Βχουτέμας

Ο όρος "Βχουτέμας" (: Вхутемас, IPA: [fxʊtjɪˈmas], αποτελεί ακρωνύμιο του ρωσικού όρου Vysshiye Khudozhestvenno-Tekhnicheskiye Masterskiye (**), ο οποίος σημαίνει *Ανωτέρα Σχολή Τέχνης και Τεχνικής*. Η σχολή Βχουτέμας ήταν το ρωσικό κρατικό ίδρυμα καλώ τεχνών, το οποίο ιδρύθηκε στην Μόσχα το 1920. Η ίδρυση της σχολής συνέβη σε αντικατάσταση της παλαιότερης σχολής *Σβόμας.*

Τα εργαστήρια της σχολής ιδρύθηκαν με διάταγμα του ίδιου του Βλαντίμιρ Λένιν. Οι προθέσεις πίσω από την ίδρυση ήταν, όπως το έθεσε η Σοβιετική κυβέρνηση, *"η προετοιμασία κορυφαίων καλλιτεχνών με τα ανώτατα προσόντα για την βιομηχανία, καθώς και η προετοιμασία των δημιουργών και διαχειριστών της επαγγελματικής και τεχνολογικής εκπαίδευσης"*. Το διδακτικό προσωπικό της σχολής ανερχόταν γύρω στους 100, ενώ οι προκηρυγμένες θέσεις ανέρχονταν στις 2.500. Η Βχουτέμας σχηματίστηκε από την συγχώνευση δύο ιδρυμάτων, δηλαδή της *Σχολής Ζωγραφικής, Γλυπτικής και Αρχιτεκτονικής της Μόσχας* και της *Σχολής Εφαρμοσμένων Τεχνών Στρογκανόφ.*  Τα εργαστήρια είχαν καλλιτεχνικά και βιομηχανικά τμήματα. Το τμήμα καλών τεχνών προσέφερε μαθήματα γραφιστικής, γλυπτικής και αρχιτεκτονικής, ενώ το τμήμα της βιομηχανικής προσέφερε μαθήματα στην τυπογραφία, την υφαντουργική, την κεραμική, την ξυλογλυπτική και την μεταλλοτεχνία.
Η Βχουτέμας αποτέλεσε κέντρο για τρία βασικά ρεύματα της τέχνης και της αρχιτεκτονικής του Αβανγκαρντισμού: ο κονστρουκτιβισμός, ο ρασιοναλισμός και ο σουπρεματισμός. Στα εργαστήρια της σχολής, τα τμήματα και οι φοιτητές μεταμόρφωσαν ανθρώπινες συμπεριφορές σε μορφές τέχνης και πραγματικότητα με την χρήση ακριβούς γεωμετρίας με μία έμφαση στον χώρο, πράγμα που αποτέλεσε μία από τις μεγαλύτερες επαναστάσεις στην σύγχρονη τέχνη.  Το 1926 η σχολή αναδιαρθρώθηκε υπό νέο πρύτανη και μετάβαλε την ονομασία της από "Στούντιο (εργαστήριο)" σε "Ινστιτούτο". Έτσι, τα αρχικά μεταβλήθηκαν σε Βχουτέιν (*Вхутеин, Высший художественно-технический институт*, *Vkhutein, Vysshiy Khudozhestvenno-Tekhnicheskii Institut,* αγγλ.: Vkhutein).

Η σχολή διαλύθηκε το 1930 εξαιτίας πολιτικών και εσωτερικών πιέσεων οι οποίες κορυφώνονταν κατά τα δέκα χρόνια της λειτουργίας της. Τα τμήματα, οι φοιτητές και το κληροδότημα της σχολής κατατμήθηκαν σε έξι άλλες σχολές. 

## Βασικός κύκλος σπουδών
Ένας προκαταρκτικός, βασικός κύκλος σπουδών αποτελούσε σημαντικό κομμάτι της νέας διδακτικής μεθόδου η οποία αναπτύχθηκε στην Βχουτέμας. Ο βασικός αυτός κύκλος μαθημάτων ήταν υποχρεωτικός για όλους τους φοιτητές, ανεξαρτήτως της ειδίκευσης που θα επέλεγαν στο μέλλον. Ο βασικός κύκλος βασιζόταν σε έναν συνδυασμό επιστημονικών και καλλιτεχνικών αντικειμένων. Κατά την διάρκεια του βασικού κύκλου, οι φοιτητές καλούνταν να διδαχθούν την γλώσσα της πλαστικής και της χρωματικής. Το σχέδιο θεωρούταν ως θεμέλιο των πλαστικών τεχνών, και οι φοιτητές ερευνούσαν τις σχέσεις ανάμεσα στο χρώμα και την μορφή, καθώς και τις βασικές αρχές της προοπτικής και της χωρικής σύνθεσης. Όπως συνέβαινε με το βασικό μάθημα του Μπάουχαους (Bauhaus), το οποίον όλοι οι πρωτοετείς υποχρεούνταν να παρακολουθήσουν, η σχολή προσέφερε μία πιο αφηρημένη θεμελίωση στην τεχνική εργασία στα εργαστήρια. Στις αρχές της δεκαετίας του 1920, ο βασικός κύκλος σπουδών αποτελούταν από τα εξής μαθήματα:

# η μέγιστη επιρροή του χρώματος (που έχει δοθεί από την Lyubov Popova),
# σχήμα μέσω χρώματος (Αλεξάντερ Όσμερκιν),
# χρώμα στον χώρο (Aleksandra Ekster) 
# χρώμα στο πλάνο (Ivan Kliun),
# κατασκευές (Αλεξάντερ Ροτσένκο),
# ταυτόχρονη χρήση μορφής και χρώματος (Αλεξάντερ Ντρέβιν),
# όγκος στον χώρο (Ναντέζντα Ουδαλτσόβα),
# Η ιστορία των δυτικών τεχνών (Amshey Nurenberg) και
# διδακτική υποστήριξη (Βλαντίμιρ Μπαράνοφ-Ροσίν).

## Τμήμα καλών τεχνών
Τα πρωτεύονται κινήματα της τέχνης, τα οποία επηρέασαν την εκπαίδευση στην σχολή Βχουτέμας, ήταν ο κονστρουκτιβισμός και ο σουπρεματισμός. Ωστόσο, οι διδάσκοντες είχαν πνεύμα ευελιξίας και δεν θα μπορούσαν να καταταχθούν αμιγώς σε κάποιο κίνημα -εάν η κατάταξή τους είναι καν δυνατή. Συχνά δίδασκαν σε παραπάνω από ένα τμήματα, εργαζόμενοι επάνω σε διαφορετικά μέσα. Η κορυφαία μορφή της σουπρεματικής τέχνης, ο Καζιμίρ Μαλέβιτς, κατατάχθηκε στο διδακτικό προσωπικό της Βχουτέμας το 1925.  Παρόλα αυτά, η καλλιτεχνική του ομάδα "ΟΥΝΟΒΙΣ" (από το κολλέγιο καλών τεχνών του Βίτσεμπσκ, το οποίον περιελάμβανε τον Ελ Λισίτσκι) είχε διοργανώσει εκθέσεις στην Βχουτέμας ήδη από το 1921. Ενώ ο κονστροκτιβισμός φαινομενικά αναπτύχθηκε ως μία μορφή τέχνης στα πεδία της γραφιστικής και της γλυπτικής, ο βασικός πυρήνας της θεματολογίας του ήταν η αρχιτεκτονική και οι κατασκευές. Αυτή η επίδραση διαπερνούσε ολόκληρη την σχολή. Η καλλιτεχνική εκπαίδευση στην σχολή Βχουτέμας έτεινε να έχει διεπιστημονικό χαρακτήρα, ο οποίος εκπήγαζε από την ιδέα του συνδυασμού καλών τεχνών και τεχνολογίας. Κάτι άλλο που συνεισέφερε σε αυτόν τον διεπιστημονικό χαρακτήρα ήταν η ευρύτητα του πεδίου, το οποίον κάλυπτε ο βασικός κύκλος σπουδών. Τα εφόδια που προσέφερε ο βασικός κύκλος σπουδών συνέχιζε να ακολουθεί τους σπουδαστές και αργότερα, όταν πλέον επέλεγαν την ειδίκευσή τους. Η σχολή Βχουτέμας καλλιεργούσε πολυμαθείς αριστοτέχνες κατά το πρότυπο της Αναγέννησης. Πολλοί από αυτούς σημείωσαν σημαντικά επιτεύγματα στην γραφιστική, την γλυπτική, την σχεδίαση προϊόντων, καθώς και στην αρχιτεκτονική.  Οι ζωγράφοι και οι γλύπτες της σχολής συχνά έφτιαχναν πρότζεκτ σχετικά με την αρχιτεκτονική. Ένα παράδειγμα τέτοιου πρότζεκτ είναι ο Πύργος του Τάτλιν, οι αρχιτεκτονικές κατασκευές του Μαλέβιτς,  καθώς και οι *Χωρικές κατασκευές* του Αλεξάντρ Ρόντσενκο. Διάφοροι καλλιτέχνες μετακινούνταν από τμήμα σε τμήμα, όπως συνέβη και με τον ίδιο τον Ρόντσενκο, ο οποίος μετακινήθηκε από την ζωγραφική στην μεταλλοτεχνία. Ο Γκούσταβ Κλούτσις, ο οποίος ήταν ο πρόεδρος ενός εργαστηρίου θεωρίας των χρωμάτων, επίσης μετακινήθηκε από την ζωγραφική και τα έργα γλυπτικής στο πεδίο των εκθεσιακών σταντ και περιπτέρων έκθεσης.   Ο Ελ Λισίτσκι, ο οποίος είχε εκπαιδευτεί ως αρχιτέκτονας, επίσης εργαζόταν σε ένα ευρύ διεπιστημονικό πεδίο όπως η γραφιστική, η τυπογραφία και το εκθεσιακό ντιζάιν. 

## Τμήμα βιομηχανικής επιστήμης
Τα βιομηχανικά τμήματα εξυπηρετούσαν τον σκοπό της προετοιμασίας καλλιτεχνών νέου τύπου. Δηλαδή, οι καλλιτέχνες αυτοί δεν θα ήταν μόνον ικανοί εργασθούν επάνω στις παραδοσιακές εικαστικές και πλαστικές τέχνες, αλλά θα ήταν ικανοί να δημιουργήσουν και νέα αντικείμενα στα ανθρώπινα περιβάλλοντα, όπως για παράδειγμα αντικείμενα καθημερινής χρήσης, εργαλεία, κλπ.  

Ο βιομηχανικός τομέας της Βχουτέμας προσπάθησε να δημιουργήσει προϊόντα βιωσιμότητας στην οικονομία και λειτουργικότητας που βρίσκονται στην κοινωνία. Οι πολιτικές απαιτήσεις που βασίστηκαν στην τάξη κατευθύνθηκαν τους καλλιτέχνες προς τα χειροτεχνικά, και το σχεδιασμό των νοικοκυριών ή των βιομηχανικών αγαθών. Υπήρξε σημαντική πίεση σε αυτό το πλαίσιο από την Κεντρική Επιτροπή του Κομμουνιστικού Κόμματος, που το 1926, το 1927 και το 1928 απαιτούσαν μια σύνθεση φοιτητικού σώματος "από εργατική και αγροτική καταγωγή", και αρκετές απαιτήσεις για στοιχεία "εργατικής τάξης".  Αυτή η ώθηση για οικονομική ανάπτυξη του σχεδιασμού είχε ως αποτέλεσμα την τάση προς λειτουργικά, λειτουργικά σχέδια με ελαχιστοποιημένη πολυτέλεια. Τα τραπέζια που σχεδίασε ο Rodchenko ήταν εξοπλισμένα με μηχανικά κινούμενα μέρη, και ήταν τυποποιημένα και πολυλειτουργικά. Τα προϊόντα που σχεδιάστηκαν στο Vkhutemas δεν γέφυραν ποτέ το χάσμα μεταξύ εργαστήρων και εργοστασιακής παραγωγής, αν και καλλιεργούσαν μια εργοστασιολογική αισθητική - η Popova, Stepanova και Tatlin σχεδίασαν ακόμη και βιομηχανική ένδυση εργαζομένων.  Τα έπιπλα που κατασκευάστηκαν στο Vkhutemas εξερεύνησαν τις δυνατότητες νέων βιομηχανικών υλικών όπως το πλακόχτυρο και το σωλήνα χάλυβα. 

### Μεταλλοτεχνία και ξυλογλυπτική
Ο πρόεδρος της σχολής αυτής ήταν ο Αλεξάντρ Ρονττσένκο, ο οποίος διορίστηκε τον Φεβρουάριο του 1922. Το τμήμα του Ρονττσένκο ήταν αρκετά πιο διευρυμένο από ό,τι υπαινίσσεται ο τίτλος του, εστιάζοντας σε αφηρημένα αλλά και συγκεκριμένα παραδείγματα του ντιζάιν προϊόντων. Σε μία αναφορά που υποβλήθηκε στην πρυτανεία κατά το έτος 1923, ο Ρονττσένκο ανάφερε ότι προσφέρονται τα ακόλουθα μαθήματα: ανώτερα μαθηματικά, περιγραφική γεωμετρία, θεωρητική μηχανική, φυσική, θεωρία της τέχνης και πολιτική εκπαίδευση. Τα θεωρητικά αντικείμενα περιλάμβαναν γραφικό ντιζάιν καθώς και "επιστήμη της ογκομέτρησης και της χωρομέτρησης". Παράλληλα, πρακτική εξάσκηση προσφερόταν στα αντικείμενα της έγχυσης μετάλλων, της κοπής και χάραξης μετάλλων, καθώς και της ηλεκτροεπιμετάλλωσης. Ακόμα, οι φοιτητές αποκτούσαν θέσεις πρακτικής κατάρτησης σε εργοστάσια. Η προσέγγιση του Ρονττσένκο ουσιαστικά συνδύαζε την τέχνη με την τεχνολογία. Το 1928, τού προσφέρθηκε η θέση του πρυτάνεως στην σχολή Βχουτέιν, αν και αρνήθηκε.  Ο Ελ Λισσίτσκι ήταν επίσης μέλος του τμήματος.

### Υφαντουργική
Το τμήμα της υφαντουργίας διοικούταν από μία κονστρουκτιβίστρια, την Μπάρμπαρα Στεπάνοβα. Το κοινό αυτού του τμήματος με όλα τα υπόλοιπα ήταν ότι η κατεύθυνσή του ήταν προσανατολισμένη προς την χρηστική αξία του διδασκόμενου αντικειμένου. Ωστόσο, η Στεπάνοβα ενθάρρυνε τους φοιτητές της να αναπτύξουν ενδιαφέρον για την μόδα. Οι φοιτητές λάμβαναν οδηγίες να φέρνουν μαζί τους ένα τετράδιο για να σημειώνουν τα νέα υλικά από τα οποία παράγονταν υφάσματα και τις αισθητικές τάσεις της καθημερινής ζωής όπως τις έβλεπε κανείς στον δρόμο. Στο περίγραμμα μαθήματος του 1925, η Στεπάνοβα σημείωσε ότι αυτό επιτυγχανόταν με *τον σκοπό της κατάρτισης μεθόδων για μία συνειδητή γνώση των απαιτήσεων που επιβάλουν επάνω μας οι νέες κοινωνικές καταστάσεις*.  Η Λιουμπόβ Πόποβα ήταν επίσης μέλος του τμήματος υφαντουργικής. Το 1922, η Πόποβα και η Στεπάνοβα προσλήφθηκαν στο Πρώτο Κρατικό Υφαντουργείο, πράγμα που τις κατέταξε ανάμεσα στις πρώτες γυναίκες σχεδιάστριες υφασμάτων της ΕΣΣΔ.  

Η Πόποβα σχεδίασε υφάσματα με ασύμμετρα γεωμετρικά μοτίβα, όσο ακόμα και υφάσματα τα οποία ήταν θεματικά. Πριν τον θάνατό της το 1924, η Πόποβα παρήγαγε υφάσματα τυπωμένα με σφυροδρέπανα. Αυτά επρόκειτο να είναι πρόγονοι της εργασίας άλλων καλλιτεχνών επάνω στο πολιτικό κλίμα της εποχής, και κυρίως στο κλίμα του πρώτο πενταετούς προγράμματος της ΕΣΣΔ. 

## Επίσκεψη του [[Λένιν]]
Ο Βλαντίμιρ Λένιν ήταν αυτός που είχε υπογράψει το διάταγμα ίδρυσης της σχολής, παρότι η έμφαση των εργασιών της ήταν περισσότερο εστιασμένη στις καλές τέχνες, παρά στον Μαρξισμό.  Μόλις τρεις μήνες μετά την ίδρυση της Βχουτέμας, στις 21 Φεβρουαρίου του 1921, ο Λένιν επισκέφθηκε την σχολή προκειμένουν να επισκεφθεί την κόρη της Ινέσσα Αρμάντ  και για να συζητήσει με τους φοιτητές. Σε μία συζήτηση για την τέχνη, ο Λένιν εντόπισε ότι οι φοιτητές είχαν μία κλίση προς τον Φουτουρισμό, ένα ρεύμα με το οποίον ο Λένιν δεν συμφωνούσε.   Ακόμη, στις εγκαταστάσεις της Βχουτέμας, ο Λένιν είδε έργα αντιπροσωπευτικά του ρεύματος της αβάντ γκαρντ, όπως για παράδειγμα ζωγραφική του σουπρεματισμού. Δεν ήταν απόλυτα σύμφωνος με αυτό το ρεύμα, καθώς εξέφρασε ανησυχίες για την σύνδεση μεταξύ της τέχνης που παρήγαγαν οι φοιτητές και της πολιτικής. Μετά την συζήτηση, ο Λένιν αναφέρεται πως απάντησε με χιούμορ *τα καλλά γούστα διαφέρουν* και *εγώ, ένας γέρος είμαι*.

Παρότι ο Λένιν δεν ήταν οπαδός της τέχνης της αβάντ γκαρντ,  η σχολή Βχουτέμας καθώς και το διδακτικό της προσωπικό έκαναν διάφορα πρότζεκτ για να τιμήσουν τον Λένιν και, κατά προέκταση, την πολιτική του. Το τελευταίο πρότζεκτ του Ιβάν Λεονίντοφ στην Βχουτέμας ήταν ένα ντιζάιν που έφτιαξε για το "Ινστιτούτο Βιβλιοθηκονομίας Λένιν".  Ένα μοντέλο του πύργου του Τατλίν -ο οποίος μνημονεύει την Τρίτη Διεθνή- κατασκευάσθηκε από φοιτητές και εξετέθη στην Αγία Πετρούπολη.  Επιπλέον, το Μαυσωλείο του Λένιν σχεδιάστηκε από τον διδάσκοντα Αλεξέι Σιούσεφ. Το βιβλίο του Αλεξέι Γκαν με τίτλο *Κονστρουκτιβισμός*, το οποίο εκδόθηκε το 1922, προσέφερε έναν θεωρητικό σύνδεσμο ανάμεσα στην νέα αναδυόμενη τέχνη και στην πολιτική επικαιρότητα, συνδέοντας τον κονστρουκτιβισμό με την επανάσταση αλλά και τον Μαρξισμό.  Το ιδρυτικό διάταγμα της σχολής ανέφερε ότι οι φοιτητές όφειλαν *υποχρεωτικά να λαμβάνουν πολιτική εκπαίδευση καθώς και εκπαίδευση στα βασικά της κομμουνιστικής θεώρησης του κόσμου, σε όλα τα προσφερόμενα μαθήματα*.  Αυτά τα παραδείγματα βοήθησαν να τεκμηριωθεί η σκοπιμότητα των πρότζεκτ της σχολής από την άποψη των πρώιμων πολιτικών απαιτήσεων. Άλλα πρότζεκτ με τέτοιο σκοπό προέκυψαν κατά την ιστορία της σχολής.

## Σύγκριση με το Μπάουχαους
Η Βχουτέμας ήταν κάτι αντίστοιχο της γερμανικής Μπάουχαους σε ό,τι αφορά τους σκοπούς της, την οργάνωση αλλά και το φάσμα του επιστημονικού της πεδίου. Οι δύο αυτές σχολές ήταν οι πρώτες οι οποίες κατάρτισαν καλλιτέχνες του ντιζάιν με την σύγχρονη έννοια. Both schools were state-sponsored initiatives to merge the craft tradition with modern technology, with a Basic Course in aesthetic principles, courses in color theory, industrial design, and architecture. Ωστόσο, η Βχουτέμας ήταν μεγαλύτερη σχολή από ότι η Μπάουχαους, αν και το όνομά της ήταν λιγότερο ηχηρό. Κατά συνέπεια, ήταν λιγότερο γνωστή και στην Δύση. Παρόλα αυτά, η επίδραση της Βχουτέμας ήταν αρκετά διαδεδομένη, καθώς η σχολή επέδειξε δύο δομές ανά τμήμα και εργασίες φοιτητών οι οποίες αποσπούσαν βραβεία στην διεθνή έκθεση των Παρισίων το 1925. Επιπλέον, η Βχουτέμας προσήλκυσε το ενδιαφέρον του διευθυντή του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης, Άλφρεντ Μπαρ, ο οποίος και την επισκέφθηκε. Με την διεθνοποίηση του σύγχρονου ντιζάιν και της αρχιτεκτονικής, σημειώθηκαν αρκετές αλλαγές μεταξύ της Βχουτέμας και της Μπάουχαους. Ο δεύτερος διευθυντής της Μπάουχαους, Χάνες Μάγερ, προσπάθησε να διοργανώσει μία ανταλλαγή φοιτητών ανάμεσα στις δύο σχολές, ενώ ο Χίνερκ Σέπερ από την Μπάουχαους συνεργάσθηκε με αρκετά μέλη της Βχουτέιν επάνω στην χρήση του χρώματος στην αρχιτεκτονική. Ταυτόχρονα, το βιβλίο του Ελ Λισίτσκι με τίτλο "Ρωσία: μία αρχιτεκτονική της παγκόσμιας επανάστασης", το οποίον εκδόθηκε στα γερμανικά το 1930, περιείχε αρκετές απεικονίσεις από πρότζεκτ της Βχουτέμας / Βχουτέιν. Και οι δύο σχολές άνθισαν σε μία περίοδο σχετικά φιλελεύθερη, και έκλεισαν υπό την πίεση καθεστώτων τα οποία γίνονταν ολοένα και πιο ολοκληρωτικά.

## Αλλαγή ονόματος σε Βχουτέιν (1927) και διάλυση (1930)
Ήδη από το 1923, ο Ρονττσένκο και άλλοι είχαν δημοσιεύσει ένα άρθρο στο περιοδικό LEF, με το οποίον προέλεγαν το κλείσιμο της σχολής Βχουτέμας. Το άρθρο αποτελούσε ουσιαστικά μία απάντηση στην αποτυχία των φοιτητών να καταλάβουν σημαντική θέση στην βιομηχανία της χώρας, και ο τίτλος ήταν "Η Ανάλυση της Βχουτέμας: μία Αναφορά στην Κατάσταση των Ανώτερων Τεχνολογικών και Καλλιτεχνικών Εργαστηρίων". Η αναφορά μεταξύ άλλων ανέφερε ότι η σχολή ήταν "αποσυνδεδεμένη από τις ιδεολογικές και πρακτικές αποστολές του σήμερα".  Έτσι, το 1927 το όνομα της σχολής τροποποιήθηκε, και η λέξη "Ινστιτούτο" αντικατέστησε την λέξη "Εργαστήρια" (*Вхутеин, Высший художественно-технический институт*, δηλαδή "Βχουτέιν"). Μετά την ανάταξη της σχολής, το καλλιτεχνικό περιεχόμενο του βασικού κύκλου σπουδών περιορίσθηκε μόνον σε ένα εξάμηνο, ενώ κάποια στιγμή εκτεινόταν σε δύο έτη. Η σχολή διόρισε και νέο πρύτανη, τον κριτικό τέχνης Πάβελ Νοβίτσκι (καμία σχέση με τον ομώνυμο ναύαρχο). Ο Νοβίτσκι ανέλαβε από τον ζωγράφο Βλαντίμιρ Φαβόρσκι το 1926, παραμένοντας στον θώκο μέχρι και το 1930. Ήταν κατά την θητεία του Νοβίτσκι που οι εξωτερικές πολιτικές πιέσεις άρχισαν να γίνονται ολοένα και εντονότερες, συμπεριλαμβανομένου του "διατάγματος της εργατικής τάξης", καθώς και μίας σειράς από αναφορές της βιομηχανίας και ορισμένων εμπορικών σωματείων σχετικά με την βιοσιμότητα των έργων που παρήγαγαν οι φοιτητές.  Η σχολή διαλύθηκε στις 30 Μαρτίου του 1930, και συγχωνεύθηκε με διάφορα άλλα προγράμματα σπουδών.  Τα κινήματα του μοντερνισμού, στην ανάπτυξη των οποίων είχε συμβάλει καθοριστικά η Βχουτέμας, κατακρίθηκαν ως "αφηρημένος φορμαλισμός" κατά την δεκαετία του 1930, όταν και εξαπολύθηκε ο "Αγώνας ενάντια στην φορμαλιστική τέχνη" στην Ρωσία. Τα ρεύματα αυτά τα διαδέχθηκαν ιστορικά ο σοσιαλιστικός ρεαλισμός, ο μετακοντρουκτιβισμός, ο αυτοκρατορικός ρυθμός της σταλινικής αρχιτεκτονικής.
## Βλέπε επίσης:

* Κουκρινίκσι

## Πηγές

* Bokov, Anna. *[http://www.worldcat.org/oclc/1126539932 Avant-Garde as method Vkhutemas and the pedagogy of space, 1920–1930]*. Zurich: Park Book, 2019. 
* Solomon R. Guggenheim Museum et al. *[http://www.worldcat.org/oclc/28294771 The great utopia : the Russian and Soviet avant-garde, 1915-1932]*.  New York: Guggenheim Museum, 1992. ISBN&nbsp;
* van Helvert, Mariane and Andrea Baldoni. *[http://www.worldcat.org/oclc/1014288713 The responsible object : a history of design ideology for the future]*. Amsterdam: Valiz; Melbourne: Ueberschwarz, 2016. ISBN&nbsp;

## Παραπομπές


Κατηγορία:Ρωσική πρωτοπορία