open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ཁང་ཆེས་

ཤིང་དང་ ལྕགས་ཀྱིས་ བཟོ་བཟོ་བའི་ ཁྱིམ་ནང་ གི་ཅ་ལ་ཚུ་ལུ་ཁང་ཆེས་ ཟེར་སླབ་འོང་།



Vrba postelja.jpg|
Lundia-hylly.jpg|
Table set by tapiovaara.jpg|
VOLTAIRE Seat.jpg|
A_brown_sofa_(2005-03-03).jpg|
Hocker (fcm).jpg|
Salemer Münster Musikerzimmer Notenschrank.jpg|
Vedel childrens furniture gh.jpg|
པ་ལང་

པ་ལང་ འདི་ ཤེལ་དམ་ ཤིང་ ཨིང་ ཆབ་ཆུ་། ཤེལ་དམ་ ཤེལ་དམ་ ཀ་ཀུར་ ཨང་ ཨིང།
ཨེན་ཊཱག་ཊི་ཀ་

**ཨེན་ཊཱག་ཊི་ཀ**

འཛམ་གླིང་ནང་ལུ་ གླིང་ཆེན་༧ ཡོདཔ་ཨིནམ་དང་ དེ་ནང་ལས་གཅིག་འདི་ཨེན་ཊཱག་ཊི་ཀ་འདི་ཨིནམ་དང་ ས་གོ་ཡང་འཛམ་གླིང་གི་ས་གོ་ལྷོ་ཕྱོགས་ཁ་ཐུག་ལུ་ཡོདཔ་ཨིན། ས་གོ་འདི་ལྷོ་ཁ་ཐུག་འབདཝ་ལས་ ཉིནམ་གནམ་མེད་ས་མེད་ཕོག་ནི་མེདཔ་ལས་ ཁཝ་རྐྱབ་སྟེ་འཁྱེག་གི་གང་སྟེ་ཡོད་པའི་ས་གླིང་ཅིག་འབད་ནི་དེ་གིས་ མི་གིས་གཞིས་མ་ཆགས་པར་ཡོདཔ་ལས་ ད་ལྟོ་རྒྱལ་ཁབ་ཡང་མེན་པའི་གུར་ རྒྱལ་ཁབ་ག་གི་ཡང་དབང་སྟེ་མེདཔ་ཨིན། 

གླིང་ཆེན་འདི་གླིང་ཆེན་གཞན་དང་ཕྱདཔ་ད་སྦོམ་ཆུང་གི་གྲས་ལས་ཨང་ ༥ པ་ཨིནམ་དང་ སའི་རྒྱ་ཚད་འབད་བ་ཅིན་ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་ ༡༤,༢༠༠,༠༠༠ ༼ས་ཡ་བཅུ་བཞི་ཉིས་འབུམ་ཐམ་པ་༽ ཡོདཔ་ཨིན་པས། ས་གླིང་འདི་དུས་རྒྱུན་རང་འཁྱེག་གི་གང་སྡོདཔ་ལས་ དཔྱ་སྙོམས་ལུ་འཁྱེག་གི་སྟུག་ཚད་ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༡.༩ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན། འཁྱེག་འདི་ནང་ འཛམ་གླིང་ནང་འཐུང་བཏུབ་པའི་ཆུ་གི་བརྒྱ་ཆ་ ༧༠ དེ་ཅིག་འཁྱེག་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། 

ས་གླིང་འདི་ནང་ ཆརཔ་ཡང་དཀོན་དྲག་ཡོདཔ་ལས་ ས་གོ་འདི་སྐམ་དྲགས་དང་ བསིལ་དྲགས་ དེ་ལས་རླུང་འཚུབ་ཆེ་སུ་ཡོད་མི་ཅིག་ཨིན། ད་ལྟོའི་གནས་སྟངས་ནང་ ས་གླིང་འདི་རྒྱལ་ཁབ་ ༣༠ དེ་ཅིག་གིས་སྤྱི་རུབ་སྦེ་བདག་འཛིན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིནམ་དང་ དེ་ཡང་གཙོ་བོ་རང་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལུ་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ཚུ་གིས་བར་ན་ ཆིངས་ཡིག་ཅིག་བཟོ་ཡོདཔ་ལས་བརྟེན་ཨིན་པས། ས་གླིང་འདི་ནང་ གཏན་རྐྱང་སྡོད་མི་མེད་རུང་ སྐབས་སྐབས་སྦེ་སྡོད་མི་འདི་ མི་གྲངས་ ༡༠༠༠ ལས་ ༥༠༠༠ བར་ན་འོང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།     

ཁུངས་གཏུགས།

https://en.wikipedia.org/wiki/Antarctica

----
* ཨཕ་རི་ཀ


061212-nordkapp.jpg
GletscherMM.jpg
Fryxellsee Opt.jpg
Mount Erebus Aerial 2.jpg
Aurore australe - Aurora australis.jpg
ཡུ་ནའིཊེཊ་སི་ཊེས

**ཡུ་ནའིཊེཊ་སི་ཊེསི** ༼ United States of America ༽ རྒྱལ་ཁབ་འདི་ གཙོ་བོ་བྱང་ཨ་མི་རི་ཀ་ལུ་ཆགས་ཡོདཔ་ཨིན།

## མངའ་སྡེ

Golden Gate Bridge Clear.JPG
Lexington Battle Green, Lexington MA.jpg
0326New York City Statue of Liberty.JPG
Castillo de Disneyland.jpg


-------
* ཀེ་ན་ཌ
* མེཀསི་ཀོ་
ཊེམ་པེལེཊི:བཏོན་གཏང་

**This } is a [[:Category:Candidates for speedy deletion|candidate for speedy deletion]]**
As Reason was given: "*}*"

If you disagree with its speedy deletion, please explain why on this page.



Using of this template:
 gives *Spam* as reason.
 gives the same but the first sentence would be: *This category is a candidate for speedy deletion.*

**Please don't forget to sign a request for deletion!**
བྱང་ཀོ་རི་ཡ་

**བྱང་ཀོ་རི་ཡ་**(조선민주주의인민공화국, 朝鮮民主主義人民共和國)

---------
* པིའོང་ཡང་
* ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་
* ཀྲུང་ཀོ
ཨས་ཊེཡེ་ལི་ཡ

**ཨས་ཊེཡེ་ལི་ཡ་** ( *Australia*) ནི་ཨོ་སི་ནི་ཡ་གླིང་ཆེན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན། སྤྱི་ལོ་༢༠༢༤ ལུ་ མི་ས་ཡ་༢༧ སྡོད་སའི་ས་གནས་ཀྱི་གཞུང་འབྲེལ་སྐད་ཡིག་འདི་ ཨིང་སྐད་ཨིན།

----
* སིཌི་ནི
* མེལ་བོརོན
* ཨ་ཌི་ལེ་ཌི
* བིརིསི་བེན
* བོརོ་ཀཱན་ཧིལ
* དར་ཝིན
* ཧོ་བཱཊི
* ལིན་ཌི་མེན
* ལོརོཌི་ཧོ་ཝི
* པརཐ
ཨའིསི་ལེནཌ་

**ཨའིསི་ལེནཌ་**


Image:Iceland sat cleaned.png|ཨའིསི་ལེནཌ
Image:Map of Iceland.svg|ཨའིསི་ལེནཌ
Image:Grímsey Iceland.JPG|


* Commons:https://commons.wikimedia.org/wiki/%C3%8Dsland
འབྲུག་ཙན་དན་

རྒྱལ་པོའི་བརྟན་བཞུགས་འདི་ འགོ་དང་པ་ ༡༩༥༣ ལུ་ རྩོམ་སྒྲིག་འབད་འབདཝ་ཨིནམ་དང་ ༡༩༦༦ ལུ་ གཞུང་འབྲེལ་བཟོ་ཡོདཔ་ཨིན།
རྒྱལ་པོའི་བརྟན་བཞུགས་ཀྱི་ཚིག།

**རྒྱལ་པོའི་བརྟན་བཞུགས།**



:འབྲུག་ཙན་དན་བཀོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ན།།

:དཔལ་ལུགས་གཉིས་བསྟན་སྲིད་སྐྱོང་བའི་མགོན།།

:འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མངའ་བདག་རིན་པོ་ཆེ།།

:སྐུ་འགྱུར་མེད་བརྟན་ཅིང་ཆབ་སྲིད་འཕེལ་།།

:ཆོས་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་།།

:འབངས་བདེ་སྐྱིད་ཉི་མ་ཤར་བར་ཤོག།།



:*(Druk tsenden keipi* 
:*gyelkhap na*
:*Pyel loog nig tyensi* 
:*chongwei gyen*
:*Druk gyelpo ngadak rinpoche*
:*Koo jurmey tyentsing chap tsid pyel*
:*Che sangye tyenpa darshing gyel*
:*Bang deykyed nyima shar wara sho.)*

*འབྲུག་ཡུལ།

## འབྲེལ་མཐུད།
* http://www.un.int/wcm/content/site/bhutan/pid/7054
སྤུ་ན་ཁ་

ཞབས་དྲུང་གི་དགུང་ལོ་༢༣་ བཞེས་པའི་མེ་འབྲུག་ལུ་འོབས་མཚོ་པའི་དཔུང་གིས་བསུས་ཏེ་ཡུལ་ལ་དགེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཁ་བཞི་ལྷོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཙནྡན་ནགས་མོའི་ལྗོངས་ལུ་བྱོན་ནུག། ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་རྒྱལ་ཁབ་དབང་དུ་བསྡུ་བ་གྱི་མ་ཚད་ སྤུ་ན་ཁ་རྫོང་སྤྱི་ལོ་༡༦༣༧ ལུ་གསར་བཞེངགནང་ནུག། དེ་གི་སྐབས་རྫོང་བཞེང་མི་དེ་ཡང་སྤུ་ན་ཁ་བ་ལིང་ལས་ཨིན་མི་བཟོཝ་བ་ལིང་པ་ཟེར་མི་འདི་ཨིན་མས།ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་བཀའ་གནང་པ་ལྟར་དུ་དགེ་འདུན་པའི་གསོལ་བཏབ་ཡང་སྤུ་ན་ཁ་ལུ་བྱོན་ནི་ཡོདཔ་འབད་བཟོ་གནང་ནུག ཤུལ་ལས་རྫོང་བཞེང་ཚར་འབད་སྤྱི་ལོ་༡༦༥༡ གྱི་ལོ་ལུ་སྐུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལུ་ཐིམ་སོ་ནུག རྫོང་གི་མིང་ཡང་སྤུ་ཐངས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཕོ་བྲང་ཟེར་བཏགས་གནང་ནུག རྫོང་འདི་ཕོ་ཆུ་དང་མོ་ཆུ་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་ཆགས་འདི་ཡོདཔ་ཨིན། སྤུ་ན་ཁའི་ཚེས་བཅུ་འདི་ཟླཝ་དང་པའི་ནང་གནང་ཚུལ་ཡོདཔ་ཨིན།
བསམ་གྲུབ་ལྗོངས་མཁར་

**བསམ་གྲུབ་ལྗོངས་མཁར་**      གྲོང་􀮣 བསམ་གྲུབ་ལྗོངས་མཁར་རྫོང་ཁག
## ཁོར་ཡུག
## མགྲོན་ཁང་།
## ལོ་རྒྱུས།
## ལྗོངས་རྒྱུ།
## ཡུལ་ཚོ།
## མིང་ཐོགས་ཚུལ།
## དུས་ཆེན།
## མི་སྣ།

## པར་རིས་བར་འཁྱམས།
## ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།
## དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག།
## ད་དུང་གཟིགས།
## ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
ནོ་ཝེ་

**ནོ་ཝེ་**


Borgundstavkirke.jpg|Old Church
Geiranger2.JPG|Geiranger
Sognefjord, Norway.jpg|Sognefjord
Vippetangen2.jpg|Oslo
Vegaoyan.jpg|West Norway coast
Mixed_Picea_(Spruce)_forest_from_Vestfold_county_in_Norway.jpg|Forest
Norway National House.JPG|Norway National House
Troll_A_Platform.jpg|Oil platform
ཕུན་ཚོགས་གླིང་

**ཕུན་ཚོགས་གླིང་**      གྲོང་􀮣 ཆུ་ཁ་རྫོང་ཁག
ཀྲོང་གསར་

## '''ཀྲོང་གསར་''' [[ཀྲོང་གསར་རྫོང་ཁག]]
ཀྲོང་གསར་རྫོང་འདི་ སྡེ་སྲིད་ཁྲི་རབ་གསུམ་པ་ ཆོས་རྒྱལ་མི་འགྱུར་བརྟན་པ་ ཧེ་མ་མང་སྡེ་ལུང་པའི་སྤྱི་བླ་འབད་བཞུགས་པའི་སྐབས་དང་ཕུ་ལས་ཡོངས་འཛིན་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་གིས་མོན་སྒྲུབ་སྡེ་ཟེར་གདན་ས་ལྕགས་གནང་ཡོད་མི་འདི་སྤྱི་ལོ་ ༡༦༤༤ གི་ལོ་ལུ་རྒྱ་བསྐྱེད་སྦོམ་མཛད་དེ་བཞེངས་པའི་ཁར་ རྫོང་གི་མིང་ཡང་འབྲུག་མི་འགྱུར་ཆོས་འཁོར་རབ་བརྟན་རྩེ་རྫོང་ཟེར་བཏགས་གནང་ནུག་ དེ་གིས་འབད་ ད་རེས་ནང་པར་ཆོས་རྩེ་རྫོང་ཟེར་སླབ་སྲོལ་དང་། ཧེ་མ་ལས་ཡོངས་འཛིན་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་གིས་གདན་ས་གསརཔ་བཅགས་གནངམ་ལས་ གཡུས་སྐད་ལས་རྟ་དྲངས་ཏེ་ ཀྲོང་གསར་རྫོང་ཟེར་དར་ཏེ་ཡོད།  དེ་བསྒང་བླམ་ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་གིས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་དབང་དུ་བསྡུ་ནི་གི་དགོངས་བཞེད་སྦོམ་ཡོད་མི་འདི་ མང་སྡེ་སྤྱི་བླ་མི་འགྱུར་བརྟན་ཐོག་ལས་ ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་གེ་ར་དབང་དུ་བསྡུ་ཞིན་ན་ ཤར་ཕྱོགས་ཁ་ཐུག་ལུ་རྫོང་དྲུག་བཞེངས་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་ལུ་ཕན་ཐོགས་པའི་ཕྱག་ལཱ སྦོམ་ཤོས་ཅིག་ རྫོང་གཞིས་འདི་ནང་ལས་མཛད་གནང་ནུག་ ཤུལ་ལས་ཡང་དཔོན་སློབ་ཚུ་གི་བར་ན་ དབང་ཚད་ཀྱི་སྐོར་ལས་མ་འགྲིགས་པར་ དམག་རྐྱབ་རྐྱབ་ས་ཨིན་རུང་ཀྲོང་གསར་དཔོན་སློབ་ལུ་ དཔོན་སློབ་གཞན་ཚུ་གིས་གླགས་མ་ཁེལ་བ་ ཀྲོང་གསར་དཔོན་གྱིས་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ལས་ འབྲུག་བརྒྱུད་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ དང་པ་མཛད་མི་ཡང་ཀྲོང་གསར་རྫོང་ནང་ལས་བྱོན་ནུག་ དེ་འབད་ནི་འདི་གིས་ འབྲུག་རྒྱལ་རབས་ནང་ལུ་ རྫོང་གཞིས་འདི་གལ་ཆེ་ཏོག་ཏོ་ཅིག་འབད་བརྩི་ཁུངས་གནངམ་ཨིན་ནོ།།

ཀྲོང་གསར་པའི་གཡུས་འདི་ལུ་ཡོངས་གྲགས་ལུ་མང་སྡེ་ཟེར་ཡང་སླབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།དེ་ཡང་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་། ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེ་ད་ལྟོ་རྫོང་ཡོད་པའི་ས་གནས་ཁར་བྱོན་ཏེ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་གནང་བ་དང་འབྲེལ། མ་འོངས་པར་གསང་བསྔགས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་ཤིང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འབྱོན་ནིའི་ལུང་བསྟན་ཡང་གནང་ནུག་ དེའི་ཤུལ་ལས་སྤྱི་ལོ་༡༣༥༧ལུ་ཀུན་མཁྱེན་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་མཆོག་ཀྲོང་གསར་ཤེས་རབ་གླིང་ཟེར་བའི་ས་གནས་ཁར་བྱོན་ཏེ་བཀའ་ཆོས་གསུངས་པའི་འབུལ་བ་སྦེ། མི་སེར་འདི་ཚུ་གིས་འབྲུ་སྣ་ལེ་ཤ་ཕུལ་ནི་འདི་གི། རིན་པོ་ཆེ་ཐུགས་དགྱེས་ཏེ། ང་ལ་འབྲུ་མང་དུ་འདེགས་པས་ན་མང་སྡེག་ཟེར་ལུང་པའི་མཚན་ལུ་ཡང་དེ་སྤེ་བཏགས་གནང་མི་འདི་ཤུལ་ལས་སྒྲ་འགྱུར་ཏེ་མང་སྡེག་ཟེར་སོང་ཡོདཔ་ཨིན། ལྷག་པར་དུ། ཀུན་མཁྱེན་མཆོག་གི་བྱིན་བརླབས་ཀྱིས། ད་རེས་རྫོང་འདི་ནང་དཀར་རྙིང་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་བསྟན་པ་དར་འདི་ཡོདཔ་ཨིན།
རྒྱ་གར

** ཨིན་ཌི་ཡ། (རྒྱ་གར) ** འམ་རྒྱ་གར་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ནི་ལྷོ་ཨེ་ཤི་ཡའི་རང་དབང་དམངས་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན། རྒྱ་གར་འདི་ ས་ཆའི་ཆགས་ཚུལ་གྱི་ཐོག་ལས་ འཛམ་གླིང་ནང་ རྒྱལ་ཁབ་སྦོམ་ཤོས་༧ པ་ཨིནམ་མ་ཚད་ མི་རློབས་ཀྱི་ཐོག་ལས་ དམངས་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་པ་དང་ སྦོམ་ཤོས་ཅིག་ཨིན། ལྷོ་ཕྱོགས་ལུ་ རྒྱ་གར་རྒྱ་མཚོ་དང་ ནུབ་ཕྱོགས་ལུ་ ཨ་ར་བི་ཡན་མཚོ་ དེ་ལས་ ཤར་ཕྱོགས་ལུ་ བེང་གཱལ་མཚོ་ཁུག་ཚུ་གིས་ བསྐོར་ར་རྐྱབ་སྟེ་ཡོད་མི་ རྒྱ་གར་གྱི་མཚོ་མཐའ་ཡོངས་བསྡོམས་ ཀི་ལོ་མི་ཊར་༧༥༡༧ ༼མའིལ་༤༦༧༡༽ ཡོདཔ་ཨིན། ནུབ་ཁ་ཐུག་ལུ་ པ་ཀིསི་ཏཱན་དང་ བྱང་ཤར་ཁ་ཐུག་ལུ་ རྒྱ་ནག ནེ་པཱལ་ འབྲུག་དང་ ཤར་ཁ་ཐུག་ལུ་ བང་ལ་དེཤ་དང་ མ་ཡཱན་མར་ཚུ་དང་ ས་མཚམས་ཡོདཔ་ཨིན། ཤྲི་ལངྐ་དང་མཱལ་ཌིབསི་ དེ་ལས་ ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ་དང་ ཐའི་ལེནཌ་ཚུ་ རྒྱ་གར་རྒྱ་མཚོའི་ནང་ ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་ཨིན་པས། རྒྱ་གར་གླིང་ཕྲན་འདི་ ཧིན་དུའི་ཡར་ཐོན་གནས་སྟངས་དང་ བྱུང་རབས་ཅན་གྱི་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ལམ་དང་ རྒྱལ་ཁམས་སྦོམ་ལེ་ཤ་ཅིག་གི་རྒྱབ་ཁུངས་ཨིནམ་ལས་ དཔལ་འབྱོར་དང་ལམ་སྲོལ་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིངམོ་གི་དོན་ལུ་ ཡོངས་གྲགས་ཡོདཔ་ཨིན། འཛམ་གླིང་གི་ཆོས་ལུགས་གཙོ་བོ་བཞི་ ཧིན་དུའི་ཆོས་ལུགས་དང་ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་ ཇཱའི་ཆོས་ལུགས་དང་སི་ཁི་ཆོས་ལུགས་ཚུ་ རྒྱ་གར་ལས་བྱུང་ཡོདཔ་ཨིན། དུས་རབས་བར་མའི་འགོ་བཙུགས་ཁམས་ཅིག་ཁར་ ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་དང་ ཨིསི་ལམ་ ཇིའུ་ཆོས་ལུགས་ དེ་ལས་ པར་ཤི་ཡ་ཚུ་ རྒྱ་གར་གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་དང་ནུབ་ཕྱོགས་མཚོ་འགྲམ་ཚུ་ནང་འཛུལ་ཏེ་ རྒྱ་གར་གྱི་ཡར་ཐོན་གནས་སྟངས་བཟོ་ནུག།[2] དུས་རབས་༡༨ པའི་འགོ་བཙུགས་ཁམས་ཅིག་ཁར་ ཤར་རྒྱ་གར་གྱི་ལས་སྡེ་འདི་ རྒྱ་གར་ནང་འཛུལ་ཏེ་ རིམ་གྱིས་སྦེ་ རྒྱ་གར་གྱི་ས་ཁོངས་ཚུ་ དབང་དུ་བསྡུ་ནི་འགོ་བཙུགས་ནུག། དུས་རབས་༡༩པའི་བར་ཁམས་ཅིག་ཁར་ རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཁབ་ཆ་མཉམ་རང་ བིརི་ཊིཤ་གི་དབང་འོག་ལུ་འགྱུར་ཡོདཔ་ཨིན། མཐའ་མར་ རྒྱ་གར་འདི་ སྤྱི་ལོ་༡༩༤༧ སྤྱི་ཟླ་༨ པའི་ཚེས་༡༥ ལུ་ འཚེ་མེད་ཞི་བའི་གཟི་བརྗིད་ཅན་གྱི་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ གྲུབ་འབྲས་ལུ་བརྟེན་ རང་དབང་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་སྦེ་ ཐོན་ནུག།


རྒྱལ་ས ནིའུ་ཌེ་ལི *(New Delhi)*།



* ལ་དྭགས།
* རྡ་རམ་ས་ལ

----
* ཀཱལ་ཀ་ཊ
ཤྲཱྀ་ལངཀ་

**ཤྲཱྀ་ལངཀ་** རྒྱལ་ཁབ་འདི་ལ་གནའ་བོའི་དུས་ནས་བཟུང་སེང་ག་གླིང་ཟེར་བ་མཁྱེན་པར་མཛོད

----
* ཀོ་ལོམ་བོ
སའུཐ་ཨཕ་རི་ཀ་

**སའུཐ་ཨཕ་རི་ཀ་**

* ཀེ་ནི་ཡ་

སའུཐ་ཨཕ་རི་ཀ་འདི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ ཨཕ་རི་ཀ་གི་གླིང་ཆེན་ནང་ ལྷོ་ཁ་ཐུག་ལུ་གནས་ཏེ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་འདི་མཐའ་སྐོར་ཏེ་རྒྱ་མཚོ་ཡོདཔ་དང་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ན་ལུ་ ས་ཁ་མཐོ་ས་དང་དམའ་བའི་ཐང་དགའ་ཏོག་ཏོ་ལེ་ཤ་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་འདི་གིས་ས་མཚམས་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་༥ དང་མཐུད་དེ་ཡོདཔ་དང་ དེ་ཚུ་ཡང་ མོ་ཛམ་བིཀ། བོཊསི་ཝ་ན། ན་མི་བི་ཡ། སོ་ཝ་ཛི་ལེནཌ། ཛིམ་ཝབ་ཝེ་ཚུ་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་དེ་གི་སའི་རྒྱ་ཚད་འདི་ ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་ཞི་ ༡༢,༢༡,༠༠༠ ༼ས་ཡ་གཅིག་དང་ཉིས་འབུམ་ཉིས་ཁྲི་གཅིག་སྟོང་ཐམ་པ་༽ ཡོདཔ་ཨིན། 

རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནང་ སྤྱི་ལོ་༢༠༢༡ ལོའི་ཐོ་དང་འཁྲིལཝ་དང་ མི་རློབས་བསྡོམས་ས་ཡ་༦༠ ཡོདཔ་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ལུ་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་གསུམ་ཡོདཔ་དང་ དེ་ཡང་བདག་སྐྱོང་གི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་འདི་ པིརི་ཊོ་རི་ཡ་དང་ དྲང་ཁྲིམས་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་འདི་ བུལུམ་ཕཱོན་ཊེན་ དེ་ལས་ ཁྲིམས་བཟོའི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་འདི་ ཀེཔ་ཊའུན་ཨིན། ཨིན་རུང་ ཁྲོམ་སྦོམ་ཤོས་འདི་ ཇོ་ཧ་ནེསི་བརག་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་ནང་ གཞུང་འབྲེལ་དུ་ཁ་སྐད་༡༡ ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། 

མི་ཚུ་གིས་ཆོས་ལུགས་ཁག་དག་པ་ཅིག་རང་ལག་ལེན་འཐབ་ཡོད་རུང་ མི་རློབས་བརྒྱ་ཆ་ ༨༠ དེ་ཅིག་གིས་ཡེ་ཤུ་པའི་ཆོས་ལུགས་འདི་ལུ་མོས་གུས་བསྐྱེད་དེ་ལག་ལེན་འཐབ་སྲོལ་འདུག།

རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནང་ཁོང་རའི་མི་རིགས་གནགཔོ་ཚུ་མང་སུ་ཡོདཔ་དང་ཕྱི་གླིང་པ་དཀརཔོ་ཚུ་ཡང་ཡོདཔ་ཨིན། མི་གནགཔོ་འདི་བརྒྱ་ཆ་༨༡ ། སླ་བསྲེ་མི་རིགས་བརྒྱ་ཆ་༩ ། ཕྱི་གླིང་པ་བརྒྱ་ཆ་༨ ། ཨེ་ཤི་ཡ་ལས་བརྒྱ་ཆ་༢ ཡོདཔ་ཨིན།  དུས་རབས་༡༧ པའི་ཕྱེད་མཚམས་ལས་ ཕྱི་གླིང་པ་ཚུ་འོང་སྟེ་གཞིས་ཆགས་འབད་ཡོདཔ་དང་ དེ་ཡང་གཙོ་བོ་ར་ ནི་དར་ལེནཌ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་ཁུངས་ཚུ་ཨིན་པས། ཕྱི་གླིང་པའི་མི་གཞན་ཡང་ ཇར་མ་ནི་དང་ ཕ་རནསི་ དེ་ལས་བིརི་ཊེན་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་ལས་འོང་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཕྱི་གླིང་པའི་མི་ཚུ་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་དུས་རབས་༢༠ པ་ཚུན་དབང་ཡོདཔ་ཨིན། སྤྱི་ལོ་༡༩༩༠ གི་ལོ་གྲངས་ནང་མི་གནགཔོ་ཚུ་གིས་རང་དབང་འཐོབ་སྟེ་ དམངས་གཙོའི་གཞུང་གཞི་བཙུགས་འབད་ཡོདཔ་དང་ དེ་བསྒང་སྲིད་འཛིན་དང་པ་འདི་ ནེལ་སཱོན་མཱན་ཌེ་ལ་གིས་ སྤྱི་ལོ་༡༩༩༤ ལུ་མཛད་ཡོདཔ་ཨིན།  སྤྱི་ལོ་༡༩༩༦ ལུ་རྩ་ཁྲིམས་ཅིག་ཡང་གསར་རྩོམ་འབད་ནུག། 

རྒྱལ་ཁབ་འདི་ ས་འོག་གི་རང་བཞིན་ཐོན་སྐྱེད་སྐྱི་ཕྱུག་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིན། སྤྱི་ལོ་༡༨༦༧ ལུ་རྡོ་རྗེ་ཕ་ལམ་དང་ སྤྱི་ལོ་༡༨༨༦ ལུ་གསེར་ཐོབ་སྟེ་ དེ་བསྟུན་པའི་ས་གཏེར་ལཱ་ཚུ་འགོ་བཙུགས་ཏེ་ དེ་ནང་ཕྱི་རྒྱལ་ལས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་མི་མི་ཚུ་ཡང་གཞིས་སྤོ་སྟེ་འོང་ནུག། དེ་གིས་མ་དོ་བར་ ཟངས། དངུལ། ལྕགས། ཚྭ། མེ་རླུང་ཚུ་གི་ས་གཏེར་ལཱ་ཡང་འབད་དེ་ཕྱིར་ཚོང་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ས་ནམ་གྱི་ལཱ་ལུ་ཡང་བརྩོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་དེ་གིས་ ཕྱིར་ཚོང་དང་ནང་འདྲེན་འདི་མང་ཤོས་རང་ རྒྱ་ནག། ཇར་མ་ནི། ཡིའུ་ཨེསི། ཡིའུ་ཀེ། རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་དང་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཕྱིར་ཚོང་འདི་མང་ཤོས་ས་གཏེར་དང་རྡོ་སོལ་ཚུ་ཨིནམ་དང་ ནང་འདྲེན་འདི་ས་སྣུམ་མར་ཁུ་རིགས། སྣུམ་འཁོར། འཕྲུལ་ཆས། བཞེས་སྒོའི་རིགས་ཚུ་ཨིན་པས།
ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་འདི་

ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་འདི་ རང་དབང་རང་བཙན་ཅིག་ཡིན་ནམ་དང་ ལྷ་ཁང་འདི་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༡༧ ལ་ རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ བེ་ཇིང་ལུ་བཞེངས་ནུག། ད་རེས་ནངས་པར་ རྒྱལ་ཁབ་ ༤༥ དང་གླིང་ཆེན་ ༦ གི་ནང་ལུ་ འཐུས་མི་ས་ཡ་ ༡.༥ ཡོདཔ་ཨིན། ལྷ་ཁང་འདི་ དུས་རབས་ ༢༠ པའི་སྔ་གོང་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤུའི་པེན་ཊི་ཀོསི་ཊཱལ་ཡན་ལག་གི་གྱལ་ཁར་ཚུདཔ་ཨིན། དེ་ཚུ་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༤༩ ལུ་ རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ དམངས་སྙོམས་རིམ་ལུགས་ཀྱིས་མ་དབང་བའི་སྐབས་ལས་ བྱུང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ནག་རང་ཡུལ་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་གསུམ་གྱི་གྲས་ལས་གཅིག་ཨིན། ཁོང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་འདི་ ཡེ་ཤུ་གཉིས་པ་མ་འབྱུང་བའི་སྔོན་མ་ལས་ མི་དམངས་ཡོངས་ལ་ ཡེ་ཤུའི་གསུང་རབ་བཤད་ནི་འདི་ཨིན་པས།
ཡེ་ཤུའི་གྲུབ་མཐའ་གཙོ་བོ་ ༡༠ ཡོད་མི་དེ་ཡང་: 
༡. སེམས་གསོ། 
༢. ཡེ་ཤུའི་ཁྲུས་དབང་། 
༣. རྐངམ་འཁྱུ་ནི། 
༤. འདྲིས་མཐུན། 
༥. བདུན་ཕྲག་དུས་བཟང་ངལ་གསོ། 
༦. ཡེ་ཤུ། 
༧. ཡེ་ཤུའི་གསུང་དེབ། 
༨. ཐར་པ། 
༩. ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་། 
༡༠. མཐའ་མའི་བཀའ་ཆད།
དཔལ་འབྲུག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་བ་

དཔལ་འབྲུག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་བ་ (Centre for Bhutan Studies), ཐིམ་ཕུུུུ

## འབྲེལ་མཐུད་

*  དཔལ་འབྲུག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་བ་ གདོང་ཤོག
སྤ་རོ་རྫོང་ཁག

སྤ་རོ་རྫོང་ཁག་འདི འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་་རྫོང་ཁག ༢༠ ཡོད་པའི་ནང་ལས་ ས་ཆ་དགའ་ཤོས་ཅིག་ཨིན། རྫོང་ཁག་བདག་སྐྱོང་ལྟེ་བ་ རིན་སྤུང་རྫོང་འདི་ སྤྱི་ལོ་ ༡༦༤༤/༤༥ ལོ་ལུ་ དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་བསྒྲིལ་བཟོ་གནང་མི་ མཐུ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་བཞེངས་ཏེ་ ཕྱག་ལས་རབ་གནས་ཐོབ་པའི་རྫོང་གཞི་བྱིན་རླབས་ཅན་ཅིག་ཨིན་མས།
*དོལ་སྟེང་རྒེད་འོག
*དོལ་ཤར་རྒེད་འོག
*རྡོ་དཀར་རྒེད་འོག
*ནགསརྒྱ་རྒེད་འོག
*བཙན་གདོང་རྒེད་འོག
*ཝང་ཅང་རྒེད་འོག
*ལམ་གོང་རྒེད་འོག
*ལུང་གཉིས་རྒེད་འོག
*ཤར་པའི་རྒེད་འོགས
*ཧཱུྂ་རལ་རྒེད་འོག

## ཁོར་ཡུག
སྤ་རོ་འདི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ལས་ལམ་མཐའ་ཀི་ལོ་མི་ཊར་༥༤་ཙམ་ཅིག་ཡོད་པའི་རྫོང་ཁག་སངས་རྒྱས་གཉིས་པ་ཨོ་རྒྱན་གུ་རུའི་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་གནང་བའི་ས་གནས་སྦྱིན་ཆགས་ཏོག་ཏོ་ཅིག་ཨིན དེ་ཁར་ལྷ་ཁང་དགོན་འདུས་རྩ་ཆེན་མང་རབས་ཅིག་ཡང་ཡོདཔ་ཨིན་མའི་ནང་སལ་ལས་ཡོངས་དྲགས་སྤ་རོ་སྟག་ཚང་དེ་ཨིན། 

## མགྲོན་ཁང་།
## ལོ་རྒྱུས།
## ལྗོངས་རྒྱུ།
## ཡུལ་ཚོ།
## མིང་ཐོགས་ཚུལ།
## དུས་ཆེན།
ལོ་འབག
## མི་སྣ།

## པར་རིས་བར་འཁྱམས།




## ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།
## དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག།
## ད་དུང་གཟིགས།
* ལྟ་རྫོང་། (སྤ་རོ)
* སྤ་རོ་རིན་སྤུང་རྫོང
* འབྲུག་རྒྱལ་རྫོང་།
* གསེར་ལུང་པད་དཀར་ཆོས་གླིང་དགོན་འཛིན་གྲྭ་ཚང་།

## ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
* སྤ་རོ་རྫོང་ཁག
*འབྲུག་གི་འཛུལ་སྒོ་ སྤ་རོ་རྫོང་ཁག
ཨོ་རྒྱན་དབང་ཕྱུག

ཨོ་རྒྱན་དབང་ཕྱུག (1861–1926)

གོང་ས་ ཨོ་རྒྱན་དབང་ཕྱུག་མཆོག་ ཡབ་འཇིགས་མེད་རྣབ་རྒྱལ་དང་ ཡུམ་ཨ་ཞེས་ པདྨ་ཆོས་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་ལུ་ ༡༨༦༢ ལུ་ སྐུ་འཁྲུངས་ནུག། ཡབ་འཇིགས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་ གདུང་དཀར་ཆོས་རྗེ་པི་ལ་དགོན་པོ་དབང་རྒྱལ་དང་ བསོད་ནམས་དཔལ་འཛོམས་གཉིས་ཀྱི་སྲས་ཨིན། རྡོ་རྗེ་དང་ གདུང་དཀར་རྒྱལ་མཚན་ དེ་ལས་ ཚེ་རིང་སྒྲོལ་མ་དང་ གཡུ་སྒྲོན་ཚུ་ཁོ་གི་སྤུན་ཆ་ཨིནམ་དང་གདུང་དཀར་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ ཀྲོང་་གསར་དཔོན་སློབ་ཀྱི་གོ་གནས་བཞེས་ནུག།

ཡུམ་པདྨ་ཆོས་སྐྱིད་དེ་ གཏམ་ཞིང་ཆོས་རྗེ་ ཨོ་རྒྱན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་ སྲསམོ་ཨིནམ་དང་ ཨོ་རྒྱན་ཕུན་ཚོགས་དེ་ པད་གླིང་གསུངས་སྤྲུལ་ ༨་པ་ ཀུན་བཟང་བསྟན་པའི་ཉི་མ་དང་ ཀྲོང་གསར་དཔོན་སློབ་པདྨ་བསྟན་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་ནུ་ཨིན། ཨོ་རྒྱན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་ ཀྲོང་གསར་དཔོན་སློབ་ཀྱི་གོ་གནས་ཡང་བཞེས་ནུག།

གོང་ས་ཨོ་རྒྱན་དབང་ཕྱུག་མཆོག་ལུ་སྐུ་མཆེད་གཉིས་ཡོད་མི་ནང་ལས་ ཕྲིན་ལས་ སྟོབས་རྒྱས་ཀྱིས་ དབང་འདུས་ཕོ་བྲང་རྫོང་དཔོན་དང་ སྤ་རོ་དཔོན་སློབ་ཀྱི་གོ་གནས་བཞེངས་ཡོདཔ་དང་ ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྒྲོན་དེ་ བྱ་དཀར་རྫོང་དཔོན་ འཆི་མེད་རྡོ་རྗེ་དང་གཅིག་ཁར་གཉེན་སྦྱོར་འབད་ནུག།

གོང་ས་ཨོ་རྒྱན་དབང་ཕྱུག་མཆོག་ ཀྲོང་གསར་དཔོན་སློབ་ པདྨ་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྲསམོ་ཨ་ཞེ་རིན་ཆེན་དང་ ཀུར་སྟོད་ཁོལ་མ་ལས་ཨིན་མི་ ཨམ་ཚེ་དབང་རྒྱས་མོ་གི་སྲསམོ་སྦོམ་ཤོས་ཨ་ཞེ་ བརྩོན་འགྲུས་ལྷ་མོའམ་གླེ་མོ་གཉིས་དང་གཅིག་ཁར་གཉེན་སྦྱོར་མཛད་ནུག། ཨམ་ཚེ་དབང་རྒྱས་མོ་འདི་ གཏེར་ཆེན་གུ་རུ་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གི་གདུང་བརྒྱུད་ལུག་ཆུ་སྟོད་སྨད་གཉིས་ལས་སྨད་ཉ་ལམ་དུང་ལས་ཨིན། ཨ་ཞེ་རིན་ཆེན་ལས་ སྲསམོ་ དཔལ་སྒྲོན་དང་དབྱངས་འཛོམས་སྐུ་འཁྲུངས་་ཡོདཔ་དང་ ཨ་ཞེ་ གླུ་མོ་ལས་ སྲསམོ་ དབང་མོ་ སྲས་འགྱུར་མེད་རྡོ་རྗེ་དང་ ཀརྨ་འཕྲིན་ལས་ དེ་ལས་ འཇིགས་མེད་དབང་ཕྱུག་ཚུ་སྐུ་འཁྲུངས་་ནུག།

* སྐུ་འཁོར་གྱི་རྒྱུད་པ།
ཧཱ་རྫོང་ཁག

ཧཱ་རྫོང་ཁག་འདི་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནང་རྫོང་ཁག་ 20 ཡོད་པའི་གྲལ་ལས་ ནུབ་ཕྱོགས་མངའ་སྡེའི་རྫོང་ཁག་ཅིག་ཡིན།
*སྦྱིས་རྒེད་འོག
*སྐར་ཚོགས་རྒེད་འོག
*དབུས་སུ་རྒེད་འོག
*ས་དམར་རྒེད་འོག
*གསང་སྦས་རྒེད་འོག
*དགའ་སྐྱིད་གླིང་རྒེད་འོག

## ཁོར་ཡུག
## མགྲོན་ཁང་།
## ལོ་རྒྱུས།
## ལྗོངས་རྒྱུ།
## ཡུལ་ཚོ།
## མིང་ཐོགས་ཚུལ།
## དུས་ཆེན།
## མི་སྣ།

## པར་རིས་བར་འཁྱམས།




## ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།
## དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག།
## ད་དུང་གཟིགས།
## ཕྱི་ཕྱོགས་དྲྭ་མཐུད།
* ཧཱ་རྫོང་ཁག
བཀྲིས་སྒང་

**བཀྲིས་སྒང་**      གྲོང་􀮣 བཀྲིས་སྒང་རྫོང་ཁག
མཉམ་མེད་སེང་གེ་དགུ

# དྷར་མ་སེང་གེ་སངས་རྒྱས་དབོན་རས (1177-1237)
# འབྲུག་པ་གཞོན་ནུ་སེང་གེ (1200-1266)
# འབྲུག་པ་ཉི་མ་སེང་གེ (1251-1287)
# འབྲུག་པ་སེང་གེ་ཤེས་རབ (1238-1287)
# འབྲུག་པ་སེང་གེ་རིན་ཆེན (1258-1313) *aka* (སྤོས་སྐྱ་པ)
# འབྲུག་པ་སེང་གེ་རྒྱལ་པོ (1289-1326) 
# འབྲུག་པ་ཀུན་དགའ་སེང་གེ (1314-1347)
# འབྲུག་པ་བློ་གྲོས་སེང་གེ (1345-1390)
# འབྲུག་པ་ཤེས་རབ་སེང་གེ  (1371-1392)
ཐིམ་ཕུ་རྫོང་ཁག

## ཁོར་ཡུག
ངོ་སྤྲོད།
## མགྲོན་ཁང་།
## ལོ་རྒྱུས།
## ལྗོངས་རྒྱུ།
## ཡུལ་ཚོ།

* གླིང་བཞི་དྲུང་ཁག
* སྲོས་རྒེད་འོག
* ན་རོ་རྒེད་འོག
* ཀ་ཝང་རྒེད་འོག
* ཅང་རྒེད་འོག
* བར་པའི་རྒེད་འོག
* སྟོད་པའི་རྒེད་འོག
* དར་དཀར་རྒེད་འོག
* དགེ་བསྙེན་རྒེད་འོག
* སྨད་ཝང་རྒེད་འོག

## མིང་ཐོགས་ཚུལ།
## དུས་ཆེན།

* ཐིམ་ཕུག་ཚེ་བཅུ།
* ཐིམ་ཕུག་ལྷ་མོའི་སྒྲུབ་ཆེན།
* རྒྱལ་ཡོངས་དུས་ཆེན།

## མི་སྣ།

## པར་རིས་བར་འཁྱམས།


Thimphu-18-Dzong-2015-gje.jpg|བཀྲིས་ཆོས་རྫོང་།
Thimphu-Stadion-08-Laenderspiel Bhutan-Hongkong-2015-gje.jpg|ལྩང་ལི་མི་ཐང་།
Thimphu District-10-Haus-2015-gje.jpg|
Thimphu-Takin-Reservat-10-2015-gje.jpg|རྒྱལ་འཛིན་འགྲོང་གྱིམ་ཙེ་རྒྱུན་སྐྱོང་ས་ཁོངས།
Bhutan-Straßenbau-116-Dochu La-Abfahrt-Bagger-gje.jpg|
Dochu La-Gompa-02-2015-gje.jpg|རྡོ་ཀྱོང་ལ་དགོན་པ།
Dochu La-View-22-Opferstelle-2015-gje.jpg|རྡོ་ཀྱོང་ལ།
+




## ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།
## དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག།
## ད་དུང་གཟིགས།

* ཐིམ་ཕུུུུ
* སེམས་རྟོགས་ཁ་རྫོང་། (གསང་སྔགས་ཟབ་དོན་ ཕོ་བྲང་།)

## ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།

## འབྲེལ་མཐུད
*ཐིམ་ཕུ་རྫོང་ཁག
*འབྲུག་གི་འཛུལ་སྒོ་ ཐིམ་ཕུ་རྫོང་ཁག
ཀྲོང་གསར་རྫོང་ཁག

**ཀྲོང་གསར་རྫོང་ཁག** 

འབྲུག་གི་རྫོང་ཁག འབྲུག་ཡུལ་

* ཀྲོང་གསར་

## ཁོར་ཡུག

## མགྲོན་ཁང་།
## ལོ་རྒྱུས།
འབྲུག་པ་ནི་བོད་རིགས་ཀྱི་མི་རྒྱུད་རེད།

## ལྗོངས་རྒྱུ།
## ཡུལ་ཚོ།
## མིང་ཐོགས་ཚུལ།
## དུས་ཆེན།
## མི་སྣ།
སྟག་ཚ་བླ་རྒན། སྟག་ཕྲུག་
## པར་རིས་བར་འཁྱམས།

Trongsa-Dzong-104-2015-gje.jpg|
Trongsa-Dzong-118-2015-gje.jpg|
Trongsa-Dzong-178-Innenhof-2015-gje.jpg|
Trongsa-Dzong-186-Balken-2015-gje.jpg|
Trongsa-Yangkhil Resort-04-Eingang-2015-gje.jpg|
Trongsa-20-Landschaft-2015-gje.jpg|
Trongsa-12-Viewpoint Cafeteria-2015-gje.jpg|
Trongsa-Chendebji-Choerten-04-2015-gje.jpg|


## ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།
## དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག།
## ད་དུང་གཟིགས།
## ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
སྤུ་ན་ཁ་རྫོང་ཁག

**སྤུ་ན་ཁ་རྫོང་ཁག**       

འབྲུག་གི་རྫོང་ཁག འབྲུག་ཡུལ་

Punakha-Dzong-02-2015-gje.jpg|
Punakha-Dzong-16-Bruecke-2015-gje.jpg|
Punakha-Dzong-50-Fassade-2015-gje.jpg|
Punakha-Dzong-64-Drachen-2015-gje.jpg|
Punakha-Lobesa-54-Huetten-2015-gje.jpg|
Punakha-Sopsokha-26-Haeuser mit Phallus-2015-gje.jpg|
Yowakha-02-Reisterrassen-2015-gje.jpg|
Punakha-Chime Lhakhang-04-2015-gje.jpg|


## ཁོར་ཡུག
* སྤུ་ན་ཁ་
## མགྲོན་ཁང་།
## ལོ་རྒྱུས།
## ལྗོངས་རྒྱུ།
## ཡུལ་ཚོ།
## མིང་བཏགས་ཚུལ།

## དུས་ཆེན།
## མི་སྣ།

## པར་རིས་བར་འཁྱམས།





## ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།
## དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག།
## ད་དུང་གཟིགས།
## ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
* ཁམས་གསུམ་གཡུལ་ལས་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན།
བུམ་ཐང་རྫོང་ཁག

འདིའི་མིང་འབུམ་ཐང་མིན་ནམ་སྙམ།
## ཁོར་ཡུག
## མགྲོན་ཁང་།
## ལོ་རྒྱུས།

## ལྗོངས་རྒྱུ།
## ཡུལ་ཚོ།
## མིང་ཐོགས་ཚུལ།
## དུས་ཆེན།
## མི་སྣ།

## པར་རིས་བར་འཁྱམས།

Bumthang-08-Haus-2015-gje.jpg|
Bumthang-22-Fluss-2015-gje.jpg|
Bumthang-28-Reisernte-2015-gje.jpg|
Bumthang-70-Totenfahnen-2015-gje.jpg|
Bumthang-Jakar Dzong-10-2015-gje.jpg|
Bumthang-44-Flugplatz-Auto-2015-gje.jpg|
Bumthang-Mebar Tsho-16-Gebetsfahnen-2015-gje.jpg|
Bumthang-Kurjey Lhakhang-06-2015-gje.jpg|

## ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།
## དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག།
## ད་དུང་གཟིགས།
## ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
* བྱ་དཀར་རྫོང་། (བྱ་དཀར་གཡུས་རྒྱལ་རྫོང་།)
མོང་སྒར་རྫོང་ཁག

## '''<big>མོང་སྒར་རྫོང་ཁག</big>'''

## <big>མོང་སྒར་རྫོང་</big>
* སྔོན་སྤྱི་༡༡༠༠སྐོར་ཆ་ཅིག་ཁར་ལྷའི་གདུང་གྲགས་བ་དབང་ཕྱུག་ཟེར་མི་འདི ་བུམ་ཐང་ཨུ་ར་དང་གཞོང་སྒར་མོལ་བ་ལུང་ལུ ་རྒྱལ་པོ་མཛད་དེ་གཞོང་སྒར་དུ་རྫོང་བཞེངས་ཏེ་བཞུགས་མི་དེ་གི་བརྒྱུད་པ་ལེ་ཤ་ར་བྱུང་པའི་ཤུལ་ལུ་འབྲུག་གཞུང་གི་ཤར་ཝང་སྤང་གསུམ་གྱི་དམག་ཀུར་སྟོད་དང་གཡང་རྩེ་ཧོང་ལུ་ཡོདཔ་པའི་སྐབས་ གཞོང་སྒར་གྱི་གཙོ་ཅན་ཚུ་སྟོང་ཕུ་རྒྱལ་པོ་ལུ་ ངལ་མ་རང་པར་ཡོདཔ་ལས་གཞོང་སྒར་ཆོས་མཛད་དཀར་པོ་གདུང་གིས་གཞུང་གི་དམག་དཔུང་གདན་འདྲེན་ཞུ་སྟོང་ཕུ་རྒྱལ་པོ་དང་གཞོང་སྒར་གྱི་རྒྱལ་ཕྲན་ཚུ་གེ་ར་དབང་འོག་ལུ་བསྡུ་ གཞོང་སྒར་རྫོང་སྔར་ལས་རྒྱ་བསྐྱེད་མཛད་དེ་གཞོང་སྒར་པ་ཟེར་བའི་གོ་གནས་ཅན་ཅིག་ སྐུ་ཚབ་འབད་བསྐོས་ཞིག་ན་ལས་ཚུར་གཞོང་སྒར་རྫོང་དེ་ཡང་འབྲུག་གི་རྫོང་གཞིས་གལ་ཅན་ཅིག་གི་གྲངས་སུ་ཚུད་ནུག །
* ཤུས་ལས་ཧེ་མ་གྱི་རྫོང་འདི་ན་འཐན་རང་རྙིངམ་ཐལ་ཏེ་ཉམས་སོང་པའི་ཁར་ ས་ཆ་ཡང་དྲོད་ཚ་དྲགས་འབད་ནི་འདི་གིས་ད་རེས་ཀྱི་རྫོང་སའི་ས་གནས་ མོང་སྒར་ལུ་གནས་སྤོ་སྟེ་སྣག་ཚང་ཁག་གཉིས་བརྐྱབས་སྡོད་པའི་ཞུལ་ལུ་འབྲུག་གི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་རབས་གསུམ་པའི་སྐབས་་གཞོང་སྒར་པ་དཀར་ཅུང་གིས་ ད་ལྟོ་ཡོད་པའི་རྫོང་འདི་གསརཔ་བཞེངས་གནང་ནུག །
* དེ་གི་ཤུས་ལས་ རྫོང་ནང་གྲྭ་ཚང་གི་སྡེ་ཡང་ གསར་པ་བཙུགས་པ་ལས་ད་རེས་ཆོས་སྲིད་དང་ རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་ཕྱག་ལཱ་གནང་སའི་རྫོང་གཞིས་འབད་ ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་འབད་ཡོདཔ་ཨིན་ནོ །།

## ཁོར་ཡུག
## མགྲོན་ཁང་།

## ལོ་རྒྱུས།

## ལྗོངས་རྒྱུ།
## ཡུལ་ཚོ།
## མིང་ཐོགས་ཚུལ།

## དུས་ཆེན།
## མི་སྣ།

## པར་རིས་བར་འཁྱམས།

**བློ་གསལ་དབྱངས་ཅན་གླིང་བཙུན་མའི་བཤད་གྲྭ།**

འབྲུག་ཤར་ཕྱོགས་ མོང་སྒར་རྫོང་ཁག་ཆ་འོག་ ཆགས་ཏེ་ཡོད་པའི་ བློ་གསལ་གླིང་བཙུན་མའི་བཤད་གྲྭ་འདི་ སྤྱི་ལོ་༢༠༡༡ལུ་བཞེངས་ནིའི་འགོ་བཙུགས་གནང་གནངམ་ཨིན། དེ་ཡང་ སྨན་ལྗོངས་ཆོས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་དམ་པ་ ༧སྐྱབས་རྗེ༧རྗེ་མཁན་པོ་ ཁྲི་རབས་༧༠ པ་མཆོག་གི་ ཐུགས་དགོངས་བླ་ན་མེད་པ་གྲུབ་ཐབས་ལུ་དམིགས་ཏེ་ ད་རེས་གཞུང་གྲྭ་ཚང་གི་གཙུག་ལག་སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་ ཀརྨ་རང་གྲོལ་མཆོག་གིས་ཐུགས་བསྐྱེད་བླ་ན་མེད་པའི་སྒོ་ལས་ བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་ཚུ་གནང་སྟེ་བཞེངས་གནང་པའི་ཁར་ འདི་ཁའི་བཙུན་མ་ཚུ་ལུ་ག་ཅིའི་འཐད་ལས་འབད་རུང་གྲོགས་རམ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚུ་མཛད་དེ་ བཤད་གྲྭ་འདི་འགོ་བཙུགས་གནང་ཡི། བཤད་གྲྭའི་དབུ་འཛིན་དང་པ་འདི་ མཁན་པོ་ཀུན་དགའ་མཆོག་དང་། གཉིས་པ་འདི་ མཁན་པོ་ཡེ་ཤེས་མཆོག་གི་མཛད་གནང་ཡོདཔ་ཨིན། མཁན་པོ་གཉིས་པའི་སྐབས་ལུ་ སྐྱབས་མགོན་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ གཙུག་ལག་ཁང་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དང་བཅསཔ་སྦེ་ བཀྲིས་རབ་གནས་མཛད་གནང་ཡི། ན་ཧིང་སྤྱི་ལོ་༢༠༢༣ ལུ་ མཁན་པོ་ཡེ་ཤེས་མཆོག་དགོངསམ་ཞུ་བའི་ཤུལ་ལུ་  དབུ་འཛིན་གསུམ་པ་སྦེ་ མཁན་པོ་བསོད་ནམས་བཀྲ་ཤིས་མཆོག་གིས་ཁྲི་དར་བཞེས་ཏེ་ ཕྱིའི་འཛིན་སྐྱོང་དང་ ནང་གི་ཤེས་ཡོན་ཚུ་ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ སློབ་སྟོན་གནང་དང་གནང་བཞིན་པ་ཡོད། ད་རེས་ནཱ་ལུ་དཔེ་ཆ་སློབ་སྟོན་གནང་མི་ སློབ་དཔོན་དགེ་སློང་གཅིག་དང་ བཙུན་མ་གསུམ་ཡོདཔ་ད་ སློབ་ཕྲུག་བཙུན་མ་དགུ་བཅུ་ལྷགཔ་ཅིག་གིས་ཐོས་བསམ་ཚུ་ཚུལ་མཐུན་སྦེ་མཛད་བཞིན་ཡོད། འདི་ནང་ལོ་བསྟར་བཞིན་དུ་ བསྟན་པ་དང་འགྲོ་བའི་དོན་ལུ་དང་ ལྷག་པར་དུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྐུ་རིམ་ལུ་དམིགས་ཏེ་ སྨྱུང་གནས་ཆ་བརྒྱད་དང་ དབྱར་གནས། འདི་བཟུམ་སྦེ་ ཡར་ངོ་མར་ངོའི་ཚེས་བཅུ་དང་ སྐུ་མཆོད་འབུམ་སྡེ་ གསོན་གཤིན་གྱི་རིམ་གྲོ་དང་བསྔོ་སྨོན་ཚུ་གནང་བཞིན་པ་ཡོད། བཙུན་མ་ཚུ་གིས་  ནང་པའི་གཞུང་ཆེན་སྤྱི་དང་ རང་ལུགས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཚུ་ལུ་ ཐོས་བསམ་གནང་དོ་ཡོདཔ་ཨིནམ་པའི་ཁར་ དེང་སང་གི་ཤེས་ཡོན་ཨིང་ལིཤ་དང་ གློག་རིག་གི་ཤེས་ཡོན་ཚུ་ཡང་སློབ་སྦྱོང་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། 



## ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།
## དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག།
## ད་དུང་གཟིགས།
* ཞོང་སྒར་རྫོང་།

## ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
*མོང་སྒར་རྫོང་ཁག
*འབྲུག་གི་འཛུལ་སྒོ་ མོང་སྒར་རྫོང་ཁག
གཞལམ་སྒང་རྫོང་ཁག

གཞལམ་སྒང་རྫོང་ཁག འབྲུག་གི་རྫོང་ཁག ལུ། འབྲུག་ཡུ
*

## འབྲེལ་མཐུད
* གཞལམ་སྒང་རྫོང་ཁག
* འབྲུག་གི་འཛུལ་སྒོ་ གཞལམ་སྒང་རྫོང་ཁག
སྤ་རོ་རིན་སྤུང་རྫོང

*སྤ་རོ་རིན་སྤུང་རྫོང* - རྫོང སྤ་རོ་

སྤ་རོ་རྫོང་འདི་ ༡༦༤༤ ལུ་ ཞབས་དྲུང་ ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གི་ བཀའ་རྒྱ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ བཞེངས་ནི་འགོ་བཙུགས་ནུག། དྲགོས་དྲུང་ཆེན་སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་གིས་འབྲི་མི་ནང་རྫོང་གི་འོག་ལུ་ཡོད་མི་རྡོ་འདི་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་གུརུ་རིན་པོ་ཆེ་གིས་རིན་སྤ྄ང་ཟེར་བཏགས་གནངམ་བཞིན་དུ།་རྫོང་གཞི་འདི་གི་མིང་ཡང་རིན་སྤ྄ང་ཟེར་དར་ནུག།

༡༩༠༧ ལུ་ མེ་རྐྱེན་ལུ་བརྟེན་ གནོད་པ་འབྱུང་ཡོད་རུང་ ༡༨༩༧ ལུ་ ས་གཡོམ་རྐྱབས་ཏེ་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ རྫོང་གཞི་གཞན་ཚུ་མེདཔ་གཏང་དེ་ར་འབད་རུང་ སྤ་རོ་རྫོང་འདི་ལུ་གནོད་སྐྱོན་ག་ནི་ཡང་མ་འབྱུངམ་ཨིན་མས།

སྤ་རོ་ རྫོང་གི་མིང་ངོ་མ་འདི་ རིན་སྤུང་རྫོང་ཟེར་སླབ་ཨིནམ་དང་ དེའི་དོན་དག་འདི་ རིན་ཆེན་སྤུངས་བཞག་ཡོད་པའི་རྫོང་ཟེར་ཨིན་མས། དུས་རབས་ ༡༥ པའི་ནང་ ཕ་ཇོ་འབྲུག་སྒོམ་བཞི་པོའི་ སློབ་མ་ རྒྱལ་མཆོག་དང་ རྒྱལ་འཛོས་སྤུན་ཆ་གཉིས་ སྤ་རོ་ལུ་སྡོད་ཡོདཔ་དང་ རྒྱལ་འཛོམས་གིས་ སྒང་ཏ་ཁ་ ལྷ་ཁང་ནང་ལུ་ གདན་ས་བཅག་ཡོདཔ་དང་ ཁོ་གི་སྤུན་ཆ་ རྒྱལ་མཆོག་དེ་ ཆོས་ལུགས་རིག་པ་ལྷཔ་ནིའི་དོན་ལུ་སོང་ཞིནམ་ལས་ ལོག་སྤ་རོ་ལུ་འོང་ནུག། རྒྱལ་མཆོག་གིས་ ཧུམ་རལ་དགོན་པ་ལུ་འབྱོན་ཏེ་ ལྷ་ཁང་ཆུང་ཀུ་གཅིག་བཞེངས་ཡོདཔ་དང་ ཁོ་གི་ སློབ་མ་ཚུ་ ས་གནས་དེ་ཁར་དབང་ཚད་ཡོདཔ་ལས་ འབྲུག་གི་རྒྱལ་རབ་ནང་ལུ་ “ཧུམ་རལ་གྱི་དྲག་རིམ་”ཟེར་ ཡོངས་གྲགས་ཡོདཔ་ཨིན།

༡༦༤༥ ལུ་ ཁོང་ཚུ་གིས་ ཞབས་དྲུག་གི་ ཆོས་དང་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཆ་ངོས་འཛིན་འབད་ཞིནམ་ལས་ ཁོང་རའི་རྫོང་ཆུང་ཀུ་དེ་ ཞབས་དྲུག་ལུ་ ཕུལ་ཏེ་ དེ་འཕྲོད་ལས་ ཞབས་དྲུང་མཆོག་གིས་ རྫོང་སྦོམ་སྦེ་བཞེངས་ནི་འགོ་བཙུགས་ཏེ་ ༡༦༤༦ ལུ་ རྫོང་འདི་རབ་གནས་གནང་ནུག།

རི་ དུམ་དྲག་ཅིག་གཟར་དྲགས་དང་ ཤིང་གི་ཟམ་མཛེས་ཏོག་ཏོ་གཅིག་གི་ སྦོ་ལོག་ཁར་བཞེངས་ཡོེད་པའི་རྫོང་འདི་ སྤ་རོ་ རྫོང་ཁག་བདག་སྐྱོང་གི་ཕྱག་ལཱ་གནང་ས་ཨིནམ་མ་ཚད་ འདི་ནང་ལུ་ གྲྭ་ཚང་ཡང་ཡོདཔ་མ་ཚད་ དགེ་སློང་ ༢༠༠ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན་མས།

རྫོང་གི་རྡོག་ཅལ་དང་པམ་འདི་ནང་ལུ་ བདག་སྐྱོང་གི་ཡིག་ཚང་ཚུ་ཡོདཔ་དང་ འཛུལ་སྒོའི་གཡས་དང་གཡོན་ལུ་ མི་གཅིག་སེམས་ཅན་སྟག་གཅིག་ཁྱིད་དེ་ཡོད་མི་སྐུ་འདྲ་གཅིག་དང་ ཕོ་རྒས་གཅིག་གིས་གཡག་གནགཔོ་གཅིག་ཟུང་སྟེ་ཡོད་པའི་སྐུ་འདྲ་གཅིག་ཡོདཔ་ཨིན། རྫོང་གི་དབུ་རྩེ་འདི་ ཤིང་བཟོ་ངོ་མཚར་ཆེ་ཏོག་ཏོ་ཡོད་མི་དེ་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ མཛེས་ཤོས་གཅིག་ཨིན་མས།

རྫོང་གི་ལྟག་ལུ་ ལྟ་རྫོང་ཡོདཔ་དང་ ད་རེས་ནངས་པ་འདི་ནང་ལུ་ རྒྱལ་ཡོངས་ འགྲེམ་སྟོན་ཁང་ཡོདཔ་ཨིན། ༡༩༠༥ ལུ་ རྫོང་འདི་ལུ་མེ་རྐྱེན་འབྱུང་དེ་ར་འབད་རུང་ ༡༩༠༨ དང་ ༡༩༠༩ ལུ་ གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ སྟོན་པ་ དེ་ལས་ ཞབས་དྲུང་གི་སྐུ་ཚུ་ ཧེང་བཀལ་བཙུགས་ཏེ་ ཉམས་གསོ་ཞུ་ནུག། རྫོང་འདིའི་ནང་རྟེན་གཙོབོ་ ཐང་ཀ་ མི་ཊར་ ༢༠ x༢༠ འབད་མི་ མཐོང་འགྲོལ་ དེ་ མེ་རྐྱེན་གྱི་སྐབས་ལུ་ བསྲུངས་བཞག་འབད་ཡོད་མི་དེ་ ཚེས་བཅུའི་སྐབས་ལུ་ མི་མང་ལུ་ མཇལ་ཁ་གནངམ་ཨིན།

གསེར་ལུང་པད་དཀར་ཆོས་གླིང་དགོན་འཛིན་གྲྭ་ཚང་། ཡང་སྤ་རོ་རིན་སྤུང་རྫོང་གི་མངའ་འོག་ལུ་ཚུདཔ་ཨིན།
བཀྲ་ཤིས་ཆོས་རྫོང

བཀྲ་ཤིས་ཆོས་རྫོང - རྫོང ཐིམ་ཕུ

བཀྲ་ཤིས་ཆོས་རྫོང་འདི་ ཝང་ཆུ་གི་ མཐའམ་བདའ་སྟེ་ཆགས་ཡོད་པའི་ སྒྲིང་ཁྱིམ་ཚུ་གི་ནང་ལས་ མཛེས་ཤོས་གཅིག་ཨིན།

བཀྲ་ཤིས་ཆོས་རྫོང་འདི་ ༡༦༤༡ ལུ་ ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གིས་ བཞེངས་ཡོདཔ་དང་ ༡༩༦༢ ལུ་ འབྲུག་རྒྱལ་གསུམ་པ་ འཇིགས་མེད་རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གིས་ལོག་བཞེངས་གནང་ནུག།

༡༢༡༦ ལུ་ བླམ་རྒྱལ་བ་ལྷ་སྣང་པ་གིས་ ད་ལྟོ་ བདེ་ཆེན་ཕོ་བྲང་ཡོད་ས་ལུ་ རྡོ་སྔོན་རྫོང་བཞེངས་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཤུལ་ལས་ དུས་རབ་ ༡༧ པ་ ནང་ལུ་ ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་ འབྲུག་ལུ་འབྱོན་ཞིནམ་ལས་ ལྷ་པ་ཚུ་ཕམ་གཏང་སྟེ་ རྡོ་སྔོན་རྫོང་འདི་ ཞབས་དྲུང་གི་ཕྱག་ལུ་ཚུད་ནུག། ༡༦༤༡ ལུ་ རྡོ་སྔོན་རྫོང་དེ་ ལོག་རྐྱབས་ཞིནམ་ལས་ མིང་ཡང་ བཀྲ་ཤིས་ཆོས་རྫཽང་ཟེར་བཏགས་གནང་ནུག། ༡༦༤༩ ལུ་ སྡེ་སྲིད་བཞི་པ་ བསྟན་འཛིན་རབ་རྒྱས་ཀྱིས་ རྒྱ་བསྐྱེད་མཛད་གནང་ཡོདཔ་དང་ ༡༦༩༨ སྡེ་སྲིད་ལྔ་པ་ དགེ་འདུན་ ཆོས་འཕེལ་གྱི་སྐབས་ལུ་ རྫོང་འདི་ལུ་ མེ་རྐྱེན་འབྱུང་ཏེ་ ལོག་དེ་ ཉམས་བཅོས་འབད་ནུག། སྡེ་སྲིད་ བཅུ་པ་ མི་ཕམ་ དབང་པོ་གིས་ བཀྲ་ཤིས་ཆོས་རྫོང་ནང་ན་ལུ་ བཀའ་རྒྱུད་ལྷ་ཁང་བཞེངས་ཡོདཔ་དང་ ༡༧༤༧ ལུ་ སྡེ་སྲིད་ ༡༣ པ་ ཤེས་རབ་དབང་ཕྱུག་གི་འགོ་འདྲེན་ཐོག་ལས་ རྒྱ་བསྐྱེད་མཛད་གནང་ནུག།

སྡེ་སྲིད་ ༡༦ པ་ བསོད་ནམས་ ལྷུན་སྒྲུབ་དང་ ཇེ་མཁན་པོ་ ཁྲི་རབ་ ༡༣ པ་ ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡེ་གི་སྐབས་ལུ་ རྫོང་འདི་ལུ་ ད་རུང་མེ་རྐྱེན་འབྱུང་ཡོདཔ་ལས་ ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་ རྫོང་འདི་ད་ལྟོ་ཡོད་ས་ལུ་ བཞེངས་ནིའི་གྲོས་འཆར་བརྩམ་ནུག། ༡༧༧༧ སྡེ་སྲིད་ ༡༨ པ་ འཇིགས་མེད་སེང་གེ་གི་སྐབས་ལུ་ རྫོང་གི་ཀུན་ར་དེ་ གནག་དུང་དུང་སྦེ་ཡོདཔ་ལས་ ཉམས་བཅོས་འབད་ཡོདཔ་མ་ཚད་ སྡེ་སྲིད་ ༢༥ པ་ པདྨ་ཆོས་སྒྲ་གིས་ཡང་ཉམས་བཅོས་འབད་ཡོདཔ་དང་ སྡེ་སྲིད་ ༣༢ པ་ ཕུར་རྒྱལ་གྱིས་ སྐུ་རྟེན་ལེ་ཤ་ཅིག་བཙུགས་གནང་ནུག།

༡༨༦༩ ལུ་ རྫོང་དེ་ལུ་ མེ་རྐྱེན་འབྱུང་ཡོདཔ་ལས་ རྩ་བ་ལས་རང་ཉམས་བཅོས་འབད་དེ་ མི་དབང་ འཇིགས་མེད་ རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གིས ༡༩༦༢ ལས་ ༡༩༦༩ གི་རིང་ལུ་ རྫོང་འདི་ ཉམས་གསོ་མཛད་གནང་ནུག།

## འབྲེལ་མཐུད།
* བཀྲ་ཤིས་ཆོས་རྫོང་།
རྒྱ་མི

རྒྱ་མི / རྒྱ་ནག་གི་མི 


Ethnolinguistic map of China 1983.png
汉族比例（2000年）.png
Gu Hongzhong's Night Revels, Detail 1.jpg
Boxer queue.JPG
China.Terracotta statues007.jpg


----
* རྒྱ་ནག
* ཀྲུང་ཀོ་

ངུ་བ།
མོ་མོ་

**མོ་མོ།**
* ལྟོ
**བཞེས་སྒོ།**

མོ་མོ་འདི་བཞེས་སྒོའི་རིགས་ཅིག་ཨིན། མོ་མོ་འདི་ བཞེས་སྒོ་ངོ་མ་ཅིག་སྦེ་ཡང་བཟའ་བའི་ཁར་ ཇ་མཉམ་སྤྲོ་ཟས་ཅིག་སྦེ་ཡང་བཟའཝ་ཨིན།  

**མོ་མོའི་རིགས།**

ཤའི་མོ་མོ། ཚོད་བསྲེའི་མོ་མོ། དར་ཚིའི་མོ་མོ། དེ་ལས་ཧཱ་དང་སྤ་རོ་རྫོང་ཁག་གཉིས་ནང་ ལོ་འབག་ཟེར་བརྩི་སྲུང་ཞུ་བའི་སྐབས་ཡང་ སྤྲོ་བ་ཅན་གྱི་བཞེས་སྒོ་ཧོན་ཏེ་ཟེར་མི་འདི་ཡང་ མོ་མོ་བཟུམ་སྦེ་བཟོ་སྟེ་བཟའ་སྲོལ་ཡོད། ལོ་འབག་འདི་རང་ཟླ་ ༡༠ པའི་ཚེས་ ༢༩ ལས་ རང་ཟླ་ ༡༡ པའི་ཚེས་ ༣ ཚུན་བརྩི་སྲུང་ཞུཝ་ཨིན། ཟླཝ་ ༡༠ པའི་ཚེས་ ༢༩ གི་ཕྱི་རུ་ལོ་གཅིག་གི་རྐྱེན་ཟློག་པའི་ཆེད་དུ་གླུད་བསྐྱལ་ནི་གི་སྲོལ་ཡང་ཡོདཔ།

**བཟོ་དབྱིབས།**

མོ་མོ་འདི་ མི་གི་མིག་ཏོ་བཟུམ་སྦེ་ དཀྱུས་རིངམོ་སྦེ་བཟོ་སྲོལ་ཅིག་དང་ གོང་ཏོ་རིལ་རི་སྦེ་བཟོ་སྲོལ་གཉིས་ཡོད།

**རྒྱུ་ཟས།**

ཀར་ཕྱེ། ཤ། སྒོགཔ། ཀོ་པི། ལོམ། མར་ཁུ། ཚྭ།

**བཟོ་ཐངས།**

མོ་མོ་འདི་བཟོཝ་ད་ ཀར་ཕྱེ་ནང་ཆུ་བླུག་སྦེ་བསྣད་དེ་ ཀེབ་ཏ་བཟུམ་བཟོ་སྟེ་ ཕྱི་ཤུབས་འདི་བཟོཝ་ཨིན། མོ་མོའི་ནང་ཟས་འདི་ མོ་མོའི་རིགས་དང་འཁྲིལ་ ཤ་ཡང་ན་ ཚོད་བསྲེ་བླུག་བཟོ་དགོཔ་ཨིན།  ནང་ཟས་ཚུ་ཕྱ་རུ་རུ་སྦེ་ ཉ་བརྫམ་རྐྱབ་སྟེ་ དེ་ནང་སྒོགཔ་དང་ཀོ་པི་ དེ་ལས་མར་ཁུ་དང་ཚྭ་ཚུ་བླུག་སྦེ་བཟོ་ཞིནམ་ལས་ མོ་མོ་བཟོ་སའི་ རྡིག་གསུམ་བརྩེགས་བཞི་བརྩེགས་ནང་ཙུགས་ཏེ་བཙོཝ་ཨིན། རྡིག་གི་གཤམ་མར་གྱི་ཧོད་དེ་ནང་ ཆུ་བླུག་སྟེ་བསྐོལཝ་ཨིན། རང་ལུ་ཡོད་པ་ཅིན་ གཤམ་ཧོད་ཀྱི་ཆུ་འདི་ནང་ ཤ་གི་རུ་ཏོ་ཚུ་བླུག་སྟེ་བཙོ་བ་ཅིན་ རུས་ཁུ་ཡང་ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ཐོནམ་ཨིན།  གཤམ་མ་རྩིས་པའི་ ལྟག་གི་ཧོད་ཚུ་ནང་མོ་མོ་ཚུ་བཙོ་ནིའི་དོན་ལུ་བླུགསཔ་ཨིན།

**མོ་མོ་ཚོང་སྒྱུར།**

མོ་མོ་འདི་ ཟ་ཁང་མང་ཤོས་ཅིག་གི་བཟོ་སྟེ་བཙོང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། མོ་མོ་འདི་ ཧི་མ་ལ་ཡ་གི་གངས་ལྗོངས་ནང་སྡོད་མི་ཚུ་གིས་བཟོ་བཟའ་དོ་ཡོད་རུང་ འཛམ་གླིང་ནང་ཡོངས་གྲགས་འགྱོ་སྟེ་ཡོད། ཚོང་པ་ལ་ལུ་ཅིག་གིས་ མོ་མོ་འདི་མ་བཙོ་བ་བཟོ་ཞིནམ་ལས་ བསིལ་ནང་བཙུགས་ཏེ་འཁྱེག་ཟས་བཟུམ་བཟོ་སྟེ་ཡང་བཙོང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་བཟུམ་ཚུ་རང་གིས་ཉོ་འབག་སྟེ་ ཁྱིམ་ནང་ལྷོདཔ་ད་ ཆུ་ཚན་བླུགས་ཏེ་ བཙོ་སྦེ་བཟའ་བཏུབ་ཨིན།

**མོ་མོའི་ཐ་སྙད་ལག་ལེན།** 

མོ་མོའི་ཚིག་འདི་དགོད་བྲའི་བློ་ནང་ལག་ལེན་འཐབ་སྲོལ་ཡོད། མོ་མོ་གི་མགུ་འདི་ཨོ་ཀྲོ་བསུམས་བསུམས་ཡོདཔ་ལས་ མི་ལ་ལུ་ཅིག་གི་གདོང་འདི་ ཨོ་ཀྲོ་བསུམས་བསུམས་ཡོད་པ་ཅིན་ མི་འདི་གི་གདོང་ཡང་མོ་མོ་བཟུམ་སྦེ་ཟེར་སླབ་སྲོལ་ཡོད།
འཇིགས་མེད་ཁེ་སར་རྣམ་རྒྱལ་དབང་ཕྱུག

**འཇིགས་མེད་གེ་སར་རྣམ་རྒྱལ་དབང་ཕྱུག** ༼ ༡༩༨༠༽ 

མི་དབང་འབྲུག་རྒྱལ་ལྔ་པ་ དཔལ་འཇིགས་མེད་གེ་སར་རྣམ་རྒྱལ་དབང་ཕྱུག་མཆོག་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༨༠ དབྱིན་ཟླ་གཉིས་པའི་དབྱིན་ཚེས་ ༢༡ ལུ་ ཡབ་འབྲུག་རྒྱལ་བཞི་པ་ དཔལ་འཇིགས་མེད་སེང་གེ་དབང་ཕྱུག་མཆོག་དང་ རྒྱལ་ཡུམ་ཨ་ཞེ་ ཚེ་རིང་དབྱངས་སྒྲོན་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གཉིས་ཀྱི་སྲས་ལུ་ སྐུ་འཁྲུངས་ནུག། མི་དབང་མཆོག་ལུ་ སྐུ་སྤུན་ཆུང་ཤོས་གཉིས་ཡོདཔ་དང་ དེ་ཡང་ རྒྱལ་ཚབ་འཇིགས་མེད་རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་མཆོག་དང་ སྲས་མོ་བདེ་ཆེན་དབྱངས་འཛོམས་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གཉིས་ཨིན། མི་དབང་མཆོག་ལུ་སྐུ་སྤུན་གཞན་ཡང་ཡོདཔ་དང་ དེ་ཡང་རྒྱལ་སྲས་གསུམ་དང་ སྲས་མོ་བཞི་ཡོདཔ་ཨིན།

མི་དབང་མཆོག་གིས་འབྲིང་རིམ་སློབ་གྲྭ་གོང་མ་འདི་ དབྱངས་ཅན་ཕུག་སློབ་གྲྭ་ཆེ་བ་ནང་གཟིགས་ནུག། དེའི་ཤུལ་ལས་ བྱང་ཨ་མི་རི་ཀའི་ ཨཱན་ཌོ་བར་ལུ་ཡོད་པའི་ ཕི་ལིཔ་ཨེ་ཀ་ཌེ་མི་དང་ ཨེཤ་བཱན་ཧེམ་ལུ་ཡོད་པའི་ཀུ་ཤིང་ཨེ་ཀ་ཌེ་མི་ལས་སློབ་གྲྭ་ཆེ་བ་གཟིགས་ཚར་ཏེ་ མ་ས་ཅུ་སེཊ་ལུ་ཡོད་པའི་ ཝི་ཊོན་ཀོ་ལེཇ་དང་ ཨོཀསི་ཕོཊ་ལུ་ཡོད་པའི་མཱག་ད་ལེན་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ནང་གཟིགས་ནུག།
 
## ཕྱིའི་འབྲེལ་ལམ་ཚུ་

*in English
* རྗེ་བརྩུན་པདྨ
* སྐུ་འཁོར་གྱི་བརྒྱུད་པ།

## ཁུངས་གཏུག
རྫོང་ཁའི་ལྡེ་སྒྲོམ་

རྫོང་ཁའི་ལྡེ་སྒྲོམ། རྫོང་ཁ་དང་ ཆོས་སྐད་ཀྱི་ཡི་གུ་གློག་རིག་ནང་བཙུག་ནིའི་ཐབས་ཤེས་འཇམ་ཤོས་རང་ རྫོང་ཁའི་སྒྲིག་བཀོད་བཙུག་ནི་འདི་ཨིན།

* རྫོང་ཁ་
* རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལྷན་ཚོགས

## འབྲེལ་མཐུད།

* རྫོང་ཁའི་ལྡེ་སྒྲོམ་ བཙུག་ཐབས།
ཀ་ཀུ་རུ

ཀ་ཀུ་རུ་འདི་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ ལཱ་ཁག་ཆེ་ཤོས་ཅིག་སྦེ་བཙུགས་དོ་ཡོདཔ་ད་ འདི་གིས་ ཁྱིམ་གུང་དང་མི་སྡེའི་ཚོང་འབྲེལ་གཉིས་ཆ་རའི་ནང་ལུ་ ཚུདཔ་ཨིན་མས། སོ་ནམ་དང་ནགས་ཚལ་ལྷན་ཁག་༼ད་ལྟོ་ སོ་ནམ་དང་སྒོ་ནོར་ལྷན་ཁག།༽ གྱིས་བཀོད་མིའི་ནང་ ཀ་ཀུ་རུ་འདི་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སོ་ནམ་དང་སྐྱེ་ལྡན་གནས་སྟངས་མ་འདྲཝ་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་བཏུབ་དོ་ཡོདཔ་ད་ ཀ་ཀུ་རུ་འདི་ རྒྱ་མཚོའི་མཐའ་མ་ལས་ མཐོ་ཚད་མི་ཊར་༡༧༠༠ དེ་ཅིག་གི་ས་ཁར་སྐྱེས་ཚུགསཔ་ཟེར་ཨིན་མས། སོ་ནམ་པ་ཚུ་གིས་ལྷོ་ཕྱོགས་དང་སྤོ་ཏོ་གུ་ཡོད་པའི་མངའ་སྡེ་ཚུ་ནང་ལོ་ཐོག་འདི་ཟླཝ་དང་པ་ཕྱི་མཚམས་དང་སྤྱི་ཟླ་གཉིས་པའི་བར་མཚམས་ནང་སོན་བཏབ་དོ་ཡོདཔ་དང་ལོ་ཐོག་འདི་སྤྱི་ཟླ་དྲུག་པའི་བར་མཚམས་ལས་བསྡུ་ནི་འགོ་བཙུགསཔ་ཨིན། ཐད་ཀར་དུ་ སོན་བཏབ་ནི་དང་ བྱག་ཕུག་ནང་བཙུགས་ནི་གཉིས་ཆ་ར་ ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ ཤིང་གི་ལྕངམ་ཚུ་ ཚད་ལས་བརྒལ་ཏེ་སྐྱེ་མི་བཅུག་ནིའི་དོན་ལུ་ རྒུན་འབྲུམ་ཤིང་ཚུ་ འཛིན་སྐྱོང་གཟབ་གཟབ་སྦེ་འཐབ་དགོཔ་ཨིན།

་ བཟོ་རྣམ་མ་འདྲཝ་མ་འདྲཝ་མ་འདྲཝ་མ་འདྲཝ་ཚུ་ འགོ་བཙུགས་ཏེ་ ཡར་དྲག་གཏང་དོ་ཡོདཔ་ད་ འདི་ཡང་ ཡུ་རོ་པེན་གྱི་རིགས་ ཨི་བི་སུ་དང་ ཇ་པཱན་གྱི་རིགས་ ཀུ་རི་ཚུ་ཨིནམ་ད་ ཁོང་ཆ་ཁྱབ་ཀྱི་བྲོཝ་དང་སྤུས་ཚད་ དེ་ལས་ སྐྱེལ་འདྲེན་གྱི་དོན་ལུ་འོས་འབབ་ཚུ་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་བཞག་དོ་ཡོདཔ་སྦེ་ གསལ་སྟོན་བྱུང་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཀ་ཀུ་རུ་འདི་ ཁྱིམ་གུང་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ ཟས་བཅུད་དང་ལྡན་པའི་ཚོད་བསྲེ་ཅིག་སྦེ་རྐྱངམ་གཅིག་མེན་པར་ གྲོང་གསེབ་སོ་ནམ་པ་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ འོང་འབབ་འོང་སའི་གཞི་ཅིག་སྦེ་ཡང་ཨིནམ་དང་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་གོང་ཚད་ཚུ་ཡང་ རིན་གོང་མ་འདྲཝ་ཚུ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ འགྱུརཝ་ཨིན། ༣༠ དང་ དངུལ་ཀྲམ། ནམ་དུས་དང་ས་གནས་དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ཀི་ལོ་གརཱམ་རེ་ལུ་ ༦༠ རེ་ཨིན།

ལྷན་ཁག་གིས་ སོ་ནམ་པ་ཚུ་ལུ་ ལོ་ཐོག་སྣ་མང་གི་ལས་རིམ་ དཔེར་ན་ ཀར་ལེཔ་ཟེར་མིའི་ལས་རིམ་བརྒྱུད་དེ་ ཟ་འཐུང་ཉེན་སྲུང་དང་ ཟས་བཅུད་ཡར་དྲག་གཏང་ནི། དེ་ལས་ ས་གཤིས་འགྱུར་བའི་སྐབས་ལུ་ གདོང་ལེན་འབད་ཚུགས་ནི་ལུ་ ཡར་དྲག་གཏང་ནི་གི་དོན་ལུ་ སྔར་སྲོལ་གྱི་ལོ་ཐོག་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་ ཀ་ཀུ་རུ་ཡང་བཙུགས་དགོ་པའི་ སེམས་ཤུགས་བྱིན་ཏེ་འདུག། དེ་མ་ཚད་ གཞལ་སྒང་རྫོང་ཁག་ མཁན་རིག་རྣམ་གསུམ་མཉམ་ལས་ཚོགས་སྡེ་ཚུ་གིས་ ཀ་ཀུ་རུ་ཚུ་ སློབ་གྲྭ་ཚུ་ནང་ལས་ཕར་ མགྱོགས་པར་ཐོབ་པའི་ཁུ་བའི་ཕྱེ་སྦེ་བཟོ་སྟེ་ རིན་ཐང་ཅན་ཅིག་སྦེ་བཟོ་ནིའི་ནང་ འགོ་ཁྲིད་འབད་དེ་འདུག། འ་ནཱི་གསར་བཏོད་འདི་ ལྷན་ཁག་གི་དམིགས་ཡུལ་རྒྱ་ཆེ་དྲགས་ཚུ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ རྒྱབ་སྐྱོར་འབད་དེ་ཡོདཔ་ལས་ ལོ་ཐོག་བསྡུ་བའི་ཤུལ་མར་ཆུད་ཟད་འགྱོ་མི་གི་གནད་དོན་འདི་ མར་ཕབ་འབད་ནི་དང་ འཕྲལ་འཕྲལ་ར་ ཀ་ཀུ་རུ་ཚུ་ སྒོ་ནོར་གྱི་དོན་ལུ་ འབོལ་ཏོག་འཐེབ་སྦེ་བྱིན་མི་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ ཚོང་འབྲེལ་སྒྲིང་སྒྲི་སྦེ་འཐབ་ཚུགས་པའི་ཁེ་ཕན་བྱུང་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན།

དེ་འབདཝ་ལས་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ ཀ་ཀུ་རུ་འཛུགས་སྐྱོང་འབད་མི་འདི་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ ཡུན་བརྟན་དང་ལྡན་པའི་སོ་ནམ་དང་ གྲོང་གསེབ་ཚུ་ནང་ལས་ཕར་ འཚོ་བ་སྐྱོང་ནི་གི་དོན་ལུ་ ལྷན་ཁག་གི་དམིགས་གཏད་སྦོམ་ཤོས་ཅིག་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། ཚོང་ཁྲོམ་གོང་འཕེལ་དང་ བསིལ་དྲོད་གནས་སྟངས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཚུ་ གདོང་ལེན་འབྱུང་སྟེ་ར་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ ལོ་ཐོག་འདི་ གུང་གི་ཉེར་སྤྱོད་གཙོ་བོ་ཅིག་དང་ འོང་འབབ་བཟོ་ནིའི་ནུས་པ་ཡོད་པའི་ཉེར་སྤྱོད་མཁོ་ཆས་ཅིག་སྦེ་ ཁག་ཆེཝ་སྦེ་ཐོན་ཏེ་འདུག།

File:Yellow squash DSC01080.jpg|ཀ་ཀུ་རུ།
File:Cucurbita moschata Musquée de Provence - "Courge musquée" squash gourd.jpg|ཀ་ཀུ་རུ།
File:Pumpkins.jpg|
File:2006-10-18Cucurbita pepo02.jpg|
File:Kuerbispflanze Patisson.jpg|
ཨམ་ཅུ་ཀུ་ལི

## ཨམ་ཅུ་ཀུ་ལི


File:GntMango2.jpg|ཨམ་ཅུ་ཀུ་ལི
File:Alphonso mango.jpg|ཨམ་ཅུ་ཀུ་ལི
File:Green mango.jpg|ཨམ་ཅུ་ཀུ་ལི
File:Mangif foetid 080130-4201 tdp.jpg|ཨམ་ཅུ་ཀུ་ལི
File:Owoce Mango.jpg|ཨམ་ཅུ་ཀུ་ལི
File:Apple mango and cross section edit1.jpg|ཨམ་ཅུ་ཀུ་ལི
File:Mango and cross sections.jpg|ཨམ་ཅུ་ཀུ་ལི


File:MANGO252.JPG|ཨམ་ཅུ་ཀུ་ལི
File:Mangues.JPG|ཨམ་ཅུ་ཀུ་ལི


## [[ཨམ་ཤིང]]


File:MangoTree.jpeg|ཨམ་ཤིང
File:MANGOTREE247.JPG|ཨམ་ཤིང
File:Mango blossoms.jpg|ཨམ་ཤིང
བོན།

བོད་ཡུལ་རང་ནས་དར་བའི་གདོན་མའི་ཆོས་ལུགས་ཤིག དུས་རབས་རིམ་བྱུང་བརྒྱུད་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་དང་ཕན་ཚུན་ཤུགས་རྐྱེན་དང་དང་ལེན་བྱས་པས། ད་ལྟ་བན་བོན་དབྱེ་བ་ཆེར་མེད་པ་དང་ཕན་ཚུན་སློབ་གཉེར་བྱེད་ཆོག་པ་ཡིན།

སྟོན་པ་གཤེན་རབས།་བསྟན་པའི་ཆོས་ལུགས།
ལ་དྭགས།

**རྒྱ་གར་**ནི་རྒྱ་གར་ཞིང་ཆེན་ཞིག་རེད།

## ལོ་རྒྱུས།
## སྐྱེལ་འདྲེན།
## མི་འབོར།
## པར་རིས་བར་འཁྱམས།


India Ladakh adm location map.svg|
Gompa-Phyang-1.jpg|
Tanglanglapass.jpg|
Ladakh Monastery.jpg|
Street vendors in Leh, Ladakh, India (2001).jpg|
Ladakh Woman edit4.jpg|
A local woman, Ladakh.jpg|
Stupa Chorten Ladakh.jpg|



## ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།
## དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག
## ད་དུང་གཟིགས།
*ལ་དྭགས་སྐད།

## ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ

སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དེ་ཡག་པོ་ཞིག་རེ། 

སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཞེས་པ་ནི་ བདག་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡིན་ནོ།
བོད།

བོད་དམ་ཡང་ན་བོད་ཡུལ་ནི་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་དང་བར་དབུས་གཙང་རུ་བཞི། སྨད་མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག་བཅས་ལ་གོ། ད་ལྟའི་ཆར་བོད་ཅེས་པར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གོ་བ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་གོ་བ་གཉིས་ལེན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། སྔ་མ་ནི་རྒྱ་ནག་གིས་བགོས་པའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཁོངས་གཅིག་པུ་ལ་གོ་བ་དང་། ཕྱི་མ་ནི་བོད་རིགས་འདུས་པའི་བོད་ཆེན་པོའི་ཡུལ་གྲུ་ཡོངས་ལ་གོ་བ་ལེན་དགོས།བོད་ད་ལྟ་གནས་པའི་ཞིང་ཆེན་ནི། སི་ཁྲོན་དང་ཡོན་ནན། མཚོ་སྔོན། ཀན་སུ།བོད་ལྗོངས་ལྔ་རུ་བགོས་ཡོད།

ཨེ་ཤ་ཡའི་ཤར་དབུས། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རྒྱུད་ཀྱི་ནུབ་ངོས་སུ་གནས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན། མི་རིགས། བོད་པ། སྐད་ཡིག བོད་སྐད་དང་བོད་ཡིག ཆོས་རྒྱུད། བན་དང་བོན། ས་གནས་དབྱེ་བ། ཆོལ་གསུམ་སྟེ། དབུས་གཙང་དང་། ཁམས། ཨ་མདོ། དེ་ཡང་དབུས་གཙང་ཆོས་ཀྱི་ཆོལ་ཁ། མདོ་སྟོད་མི་ཡི་ཆོལ་ཁ། མདོ་སྨད་རྟ་ཡི་ཆོལ་ཁ་ཟེར་སྲོལ་ཡོད། ཡང་ན། སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་དང་། བར་དབུས་གཙང་རི་བཞི། སྨད་མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག་ཟེར། ད་ལྟ་གནསསྐ་བས་ཤིག་ལ་རྒྱ་ནག་ནག་གིས་དབང་སྒྱུར་འོག་གནས་ཡོད།

-------
* ལྷ་ས་
* བོད་སྐད
* བརྡ་དོན།: ས་ཁམས་རིག་པ།
རྒྱལ་ཡོངས་ ལས་རྟགས།

རྒྱལ་ཡོངས་ལས་རྟགས་འདི་ དབྱིབས་ཐད་སྒོར་སྒོར་སྦེ་ཡོདཔ་དང་ དེ་ནང་ མེ་ཏོག་པདྨའི་གུ་ལུ་ འབྲུག་གཉིས་ཁ་འཐབ་རྐྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། འབྲུག་གཉིས་ཀྱི་སྦུག་ལུ་ རྡོ་རྗེ་རྒྱ་འགྲམ་ཡོད་མི་དེ་གིས་ རྒྱལ་སྲིད་དང་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ ཟུང་འབྲེལ་དུ་གནས་པའི་བརྡ་མཚོན་ཨིནམ་དང་ མེ་ཏོག་པདྨ་དེ་ རྣམ་དཀར་དམ་ཚིག་གཙང་མའི་བརྡ་མཚོན་ཨིན། དེ་ལས་ འབྲུག་གི་ལག་པར་ནོར་བུ་ཡོད་མི་དེ་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རང་དབང་རང་བཙན་དང་ དཔལ་འབྱོར་ལོངས་སྤྱོད་དར་ཤིང་རྒྱས་པའི་བརྡ་མཚོན་ཨིན། ཟུར་ཁ་ལས་འབྲུག་ ཕོ་མོ་གཉིས་ཁ་འཐབ་རྐྱབ་ཡོད་མི་དེ་ ང་བཅས་ར་དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མིང་གི་བརྡ་མཚོན་ཨིན།

* འབྲུག་ཡུལ་

## འབྲེལ་མཐུད།
* https://web.archive.org/web/20121113145512/http://www.bhutan.gov.bt/government/abt_nationalsymbols.php
* http://www.un.int/wcm/content/site/bhutan/pid/7056
སྲིད་བློན།

སྲིད་བློན འབྲུག་ཡུལ་

* བློན་པོ་ འཇིགས་མེད་འོད་ཟེར་ཕྲིན་ལས།		(20 July 1998	  - 	9 July 1999)	 
* བློན་པོ་ ཀུན་བཟང་རྡོ་རྗེ། 		 	(9 July 1999	  - 	20 July 2000)  
* བློན་པོ་ མཁའ་འགྲོ་དབང་ཕྱུག  			(20 July 2000 	  - 	8 August 2001)  
* བློན་པོ་ སངྱས་དངོས་གྲུབ།  			(8 August 2001	  - 	14 August 2002) 
* བློན་པོ་ ཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ། 			(14 August 2002	  - 	30 August 2003)  
* བློན་པོ་ འཇིགས་མེད་འོད་ཟེར་ཕྲིན་ལས། 	(30 August 2003	  - 	18 August 2004) 
* བློན་པོ་ མཁའ་འགྲོ་དབང་ཕྱུག 			(18 August 2004	  - 	5 September 2005)  
* བློན་པོ་ ཀུན་བཟང་རྡོ་རྗེ།			(5 September 2005 -	7 September 2006) 
* བློན་པོ་ སངྱས་དངོས་གྲུབ། 			(7 September 2006 -	31 July 2007)  
* བློན་པོ་ ཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ། 			(31 July 2007 	  - 	9 April 2008) 
* བློན་པོ་ འཇིགས་མེད་འོད་ཟེར་ཕྲིན་ལས།		(9 April 2008	  - 	...)
རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལྷན་ཚོགས

འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ ཕྱི་སྣོད་སའི་རྒྱ་ཚད་ཆུང་རུང་ ཁ་སྐད་མ་འདྲཝ་ ༡༩ ལྷགཔ་ཅིག་ཡོད་པའི་ ཁ་སྐད་ཀྱིས་ཕྱུག་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིན། ཁ་སྐད་དེ་ཚུའི་ནང་ལས་ རྫོང་ཁ་འདི་ དུས་རབས་ ༡༢ དེ་ཅིག་ལས་ར་ དཔོན་གྱི་སྒོ་ཁ་དང་དམག་སྡེའི་དྲག་གྲས། ཤེས་ཡོན་ཅན་གྱི་མི་བརྒྱུད། གཞུང་སྐྱོང་དང་བདག་སྐྱོང་ཚུ་གི་ཁ་སྐད་ཅིག་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་སྡོད་ནུག ཨིན་རུང་ གཞུང་འབྲེལ་ཡི་གུ་དང་ ཁྲིམས་འབྲེལ་ཡིག་ཆ་ཚུ་ག་ར་ ཆོས་སྐད་ཀྱི་ཐོག་ལུ་བྲིས་ཏེ་སྡོད་ནུག དེ་ལས་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༧༡ ལུ་ མི་དབང་འབྲུག་རྒྱལ་གསུམ་པ་ དཔལ་འཇིགས་མེད་རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གིས་ རྫོང་ཁ་འདི་ འབྲུག་གི་རྒྱལ་ཡོངས་སྐད་ཡིག་སྦེ་གསལ་བསྒྲགས་མཛད་གནང་ནུག དེ་དང་གཅིག་ཁར་ རྫོང་ཁ་ལྷབ་སྦྱང་གི་དཔེ་དེབ་ཚུ་འབྲི་ནི་དང་པར་སྐྲུན་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ ཤེས་རིག་ལྷན་ཁག་འོག་ལུ་ རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་སྡེ་ཚན་ཅིག་ཡང་གཞི་བཙུགས་གནང་སྟེ་ སློབ་གྲྭ་ཁག་ལས་ཕར་ རྫོང་ཁ་འདི་ སྐད་ཡིག་དང་རྩོམ་རིག་གི་གྲས་ཁར་ སློབ་སྟོན་གྱི་ཆོས་ཚན་ཅིག་སྦེ་འགོ་བཙུགས་གནང་ནུག

སྤྱི་ལོ་ ༡༩༨༦ ལུ་ མི་དབང་འབྲུག་རྒྱལ་བཞི་པ་ དཔལ་འཇིགས་མེད་སེང་གེ་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གིས་ རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་གྱི་འཆར་གཞི་དང་ སྲིད་བྱུས་ལམ་སྟོན་ཚུ་བརྩམ་ནིའི་དོན་ལུ་ རྫོང་ཁའི་གྲོས་ཚོགས་བཙུགས་དགོ་པའི་བཀའ་རྒྱ་གནང་ནུག དེ་ལས་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ལུ་ ཤེས་རིག་ལྷན་ཁག་འོག་གི་ རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་སྡེ་ཚན་དང་ རྫོང་ཁའི་གྲོས་ཚོགས་གཉིས་གཅིག་ཁར་བསྡབས་ཞིནམ་ལས་ རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལྷན་ཚོགས་འདི་རང་སྐྱོང་གི་གཙུག་སྡེ་ཅིག་སྦེ་ གཞི་བཙུགས་མཛད་གནང་ནུག ད་རེས་ ལྷན་ཚོགས་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་དང་དར་ཁྱབ་གཏང་མིའི་གཙུག་སྡེ་མཐོ་ཤོས་གཅིག་སྦེ་གནས་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན།

རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ ཤེས་རིག་ལམ་ལུགས་དང་མི་མང་ཞབས་ཏོག་གིས་མ་ཚད་པར་ སྐད་ཡིག་གནས་ཚད་ཡར་འཕེལ་དང་ རྒྱ་སྐྱེད་ཀྱི་ཐོག་ལས་ རྫོང་ཁ་དར་ཁྱབ་གཏང་ནིའི་འཆར་གཞི་ཚུ་བརྩམས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།གནས་ཚད་ཡར་འཕེལ་གྱི་ནང་ བརྡ་སྦྱོར་དང་ཚིག་མཛོད། དེ་ལས་ ཡིག་སྡེབ་འབྲི་ཐངས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཚུ་རྩོམ་སྒྲིག་འབད་དེ་ རྫོང་ཁའི་སྐད་ཡིག་འདི་གནས་ཚད་དང་ལྡནམ་བཟོ་ནི་ལུ་གཙོ་བོ་བཟུང་དོ་ཡོདཔ་དང་། སྐད་ཡིག་རྒྱ་སྐྱེད་ནང་ དགོས་མཁོ་དང་བསྟུན་ དེང་སང་གི་གནས་སྟངས་དང་འབྲེལ་བའི་རྫོང་ཁའི་ཐ་སྙད་བཟོ་ནི་དང་ མིང་ཚིག་གསར་རྩོམ་གྱི་ལཱ་ཚུ་འབདཝ་ཨིན།

འདི་བཟུམ་སྦེ་ རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ ཡོངས་གྲགས་ཡོད་པའི་གློག་རིག་རིམ་ལུགས་ཚུ་ནང་ལུ་ གནས་ཚད་གཞིར་བཞག་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་བཟོ་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེའི་ནང་ལས་ ཁྱབ་ཆེ་དྲགས་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་མི་འདི་ རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་བཟོ་སྟེ་བཀྲམ་སྤེལ་འབད་མི་ རྫོང་ཁ་ཡུ་ནི་ཀོཌི་གི་རིམ་ལུགས་འདི་ཨིན།  རིམ་ལུགས་འདི་ ཨེམ་ཨེས་ཝུན་ཌོ་ (MS Window) དང་ ལི་ནཱགསི་ (Linux)། ཨེ་པཱལ་ཨོ་ཨེས་ཨེགས (Apple OSX) ཚུ་གིས་མ་ཚད་པ་ གཞན་ཡང་ ཡོངས་འབྲེལ་རིམ་ལུགས་  (Internet) དང་ཀུན་གྱིས་སྤྱོད་ཚུགས་པའི་གློག་རིག་རིམ་ལུགས་ (Open Office) མའི་ཀོ་རོ་སོཕཊི་ (Microsoft Office) ཨེཌོ་སྦི་ཨིན་ཌི་ཟཱནི (Adobe’s InDesign) ཚུའི་ནང་ལུ་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་བཏུབ་བཟོ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་དང་འདྲཝ་སྦེ་ འགྲུལ་འཕྲིན་དང་བརྡ་དོན་འཕྲུལ་རིག་ཚུའི་ནང་ཡང་ རྫོང་ཁ་འདི་ལག་ལེན་འཐབ་བཏུབ་སྦེ་བཟོ་སྟེ་ཡོད།

དེ་ཁར་ རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ རྫོང་ཁའི་རྩོམ་རིག་གི་ཐོན་ཁུངས་ཡར་དྲག་གཏང་ནི་དང་ གཞན་ཡང་འབྲུག་གི་སྐད་རིགས་ ༡༨ ཡོད་མི་ཚུ་ ཡིག་ཐོག་བཀོད་ནིའི་ནང་ བློ་སྤོབས་བསྐྱེད་བཅུག་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་བཟུམ་སྦེ་ རྫོང་ཁ་ལག་ལེན་རྒྱ་སྐྱེད་ཀྱི་དོན་ལུ་ འབྲི་རྩོམ་དང་དཔེ་དེབ་འགྲན་བསྡུར། རྩོད་བསྡུར། དྲི་བ་འདྲི་ལན། ཡིག་སྡེབ་འགྲན་བསྡུར། དེ་ལས་ བརྡ་བརྒྱུད་ལས་རིམ་ཚུའི་ནང་ཡང་ རྒྱབ་སྐྱོར་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།

* རྫོང་ཁ་
* རྫོང་ཁའི་ལྡེ་སྒྲོམ་

## འབྲེལ་མཐུད།
* རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལྷན་ཚོགས
མགར་ས་ བཀྲིས་མཐོང་སྨོན་རྫོང་།

ཡ་མཚན་ཅན་གྱི་ མགར་ས་བཀྲིས་མཐོང་སྨོན་རྫོང་འདི་ མགར་ས་ རྫོང་ཁག་གི་བདག་སྐྱོང་གི་ཕྱག་ལཱ་གནང་ས་ཨིནམ་དང་ རྫོང་ཁག་འདི་ནང་ལུ་ དགོན་ཁ་སྟོད་དང་ ཁ་སྨད་ཟེར་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ས་གནས་དེ་ཁ་གི་ མི་ཚུ་གིས་འབད་བ་ཅིན་ སའི་ཆགས་ཚུལ་དེ་ ཚེ་རིང་མོའི་བཟོ་དབྱིབས་བཟུམ་སྦེ་ ཡོདཔ་ཨིནམ་དང་ བཀྲིས་མཐོང་སྨོན་རྫོང་འདི་ དེའི་བྱང་ཁོག་གུ་བཞེངས་ཡོདཔ་ཨིན་ཟེར་བཤདཔ་ཨིན་མས།

གཏམ་རྒྱུད་དང་འཁྲིལཝ་ད་ སྤྱི་ལོ་ ༡༦༡༦ ལུ་ མཐུ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་ འབྲུག་ལུ་བྱོན་པའི་སྐབས་ལུ་ མགར་ས་གི་གནས་བདག་གིས་ ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་ལུ་ ཕེབས་སུ་ཞུ་ནིའི་དོན་ལུ་ རྩ་རི་ སྐྱིད་བུ་ཐང་ལུ་སོང་ཡོདཔ་ཨིན་མས། དེའི་སྐབས་ ཞབས་དྲུང་མཆོག་གིས་ གནས་བདག་འདི་ལུ་དབང་གནང་སྟེ་ བཀྲིས་མཐོང་སྨོན་ཟེར་ མིང་གསརཔ་བཏགས་གནང་ཡོདཔ་ལས་ དེ་ལས་རྟ་དྲངས་ཏེ་ རྫོང་འདི་གི་མིང་ལུ་ཡང་ བཀྲིས་མཐོང་སྨོན་རྫོང་ཟེར་བཏགས་གནང་ནུག། མ་གཞི་ མགར་ས་རྫོང་འདི་ ནམ་བཞེངས་བཞེངསམ་ཨིན་ན་ ཏན་ཏན་ཅིག་ག་གི་ཡང་མ་ཤེས་དེ་འབད་རུང་ རྒྱལ་རབས་མཁས་པ་མང་ཤོས་ཅིག་གིས་ རྫོང་འདི་ ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གིས་ སྤྱི་ལོ་ ༡༦༤༨ ལུ་ ཕྱིའི་དགྲ་བྱང་ཕྱད་ཚུ་ལས་ སྲུང་སྐྱོབ་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ བཞེངས་ཡོདཔ་སྦེ་བཤདཔ་ཨིན་མས།

མགར་ས་རྫོང་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་གི་རྫོང་གཞི་གཞན་ཚུ་དང་མ་འདྲཝ་སྦེ་ ཡོདཔ་ཨིན་མས། དེ་ཡང་ རྫོང་དེའི་ཕྱོགས་སོ་སོ་ལུ་ དབྱིབས་ ཐེ་སྒོར་སྒོར་སྦེ་ཡོད་མི་ ལྟ་རྫོང་གསུམ་ཡོདཔ་ཨིནམ་དང་ ཐོག་ཚད་གསུམ་འབད་མི་ དབུ་རྩེ་དེ་ ཧེ་མ་དུས་རབས་ ༡༣ པའི་ནང་ བོད་ཀྱི་གྲུབ་ཐོབ་ གཏེར་ཁུངས་པ་གིས་ མཚམས་གཅད་ཡོད་པའི་བྱག་ཕུག་དེ་འཕྲང་སྟེ་ བཀལ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།

གཞུང་དགེ་འདུན་གྲྭ་ཚང་གི་ སྒྲ་པའི་སློབ་དཔོན་གྱི་དབུ་བཞུགས་མཛད་དེ་ དགེ་སློང་ཚུ་གིས་ ལོ་ལྟར་བཞིན་དུ་ ཟླཝ་བཅུ་པའི་ནང་ གནས་བདག་གཞི་བདག་ཚུ་ལུ་གསོལ་ཁ་ཕུལ་ནིའི་དོན་ལུ་ མགར་ས་ལུ་བྱོན་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིནམ་དང་ དཔལ་ཡེ་ཤེས་མགོན་པོ་མཆོག་ལུ་གུས་བསྟུད་ཞུ་ནིའི་དོན་ལུ་ ཚེས་ཉེར་དགུ་ལུ་ ཡེ་ཤེསམགོན་པོའི་གསོལ་ཁ་ཚུ་ཡང་ གནང་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན།

ཧེ་མ་དུས་རབས་ བཅུ་གསུམ་པའི་ནང་ གཏེར་ཁུངས་པའི་སྐབས་ལུ་ བོན་གྱི་བླམ་མཁས་པ་གཅིག་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ནམ་ཅིག་གི་ཚེ་ སྒྲུབ་རྟགས་ཚུ་སྟོན་པའི་སྐབས་ལུ་ བོན་གྱི་བླམ་མཁས་པ་དེ་གིས་ བྱག་དེ་གུ་ལས་ཡར་འཇམ་ཏོང་ཏོ་སྦེ་བྱོན་ཡོདཔ་ལས་ གཏེར་ཁུངས་པ་ཡང་ དེ་བཟུམ་མའི་མཛད་ཤུལ་བཟང་པོ་ལུ་གཟིགས་ཏེ་ ཐུགས་ལུ་རངས་དང་ཡིད་ཆེ་སྦོམ་སྦེ་རང་བྱུང་ཡོདཔ་ལས་ བོན་གྱི་བླམ་དེ་ལུ་ གུས་ཞབས་འབད་ཡོདཔ་ཨིན་མས།

ད་རེས་ནངས་པ་ བོན་གྱི་བླམ་དེ་ལུ་ གུས་བསྟུད་ཞུ་ནིའི་དོན་ལུ་ དཔལ་ཡེ་ཤེས་མགོན་པོ་ལུ་ གསོལ་མཆོད་ཚུ་ཕུལ་བའི་སྐབས་ བོན་གྱི་བླམ་གཅིག་གིས་ཡང་ ཁོ་རའི་ཆོས་ཕྱོགས་མཛད་སྒོའི་ན་བཟའ་ཆ་ཚང་བཞེས་དེ་ འདི་ནང་ལུ་ བཅའ་མར་གཏོགས་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། མགར་ས་ ཚེས་བཅུ་དེ་ ལོ་ལྟར་བཞིན་དུ་ ཐིབ་ཕུག་ཚེས་བཅུ་དང་ འདྲན་འདྲ་སྦེ་གནང་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིནམ་དང་ ཚེས་བཅུ་ཉིནམ་དང་པམ་དེ་ ཕུག་ལྷ་ཁང་ནང་ལུ་སྦེ་གནང་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨན་མས།
རྗེ་བརྩུན་པདྨ

མི་དབང་འབྲུག་རྒྱལ་བཙུན'རྗེ་བརྩུན་པདྨ'དབང་ཕྱུག   འཇིགས་མེད་ཁེ་སར་རྣམ་རྒྱལ་དབང་ཕྱུག

## ཁུངས་གཏུག
སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་

རང་གི་གསལ་བ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་དེ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ནི། ཤེས་བྱ་དང། དངོས་པོ་ལྟ་བུའོ། དཔེར་ན། ཤེས་བྱ་སྤྱི་ཡིན་ཏེ་རང་གི་གསལ་བ་སྟེ་རང་གི་བྱེ་བྲག་དངོས་པོ་དང་རྟག་པ་སོགས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱི་ལ་སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། ཚོགས་སྤྱི་རིགས་སྤྱི་དོན་སྤྱི་གསུམ་ཡོད། ཁྱབ་བྱེད་དུ་འཇུག་པའི་རང་གི་རིགས་ཡོད་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་དེ་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ནི། ཤེས་པ་དང། ཀ་བུམ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། དཔེར་ན། ཤེས་པ་བྱེ་བྲག་ཡིན་ཏེ།  དངོས་པོ་དེ་ཤེས་པ་རང་གི་ཁྱབ་བྱེད་དུ་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་རང་གི་རིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་དེ་ཤེས་པའི་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་ལ་ཤེས་པ་དེ་དངོས་པོའི་ཁྱབ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།  གཞན་ཡང་སྤྱི་བྱེ་བྲག་འགྲོ་ཚུལ་གྱི་རྟགས་གསུམ་བརྩི་ཚུལཡོད་པ་སོགས་གཞུང་དངོས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
སྤྱི་རྒྱན་གསུམ་

གསལ་བྱེད་    མཛེས་བྱེད་   རང་བཞིན་གྱི་རྒྱན།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
སྤྱི་གཉེར་

དགོན་པའི་ནང་གྲྭ་མང་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བའི་སྐོར་ལ་འགན་ཁུར་མཁན་གྱི་སྤྱི་སོ་དང་གཉེར་པ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
སྤྱི་འཐུས་དྲག་འདེམས་ཐོག

སྤྱི་པའི་འཐུས་མི་དྲག་པ་རེ་འདེམས་བསྐོ་བྱེད་དགོས་པ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
དཔལ་འཁོར་བཙན་

ཡབ་གནམ་ལྡེ་འོད་སྲུངས་དང་ཡུམ་ཅོག་རོ་བཟའ་རྒྱལ་མོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་བོད་ཤིང་བྱ་༩༢༥ལོར་ཡར་ལུང་འཕང་ཐང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཞེས་དང་།  བོད་ཆུ་གླང་（༨༩༣མམ་༩༥༣བཞེད་ཚུལ་མི་གཅིག་）ལོར་འཁྲུངས་སོགས་གསུངས་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མཆིས་།  འདི་ཉིད་དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་ལ་ཕེབས་སྐབས་ཡབ་འོད་སྲུངས་གཤེགས་པས་གཙང་གི་གྲོམ་པ་ལྷ་རྩེར་གཤེགས་རྫོང་ཆོས་འཁོར་རྒྱ་ཆེར་བསྐོར་པ་དང་དུས་མཚུངས་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྲི་ལ་འཁོད་།  བློན་པོ་འབྲོ་ཙུག་སྒྲ་ལྷ་སྣང་དང་།  ཅང་འ་ཕོ་གཉིས་ཀྱིས་བྱས་།  དགུང་ལོ་བཅུ་དྲུག་པར་ཡབ་མེས་ཀྱི་བང་སོ་ལ་ཐིགས་ཚགས་བྱས་ནས་ཆུང་ཁུང་ཤུར་ཁ་བཙུགས་ལེ་ནས་སྒྲོལ་ཕུའི་སྨན་ལུང་ལ་སོགས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་བརྒྱད་བཞེངས་། གསུང་རབ་དང་བྲིས་སྐུ་ལ་སོགས་པ་བྱས།  མེས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་དམད་ཅིང་།  ཆོས་ལ་གུས་པ་ཞིག་བྱུང་།  འདི་ཉིད་དགུང་ལོ་ཉེར་དྲུག་ལ་ཕེབས་སྐབས་བོད་དུ་རབ་བྱུང་སོགས་ལས་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་།  ཀློག་པ་ཐོས་བསམ་གྱི་འགོ་ཚུགས་པས་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་དབུ་བརྙེས་།  སྐུ་ཚེའི་སྨད་དུ་གཙང་དུ་བྱོན་ཏེ་གྲོམ་པ་ལྷ་རྩེའི་བྲག་ལ་ཕོ་བྲང་མཛད་ནས་བཞུགས་།  མཐར་དགུང་ལོ་སོ།གཅིག་པར་གྲོམ་ལྷ་རྩེར་སྟག་རྩེ་སྙགས་ཀྱིས་བཀྲོངས་།  དེ་ཡང་།  མངའ་བདག་དཔལ་འཁོར་སྟག་རྩེ་སྙགས་ཀྱིས་བཀྲོངས་།  རྒྱུ་མཚན་སྙགས་ཕྱེད་གཙང་དུ་བཤུགས་པར་བྱས་པ་དང་།  གཙང་གི་འབྲི་ཕྱིད་མར་ཡར་ལུང་དུ་དབབ་པར་བྱས་པས་སོ་ཞེས་《མཁས་པ་ལྡེའུའི་ཆོས་འབྱུང་》ནང་གསལ་།  དཔལ་འཁོར་བཙན་གྱིས་བཙུན་མོ་གཉིས་ཁབ་ཏུ་བཞེས་པར་ཆུན་མ་ མཆིམས་བཟའ་བཙུན་ནེ་ལ་གཅེན་ཁྲི་བཀྲ་ཤིས་བརྩེགས་པ་དཔལ་དང་།  ཆེན་མ་སྣ་ནམ་བཟའ་ལེགས་བཙུན་ལ་གཅུང་སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་་མ་མགོན་གཉིས་འཁྲུངས་སོ་། 
དཔལ་གྱི་ཆས་བརྒྱད།  ༡、གཟི་བརྗིད་འབར་བ་ཆུ་སྲིན་བརྗིད་པའི་ཆས།  ༢、ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་འབྲེལ་ཉི་ཟླའི་ཆས་ ༣、གདུག་པ་ཅན་བསྲེག་ཡེ་ཤེས་མེའི་ཆས། ༤、སྐྱེ་ཤི་རྩད་གཅོད་མཆེ་བ་ཟླ་ཚེས་ཆས། ༥、ཁྱབ་མཛད་རེ་བསྐོང་རྡོ་རྗེའི་གཤེགས་པའི་ཆས། ༦、མངའ་ཐང་ཡོངས་རྫོགས་རྡོ་རྗེ་སླག་པའི་ཆས།  ༧、སངས་རྒྱས་སར་བགྲོད་དབང་གི་བསེ་ཁྲབ་ཆས་ ༨、གནོད་གདུག་བཟློག་བྱེད་རྒྱ་བྱེའུ་ལྕགས་ཀྱི་ཆས་ཞེས་པའམ། ཡང་ན། ༡、དབུ་སྐྲ་གྱེན་བརྫེས་འཁོར་བ་རུ་བཟློག་ཆས། ༢、རྡོ་རྗེ་ཁྱུང་གཁོག་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཆས། ༣、མཐིང་ནག་ཅོད་པན་དཔའ་རྟགས་ཟིལ་གནོན་ཆས།  ༤、སྤྱི་གཙུག་རྡོ་རྗེ་ལྷག་པ་རིག་པའི་ཆས། ༥、དབང་གི་བསེ་ཁྲབ་གཟི་འབར་བགྲོད་པའི་ཆས།  ༦、གཉིས་མེད་སྦྱོར་བ་ཤེས་རབ་ཡུམ་གྱི་ཆས།  ༧、གནོད་གདུག་བཟློག་བྱེད་རྒྱ་བྱེའུ་ལྕགས་ཀྱི་ཆས།  ༨、ཉོན་མོངས་ཅན་བསྲེག་རྡོ་རྗེ་མེ་ཡི་ཆས།  དེ་རྣམས་དཔལ་གྱི་སྐུ་ལ་ཡེ་ནས་རྫོགས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
དཔལ་གྱི་ཆས་བཅུ་

རྒྱ་བྱིའུ་ཆེན་པོ་ལྕགས་ཀྱི་ཆས་དང།  བསེ་ཁྲབ་དབང་གི་ཆས།  གཅན་གཟན་གཟིག་གི་ཆས།  སྤྲུལ་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་ཆས།  གདུག་པ་སྤྲུལ་གྱི་ཆས།  དཔའ་བོ་སྟག་གི་ཆས།  གཟི་མདངས་ཞིང་ལྤགས་ཀྱི་ཆས།  དམར་གསལ་ཁྲག་གི་ཆས།  རྩལ་ཆེན་སེང་གིའི་ཆས།  གཏུམ་པ་དོམ་གྱི་ཆས་ཞེས་གསུངས་སོ།  དེ་ལྟར་སྒྱུ་འཕྲུལ་རྔམ་གློག་ལྟར་ན་དཔལ་གྱི་ཆས་བརྒྱད།  བཀའ་བརྒྱུད་ལྟར་ན།  དཔལ་གྱི་ཆས་བཅུའོ། །
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
དཔལ་གྱི་དེའུའི་གྲོང་ཁྱེར་

（ཡར་འབྲོག་དཔལ་དེའི་གྲོང་ཚོ་）དེང་སང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཁོངས་སྣ་དཀར་རྩེ་རྫོང་དཔལ་དེའི་ཆུས་ཡོད་ས། །
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
དཔལ་མགོན་བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་

ཤར་དུ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་།  ལྷོར་འཕགས་སྐྱེས་པོ།  ནུབ་དུ་སྤྱན་མི་བཟང། བྱང་དུ་རྣམ་ཐོས་སྲས་སོ། །
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཕ་ཝ་དེ་སེ་

ཡབ་སྨད་ཀྱི་ལྡེ་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་འདོ་ལྡེ་ལ་སྲས་བཞི་བྱུང་བའི་བགྲེས་པ། འདི་དང་གཅུང་ཁྲི་ཆུང་གཉིས་ཀྱིས་སྔར་ཡུམ་བརྟན་རྒྱུད་ལ་ཤོར་བའི་ནོར་སྣ་ཁྱད་པར་ཅན་དགུ་ཞེས་པ་སྡེ། ཕས་ཕོག་པའི་གསེར་ཁྲི་ཆུ་དར་ཅན། གུད་པ་བང་སོ་ཅན། གསེར་སྐུ་ཆུ་རིས་ཅན་གསུམ་དང་། མས་ཕོག་པའི་ཟངས་ལྟེ་བ་ཅན། དངུལ་སྐྱོགས་ཤ་བ་ཅན། མེ་ཏོར་ཏི་ལིག་ཅན་གསུམ། སྤུན་ཟླས་ཕོག་པའི་མཚོན་བཤན་ཐུང་སྡེ་མིག་ཅན། སྲིང་མོས་རྟགས་ཕོག་པའི་མཆུར་གཡུ་འཆང་བ་ཅན། སྲིང་མོས་རྟགས་ཕོག་པའི་མཆུར་གཡུ་འཆང་བ་ཅན། བེར་དམར་ཀེ་ཚེ་བྱི་སྐེད་ཅན་བཅས་ཅན་དགུ་ཚུར་བླངས་ནས་ཕ་ཝ་དེ་སེར་དངུལ་གཞོང་ཕོར་ཁ་ཅན(ལ་ལས་དངུལ་སྐྱོགས་ཤ་བ་ཅན་དུ་བཞེད)ཐོབ་སྟེ་གཙང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས། ཕ་ཝ་དེ་སེའི་རྒྱུད་པས་སྣུབས་ཡུལ་རོང་དང་། གཡག་སྡེ། ཉང་སྟོད། སྟག་ཚལ་བཅས་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་ལ་མངའ་མཛད་དོ། །
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
དཔལ་རྒ་ལོ་

(རྒ་ལོ་ཙྰ་བ་གཞོན་ནུ་དཔལ)གུང་ཐང་བླ་མ་ཞང་དང་དུས་མཉམ་པ་ཁོང་གི་རྣམ་ཐར་ལས་བཤད། འཁྲུངས་ཡུལ་ཁམས་ལྡན་མ་ནས་ཡིན།  ལོ་རྒྱུས་རྒྱས་ན་ཇོ་ནང་ཏྰ་ར་ནྰ་ཐས་མཛད་པའི་《འཇམ་དཔལ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་》དང།   《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》ལེ་ཚན་【ཏ】པའི་ཤོག་གྲངས་༡༢པར་གསལ། །
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
དཔལ་ཆེན་རྒ་ལོ་

གོང་དུ་དཔལ་རྒ་ལོ་ཞེས་པར་གཟིགས། །
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས

༼དམ་པའི་གསུང་རབ་༽མུ་མཐུད་དུ ་འགོད་རྒྱུ་ཡིན།
ལྀཨིལ ཌཨུཥ

**ལྀཨིལ ཌཨུཥ ** - (Lila Downs) ༁༉༆༈ ན གའཀར། མེཀསི་ཀོ་།
ལྗོངས་རྒྱུ་

ལྗོངས་རྒྱུ་ནི་ལྟ་སྐོར་བྱེད་བཞིན་གནས་དང་གནས་རྒྱུད་ནས་སྐྱོད་པར་གོ་བར་སྙམ། དབྱིན་ཇིར་  Tourism ཟེར

ལྗོངས་རྒྱུ་བ་ནི་ལྗོངས་རྒྱུར་བྱེད་མཁན་ལ་གོ་  དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དུ Traveller ཡང་ན་  Tourist

རྐང་འགྲུལ་ལྗོངས་རྒྱུ་ནི་རྐང་ཐང་དུ་སྐྱོད་པའི་ལྗོངས་རྒྱུ་བར་གོ། དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དུ Trekker 

དེ་བཞིན་རྐང་འགྲུལ་ནི་རྐང་ཐང་དུ་བགྲོད་པའི་བྱ་བར་གོ་དགོས་ན་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དུ་ཡང་Trek དང་ Hike ལ་གོའོ།
འཇར་པན།

འདི་ལ་ཉི་ཧོང་ཡང་ཟེར། དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དུ་ Japan    ཇ་པཱན
 
## ཁོར་ཡུག
## མགྲོན་ཁང་།
## ལོ་རྒྱུས།
## ལྗོངས་རྒྱུ།
## ཡུལ་ཚོ།
## མིང་ཐོགས་ཚུལ།
## དུས་ཆེན།
## མི་སྣ།

## པར་རིས་བར་འཁྱམས།





## ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།
## དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག།
## ད་དུང་གཟིགས།
## ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།

----
* ཇ་པཱན
འཇིགས་མེད་འོད་ཟེར་ཕྲིན་ལས།

** བློན་པོ་ འཇིགས་མེད་ འོད་ཟེར་ཕྲིན་ལས། **

མི་རྗེ་ བློན་པོ་ མཆོག་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༢ ལུ་ བུམ་ཐང་ལུ་ སྐུ་འཁྲུངས་ཡོདཔ་དང་ ཀ་ལིམ་པོང་ལུ་ཡོད་པའི་ ཌི་ཨར་ ག་ར་ཧམསི་ ཧོམསི་ ནང་ལས་སྐུ་ཡོན་སྦྱང་ནི་འགོ་བཙུགས་གནང་ཏེ་ སེནཏ་ ཨིསི་ཊེ་ཕེནི་་སློབ་གྲྭ་ནང་ལས་ མཐོ་རིམ་སྐུ་ཡོན་ མཐར་འཁྱོལ་གནང་ནུག། དེའི་ཤུལ་ལས་ ཡུ་ཨེསི་ཨེ་ གི་ པེན་ ཨིསི་ཊེཊ་ གཙུག་ལག་སློབ་སྡེ་ནང་ལས་ མི་མང་བདག་སྐྱོང་ནང་ གཙུག་ལག་མཐོ་རིམ་སྐུ་ཡོན་མཐར་འཁྱོལ་ཞིནམ་ལས་ གཞི་གཡོག་ནང་འགོ་དང་པ་ ༡༩༧༤ ལུ་ འཛུལ་བཞུགས་གནང་བའི་ཤུལ་ལུ་ མི་ལོ་ ༣༤ གི་རིང་ལུ་ ལྷན་ཁག་དང་ལས་ཁུངས་ ལེ་ཤ་ཅིག་ནང་ ཕྱག་ལཱ་གནང་ནུག། བློན་པོ་མཆོག་ རྒྱལ་གཞུང་གཞི་གཡོག་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་འགོ་དཔོན་དང་ ཤེས་རིག་ལྷན་ཁག་གི་ མདོ་ཆེན་ ནིའུ་ཡོཀ་ལུ་ཡོད་པའི་ འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ འབྲུག་གི་སྐུ་ཚབ་ ཨིནམ་དང་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ལུ་ མི་རྗེ་བློན་པོ་མཆོག་ལུ་ མི་དབང་འབྲུག་རྒྱལ་བཞི་པ་མཆོག་གིས་ བུ་རས་ དམརཔོ་གནང་ཡོདཔ་དང་ ༡༩༩༤ ལུ་ ཇེ་ནི་བ་ལུ་ འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གཏན་རྒྱགས་ཀྱི་ སྐུ་ཚབ་སྦེ་བཀོད་གནང་ནུག། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༨ ལུ་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུ་ཆེན་མོ་ནང་ལས་ ཕྱི་འབྲེལ་བློན་པོ་སྦེ་བཙག་འཐུ་གནང་ཡོདཔ་དང་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༩ ལུ་ བློན་པོ་མཆོག་ མི་དབང་འབྲུག་རྒྱལ་བཞི་པ་མཆོག་གིས་ འབྲུག་ཐུགས་སྲས་དང་ ཁྲི་མངའ་གསོལ་གྱི་རྟགས་མ་གནང་ནུག།

* འབྲུག་ཡུལ་
དཔལ་མགོན་བདུན་བཅུ་རྩ་གཉིས་

སངས་རྒྱས་ལུགས་ཀྱི་གསང་སྔགས་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་སྲུང་མ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་སྟེ།  ལྷ་ཆེན་པོ་བརྒྱད།  ཀླུ་ཆེན་པོ་བརྒྱད།  གཟའ་ཆེན་པོ་བརྒྱད།  རྒྱུ་སྐར་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད།  ཕྱོགས་སྐྱང་བཅུ།  རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི།  འཇིགས་བྱེད་ཆེན་པོ་དགུ་སྟེ་དཔལ་མགོན་བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔ་ཡོད་ཀྱང་།  《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》ནང་དུ་དཔལ་མགོན་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཞེས་གསལ་འདུག་པ་གང་ཡིན་བརྟག་དགོས་ཤིང་།  གོང་གསལ་དེ་དག་སོ་སོའི་གྲངས་འདྲེན་ནི་《གསུང་རབ་རྣམས་ལས་བཤད་པའི་གྲངས་འདདེན་》ཞེས་པ་ཟུར་དུ་ཡོད་པ་དེར་གཟིགས་པར་ཞུ། །
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།