Ο άρχων του τρόμου

***Ο άρχων του τρόμου*** (Πρωτότυπος τίτλος: *Touch of Evil*) είναι αμερικανικό φιλμ νουάρ του 1958 σε σενάριο και σκηνοθεσία του Όρσον Γουέλς, ο οποίος πρωταγωνιστεί επίσης στην ταινία. Το σενάριο βασίστηκε χαλαρά στο σύγχρονο μυθιστόρημα *Badge of Evil* του Γουίτ Μάστερσον  που κυκλοφόρησε το 1956. Στο καστ συμμετέχουν οι Τσάρλτον Ίστον, Τζάνετ Λι, Τζόζεφ Καλέια, Ακίμ Ταμίροφ και Μαρλέν Ντίτριχ .

Η Universal-International ανέθεσε την κινηματογραφική μεταφορά του μυθιστορήματος τον Απρίλιο του 1956. Ως παραγωγός επιλέχθηκε ο Άλμπερτ Ζούγκσμιθ, ο οποίος στη συνέχεια προσέλαβε τον τηλεοπτικό συγγραφέα Πωλ Μόνας για να γράψει το σενάριο. Τον Ιανουάριο του 1957 ο Ίστον έλαβε μέρος στην οντισιόν για να πρωταγωνιστήσει και πρότεινε στον Ζούγκσμιθ τον Γουέλς να σκηνοθετήσει το έργο. Ο Γουέλς τελικά προσλήφθηκε για να σκηνοθετήσει και να πρωταγωνιστήσει, καθώς και να ξαναγράψει το σενάριο. Τα γυρίσματα ξεκίνησαν τον επόμενο μήνα και ολοκληρώθηκαν τον Απρίλιο. Κατά τη διάρκεια της προ-παραγωγής της ταινίας, προέκυψαν δημιουργικές διαφορές μεταξύ των στελεχών της Universal και του Γουέλς, ο οποίος αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την ταινία. Στη συνέχεια, η Universal αναθεώρησε το στυλ μοντάζ της ταινίας για να είναι πιο συμβατικό και έδωσε εντολή να γίνουν εκ νέου γυρίσματα τον Νοέμβριο του 1957. Ως απάντηση στη νέα έκδοση, ο Γουέλς έγραψε ένα υπόμνημα 58 σελίδων στο οποίο περιέγραψε περίτεχνα το δημιουργικό του όραμα για την ταινία και ζήτησε να αποκατασταθεί η εκδοχή του.

Αν και αρχικά απορρίφθηκε από τους κριτικούς κινηματογράφου, *Ο άρχων του τρόμου* βρήκε δημοτικότητα στο ευρωπαϊκό κοινό και κέρδισε κορυφαία βραβεία στο Παγκόσμιο Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Βρυξελλών το 1958. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1970, η φήμη του ανανεώθηκε και θεωρείται πλέον ευρέως ως μία από τις καλύτερες κινηματογραφικές ταινίες του Γουέλς και ένα από τα καλύτερα φιλμ νουάρ της κλασικής εποχής καθώς και ένα από τα τελευταία.  *Ο άρχων του τρόμου* επανεπεξεργάστηκε σύμφωνα με το αρχικό όραμα του Γουέλς, όπως περιγράφεται στο υπόμνημα του, το 1998.

Το 1993, η ταινία επιλέχθηκε να διατηρηθεί στο Εθνικό Μητρώο Κινηματογράφου των Ηνωμένων Πολιτειών από τη Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου ως «πολιτιστικά, ιστορικά ή αισθητικά σημαντική».   

## Πλοκή
[μικρογραφία| Η [Τζάνετ Λι και ο Τσάρλτον Ίστον σε σκηνή της ταινίας]]
μικρογραφία|Ο Όρσον Γουέλς ως Χανκ Κουίνλαν
Κατά μήκος των συνόρων ΗΠΑ-Μεξικού, μια ωρολογιακή βόμβα τοποθετημένη μέσα σε ένα όχημα εκρήγνυται, σκοτώνοντας δύο άτομα. Ο Μεξικανός ειδικός εισαγγελέας Μιγκέλ Βάργκας, ο οποίος κάνει μήνα του μέλιτος στην πόλη με τη νέα Αμερικανίδα σύζυγό του Σούζι, ενδιαφέρεται για την έρευνα, η οποία διεξάγεται από τον βετεράνο αρχηγό της αστυνομίας Χανκ Κουίνλαν και τον αφοσιωμένο και πιστό βοηθό του, Πιτ Μένζις. Ο Κουίνλαν είναι αλκοολικός που αναρρώνει και φανατικός κατά του Μεξικού. Έχασε ένα πόδι πριν από πολύ καιρό, και τώρα περπατά με ένα προσθετικό πόδι και ένα μπαστούνι. Εμπλέκει τον Σάντσες, έναν νεαρό Μεξικανό που παντρεύτηκε κρυφά την κόρη του θύματος. Κατά τη διάρκεια της ανάκρισης στο διαμέρισμα του Σάντσες, ο Μένζις βρίσκει δύο ξυλάκια δυναμίτη σε ένα κουτί παπουτσιών στο μπάνιο. Ο Βάργκας, που είχε χτυπήσει κατά λάθος το κουτί των παπουτσιών λίγα λεπτά νωρίτερα και το βρήκε άδειο, κατηγορεί τον Κουίνλαν ότι τοποθέτησε τον δυναμίτη και αρχίζει να υποψιάζεται ότι πολλές από τις προηγούμενες καταδίκες του ήταν παρόμοια κατασκευασμένες. Ο Κουίνλαν απορρίπτει θυμωμένος τον ισχυρισμό του Βάργκας.

Ο «θείος» Τζο Γκράντι, ο αρχηγός μιας εγκληματικής οικογένειας που ερευνά ο Βάργκας, κάνει κοινή υπόθεση με τον Κουίνλαν εναντίον του Βάργκας και βάζει στον Κουίνλαν να πιει, αναγκάζοντάς τον να σπάσει τη νηφαλιότητά του. Ο Γκράντι διατάζει την οικογένειά του να συλλάβει και να ναρκώσει τη Σούζι με παράνομα ψυχαγωγικά ναρκωτικά. Ενώ εκείνη είναι αναίσθητη, εκείνος και ο Κουίνλαν την κλειδώνουν σε ένα δωμάτιο ξενοδοχείου. Στη συνέχεια ο Κουίνλαν δολοφονεί τον Γκράντι και αφήνει το πτώμα εκεί με τη Σούζι. Όμως, μεθυσμένος και εξαντλημένος, αφήνει αμέριμνο και το μπαστούνι του στο δωμάτιο μαζί τους. Όταν η Σούζι ξυπνά και βλέπει το πτώμα, ουρλιάζει για βοήθεια και συλλαμβάνεται ως ύποπτη για τον φόνο, κάτι που εξοργίζει τον Βάργκας. Ψάχνοντας στο δωμάτιο, ο Μένζις βρίσκει το μπαστούνι του Κουίνλαν και συνειδητοποιεί ότι ο Κουίνλαν είναι ο πραγματικός δολοφόνος.

Ο Βάργκας, εξετάζοντας τις προηγούμενες επιτυχίες του Κουίνλαν, επιβεβαιώνει την υποψία του ότι ο Κουίνλαν έχει φυτέψει στοιχεία σε πολλές από τις περιπτώσεις. Αντιμετωπίζει τον Μένζις, ο οποίος δυστυχώς δέχεται να συνεργαστεί μαζί του για να εκθέσει τον Κουίνλαν, φορώντας ένα κοριό και να πάρει μια ομολογία. Ο Κουίνλαν ακούει μια ηχώ από τη συσκευή ηχογράφησης του Βάργκας και συνειδητοποιεί ότι ο Μένζις τον προδίδει. Τοτέ πυροβολεί και τραυματίζει θανάσιμα τον Μένζις. Στη συνέχεια στοχεύει το όπλο του στον Βάργκας, αλλά ο ετοιμοθάνατος Μένζις πυροβολεί τον Κουίνλαν πριν προλάβει να πυροβολήσει. Η Σούζι αθωώνεται και επανενώνεται με τον Βάργκας. Καθώς ο Κουίνλαν πεθαίνει, αποκαλύπτεται ότι ο Σάντσες ομολόγησε τον αρχικό βομβαρδισμό και ότι οι προσπάθειες του Κουίνλαν ήταν όλες μάταιες.

## Διανομή ρόλων
*Όρσον Γουέλς - Αρχηγός της αστυνομίας Χανκ Κουίνλαν
*Τσάρλτον Ίστον - Εισαγγελέας Μιγκέλ Βάργκας
*Τζάνετ Λι - Σούζαν "Σούζι" Βάργκας
*Μαρλέν Ντίτριχ - Τάνια
*Τζόζεφ Καλέια - Αστυνομικός βοηθός Πιτ Μένζις
*Ακίμ Ταμίροφ - θείος Τζο Γκράντι
*Βαλεντίν ντε Βάργκας - Πάντσο
*Ζα Ζα Γκαμπόρ - ιδιοκτήτρια Στριπ-κλαμπ
*Βίκτωρ Μίλαν - Μανόλο Σάντσες
*Τζοάνα Μουρ - Μάρσια Λίνεκερ
*Μορτ Μιλς - Αλ Σβαρτς
*Λάλο Ρίος - Ρίστο
*Ρέι Κόλινς - Εισαγγελέας Ανταΐρ
*Χάρι Σάνον - Αρχηγός της αστυνομίας Πιτ Γκουλντ
*Ντένις Γουίβερ - Νυχτερινός διευθυντής
*Φιλ Χάρβεϊ - Μπλέιν
*Ράστι Γουέσκοατ - Κέισι
*Μέρσεντες ΜακΚέιμπριτζ - αρχηγός συμμορίας
*Γουέιν Τέιλορ - μέλος συμμορίας
*Κεν Μίλερ - μέλος συμμορίας
*Νταν Γουάιτ - συνοριοφύλακας
*Τζόζεφ Κότεν (χωρίς πιστοποίηση) - ιατροδικαστής 

## Παραγωγή
### Ανάπτυξη
Τον Μάρτιο του 1956, το μυθιστόρημα μυστηρίου Badge of Evil κυκλοφόρησε με γενικά ευνοϊκές κριτικές και οι πωλήσεις του ήταν ραγδαίες, με δύο εκτυπώσεις σε σκληρό εξώφυλλο. Ο Έντουαρντ Μαλ, επικεφαλής της παραγωγής της Universal-International , πίστευε ότι το μυθιστόρημα είχε κινηματογραφικές δυνατότητες και κανόνισε να αγοράσει τα δικαιώματα της ταινίας μέσω του λογοτεχνικού πρακτορείου Κέρτις Μπράουν. Μέχρι τον Απρίλιο του 1956, οι *[[Los Angeles Times]]* ανέφεραν ότι τα δικαιώματα ταινιών είχαν αποκτηθεί και ότι ο Άλμπερτ Ζούγκσμιθ (γνωστός ως «Βασιλιάς των Β movies») είχε επιλεγεί ως παραγωγός.  Στη συνέχεια, ο Ζούγκσμιθ ανέθεσε στον τηλεοπτικό συγγραφέα Πωλ Μόνας να γράψει την προσαρμογή του σεναρίου μέσα σε τέσσερις εβδομάδες. Στη συνέχεια, ο Ζούγκσμιθ διάβασε το σενάριο του Μόνας, αλλά δεν νοιάστηκε για αυτό και σταμάτησε προσωρινά οποιαδήποτε περαιτέρω ανάπτυξη του έργου. Μέχρι τον Δεκέμβριο του 1956, ο Ζούγκσμιθ είχε λάβει ένα σημείωμα από το στέλεχος της Universal, Μελ Τάκερ, το οποίο ρωτούσε για την ανάπτυξη του Badge of Evil και πρότεινε τη δυνατότητα να τεθεί ο Τσάρλτον Ίστον ως επικεφαλής του καστ.

Τον Ιανουάριο του 1957, έχοντας μόλις ολοκληρώσει την προώθηση της ταινίας ''Οι δέκα εντολές'' (1956), ο Ίστον είχε λάβει το σενάριο και το θεώρησε αρκετά καλό. Ο ηθοποιός επικοινώνησε με τη Universal για να ρωτήσει ποιον είχαν σκεφτεί για σκηνοθέτη. Του είπαν ότι δεν ήξεραν, αλλά ο Όρσον Γουέλς επιλέχθηκε για τον ρόλο του Χανκ Κουίνλαν. Ο Ίστον τότε απάντησε, *Γιατί όχι και να σκηνοθετήσει ο ίδιος. Είναι πολύ καλός* και το στούντιο απάντησε ότι *θα το σκεφθεί*. Οι επικεφαλής του στούντιο της Universal, Έρνεστ Νιμς και Τζιμ Πρατ - και οι δύο είχαν συνεργαστεί με τον Γουέλς στην ταινία *Ο ξένος* (1946) - άσκησαν πιέσεις ώστε ο Γουέλς να σκηνοθετήσει την ταινία. Με βάση την πρόταση του Πρατ, η Universal-International πρόσφερε στον Γουέλς 125.000 δολάρια για τη δουλειά ως ηθοποιού, να την σκηνοθετήσει και με βάση την επιλογή του να ξαναγράψει το σενάριο.  Στις 11 Ιανουαρίου, ανακοινώθηκε επίσημα ότι ο Γουέλς είχε υπογράψει συμβόλαιο με τον Μαλ για να πρωταγωνιστήσει και να σκηνοθετήσει το Badge of Evil.

Ο Γουέλς είχε πρωταγωνιστήσει στο παρελθόν στο Man in the Shadow (1957). Σύμφωνα με τον Ζούγκσμιθ, την τελευταία μέρα των γυρισμάτων, ο Γουέλ, ο οποίος εντυπωσιάστηκε με τις συγγραφικές ικανότητες του Ζούγκσμιθ, εξέφρασε τον ενδιαφέρον του να σκηνοθετήσει μια ταινία για αυτόν. Ο Ζούγκσμιθ πρόσφερε στον Γουέλς ένα σωρό σενάρια, από τα οποία ζήτησε το χειρότερο. Στη συνέχεια, ο Γουέλς έλαβε το σενάριο του Μόνας για το Badge of Evil και τον οποίο ρώτησε: *Μπορώ να έχω δύο εβδομάδες για να το γράψω;* με τον Ζούγκσμιθ να του απαντά: *Μπορείς να τις έχεις*.

### Σενάριο
 

Για το προσχέδιο του σεναρίου του, ο Γουέλς έκανε πολλές αλλαγές μαζί με μικρότερες αλλαγές για να δέσει καλύτερα η πλοκή. Οι δύο κύριες συνεισφορές του αφορούσαν το θεματικό του στοιχείο του αμερικανικού ρατσισμού και την απόφασή του να αλλάξει αφηγηματικές απόψεις. Μετατόπισε την επιλογή τοποθεσίας από το Σαν Ντιέγκο στα σύνορα Μεξικού-Ηνωμένων Πολιτειών. Ο Γουέλς μετονόμασε τον πρωταγωνιστή από Μιτς Χολτ σε Μιγκέλ Βάργκας,  δηλώνοντας ότι έκανε τον χαρακτήρα Μεξικανό *για πολιτικούς λόγους καθώς ήθελε να δείξει πώς η [[Τιχουάνα]] και οι παραμεθόριες πόλεις είναι αλλοιωμένες από κάθε είδους μιζέρια, και λίγο πολύ δημοσιότητα για τις αμερικανικές σχέσεις*. Το σενάριο γυρίσματος του Γουέλς ολοκληρώθηκε στις 5 Φεβρουαρίου 1958. Ο Ίστον δήλωσε ότι ο Γουέλς ξανάγραψε το σενάριο σε δέκα ημέρες.

### Επιλογή ηθοποιών
Ο Γουέλς επέλεξε την Τζάνετ Λι για τον ρόλο της Σούζι Βάργκας. Πριν την ειδοποιήσει ο ατζέντης της για την οντισιόν, ο Γουέλς επικοινώνησε με τη Λι μέσω τηλεγραφήματος δηλώνοντας πόσο χαρούμενος ήταν που θα συνεργαστεί μαζί της στο Badge of Evil. Η ηθοποιός επικοινώνησε με τον ατζέντη της και δέχτηκε τον ρόλο.  Ο Ντένις Γουίβερ κλήθηκε να κάνει οντισιόν ως νυχτερινός διευθυντής αφού ο Γουέλς τον είχε παρακολουθήσει ως Τσέστερ Γκουντ στο Gunsmoke. Του δόθηκε εντολή να αυτοσχεδιάσει.  Εν τω μεταξύ, ο Ζούγκσμιθ είχε γνωρίσει την Τζοάνα Μουρ σε ένα πάρτι και ήταν αποφασισμένος ότι ήταν κατάλληλη για τον ρόλο της Μάρσια Λίνεκερ.   Ο Γουέλς ολοκλήρωσε το δεύτερο καστ με τον Ακίμ Ταμίροφ, με τον οποίο έπαιξε προηγουμένως στην ταινία *[[Ο κύριος Αρκαντίν]]* (1955),   ενώ ο Τζόζεφ Κότεν, ο Ρέι Κόλινς, η Μάρλεν Ντίτριχ και ο Κίναν Γουίν συμφώνησαν να εμφανιστούν στην ταινία έναντι αμοιβής κλίμακας και χωρίς πίστωση οθόνης. Ο παραγωγός Ζούγκσμιθ επέμεινε επίσης να δοθεί στην φίλη του Ζα Ζα Γκαμπόρ ένας ρόλος καμέο στην ταινία. Τελικά, όλοι οι ηθοποιοί πληρώθηκαν τις αμοιβές βάσει συλλογικής σύμβασης και έλαβαν πίστωση στην ταινία.

Έχοντας γνωρίσει τη Μέρσεντες ΜακΚέιμπριτζ από την εποχή της στο Mercury Theatre, ο Γουέλς της τηλεφώνησε και της ζήτησε να φτάσει στο πλατό. Η Λι και οι ηθοποιοί ντυμένοι ως *κουκουλοφόροι με λιπαρή εμφάνιση* στέκονταν τριγύρω περιμένοντας τον Γουέλς να ξεκινήσει τα γυρίσματα. Ο Γουέλς έκοψε τα μαλλιά της ΜακΚέιμπριτζ και έβαλε μαύρο βερνίκι παπουτσιών πάνω από τα πρόσφατα περιποιημένα μαλλιά και τα φρύδια της. Σύμφωνα με τα απομνημονεύματά της: *Έφεραν από κάπου ένα μαύρο δερμάτινο μπουφάν, και ήμουν «έτοιμη». Ο Όρσον είπε ότι ήθελε μια βαριά, χονδροειδή μεξικάνικη προφορά, του είπα, «Την έχεις!»

[[Αρχείο:Touch-of-Evil-1851-26.jpg|thumb|upright=1.2|[[Όρσον Γουέλς]] (Κουίνλαν), [[Βίκτορ Μίλαν]] (Σάντσες), [[Τζόζεφ Καλλίγια]] (Μένζις), και [[Τσάρλτον Ίστον]] (Βάργκας)]]
Ο Τζόζεφ Καλίγια επιλέχθηκε ως ο επί χρόνια συνεργάτης του Κουίνλαν, Πιτ Μένζις, δίνοντας στον Γουέλς την ευκαιρία να συνεργαστεί με έναν ηθοποιό που θαύμαζε από καιρό. Είπε ο Γουέλς:


*Ακόμη και μεταξύ αυτών των ερμηνευτών, η ειλικρίνεια ενός ανθρώπου ξεχωρίζει*, έγραψε ο Τζορτζ Ε. Τέρνερ, ιστορικός κινηματογράφου και συντάκτης του The American Cinematographer . *Ο Τζόζεφ Καλίγια, ένας βετεράνος ηθοποιός από τη Μάλτα, κάνει τον Menzies τον πιο ρεαλιστικό και συγκινητικό χαρακτήρα της ταινίας...Η αγωνία του είναι η αληθινή λίθος της ταινίας*.

== Υποδοχή ==
=== Σύγχρονες κριτικές ===
Ο Χάουαρντ Τόμσον των *New York Times* έγραψε: *...ενώ το καλό εναντίον του κακού παραμένει στο κείμενο, η μόνιμη εντύπωση αυτής της ταινίας είναι το αποτέλεσμα και όχι η ουσία, εξ ου και η πραγματική της αξία*. Ο Τόμσον επαίνεσε τη σκηνοθεσία της ταινίας σημειώνοντας ότι *ο κύριος Γουέλς είναι ένας λαμπρός μάγος με κόλπα. Χρησιμοποιώντας μια εξαιρετική κάμερα (επανδρωμένη από τον Ράσελ Μέτι) σαν μαστίγιο μαύρου φιδιού, ρίχνει τη δράση στο μάτι του θεατή*. Ο Φίλιπ Σέουερ των *Los Angeles Times* έγραψε:*"Όπως συνήθως, ο Γουέλς έχει τοποθετήσει τη διάθεση πάνω από το περιεχόμενο. Αλλά τι διάθεση! *Ο άρχων του τρόμου* είναι υποκλειδωμένο, υποφωτισμένο και υπό παρακολούθηση (για τον ήχο), αλλά με τη βοήθεια του θαυμαστού του Ράσελ Μέτι μια κινητή κάμερα γυρίζει μπροστά, όπως ο καθαρός κινηματογράφος που τόσο συχνά καταφέρνει να είναι, πλήρης με ενσωματωμένες θήκες*.Το Harrison's Reports θεώρησε ότι ο Γουέλς *έχει κοσμήσει την ιστορία με περίεργους χαρακτηρισμούς και, σε μια προφανή προσπάθεια να ξεφύγει από τη ρουτίνα δημιουργίας εικόνων, έχει κάνει δραματική χρήση ασυνήθιστων φωτογραφικών γωνιών, σκιών και φωτισμού. Αυτό κάνει μια καλλιτεχνική προσέγγιση αλλά φαίνεται να μειώνει τον δραματικό αντίκτυπο της ιστορίας. Η υποκριτική είναι πολύ καλή και ορισμένες από τις μεμονωμένες σκηνές είναι τεταμένες και συναρπαστικές*.

Το περιοδικό Variety θεώρησε ότι *ο Γουέλς εδραιώνει το δημιουργικό του ταλέντο με μεγαλοπρέπεια, αλλά δυστυχώς οι συνθήκες της ιστορίας υποφέρουν. Υπάρχει ανεπαρκής προσανατολισμός και πολύ λίγη έκθεση, με αποτέλεσμα ένα μεγάλο μέρος της δράσης να είναι μπερδεμένο και δύσκολο να συσχετιστεί με την πλοκή. Το σενάριο του Γουέλς περιέχει σκληρούς διαλόγους και η φωτογραφία του Ράσελ Μέτι είναι ρευστή και εντυπωσιακή για να φτιάξει μια καλή ταινία*. Η Ντόροθι Μάστερς, που έκανε κριτική για την εφημερίδα New York Daily News, έδωσε στην ταινία τρία αστέρια από τα τέσσερα σημειώνοντας ότι *ο άρχων του τρόμου του Γουέλς είναι εμφανές σε ένα τεντωμένο παιχνίδι οθόνης, σασπένς παρουσίαση, έντονο φόντο, άγνωστες γωνίες κάμερας και μια περίεργη ποικιλία χαρακτήρων. Η παραγωγή είναι πλεονέκτημα και υποστηρίζονται άρτια από το υπόλοιπο καστ*.

=== Διακρίσεις ===
Αν και η Universal Pictures έκανε ό,τι μπορούσε για να αποτρέψει την ταινία από το να επιλεγεί για το Παγκόσμιο Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Βρυξελλών του 1958 — μέρος της παγκόσμιας έκθεσης Expo 58 —  έκανε την ευρωπαϊκή πρεμιέρα της και ο Γουέλς κλήθηκε να παρευρεθεί. Προς έκπληξή του, ο Γουέλς κέρδισε τα δύο κορυφαία βραβεία. *Ο άρχων του τρόμου* θα λάβει επίσης το Διεθνές Βραβείο Κριτικών και ο Γουέλς αναγνωρίστηκε για το σύνολο του έργου του.

===Κριτική επαναξιολόγηση ===
Το 1998, ο [[Ρότζερ Ίμπερτ]] πρόσθεσε το *ο άρχων του τρόμου* στον κατάλογο του με τις Μεγάλες Ταινίες. Επαίνεσε τους πρωταγωνιστές και τους δεύτερους ηθοποιούς και υποστήριξε *ότι η κινηματογράφηση «δεν ήταν απλώς επιδεικτική», αλλά χρησιμοποιήθηκε για να προσθέσει βάθος στην περίπλοκη υπόθεση δείχνοντας διαπροσωπικές συνδέσεις και «παγιδεύοντας [τους χαρακτήρες] στα ίδια πλάνα*. Ο Ιμπερτ υπέθεσε επίσης ότι ο ρόλος του Γουέλς ήταν ημι-αυτοβιογραφικός, περιγράφοντας τον χαρακτήρα του Κουίνλαν περιθάλποντας παλιές διαμάχες και επιδεικνύοντας μια εμμονική επιθυμία για έλεγχο που αναμφισβήτητα παραλληλίζεται με τη ζωή και την καριέρα του Γουέλς.  Ο Τοντ Μακάρθι του Variety δήλωσε ότι παρόλο που η αποκατεστημένη ταινία ήταν ουσιαστικά η ίδια, σημείωσε ότι η πλοκή της ταινίας είναι πιο συνεκτική και ότι *λόγω της παρθένας νέας εκτύπωσης, η τεχνική δεξιοτεχνία του Γουέλς και η έξυπνη χρήση των τοποθεσιών δεν ήταν ποτέ πιο εμφανείς , και ολόκληρη η ταινία παίζει πιο ομαλά*. Ο Πίτερ Στακ του San Fransisco Gate έγραψε ότι *το "ο άρχων του τρόμου" είναι μια έξυπνη αρχή γιατί η εκπληκτική κινηματογραφική εφεύρεση του Γουέλς και η πειστική παρουσία του ως αστέρα είναι πρωταρχικά νουάρ αξιοθέατα. Το βλέμμα, ένα επιδέξια διαρρυθμισμένο κλίμα από περίεργες σκιές και γωνίες, νέον φωτισμοί και οι άψογες χορογραφημένες σκηνές δράσης, κρατούν το ενδιαφέρον κεντρικά μέσα από μια επινοημένη πλοκή και την ερμηνεία των ηθοποιών*.

Ο Μάικλ Γουίλμινγκτον της Chicago Tribune έγραψε θετικά ότι η ταινία ήταν *κοντά στην κορυφή του φιλμ νουάρ χάρη στα αδιάφορα κινούμενα πλάνα κάμερας, τις εφιαλτικές γωνίες και τις απίστευτα εύθυμες, διασκεδαστικές ερμηνείες*. Ο Κένεθ Τούραν, κάνοντας κριτική για τους Los Angeles Times, συνόψισε την επανέκδοση του 1998: *Φωτογραφημένο από τον Ράσελ Μέτι, το "ο άρχων του τρόμου" είναι ένα από τους σημαιοφόρους για το είδος της εντυπωσιακής δουλειάς με την κάμερα που προτιμούσε ο Γουέλς. Εξπρεσιονιστική στα άκρα, γεμάτη με σκιές, γωνίες και κινηματογραφικές ακμές, η ταινία ανεβάζει τη συνηθισμένη εφιαλτική ατμόσφαιρα του φιλμ νουάρ σε επίπεδο που λίγες άλλες ταινίες έχουν προσπαθήσει*. Το 2012, η κριτικός Μανόλια Ντάρτζις συμπεριέλαβε την ταινία ως μία από τις δέκα αγαπημένες της όλων των εποχών στον κατάλογο δημοσκοπήσεων των κριτικών Sight & Sound του 2012 .

Στον ιστότοπο συγκέντρωσης κριτικών [[Rotten Tomatoes]], η ταινία έλαβε βαθμολογία έγκρισης 95% με βάση 79 κριτικές, με μέση βαθμολογία 8,80/10. Η κριτική συναίνεση αναφέρει: *Καλλιτεχνικά καινοτόμο και συναισθηματικά συναρπαστικό, το κλασικό νουάρ του Όρσον Γουέλς είναι μια οπτική απόλαυση, καθώς και ένα σκοτεινό, μοχθηρό θρίλερ*.  Στο [[Metacritic]], η ταινία έχει σταθμισμένο μέσο όρο βαθμολογίας 99 στα 100, με βάση 22 κριτικούς, υποδεικνύοντας «καθολική αναγνώριση».

Το 1998, το περιοδικό Time Out διεξήγαγε μια δημοσκόπηση και η ταινία ψηφίστηκε ως η 57η καλύτερη ταινία όλων των εποχών. Το 2000, η ταινία κατατάχθηκε στο Νο. 55 στον κατάλογο με τις 100 καλύτερες ταινίες του  Village Voice .  Ο άρχων του τρόμου τοποθετήθηκε στο Νο. 64 στον κατάλογο "100 Χρόνια...100 Θρίλερ " του Αμερικανικού Ινστιτούτου Κινηματογράφου το 2001.

Στην ψηφοφορία του Sight & Sound Greatest Films of All Time του 2012 , η ταινία τοποθετήθηκε στο Νο. 26 και στο Νο. 57 από τους σκηνοθέτες και τους κριτικούς αντίστοιχα.  Το 2015, η ταινία κατατάχθηκε στην 51η θέση στον κατάλογο του BBC με τις *100 καλύτερες αμερικανικές ταινίες'', που ψηφίστηκε από κριτικούς κινηματογράφου από όλο τον κόσμο.

## Παραπομπές

## Βιβλιογραφία
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Εξωτερικοί σύνδεσμοι

*

Κατηγορία:Ταινίες του 1958
Κατηγορία:Φιλμ νουάρ
Κατηγορία:Ταινίες παραγωγής Universal Pictures
Κατηγορία:Ταινίες Εθνικού Μητρώου Κινηματογράφου Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής
Κατηγορία:Ταινίες γυρισμένες στην Καλιφόρνια
Κατηγορία:Ταινίες τοποθετημένες στις Ηνωμένες Πολιτείες
Κατηγορία:Ταινίες τοποθετημένες στο Μεξικό
Κατηγορία:Ταινίες σε σκηνοθεσία Όρσον Γουέλς
Κατηγορία:Ταινίες βασισμένες σε αμερικανικά μυθιστορήματα
Κατηγορία:Ταινίες με απαγωγή
Κατηγορία:Αμερικανικές ταινίες μυστηρίου
Κατηγορία:Αμερικανικές αστυνομικές θρίλερ ταινίες
Κατηγορία:Αμερικανικές ασπρόμαυρες ταινίες
Κατηγορία:Αμερικανικές ταινίες της δεκαετίας 1950
Κατηγορία:Αγγλόφωνες ταινίες