Dzifa Gomashie

Wodzi **Ablah Dzifa Gomashie** le July 5, 1965 dzi, eye wònye Ghana fefewɔla, sinimawɔla, kple agbalẽŋlɔla xɔŋkɔ aɖe. Le dɔ si wòwɔna le modzakaɖeɖe me megbe la, enye kplɔla kple dunyahela hã. Fifia ele dɔ wɔm abe fianyɔnu vidada si nɔ anyi tso blema ke ene le Aflao nutoa me eye wòle du ƒum be yeaxɔ nɔƒe le sewɔtakpekpe me be yeanɔ Ketu South nutome teƒe na NDC dunyaheha la.

Eƒe dɔwɔwɔ le dziɖuɖu me dometɔ aɖewoe nye Tsaɖiɖi ƒe Dɔdzikpɔla ƒe kpeɖeŋutɔ tso ƒe 2013 va ɖo ƒe 2017 esime John Mahama nye Dukplɔla. Emegbe le ƒe 2025 me la, etrɔ yi dziɖuɖu ƒe dɔ kɔkɔ aɖe me abe Dziɖuɖumegã vevitɔ si kpɔa tsaɖiɖi ƒe dɔwɔƒea dzi le Mahama ƒe dziɖuɖua te ene.

## Sukudede
Wodzi Ablah Dzifa Gomashie le July 25, 1965 dzi le Accra, eye edzilawo, Patrick kple Helen Gomashie. Togbɔ be wodzii le fiadu me hã la, eƒe ƒomea tso Aflao le Volta Nutome le Ghana gbã. Le eƒe sekɛndrisuku dede ta la, ede St. Louis Senior High School le Kumasi. Emegbe eyi ɖasrɔ̃ nu le Ghana Yunivɛsiti, afisi wòxɔ dzeside vovovo etɔ̃ le: Diploma le Fefewɔƒewo ƒe Aɖaŋudɔwo me, ɖaseɖigbalẽ le Fefewɔƒewo Dzikpɔkpɔ me, kple master ƒe ɖaseɖigbalẽ le Afrika Nusɔsrɔ̃ me.

## Dᴐwᴐna
Ablah Dzifa Gomashie dze eƒe dɔ gɔme abe fefewɔla ene le ƒe 1985 me esime wòge ɖe fefewɔha aɖe si woyɔna be Talents Theatre Company me. Tso ɣemaɣi la, ewɔ fefe geɖe le fefewɔƒea, siwo dometɔ aɖewoe nye Black Star kple The Third Woman, eye wòwɔ akpa vevi aɖe le sinima geɖewo abe Ghost Tears kple Heart of Gold ene me. Enye agbalẽŋlɔla bibi aɖe hã si wɔ TV dzi wɔna xɔŋkɔ aɖe le GTV si woyɔna be By The Fire Side eye wòwɔe. Ðoɖo sia zã ŋutinyagbɔgblɔ tsɔ kpe ɖe ɖeviwo ŋu be woƒe nuxexlẽ ƒe ŋutetewo nanyo ɖe edzi, togbɔ be womele eɖem fia fifia o elabena ehiã na ame yeyewo.

Le eƒe modzakaɖedɔwo godo la, ekpɔa nuɖuɖudzraƒe aɖe si ŋkɔe nye Mama ƒe Dzodoƒe le Ashale Botwe tsã, gake wotu fifia.

## Dunyahehe
Le ƒe 2013 me la, Dukplɔla John Dramani Mahama tiae be wòanye Tsaɖiɖi, Aɖaŋudɔwo, kple Dekɔnuwo ƒe Dɔdzikpɔla ƒe kpeɖeŋutɔ. Enɔ dɔ sia me vaseɖe ƒe 2017 me, esime eƒe dunyaheha, NDC, bu le tiatiawɔwɔa me eye dziɖuɖu yeye va xɔ dɔa.

**Ƒe 2020 ƒe Tiatiawɔblɔɖe**

Le August 24, 2019 dzi la, eʋli ho le eƒe akpaa ƒe ememe hoʋiʋli me be yeaʋli ho le Ketu South nutoa me. Eɖu dzi le hoʋiʋlia me kple ame 586, eye wòɖu ame etɔ̃ bubu siwo di be yewoaxɔ ɖoƒea dzi. Le ƒe 2020 ƒe dukɔa ƒe tiatia vevitɔ me la, exɔ NDC ƒe zikpui la kple ame 84,664, eye wòɖu ame vevitɔ bubu si nye David Quarshie dzi bɔbɔe. Aʋadziɖuɖu sia na wòzu nyɔnu gbãtɔ si nɔ nuto ma teƒe le sewɔtakpekpea me kpɔ.

**Ƒe 2024 ƒe Tiatiawɔblɔɖe**

Le May 2023 me la, egaɖu eƒe akpaa ƒe ememe akɔdada dzi ake esi wòda akɔ 1,545 be wòkpɔtɔ nye woƒe ametia. Le December 2024 ƒe tiatiawɔɣia la, wogada akɔ nɛ be wòagage ɖe sewɔtakpekpea me zi evelia. Exɔ ame 78,902, si nye 93% kloe le akɔdada siwo katã woda la me, si ɖee fia be ame siwo le eƒe nutoa me la da asi ɖe edzi vevie.

Le January 2025 me la, Dukplɔla la tiae be wòanye Tsaɖiɖi, Dekɔnuwo, kple Nuwɔwɔ ƒe Aɖaŋudɔwo ƒe Dɔdzikpɔlagã. Esi wòƒo nu kple sewɔtakpekpea ƒe ƒuƒoƒo si kpɔa eƒe dɔ yeyea dzi dada dzi la, eɖee fia be dukɔa hiã xɔ kple dɔwɔƒe nyuiwo be woatsɔ adzi tsaɖiɖi ƒe asitsatsa ɖe edzi na nutoa me tɔwo kple amedzrowo.

**Kɔmitiwo**

Le sewɔtakpekpea me la, enye ƒuƒoƒo vevi eve me tɔ: ɖeka wɔa dɔ tso mɔ siwo dzi woato aɖe ahedada dzi akpɔtɔ ŋu eye bubu si léa fɔ ɖe asitsatsa, dɔwɔƒewo, kple tsaɖiɖi ŋu.

## Ame ŋutɔ ƒe Agbenɔnɔ
Gomashie ɖe Martin K.G. si megali o. Ahiaglo ƒe ŋkɔ. Wo ame evea medzi vi aɖeke ɖekae o. Gake viŋutsuvi aɖe le Dzifa si tso ƒomedodo aɖe si nɔ wo dome do ŋgɔ me. Kristotɔe wònye.

## Bubudede ame ŋu
3Music Awards ƒe ɖoɖowɔlawo tsɔ bubu tɔxɛ aɖe nɛ be woatsɔ aɖu nusianu si wòwɔ le Ghana modzakaɖedɔwɔƒewo la ƒe azã.

## Nya siawo tsoƒe