιέντο** (, , 15 Φεβρουαρίου 1811 – 11 Σεπτεμβρίου 1888) ήταν Αργεντινός ακτιβιστής, διανοούμενος, συγγραφέας, πολιτικός και πρόεδρος της Αργεντινής. Το συγγραφικό του έργο κάλυπτε ένα ευρύ φάσμα ειδών και θεμάτων, από τη δημοσιογραφία μέχρι την αυτοβιογραφία, την πολιτική φιλοσοφία και την ιστορία. Ήταν μέλος μιας ομάδας διανοουμένων, γνωστής ως *[[Γενιά του 1837]]*, η οποία άσκησε μεγάλη επιρροή στην Αργεντινή του 19ου αιώνα. Ασχολήθηκε ιδιαίτερα με εκπαιδευτικά ζητήματα και άσκησε επίσης σημαντική επιρροή στη λογοτεχνία της περιοχής.

Ο Σαρμιέντο μεγάλωσε σε μια φτωχή αλλά πολιτικά ενεργή οικογένεια που του άνοιξε τον δρόμο για πολλά από τα μελλοντικά του επιτεύγματα. Μεταξύ 1843 και 1850, βρισκόταν συχνά στην εξορία και έγραφε τόσο στη Χιλή όσο και στην Αργεντινή. Το μεγαλύτερο λογοτεχνικό του επίτευγμα ήταν το *[[Facundo]]*, μια κριτική του Χουάν Μανουέλ δε Ρόσας, που ο Σαρμιέντο έγραψε ενώ εργαζόταν για την εφημερίδα *El Progreso* κατά τη διάρκεια της εξορίας του στη Χιλή. Το βιβλίο αυτό του έφερε πολύ περισσότερα από απλή λογοτεχνική αναγνώριση- εξάντλησε τις προσπάθειες και την ενέργειά του στον πόλεμο κατά των δικτατοριών, ειδικά εκείνης του Ρόσας, και αντιπαρέβαλε τη διαφωτισμένη Ευρώπη -ένα κόσμο όπου, στα μάτια του, εκτιμούνταν η δημοκρατία, οι κοινωνικές υπηρεσίες και η ευφυής σκέψη- με τη βαρβαρότητα των *[[γκάουτσο]]* και κυρίως των *[[καουντίγιο]]*, των αδίστακτων ισχυρών ανδρών της Αργεντινής του 19ου αιώνα.

Ενώ ήταν πρόεδρος της Αργεντινής από το 1868 έως το 1874, ο Σαρμιέντο υπερασπίστηκε την έξυπνη σκέψη -συμπεριλαμβανομένης της εκπαίδευσης για τα παιδιά και τις γυναίκες- και τη δημοκρατία για τη Λατινική Αμερική. Εκμεταλλεύτηκε επίσης την ευκαιρία να εκσυγχρονίσει και να αναπτύξει σιδηροδρομικά συστήματα, ένα ταχυδρομικό σύστημα και ένα ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό σύστημα. Πέρασε πολλά χρόνια σε υπουργικούς ρόλους σε ομοσπονδιακό και πολιτειακό επίπεδο, όπου ταξίδεψε στο εξωτερικό και εξέτασε άλλα εκπαιδευτικά συστήματα.

Ο Σαρμιέντο πέθανε στην Ασουνσιόν της Παραγουάης σε ηλικία 77 ετών από καρδιακή προσβολή. Κηδεύτηκε στο Μπουένος Άιρες. Σήμερα, χαίρει σεβασμού ως πολιτικός καινοτόμος και συγγραφέας. Ο Μιγέλ ντε Ουναμούνο τον θεωρούσε έναν από τους μεγαλύτερους συγγραφείς της καστιλιάνικης πεζογραφίας.

## Νεότητα και επιρροές
[αριστερά|μικρογραφία|Ένας σύγχρονος χάρτης της Αργεντινής, που δείχνει μερικές από τις βασικές τοποθεσίες στη ζωή του Σαρμιέντο, όπως το [Σαν Χουάν (Αργεντινή)|Σαν Χουάν (στα δυτικά) και το Μπουένος Άιρες (στα ανατολικά).]]
Ο Σαρμιέντο γεννήθηκε στο Καρασκάλ, ένα φτωχό προάστιο του Σαν Χουάν της Αργεντινής, στις 15 Φεβρουαρίου 1811. Ο πατέρας του, Χοσέ Κλεμέντε Κιρόγα Σαρμιέντο ι Φούνες, είχε υπηρετήσει στον στρατό κατά τη διάρκεια των πολέμων της ανεξαρτησίας, επιστρέφοντας αιχμαλώτους πολέμου στο Σαν Χουάν. Η μητέρα του, Ντόνια Πάουλα Σόιλα δε Αλμπαρασίν ε Ιρασαμπάλ, ήταν μια πολύ ευσεβής γυναίκα, η οποία έχασε τον πατέρα της σε νεαρή ηλικία και έμεινε με ελάχιστα χρήματα για να ζήσει τον εαυτό της. Ως αποτέλεσμα, άρχισε να πουλάει την υφαντική της τέχνη για να μπορέσει να χτίσει ένα δικό της σπίτι. Στις 21 Σεπτεμβρίου 1801, ο Χοσέ και η Πάουλα παντρεύτηκαν. Απέκτησαν 15 παιδιά, 9 από τα οποία πέθαναν- ο Ντομίνγκο ήταν ο μόνος γιος που επέζησε μέχρι την ενηλικίωσή του. Ο Σαρμιέντο επηρεάστηκε σε μεγάλο βαθμό από τους γονείς του, τη μητέρα του που εργαζόταν πάντα σκληρά και τον πατέρα του που έλεγε ιστορίες για το ότι ήταν ευπατρίδης και υπηρετούσε την πατρίδα του, κάτι στο οποίο ο Σαρμιέντο πίστευε ακράδαντα. Με τα λόγια του ίδιου του Σαρμιέντο:
μικρογραφία| Η γενέτειρα του Σαρμιέντο, Καρασκάλ, Σαν Χουάν

Σε ηλικία τεσσάρων ετών, ο Σαρμιέντο διδάχθηκε ανάγνωση από τον πατέρα του και τον θείο του, Χοσέ Εουφράσιο Κιρόγα Σαρμιέντο, ο οποίος αργότερα έγινε επίσκοπος του Κούγιο. Ένας άλλος θείος που τον επηρέασε στα νιάτα του ήταν ο Ντομίνγκο δε Όρο, μια αξιοσημείωτη προσωπικότητα της νεαρής Δημοκρατίας της Αργεντινής, ο οποίος είχε επιρροή στην ανάδειξη του Χουάν Μανουέλ δε Ρόσας στην εξουσία. Αν και ο Σαρμιέντο δεν ακολούθησε τις πολιτικές και θρησκευτικές τάσεις του δε Όρο, έμαθε την αξία της πνευματικής ακεραιότητας και της ειλικρίνειας. Ανέπτυξε ακαδημαϊκές και ρητορικές ικανότητες, ιδιότητες για τις οποίες φημιζόταν ο δε Όρο. Το 1816, σε ηλικία πέντε ετών, ο Σαρμιέντο άρχισε να φοιτά στο δημοτικό σχολείο La *Escuela de la Patria*. Ήταν καλός μαθητής και κέρδισε τον τίτλο του Πρώτου Πολίτη (*Primer Ciudadano*) του σχολείου. Αφού τελείωσε το δημοτικό σχολείο, η μητέρα του ήθελε να πάει στην Κόρδοβα για να γίνει ιερέας. Είχε περάσει έναν χρόνο διαβάζοντας τη Βίβλο και συχνά περνούσε χρόνο ως παιδί βοηθώντας τον θείο του στις εκκλησιαστικές λειτουργίες,  αλλά ο Σαρμιέντο σύντομα βαρέθηκε τη θρησκεία και το σχολείο και μπλέχτηκε με μια ομάδα επιθετικών παιδιών. Ο πατέρας του Σαρμιέντο τον πήγε στη Θεολογική Σχολή του Λορέτο το 1821, αλλά για άγνωστους λόγους ο Σαρμιέντο δεν μπήκε στη σχολή, αλλά επέστρεψε στο Σαν Χουάν με τον πατέρα του. Το 1823, ο υπουργός Εξωτερικών Μπερναρδίνο Ριβαδάβια ανακοίνωσε ότι οι έξι καλύτεροι μαθητές κάθε πολιτείας θα επιλέγονταν για να λάβουν ανώτερη εκπαίδευση στο Μπουένος Άιρες. Ο Σαρμιέντο βρισκόταν στην κορυφή της λίστας στο Σαν Χουάν, αλλά στη συνέχεια ανακοινώθηκε ότι μόνο δέκα μαθητές θα λάμβαναν την υποτροφία. Η επιλογή έγινε με κλήρωση και ο Σαρμιέντο δεν ήταν ένας από τους υποτρόφους των οποίων το όνομα κληρώθηκε.

Όπως πολλοί άλλοι Αργεντινοί του δέκατου ένατου αιώνα που πρωταγωνίστησαν στη δημόσια ζωή, ήταν μασόνος.

## Πολιτικό υπόβαθρο και εξορίες
[μικρογραφία|Πορτρέτο του Σαρμιέντο την εποχή της εξορίας του στη Χιλή, από τον [Φράνκλιν Ρόουσον.]]
[μικρογραφία| Ο Σαρμιέντο απεικονίζεται από τον [Ιγνάσιο Μπας.]]
Το 1826, μια συνέλευση εξέλεξε τον Μπερναρδίνο Ριβαδάβια πρόεδρο των Ηνωμένων Επαρχιών του Ρίο ντε λα Πλάτα. Η ενέργεια αυτή προκάλεσε την οργή των επαρχιών, με αποτέλεσμα να προκληθεί εμφύλιος πόλεμος. Η υποστήριξη υπέρ μιας ισχυρής, συγκεντρωτικής κυβέρνησης της Αργεντινής είχε ως βάση το Μπουένος Άιρες και οδήγησε σε δύο αντιμαχόμενες ομάδες. Οι πλούσιοι και μορφωμένοι του Ενωτικού Κόμματος, όπως ο Σαρμιέντο, τάχθηκαν υπέρ της συγκεντρωτικής κυβέρνησης. Στον αντίποδα τους βρίσκονταν οι Ομοσπονδιακοί, οι οποίοι είχαν την έδρα τους κυρίως στις αγροτικές περιοχές και είχαν την τάση να απορρίπτουν τα ευρωπαϊκά ήθη. Αριθμώντας στις τάξεις τους προσωπικότητες όπως ο Μανουέλ Δορέγο και ο Χουάν Φακούντο Κιρόγα, τάχθηκαν υπέρ μιας χαλαρής ομοσπονδίας με μεγαλύτερη αυτονομία για τις επιμέρους επαρχίες.

Η γνώμη για την κυβέρνηση Ριβαδάβια ήταν διχασμένη μεταξύ των δύο ιδεολογιών. Για τους Ενωτικούς, όπως ο Σαρμιέντο, η προεδρία του Ριβαδάβια ήταν μια θετική εμπειρία. Ίδρυσε ένα πανεπιστήμιο με ευρωπαϊκό προσωπικό και υποστήριξε ένα πρόγραμμα δημόσιας εκπαίδευσης για τα άρρενα παιδιά της υπαίθρου. Υποστήριξε επίσης ομάδες θεάτρου και όπερας, εκδοτικούς οίκους και ένα μουσείο. Αυτές οι συνεισφορές θεωρήθηκαν ως πολιτιστικές επιρροές από τους Ενωτικούς, αλλά αναστάτωσαν την εκλογική ομάδα των Ομοσπονδιακών. Οι μισθοί των κοινών εργατών υπήχθησαν σε κυβερνητικό ανώτατο όριο και οι *[[γκάουτσο]]* συνελήφθησαν από τον Ριβαδάβια για αλητεία και αναγκάστηκαν να εργαστούν σε δημόσια έργα, συνήθως χωρίς αμοιβή.

Το 1827, οι Ενωτικοί αμφισβητήθηκαν από τις δυνάμεις των Ομοσπονδιακών. Μετά την παραίτηση του Ριβαδάβια, ο Μανουέλ Δορέγο τοποθετήθηκε κυβερνήτης της επαρχίας του Μπουένος Άιρες. Γρήγορα σύναψε ειρήνη με τη Βραζιλία, αλλά, επιστρέφοντας στην Αργεντινή, ανατράπηκε και εκτελέστηκε από τον Ενωτικό στρατηγό Χουάν Λαβάλιε, ο οποίος πήρε τη θέση του Δορέγο. Ωστόσο, ούτε ο Λαβάλιε έμεινε για πολύ ως κυβερνήτης: σύντομα ανατράπηκε από πολιτοφυλακές που αποτελούνταν κυρίως από *γκάουτσο* με επικεφαλής τους Ρόσας και Εστανισλάο Λόπες. Στα τέλη του 1829 το παλιό νομοθετικό σώμα που είχε διαλύσει ο Λαβάλιε είχε επανέλθει στη θέση του και είχε διορίσει τον Ρόσας κυβερνήτη του Μπουένος Άιρες.

Η πρώτη φορά που ο Σαρμιέντο αναγκάστηκε να φύγει από το σπίτι του ήταν με τον θείο του, Χοσέ δε Όρο, το 1827, λόγω των στρατιωτικών του δραστηριοτήτων. Ο Χοσέ δε Όρο ήταν ιερέας που είχε πολεμήσει στη μάχη του Τσακαμπούκο υπό τον στρατηγό Σαν Μαρτίν. Μαζί, ο Σαρμιέντο και ο δε Όρο πήγαν στο Σαν Φρανσίσκο δελ Μόντε δε Όρο, στη γειτονική επαρχία Σαν Λουίς. Περνούσε μεγάλο μέρος του χρόνου του με τον θείο του μαθαίνοντας και άρχισε να διδάσκει στο μοναδικό σχολείο της πόλης. Αργότερα τον ίδιο χρόνο, η μητέρα του του έγραψε και του ζήτησε να επιστρέψει στην πατρίδα του. Ο Σαρμιέντο αρνήθηκε, για να λάβει την απάντηση από τον πατέρα του ότι θα ερχόταν να τον παραλάβει. Ο πατέρας του είχε πείσει τον κυβερνήτη του Σαν Χουάν να στείλει τον Σαρμιέντο στο Μπουένος Άιρες για να σπουδάσει στο Κολέγιο Ηθικών Επιστημών (*Colegio de Ciencias Morales*).

Λίγο μετά την επιστροφή του Σαρμιέντο, στην επαρχία του Σαν Χουάν ξέσπασε εμφύλιος πόλεμος και ο Φακούντο Κιρόγα εισέβαλε στην πόλη του Σαρμιέντο. Όπως περιγράφει ο ιστορικός Γουίλιαμ Κάτρα αυτή την «τραυματική εμπειρία»:

Μη μπορώντας να παρακολουθήσει το σχολείο στο Μπουένος Άιρες λόγω της πολιτικής αναταραχής, ο Σαρμιέντο επέλεξε να πολεμήσει εναντίον του Κιρόγα. Εντάχθηκε και πολέμησε στον ενωτικό στρατό, για να τεθεί σε κατ' οίκον περιορισμό όταν το Σαν Χουάν καταλήφθηκε τελικά από τον Κιρόγα μετά τη μάχη του Πιλάρ. Αργότερα αφέθηκε ελεύθερος, μόνο και μόνο για να ενταχθεί στις δυνάμεις του στρατηγού Πας, μιας βασικής προσωπικότητας των ενωτικών.

### Πρώτη εξορία στη Χιλή
Οι μάχες και ο πόλεμος σύντομα συνεχίστηκαν, αλλά, ένας προς έναν, ο Κιρόγα νίκησε τους κύριους συμμάχους του στρατηγού Πας, συμπεριλαμβανομένου του κυβερνήτη του Σαν Χουάν, και το 1831 ο Σαρμιέντο διέφυγε στη Χιλή. Δεν επέστρεψε στην Αργεντινή για πέντε χρόνια. Εκείνη την εποχή, η Χιλή διακρίθηκε για την καλή δημόσια διοίκηση, τη συνταγματική της οργάνωση και τη σπάνια ελευθερία της κριτικής του καθεστώτος. Κατά την άποψη του Σαρμιέντο, η Χιλή είχε «την ασφάλεια της ιδιοκτησίας, τη συνέχιση της τάξης και μαζί με τα δύο αυτά, την αγάπη για την εργασία και το πνεύμα της επιχειρηματικότητας που προκαλεί την ανάπτυξη του πλούτου και της ευημερίας».

Ως μια μορφή ελευθερίας της έκφρασης, ο Σαρμιέντο άρχισε να γράφει πολιτικά σχόλια. Εκτός από τη συγγραφή, άρχισε επίσης να διδάσκει στο Λος Άνδες. Λόγω του καινοτόμου τρόπου διδασκαλίας του, βρέθηκε σε σύγκρουση με τον κυβερνήτη της επαρχίας. Ίδρυσε το δικό του σχολείο στο Ποκούρο ως απάντηση στον κυβερνήτη. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο Σαρμιέντο ερωτεύτηκε και απέκτησε μια εξώγαμη κόρη με το όνομα Άνα Φαουστίνα, την οποία ο Σαρμιέντο δεν αναγνώρισε μέχρι να παντρευτεί.

### Σαν Χουάν και δεύτερη και τρίτη εξορίες στη Χιλή
[δεξιά|μικρογραφία|[Νταγκεροτυπία του Ντομίνγκο Φαουστίνο Σαρμιέντο μετά τη μάχη του Κασέρος. Φέρει το Βραζιλιάνικο Αυτοκρατορικό Τάγμα του Σταυρού του Νότου που του δόθηκε από τον Αυτοκράτορα Πέτρου Β΄ της Βραζιλίας κατά τη διάρκεια της εξορίας του στην Πετρόπολις το 1852]]
[δεξιά|μικρογραφία|Μνημείο σε φόρο τιμής στον ''Ντομίνγκο Φ. Σαρμιέντο'' στη [Βοστώνη της Μασαχουσέτης]]
μικρογραφία|Ντομίνγκο Φαουστίνο Σαρμιέντο στη Βοστώνη της Μασαχουσέτης
Το 1836, ο Σαρμιέντο επέστρεψε στο Σαν Χουάν σοβαρά άρρωστος από τυφοειδή πυρετό- η οικογένεια και οι φίλοι του πίστευαν ότι θα πέθαινε κατά την επιστροφή του, αλλά ανάρρωσε και ίδρυσε ένα αντι-ομοσπονδιακό περιοδικό με την ονομασία *El Zonda*. Στην κυβέρνηση του Σαν Χουάν δεν άρεσαν οι επικρίσεις του Σαρμιέντο και λογόκρινε το περιοδικό επιβάλλοντας έναν δυσβάσταχτο φόρο σε κάθε αγορά. Ο Σαρμιέντο αναγκάστηκε να σταματήσει την έκδοση του περιοδικού το 1840. Ίδρυσε επίσης ένα σχολείο θηλέων κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου που ονομαζόταν Γυμνάσιο Σάντα Ρόσα, το οποίο ήταν ένα προπαρασκευαστικό σχολείο. Εκτός από το σχολείο, ίδρυσε και μια Λογοτεχνική Εταιρεία.

Περίπου εκείνη την εποχή ο Σαρμιέντο συνδέθηκε με τη λεγόμενη «Γενιά του 1837». Πρόκειται για μια ομάδα ακτιβιστών, στην οποία συμπεριλαμβάνονταν οι Εστέμπαν Ετσεβερία, Χουάν Μπαουτίστα Αλμπέρντι και Μπαρτολομέ Μίτρε, οι οποίοι πέρασαν μεγάλο μέρος της δεκαετίας 1830-1880 αρχικά αγωνιζόμενοι και στη συνέχεια επιφέροντας κοινωνικές αλλαγές, υποστηρίζοντας τον ρεπουμπλικανισμό, το ελεύθερο εμπόριο, την ελευθερία του λόγου και την υλική πρόοδο. Αν και ο Σαρμιέντο, με βάση το Σαν Χουάν, απουσίαζε από την αρχική δημιουργία αυτής της ομάδας, το 1838 έγραψε στον Αλμπέρντι ζητώντας τη συμβουλή του τελευταίου- και με τον καιρό θα γινόταν ο πιο ένθερμος υποστηρικτής της ομάδας.

Το 1840, αφού συνελήφθη και κατηγορήθηκε για συνωμοσία, ο Σαρμιέντο αναγκάστηκε να εξοριστεί και πάλι στη Χιλή. Καθ' οδόν προς τη Χιλή, στα λουτρά της Ζόντα, έγραψε το γκράφιτι «On ne tue point les idées», ένα περιστατικό που αργότερα θα χρησίμευε ως πρόλογος στο βιβλίο του *Facundo*. Μόλις έφτασε στην άλλη πλευρά των Άνδεων, το 1841 ο Σαρμιέντο άρχισε να γράφει για την εφημερίδα *El Mercurio* του Βαλπαραΐσο, καθώς και να εργάζεται ως εκδότης του *Crónica Contemporánea de Latino América* («Σύγχρονο Χρονικό της Λατινικής Αμερικής»). Το 1842, ο Σαρμιέντο διορίστηκε διευθυντής της πρώτης παιδαγωγικής σχολής στη Νότια Αμερική- την ίδια χρονιά ίδρυσε επίσης την εφημερίδα *El Progreso*. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου έστειλε για την οικογένειά του από το Σαν Χουάν στη Χιλή. Το 1843, ο Σαρμιέντο δημοσίευσε το *Mi Defensa* («Η άμυνά μου»), ενώ συνέχισε να διδάσκει. Και τον Μάιο του 1845, η *El Progreso* ξεκίνησε την τμηματική έκδοση της πρώτης έκδοσης του πιο γνωστού του έργου, του *Facundo*- τον Ιούλιο, το *Facundo* δημοσιεύτηκε σε έντυπη μορφή.

Μεταξύ των ετών 1845 και 1847, ο Σαρμιέντο ταξίδεψε για λογαριασμό της κυβέρνησης της Χιλής σε διάφορα μέρη της Νότιας Αμερικής, στην Ουρουγουάη, στη Βραζιλία, στην Ευρώπη, στη Γαλλία, στην Ισπανία, στην Αλγερία, στην Ιταλία, στην Αρμενία, στην Ελβετία, στην Αγγλία, στην Κούβα και στη Βόρεια Αμερική, στις Ηνωμένες Πολιτείες και στον Καναδά, προκειμένου να εξετάσει τα διάφορα εκπαιδευτικά συστήματα και τα επίπεδα εκπαίδευσης και επικοινωνίας. Με βάση τα ταξίδια του, έγραψε το βιβλίο *Viajes por Europa, África, y América* το οποίο εκδόθηκε το 1849.

Το 1848, ο Σαρμιέντο έφυγε εθελοντικά για τη Χιλή για άλλη μια φορά. Κατά τη διάρκεια του ίδιου έτους, γνώρισε τη χήρα Μπενίτα Μαρτίνες Παστορίσα, την παντρεύτηκε και υιοθέτησε τον γιο της, Ντομίνγκο Φιντέλ ή Ντομινγκίτο, ο οποίος θα σκοτωνόταν στη μάχη κατά τη διάρκεια του πολέμου της Τριπλής Συμμαχίας στο Κουρουπαϊτί το 1866. Ο Σαρμιέντο συνέχισε να ασκεί την ιδέα της ελευθερίας του Τύπου και ξεκίνησε δύο νέα περιοδικά με τίτλο *La Tribuna* και *La Crónica* αντίστοιχα, τα οποία επιτίθεντο έντονα στον Χουάν Μανουέλ δε Ρόσας. Κατά τη διάρκεια αυτής της παραμονής του στη Χιλή, τα δοκίμια του Σαρμιέντο έγιναν πιο έντονα αντίθετα προς τον Χουάν Μανουέλ δε Ρόσας. Η κυβέρνηση της Αργεντινής προσπάθησε να εκδώσει τον Σαρμιέντο από τη Χιλή στην Αργεντινή, αλλά η κυβέρνηση της Χιλής αρνήθηκε να τον παραδώσει.

Το 1850 δημοσίευσε το *[[Argirópolis]]* και το *Recuerdos de Provincia* (Αναμνήσεις από ένα επαρχιακό παρελθόν). Το 1852, το καθεστώς του Ρόσας ανατράπηκε οριστικά. Ο Σαρμιέντο ενεπλάκη στις συζητήσεις για το νέο σύνταγμα της χώρας.

### Επιστροφή στην Αργεντινή
[δεξιά|μικρογραφία|Ο Σαρμιέντο το 1864. Φωτογραφία από τον [Εζέν Κουρέ.]]
Το 1854, ο Σαρμιέντο επισκέφθηκε για λίγο τη Μεντόσα, ακριβώς απέναντι από τα σύνορα της Χιλής στη Δυτική Αργεντινή, αλλά συνελήφθη και φυλακίστηκε. Μετά την αποφυλάκισή του, επέστρεψε στη Χιλή. αλλά το 1855 έβαλε τέλος στην «αυτοεπιβαλλόμενη» πλέον εξορία του στη Χιλή: έφτασε στο Μπουένος Άιρες, όπου σύντομα έγινε αρχισυντάκτης της εφημερίδας *El Nacional*. διορίστηκε επίσης δημοτικός σύμβουλος το 1856 και το 1857 μπήκε στην επαρχιακή Γερουσία, θέση που κατείχε μέχρι το 1861.

Το 1861, λίγο μετά την ανάληψη της προεδρίας της Αργεντινής από τον Μίτρε, ο Σαρμιέντο εγκατέλειψε το Μπουένος Άιρες και επέστρεψε στο Σαν Χουάν, όπου εξελέγη κυβερνήτης, θέση την οποία ανέλαβε το 1862 Τότε ήταν που ψήφισε τον *Καταστατικό Νόμο της Δημόσιας Εκπαίδευσης*, καθιστώντας υποχρεωτική την φοίτηση των παιδιών στο δημοτικό σχολείο. Επέτρεψε να ανοίξουν διάφορα ιδρύματα, συμπεριλαμβανομένων των γυμνασίων, των στρατιωτικών σχολείων και ενός σχολείου θηλέων. Όσο ήταν κυβερνήτης, ανέπτυξε δρόμους και υποδομές, έχτισε δημόσια κτίρια και νοσοκομεία, ενθάρρυνε τη γεωργία και επέτρεψε την εξόρυξη ορυκτών πρώτων υλών. Επανήλθε στη θέση του ως εκδότης της *El Zonda*. Το 1863, ο Σαρμιέντο πολέμησε κατά της εξουσίας του *[[καουντίγιο]]* της Λα Ριόχα και βρέθηκε σε σύγκρουση με τον υπουργό Εσωτερικών της κυβέρνησης του στρατηγού Μίτρε, Γκιγιέρμο Ρόουσον. Ο Σαρμιέντο παραιτήθηκε από κυβερνήτης του Σαν Χουάν για να γίνει πληρεξούσιος υπουργός στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου στάλθηκε το 1865, αμέσως μετά τη δολοφονία του προέδρου Αβραάμ Λίνκολν. Συγκινημένος από την ιστορία του Λίνκολν, ο Σαρμιέντο κατέληξε να γράψει το βιβλίο του Vida de Lincoln. Σε αυτό το ταξίδι ο Σαρμιέντο έλαβε τιμητικό πτυχίο από το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν. Μια προτομή του βρισκόταν στο κτίριο Σύγχρονων Γλωσσών του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν μέχρι που πολλαπλές φοιτητικές διαμαρτυρίες ώθησαν στην απομάκρυνσή της. Οι φοιτητές τοποθέτησαν πλάκες και έβαψαν την προτομή κόκκινη για να αναπαραστήσουν τις διαμάχες γύρω από τις πολιτικές του απέναντι στους ιθαγενείς της Αργεντινής. Στο Πανεπιστήμιο Μπράουν υπάρχει ακόμη άγαλμα του Σαρμιέντο. Ενώ βρισκόταν σε αυτό το ταξίδι, του ζητήθηκε να θέσει εκ νέου υποψηφιότητα για πρόεδρος. Κέρδισε και ανέλαβε τα καθήκοντά του στις 12 Οκτωβρίου 1868.

## Πρόεδρος της Αργεντινής, 1868-1874
δεξιά|μικρογραφία|Ο Πρόεδρος Σαρμιέντο το 1873.
Ο Ντομίνγκο Φαουστίνο Σαρμιέντο διετέλεσε πρόεδρος της Δημοκρατίας της Αργεντινής από το 1868 έως το 1874, αναλαμβάνοντας την προεδρία παρά τους ελιγμούς του προκατόχου του Μπαρτολομέ Μίτρε. Σύμφωνα με τη βιογράφο Άλισον Μπάνκλεϊ, η προεδρία του «σηματοδοτεί την έλευση της μεσαίας ή γαιοκτητικής τάξης ως της δύναμης του έθνους. Η εποχή των γκάουτσο είχε τελειώσει και είχε αρχίσει η εποχή των εμπόρων και των κτηνοτρόφων». Ο Σαρμιέντο επιδίωξε να δημιουργήσει βασικές ελευθερίες και ήθελε να εξασφαλίσει την ασφάλεια και την πρόοδο των πολιτών για όλους, όχι μόνο για τους λίγους. Η περιοδεία του Σαρμιέντο στις Ηνωμένες Πολιτείες του είχε δώσει πολλές νέες ιδέες για την πολιτική, τη δημοκρατία και τη δομή της κοινωνίας, ιδίως όταν ήταν πρεσβευτής της Αργεντινής στη χώρα από το 1865 έως το 1868. Διαπίστωσε ότι η Νέα Αγγλία, και συγκεκριμένα η περιοχή Βοστώνης-Κέιμπριτζ, ήταν η πηγή μεγάλης επιρροής του, γράφοντας σε μια αργεντίνικη εφημερίδα ότι η Νέα Αγγλία ήταν «το λίκνο της σύγχρονης δημοκρατίας, το σχολείο για όλη την Αμερική». Περιέγραψε τη Βοστώνη ως *«την πρωτοπόρο πόλη του σύγχρονου κόσμου, τη Σιών των αρχαίων [[Πουριτανισμός|Πουριτανών]] … Η Ευρώπη βλέπει στη Νέα Αγγλία τη δύναμη που στο μέλλον θα την αντικαταστήσει».* Ο Σαρμιέντο δεν ανέπτυξε μόνο πολιτικές ιδέες, αλλά και διαρθρωτικές, μεταβάλλοντας την Αργεντινή από μια κυρίως αγροτική οικονομία σε μια οικονομία που επικεντρωνόταν στις πόλεις και τη βιομηχανία.

Ο ιστορικός Ντέιβιντ Ροκ σημειώνει ότι, πέρα από το τέλος της κυριαρχίας των καουντίγιο, τα κύρια επιτεύγματα του Σαρμιέντο στην κυβέρνηση αφορούσαν την προώθηση της εκπαίδευσης. Όπως αναφέρει ο Ροκ, «μεταξύ 1868 και 1874 οι εκπαιδευτικές επιχορηγήσεις από την κεντρική κυβέρνηση προς τις επαρχίες τετραπλασιάστηκαν». Ίδρυσε 800 εκπαιδευτικά και στρατιωτικά ιδρύματα και οι βελτιώσεις του στο εκπαιδευτικό σύστημα επέτρεψαν σε 100.000 παιδιά να φοιτήσουν στο σχολείο.

Προώθησε επίσης τον εκσυγχρονισμό γενικότερα, κατασκευάζοντας υποδομές, συμπεριλαμβανομένων 5.000 χιλιομέτρων τηλεγραφικής γραμμής σε όλη τη χώρα για τη βελτίωση των επικοινωνιών, διευκολύνοντας την επικοινωνία μεταξύ της κυβέρνησης στο Μπουένος Άιρες και των επαρχιών, εκσυγχρονίζοντας τα ταχυδρομικά και σιδηροδρομικά συστήματα, τα οποία θεωρούσε αναπόσπαστα για τις διαπεριφερειακές και εθνικές οικονομίες, καθώς και την κατασκευή της Κόκκινης Γραμμής, μιας σιδηροδρομικής γραμμής που θα έφερνε εμπορεύματα στο Μπουένος Άιρες για να διευκολύνει καλύτερα το εμπόριο με τη Μεγάλη Βρετανία. Μέχρι το τέλος της προεδρίας του, η Κόκκινη Γραμμή εκτεινόταν σε μήκος 1.331 χιλιομέτρων. Το 1869 διεξήγαγε την πρώτη εθνική απογραφή της Αργεντινής.

Αν και ο Σαρμιέντο είναι γνωστός ιστορικά, δεν ήταν δημοφιλής πρόεδρος. Πράγματι, ο Ροκ κρίνει ότι «σε γενικές γραμμές η διακυβέρνησή του ήταν μια απογοήτευση». Κατά τη διάρκεια της προεδρίας του, η Αργεντινή διεξήγαγε έναν αντιδημοφιλή πόλεμο εναντίον της Παραγουάης- ταυτόχρονα, ο κόσμος δυσανασχέτησε μαζί του επειδή δεν πολέμησε για τα Στενά του Μαγγελάνου από τη Χιλή. Αν και αύξησε την παραγωγικότητα, αύξησε τις δαπάνες, γεγονός που επηρέασε επίσης αρνητικά τη δημοτικότητά του. Επιπλέον, η άφιξη μεγάλου ρεύματος Ευρωπαίων μεταναστών θεωρήθηκε υπεύθυνη για το ξέσπασμα του κίτρινου πυρετού στο Μπουένος Άιρες και τον κίνδυνο εμφυλίου πολέμου. Επιπλέον, η προεδρία του Σαρμιέντο σημαδεύτηκε περαιτέρω από τη συνεχιζόμενη αντιπαλότητα μεταξύ του Μπουένος Άιρες και των επαρχιών. Στον πόλεμο κατά της Παραγουάης, σκοτώθηκε ο υιοθετημένος γιος του Σαρμιέντο. Ο Σαρμιέντο υπέφερε από απέραντη θλίψη και πιστεύεται ότι δεν ήταν ποτέ ξανά ο ίδιος.

Στις 22 Αυγούστου 1873, ο Σαρμιέντο έγινε στόχος μιας αποτυχημένης απόπειρας δολοφονίας, όταν δύο Ιταλοί αναρχικοί αδελφοί πυροβόλησαν την άμαξά του. Είχαν προσληφθεί από τον ομοσπονδιακό καουντίγιο Ρικάρδο Λόπες Χορδάν. Ένα χρόνο αργότερα, το 1874, ολοκλήρωσε τη θητεία του ως πρόεδρος και παραιτήθηκε, παραδίδοντας την προεδρία στον Νικολάς Αβελιανέδα, πρώην υπουργό Παιδείας του.

## Τελευταία χρόνια

Το 1875, μετά τη θητεία του ως Πρόεδρος, ο Σαρμιέντο έγινε Γενικός Διευθυντής Σχολείων για την επαρχία του Μπουένος Άιρες. Την ίδια χρονιά, έγινε γερουσιαστής του Σαν Χουάν, μια θέση που κατείχε μέχρι το 1879, όταν έγινε υπουργός Εσωτερικών. Σύντομα όμως παραιτήθηκε, ύστερα από σύγκρουση με τον κυβερνήτη του Μπουένος Άιρες, Κάρλος Τεχεδόρ. Στη συνέχεια ανέλαβε τη θέση του Γενικού Επιθεωρητή Σχολείων του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας υπό τον Πρόεδρο Ρόκα και δημοσίευσε το *El Monitor de la Educación Común*, το οποίο αποτελεί θεμελιώδες σημείο αναφοράς για την εκπαίδευση της Αργεντινής. Το 1882, ο Σαρμιέντο πέτυχε να περάσει την κύρωση της ελεύθερης εκπαίδευσης που επέτρεπε στα σχολεία να είναι ελεύθερα, υποχρεωτικά και χωριστά από εκείνα της θρησκείας.

Τον Μάιο του 1888, ο Σαρμιέντο έφυγε από την Αργεντινή για την Παραγουάη. Συνοδευόταν από την κόρη του, Άνα, και τη σύντροφό του Αουρέλια Βέλες. Πέθανε στην Ασουνσιόν στις 11 Σεπτεμβρίου 1888, από καρδιακή προσβολή, και κηδεύτηκε στο Μπουένος Άιρες μετά από ένα δεκαήμερο ταξίδι.  Ο τάφος του στο νεκροταφείο Λα Ρεκολέτα βρίσκεται κάτω από ένα γλυπτό, έναν κόνδορα πάνω σε έναν πυλώνα, που σχεδίασε ο ίδιος και εκτέλεσε ο Βίκτορ ντε Πολ. Ο Πέτρος Β΄, αυτοκράτορας της Βραζιλίας και μεγάλος θαυμαστής του Σαρμιέντο, έστειλε στην νεκρική πομπή του ένα πράσινο και χρυσό στεφάνι από λουλούδια με ένα μήνυμα γραμμένο στα ισπανικά που θυμίζει τα σημαντικότερα σημεία της ζωής του: «Πολιτισμός και βαρβαρότητα, Τονελέρο, Μόντε Κασέρος, Πετρόπολις, Δημόσια Εκπαίδευση. Μνήμη και φόρος τιμής από τον Πέδρο ντε Αλκάνταρα».

## Φιλοσοφία
[μικρογραφία|Το άγαλμα του Σαρμιέντο που κατασκευάστηκε από [Ωγκύστ Ροντέν, όταν αποκαλύφθηκε το 1900]]
Ο Σαρμιέντο ήταν γνωστός για τον εκσυγχρονισμό της χώρας και για τις βελτιώσεις του στο εκπαιδευτικό σύστημα. Πίστευε ακράδαντα στη δημοκρατία και τον ευρωπαϊκό φιλελευθερισμό, αλλά τις περισσότερες φορές θεωρούνταν ρομαντικός. Ο Σαρμιέντο γνώριζε καλά τη δυτική φιλοσοφία, συμπεριλαμβανομένων των έργων του Καρλ Μαρξ και του Τζον Στιούαρτ Μιλ. Τον γοήτευε ιδιαίτερα η ελευθερία που δινόταν σε όσους ζούσαν στις Ηνωμένες Πολιτείες, την οποία έζησε ως εκπρόσωπος της περουβιανής κυβέρνησης. Ωστόσο, έβλεπε τις παγίδες της ελευθερίας, επισημαίνοντας, για παράδειγμα, τα επακόλουθα της Γαλλικής Επανάστασης, την οποία συνέκρινε με την επανάσταση του Μάη της Αργεντινής. Πίστευε ότι η ελευθερία θα μπορούσε να μετατραπεί σε αναρχία και συνεπώς σε εμφύλιο πόλεμο, κάτι που συνέβη στη Γαλλία και στην Αργεντινή. Ως εκ τούτου, η χρήση του όρου «ελευθερία» από τον ίδιο αναφερόταν περισσότερο σε μια laissez-faire προσέγγιση στην οικονομία και στη θρησκευτική ελευθερία. Αν και καθολικός ο ίδιος, άρχισε να υιοθετεί τις ιδέες του διαχωρισμού εκκλησίας και κράτους κατά το πρότυπο των ΗΠΑ. Πίστευε ότι θα έπρεπε να υπάρχει μεγαλύτερη θρησκευτική ελευθερία και λιγότερη θρησκευτική υπαγωγή στα σχολεία. Αυτός ήταν ένας από τους πολλούς τρόπους με τους οποίους ο Σαρμιέντο προσπάθησε να συνδέσει τη Νότια Αμερική με τη Βόρεια Αμερική.
αριστερά|μικρογραφία|207x207εσ| Άγαλμα του Σαρμιέντο σε φωτογραφία του 2009
Ο Σαρμιέντο πίστευε ότι οι υλικές και κοινωνικές ανάγκες των ανθρώπων έπρεπε να ικανοποιούνται, αλλά όχι εις βάρος της τάξης και της ευπρέπειας. Έδινε μεγάλη σημασία στον νόμο και στη συμμετοχή των πολιτών. Τις ιδέες αυτές τις παρομοίαζε περισσότερο με τη Ρώμη και τις Ηνωμένες Πολιτείες, μια κοινωνία που θεωρούσε ότι παρουσίαζε παρόμοια χαρακτηριστικά. Προκειμένου να εκπολιτίσει την κοινωνία της Αργεντινής και να την καταστήσει ισότιμη με εκείνη της Ρώμης ή των Ηνωμένων Πολιτειών, ο Σαρμιέντο πίστευε στην εξάλειψη των καουντίγιο ή των μεγαλύτερων γαιοκτησιών και στη δημιουργία πολλαπλών αγροτικών αποικιών που διοικούνταν από Ευρωπαίους μετανάστες.

Προερχόμενος από οικογένεια συγγραφέων, ρητόρων και κληρικών, ο Ντομίνγκο Σαρμιέντο έδινε μεγάλη αξία στην εκπαίδευση και τη μάθηση. Άνοιξε πολλά σχολεία, μεταξύ των οποίων και το πρώτο σχολείο για δασκάλους στη Λατινική Αμερική στο Σαντιάγο το 1842: *La Escuela Normal Preceptores de Chile*. Συνέχισε ανοίγοντας άλλα 18 σχολεία και έφερε κυρίως γυναίκες δασκάλες από τις Ηνωμένες Πολιτείες στην Αργεντινή για να εκπαιδεύσουν τους αποφοίτους πώς να είναι αποτελεσματικοί κατά τη διδασκαλία. Η πεποίθηση του Σαρμιέντο ήταν ότι η εκπαίδευση ήταν το κλειδί για την ευτυχία και την επιτυχία και ότι ένα έθνος δεν μπορούσε να είναι δημοκρατικό αν δεν ήταν μορφωμένο. «Πρέπει να εκπαιδεύσουμε τους κυβερνήτες μας», είπε. «Ένας αδαής λαός θα επιλέγει πάντα τους Ρόσας». Οι απόψεις του για τους Ινδιάνους της Νότιας Αμερικής υπήρξαν πιο αμφιλεγόμενες, με ορισμένους μελετητές να υποστηρίζουν ότι οι απόψεις του Σαρμιέντο αντανακλούσαν τον ρατσισμό της εποχής του. Για παράδειγμα, στο περιοδικό El Nacional, με ημερομηνία 25 Νοεμβρίου 1857, ο Σαρμιέντο έγραψε: «Θα μπορέσουμε να εξοντώσουμε τους Ινδιάνους; Για τους άγριους της Αμερικής, αισθάνομαι μια ανίκητη απέχθεια που δεν μπορώ να θεραπεύσω. Αυτοί οι αχρείοι δεν είναι τίποτα περισσότερο από αηδιαστικούς Ινδιάνους που θα τους κρεμούσα αν επανεμφανίζονταν. Οι Λαουτάρο και Καουπολικάν είναι βρώμικοι Ινδιάνοι, γιατί έτσι είναι όλοι τους. Ανίκανοι να προοδεύσουν, η εξόντωσή τους είναι προνοητική και χρήσιμη, μεγαλειώδης και σπουδαία. Πρέπει να εξολοθρευτούν χωρίς να χαριστεί ούτε ο μικρός, που έχει ήδη το ενστικτώδες μίσος για τον πολιτισμένο άνθρωπο».

## Δημοσιεύσεις

### Σημαντικά έργα

* ***[[Facundo]] – Civilización y Barbarie – Vida de Juan Facundo Quiroga***, 1845. Γράφτηκε κατά τη διάρκεια της μακράς εξορίας του στη Χιλή. Αρχικά δημοσιεύτηκε το 1845 στη Χιλή σε δόσεις στην εφημερίδα *El Progreso* και το *Facundo* είναι το πιο διάσημο έργο του Σαρμιέντο. Εκδόθηκε για πρώτη φορά σε μορφή βιβλίου το 1851 και η πρώτη αγγλική μετάφραση, από τη Μαίρη Μαν, δημοσιεύτηκε το 1868. Το *Facundo* προωθεί τον περαιτέρω πολιτισμό και την ευρωπαϊκή επιρροή στην αργεντίνικη κουλτούρα μέσω της χρήσης ανεκδότων και αναφορών στον Χουάν Φακούντο Κιρόγα, στρατηγό καουντίγιο της Αργεντινής. Εκτός του ότι αποτελεί έκκληση για πρόοδο, ο Σαρμιέντο συζητά τη φύση των λαών της Αργεντινής, καθώς και περιλαμβάνει τις σκέψεις και τις αντιρρήσεις του προς τον Χουάν Μανουέλ δε Ρόσας, κυβερνήτη του Μπουένος Άιρες από το 1829 έως το 1832 και ξανά από το 1835, λόγω της αναταραχής που δημιούργησε ο θάνατος του Φακούντο, έως το 1852. Όπως παρατηρεί η κριτικός λογοτεχνίας Σίλβια Μολόι, ο Σαρμιέντο ισχυρίστηκε ότι το βιβλίο αυτό βοήθησε στην εξήγηση των αγώνων της Αργεντινής στους Ευρωπαίους αναγνώστες και αναφέρθηκε σε ευρωπαϊκές εκδόσεις. Γραμμένο με εκτεταμένη βοήθεια από άλλους, ο Σαρμιέντο προσθέτει στη δική του μνήμη τα αποσπάσματα, τις μαρτυρίες και τους φακέλους από άλλους ιστορικούς και συντρόφους του Φακούντο Κιρόγα. Το Facundo διατηρεί τη σημασία του και στη σύγχρονη εποχή, εφιστώντας την προσοχή στην αντίθεση των τρόπων ζωής στη Λατινική Αμερική, στη σύγκρουση και τον αγώνα για πρόοδο με παράλληλη διατήρηση της παράδοσης, καθώς και στην ηθική και δεοντολογική αντιμετώπιση του κοινού από κυβερνητικούς αξιωματούχους και καθεστώτα.
* ***[[Recuerdos de Provincia]]*** (*Αναμνήσεις ενός επαρχιακού παρελθόντος*), 1850. Σε αυτή τη δεύτερη αυτοβιογραφία, ο Σαρμιέντο επιδεικνύει μεγαλύτερη προσπάθεια να συμπεριλάβει οικογενειακούς δεσμούς και δεσμούς με το παρελθόν του, σε αντίθεση με το *Mi defensa*, επιλέγοντας να συσχετίσει τον εαυτό του με το Σαν Χουάν και την αργεντίνικη κληρονομιά του. Ο Σαρμιέντο συζητά για το πώς μεγάλωσε στην αγροτική Αργεντινή με βασικές ιδεολογίες και απλή διαβίωση. Το *Recuerdos* πραγματεύεται ζητήματα παρόμοια με το *Facundo*, ο Σαρμιέντο χρησιμοποιεί προηγούμενες υποθέσεις που είχαν κατατεθεί εναντίον του από εχθρούς για να βοηθήσει στη συγγραφή του *Recuerdos* και επομένως να κατασκευάσει μια αυτοβιογραφία βασισμένη σε αυτές τις υποθέσεις και από τη δική του μνήμη. Η πειθώ του Σαρμιέντο σε αυτό το βιβλίο είναι ουσιαστική. Οι φάκελοι, είτε όλοι αληθινοί είτε ψευδείς εναντίον του, αποτελούν πηγή πληροφοριών για τη συγγραφή του Recuerdos, καθώς είναι σε θέση στη συνέχεια να αντιταχθεί και να διορθώσει σε αυτό που δημιουργεί ως «αληθινό απολογισμό» της αυτοβιογραφίας.

### Άλλα έργα
Ο Σαρμιέντο ήταν πολυγραφότατος συγγραφέας. Ακολουθεί μια επιλογή άλλων έργων του:

* *Mi defensa*, 1843. Πρόκειται για την πρώτη αυτοβιογραφία του Σαρμιέντο σε μορφή φυλλαδίου, από την οποία απουσιάζει κάθε ουσιαστική πληροφορία ή αναγνώριση της εξώγαμης κόρης του Άνα. Αυτό θα απαξίωνε τον Σαρμιέντο ως σεβαστό πατέρα της Αργεντινής, καθώς ο Σαρμιέντο παρουσιάζει τον εαυτό του ως μοναδικό άτομο, αγνοώντας ή καταγγέλλοντας σημαντικούς δεσμούς με άλλα άτομα και ομάδες στη ζωή του.
* *Viajes por Europa, África, y América* 1849. Μια περιγραφή και παρατηρήσεις κατά τη διάρκεια ταξιδιού ως εκπρόσωπος της κυβέρνησης της Χιλής για να μάθει περισσότερα για τα εκπαιδευτικά συστήματα ανά τον κόσμο.
* *Argirópolis* 1850. Περιγραφή μιας μελλοντικής ουτοπικής πόλης στις Πολιτείες του Ρίβερ Πλέιτ.
* *Comentarios sobre la constitución* 1852. Αυτή είναι η επίσημη αναφορά του Σαρμιέντο στις ιδεολογίες του που προωθούν τον πολιτισμό και τον «εξευρωπαϊσμό» και «αμερικανοποίηση» της Αργεντινής. Ο λογαριασμός αυτός περιλαμβάνει φακέλους, άρθρα, ομιλίες και πληροφορίες σχετικά με το επικείμενο σύνταγμα.
* *Informes sobre educación*, 1856. Η έκθεση αυτή ήταν η πρώτη επίσημη στατιστική έκθεση για την εκπαίδευση στη Λατινική Αμερική και περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με την κατανομή των μαθητών κατά φύλο και τόπο διαμονής, τους μισθούς και τα ημερομίσθια και τις συγκριτικές επιδόσεις. Η *Informes sobre educación* προτείνει νέες θεωρίες, σχέδια και μεθόδους εκπαίδευσης, καθώς και ελέγχους ποιότητας στα σχολεία και τα συστήματα μάθησης.
* *Las Escuelas, base de la prosperidad y de la republica en los Estados Unidos* 1864. Το έργο αυτό, μαζί με τα δύο προηγούμενα, είχαν ως στόχο να πείσουν τη Λατινική Αμερική και τους Αργεντινούς για τα οφέλη του εκπαιδευτικού, οικονομικού και πολιτικού συστήματος των Ηνωμένων Πολιτειών, το οποίο υποστήριζε ο Σαρμιέντο.
* *Conflicto y armonías de las razas en América* 1883, ασχολείται με φυλετικά ζητήματα στη Λατινική Αμερική στα τέλη του 1800. Ενώ οι καταστάσεις στο βιβλίο παραμένουν ιδιαίτερες για την εποχή και την τοποθεσία, τα φυλετικά ζητήματα και οι συγκρούσεις των φυλών εξακολουθούν να είναι διαδεδομένα και επιτρέπουν στο βιβλίο να είναι επίκαιρο και σήμερα.
* *Vida de Dominguito*, 1886. Τα απομνημονεύματα του Ντομινγκίτο, του υιοθετημένου γιου του Σαρμιέντο, ο οποίος ήταν το μοναδικό παιδί που ο Σαρμιέντο είχε πάντα αποδεχτεί. Πολλές από τις σημειώσεις που χρησιμοποιήθηκαν για τη σύνταξη του *Vida de Dominguito* είχαν γραφτεί 20 χρόνια πριν κατά τη διάρκεια μιας από τις παραμονές του Σαρμιέντο στην Ουάσινγκτον.
* *Educar al soberano*, συλλογή επιστολών που γράφτηκαν από το 1870 έως το 1886 με θέμα τη βελτίωση της εκπαίδευσης, προωθώντας και προτείνοντας νέες μεταρρυθμίσεις, όπως σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, πάρκα, γήπεδα άθλησης και ειδικά σχολεία. Η συλλογή αυτή γνώρισε πολύ μεγαλύτερη επιτυχία από την *Ortografía, Instrucción Publica* και έλαβε μεγαλύτερη δημόσια υποστήριξη.
* *El camino de Lacio*, το οποίο επηρέασε την Αργεντινή επηρεάζοντας πολλούς Ιταλούς να μεταναστεύσουν, συσχετίζοντας την ιστορία της Αργεντινής με εκείνη του Λατίου της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας.
* *Inmigración y colonización*, μια δημοσίευση που οδήγησε σε μαζική μετανάστευση Ευρωπαίων στην κυρίως αστική Αργεντινή, η οποία, όπως πίστευε ο Σαρμιέντο, θα βοηθούσε στον «εκπολιτισμό» της χώρας έναντι των πιο βάρβαρων γκάουτσο και των αγροτικών επαρχιών. Αυτό είχε μεγάλο αντίκτυπο στην πολιτική της Αργεντινής, ιδίως καθώς μεγάλο μέρος της εμφύλιας έντασης στη χώρα ήταν μοιρασμένο μεταξύ των αγροτικών επαρχιών και των πόλεων. Εκτός από την αύξηση του αστικού πληθυσμού, αυτοί οι Ευρωπαίοι μετανάστες είχαν πολιτιστική επίδραση στην Αργεντινή, παρέχοντας αυτό που ο Σαρμιέντο πίστευε ότι ήταν μια πιο πολιτισμένη κουλτούρα παρόμοια με αυτή της Βόρειας Αμερικής.
* *On the Condition of Foreigners*, το οποίο συνέβαλε στην υποστήριξη των πολιτικών αλλαγών για τους μετανάστες το 1860.
* *Ortografía, Instrucción Publica*, ένα παράδειγμα του πάθους του Σαρμιέντο για τη βελτίωση της εκπαίδευσης. Ο Σαρμιέντο επικεντρώθηκε στον αναλφαβητισμό των νέων και πρότεινε την απλοποίηση της ανάγνωσης και της ορθογραφίας για το δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα, μια μέθοδος που δεν εφαρμόστηκε ποτέ.
* *Práctica Constitucional*, ένα έργο τριών τόμων, που περιγράφει τις τρέχουσες πολιτικές μεθόδους καθώς και προτάσεις για νέες μεθοδολογίες.
* *Presidential Papers*, μια ιστορία της προεδρίας του, αποτελούμενη από πολλά προσωπικά και εξωτερικά έγγραφα.
* *Travels in the United States in 1847*

## Κληρονομιά
μικρογραφία| Το σπίτι του Σαρμιέντο στο δέλτα του Παρανά
Ο αντίκτυπος του Ντομίνγκο Φαουστίνο Σαρμιέντο είναι πιο εμφανής στην καθιέρωση της 11ης Σεπτεμβρίου ως Παναμερικανικής Ημέρας Δασκάλου, η οποία έγινε προς τιμήν του στη Διαμερικανική Διάσκεψη για την Εκπαίδευση του 1943, που πραγματοποιήθηκε στον Παναμά. Σήμερα, εξακολουθεί να θεωρείται ο δάσκαλος της Λατινικής Αμερικής. Στην εποχή του, άνοιξε αμέτρητα σχολεία, δημιούργησε δωρεάν δημόσιες βιβλιοθήκες, διευκόλυνε τη μετανάστευση και εργάστηκε για την Ένωση των κρατών της Πλάτα.

Ο αντίκτυπός του δεν ήταν μόνο στον κόσμο της εκπαίδευσης, αλλά και στην πολιτική και κοινωνική δομή της Αργεντινής. Οι ιδέες του εκτιμώνται σήμερα ως καινοτόμες, αν και εκείνη την εποχή δεν ήταν ευρέως αποδεκτές. Ήταν ένας αυτοδημιούργητος άνθρωπος και πίστευε στην κοινωνιολογική και οικονομική ανάπτυξη της Λατινικής Αμερικής, κάτι που ο λαός της Αργεντινής δεν μπορούσε να αναγνωρίσει εκείνη την εποχή με την εκτίναξη του βιοτικού επιπέδου που συνοδεύονταν από υψηλές τιμές, υψηλούς μισθούς και αυξημένο εθνικό χρέος.

Στην πρεσβεία της Αργεντινής στην Ουάσινγκτον υπάρχει κτίριο προς τιμήν του.

Σήμερα, υπάρχει ένα άγαλμα προς τιμήν του Σαρμιέντο στη Βοστώνη στο εμπορικό κέντρο Commonwealth Avenue, μεταξύ των οδών Gloucester και Hereford, το οποίο ανεγέρθηκε το 1973. Υπάρχει μια πλατεία, η *Plaza Sarmiento* στο Ροσάριο της Αργεντινής. Ένα από τα τελευταία γλυπτά του Ροντέν ήταν αυτό του Σαρμιέντο, το οποίο βρίσκεται σήμερα στο Μπουένος Άιρες.

## Υποσημειώσεις


## Πηγές

* .
* 
* .
* .
* 
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* 
* 
* .
* .
* .
* .
* .
* .

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* 

Κατηγορία:Αργεντινοί συγγραφείς
Κατηγορία:Πρόεδροι της Αργεντινής
Κατηγορία:Αργεντινοί ελευθεροτέκτονες