མོན་ཊེ་རི་ཁྲོམ།

**མོན་ཊེ་རི་ཁྲོམ་ཚོགས་ཀྱི་སྐོར།**

མོན་ཊེ་རི་འདི་ བྱང་ཤར་མེག་སི་ཀོ་གི་ཁྲོམ་ཚོགས་སྦོམ་ཅིག་ཨིནམ་དང་ ནིའུ་ཝོ་ལི་ཝོན་ (Nuevo Leon) གྱི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ཅིག་ཨིན། ཡུ་ཨེས་ཀྱི་ས་མཚམས་ ཊེག་སིས་ (Taxes) ལུ་ ནུབ་ཁ་ཐུག་ལུ་ མའིལ་ ༡༠༠ དེ་ཅིག་ (ཀི་ལོ་མི་ཊར་༡༦༠) གི་ས་གནས་ སི་ར་ མཱ་ཌི་ཨོ་རེན་ཊལ་ Sierra Madre Oriental གངས་རི་གི་ མཐའ་མར་ཆགས་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་ མཚོ་ཡི་མཐོ་ཚད་ལས་ མཐོ་ཚད་མི་ཊར་ ༥༤༠ ༼ཕིཊ་༡༧༧༠༽ གི་མཐོ་ཚད་ལུ་སྡོད་ནུག། མོན་ཊེ་རི་གིས་ ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་ ༣༢༥ དེ་ཅིག་གི་ས་ཁར་ (མའིལ་གྲུ་བཞི་༡༢༥) ཁྱབ་ཡོདཔ་ཨིན། མོན་ཊེ་རི་ལུ་ཡོད་པའི་གནམ་གཤིས་འདི་གནམ་བྱཱར་གྱི་དུས་ཚོད་ཚ་དྲོད་དང་ གནམ་དགུན་འདི་ ཉམས་ཆུང་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། དྲོད་ཚད་འདི་ ལོ་གཅིག་གི་རིང་ལུ་ ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོདཔ་ད་ སྤྱིར་སྙོམས་ལུ་ སྤྱིར་སྙོམས་ལུ་ མཐོ་ཚད་འདི་ ༩༧°F (༣༦°C) ལུ་ལྷོདཔ་ད་ གནམ་བྱཱར་ལུ་ སྤྱིར་སྙོམས་ལུ་ དྲོད་ཚད་ ༥༠°F (༡༠°C) ལུ་མར་ཕབ་འགྱོཝ་ཨིན། ཆརཔ་འདི་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ དཀོན་དྲགས་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ གཙོ་བོ་ར་ གནམ་བྱཱར་གྱི་དུས་ཚོད་ལུ་ འབྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།

**མི་རློབས་དང་མི་གི་རིགས།**

སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༠ ལུ་ མེག་སི་ཀོ་ལུ་ཡོད་པའི་ ནིའུ་ཝོ་ལི་ཨོན་ (Nuevo León) གྱི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ མོན་ཊེ་རི་ལུ་ ཁྲོམ་ཚོགས་ཀྱི་མི་རློབས་༡,༡༤༢༩༤ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན། མི་རློབས་འདི་ ཕོ་མོ་གི་བར་ན་ ཧ་ལམ་འདྲ་མཉམ་སྦེ་ཡོདཔ་ད་ ཨམ་སྲུ་བརྒྱ་ཆ་༥༠.༦ དང་ ཕོ་སྐྱེས་བརྒྱ་ཆ་༤༩.༤ ཡོདཔ་ཨིན། མི་རིགས་ཀྱི་ཐད་ལས་ མོན་ཊེ་རི་གི་མི་མང་ཤོས་ཅིག་རང་ mestizos དང་ ས་གནས་ཀྱི་མི་ཁུངས་དང་ Europe གི་མི་རྒྱུད་སླ་བསྲེ་སྟེ་ཡོདཔ་ལས་ མེག་སི་ཀོ་གི་མི་འབོར་ཞིབ་རྩིས་ཀྱི་ འགྲོས་ཚུ་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན་པས། མོན་ཊེ་རི་ཡོད་སའི་ ནིའུ་ཝོ་ལི་ཨོན་ (Nuevo León) མངའ་སྡེ་ནང་ལུ་ མི་རློབས་བརྒྱ་ཆ་༧༥དང་ཚག་༥དེ་ཅིག་གིས་ སླ་བསྲེ་རྐྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་སྦེ་ཨིན་པས། འ་ནཱི་རྩོམ་བྲིས་འདི་གིས་ ལུང་ཕྱོགས་འདི་ནང་ ལམ་སྲོལ་སླ་བསྲེ་དང་ གཅིག་ཁར་བསྡོམས་ནི་གི་ བྱུང་རབས་ཚུ་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན།

**གཞུང་སྐྱོང་ལམ་ལུགས།**

མོན་ཊེ་རི་འདི་ དམངས་གཙོའི་ཐོག་ལས་ བཙག་འཐུ་གྲུབ་པའི་ ཁྲོམ་དཔོན་ (Presinate ཁྲོམ་སྡེ་) གིས་ འགོ་འཁྲིད་འབད་དེ་ ལོ་གསུམ་གྱི་རིང་ལུ་ ཕྱག་ཞུ་མི་ ཁྲོམ་སྡེ་གཞུང་གི་ལམ་ལུགས་ཅིག་ཨིན། ཁྲོམ་དཔོན་གྱིས་ ཁྲོམ་སྡེ་ཚོགས་སྡེ་ (Cabildo de Monterrey) འདི་ ཚོགས་སྡེའི་འཐུས་མི་ (Regidores) དང་ བློ་གཏད་ཅན་ (Síndicos) ཚུ་ ལྟ་རྟོག་འབདཝ་ཨིན། ཚོགས་སྡེ་ཚུ་གིས་ མི་སྡེ་གི་ངོ་ཚབ་དང་ ཁྲོམ་སྡེའི་སྲིད་བྱུས་ཚུ་ བཟོ་ནི་ལུ་ ཕན་ཐོགས་དོ་ཡོདཔ་ད་ བློ་གཏད་ཅན་ཚུ་གིས་ ཁྲོམ་སྡེ་གི་ཁྲིམས་མཐུན་དང་ དངུལ་འབྲེལ་གྱི་ཁེ་ཕན་ཚུ་ ཉེན་སྲུང་འབད་ནི་ལུ་ འགན་ཁུར་འབགཔ་ཨིན། མོན་ཊེ་རི་ལུ་ སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ལེ་ཤ་ཅིག་ ལཱ་འབད་དོ་ཡོདཔ་ད་ དེ་ཡང་ གཙུག་སྡེའི་གསར་བསྐྲུན་ཚོགས་པ་ (PRI) དང་ རྒྱལ་ཡོངས་ལས་རིམ་ཚོགས་པ་ དེ་ལས་ མི་སེར་གྱི་ལས་འགུལ་ (Movimientto Ciudadano) དང་ གཞན་མི་ཚུ་གིས་ སྲིད་དོན་གྱི་མཐའ་འཁོར་མ་འདྲཝ་ཚུ་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན།

**སྐད་ཡིག་དང་ལམ་སྲོལ།**

མོན་ཊེ་རི་ལུ་ཡོད་མི་ཚུ་གིས་ མང་ཤོས་ཅིག་ར་ ཨིསི་པེ་ནིཤ་སླབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ མང་ཤོས་ཅིག་གིས་རང་ རྒྱལ་སྤྱིའི་ལས་སྡེ་ཚུ་ལས་བརྟེན་ཏེ་ ལཱ་གཡོག་དང་སློབ་གྲྭ་ཚུ་ནང་ ཨིང་སྐད་དང་ཀོ་རི་ཡའི་སྐད་ཡིག་ཡང་ ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན། མོན་ཊེ་རི་ལུ་ཡོད་པའི་ལམ་སྲོལ་འདི་ Mexican གི་ལམ་སྲོལ་དང་ དེང་སང་གི་མི་ཚེ་ཚུ་ སླ་བསྲེ་རྐྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། སྙན་ཆ་འདི་ གནམ་མེད་ས་མེད་ཁག་ཆེཝ་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ མི་ཚུ་གིས་ norteño དང་ ས་གནས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཚང་ཚུ་ནང་ འགོ་བཙུགས་མི་ cumbia rebajada ཟེར་མི་ གཅུས་གཟེར་གྱི་ ཐོན་རིམ་ཚུ་ སྤྲོ་བ་བསྐྱེདཔ་ཨིན། མོན་ཊེ་རི་ལུ་ MARCO བཟུམ་གྱི་ སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ཚུ་ཡང་ཡོདཔ་ད་ དེ་ནང་ མེག་སི་ཀོ་དང་ འཛམ་གླིང་ནང་ སྒྱུ་རྩལ་ཚུ་ སྟོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། མོན་ཊེ་རི་གི་མི་ཚུ་གིས་ “Regios” ཟེར་སླབ་མི་འདི་ ཁོང་རའི་ཁྲོམ་ཚོགས་ནང་ལུ་ བྱུང་རབས་དང་ བསམ་འཆར་གསརཔ་ཚུ་ སླ་བསྲེ་རྐྱབ་མི་ལུ་ ངལ་རངས་ཡོདཔ་ཨིན།

**དཔལ་འབྱོར་དང་ཚོང་འབྲེལ།**

མོན་ཊེ་རི་འདི་ བཟོ་གྲྭ་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལྟེ་བ་གཙོ་བོ་ཅིག་ཨིན། བཟོ་སྐྲུན་ལས་སྡེ་སྒྲིང་སྒྲི་ཡོདཔ་ལས་ ལྕགས་དང་ སྣུམ་འཁོར་གྱི་ཆ་ཤས་ གློག་རིག་ དེ་ལས་ ཟ་འཐུང་གི་ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་ བཟོ་སྐྲུན་འབདཝ་ཨིན་པས། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ནང་ རིག་རྩལ་ཅན་གྱི་ལཱ་འབད་མི་ཚུ་ཡང་ཡོདཔ་ད་ གཙུག་ལག་སློབ་སྡེ་ལེ་ཤ་ཅིག་གིས་ རྒྱབ་སྐྱོར་འབད་དེ་ཡོདཔ་ད་ དེ་ཡང་ མོན་ཊར་རི་འཕྲུལ་རིག་དང་མཐོ་རིམ་ཤེས་ཡོན་སྤེལ་ཁང་གིས་ རྒྱབ་སྐྱོར་འབད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། འཕྲལ་ཁམས་ཅིག་གི་ལོ་ཚུ་ནང་ མོན་ཊེ་རི་གིས་ ཝོལ་བོ་ (Volvo)  ལས་ ལས་འགུལ་ ཡུ་ཨེས་དྲོ་ལར་ས་ཡ་ ༧༠༠ བཟུམ་སྦེ་ ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མ་རྩ་གཞི་བཙུགས་འབད་མི་འདི་ འཐོབ་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་ད་ དེ་ཡང་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་མཐའ་འཁོར་དང་ དེང་སང་གི་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ལས་བརྟེན་ཏེ་ཨིན་པས།

རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་འབྲེལ་ནང་ མོན་ཊེ་རི་གིས་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ཡུ་ཨེས་ལུ་ འགན་ཁུར་གཙོ་བོ་ཅིག་ འབགཔ་ཨིན། སྤྱི་ལོ་༢༠༢༤ སྤྱི་ཟླ་༡༡ པའི་ནང་ ཁྲོམ་སྡེ་གིས་ ཡུ་ཨེས་དྲོ་ལར་ཐེར་འབུམ་༥.༥༢ འབད་མི་ ཅ་ཆས་ཚུ་ གཙོ་བོ་ ཡུ་ཨེས་དང་ ཀེ་ནེ་ཌ་ དེ་ལས་ བཱ་རཱ་ཟིལ་ལུ་ ཕྱིར་ཚོང་འཐབ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཕྱིར་གཏོང་མཐོ་ཤོས་ནང་ གནས་སྡུད་བཟོ་སྦྱོར་འཕྲུལ་ཆས་དང་ སྣུམ་འཁོར་གྱི་ཆ་ཤས་ དེ་ལས་ གློག་ཐག་ཚུ་ཚུདཔ་ཨིན། ད་རུང་ ས་གནས་ཀྱི་གཙུག་ལག་སློབ་སྡེ་དང་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་བར་ན་ མཉམ་འབྲེལ་འབད་མི་འདི་གིས་ རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་འབྲེལ་ནང་ ཤེས་ཡོན་ཡར་དྲག་བཏང་སྟེ་ སློབ་ཕྲུག་ཚུ་ལུ་ བཅའ་སྒྲིག་དང་ལམ་སྲོལ་ནང་ ལཱ་གཡོག་གི་དོན་ལུ་ གྲ་སྒྲིག་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།

**དཀའ་ངལ་དང་གདོང་ལེན།**

མོན་ཊེ་རི་ལུ་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ཆུ་མ་ལང་པའི་དཀའ་ངལ་དང་ མི་རློབས་མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་ ཡར་སེང་འགྱོ་མི་ དེ་ལས་ བཟོ་གྲྭའི་དགོས་མཁོ་ཚུ་ལས་བརྟེན་ཏེ་ གདོང་ལེན་སྦོམ་སྦེ་ར་ འབྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་སྡེ་ནང་ ཆུ་མ་ལང་པའི་ དཀའ་ངལ་སྦོམ་སྦེ་ར་ བྱུང་ཡོདཔ་ལས་ བར་མཚམས་ལུ་ བཀྲམ་སྤེལ་དང་ ཆུ་རླངས་ཚུ་ བཀྲམ་སྤེལ་འབད་ནི་ལུ་ བརྟེན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། འདི་སེལ་ཐབས་ལུ་ དབང་འཛིན་ཚུ་གིས་ ཆུ་ལམ་ལུགས་ནང་ གནོན་ཤུགས་ཀྱི་ ལམ་ལུགས་དང་ ཆུ་དོང་གསརཔ་རྐྱབ་ནི་ དེ་ལས་ ཆུ་ཉམས་སྲུང་གི་ ལམ་ལུགས་ཚུ་ ཡར་དྲག་གཏང་ནི་བཟུམ་གྱི་ ཐབས་ལམ་ཚུ་ ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཆར་ཆུ་བསྡུ་བསྒྱོམ་དང་ འཐུང་ཆུ་མེན་པའི་ལག་ལེན་ཚུ་ གསར་གཏོད་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་ཚུ་ཡང་ འཚོལ་ཞིབ་འབད་དོ་ཡོདཔ་ད་ ཆུ་བཀྲམ་སྤེལ་འབད་ནི་ལུ་ ལྷན་ཐབས་འབད་ནི་གི་དོན་ལུ་ཨིན་པས། ད་རུང་ རང་བཞིན་གྱི་ཆུ་གཡུར་དང་ ནགས་ཚལ་ཚུ་ ཆུ་བླུག་ནི་ལུ་ ཁག་ཆེ་བའི་ ནགས་ཚལ་ཚུ་ ཉམས་སྲུང་དང་ ཉམས་གསོ་འབད་ནི་གི་དོན་ལུ་ བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། མཉམ་སྡེབ་ཀྱི་ཐབས་བྱུས་ཚུ་གིས་ ཆུའི་དཀའ་ངལ་མར་ཕབ་འབད་ནི་དང་ མོན་ཊར་རི་ལུ་ མ་འོངས་ཡུན་བརྟན་བཟོ་ནི་ལུ་ དམིགས་གཏད་བསྐྱེདཔ་ཨིན་པས།

**མངའ་སྡེའི་སྐོར།**

མོན་ཊེ་རི་འདི་ མངའ་སྡེ་མེན་པར་ཁྲོམ་ཚོགས་ཅིག་ཨིན། འདི་ཡང་ མེག་སི་ཀོ་གི་མངའ་སྡེ་ Nuevo Leon གྱི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ཨིན། ནུ་ཝོ་ལིའོན་འདི་ མེག་སི་ཀོ་གི་ སྤྱི་མཐུན་ལས་སྡེ་༣༢ ལས་གཅིག་ཨིནམ་ད་ དེ་ནང་ མངའ་སྡེ་༣༡ དང་ མེག་སི་ཀོ་ཁྲོམ་ཚོགས་ཚུ་ཨིན་པས།

**མཇུག་སྡུད།**

མོན་ཊེ་རི་འདི་ མེག་སི་ཀོ་གི་ དཔལ་འབྱོར་དང་ དེང་སང་གི་བཟོ་གྲྭ་ དེ་ལས་ ཤེས་ཡོན་ལེགས་ཤོམ་ཡོད་མི་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ གལ་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན། དེ་ཡང་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ཡུ་ཨེས་དང་ ལས་སྡེ་སྦོམ་ལེ་ཤ་ཅིག་གི་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་ཨིན། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ནང་ ཆུ་མ་ལང་པའི་དཀའ་ངལ་ཚུ་ འབྱུང་སྟེ་ཡོད་རུང་ ས་གནས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིདཔ་དང་ མི་སྡེ་ཚུ་གིས་ ཐབས་ཤེས་ལེགས་ཤོམ་བཟོ་ནི་ལུ་ ལཱ་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། རིག་རྩལ་ཅན་གྱི་མི་དང་ ཚོང་འབྲེལ་ཡར་རྒྱས་འགྱོ་མི་ དེ་ལས་ འཛམ་གླིང་ནང་ འབྲེལ་བ་སྒྲིང་སྒྲི་ཡོད་མི་ཚུ་གིས་ མོན་ཊེ་རི་གིས་ ཡར་རྒྱས་འགྱོ་སྟེ་ ཡར་དྲག་གཏང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།

**རྒྱབ་རྟེན། (References)**