Δυσφορία φύλου

**Δυσφορία φύλου** ονομάζεται το αρνητικό συναίσθημα που βιώνει ένας άνθρωπος λόγω της αναντιστοιχίας μεταξύ του βιολογικού φύλου με το οποίο γεννήθηκε και της ταυτότητας φύλου που βιώνει. Ο όρος αντικατέστησε τον προηγούμενο διαγνωστικό όρο, **διαταραχή ταυτότητας φύλου**, το 2013 με την δημοσίευση του διαγνωστικού εγχειριδίου DSM-5. H Διεθνής Στατιστική Ταξινόμηση Νοσημάτων και Συναφών Προβλημάτων Υγείας χρησιμοποιεί τον όρο **ασυμφωνία φύλου** (*gender incongruence* ή GI) αντί για *δυσφορία φύλου*, τον οποίο ορίζει ως μια έντονη και επίμονη αναντιστοιχία μεταξύ της ταυτότητας φύλου και του αποδοθέντος γενετήσιου φύλου, ανεξάρτητα από την ύπαρξη δυσφορίας ή βλάβης.

Τα τρανς άτομα συχνά επιθυμούν να ζήσουν ως το φύλο με το οποίο ταυτίζονται επιδεικνύοντας τις αντίστοιχες συμπεριφορές ή/και προβαίνοντας σε ιατρικές και κοσμητικές αλλαγές για να είναι πιο όμοια με το φύλο τους. Αν και οι έννοιες συχνά συγχέονται, δεν είναι απαραίτητο ένα τρανς άτομο να βιώνει δυσφορία φύλου, και άτομα που δεν είναι τρανς μπορεί επίσης να βιώνουν αισθήματα δυσφορίας. Η δυσφορία φύλου δεν πρέπει να συγχέεται ούτε να ταυτίζεται με την ομοφυλοφιλία ή την μη συμμόρφωση με τους ρόλους των φύλων.

## Ορολογία

**[[Τρανς]]**: «Όρος-ομπρέλα» για άτομα των οποίων η ταυτότητα φύλου διαφέρει από το βιολογικό τους φύλο. Στα ελληνικά αποκαλούνται μερικές φορές *διεμφυλικοί*.

**[[Ταυτότητα φύλου]]**: Η εσωτερική αίσθηση ενός ατόμου για το φύλο του, είτε αυτό είναι αρσενικό, θηλυκό, ή κανένα από τα δύο.

**[[Φύλο|Βιολογικό φύλο]]:** Το φύλο όπως αυτό ορίζεται με βάση τα σεξουαλικά χαρακτηριστικά ενός ατόμου κατά την γέννα. Αναφέρεται επίσης ως *γενετήσιο φύλο* ή *φύλο που αποδόθηκε κατά την γέννα*.

**[[Φυλομετάβαση]]:** Το σύνολο των διαδικασιών με τις οποίες ένα τρανς άτομο αλλάζει τον τρόπο που ζει και παρουσιάζεται ώστε αυτός να συμβαδίζει με την ταυτότητα φύλου που βιώνει. Συχνά περιλαμβάνει ιατρικές διαδικασίες που αλλάζουν τα σωματικά του χαρακτηριστικά σε αυτά του επιθυμητού του φύλου.

## Επιδημιολογία
Διαφορετικές μελέτες έχουν καταλήξει σε διαφορετικά συμπεράσματα σχετικά με τον επιπολασμό της δυσφορίας φύλου. Το DSM-5 αναφέρει επιπολασμό από 0,005% έως 0,014% για τα άτομα στα οποία έχει αποδοθεί αρσενικό φύλο κατά τη γέννηση (5-14 ανά 100.000) και 0,002% έως 0,003% για τα άτομα που έχει αποδοθεί θηλυκό φύλο (2-3 ανά 100.000). Το DSM-5 αναφέρει ότι αυτοί οι αριθμοί είναι πιθανώς υποεκτιμήσεις, βασιζόμενοι στον αριθμό των παραπομπών σε ειδικές κλινικές. Δεν παραπέμπονται όλοι οι ενήλικες που αναζητούν ιατρική φυλομετάβαση σε ειδικές κλινικές.

Σύμφωνα με το Black's Medical Dictionary, η δυσφορία φύλου «εμφανίζεται σε μία στις 30.000 γεννήσεις αρσενικών και μία στις 100.000 γεννήσεις θηλυκών». Μελέτες σε ευρωπαϊκές χώρες στις αρχές της δεκαετίας του 2000 διαπίστωσαν ότι περίπου 1 στους 12.000 γενετήσιους άντρες ενήλικες (8 ανά 100.000) και 1 στις 30.000 (3 ανά 100.000) γενετήσιες γυναίκες αναζητούν χειρουργική επέμβαση επιβεβαίωσης του φύλου. Μελέτες περί της ορμονικής θεραπείας ή νομικής αλλαγής ονόματος βρίσκουν υψηλότερο επιπολασμό από την χειρουργική επέμβαση. Για παράδειγμα, μια σουηδική μελέτη του 2010 διαπίστωσε ότι 1 στους 7.750 (13 ανά 100.000) ενήλικες γενετήσιους άντρες και 1 στις 13.120 (8 ανά 100 χιλιάδες) ενήλικες γενετήσιες γυναίκες ζήτησαν νομική αλλαγή ονόματος σε όνομα του αντίθετου φύλου.

Μελέτες που μετρούν τον επιπολασμό μέσω του αυτοπροσδιορισμού ως τρανς βρίσκουν ακόμη μεγαλύτερη επικράτηση μίας ταυτότητας φύλου διαφορετική από το φύλο που αποδόθηκε στη γέννηση (αν και ορισμένοι από αυτούς που ταυτίζονται ως τρανς ή μη συμμορφούμενοι με το φύλο μπορεί να μην βιώνουν κλινικά σημαντική δυσφορία και επομένως να μην έχουν δυσφορία φύλου). Μια μελέτη στη Νέα Ζηλανδία διαπίστωσε ότι 1 στα 3.630 γενετήσια αρσενικά (13 ανά 100.000) και 1 στα 22.714 (4 ανά 100.000) γενετήσια θηλυκά έχουν αλλάξει τους νόμιμους δείκτες φύλου τους. Μια έρευνα σε ενήλικες της Μασαχουσέτης διαπίστωσε ότι το 0,5% (500 ανά 100.000) ταυτίζεται ως τρανς. Μια εθνική έρευνα στη Νέα Ζηλανδία σε 8.500 τυχαία επιλεγμένους μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης από 91 τυχαία επιλεγμένα λύκεια διαπίστωσε ότι το 1,2% (1.200 ανά 100.000) των μαθητών απάντησαν «ναι» στην ερώτηση «Πιστεύετε ότι είστε τρανς;». Εκτός κλινικού περιβάλλοντος, η σταθερότητα των διεμφυλικών ή μη δυαδικών ταυτοτήτων είναι άγνωστη.

Η έρευνα υποδεικνύει ότι μεταξύ των ατόμων που υπόκεινται φυλομετάβαση στην ενήλικη ζωή υφίσταται έως και τρεις φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να ήταν αρσενικά κατά τη γέννηση. Ωστόσο, μεταξύ των ατόμων που μεταβαίνουν στην παιδική ηλικία, η αναλογία φύλων είναι πιο κοντά στο ένα με ένα. Ο επιπολασμός της δυσφορίας του φύλου στα παιδιά παραμένει αβέβαιος λόγω της έλλειψης επίσημων μελετών επιπολασμού. Μια βιβλιογραφική ανασκόπηση του 2022 ανέφερε ότι περίπου το 36% των εφήβων που αξιολογήθηκαν σε εξειδικευμένες κλινικές φύλου ήταν γενετήσια αρσενικά και το 63% ήταν γενετήσια θηλυκά. Μια μελέτη που επισημάνθηκε στην ανασκόπηση δεν βρήκε σημαντική αλλαγή σε αυτές τις αναλογίες από το 2014 έως το 2016. Ωστόσο, όταν συγκρίνονται πιο πρόσφατα δεδομένα με προηγούμενες μελέτες, υπήρξε μια μετατόπιση που ευνοούσε τις γενετήσιες γυναίκες (αναλογία 1:3) σε αντίθεση με σχεδόν ίσες αναλογίες σε προηγούμενες μελέτες (αναλογίες 0,8–0,9:1).

## Σημάδια και Συμπτώματα
Στα **παιδιά**, τα συμπτώματα είναι τα ακόλουθα: 
* Συνεχώς αναφέρουν πως ταυτίζονται με το αντίθετο φύλο (από αυτό που τους αποδόθηκε στην γέννα)
* Ισχυρή επιθυμία για φίλους από το φύλο με το οποίο ταυτίζονται
* Απόρριψη ρούχων και παιχνιδιών τα οποία σχετίζονται κυρίως με το γενετήσιο τους φύλο
* Άρνηση ούρησης με τον τρόπο που ουρούν τα αγόρια ή κορίτσια (όρθιοι ή καθιστοί)
* Έκφραση επιθυμίας να αποχωριστούν τα γεννητικά τους όργανα
* Εκτίμηση ότι μεγαλώνοντας θα καταλήξουν στο φύλο στο οποίο ταυτίζονται
* Έκφραση αηδίας για τις αλλαγές στο σώμα τους κατά την περίοδο της εφηβείας.
Επιπλέον, τα συμπτώματα από την δυσφορία φύλου στα παιδιά μπορεί να είναι κοινωνική απομόνωση, άγχος και κατάθλιψη. Τα παιδιά με δυσφορία φύλου είναι πιο πιθανόν να τύχουν θύματα παρενόχλησης στο σχολείο ή σε δημόσια ιδρύματα φροντίδας παιδιών.

Σε **έφηβους και ενήλικες**, τα συμπτώματα είναι: 
* Αυξημένη δυσφορία και άγχος για το φύλο τους και από τα πρωτεύοντα και δευτερεύοντα σεξουαλικά χαρακτηριστικά 
* Έντονη επιθυμία να απαλλαγούν από τα πρωτεύοντα και δευτερεύοντα σεξουαλικά χαρακτηριστικά (ή να εμποδίσουν την ανάπτυξη αναμενόμενων δευτερογενών χαρακτηριστικών)
* Έντονη επιθυμία για απόκτηση πρωτευόντων και δευτερευόντων χαρακτηριστικών του αντίθετου φύλου
* Έντονη επιθυμία να είναι το αντίθετο φύλο (ή κάποιο εναλλακτικό)
* Έντονη επιθυμία να τυγχάνουν μεταχείριση από την κοινωνία ως μέλη του αντίθετου (ή εναλλακτικού) φύλου 
* Έντονη πεποίθηση πως τα αισθήματα και οι αντιδράσεις τους ταυτίζονται με το αντίθετο (ή κάποιο εναλλακτικό) φύλο.

Οι ενήλικες με δυσφορία έχουν αυξημένο κίνδυνο για απομόνωση, κατάθλιψη, χαμηλή αυτοεκτίμηση και τάσεις αυτοκτονίας. Μια έρευνα στις ΗΠΑ με 6,450 συμμετέχοντες έδειξε πως το 41% είχαν αποπειραθεί να αυτοκτονήσουν, αρκετά ψηλότερο από το 1,6% του εθνικού μέσου όρου. Βρέθηκε επίσης πως οι απόπειρες αυτοκτονίας ήταν πολύ λιγότερες ανάμεσα στους ανθρώπους που είχαν ισχυρούς οικογενειακούς δεσμούς. Ορισμένες έρευνες υποδεικνύουν πως τα άτομα με δυσφορία φύλου υποφέρουν ψυχικά κατά μεγάλο βαθμό επειδή στιγματίζονται και θυματοποιούνται, υπονοώντας πως αν η κοινωνία ήταν πιο ανεκτική απέναντι τους, η ψυχική τους υγεία θα ήταν βελτιωμένη.

## Διάγνωση

### DSM-5
Το DSM-5 της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρείας επιτρέπει τη διάγνωση της δυσφορίας φύλου σε εφήβους ή ενήλικες εφόσον πληρούνται δύο ή περισσότερα από τα ακόλουθα κριτήρια για τουλάχιστον έξι μήνες:

* Σημαντική ασυμφωνία μεταξύ του βιωμένου ή εκφραζόμενου φύλου και των σεξουαλικών χαρακτηριστικών
* Έντονη επιθυμία να απαλλαχθεί κανείς από τα σεξουαλικά του χαρακτηριστικά λόγω ασυμφωνίας με το βιωμένο ή εκφραζόμενο φύλο του 
* Έντονη επιθυμία για τα σεξουαλικά χαρακτηριστικά ενός φύλου διαφορετικού από το φύλο που του έχει αποδοθεί
* Έντονη επιθυμία να είναι κανείς άλλου φύλου από το φύλο που του έχει αποδοθεί
* Έντονη επιθυμία να αντιμετωπίζεται κανείς ως φύλο διαφορετικό από το φύλο που του έχει αποδοθεί
* Ισχυρή πεποίθηση ότι κανείς έχει τις τυπικές αντιδράσεις και συναισθήματα ενός φύλου διαφορετικό από το φύλο που του έχει αποδοθεί

Επιπλέον, η κατάσταση πρέπει να σχετίζεται με κλινικά σημαντική δυστυχία ή βλάβη.

### ICD 11
Η Διεθνής Ταξινόμηση Νοσημάτων (ICD-11) του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας απαριθμεί τρεις καταστάσεις που σχετίζονται με την ταυτότητα φύλου:

* Ασυμφωνία φύλου της εφηβείας και ενηλικίωσης (HA60)
* Ασυμφωνία φύλου της παιδικής ηλικίας (ΗΑ61)
* Ασυμφωνία φύλου, απροσδιόριστη (ΗΑ6Z)

Ασυμφωνία φύλου ορίζεται ως «μια αξιοσημείωτη και επίμονη ασυμφωνία μεταξύ του βιωμένου φύλου ενός ατόμου και του φύλου που του έχει αποδοθεί», χωρίς απαίτηση για σημαντική δυστυχία ή βλάβη.

## Αιτίες
Σε μια δήλωση θέσης του 2020, η Ενδοκρινολογική Εταιρεία δήλωσε ότι στα τέλη του 20ού αιώνα, τα τρανς άτομα και τα άτομα με ασυμφωνία φύλου θεωρούνταν ότι έπασχαν από μια ψυχική διαταραχή και η ταυτότητα φύλου θεωρούνταν εύπλαστη και υποκείμενη σε εξωτερικές επιρροές. Ωστόσο, αυτό δεν θεωρούνταν πλέον έγκυρο, καθώς «έχουν προκύψει σημαντικά επιστημονικά στοιχεία που καταδεικνύουν ένα ανθεκτικό βιολογικό στοιχείο που διέπει την ταυτότητα φύλου. Τα άτομα μπορεί να κάνουν επιλογές λόγω άλλων παραγόντων στη ζωή τους, αλλά δεν φαίνεται να υπάρχουν εξωτερικές δυνάμεις που πραγματικά να προκαλούν τα άτομα να αλλάξουν ταυτότητα φύλου».

Τα αναφερόμενα στοιχεία περιλαμβάνουν ότι οι προσπάθειες αλλαγής της ταυτότητας φύλου των ίντερσεξ ασθενών ώστε να ταιριάζουν με τα γεννητικά τους όργανα ή τα χρωμοσώματά τους είναι γενικά ανεπιτυχείς, ότι υπάρχουν ενδείξεις πως τα υψηλότερα επίπεδα έκθεσης σε ανδρογόνα στη μήτρα προκαλούν υψηλότερα ποσοστά ανδρικής ταυτότητας φύλου μεταξύ εκείνων με θηλυκά χρωμοσώματα, ότι όσοι έχουν σύνδρομο πλήρους ανδρογονικής αναισθησίας μεταξύ εκείνων με αρσενικά χρωμοσώματα έχουν συνήθως γυναικεία ταυτότητα φύλου, ότι τα πανομοιότυπα δίδυμα είναι πιο πιθανό να είναι και τα δύο τρανς από τα μη πανομοιότυπα δίδυμα, και ότι οι εγκεφαλικές σαρώσεις έχουν δείξει συσχετίσεις με την ταυτότητα φύλου παρά με τα γεννητικά όργανα ή τα χρωμοσώματα.

Οι οδηγίες κλινικής πρακτικής της Εταιρείας  του 2017 δήλωσαν πως «Αποτελέσματα μελετών από διάφορους κλάδους βιοϊατρικής - γενετική, ενδοκρινική και νευροανατομική - υποστηρίζουν την ιδέα ότι η ταυτότητα φύλου και/ή η έκφραση φύλου πιθανότατα αντικατοπτρίζουν μια περίπλοκη αλληλεπίδραση βιολογικών, περιβαλλοντικών και πολιτισμικών παραγόντων» και ανέδειξαν έρευνες που υποδεικνύουν την ύπαρξη μοναδικού φαινότυπου του εγκεφάλου που σχετίζεται με τη δυσφορία του φύλου και την ασυμφωνία φύλου, την κληρονομικότητα των παθήσεων, τον ρόλο των προγεννητικών και μεταγεννητικών ανδρογόνων στην ανάπτυξη του φύλου, και τις ταυτότητες φύλου των ίντερσεξ ατόμων.

## Αντιμετώπιση
Φροντίδα που αποσκοπεί να αλλάξει την ταυτότητα ή την έκφραση φύλου του ατόμου έχει αποδοκιμαστεί από ιατρικούς και ψυχολογικούς οργανισμούς ως μη επιστημονική και επιβλαβής για την ψυχική υγεία του ατόμου. Ως εκ τούτου, ο στόχος της αντιμετώπισης της δυσφορίας φύλου δεν είναι να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο βλέπει κάποιος τον εαυτό του, αλλά να αντιμετωπίσει το άγχος που προκύπτει και τις αιτίες που το προκαλούνε.

Θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει υποστήριξη της έκφρασης φύλου του ατόμου ή ιατρικές μεθόδους επιβεβαίωσης της ταυτότητας φύλου, όπως ορμονική φροντίδα ή χειρουργική επέμβαση, και συχνά συνοδεύεται από παράλληλη ψυχοθεραπεία. Η αντιμετώπιση καθορίζεται από την ηλικία του ανθρώπου με δυσφορία φύλου.

### Βιολογικές προσεγγίσεις
Στόχος βιολογικών προσεγγίσεων καταπολέμησης της δυσφορίας φύλου, όπως η επιβεβαίωση φύλου μέσω ορμονών ή χειρουργικής επέμβασης, είναι να μειώσουν την σύγκρουση ανάμεσα στην ταυτότητα φύλου και το βιολογικό φύλο του ατόμου, ώστε αυτό να αισθάνεται ικανοποίηση με το σώμα του.

#### Αναστολή εφηβείας
Τα **παιδιά** που φτάνουν την εφηβεία και εκδηλώνουν έμμονα συμπτώματα δυσφορίας φύλου έχουν σε ορισμένες περιπτώσεις δυνατότητα να προβούν σε ορμονοθεραπεία με λήψη εκλυτικής ορμόνης των γοναδοτροπινών. Προκαλείται έτσι αναστολή έκλυσης ορμονών που εκκινούν την εμφάνιση των χαρακτηριστικών του φύλου κατά την εφηβεία. Η αναστολή της εφηβείας σκοπό έχει να βοηθήσει το παιδί να πλησιάσει σε μια ηλικία που μπορεί να πάρει μια ενημερωμένη απόφαση για το αν θα προχωρήσει σε χειρουργική ή ορμονική επιβεβαίωση φύλου. Η αναστολή εφηβείας είναι πλήρως αναστρέψιμη.

Η ηλικία έναρξης θεραπείας αποτελεί σημείο τριβής στις Δυτικές κοινωνίες. Η δυσκολία χάραξης πολιτικής έγκειται στην αδυναμία να επιβεβαιωθεί η ενημερωμένη συγκατάθεση από τους έφηβους καθώς και το ενδεχόμενο να μεταβληθεί η ταυτότητα που βιώνουν με την πορεία του χρόνου. Έρευνες με χρήση του Ολλανδικού μοντέλου, όπου η ηλικία έναρξης της θεραπείας είναι στα 16 χρόνια, έδειξαν πως με προσεκτική επιλογή των ατόμων με δυσφορία φύλου, τα αποτελέσματα ικανοποίησης είναι αρκετά ψηλά στην ενήλικη ζωή. 

Λόγω αυτής και παρόμοιων μελετών, αρκετοί οργανισμοί υγείας και ειδικοί εγκρίνουν τη χρήση της αναστολής της εφηβείας ως θεραπείας για τη δυσφορία φύλου. Ωστόσο, εξακολουθεί να υπάρχει συζήτηση πάνω στο θέμα λόγω των περιορισμών που μειώνουν την ποιότητα της τρέχουσα έρευνας, με πρόσφατες κυβερνητικές αναφορές στη Φινλανδία, τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο να υποστηρίζουν ότι η αυτή είναι αναξιόπιστη, αν και τέτοιες αναφορές έχουν υποστεί έντονη κριτική από  οργανισμούς υγείας και ειδικούς.

#### Ορμονοθεραπεία επιβεβαίωσης φύλου
Οι **ενήλικοι** (και σε ορισμένες περιπτώσεις, **έφηβοι**) μπορούν να επιλέξουν ορμονοθεραπεία επιβεβαίωσης φύλου, πρακτική που έχει στόχο την αλλαγή των δευτερευόντων σεξουαλικών χαρακτηριστικών του ατόμου ωστέ αυτά να αντικατοπτρίζουν το φύλο της ταυτότητας του. Η ορμονοθεραπεία αυτή γίνεται κυρίως με την χορήγηση τεστοστερόνης (αρρενοποίηση) ή οιστρογόνων (θηλυκοποίηση).

Με την τεστοστερόνη, το άτομο αποκτά περισσότερες τρίχες στο σώμα και το πρόσωπο, περισσότερους μυς, η περίοδος σταματά, και η φωνή γίνεται πιο αρρενωπή. Με τα οιστρογόνα, χάνεται μυϊκή μάζα, το πέος μειώνεται σε μέγεθος, και το στήθος αυξάνεται σε όγκο, ωστόσο η φωνή δεν μεταβάλλεται. Για αλλαγή της φωνής απαιτείται χειρουργική επέμβαση, συνηθέστερη όντας η *κρικοθυρεοειδική συμπλησίαση,* η φωνητική θεραπεία.

Οι περισσότερες έρευνες υποδεικνύουν πως η ορμονοθεραπεία επιβεβαίωσης φύλου έχει θετική επίδραση στην ψυχική υγεία και μειώνει την δυσφορία φύλου. Κύριοι παράγοντες που περιορίζουν αυτές τις έρευνες είναι η πιθανή αμεροληψία, η συμβολή άσχετων παραγόντων στα αποτελέσματα (π.χ. κοινωνικοοικονομικό στάτους), και οι δυσκολίες στην εύρεση και τη διατήρηση επαρκούς αριθμού δειγμάτων. Η ορμονοθεραπεία επιβεβαίωσης φύλου είναι ευρέως αποδεκτή θεραπεία της δυσφορίας φύλου από ιατρικούς οργανισμούς.

#### Εγχείρηση επαναπροσδιορισμού φύλου
Άλλη κοινή μέθοδος φυλομετάβασης για **ενήλικες** είναι η εγχείρηση επαναπροσδιορισμού φύλου, που αφορά κυρίως τα γενετικά όργανα. Για τους τρανς άντρες, μπορεί να συμπεριλάβει αφαίρεση μαζικών αδένων, υστερεκτομή, σαλπιγκο-ωοθηκεκτομή, φαλλοπλαστική και οσχεοπλαστική. Για τις γυναίκες μπορεί να συμπεριλάβει πρόσθεση στήθους, χειρουργική θηλυκοποίηση προσώπου, αφαίρεση πέους και όρχεων, αιδιοπλαστική, κολποπλαστική και κλειτοριδοπλαστική.

Η παρούσα βιβλιογραφία υποδεικνύει πως η εγχείρηση έχει θετικά αποτελέσματα στην ψυχική υγεία όσων πάσχουν από δυσφορία φύλου και οδηγεί σε υψηλότερα επίπεδα σωματικής ικανοποίησης. Η δυσαρέσκεια που παρατηρείται σε έρευνες είναι επίσης χαμηλή, γύρω στο 1%. Οι περιορισμοί αυτής της έρευνας είναι παρόμοιοι με εκείνους της ορμονοθεραπείας που ήδη αναφέρθηκαν. Όπως και η ορμονοθεραπεία, η εγχείρηση επαναπροσδιορισμού φύλου είναι ευρέως αποδεκτή για την αντιμετώπιση της δυσφορίας φύλου από ιατρικούς οργανισμούς.

### Ψυχολογικές προσεγγίσεις
H ψυχοθεραπεία μερικές φορές χρησιμοποιείται σε άτομα με δυσφορία φύλου μαζί  με την φυλομετάβαση προκειμένου να βοηθήσει στην καταπολέμηση συνυπάρχοντων ζητημάτων ψυχικής υγείας (π.χ. χρήση ουσιών), ή ως μέσο αξιολόγησης για το αν ή όχι το άτομο είναι σε θέση να συγκαταθέσει σε ιατρικές πρακτικές. Τέτοιου είδους παρεμβάσεις δεν πρέπει να περιλαμβάνουν απόπειρες να αλλαχθεί η ταυτότητα φύλου του ατόμου.

## Δείτε επίσης
*Φυλομετάβαση
*Εγχείρηση επαναπροσδιορισμού φύλου
*Ορμονοθεραπεία επιβεβαίωσης φύλου

## Παραπομπές


Κατηγορία:Φύλο
Κατηγορία:ΛΟΑΤ
Κατηγορία:Ταυτότητα φύλου