Freestyle Productions

Η **Freestyle Productions** ήταν ελληνική ανεξάρτητη δισκογραφική και συλλογικό πολιτισμικό εγχείρημα που ιδρύθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1990 και συνδέθηκε στενά με τη διαμόρφωση της Ελληνικής hip hop σκηνής. Αποτέλεσε το βασικό παραγωγικό πλαίσιο των Active Member και του B.D. Foxmoor, ενώ στη μεταγενέστερη πορεία της συνδέθηκε με τη διαμόρφωση και θεσμοποίηση του μουσικού κινήματος του low bap.

## Πρώιμη περίοδος – Radicals
Η Freestyle Productions ξεκίνησε τη δραστηριότητά της το 1993, σε μια περίοδο κατά την οποία το ελληνικό hip hop βρισκόταν ακόμη σε πρώιμο και διαμορφούμενο στάδιο. Η αρχική της φάση χαρακτηρίστηκε από πειραματικές ηχογραφήσεις, συλλογικές διαδικασίες δημιουργίας και στενή συνεργασία καλλιτεχνών που επιδίωκαν τη διαμόρφωση και καθιέρωση ελληνόφωνου ραπ λόγου.

Κατά την περίοδο αυτή κυκλοφόρησαν οι πρώτες δισκογραφικές δουλειές, όπως το *Διαμαρτυρία* των Active Member. Παράλληλα, γύρω από τη Freestyle Productions συγκροτήθηκε ένας ευρύτερος και χαλαρά οργανωμένος κύκλος καλλιτεχνών. Από αυτόν τον κύκλο συμμετείχαν, για περιορισμένο χρονικό διάστημα, σχήματα όπως οι ΝΕΒΜΑ, Razastarr, Soul Bro, Αδιάφθοροι (Ημισκούμπρια), Goin’ Through, Terror X Crew, FF.C κ.ά. ενώ ο πυρήνας της δραστηριότητας παρέμεινε γύρω από τους Active Member.

Στο ίδιο πλαίσιο δημιουργήθηκε η ομάδα των **Radicals**, καθώς και το fanzine *Radicalistic*, το οποίο θεωρείται το πρώτο ελληνικό hip hop περιοδικό και λειτούργησε ως χώρος καταγραφής και διάδοσης της αναδυόμενης σκηνής. Στη φάση αυτή, η Freestyle Productions λειτούργησε περισσότερο ως συλλογικό εργαστήρι παραγωγής και πολιτισμικής ζύμωσης παρά ως συμβατική δισκογραφική εταιρεία.

Η περίοδος αυτή κορυφώθηκε με κυκλοφορίες σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων, όπως το maxi single *Hip-Hop Don’t Stop!* της κολλεκτίβας R.E.A.L. των Radicals και το άλμπουμ *Στην Ώρα των Σκιών* των Active Member. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η συλλογική έκδοση *Freestyle Collection Vol. 1*, η οποία παρέμεινε σε επίπεδο δοκιμαστικών αντιτύπων (test pressings) από τη Fabelsound και δεν κυκλοφόρησε επισήμως στην αγορά.

## Low bap περίοδος (1995–2002)
Από τα μέσα της δεκαετίας του 1990, η Freestyle Productions άρχισε να διαφοροποιείται αισθητά, καθώς στο εσωτερικό της σκηνής διαμορφώθηκαν νέες αισθητικές και ιδεολογικές κατευθύνσεις. Περί το 1995 εμφανίζεται ο όρος **low bap**, ο οποίος σταδιακά καθιερώθηκε για να περιγράψει όχι μόνο ένα μουσικό ιδίωμα, αλλά μια ευρύτερη πολιτισμική στάση που έδινε έμφαση στον κοινωνικό και πολιτικό στίχο, τη συλλογικότητα και την απόσταση από την εμπορευματοποίηση της μουσικής.

Η περίοδος του low bap καταγράφεται μέσα από σειρά συλλογικών και ατομικών εκδόσεων που συνέβαλαν στη διαμόρφωση και εδραίωση του ρεύματος. Κεντρικό ρόλο είχαν οι συλλογικές κυκλοφορίες *Kramahoperrata* και *Kramahoperrata* *II*, καθώς και οι συλλογικές εκδόσεις *Low Bap Sessions*, που αποτύπωσαν το εύρος και τη συλλογική δυναμική του low bap κατά την περίοδο της ακμής του. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η συλλογή *Project Plethora – Low Bap Δρομολόγιο*, η οποία λειτούργησε ως πλατφόρμα ανάδειξης underground και επαρχιακών σχημάτων, από τα οποία προέκυψαν αρκετά συγκροτήματα της επόμενης γενιάς του ελληνόφωνου hip hop.

Παράλληλα, κυκλοφόρησαν δίσκοι που θεωρούνται κομβικοί για τον ήχο και την ιδεολογία του low bap, όπως οι *Μύθοι του Βάλτου* των Active Member, το *Αρχή επί Τέλους* των Βαβυλώνα, το *Στη Χάση και στη Φέξη* του B.D. Foxmoor, το *Umicah* των Xray & Prohja, καθώς και το *Ασημένια Άκρη* της Sadahzinia. Οι κυκλοφορίες αυτές συνέβαλαν στη διαμόρφωση ενός διακριτού αισθητικού και πολιτικού πλαισίου, εδραιώνοντας το low bap ως μουσικό και πολιτισμικό ρεύμα με σαφή ταυτότητα.

Η περίοδος αυτή συνοδεύτηκε από τη συγκρότηση παράλληλων πολιτισμικών δομών γύρω από το low bap, όπως το ετήσιο **Low Bap Festival**. Καθιερώθηκε από το 1997, με επίκεντρο τη Δυτική Αττική και παράλληλες δράσεις στην επαρχία, ενώ από το 1998 έως το 2002 λειτούργησε η ραδιοφωνική εκπομπή **«Ονειρολόγιο»**, αρχικά στον Rock FM και στη συνέχεια στον Εν Λευκώ, συμβάλλοντας στη διάδοση της αισθητικής και της ιδεολογίας του low bap πέρα από τη δισκογραφία.

Επίσης, αναπτύχθηκε **έντονη εκδοτική δραστηριότητα μέσω fanzines**. Μετά τη λήξη της κυκλοφορίας του Radicalistic το 1995, ακολούθησαν έντυπες εκδόσεις όπως το *Ονειρολόγιο* και το *Praxia*, οι οποίες λειτούργησαν ως χώροι καταγραφής, θεωρητικής επεξεργασίας και διάδοσης του λόγου του ελληνικού hip hop και του low bap. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η **έκδοση του [[Βιβλίο|βιβλίου]]** *Χρέωσέ τα στη Φωτιά* (2000), από τις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, το οποίο περιλαμβάνει τους στίχους του B.D. Foxmoor έως εκείνη την περίοδο καθώς και αρχειακό φωτογραφικό υλικό. Το βιβλίο γνώρισε πολλαπλές επανεκδόσεις.

Το ιδεολογικό πλαίσιο του low bap αποτυπώθηκε και σε κείμενα–μανιφέστα που δημοσιεύθηκαν στην επίσημη ιστοσελίδα **lowbap.com**, όπου το low bap παρουσιάζεται ως πολιτιστική και ηθική στάση ζωής, συνδεδεμένη με την έννοια της αξιοπρέπειας, της κοινωνικής δράσης και της ενεργούς συμμετοχής στον δημόσιο λόγο.

## Καλλιτέχνες και σχήματα (Low bap περίοδος)
Η ακόλουθη λίστα περιλαμβάνει σχήματα που συνδέθηκαν με τη Freestyle Productions και/ή τη low bap περίοδο, είτε μέσω δισκογραφικών κυκλοφοριών είτε μέσω συναυλιακής και συλλογικής δραστηριότητας.

* Active Member
* Sadahzinia
* Prohja
* Ανεξέλεγκτες Επίπεδες Δίνες
* Βαβυλώνα
* Non Grata
* Γέρμα
* Κακά Μαντάτα
* GFN (Good For Nothing)
* ANTarta
* Κακό Συναπάντημα
* Stedorian
* Brigada
* 843
* Στοιχειωμένες Σκιές
* Piñata
* Ρέλικα
* Real Side
* Social Waste
* Sidarta
* Ακρίτες
* Μπλόφα
* Ονομασία
* Diami
* Dark Soul
* Όρια
* Στοιχειά
* Στίχοιμα
* ASV
* Μικρές Φωνές
* Είρωνες
* Πύρινες Ιαχές
* Τοιχοδιώκτες
* D.O.D
* Alea Jacte
* Rile Ditorial
* Απόνειρα
* Εθισμένες Βελόνες
* Lost Signals
* Νόρμα
* Κράμα
* Φάρσα
* Red ArmadaΣύμφωνα με μεταγενέστερες αναδρομικές αναλύσεις, η σύνθεση του ευρύτερου κύκλου καλλιτεχνών που σχετίστηκαν με τη Freestyle Productions παρέμεινε ρευστή, καθώς πολλά σχήματα συμμετείχαν για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Αντίθετα, τα σχήματα που συνδέθηκαν άμεσα με το low bap ανέπτυξαν πιο σταθερή και πολυετή παρουσία, συχνά υπό την καλλιτεχνική επιμέλεια και ιδεολογική καθοδήγηση των Active Member.

## Ντοκιμαντέρ
Στο πλαίσιο της ιστορικής καταγραφής της Freestyle Productions κυκλοφόρησε το ντοκιμαντέρ *Low bap – Freestyle Productions 1992–2000*, το οποίο αποτυπώνει την πορεία της εταιρείας και της πρώιμης low bap σκηνής εκείνη την περίοδο. Επιμέλεια του ντοκιμαντέρ έγινε από τον **Xray** (τότε μέλος των Active Member).

## Μεταγενέστερη πορεία
Στις αρχές του 2003, η Freestyle Productions έπαψε ουσιαστικά να λειτουργεί ως ενεργό παραγωγικό πλαίσιο. Τον Απρίλιο, ο B.D. Foxmoor και η Sadahzinia ίδρυσαν την ανεξάρτητη δισκογραφική εταιρεία **8ctagon**, η οποία ανέλαβε πλέον τις νέες κυκλοφορίες των Active Member και συναφών σχημάτων του low bap, σηματοδοτώντας τη θεσμική μετάβαση σε νέο οργανωτικό σχήμα. Ωστόσο, έως και το 2010, ανεξάρτητα low bap σχήματα συνέχισαν να χρησιμοποιούν ανεπίσημα την ονομασία Freestyle Productions. Το 2012 σημειώθηκε μεμονωμένη επανεμφάνιση της ετικέτας με την κυκλοφορία του άλμπουμ *Το Κλεμμένο Μας Τσίρκο* του B.D. Foxmoor.

## Παραπομπές


## Εξωτερικοί σύνδεσμοι
* Freestyle Productions στο Discogs
* lowbap.com (αρχειοθετημένο)
Κατηγορία:Ελληνικό hip hop
Κατηγορία:Hip hop