Ολντ φάσιοντ

thumb|Ολντ φάσιοντ με ουίσκι
Το **ολντ φάσιοντ** (αγγλικά: *old fashioned*, κυριολεκτικά *παλιομοδίτικο*) είναι κοκτέιλ που φτιάχνεται με ανακάτεμα ζάχαρης με μπίτερ και νερό, προσθέτοντας ουίσκι (συνήθως σίκαλης ή μπέρμπον) και γαρνίροντας με φλούδα ή ξύσμα πορτοκαλιού και ένα κοκτέιλ κεράσι. Παραδοσιακά σερβίρεται σε ένα παλιομοδίτικο ποτήρι (γνωστό και ως rocks glass), το οποίο προϋπήρχε του κοκτέιλ.

Αναπτύχθηκε τον 19ο αιώνα και πήρε το όνομά του στη δεκαετία του 1880. Είναι επίσης ένα από τα έξι βασικά ποτά που αναφέρονται στο *The Fine Art of Mixing Drinks* του Ντέιβιντ Έμπουρι.

## Ιστορία
Το ολντ φάσιοντ ήταν μια από τις απλούστερες και παλαιότερες εκδοχές των κοκτέιλ, πριν από την ανάπτυξη προηγμένων τεχνικών και συνταγών bartending στο τελευταίο μέρος του 19ου αιώνα. Ο πρώτος τεκμηριωμένος ορισμός της λέξης "κοκτέιλ" ήταν ως απάντηση στην επιστολή ενός αναγνώστη που ζητούσε να οριστεί η λέξη στο τεύχος της 6ης Μαΐου 1806 στο *The Balance and Columbian Repository* στο Hudson της Νέας Υόρκης. Στο τεύχος της 13ης Μαΐου 1806, ο εκδότης της εφημερίδας έγραψε ότι ήταν ένα ισχυρό παρασκεύασμα από πνεύματα, πικρά, νερό και ζάχαρη. Αναφερόταν τότε και ως πικρή σφεντόνα και είναι ουσιαστικά η συνταγή για ένα ολντ φάσιοντ.  Ο Τζ.Ι. Αλεξάντερ περιγράφει το κοκτέιλ με παρόμοιο τρόπο το 1833, όπως το συνάντησε στη Νέα Υόρκη, ως ρούμι, τζιν ή κονιάκ, σημαντικό νερό, μπίτερ και ζάχαρη, αν και περιλαμβάνει επίσης μια γαρνιτούρα με μοσχοκάρυδο.

Μέχρι τη δεκαετία του 1860, ήταν συνηθισμένο να προστίθενται στο κοκτέιλ κουρασάο πορτοκαλί, αψέντι και άλλα λικέρ. Καθώς τα κοκτέιλ έγιναν πιο περίπλοκα, οι πότες που είχαν συνηθίσει σε πιο απλά κοκτέιλ άρχισαν να ζητούν από τους μπάρμαν κάτι παρόμοιο με τα ποτά πριν από τη δεκαετία του 1850. Το αρχικό παρασκεύασμα, αν και σε διαφορετικές αναλογίες, επέστρεψε στη μόδα και αναφέρθηκε ως «παλιομοδίτικο». Τα πιο δημοφιλή από τα «παλιομοδίτικα» κοκτέιλ στη μόδα παρασκευάζονταν με ουίσκι, σύμφωνα με έναν μπάρμαν του Σικάγο στη *Chicago Daily Tribune* το 1882, με το ουίσκι σίκαλης να είναι πιο δημοφιλές από το μπέρμπον. Η συνταγή που περιγράφει είναι ένας παρόμοιος συνδυασμός οινοπνευματωδών ποτών, μπίτερ, νερού και ζάχαρης εβδομήντα έξι ετών πριν.

Το Pendennis Club, μια λέσχη κυρίων που ιδρύθηκε το 1881 στο Λούισβιλ του Κεντάκι, ισχυρίζεται ότι το κοκτέιλ ολντ φάσιοντ εφευρέθηκε εκεί. Η συνταγή λέγεται ότι εφευρέθηκε από έναν μπάρμαν σε εκείνο το κλαμπ προς τιμήν του συνταγματάρχη Τζέιμς Πέπερ, ενός εξέχοντος αποσταγματοποιού μπέρμπον, ο οποίος την έφερε στο μπαρ του ξενοδοχείου Waldorf-Astoria στη Νέα Υόρκη. Ωστόσο, ο κριτικός κοκτέιλ Ντέιβιντ Γουόντεριτς θεωρεί απίθανη αυτή την ιστορία προέλευσης, καθώς η πρώτη αναφορά σε έντυπη μορφή των «ολντ φάσιοντ» έγινε στη *Chicago Daily Tribune* τον Φεβρουάριο του 1880, πριν ανοίξει το Pendennis Club. Πέρα από αυτό, το ολντ φάσιοντ ήταν απλώς μια επαναφορά ενός ποτού που υπήρχε από καιρό.

## Τροποποιήσεις
Η πρωτότυπη συνταγή του ολντ φάσιοντ περιελάμβε το ουίσκι που ήταν διαθέσιμο στην Αμερική τον 19ο αιώνα: Ιρλανδικό, Μπέρμπον ή ουίσκι σίκαλης. Αλλά σε ορισμένες περιοχές, ειδικά στο Ουισκόνσιν, το μπράντι αντικαθιστά το ουίσκι. Τελικά η χρήση άλλων οινοπνευματωδών ποτών έγινε κοινή, όπως μια συνταγή με τζιν που έγινε δημοφιλής στα τέλη της δεκαετίας του 1940.

Οι κοινές γαρνιτούρες για ένα ολντ φάσιοντ περιλαμβάνουν ένα φλούδα πορτοκαλιού ή ένα ή δύο γλυκά κερασάκια, αν και αυτές οι τροποποιήσεις εμφανίστηκαν γύρω στο 1930, καιρό μετά την εφεύρεση της αρχικής συνταγής. Ενώ ορισμένες συνταγές άρχισαν να χρησιμοποιούν αραιά το ξύσμα πορτοκαλιού για γεύση, η πρακτική του ανακατέματος πορτοκαλιού και άλλων φρούτων έγινε δημοφιλέστερη τη δεκαετία του 1990.

Ορισμένες σύγχρονες παραλλαγές έχουν γλυκάνει πολύ το ολντ φάσιοντ, π.χ. προσθέτοντας σόδα πορτοκαλιού ή φράουλες.

## Πολιτισμικός αντίκτυπος
Το ολντ φάσιοντ είναι το κοκτέιλ της επιλογής του Don Draper, του πρωταγωνιστή της τηλεοπτικής σειράς *[[Mad Men]]*, που διαδραματίζεται στη δεκαετία του 1960. Η χρήση του ποτού στη σειρά συνέπεσε με το ανανεωμένο ενδιαφέρον για αυτό και άλλα κλασικά κοκτέιλ τη δεκαετία του 2000.

## Παραπομπές


Κατηγορία:Κοκτέιλ