open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
གོ་བོ་

བྱ་རྒོད་ཀྱི་རིགས་ཤིག་སྟེ། རུས་པ་རྡོག་རྡོག་ཁྱུར་མིད་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན། འདི་ལ་བྱ་གོ་བོ་ཡང་ཟེར། དབྱིན་སྐད་དུ་ Lammergeyer ཡང་ན་ Gypaetus barbatus ཟེར་རོ།
གོ་ཡུ་

ཚ་བུའི་ཁུལ་དུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་སྔོ་ཤིང་སྡོང་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་འབྲས་བུ་སྟེ། དེའི་དབྱིབས་ཧ་ལམ་ཛ་ཏི་དང་འདྲ་ཞིང་སྨན་བྱེད་ཆོག
གོ་ར་

བཙོན་ར་དང་བཙོན་ཁང་སོགས་དོན་གཅིག་སྟེ། དབྱིན་སྐད་དུ་ Prison དང་ Jail ཟེར
གཡང་གཞི་

1 མི་ལྤགས་སྦུབས་བཤུས་ཆ་ཚང་གི་མིང།  2 སྲོག་ཆགས་ཀྱི་མགོ་སུག་གི་པགས་པ་ཆ་ཚང་བ་ཡོད་པའི་པགས་ལྡན།
1 a complete human skin  2complete animal skin including the head and
feet.
ཕོ་རྩེ་

ཕོ་རྩེ་ནི་ཕོའི་ལུས་དང་དབང་བོའི་སྟོབས་སྐྱེད་དྭངས་མ། དབྱིན་ཇིའི་སྐདུ་ male hormone
དུང་དཀར།

ཞི་ཆོག་གི་སྐབས་ལུ་འཕུ་ནི་གི་ཆོས་ཆས།

རྒྱ་མཚོ་ནང་གི་སེམས་ཅན་ཅིག་གི་ཕྱི་ཤུབས། 

དུང་དཀར་གྱི་མིང་གཞན་ 

སྐྱེ་བ་ལྔ་པ་ཟེར་ཡང་སླབ་ཨིན།
དངོས་ཁམས་རིག་པ

དངོས་ཁམས་རིག་པ་ནི་དངོས་རྫས་ཀྱི་ཆགས་ཚུལ་དང་ཕན་ཚུན་བྱེད་ནུས། འགུལ་སྐྱོད་སོགས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་གནས་ལུགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་རང་བྱུང་ཚན་རིག་ཅིག་ཡིན། དེ་ལ་ཤུགས་རིག་པ་དང་། ཚ་བ་རིག་པ། གློག་སྡུད་རིག་པ། འོད་རིག་པ། ཚད་རྡུལ་ཤུགས་རིག བལྟོས་བཅས་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནང་གསེས་འགའ་རུ་བགོ་སྲོལ་ཡོད།
བོ་ཡིག་ག། །མ་རྫོང

**བོ་ཡིག་ག། །མ་རྫོང** ཉི་ཤ་རྩ་ལྔ། ཉི་ཤ་རྩ་དྲུག ཉི་ཤ་རྩ་བདུན། ཉི་ཤ་རྩ་བརྒྱ ཁྱོད་རྒྱུད་ང་ཡིས་བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་ཡིན། །ཞག་ནི་དྲུག་ཅུ་རྩ་བདུན་ ལོན་པའི་དུས། །. གཉིད་ཞབས་དག་ཏུ་ཁྱོད་ལ་ཆོས ལོ་རིམ་བདུན་པའི་སྨད་ཆ།. ༡ སུམ་ཅུ་བའི་རྩ་བ་དང་ལེགས་བཤད་ལྗོན་དབང་ བློར་ངེས་པའི་རྨང་.
བཞིནསྒྲུཔརབྱེདཔ

**བཞིནསྒྲུཔརབྱེདཔ** རྒྱ་གར་ཉེན་རྟོག་པས་བོད་མི་བཞི་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ལྡི་ལི་བོད་མི་གནས་སྡོད་བྱེད་ས་ཡོངས་ལ་ས་གནས་ཉེན་རྟོག་པས་དམ་བསྒྲགས་ཆེན་པོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པའི་སྐོར། འདི་གའི་གསར་འགོད་པ་དཀར་མཛེས་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་ལགས་ཀྱིས་བཏང་འབྱོར་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ལ་གས
བློདདབྲོ་ཙུག་སྒྲ་ལྷ་སྣང་དང་

**བློདདབྲོ་ཙུག་སྒྲ་ལྷ་སྣང་དང་**ངན་འབྲས་ནི་སྐམ་སའི་ཐོག་སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་གྲངས་ཀའི་བརྒྱ་ཆ་དགུ་བཅུ་རྩ་མེད་དུ་འགྲོ་སྲིད་པ་དང་།སྐྱེ་དངོས་ཁྲི་བཞི་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྩ་མེད་དུ་འགྲོ་སྲིད།འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་བརྒྱ་ཆ་བདུན་ཅུའི་ཚྭ་མེད་ཆུ་ཕན་ཐོགས་མེད་པར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འབབ་སྲིད།མིའི་རིགས་ལ་ཆུའི་ཉེན་ཁ་འབྱུང་ཞིང་སྐོམ་སའི་ཐོག་གི་བརྒྱ་ཆ་དག་བཅུའི་སྲོག་ཆགས་དང་སྐྱེ་དངོས་ཆུ་གསོག་ཉར་བྱེད་ཡས་ནགས་ཚལ་མེད་སྟབས་ཐན་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོང་ཉེན་ཡོད།ས་གཞི་ཆེན་པོ་བྱེ་ཐང་དུ་འགྱུར་བའི་སྣང་ཚུལ་འབྱུང་།ས་ཁུལ་མང་པོར་རླུང་ཤུགས་བརྒྱ་ཆ་དྲུག་ཅུ་ནས་བདུན་ཅུ་བར་ཇེ་ཆེར་ཕྱིན་ནས་མི་གྲངས་དུང་ཕྱུར་མང་པོ་རླུང་སྐྱོན་གྱིས་རྩ་མེད་དུ་གཏོང་སྲིད།ས་ཁུལ་མང་པོར་ཆུའི་གནོད་འཚེ་འབྱུང་ཞིང་ས་ཞིང་དང་གྲོང་ཁྱེར་མང་པོ་ཆུས་སྣུབ།མིའི་རིགས་ཀྱིས་ཤིང་ཆ་དང་ཞིང་ཞོར་ཐོན་རྫས་བཅས་རགས་ཐབས་མེད་པས།དཔལ་སབྱོར་འཚོ་བའི་ཐད་དཀའ་ངལ་ཆེནགཔོ་ཐུག་སྲིད་པ་རེད།དེའི་ཐོག་མཁའ་རླུང་སྦགས་བཙོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་སྒྲ་འཛེར་གྱི་ཅ་ཅོས་ཁེངས།ཉི་འོད་འཕྲོ་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བ་བཅས
པ་ར་གུ་ཝའི

རྒྱལ་ཁབ [** པ་རཱ་གྭའི། ** ༼ Paraguay, Paraguái ༽]

པ་རཱ་གྭའིགྱི་རྒྱལ་ཁབ་

རྒྱལ་ས ཨ་སུན་སི་འོན། *([[Asunción]] ཡིང་ན་ Paraguái)*།

----
* འཇར་པན།
ཐོང་གཤོལ་འཁོར་ལོ་

བོད་ཀྱི་ལོ་ཐོའི་སྟེང་སོ་ནམ་འཁོར་ལོ་དང་ཐོང་གཤོལ་འཁོར་ལོ་ཞེས་རི་མོ་གཉིས་བཀོད་ཡོད་ཅིང་། ཐོང་གཤོལ་འཁོར་ལོའི་སྟེང་གི་ཨང་ཀི་ཡང་རྒྱུ་སྐར་ཉེར་བདུན་མཚོན་བྱེད་ཡིན་ཞིང་། ཉི་མས་འཁྱུད་པའི་སྐར་མ་ནས་གཤོལ་ལྕགས་ཀྱི་རྩེ་ལ་གཉིས་བཀོད་དེ། ས་མཐོང་ལ་གསུམ། མི་མཐོང་ལ་གསུམ། འཆང་བཟུང་ལ་གཉིས། གཤོལ་ཟླ་ལ་བཅུ། གཉའ་ཤིང་ལ་བརྒྱད་བཀོད་དེ། ཟླ་བ་རྒྱུ་སྐར་ཉེར་བདུན་གྱི་གཞི་ཁྱོན་གང་དུ་གནས་པའི་སྐར་མ་དེ་གཤོལ་ལྕགས་ཀྱི་རྩེ་གཉིས་ལ་སོང་ན་བཙའ་ཡིས་འཁྱེར་བ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་དང་། ས་མཐོང་གསུམ་ལ་སོང་ན་ལོ་ལེགས་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་ལ་སྡང་བ། མི་མཐོང་གསུམ་ལ་སོང་ན་འབྲུ་རིགས་འཕེལ་ཞིང་ལེགས་པ། འཆང་བཟུང་ལ་སོང་ན་ལོ་ནད་འབྱུང་བ། གཉའ་ཤིང་ལ་སོང་ན་དགྲ་ཡིས་འཇོམས་པའི་དོགས་པ། གཤོལ་ཟླ་བཅུ་ལ་སོང་ན་བཏང་སྙོམས་བྱེད་པ་སོགས་ངོ་སྤྲོད་རགས་ཙམ་ཞུས་པའོ། །
སོ་ནམ་འཁོར་ལོ་

སོ་ནམ་འཁོར་ལོ། བོད་ཀྱི་ལོ་ཐོའི་སྟེང་སོ་ནམ་འཁོར་ལོ་དང་ཐོང་གཤོལ་འཁོར་ལོ་ཞེས་རི་མོ་གཉིས་བཀོད་ཡོད་ཅིང་། སོ་ནམ་འཁོར་ལོ་ནི་རྩ་བ་གསུམ་དང་། རྩེ་མོ་དགུ འཕྲེད་དུ་རེ་ཁཱ་གསུམ་གྱིས་བཅད་ཅིང་། གཡས་དང་གཡོན་དུ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཏེ་རི་མོའི་སྟེང་བཀོད་པའི་ཨང་ཀི་རྣམས་རྒྱུ་སྐར་ཉེར་བདུན་གྱི་མཚོན་བྱེད་ཡིན་པ་དང་། ཉི་མས་འཁྱུད་པའི་སྐར་མ་དེ་ཏྲི་ཤུ་(རྩེ་གསུམ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཟེར)དབུས་མའི་རྩེ་མོར་བཀོད་དེ་དེ་ནས་རིམ་བཞིན་སྐར་མ་གཡས་སྐོར་དུ་བཀོད་མོད། མཐའ་མའི་སྐར་མ་བཞི་པོ་བར་གྱི་འཛོམས་བཞིར་གཡས་སྐོར་འགོད་པ་དང་། ཟླ་བ་རྒྱུ་སྐར་ཉེར་བདུན་གྱི་གཞི་ཁྱོན་གང་དུ་གནས་པའི་སྐར་མ་དེ་རྩེ་མོ་དགུ་ལ་སོང་ན་ལོ་འདིར་ལོ་ཏོག་འཕེལ་བ་དང་། རྩ་བ་གསུམ་ལ་སོང་ན་འབྲས་བུ་མེད་པ། བར་གྱི་འཛོམས་བཞིར་སོང་ན་བཏང་སྙོམས་སུ་ལུས་པ། ཡམ་ལག་བཅུ་གཉིས་ལ་སོང་ན་བདེ་ལེགས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།
རྒྱ་ནག་གླང་རྩིས་

བོད་ཀྱི་སྐར་རྩིས་རིག་པའི་ནང་གསེས་ཤིག་སྟེ་ལོ་ཐོའི་རྩི་སྟངས་ཞིག། སྐར་ནག་རྩིས་རིག་པའི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་གྱི་རྒྱུ་འགྲོས་གསལ་རྟོགས་ཀྱིས་ནམ་ཟླ་དུས་བཞིའི་འགྱུར་བའི་ཚུལ་རྣམས་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་མ་འོངས་སྔོན་དཔག་བྱུང་སྟེ་གླང་དང་གླང་རྫིའི་གཟུགས་རིས་བརྒྱུད་ནས་གསལ་སྟོན་བྱེད་པ་ཞིག་གོ། གླང་དང་རྫི་བོའི་གཟུགས་རིས་ལས་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་མ་འོངས་འབྱུང་འགྱུར་སྟོན་པའི་ལུང་དེར་ཟེར་ཞིང་། དེ་ཡང་ཁྱུ་མཆོག་སྟེ་གླང་གི་ཁ་དོག མགོ རྭ། རྣ། སུག་བཞི། ཕོ་བའི་ཁ་དོག སོ་དང་མཚུལ་པའི་ཁ་དོག མཇུག་མ་གཡོབ་ཚུལ། རྫི་བོའི་སྐེད་རགས། ལྟག་སྐྲ། རྫི་བོའི་ལྷམ་གྱོན་མིན། གླང་རྫི་རྒན་བྱིས་དར་གསུམ་དང་དལ་བྲེལ། ལྕག་འབྲས། ས་ལ་གླང་དང་དགུང་སྔོན་གཡུ་འབྲུག་གི་གྲངས་སོགས་ལས་ལོ་འདིར་སྐྱེ་བོ་རྒན་བྱིས་དར་གསུམ་དང་། ཕྱུགས་རིགས་ལ་བཟང་རྩུབ་དང་ལོ་ཏོག་རྩི་ཤིང་ལ་སད་སེར་བཙའ་ཐན་ཆར་ཞོད་ཆེ་ཆུང་སོགས་གང་འདྲ་འབྱུང་མིན་མ་འོངས་ལུང་དུ་བསྟན་པ་དེའོ། གཤམ་དུ་གླང་གི་འོག་གི་ཨང་ཀི་4ནི་གླང་གྲངས་མཚོན་བྱེད་དང་། འབྲུག་གི་འོག་གི་ཨང་ཀི་7ནི་འབྲུག་གི་གྲངས་མཚོན་བྱེད་ཡིན། ས་གླང་བརྟག་པའི་འབྲས་བུ་ལས། གླང་རྫིའི་ན་ཚོད་ནི། སྟག་སྤྲེལ་ཕག་སྦྲུལ་ལོ་ལ་རྒན་པོ་དང་། བྱི་རྟ་བྱ་ཡོས་ལོ་ལ་དར་མ་སྟེ། ཁྱི་འབྲུག་གླང་ལུག་ལོ་ལ་བྱིས་པ་ཡིན། གླང་རྫི་རྒན་བྱིས་དར་གསུམ་རྟོགས་པར་འགྱུར། ། ཞེས་སོ། གླང་གི་ཁ་དོག་ལྗང་ཁུ་ཡིན་ན་རླུང་དང་ལྗོན་ཤིང་དང་། ལོ་མ་ལྗང་ཁུའི་རིགས་རྣམས་རྒྱས་ཤིང་མི་ཕྱུགས་དལ་ལ་རླུང་ནད་འབྱུང་པའི་ངོའོ། གླང་གི་ཁ་དོག་དམར་པོ་ཡིན་ཡིན་ན་བཙའ་ཐན་ཚད་ཀྱི་ངོ་དང་འབྲུ་བོངས་ཆུང་། གློ་བུར་སེར་རྒོད་འབེབས་ཤིང་གློག་ཀྱང་འཁྱུག ། གླང་གི་ཁ་དོག་དཀར་པོ་ཡིན་ན་སད་སེར་བཀྲེས་དབུལ་དང་། ཤི་ཆད་གཉན་སྐྲངས་ལྷོག་རྒོད་འབྱུང་། གླང་གི་ཁ་དོག་ནག་པོ་ཡིན་ན་ཆར་རྒྱུན་བཟང་ཞིང་། སྔོ་ལྡུམ་མེ་ཏོག་བཀྲག་མདངས་ཆེ། བད་ཀླུང་གྲང་བའི་ནད་ལྡང་ངོ་། གླང་གི་ཁ་དོག་སེར་པོ་ཡིན་ན། མེ་ཏོག་རྩི་ཤིང་རྒྱས་པ་དང་། འབྲུ་འཕེལ་ཞིང་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དགའ་བདེར་སྤྱོད་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་འདུས་པའི་ནད་ཀྱི་ཅུང་ཟད་ཉེན་ནོ། གླང་རྫི་རྒན་པོ་ཡིན་ན་ལོ་དེར་རྒན་པོ་བདེ་ཞིང་གཞོན་ལ་རྩུབ་པ་དང་། བྱིས་པར་ཤིན་ཏུ་རྩུབ། གླང་རྫི་དར་མ་ཡིན་ན་ལོ་དེར་ན་གཞོན་བདེ་ཞིང་བྱིས་པར་རྩུབ། རྒན་པོ་དག་ལ་ལྷག་པར་རྩུབ། བྱིས་པ་ཡིན་ན་ལོ་དེར་བྱིས་པ་བདེ་ལ་རྒན་པོར་ནད་མང་། དར་མ་ངན། གཞན་ཡང་སོ་སོར་ནད་སོགས་གང་གིས་གནོད་མིན་ནི་རྫི་བོའི་ཁ་དོག་ལས་ཤེས་པ་ཡིན། རྫི་བོའི་སྐྲ་གཙུག་ཏུ་བཅིངས་ན་མཆོག་ཏུ་དགེ་ཞིང་རྒྱལ་ཁམས་ལྷ་ཡི་དཔལ་ལ་བསྙེགས་པ་ལྟར་ལེགས་པ། ལྟག་སྐྲ་གཉིས་ཀ་སྔོན་དུ་འཕྱང་ནའང་བཟང་པ། གླང་རྫིས་འཁྱེར་བའི་ལྕག་འབྲས་སོ་མ་ར་ཙ་ཡིན་ན་རྒྱལ་པོའི་ཆད་པ་དང་དམག་ཇག་རྒོད། རས་སྐུད་དང་རྩྭ་ཐག་ཡིན་ན་བློན་དབང་ཆེ། དར་སྐུད་ཡིན་ན་འབངས་ཀྱིས་རྒྱལ་ལ་རྒོལ་ཡང་སྲིད། རྐང་རྗེན་ཡིན་ན་སྐྱེ་རྒུའི་བདེ་སྐྱིད་དལ་བ། རྫི་བོས་ལྷམ་གྱོན་ཡོན་ན་ཆར་ཆུ་ཆེ་སྐྱེ་རྒུ་བྲེལ་བ་ཚ། རྐང་པ་གཡས་པར་ལྷམ་གྱོན་ཡོད་ན་ཕོ་བྲེལ་བ་ཚ་བ་དང་བུད་མེད་དལ་བ། གཡོན་གྱོན་གཡས་ཕུད་པ་ན་བུད་མེད་བྲེལ་བ་ཚ་ལ་ཕོ་དལ་བ་ཡིན་ཟེར། གླང་གི་སོ་མཚུལ་ནི་ཕོ་ལོར་ཁ་གདངས་མཇུག་མ་གཡོན་ཕྱོགས་སུ་འཁྱིལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་མོ་ལོར་ཁ་བཙུམ་སྟེ་མཇུག་མ་གཡས་སུ་དཀྲིས་པར་བཤད། གླང་གི་མཇུག་མ་གཡས་གཡོབ་ན་མི་ལ་བཟང་བ་དང་། ཕྱུགས་ལ་རྩུབ་པ། གཡོན་ན་གཡོབ་ན་དེ་ལས་ལྡོག་པ། ཁ་གདངས་ན་བཞོན་དང་ཕྲུ་གུ་འཕེལ་བ། བཙུམ་ན་དེ་ལས་ལྡོག་པ། གླང་ནི་ས་ཡི་གསོས་ཡིན་པས་གླང་གི་གྲངས་ཇི་ཙམ་མང་བ་ཡོད་ན་སོས་འཕར་སྔ་བ་དང་། ས་བཅུད་འཕེལ་ཞིང་དགེ སྟོན་མཇུག་རིང་ལ་འབྱོར་བ་རྒྱས། གླང་གྲངས་བརྒྱད་ཡན་ཡོད་ན་རབ་ལ་བརྩི་བ་དང་། བཞི་མན་ཡོད་ན་ཐ་མ་ཡིན། འབྲུག་གི་གྲངས་ནི་ཇི་ཙམ་མང་ན་ཆར་འབེབས་ཀྱང་ས་བཅུད་མཁའ་ལ་ཁུར་བས་ངན། འབྲུག་བརྒྱད་ཡན་ཡོད་ན་སེར་བས་འཇིག་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ། ལྔ་ཚུན་ཡོད་ན་ཆར་པ་དཀོན་པ། དྲུག་གམ་བདུན་ཡོན་ན་བཏང་སྙོམས་ཡིན་པ་སོགས་ཀྱི་རྗོགས་སོ།
རྩམ་པའི་ཕན་ནུས་

རྩམ་པ་ནི་མཐོ་སྒངས་སུ་སྐྱེས་པས་ནས་རིགས་རྔོས་ནས་ཞིབས་འཐག་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། སྤྱིར་བོད་དུ་རྩམ་པ་ལ་ནས་རྩམ་དང་། གྲོ་རྩམ། སྲན་རྩམ་སོགས་རིགས་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་། བོད་ཡོངས་རྫོགས་སུ་ཁྱབ་བརྡལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ནི་ནས་རྩམ་ཡིན། བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་སྨན་གཞུང་རྣམས་སུ་ནས་ནི་གྲ་མ་ཅན་གྱི་འབྲུ་ཡི་སྡེ་ལ་ངོས་འཛིན་པ་དང་། ནས་ལ་རིགས་མང་པོ་ཡོད་པ་དཔེར་ན། ནས་དཀར་དང་། ནས་སྔོན། ནས་ནག ནས་རྒོད་དམ་ནས་དམར་བཅས་ཡོད་ལ། ད་དུང་ཁྲ་མ་དང་། སོ་བ། ད་རྒན་སྟེ་ཡུག་པོ། སྲེ་ད་ཡང་ནས་ཀྱི་རིགས་སུ་འཇོག་ཚུལ་འདུག ནས་ཀྱི་ནུས་པ་ནི། ནས་དཀར་རྩུབ་བསིལ་ལྕི་མངར་ཁོང་ཅུང་འཁྲོག། བཤང་བའི་རླུང་འཕེལ་རོ་ཙ་བརྟས་པར་བྱེད།། གཅིན་ཚིལ་མཁྲིས་པ་བད་ཀན་ཆམ་པ་དང་།། ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་བ་སེལ་བར་བྱེད།། ཅེས་དང་། ནས་སྔོན་བྱིས་གློ་ཚ་སུབ་རྒྱུ་གཟེར་སེལ།། ནས་ནག་རྨ་དང་ཤུ་བ་གདོན་ལ་ཕན།། ནས་རྒོད་གཞན་ལས་ཅུང་ཟད་དམན་པ་ཡིན།། ད་རྒན་ལྐོག་མའི་ནད་དང་པགས་ནད་སེལ།། སོ་བ་སྲེ་ད་བསིལ་ཡང བད་མཁྲིས་སེལ།། བུ་དང་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན།། ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་རྩམ་པའི་ནུས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ
མཁའ་དབྱིངས་རིག་པ

ཤོག་ལེབ་ཅིག་ལུ་

་པི་ཁ་བྱང་འདི་ ཤོག་ལེབ་ཀྱི་ཞུའབྲེལ་མཐུད་འབད་ཡོདཔ། ཤོག་ལེབ་གསརཔ་བཟོ་ནི་ལུ་ འོག་གི་སྒྲོམ་ནང་ ཡིག་དཔར་རྐྱབས་ (བརྡ་དོན་ཁ་གསལ་གྱི་དོན་ལུ་ help page ལུ་བལྟ་)། གལ་སྲིད་འཛོལ་ཏེ་ཡར
ཏོ་ཀན་ཏིནསི་

**ཏོ་ཀན་ཏིནསི་**བཱརཱ་ཛིལ་གྱི་བྱང་ས་ཁུལ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་དོ།་
རྒྱལ་ས་པལ་མསི་།

-----
*བཱརཱ་ཛིལ་
*བཱརཱ་ཛིལ་གྱི་བྱང་ས་ཁུལ་
*ཨ་མ་ཛོ་ནིཡ་
*གོ་ཡཟི་
རོན་དོ་ནིཡ་

**རོན་དོ་ནིཡ་**བཱརཱ་ཛིལ་གྱི་བྱང་ས་ཁུལ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་དོ།་
རྒྱལ་ས་པོར་ཏོ་ཝེ་ལྷོ་།

-----
*བཱརཱ་ཛིལ་
*བཱརཱ་ཛིལ་གྱི་བྱང་ས་ཁུལ་
*ཨ་མ་ཛོ་ནིཡ་
རྒྱལ་པོ་འཇིགས་མེད་ཁེ་གསར་རྣམ་རྒྱལ་དབང་པྱུག་

དེ་རིང་གསར་དུ་དྲ་ཚིགས་འདིར་ཇོན་པའི་བོད་མི་ཞིག་ཡིན།  ཇོག་མར་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གཅིག་པའི་འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་གྱི་རྒྱལ་འབངས་ཡོངས་ལ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ།
དེ་དང་ཆབ་གཅིག   འཇིག་རྟེན་བདེ་ཞིང་ལོ་ལེགས་དང་།།  འབྲུ་རྣམས་འཕེལ་ཞིང་ཆོས་འཕེལ་ཞིང་།།   བདེ་ལེགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་།།  ཡིད་ལ་འདོད་པ་ཀུན་འགྲུབ་ཤོག །  
ཅེས་པའི་སྨོན་ཚིག་དང་བཅས་འབྲུག་རྒྱལ་བོ་འཇིགས་མེད་གེ་གསར་རྣམ་རྒྱལ་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གི་མཛད་འཕྲིན་འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་སོར་ཁྱབ་པའི་སྨོན་འདུན་ཞུ། 
 བོད་མདོ་སྨད་ཨ་མདོ་ས་ཆ་རུ་བན་ཤུལ་འཁྱམ་བསེ་རུ་ཞེས་པས་ཕུལ།
རྗུད་པ་

རྗུད་པ་
ལུས་ཀྱི་ཚིལ་ཉུང་ཞིང་ཤ་ཉམས་པ་སྟེ། ལུག་རྗུད་པ།Skinny sheep ཤ་རྗུད་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། 
བུད་མེད་རྗུད་པའི་མཛེས་ཆོས་ Skinny woman's beauty indulgence. meager, emaciated, thin
བྱམས་པ་ལྷ་ཁང་

**བྱམས་པ་ལྷ་ཁང༌།**
  

ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་ བུམ་ཐང་བྱམས་པ་ལྷ་ཁང་འདི་ དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་ ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་མཆོག་གིས་ སྤྲུལ་པ་བཀྱེས་ཞིནམ་ལས་ ཉིནམ་གཅིག་ལུ་ མཐའ་འདུལ་ཡང་འདུལ་གྱི་ལྷ་ཁང་བརྒྱ་དང་རྩ་བརྒྱད་བཞེངས་ཡོད་མི་ལས་ གཅིག་བུམ་ཐང་བྱམས་པ་ལྷ་ཁང་འདི་ཨིན་པས། 

རྒྱལ་པོ་སིནྡྷུ་རཱ་ཛའི་རྟོགས་བརྗོད་རབ་གསལ་མེ་ལོང་ནང་ རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་སྤྲུལ་པ་མང་པོ་བཀྱེས་ཏེ་བྱམས་པ་ལྷ་ཁང་བཞེངས་དུས་སུ༔ མཚོ་སྨན་གྱི་སྟེང་དུ་བཏབ༔ མདུན་དུ་རྡོ་ཡི་བསྐལ་པའི་ཐེམ་སྐས་བཙུགས་ཏེ༔ ཕྱོགས་བཞི་ལ་མཆོད་རྟེན་རེ་བཞེངས༔ ཤར་ཕྱོགས་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་༔ ལྷོ་ཕྱོགས་རྒྱལ་པོ་འཕགས་སྐྱེས་པོ༔ ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་པོ་སྤྱན་མི་བཟང་༔ བྱང་ཕྱོགས་རྒྱལ་པོ་རྣམ་ཐོས་སྲས༔ ཕྱི་ཡི་བར་ཆད་ནང་མི་བཏང་༔ ནང་གི་དངོས་གྲུབ་ཕྱིར་མ་བཏང་༔ དུས་མིན་གྱུར་ཀྱང་གཏང་རག་མ་ཆོད་ཅིག༔ སྣང་སྲིད་ལྷ་འདྲེ་དམ་སྲི་འབྱུང་པོ་དང་༔ ནད་དང་འཁྲུགས་པ་མུ་གེ་ལ་སོགས་པས༔ རང་གཞན་གཉིས་ཀ་གདོན་གྱིས་ཚུགས་མི་འགྱུར༔ སོགས་བཀོད་དེ་ཡོདཔ་ལས་ མཆོད་རྟེན་འདི་ཚུ་ཡང་ ལྷ་ཁང་བཞེངས་པའི་དུས་མཉམ་ལུ་ བཞེངས་པའི་ར་ཁུངས་སྟོནམ་ཨིན་པས།

སྔོན་དུས་རབས་ ༡༤ པའི་ནང་བྱོན་མི་ གཏེར་ཆེན་རྒྱལ་པོ་ལྔའི་ཡ་གྱལ་ གཏེར་སྟོན་རྡོ་རྗེ་གླིང་པ་ ༡༣༤༦ _ ༡༤༠༥ མཆོག་གིས་ བྱམས་པ་ལྷ་ཁང་ཞིག་གསོ་གནང་ཡོད་པའི་ཁུངས་ཡང་ རྡོ་རྗེ་གླིང་པའི་རྣམ་ཐར་དང་གསུང་མགུར་གླེགས་བམ་ཨོཾ་རྟགས་ཅན་ནང་ དེ་གི་ཤུལ་ལས་ ཟླ་བ་དྲུག་པའི་ཚེས་གཅིག་ལུ་ མོན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་ ལུང་བསྟན་བཞིན་དུ་ བྱམས་པ་ལྷ་ཁང་བཟོ་བ་དང༌། བསྟན་པའི་རིམ་གྲོ་ལུ་འོང་སྦེ་ བྱམས་པའི་སྐུ་རང་འཇགས་བཞག་སྟེ་ ལུང་བསྟན་ལྟར་དུ་ ལྷ་ཁང་ཉམས་གསོ་གནང་སྦེ་ ཟབ་གཏེར་དང་ཞལ་མཇལ་མི་དེ་གསོ་བ་འབད་ཡི་ཟེར་བཀོད་དེ་འདུག།

དུས་རབས་ ༡༤ པའི་ནང་བྱོན་མི་ གཏེར་སྟོན་ཤེས་རབ་མེ་འབར་གྱིས་ སྐུ་ཚེ་སྔ་མ་སྐྱེ་བ་གསུམ་གྱི་གོང་ལུ་ བྱམས་པ་ལྷ་ཁང་ནང་ གཏེར་ལུ་སྦས་བཞག་མི་དེ་ ཐུགས་ཁར་དྲན་ཞིནམ་ལས་ དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་སྐོར་ གཏེར་ལས་བཞེས་ཡོད་ལུགས་ཀྱི་ ར་ཁུངས་ཁ་གསལ་ ཁོ་རའི་རྣམ་ཐར་ནང་བཀོད་དེ་འདུག།

ཇོ་ཁང་གི་མཐའ་འཁོར་ལུ་ཡོད་པའི་ལྷ་ཁང་འདི་ཚུ་ཡང་ བུམ་ཐང་རྫོང་ཁག་སྲོལ་འཛིན་འགོ་དཔོན་གྱི་ ཞིབ་འཚོལ་འབད་བའི་ཡིག་ཆ་ནང་ གཡས་ཧོངས་ལུ་ཡོད་པའི་ གུ་རུ་ལྷ་ཁང་འདི་ སྤྱི་ལོ་ ༡༨༩༢ ལུ་ བྱ་དཀར་རྫོང་དཔོན་ འཆི་མེད་རྡོ་རྗེ་གིས་ བཞེངས་ནུག་ཟེར་བཀོད་དེ་འདུག།

གཡོན་ཧོངས་ཀྱི་དུས་འཁོར་ལྷ་ཁང་འདི་ ཆོས་རྩེ་དཔོན་སློབ་ འཇིགས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གིས་བཞེངས་གནང་གནངམ་དང་ མདུན་ཕྱོགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་རབ་བདུན་གྱི་ལྷ་ཁང་འདི་ དུས་རབས་ ༡༩ པའི་ནང་ བྱ་དཀར་དཔོན་སློབ་ པདྨ་བསྟན་འཛིན་གྱིས་བཞེངས་གནང་ནུག་ཟེར་ཨིན་པས། མཆོད་རྟེན་ལྷ་ཁང་འདི་ དུས་རབས་ ༢༠ པའི་ནང་ ཨ་ཞེ་དབང་མོ་གིས་ བཞེངས་བཞེངསམ་ཨིན་པས་ཟེར་བཀོད་དེ་འདུག།
ཁམས་གསུམ་གཡུལ་ལས་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན།

**༆ ཁམས་གསུམ་གཡུལ་ལས་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན།**

ཁམས་གསུམ་གཡུལ་ལས་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན་འདི་སྤུ་ན་ཁ་རྫོང་ཁག་ནང་ཡོདཔ་ཨིན། མཆོད་རྟེན་འདི་གིས་མིང་གཞན་ཡང་ **ཉི་ཟེར་སྒང་མཆོད་རྟེན**་དང་ **སྤུ་ན་ཁ་ཟངས་མདོག་དཔལ་རི**་ཟེར་སླབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། མཆོད་རྟེན་འདི་ སྤྱི་ལོ་༢༠༠༤ ལུ་མི་དབང་རྒྱལ་ཡུམ་ཨ་ཞེ་ཚེ་རིང་དབྱངས་སྒྲོན་དབང་ཕྱུག་གིས་བཞེངས་གནང་ཡོདཔ་ཨིན། མཆོད་རྟེད་འདི་ ཡོད་པའི་ས་གཡུས་ཚན་གྱི་རྩ་བའི་རྐང་ཟམ་ལས་ ཁ་ཡར་ཆུ་ཚོད་གཅིག་དེ་ཅིག་འགྱོཝ་ད་ལྷོདཔ་ཨིན། 

མཆོད་རྟེན་འདི་ བླམ་བསོད་ནམས་བཟང་པོ་གིས་བཀའ་སློབ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་བཞེངས་ཡོདཔ་དང་ དེ་ཡང་གཙོ་བོ་ར་ འཛམ་གླིང་སྤྱིར་དང་ལྷག་པར་དུ་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འགལ་རྐྱེན་བར་ཆད་ཞི་ཐབས་དང་ ཞི་བདེ་དར་ཁྱབ་ཀྱི་དོན་ལུ་ཨིན་པས། མཆོད་རྟེན་གྱི་བཟོ་བཀོད་འདི་ཟངས་མདོག་དཔལ་རི་བཟུམ་ཡོདཔ་དང་ ཐོ་ཚད་བཞི་ཡོདཔ་ཨིན། མཆོད་རྟེད་འདི་ནང་ སྐུ་རྟེན་དང་ནང་རྟེན་གཙོ་བོ་ར་ རྡོ་རྗེ་ཕུར་པ་ཨིན། རྡོ་རྗེ་ཕུར་པ་འདི་ བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་སྲུང་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ལས་ཁག་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན། མཆོད་རྟེན་འདི་བཞེངས་པའི་སྐབས་ལུ་ བར་མཚམས་བླམ་ཀུན་བཟང་དབང་འདུས་ཀྱི་ འགོ་ཁྲིད་པའི་ཕྱག་འགན་བསྣམས་གནང་ནུག།  

མཆོད་རྟེན་འདི་ས་ཁ་མཐོ་ས་ ས་གོ་དགའ་ཏོག་ཏོ་ཅིག་ནང་ཆགས་ཡོདཔ་ལས་ མཇལ་བར་འབྱོན་པ་ཅིན་ བསམ་པ་རྫོགས་ཏོག་ཏོ་ཡོདཔ་དང་ དྲོ་པ་ཆུ་ཚོད་༦ ལས་ཕྱི་རུ་ཆུ་ཚོད་༦ ཚུན་མི་མང་གི་དོན་ལུ་ སྒོ་ཕྱེ་བཞག་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།  །།


ཁུངས་གཏུགས།

* https://www.atlasobscura.com/places/khamsum-yulley-namgyal-chorten
* https://en.wikipedia.org/wiki/Khamsum_Yulley_Namgyal_Choeten
ཀ

ཀ་ འདི་རྫོང་ཁའི་ཡིག་གུ་དང་པ་ཨིན། ་ཡོད་ས་ལས་ཡིག་གུ་དང་པ་འདི་ཨིན།

གསལ་བྱེད་གསུམ་བཅུ།

ཀ་ ཁ་ ག་ ང་། ཅ་ ཆ་ ཇ་ ཉ། ཏ་ ཐ་ ད་ ན། པ་ ཕ་ བ་ མ། ཙ་ ཚ་ ཛ་ ཝ། ཞ་ ཟ་ འ་ ཡ། ར་ ལ་ ཤ་ ས། ཧ་ ཨ།

ཧི་མ་ལ་ཡ་གངས་རིའི་ས་ཁོངས་ནང་ མི་རིགས་དང་ཡིག་རིགས་ཚུ་ ཧེ་མ་ནང་ཆོས་མ་དར་བའི་སྐབས་ལས་རང་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཚུ་འདུག། དེའི་སྐབས་འབདན་ ཡོངས་གྲགས་ཅིག་འདི་བོན་ལུགས་ ཡང་ན་ ཞང་ཞུང་ཟེར་ཡང་སླབ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཁོང་ཚུ་གིས་བོན་ཆོས་དང་ལམ་ལུགས་ དེ་ལས་ཡི་གུའི་ཐོག་ལས་ བསྟན་བཅོས་ཚུ་ཡང་བྲིས་ཏེ་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཚུ་འདུག། དེ་འབདཝ་ལས་ཡི་གུ་དེ་ཆོས་མེད་པའི་སྐབས་ལས་ཡོདཔ་དང་ ཆོས་དར་བའི་ཤུལ་ལས་ཡང་ཡོངས་གྲགས་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་ནུག། འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ཡང་ཆོས་དར་བའི་ཤུལ་ལས་ཡི་གུ་འབྲི་ནི་ཡང་དར་ནུག། འབྲུག་ལུ་ དུས་རབས་ ༧ པའི་ནང་ཨུ་རྒྱན་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་ བུམ་ཐང་ལུ་བྱོན་ཏེ་ དེ་བསྒང་བུམ་ཐང་གི་རྒྱལ་པོ་ སིན་དྷ་རཱ་ཛ་ ཡང་ན་ ལྕགས་མཁར་རྒྱལ་པོ་དང་གཞན་ཚུ་ལུ་ཆོས་གནང་བའི་སྐབས་ ཕྱག་ཞུ་མི་ལོ་ཙ་བ་ལྡན་མ་རྩེ་མང་གིས་ཆོས་དེ་ལྷོ་ཡིག་ ཡང་ན་ མགྱོགས་ཡིག་ཟེར་མི་ནང་བྲིས་ཏེ་གནང་ཡོདཔ་ལས་ འབྲུག་ལུ་ བོད་ཡིག་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་དང་ཆ་འདྲ་བའི་ མགྱོགས་ཡིག་འབྲི་སྲོལ་གཞི་བཙུགས་འབད་ནུག། དེ་བསྒང་འབདན་ མགྱོགས་ཡིག་དང་གཅིག་ཁར་ ཚུགས་ཡིག་དང་དབུ་མེད་ཡི་གུ་ཚུ་ཡང་ལག་ལེན་འཐབ་ནུག། ད་རེས་ནངས་པ་འབདན་ མགྱོགས་ཡིག་དང་ ཚུགས་ཡིག་གཉིས་འདི་ཡོངས་གྲགས་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་ཡོད། ད་རེས་ནངས་པར འབྲུག་གཞུང་གིས་ ཡིག་གཟུགས་ཡང་དག་པ་ཅིག་ར་བཟོ་ཡོདཔ་དང་ གློག་རིག་ནང་ལག་ལེན་འཐབ་བཏུབ་པའི་ལྡེ་སྒྲོམ་ཚུ་ཡང་བཟོ་ཡོད(Dzongkha keyboard layout)། ཡིག་བཟུགས་བཟོ་ཡོད་མི་ཚུ་ཡང་ Wangdi29, Tsuig_04, DDC Uchen, DDC Joyig, DDC Rinzin ཚུ་ཨིན། དེ་དང་གཅིག་ཁར་ཡིག་གཟུགས་མཁས་པ་ཀི་རིསི་ཕེན་ཟེར་མི་གིས་ Jomolhari ཟེར་མི་ཡིག་གཟུགས་ཅིག་ཡང་བཟོ་སྟེ་རིན་མེད་སྦེ་བཀྲམ་སྤེལ་འབད་ཡོད། ཡི་གུ་འདི་ གློག་རིག་ནང་རྐྱངམ་གཅིག་མེན་པར་ འགྲུལ་འཕྲིན་རིམ་ལུགས་ Apple དང་ Android ནང་ཡང་ལག་ལེན་འཐབ་བཏུབ་སྦེ་བཟོ་ཡོད།
མི་ནས་ཞེ་རའིས་

**མི་ནས་ཞེ་རའིས་**(པོར་ཅུ་གལ་ཁ་:Minas Gerais, MG)ནི་བྲ་ཛིལ་ཤར་ལྷོ་ལུང་ཕྱོགས་ནང་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིན།་རྒྱལ་ས་བྷེ་ལོ་འོ་རི་ཟོན་ཏེ་ཨིན།མི་འབོར་༢༠༥༩༣༣༦༦མི་དང་རྒྱ་ཚེད་༥༨༦༥༢༢km²།


Marins.JPG|200px|
Ouro Preto 2 Minas-Gerais Brasil.jpg|
Paisagem em Pedra Redonda - Monte Verde, Minas Gerais II.jpg|
Church in Ouro Preto - Minas Gerais - Brazil 02.jpg|ཨོའུ་རོ་པྲེ་ཏོའིཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང༌


## See Also
*བྲ་ཛིལ་
*མན་ཅི་ཀེའི་ར་རི་རྒྱུད་
མན་ཅི་ཀེའི་ར་རི་རྒྱུད་

**མན་ཅི་ཀེའི་ར་རི་རྒྱུད་***(པོར་ཅུ་གལ་ཁ་:Serra da Mantiqueira)*བྲ་ཛིལ་
གྱི་རི་རྒྱུད་ཅིག་ཨིན།ཤར་ལྷོ་ལུང་སཕྱོགས་ནང་ཨཊ་ལན་ཊིཀ་རྒྱ་མཚོ་ཉེ་དབང་གི་སན་པའུ་ལོ་མི་ནས་ཞེ་རའིས་དང་རིའོ་དེ་ཞ་ནེའི་རོ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་མཚམས་ས་ཆ་ནང་འདུག༎རྩེ་མཐོ་ཤོས་དེ་༢༧༩༧mམཐོ་ཚེད་འདུག་༼པེ་དྲ་ད་མི་ན་རྩེ་༽འབདཝ་ལས་རི་དེ་དང་རི་གཞན་གངས་རི་ཅིག་མེན།།

#### རྩེ་ཚུ་དེ།
པེ་དྲ་ད་མི་ན་རྩེ་(Pedra da Mina) 2797m
ཨ་གུ་ལྷས་ནེ་གྲས་རྩེ་(Pico Agulhas Negras) 2792m
མ་རིནས་རྩེ་(Pico do Marins) 2422m
ག་ཧ་ཕཾའུ་རྩེ་(Pico Garrafão) 2359m
པ་པ་ག་ཡོ་རྩེ་(Pico Papagaio) 2250m
པེ་དྲ་དོ་ཀམ་པེས་ཏྲེ་རྩེ་(Pedra do Campestre) 2120m
སེ་ལ་དོ་རྩེ་(Pico Selado) 2083m
པེ་དྲ་དེ་སཾའུ་དོ་མིན་གོས་(Pedra de São Domingos) 2050m
ཨི་ཏ་པེ་བ༹་རྩེ་(Pico Itapeva) 2030m
ཨ་གུ་དོས་རྩེ་(Pico Agudos) 1640m

Pedra da Mina.jpg|པེ་དྲ་ད་མི་ན་རྩེ།མན་ཅི་ཀེའི་ར་རི་རྒྱུ་གྱི་མཐོ་ཤོས་
Agulhasnegras.JPG|ཨ་གུ་ལྷས་ནེ་གྲས་རྩེ་
Marins.JPG|མ་རིནས་རྩེ་
Pico do Papagaio.png|པ་པ་ག་ཡོ་རྩེ་
Pedra São Domingos.jpg|པེ་དྲ་དེ་སཾའུ་དོ་མིན་གོས་

#### གྲོང་སྡེ་ཚུ་དེ།
##### མཐོཝ་ཤོས་ཚུ་དེ།
ཀམ་པོས་དོ་ཞོར་དཾའུ་(Campos do Jordão) 1628m
མོན་ཏེ་བེར་དེ་(Monte Verde) 1555m
སེ་ན་དོར་ཨ་མ་རལ་(Senador Amaral) 1505m
བོམ་ཧེ་པོའུ་ཟོ་(Bom Repouso) 1360m
གོན་སལ་བེས་(Gonçalves) 1350m
མར་མེ་ལོ་པོ་ལིས་(Marmelópolis) 1277m
མ་རིའ་ད་ཕེ་(Maria da Fé) 1258m
བོམ་ཞར་ཇིམ་དེ་མི་ནས་(Bom Jardim de Minas) 1250m
མུ་ཉོཟ་(Munhoz) 1235m
བོ་ཀ་ཨི་ན་དེ་མི་ནས་(Bocaína de Minas) 1210m
དེལ་ཕིམ་མོ་རེའི་ར་(Delfim Moreira) 1207m
བུ་ཨེ་ནོ་བྲན་དཾཨུ་(Bueno Brandão) 1204m
ཨི་པུའི་ཨུ་ན་(Ipuiúna) 1201m
པོ་སོས་དེ་ཀལ་དས་(Poços de Caldas) 1198m

Campos do Jordão.jpg|ཀམ་པོས་དོ་ཞོར་དཾའུ།མན་ཅི་ཀེའི་ར་རི་རྒྱུད་དང་བྲ་ཛིལ་གྱི་གྲོང་སྡེ་མཐོ་ཤོས།


##### སྦོམ་ཤོས་ཚུ་དེ།
པོ་སོས་དེ་ཀལ་དས་(Poços de Caldas) 161000 hab(2013)
བྲ་གན་ས་པའུ་ལིས་ཏ་(Bragança Paulista) 157000 hab(2013)
པོའུ་ཟོ་ཨ་ལེ་གྲེ་(Pouso Alegre) 140000 hab(2013)
བྷར་བྷ་སེ་ན་(Barbacena) 133000 hab(2013)
ཨི་ཏ་ཞུ་བ་(Itajubá) 94900 hab(2013)
ཀམ་པོས་དོ་ཞོར་དཾའུ་(Campos do Jordão) 47800 hab(2010)
སཾའུ་ལོའུརེན་སོ(São Lourenço) 42300 hab(2013)
སན་ཏ་རི་ཏ་དོ་ས་པུ་ཀ་ཨི་(Santa Rita do Sapucaí) 40780 hab(2012)

Poços de caldas1.JPG|པོ་སོས་དེ་ཀལ་དས།མན་ཅི་ཀེའི་ར་རི་རྒྱུ་དང་ལྷོ་མི་ནས་ཞེ་རའིས་རྒྱལ་ཁབ་གྱི་གྲོང་སྡེ་སྦོམ་ཤོས་
Lagodotabo o.jpg|བྲ་གན་ས་པའུ་ལིས་ཏ་
P.A. City.jpg|པོའུ་ཟོ་ཨ་ལེ་གྲེ་
Escola Agrotécnica Federal.jpg|བྷར་བྷ་སེ་ན་
Itajuba-slideshow-01.jpg|ཨི་ཏ་ཞུ་བ་


## See Also
*རྒྱ་མཚོའི་རི་རྒྱུད།༼བྲ་ཛིལ་༽
*བྲ་ཛིལ་གྱི་ས་ཁ་མཐོ་ས།
*མི་ནས་ཞེ་རའིས།
*པ་ར་ཨི་བ་ལུང་གཤོང།༼བྲ་ཛིལ་༽

## External links
*མན་ཅི་ཀེའི་རའི་སློབ་དེབ་དང་གློག་བརྙན།༼པོར་ཐུ་གལ་ཁ༽
*མན་ཅི་ཀེའི་རའི་གནས་ཚུལ།༼པོར་ཐུ་གལ་ཁ༽
པེ་དྲ་ད་མི་ན་རྩེ་

**པེ་དྲ་ད་མི་ན་རྩེ་**(Pedra da Mina)མན་ཅི་ཀེའི་ར་རི་རྒྱུད་གྱི་རི་རྩེ་མི་ནས་ཞེ་རའིས་ནང་བྲ་ཛིལ་ནང་ཨིན།་སན་པའུ་ལོ་དང་མི་ནས་ཞེ་རའིས་གྱི་སམ་ཚམས་འདུག།་རི་རྩེ་དེ་མཐོ་ཚེད་༢༧༩༧mའདུག་དང་སན་པའུ་ལོ་རྒྱལ་ཁབ་དང་མན་ཅི་ཀེའི་རའི་རྩེ་མཐོ་ཤོས་འདུག༎

## See Also
*ཨ་གུ་ལྷས་ནེ་གྲས་རྩེ་
*མན་ཅི་ཀེའི་ར་རི་རྒྱུད་
*བྲ་ཛིལ་ཀྱི་ས་ཁ་མཐོ་ས་
*བྲ་ཛིལ་
བྲ་ཛིལ་ཀྱི་ས་ཁ་མཐོ་ས་

**བྲ་ཛིལ་ཀྱི་ས་ཁ་མཐོ་ས་**(Planalto Brasileiro)ནི་བྲ་ཛིལ་ཀྱི་ས་ཁ་མཐོ་ས་སྦོམ་ཤོས་ཨིན།བྲ་ཛིལ་ཀྱི་ས་ཁངས་ཕྱེད་ཤར་ལུང་ཕྱོགས་ནང་ས་ཁ་མཐོ་ས་འདི་ཙམ་ནང་འདུག།ས་གནས་མཐོ་ཤོས་བྷན་དེའི་ར་རྩེ་ཀ་པ་ར་ཨོ་རི་རྒྱུད་ནང་ཨེས་པི་རི་ཏོ་སན་ཏོ་རྒྱལ་ཁབ་ཨིན་མཐོ་ཚེད་༢༨༩༢m།

Parque nacional do caparao.jpg|བན་དེའི་ར་རྩེ་ཀ་པ་ར་ཨོ་རི་རྒྱུད་ནང་བྲ་ཛིལ་ཀྱི་རི་རྒྱུད་གྱི་ས་གནས་མཐོ་ཤོས་ཨིན༼༢༩༨༡m༽།
Marins2.JPG|མ་རིནས་རྩེ་མན་ཅི་ཀེའི་ར་རི་རྒྱུད་ནང།ས་ཁ་མཐོ་ས་འདི་ཙམ་གྱི་རི་རྒྱུད་གཅིག།
Scenery in Minas Gerais Sierra - Brazil 03.jpg|མི་ནས་ཞེ་རའིས་: རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་བྲ་ཛིལ་ཀྱི་ས་ཁ་མཐོ་ས་ནང།
|སན་པའུ་ལོ་:གྲོང་སྡེར་སྦོམ་ཤོས་བྲ་ཛིལ་ཀྱི་ས་ཁ་མཐོ་ས་ནང།
Serra do mar ubatuba.jpg|སེར་ར་དོ་མར་(རྒྱ་མཚོ་རི་རྒྱུད)སན་པའུ་ལོ་ནང།


## See Also
*བྲ་ཛིལ་
Bulbophyllum sillenianum

**Bulbophyllum sillenianum**་སྔོ་ཤིང་།་ཨིན།
* ཨོ་ལ་ཚལ།(Bulbophyllum)
* རྒྱལ་ཁབ། མེ་མར་
་ན་གྱི-་དྲྭ་ཚ་ཤི

**་ན་གྱི-་དྲྭ་ཚ་ཤི**གྱུར་བ་དང།༣སྐད་སྙན་ཞིང་སྨྲ་བ་སྙན་པར་བཟུང་བའི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང།༤བག་ཚ་བ་གྱུར་བ་དང།༣སྐད་སྙན་ཞིང་སྨྲ་བ་སྙན་པར་བཟུང་བའི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང།༤བག་ཚ་བ་མེད་པར་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་འགྲོ་བ་དང།༥ལྷ་དང་མི་རྣམས་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང།༦གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་དང།༧གང་ཟག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་འགྲོགས་པར་འགྱུར་བ་དང།༨ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བར་འགྱུར་བ་དང།༩མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང།༡༠མྱུར་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སྟེ།དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཕན་ཡོན་ནོ། །ཞེས་རྗེ་གུང་ཐང་པས་གམེད་པར་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་འགྲོ་བ་དང།༥ལྷ་དང་མི་རྣམས་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང།༦གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་དང།༧གང་ཟག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་འགྲོགས་པར་འགྱུར་བ་དང།༨ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བར་འགྱུར་བ་དང།༩མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང།༡༠མྱུར་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སྟེ།དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཕན་ཡོན་ནོ། །ཞེས་རྗེ་གུང་ཐང་པས་གགྱུར་བ་དང།༣སྐད་སྙན་ཞིང་སྨྲ་བ་སྙན་པར་བཟུང་བའི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང།༤བག་ཚ་བ་མེད་པར་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་འགྲོ་བ་དང།༥ལྷ་དང་མི་རྣམས་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང།༦གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་དང།༧གང་ཟག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་འགྲོགས་པར་འགྱུར་བ་དང།༨ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བར་འགྱུར་བ་དང།༩མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང།༡༠མྱུར་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སྟེ།དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཕན་ཡོན་ནོ། །ཞེས་རྗེ་གུང་ཐང་པས་ག
ཕུམིཕོན་ཨདོནཡཨདེཏ

**ཕུམིཕོན་ཨདོནཡཨདེཏ** ལྡན་ནི།་མི་དབང་རྒྱལཔོ།་ཐཱའི་ལེནཌ
ཨཱཎཨཎཌྷཨ་མཨཧཨིདོན

**ཨཱཎཨཎཌྷཨ་མཨཧཨིདོན་**ལྡན་ནི།་མི་དབང་རྒྱལཔོ།་ཐཱའི་ལེནཌ
ཨའིསི་ལེནཌ

**ཨའིསི་ལེནཌ**

ཨའིསི་ལེནཌ་

Image:Iceland sat cleaned.png|Combined satellite image of Iceland
Image:Iceland satellite.jpg|NASA satellite image of Iceland
Image:Satellite image of Iceland in September.jpeg|Iceland on September 9 2002
Image:Nasa image of iceland, faroes and hebrides.jpg|Iceland, the Faroes and Hebrides.
Image:NASA_Photo_Grímsvötn_Nov._2004.jpg|Grímsvötn eruption Nov. 2004
Image:Map of Iceland.svg|A map of Iceland with major geographical features marked
File:Iceland position144.png|Iceland between Scandinavia, British Islands, and Greenland
Image:CIA Factbook map of Iceland.png|CIA Factbook map of Iceland
Image:Iceland MKL Bd. 9 1890 (130808802).jpg|Historical map of Iceland (1890)
Image:Iceland Mid-Atlantic Ridge Fig16.gif|Mid-Atlantic Rigde
File:Abraham Ortelius-Islandia-ca 1590.jpg|Iceland in 1590, Ortelius


* Commons:https://commons.wikimedia.org/wiki/%C3%8Dsland
འབྲུག་གི་དངུལ་ཀྲམ།

དངུལ་ཀྲམ་ ༼མཚོན་རྟགས་ : Nu.༽ འདི་འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ དངུལ་ལོར་ཨིན།
ཊོ་ཀི་ཡ

ཉི་ཧོང་གི་རྒྱལ་ས་ཊོཀ་ཡོ།

ཀྲོ་ཀི་ཡོ་ (ཨིང་ལིཤ: Tokyo Metropolis)ནི་ཉི་ཧོང་གི་རྒྱལ་ས་དང་ཀན་ཏོ་མངའ་ཁོངས་སུ་ཆགས་ཡོད། ཊོ་ཀི་ཡོ་ཁྲོམ་ཆེན་གཞུང་འདི་ ཤིན་ཇུ་ཀུ་རྫོང་ཁག་ནང་ལུ་ཡོདཔ་ཨིན།

དེ་ནང་ རྫོང་ཁག་(དམིགས་བསལ་རྫོང་ཁག་༢༣) དང་ ཏ་མ་ལུང་ཕྱོགས་(ནི་ཤི་ཏ་མ་རྫོང་ཁག་ནང་ ཁྲོམ་སྡེ་༢༦ ཁྲོམ་སྡེ་༣ དེ་ལས་ གཡུས་ཚན་༡) དེ་ལས་ མཚོ་གླིང་ལུང་ཕྱོགས་(ཁྲོམ་སྡེ་༢ དང་གཡུས་ཚན་༧) ཚུ་ཚུདཔ་ཨིན་པས།

ས་ཆའི་གནས་སྟངས་དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ ཊོ་ཀི་ཡོ་གི་ཆ་ཤས་ངོ་མ་འདི་ ལྷོ་ནུབ་ཀན་ཊོ་ལུང་ཕྱོགས་ནང་ལུ་ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་ད་ ཁྲོམ་ཆེན་གྱི་ས་ཁོངས་རིངམོ་དང་རྒྱ་ཆུང་ཀུ་ཅིག་ ཤར་ལས་ནུབ་ཁ་ཐུག་ལུ་ཁྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ད་ ཤར་ཕྱོགས་འདི་ ཊོ་ཀི་ཡོ་མཚོ་ཁར་གདོང་གཏད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། ནུབ་ཕྱོགས་འདི་ ཀན་ཏོ་རི་བོ་ཨིནམ་ད་ རི་བོ་ཀུ་མོ་ཊོ་རི་འདི་ མཐོ་ཤོས་ཅིག་ཨིན། དེ་མིན་པེ་སི་ཕིག་རྒྱ་མཚོའི་ནང་ཨི་ཟུ་གླིང་ཕྲན་དང་ཨོ་ག་ས་ཝ་ར་གླིང་ཕྲན་གཉིས་ཡོད།
སེམས་རྟོགས་ཁ་རྫོང་། (གསང་སྔགས་ཟབ་དོན་ ཕོ་བྲང་།)

ཞབས་དྲུང་ ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གིས་ འབྲུག་ལུ་ རྫོང་གཞི་ལེ་ཤ་བཞེངས་ཡོདཔ་དང་ འབྲུག་གི་ ནུབ་ཕྱོགས་ས་གནས་ཚུ་ནང་ མངའ་ཁོངས་གསརཔ་འཐོབ་ཡོད་མི་དེ་ བཙན་ཏོག་ཏོ་བཟོ་ནི་དང་ ཕྱི་ནང་གི་ དགྲ་བྱང་ཕྱད་ཚུ་ལས་སྲུང་སྐྱོབ་འབད་ནིའི་དོན་ལས་ རྫོང་དྲུག་བཞེངས་ནི་འགོ་བཙུགས་ཡོད་པའི་ནང་ལས་ དང་པམ་འདི་ སེམས་རྟོག་ཁ་རྫོང་འདི་ཨིན། རྫོང་འདི་ཡང་ རྒྱལ་རབ་དང་ལྡན་པའི་ས་གནས་གཅིག་གུར་བཞེངས་ཡོདཔ་དང་ ས་གནས་འདི་ ཤ་(དབང་འདུས་ཕོ་བྲང་)དབང་(ཐིམ་ཕུ)སྤ་(སྤ་རོ་) གསུམ་གྱི་ལམ་རྒྱ་གྲམ་ལུ་བཞེངས་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ལམ་རྒྱ་གྲམ་དེ་ཁར་ སྤུ་ན་ཁ་དང་ ཐིམ་ཕུ་དེ་ལས་ སྤ་རོ་གི་མི་ཚུ་གི་ རྡོ་གསུམ་ཡོདཔ་ཨིནམ་དང་ འ་ནི་རྡོ་གསུམ་གྱི་སྦུག་ལུ་ སེམས་རྟོགས་ཁ་ཡང་ན་ སེམས་རྡོ་ཁ་ཟེར་མི་ ས་ཆུང་ཀུ་ཅིག་གུ་ ལྷ་ཁང་ཆུང་ཀུ་གཅིག་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཤུལ་ལས་ བླམ་སྤང་ཁ་ཤོང་གིས་ ལྷ་ཁང་འདི་ ཞབས་དྲུག་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་ལུ་ ཕུལ་ནུག། རྒྱལ་རབ་ན་འབད་བ་ཅིན་ བོད་ཀྱི་བླམ་ ཞང་གིས་ ཞབས་དྲུག་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་ལུ་ འབྲུག་ལུ་ འཕེབས་པའི་ཤུལ་ལུ་ ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་གནས་ གསུམ་གྱི་འཛོམ་འཚམས་ལུ་ རྫོང་གཅིག་བཞེངས་ནིའི་ ལུང་བསྟན་གནང་ཡོདཔ་སྦེ་བཤདཔ་ཨིན་མས། ལུང་བསྟན་འདི་འགྲུབ་ནི་དང་ བླམ་སྤང་ཁ་ཞོང་གི་ས་ཕུལ་བའི་ དགའ་ཚོར་ལུ་ ཞབས་དྲུག་མཆོག་གིས་ རྫོང་འདི་བཞེངས་ནིའི་ ཐུགས་བཞེད་གནང་ནུག།

ས་གནས་འདི་ཁར་ གནོད་པའི་དྲེ་ཚུ་ལེ་ཤ་ཡོདཔ་ཨིནམ་དང་ ཞབས་དྲུང་མཆོག གིས་རྫོང་བཞེངས་ནིའི་ཐུགས་བཞེང་གནང་མི་ས་གནས་འདི་ འདྲེ་གཅིག་གིས་དབང་ཡོདཔ་དང་ འདི་གིས་ འགྲོས་འགྲུལ་འབད་མི་ མི་ཚུ་ལུ་གནོདཔ་བསྐྱལ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཞབས་དྲུང་མཆོག་གིས་ས་གནས་དེ་ཁ་འབྱོན་ཏེ་ སྲིནམོ་དེ་བཏུལ་བའི་སྐབས་ ད་ལྟོ་རྫོང་བཞེངས་ཡོད་སའི་ རྡོ་གཅིག་གི་འོག་ལུ་ ཐིམས་སོངཔ་ལས་ ཞབས་དྲུང་མཆོག་གིས་ རྡོ་འདི་གུ་ རྫོང་བཞེངས་ཡོདཔ་ལས་ མིང་ཡང་ སྲིན་མོ་རྡོ་ཁ་ཟེར་བཏགས་གནང་ནུག།

༡༦༢༩ ལུ་ དགུང་ལོ་ ༣༦ ཞེས་པའི་སྐབས་ལུ་ རྫོང་བཞེངས་ནི་འགོ་བཙུགས་ཡོདཔ་དང་ རྫོང་འདི་ རྟ་མགོ་ ཆོས་རྗེ་ མི་ཕམ་ ཚེ་དབང་བསྟན་འཛིན་གྱི་འགོ་འདྲེན་ཐོག་ལུ་ ཞབས་དྲུང་གི་སློབ་མ་ཚུ་གི་ གྲོགས་རམ་འབད་དེ་ བཞེངས་གནང་ནུག།

དེ་ལས་རྫོང་འདི་ ལོ་གཉིས་ཀྱི་ཤུལ་ལས་ ༡༦༣༡ ལུ་ བཞེངས་ཚར་དེ་ཡོདཔ་དང་ མིང་ཡང་ གསང་སྔགས་ཟབ་དོན་ཕོ་བྲང་ཟེར་བཏགས་གནང་ནུག།
དར་དཀར་བཀྲིས་གཡང་རྩེ་རྫོང(དར་དཀར་ན།)

༡༦༤༨ ལུ་ ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གིས་ མགྲོན་གཉེར་འབྲུགརྣམ་རྒྱལ་དེ་ དར་དཀར་ན་གི་ས་གནས་འདི་དབང་དུ་བསྡུ་ནིའི་དོན་ལུ་ དར་དཀར་ན་ལུ་ གཏང་ཡོདཔ་མ་ཚད་ ལྷོ་མཚམས་ཀྱི་ ཌུའར་ས་གནས་ཚུ་ནང་ལས་ བཙན་འཛུལ་འབད་མི་དམག་མི་ཚུ་ལས་ སྲུང་སྐྱོབ་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ རྫོང་བཞེངས་དགོ་པའི་བཀའ་རྒྱ་གནང་ནུག། འདི་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ འབྲུག་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ དར་དཀར་ལ་གི་ ས་ཁོངས་ཚུ་དབང་དུ་བསྡུ་སྟེ་ རྫོང་བཞེངས་ནིའི་ གྱམ་བཙུགས་ནི་འགོ་བཙུགས་པའི་སྐབས་ དར་དཀར་ན་གི་མི་ཚུ་གིས་ རྫོང་བཞེངས་ནི་ནང་ལུ་ གྲོགས་རམ་འབད་ནུག། ལོ་གཉིས་ཀྱི་ཤུལ་ལས་ ༡༦༥༡ ལུ་ རྫོང་དེ་བཞེང་ཚར་དེ་ གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ལས་ ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ དར་དཀར་བཀྲིས་གཡང་རྩེ་རྫོང་ཟེར་ མིང་བཏགས་གནང་ཞིནམ་ལས་ བསྟན་པ་ ཕྲིན་ལས་འདི་ དར་དཀར་ན་གི་ དཔོན་སློབ་དང་པ་སྦེ་ བཀལ་གནང་ནུག།

རྫོང་འདི་ལུ་ གཞན་དང་མ་འདྲཝ་སྦེ་ དབུ་རྩེ་རིངམོ་ སྦེ་ཡོདཔ་དང་ དེ་ཡང་རྫོང་གཞི་ གཞན་ཚུ་བཟུམ་སྦེ་ བལྟ་རྫོང་སོ་སོ་སྦེ་བཞེངས་ཏེ་མེད་མི་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ དམག་ཚུ་ལས་ སྲུང་སྐྱོབ་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ཨིན་མས། འབྲུག་པའི་དམག་ཚུ་གིས་ དབུ་རྩེ་རིངམོ་ཡོད་མི་དེ་ བལྟ་རྫོང་གི་ཚབ་ལུ་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ དམག་རྐྱབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།

ད་རེས་ནངས་པ་ རྫོང་འདི་ནང་ལུ་ གཞུང་གི་གྲྭ་ཚང་ཡོདཔ་མ་ཚད་ དེ་ནང་ལུ་ ལྷ་ཁང་བརྒྱད་ཡོད་མི་ཚུ་ནང་ ནང་བརྟེན་གཙོབོ་ གནས་བརྟེན་བཅུ་དྲུག་གི་ མཐའ་སྐོར་ཏེ་ཡོད་པའི་ ཇོབོ་ ཤཀྱ་མུ་ནི་ཡོདཔ་ཨིན།

རྫོང་འདི་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་ལུ་གནོདཔ་བསྐྱལ་མི་ ལྷོ་མཚམས་ཀྱི་བྱང་ཕྱད་ཚུ་ལས་སྲུང་སྐྱོབ་འབད་ནི་ལུ་ ཕན་ཐོགས་འབྱུང་ཡོདཔ་མ་ཚད་ ད་རེས་ རྫོང་འདི་གིས་ དར་དཀར་ན་གི་མི་སེར་ཚུ་གི་ དོན་ལུ་ བདག་སྐྱོང་གི་ཕན་ཐོགས་སྦོམ་སྦེ་ར་འབྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། རྫོང་དེ་ལུ་ ས་གཡོམ་དང་ རླུང་ཚུབ་ལ་སོགས་པ་ཚུ་གིས་གནོད་སྐྱོན་ ལེ་ཤ་ཅིག་འབྱུང་ཡོདཔ་དང་ དེ་ཡང་མང་ཤོས་ཅིག་ དཔོན་སློབ་དྲུག་པ་ པད་དཀར་འབྱུང་གནས་ཀྱི་སྐབས་ལུ་འབྱུང་ནུག། རྫོང་གི་ ཁྱིམ་ཐོག་ཚུ་ག་ར་ རླུང་གིས་ཕྱག་འབག་ཡོདཔ་མ་ཚད་ རྫོང་ནང་ན་ལུ་ གནོད་སྐྱོན་ སྦོམ་སྦེ་ར་འབྱུང་ནུག། དེ་འཕྲོད་ལས་ ཉམས་བཅོས་འབད་ནི་འགོ་བཙུགས་ཏེ་ རྗེ་ བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་མཆོག་གིས་ རབ་གནས་མཛད་དེ་ རྫོང་འདི་ནང་ལུ་ གྲྭ་ཚང་འགོ་དང་པ་བཙུགས་ཞིནམ་ལས་ དགེ་ཤེས་ རབ་རྒྱས་དེ་ བླམ་གནས་བརྟེན་དང་པ་སྦེ་ བཀལ་གནང་ནུག།

གནོད་སྐྱོན་ གཉིས་པ་དེ་ ༡༨༩༧ ལུ་ རྫོང་ཧྲིལ་བུམ་ ས་གཡོམ་གྱིས་ཧྲམ་བཏང་བའི་སྐབས་ལུ་འབྱུང་ནུག། དེ་གི་སྐབས་ལུ་ རྫོང་རྩ་བ་ལས་ ཉམས་གསོ་ཞུཝ་མ་ཚད་ ལྷ་ཁང་ཧེང་བཀལ་རྐྱབས་ཏེ་ སྐུ་རྟེན་ཡང་ལེ་ཤ་ཅིག་བཞེངས་གནང་ནུག།
ལྟ་རྫོང་། (སྤ་རོ)

རྫོང་འདི་ སྤ་རོ་ཚོང་འདུས་ཁྲོམ་ལས་ ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ཕྱེད་དང་དྲུག་དང་ རིན་སྤུང་རྫོང་ལས་ མཐོ་ཚད་མི་ཊར་ ༥༠༠ དེ་གཅིག་གི་ས་ཁ་ བཞེངས་ཡོདཔ་ཨིན། རིན་སྤུང་རྫོང་འདི་བཞེངས་ཚར་བའི་ཤུལ་ལུ་ སྡེ་སྲིད་གཉིས་པ་ བསྟན་འཛིན་འབྲུག་སྒྲ་གི་ སྐབས་ལུ་ བོད་དང་རྒྱ་གར་ལས་དམག་གི་འཇིགས་པ་ཚུ་ ལེ་ཤ་གཅིག་འབྱུང་ཡོདཔ་ལས་ འདི་ཚུ་ལས་ སྲུང་སྐྱོབ་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་དང་ དེ་གི་ནང་དོ་གཉིས་ལས་ཡང་ རིན་སྤུང་རྫོང་འདི་སྲུང་སྐྱོབ་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ ལ་སྔོན་པ་ བསྟན་འཛིན་འབྲུག་སྒྲ་དང་ ཆོས་རྒྱལ་མི་འགྱུར་བསྟན་པ་གཉིས་ཀྱིས་ དུས་རབ་ ༡༧ པའི་ བར་མཚམས་ལུ་ ལྟ་རྫོང་འདི་བཞེངས་གནང་ནུག།

རྫོང་གི་ ཐོག་བཞི་པམ་དེ་ ཧེ་མ་འབད་བ་ཅིན་ བཙོན་པ་ཚུ་བཞག་ས་ཨིན་མས། དམག་ཁྲུགས་རེ་ཐོན་ཏེ་པའི་སྐབས་ ཆུ་ལེན་ནིའི་དོན་ལུ་ ས་འོག་ལས་ ལྟ་རྫོང་དང་ སྤ་ཆུ་གཉིས་མཐུད་པའི་ བགྲོད་ལམ་གཅིག་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ ལམ་འདི་ ད་ལྟོ་མཐོང་ས་མེདཔ་ཨིན་མས།

རྫོང་འདི་ ལོ་ ༣༥༠་ དེ་ཅིག་གི་ཧེ་མ་བཞེངས་ཡོདཔ་ཨིནམ་དང་ བར་སྐབས་ཅིག་དེ་ནང་སྡོད་མི་ག་ཡང་མེད་པར་ ཉེ་འདབ་ཀྱི་ཨ་ལོ་ཚུ་གིས་ དེ་ཁ་རྩེདམོ་རྩེཝ་ལས་ གནོད་སྐྱོན་དུམ་གྲ་རེ་འབྱུང་ཡོད་རུང་ རང་བཞིན་གྱི་སྐྱེན་ངན་དང་ ཕྱིའི་དགྲ་བྱང་ཕྱེད་ཚུ་ལུ་བརྟེན་གནོད་པ་ག་ནི་ཡང་མ་འབྱུང་མི་ རྫོང་དག་པ་གཅིག་ཡོད་མི་ནང་ལས་ གཅིག་ལྟ་རྫོང་འདི་ཨིན་མས། ༡༧༡༤ ལུ་ ས་གཡོམ་ ཉིནམ་ ༡༥ གི་རིང་ལུ་རྐྱབ་ཡོདཔ་དང་ ད་རུང་ ༡༨༩༦ ལུ་ཡང་ ས་གཡོམ་རྐྱབ་པའི་སྐབས་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་གི་ རྫོང་གཞི་གཞན་ལེ་ཤ་གཅིག་ལུ་ གནོད་སྐྱོན་ཤུགས་སྦེ་ར་འབྱུང་ཡོད་རུང་ ལྟ་རྫོང་འདི་ལུ་ གནོད་པ་ག་ནི་ཡང་མ་འབྱུང་མས།

རྫོང་འདི་ འབྲུག་རྒྱལ་གསུམ་པ་ འཇིགས་མེད་ རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གི་ བཀའ་རྒྱ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ འབྲུག་གོང་འཕེལ་དངུལ་ཁང་ཚད་འཛིན་གྱི་ མང་དངུལ་གྲོགས་རམ་འབད་ཐོག་ལས་ ཉམས་བཅོས་འབད་ཡོདཔ་དང་ རྫོང་མཇལ་བ་འོང་མི་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ འཁོར་ལམ་ཡང་སྟོན་ནུག།

ལྟ་རྫོང་འདི་ དབྱིབས་ ཐེ་སྒོར་སྒོར་སྦེ་ཡོདཔ་དང་ ནང་ན་གི་ ཐོག་ཚད་བདུན་ཡོད་མི་ ཁྱིམ་དེ་ རྒྱུ་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་བཟུམ་ཅིག་ཨིནམ་དང་ ཕྱི་ཁ་གི་གྱང་ཐེ་སྒོར་སྒོར་དེ་ འདི་ཚུ་སྲུང་སྐྱོབ་འབད་མི་བཟུམ་ཅིག་ཨིན།
འབྲུག་རྒྱལ་རྫོང་།

འབྲུག་རྒྱལ་རྫོང་འདི་ སྤ་རོ་གི་ས་གནས་ འབྲུག་རྒྱལ་ལུ་ བཞེངས་ཡོདཔ་ཨིནམ་དང་ འབྲུག་རྒྱལ་རྫོང་འདི་ དགྲ་རྫོང་གཙོབོ་ བཞི་ལས་གཅིག་ཨིན། འབྲུག་རྒྱལ་རྫོང་བཞེངས་མི་གྱི་སྐོར་ལས་ ལོ་རྒྱུས་མ་འདྲཝ་ལེ་ཤ་ཅིག་ཡོད་རུང་ རྩོམ་འབྲི་པ་མང་ཤོས་ཅིག་གིས་ ཞབས་དྲུང་ ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གིས་ ༡༦༤༩ བོད་དམག་ལས་ རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པའི་རྗེས་དྲན་བརྩི་སྲུང་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ བཞེངས་ཡོདཔ་སྦེ་ བཤདཔ་ཨིན་མས། མི་ལ་ལོ་གཅིག་གིས་འབད་བ་ཅིན་ སྡེ་སྲིད་གཉིས་པ་ བསྟན་འཛིན་ འབྲུག་སྒྲ་དང་ སྤ་རོ་དཔོན་སློབ་གཉིས་ཀྱིས་ ཞབས་དྲུང་ ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་བཀའ་རྒྱ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ བཞེངས་བཞེངསམ་ཨིནམ་སྦེ་ བཤདཔ་ཨིན། བཤད་སྲོལ་ མ་འདྲཝ་ལེ་ཤ་ཡོད་དེ་ར་འབད་རུང་ མི་ཚུ་གིས་ རྫོང་འདི་ བོད་དམག་ལས་ རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པའི་རྗེས་དྲན་བརྩི་སྲུང་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ བཞེངས་ཡོདཔ་སྦེ་ ཆ་བཞགཔ་ཨིནམ་དང་ དེ་ལས་བརྟེན་མིང་ཡང་ འབྲུག་རྒྱལ་རྫོང་ཟེར་བཏགས་ཡོདཔ་ཨིན།

༡༩༥༡ ལུ་ རྫོང་འདི་ལུ་ མེ་རྐྱེན་མ་འབྱུང་ཚུན་ཚོད་ལུ་ རིན་སྤུང་ རབ་སྡེ་གི་ དབྱར་གྱི་བཞུགས་གནས་སྦེ་ ལག་ལེན་འཐབ་ཡོདཔ་དང་ མེ་རྐྱེན་འབྱུང་སྟེ་ཡོད་པའི་ལྷག་ལུས་ གྱང་ཁོག་དང་ ཤིང་གི་ཀཝ་ཚུ་ད་ལྟོ་ཡང་མཐོང་ཚུགསཔ་ཨིན།

འབྲུག་རྒྱལ་རྫོང་འདི་ལུ་ཡང་ རྗེས་ཤུལ་དང་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ཡོད་པའི་བྱུང་རིམ་ཚུ་ལེ་ཤ་གཅིག་ར་ཡོདཔ་ཨིན། དཔེར་ན་ བོད་ཀྱི་མི་ཚུ་གིས་ ས་ག་ལ་ལས་ བརྟག་ཞིབ་འབད་བའི་སྐབས་ རྫོང་འདི་ བྱ་ན་རི་དང་ སྦྱར་ཏེ་ཡདོཔ་སྦེ་མཐོང་སྟེ་ རྫོང་གི་རྩ་བ་འགྱོཝ་ད་ རྫོང་དེ་ ཧེང་བཀལ་ཐག་རིང་ས་སྦེ་མཐོངམ་ལས་ བོདཔ་ཚུ་གིས་ མིག་འཕྲུལ་སྦེ་མཐོང་ནུག།

ད་རུང་ དྲག་རྒོལ་འབད་མི་ བོད་མི་ཚུ་ མགྱོནམ་སྦེ་ བསུ་བ་འབད་དེ་ ཞེས་སྒོ་འབྱིན་པའི་སྐབས་ ་ ཁོང་ཚུ་ ཞེས་སྒོ་ཟ་སའི་ གུར་སྤུབས་ནིའི་དོན་ལུ་དམིགས་བསལ་གྱི་ གཤིང་གཅིག་ལག་ལེན་འཐབ་ཡོདཔ་ལས་ ་ བོདཔ་ཚུ་ སྤྲོ་བ་སྟོན་པའི་སྐབས་ དང་པ་རང་ གདོང་སྦོ་ དེ་ལས་ གྲོས་ཀྱི་སྦེ་ གཟུགས་ག་ར་སྦོ་སྟེ་ ཤི་ཡོདཔ་ཨིན་མས།

འབྲུག་རྒྱལ་ རྫོང་འདི་ དགྲ་རྫོང་གཅིག་ཨིནམ་ལས་ གོ་མཚོན་མཛོད་ཁང་ཡོད་མི་དེ་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ དྲག་ཤོས་གཅིག་ཨིན་དེ་ར་འབད་རུང་ མང་ཤོས་གཅིག་ མེ་རྐྱེན་འབྱུང་བའི་སྐབས་མེདཔ་གཏང་ཡོདཔ་དང་ ལྷག་ལུས་ཚུ་ རིན་སྤུང་རྫོང་ནང་ལུ་ ཡོདཔ་ཨིན།
ཀལའིདི འནད ཆིལིས

**ཀལཡདེ འནད ཆིལིས** (འལསོ གནོཆན འས ཊམེ ཀལཡདེ འནད ཆིལིས སམོཆ ིན ཏམེ ུནིཏེད སཏའཏེས) ིས འན འ྅ེརིཀའན པརིཏིསམ ཀམིནེསེ ༣ད འནི྅འཏེད སེརིེས ཏམའཏ ཆའས ཀརེའཏེད པཡ Andrew Wilson བོར Nickelodeon.com འནད ཡོུཏུཔེཇ འནད ིཏ བིརསཏ དེཔུཏ དེཔུཏ ོན Nickelodeon.com བརོ྅ 2017.1.31 - 2017.2.20.

༙ཏ ིས ཽསཏ ཀོ྅྅ོནལཡ གནོཆན ིན ཱསིའཐ ིཏ ིས འལསོ ྅ོསཏ གནོཆན ིན ཀྵམིནའཐ ེསཕེཀིའལལཡ ཊིཔེཏ འནད ༗འསཏ ྆མུཏའན. ིཏ ལའཏེར ྰདེ ིཏས རེཁིཁའལ ོན YouTube ོན 2017.3.16
བྱ་དཀར་རྫོང་། (བྱ་དཀར་གཡུས་རྒྱལ་རྫོང་།)

ཡོངས་གྲགས་ལུ་ བྱ་དཀར་རྫོང་ཟེར་སླབ་སྲོལ་ཡོད་མི་ བྱ་དཀར་གཡུས་རྒྱལ་རྫོང་འདི་ བུམ་ དེ་ཡང་ བོད་ར་ལུང་གི་བླམ་ ངག་གི་དབང་ཕྱུག་(༡༥༡༧-༡༥༥༤) འབྲུག་ལུ་ འབྲུག་པ་བཀའ་རྒྱུད་པའི་ཆོས་ལུགས་ དར་ཁྱབ་མཛད་གནང་པ་འབྱོན་པའི་སྐབས་ལུ་ ལྕ་མཁར་གཡུས་ཚན་གྱི་ མཐའ་མ་ལུ་ བྱག་གཅིག་ཡོད་མི་དེ་གུར་ ལྷ་ཁང་གཅིག་བཞེངས་ནིའི་ཐུགས་བཞེད་གནང་ནུག།

ལྷ་ཁང་འདི་བཞེངས་པའི་སྐབས་ ལུ་ ས་གནས་འདི་ཁ་ལས་ བྱ་དཀརཔོ་གཅིག་འཕུར་ཏེ་ ད་ལྟོ་རྫོང་ཡོད་སར་ ཆགས་ཡོདཔ་ཨིན་མས། དེ་བཟུམ་གྱི་རྟགས་མཚན་ཚུ་ ལེགས་ཤོམ་ཅིག་སྦེ་བརྩི་ཏེ་ ༡༥༤༩ ལུ་ བླམ་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་གིས་ དབྱིབས་རྫོང་བཟུམ་འབད་མི་ ལྷ་ཁང་ཆུང་ཀུ་གཅིག་བཞེངས་ཏེ་ དེ་ནང་ལུ་ གྲྭ་ཚང་བཙུགས་གནང་ནུག། བྱ་དཀརཔོ་ཆགས་མི་ལས་ རྟ་དྲངས་ཏེ་ རྫོང་ཆུང་ཀུ་འདི་གི་མིང་ལུ་ བྱ་དཀར་རྫོང་ཟེར་བཏགས་ནུག། དེ་སྦེ་ཨིན་དེ་རང་འབད་རུང་ བྱ་དཀར་གཡུས་ཚན་གྱི་ མི་ཚུ་གི་གཏམ་རྒྱུད་དང་འཁྲིལཝ་ད་ བུམ་ཐང་གཡུས་ཚན་གྱི་ ཤར་ཕྱོགས་ཁ་ཐུག་ལུ་ རྫོང་ཆུང་ཀུ་གཅིག་བཞེངས་ཡོད་དེ་ར་འབད་རུང་ འཆར་གཞི་དང་འཁྲིལཝ་ད་ ས་གནས་འདི་ བསམ་པ་རྫོགས་ཏོག་ཏོ་གཅིག་ར་མེདཔ་ལས་ ས་གནས་གཞན་གཅིག་གདམ་ཁ་རྐྱབས་ནིའི་དོན་ལུ་ བླམ་དང་རྩིསཔ་ཚུ་གཅིག་ཁར་འཛོམས་ཏེ་སྡོག་པའི་སྐབས་ བྱ་དཀརཔོ་གཅིག་འཕུར་སྟེ་ ད་ལྟོ་རྫོང་ཡོད་ས་ ཆགས་ཡོདཔ་ལས་ རྫོང་འདི་ས་གནས་འདི་ཁར་བཞེངས་གནང་གནངམ་ཨིན་མས།

བྱ་དཀར་རྫོང་འདི་ བླམ་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་གི་གདན་ས་དང་པ་ཨིནམ་དང་ ཁོ་གི་སྐབས་ལུ་ དབྱིབས་རྫོང་བཟུམ་འབད་མི་ ལྷ་ཁང་ཆུང་ཀུ་གཅིག་ལས་མེད་དེ་འབད་རུང་ ཤུལ་ལས་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ སོ་སོ་ཚུ་གིས་ ཉམས་གསོ་དང་རྒྱ་བསྐྱེད་མཛད་གནང་ནུག། ཧེ་མ་འབད་བ་ཅིག་ བྱ་དཀར་རྫོང་འདི་ བུམ་ཐང་ལུགས་ཕྱོགས་ཀྱི་ ལྟེ་བ་ཨིནམ་དང་ ཤར་ཕྱོགས་རྫོང་ཁག་ཆ་མཉམ་གྱི་དོན་ལུ་ སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་རྫོང་གཅིག་གཞི་ཨིན། དེ་མ་ཚད་ རྫོང་འདི་ འབྲུག་རྒྱལ་དང་པའི་ གདན་ས་ཡང་ཨིན་མས།

བྱ་དཀར་རྫོང་འདི་ལུ་ དབུ་རྩེ་ མཐོ་ཚད་མི་ཊར་ ལྔ་བཅུ་ཡོད་མི་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་གི་རྗོང་གཞི་གཞན་མང་ཤོས་གཅིག་དང་མ་འདྲ་བའི་ ཁྱད་ཆོས་ ཡ་མཚན་ཅན་གཅིག་ཨིན། ༡༨༩༧ ལུ་ ས་གཡོམ་གྱི་གནོད་སྐྱོན་འབྱུང་མི་ལུ་བརྟེན་ རྫོང་གི་ཕྱི་ཁ་གི་བྱང་ཚུ་སྐོར་ར་རྐྱབ་སྟེ་བལྟ་ནི་མ་ཏོགས་ དབུ་རྩེ་གི་ཚད་གཞི་མཐོང་མི་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ད་རུང་རྫོང་འདི་ལུ་ ཡ་མཚན་ཅན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་གཞན་མི་གཅིག་འདི་ རྫོང་དམག་གི་བསྐོར་བའི་སྐབས་ལུ་ ཆུ་བཞག་སའི་ ཆུ་འཛིང་སྲུང་རགས་རྐྱབས་ཡོད་མི་འདི་ཨིནམ་དང་ ཆུ་འཛིང་འདི་ད་ལྟོ་བར་ན་ཡང་ སྐྱོན་ག་ནི་ཡང་མེད་པར་ཡོདཔ་ཨིན།
ཞོང་སྒར་རྫོང་།

ཞོང་སྒར་རྫོང་དེ་ མོང་སྒར་རྫོང་ཁག་ནང་ལུ་ བཞེངས་ཡོདཔ་ཨིན། ཐིམ་ཕུ་ལས་ བཀྲ་ཤིས་སྒང་ལུ་ ཤར་-ནུབ་ཀྱི་གཞུང་ལམ་ལས་འགྲོ་འགྲུལ་འབད་དེ་ ཁྲུལ་ལང་བི་གཡུས་ཚན་ནང་ལྷོད་པའི་སྐབས་ རི་གཅིག་གུ་ རྫོང་དེ་ མཐོང་ཚུགསཔ་ཨིན། ཞོང་སྒར་རྫོང་དེ་ ས་ཆ་ ཨེ་ཀར་ ༨ དེ་ཅིག་ཁྱབ་ཡོདཔ་དང་ ཞོང་ ཟེར་མི་དེ་ གཞོངམ་ཟེར་བའི་དོན་ཨིནམ་དང་ དེ་ལུ་ གར་ཟེར་མི་ རྗེས་འཇུག་སྦྱར་དེ་ ཞོང་གར་ཟེར་སླབ་ཨིན་མས། རྫོང་དེ་ ད་རེས་ནངས་པ་ གྱང་ཁོག་ལུ་ བསྒྱུར་ཡོདཔ་ཨིན།

སླབ་སྲོལ་གཅིག་ལས་འབད་བ་ཅིན་ རྒྱལཔོ་ དཀར་པོ་གདུང་ཟེར་མི་དེ་གིས་ ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་གྱི་ལྟེ་བ་གཅིག་རྐྱབ་ནིའི་དོན་ལུ་ སྤ་རོ་ལས་ བཟོཝ་གཅིག་འབོད་དེ་ མི་དེ་ ཨུ་ར་ལས་སྦེ་ཞོང་སྒར་ལུ་འོང་ཡོདཔ་ཨིན་མས། བཟོ་ཆེན་ བཱ་ལ་གིས་ས་གནས་དེ་ཁར་ལྟ་བ་འགྱོ་བའི་སྐབས་ སྒང་ཏོག་ཆུང་ཀུ་གཅིག་གུ་ རྡོ་གི་ཞོངམ་དཀརཔོ་གཅིག་མཐོང་སྟེ་ ཁོ་གིས་ ས་གནས་དེ་ཁར་རྫོང་བཞེངས་ནི་སྦེ་གྲོས་ཐག་གཅད་ནུག། རྫོང་དེའི་མིང་ལུ་ ཞོང་དཀར་ཟེར་བཏགས་ནུག།

འབྲུག་པའི་གསུང་རབ་ཚུ་ནང་ རྫོང་འདི་ལུ་ གཞོང་དཀར་དང་ ཞོང་དཀར་ཟེར་ལེ་ཤ་སླབ་སྲོལ་ཡོད་རུང་ ཤུལ་ལས་ ས་གནས་དེ་ལུ་ ཞོང་གར་ཟེར་སླབ་སྲོལ་འབྱུང་ནུག། ད་རུང་ བཤད་སྲོལ་གཅིག་ལས་འབད་བ་ཅིན་ བཱ་ལ་དེ་ གླིང་མེ་ཐང་གི་སྦོེ་ལོག་ཁར་ལྷོད་པའི་སྐབས་ རི་ ཤིང་གི་གཞོངམ་བཟུམ་ཡོད་མི་གཅིག་མཐོང་ཡོདཔ་དང་ རི་དེ་གུར་རྒྱལཔོ་ཀར་པོ་གི་ཕཽ་བྲངས་བཞེངས་ཡོདཔ་ཨིན་མས།དེ་འབདཝ་ལས་བརྟེན་ རི་གཞོངམ་བཟུམ་སྦེ་ཡོད་མི་དང་ དེ་གུར་ཁྱིམ་རྐྱབས་ཡོདཔ་ལས་ ས་གནས་དེ་ལུ་གཞོང་གར་ཟེར་བཏགས་ནུག། སྡེ་སྲིད་ཚུ་གི་རྒྱལ་རབ་ཀྱི་ ཀི་དེབ་ལྟར་དུ་འབད་བ་ཅིན་ ས་གནས་གོ་ཡང་དྲགས་གཅིག་ནང་ལུ་བཞེངས་ཡོདཔ་ལས་ རྫོང་འདིའི་མིང་དེ་ གཞོང་སྒར་ཟེར་སླབ་ཨིན་མས། དེ་བཟུམ་སྦེ་ བཤད་སྲོལ་གཞན་ལེ་ཤ་གཅིག་ར་ཡོདཔ་ཨིན་མས།
ཀམ་བོ་ཌི་ཡ།

ཀེམ་བཱོ་ཌི་ཡ་འདི་ ཤར་ལྷོ་ཨེ་ཤི་ཡཱན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིན་པའི་ཁར་ འདི་ཐའི་ལེནཌ་དང་ལའོསི་ བེཊ་ནམ་ དེ་ལས་ཐའི་ལེནཌ་གི་མཚོ་ཁུག་གི་ས་མཚམས་ལུ་ཡོད་པའི་ ཨིན་དོ་ཅི་ན་ཕྱོགས་གསུམ་ཆུ་གླིང་གི་ལྷོ་ཕྱོགས་ལུ་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་ བྱུང་རབས་ཕྱུགཔོ་དང་ དང་ཕུའི་ལྷ་ཁང་ དེ་ལས་ རྒྱ་ཆེ་བའི་སྔར་སྲོལ་ལུ་བརྟེན་ ཡོངས་གྲགས་ཡོདཔ་ཨིན།

རྒྱལ་ས།

ཀེམ་བོ་ཌི་ཡ་གི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་འདི་ མེ་ཀོང་དང་ ཊོན་ལེ་སབ་ གཙང་ཆུ་འཛོམས་ས་ནང་ཆགས་ཡོད་པའི་ ནོམ་པེན་ཨིན། འདི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ སྲིད་དོན་ དཔལ་འབྱོར་དང་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་ཨིནམ་དང་ རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དང་ འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ དེ་ལས་ ཕེརེནཆི་གི་རྒྱལ་ཁབ་དབང་འོག་གི་བཟོ་བཀོད་རིག་པ་གི་ལྟེ་བ་ཅིག་ཨིན་མས།

མི་རློབས་ཨིན།

ཀེམ་བོ་ཌི་ཡ་ལུ་མི་རློབས་ས་ཡ་ ༡༧ དེ་ཅིག་ཡོད། འདི་གི་མི་ཁུངས་མང་ཤོས་ར་ཁེ་མར་དང་གཅིག་ཁར་སྡེ་ཆུང་ ཅེམ་ ཝེཊ་ནམ་དང་རྒྱ་ནག་གི་མི་ཚུ་ཨིན། གཞུང་གི་ཁ་སྐད་འདི་ཁེ་མཱར་ཨིནམ་ད་ ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་འདི་ ཁྱབ་ཆེ་བའི་ཆོས་ལུགས་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་སེར་གྱི་འཚོ་བའི་གནས་སྟངས་དང་ བརྩི་མཐོང་ཚུ་ལུ་ ཤན་ཞུགས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན།

བཞེས་སྒོ།

ཀེམ་བོ་ཌི་ཡཱན་གྱི་བཞེས་སྒོ་ ཁེ་མཱར་གྱི་བཞེས་སྒོ་ཟེར་སླབ་མི་འདི་ འཇམ་ཏོང་ཏོ་ བྲོཝ་ཅན་དང་ རྫས་སྦྱོར་གསརཔ་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ཨིན། བཞེས་སྒོ་གཙོ་བོ་ནང་ སྔོ་ཤིང་དང་རྫས་སྦྱོར་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་རྫས་སྦྱོར་བླུགས་པའི་ ཆུམ་དང་ཉ་ཚུ་ཚུདཔ་ཨིན། ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་བཞེས་སྒོ་ཚུ་ཚུདཔ་ཨིན།

ཨ་མོཀ་ཊེ་རེ། ངང་ལག་གི་འདབ་མ་ཚུ་ནང་ ཉའི་ཚོདམ་རླངས་བཙོ་ཡོདཔ།

ལོཀ་ལེཀ་འདི་ ནོར་ཤ་བརྔོ་ཞིནམ་ལས་ ཆུམ་དང་ཐིང་ངེ་ཧུམ་གྱི་སྐྱོ་མ་དང་གཅིག་ཁར་དྲངམ་ཨིན།

ནོམ་བཱན་ཅོག་ ལྟོ་དང་རྒྱ་ཐུག་འཕྲལ་འཕྲལ་དྲོ་མཛར་སྦེ་ཟཝ་ཨིན།
བེ་ཏའི་ཨོམ་གྱིས་བཟོ་ཡོད་པའི་ཤིང་འབྲས་གསརཔ་དང་བཞུ་ཟས་ཚུ་ཡང་ཁྱབ་ཆེ་བ་ཡོད།

ལམ་སྲོལ།

ཀེམ་བཱོ་ཌི་ཡ་གི་ལམ་སྲོལ་འདི་ དང་ཕུག་གི་ཁེ་མར་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་ཤན་ཞུགས་འབད་དེ་ཡོདཔ་དང་ འདི་གི་དཔེ་ལེགས་ཤོམ་འདི་ གཟི་བརྗིད་ཅན་གྱི་ཨེང་ཀོར་ཝཊ་ལྷ་ཁང་གི་ཁྱིམ་ཚོགས་འདི་གིས་སྟོནམ་ཨིན་མས། སྔར་སྲོལ་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་ དཔེར་ན་ ཨཔ་ས་ར་ཞབས་ཁྲ་རྐྱབ་ནི་དང་ སེ་ཤུད་ཐགས་འཐག་ནི་ རྡོ་བརྐོ་ནི་ཚུ་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་ར་ཡར་རྒྱས་འགྱོཝ་མས། བཟའ་ཚང་བརྩི་མཐོང་དང་ རྒན་ཤོས་ཚུ་ལུ་གུས་ཞབས་ དེ་ལས་ ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཚུ་གིས་ དུས་རྒྱུན་གྱི་མི་ཚེ་ནང་ གལ་གནད་ཆེ་བའི་ལཱ་འགན་འབགཔ་ཨིན།

ཀེམ་བཱོ་ཌི་ཡ་འདི་ ཤར་ལྷོ་ཨེ་ཤི་ཡ་ལུ་ ལམ་སྲོལ་དང་ལྡནམ་སྦེ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ལུ་ གྱུར་ཏེ་ཡོད་པའི་ དེང་སང་ངོ་རྟགས་དང་གཅིག་ཁར་ དང་ཕུའི་ལམ་སྲོལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཚུ་ མཛེས་ཏོག་ཏོ་སྦེ་ སླ་བསྲེ་རྐྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན།
ཀྲུང་ཀོ

**ཀྲུང་ཀོ་ / རྒྱ་ནག་ **– ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ People's Republic Of China 中华人民共和国

* རྒྱ་ནག
* རྒྱ་མི

* བོད།
** ལྷ་ས་
** བོད་སྐད
གློག་རིག།

གློག་རིག་འདི་ འཕྲུལ་ཆས་ཅིག་ཨིན། ནི་ལུ་ལྷམ་པ་མ་འདྲཝ་ལེ་ཤ་ཡོདཔ་ཨིན།
ཛོ་རྒི་ཆི་༼བརནོབ༹ཨིཆི་རེགིོན༽

ཛོ་རྒི་ཆ྄ི་བེཕ༹ཨོརེ་༡༩༦༤་མོརྡགིཆི་བ༹ཨིལིགེ་ཨིན་བེནོབ༹ཨིཆི་རེགིོམ་བྲེསྟ་ཨོབླསྟ྄་ཨིན་མོུཆཛ་སེལསོབ༹ཨེཏ།ཨིཏ་ཨིས་ཏིཏུཏེད་ཨིན་༢༥་ཀམ་བརྒངོབ༹ཨིཅགི་ཨནད་ཨིན་༠྄༡་ཀམ་ཨོག་རཻལཝཡ་སྟཏིོན་༄ཞེལེཟནིཙ༄་ཨོནལིནེ་བརྒངོབ༹ཨིཁི་ལྒིདག།༤༢་ལིབེརས྄་༢༥་ཧོུསེས་༼༢༠༠༥༽

## ལྒཇིཏེརཏུརེ

* Энциклопедия. Т. 3, кн. 1. Брестская область / под наук. рэд. А. И. Лакоткі. — Мн.: , 2006.
རྡོ་སྦིས་གསེར་མོ་གཞོངས

རྡོ་སྦིས་་ཡུལ་ནི་རྨ་ཡུལ་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་དུ་ཕྱེད་པའི་བར་མ།  རྨ་ཆུའི་ལྷོ་ཕྱོགས།  ལུང་བའི་ལྷོ་བྱང་རིང་ལ་ཤར་ནུབ་དོག  སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་༣༢་ཡས་མས།  གཞུང་ཆུ་བྱང་དུ་བབས་ཏེ་རྨ་ཆུ་དང་འདྲེས།  བྱང་མ་གཏོགས་ཕྱོགས་གསུམ་དུ་མགོ་གཡའ་དང་རྫ། སྐེད་བྲག་དང་སྤང་ལས་གྲུབ་པ། ལྕགས་རི་ལྟར་རི་བརྒྱུད་ཆེན་པོ་གཅིག་ལ་ཤར་དུ་མཚོ་ནག་སྟོང་རི་རྒྱ་མོཀ༼རྒ་མོ༽། ལྷོར་ཨ་མྱེས་ད་རྒྱལ་སྤུན་གསུམ།  ནུབ་ཏུ་ཨ་མྱེས་གུང་ཡེ་དང་། ཡན་ལག་གི་རི་ཕྲན་གཉིས་ལ།  ཨ་མྱེས་དཔལ་མཁར་དང་།  ཨ་མྱེས་ཁྱུང་རྩེ་སོགས་ཀྱིས་སྐོར་བ། སྟོང་རི་རྒྱ་མོ་དང་གནས་རི་ཏན་ཏིག་བར་ནས་རྨ་ཀླུང་ཕྱུག་མོ་ཤར་དུ་བྱམས་པ་འབུམ་གླིང་གི་ཕྱོགས་སུ་དྲག་ཏུ་འབབ། ཀ་ཆུ་མཁར་རྙིང་ཡུལ་དེའི་ཤར་ལྷོར་སྤྱི་ལེ་བརྒྱད་ཅུའི་མཚམས་དང་།  ལྷོ་རུ་ཕྱོགས་བཅུ་གཉན་ཆེན།  ལྷོ་ནུབ་ན་གཡུང་དྲུང་མཁར་རྙིང་། ལར་ཁ་བྱང་གཏད་ཀྱི་ལུང་བ། ཤར་ནུབ་ཀྱི་རི་བརྒྱུད་ནས་ཐང་གཤོངས་སུ་ཟུག་པའི་རི་ཕྲན་དག་ནི་སྟག་གི་རི་མོ་དང་འདྲ་ལ།  ཡུལ་དེའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཡིན། 

ནུབ་ཀྱི་རི་ཕྲན་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ངོས་དག་ཏུ་ནགས་ཚལ་ཆུང་ཆུང་ལ།  གསོམ་ཤིང་དང་སྟག་ཤིང་། གླང་མ།  སྨན་རྩྭའང་འགའ་རེ་ཡོད། 

ཤར་ནས་ནུབ་ཏུ་ཟུག་པའི་རི་ཕྲན་དག་ནི་ས་དམར་ཡིན།  གཞུང་ཆུའི་གཡས་གཡོན་གྱི་གཞོང་དང་རི་ཕྲན་དག་གི་བར་གསེང་ན་རྡོ་སྦིས་དུ་ཁ་སྟོང་།  སྡེ་བ་ཉེར་གསུམ། མི་གྲངས་གཅིག་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ཙམ།  སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་དུ་གནས་ཡོད།    

རི་དྭགས་གནའ་བ།  དགོ་བ། ཤྭ་བ། གླ་བ། གཅན་ཟན་སྤྱང་ཀི  ཝ། གཡི། ཕྱུགས་སྲོག་འབྲི་གཡག  མཛོ་མཛོ་མོ། བ་བ་མོ། རྟ་དྲེལ་བོང་གསུམ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་།  རོང་འབྲོག་འདྲེས་མར་གནས། ཤར་གྱི་འདམ་རིའི་མགོ་དང་ལུང་སྟོད་མཚམས་དག་རི་མ་དང་།  ནུབ་ཀྱི་རི་འདབས་དམའ་ས་དང་།  གཞུང་ཆུའི་གཡས་གཡོན་རྣམས་ཆུ་མ།  འབྲུ་རིགས། གྲོ ནས། སྲན་གསུམ། སྲད་མ། ཤིང་ཏོག་གི་རིགས་ཉུང་།  མཁར་ཤུལ་རྙིང་བ་བཞི་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་ལོ་རྒྱུས་ཤེས་མཁན་ཉུང་། 

ཆོས་རྒྱལ་མྱ་ངན་མེད་ཀྱི་སྐབས་དགྲ་བཅོམ་ལྔ་བརྒྱས་བཞེངས་པའི་མཆོད་རྟེན་ནི་ལུང་བའི་སྨད་སྟོད་དུ་གནས།  ་ནང་སོའི་རྒྱུད་པ་ཡོད་ཀྱང་ངོ་ཤེས་མཁན་ཉུང་། མི་རྣམས་ནི་རྟབ་བེ་རྟོབ་བེ།  ཚབ་བི་ཚུབ་བི།  ཡུལ་སྐད་ལ་བརྡ་རྙིང་མང་བས་རིན་ཐང་ཆེ། ཆོས་ལུགས་ནི་བོན་༼གདོད་བོན༽དང་དམ་ཆོས་འདྲེས་མར་བྱེད། ཧ་ལམ་སྡེ་རེ་ལ་དགོན་རེ་ཡོད།  དེ་དག་ལ་སྒོམ་གྲྭ་དང་སྒར་དུ་འབོད།  བླ་མ་ཚད་དང་ལྡན་པ་ཧ་ཅང་དཀོན།  གྲྭ་བ་རྣམས་གྲོང་ཆོག་བདའ་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་འཐུས། སྒམ་པ་ལ་མཐོང་མེད། ཕྱུག་པོ་ལ་དབང་ཐང་ཆེ། འགྲན་སེམས་ཆེ། གདོང་ན་འཛུམ་མེད། ཕ་ཡུལ་དུ་འདུག་མཁན་ནི་འདྲ་མེད་དུ་རྩི།  ཤེས་ཡོན་པ་རྣམས་འཆི་ཁར་མ་གཏོགས་ཕ་ཡུལ་དུ་མི་ལོག  ཆོས་གོ་མཁན་ཉུང་ལ་རྨོངས་དད་ཆེ།  བྱིས་པའི་རྒྱུགས་ལྷ་ལ་བཅོལ།  ཤ་མེད་པར་སྐུ་རིམ་མི་བྱ། སྨྱུང་གནས་ནི་ཡོང་སྒོ་བཟང་བོ་རྩི། མ་བྱིན་ལེན་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་རྩི།   དུ་འཐེན་དང་ཆང་འཐུང་མང་། རྡོ་རྩིག་བཟོ་ལས་སྐད་གྲགས་ཆེ།  སྙིང་ཆུང་། ཡུལ་དུ་ཕྱིའི་དགྲ་བྱུང་ནའང་མ་གོ་ཁུལ་བྱེད། རྐང་ཐང་དུ་འགྲོ་ན་ངོ་ཚ་རྩི།  ཕྱི་ཡོང་མགྲོན་པོ་ལ་ཡོལ་ནས་འགྲོ བུད་མེད་ལོ་ཆུང་གི་གདོང་མི་སྟོན།   འགྱིག་ལྭ་གྱོན།  གཡུ་རྫུན་དང་བྱུ་རྫུན་རྒྱན་དུ་འདོགས།   མནའ་མ་རིན་གྱིས་ཉོ། གཞན་སྐྱོན་གསང་ཁུལ་གྱིས་གླེང་། ས་བོན་དང་མཉམ་དུ་ཞིང་ལ་དུག་འདེབས།  བོད་ཟས་ལས་དེང་རབ་ཀྱི་ཟས་ཡག་པར་རྩི།   སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་འགའ་རེ་འཁྲུངས་མྱོང་། ༼མུ་འགོད༽
རྡོ་གར་རྡོབ་རྗི་རྫོང་

སྔོན་ བོད་ལས་རྗེ་བཙུན་མི་ལའི་སྐུ་གཅིག་ རྗེ་ངག་དབང་འབྲུག་པའི་གདན་ས་  འཚེམ་རྡོ་མགོན་པ་ཟེར་ ཞུ་སྲོལ་ཡོད་རུང་ དེང་སང་ཁ་སྐད་ཟུར་ཉམས་འདི་མཚམས་བྲག་མགོན་པ་ཟེར་ རྗེ་མི་ལ་འདི་ཁ་བཞུགས་ནི་སྦེ་ ཕྱི་རུ་དགུང་ཞག་ ད་ལྟོ་ཡོད་པའི་ རྡོབ་རྗི་རྫོང་ཡོད་སར་ལུས་སོང་ནུག དེ་ལས་དེའི་ནངས་པ་ ཉི་མའི་རྩེ་དང་མཉམ་ བཞུགས་སུ་གསོལ་ཟེར་ཞུ་པའི་ཚེ་ བཞུགས་མ་ཚུག་པ་ སྤོ་ནི་འབདཝ་ད་ རྗེ་བཙུན་གྱི་ཞལ་ལས་ ལུང་བསྟན་འདི་ནང་ཡོོོད་པའི་སྐོར་ གསུངས་ནུག   ད་ལྟོ་བར་ནང་ཡང་ ཞལ་མཚམས་བྲག་མགོན་པ་ ཁ་ཐུག་ལུ་གཟིགས་ས་མཇལ་ནི་ཡོད།  རྡོབ་རྗི་ཟེར་མི་འདི་ཡང་ ཁ་ཟུར་ཉམས་ཡར་སོངཔ་སྦེ་བཤད་ནི་འདུག  ངོ་མ་སྦེ་ཅིན་ རྗེ་བཙུན་གྱི་རྡོག་པའམ་ ཞབས་རྡོ་གུ་བགྲད་འདི་ བཞུགས་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལུ་རྟེན་  འདི་ཁའི་མཚན་  རྡོག་བགྲད་རྫོང་ཟེར་ ཞུཝ་ཨིན། རྡོག་ཟེར་མི་ ཞེ་སའི་ཐོག་ལས་ཞུ་བའི་བརྡ་དང་ གལ་སྲིད་མ་སྦྱར་བ་ཅིན་  ཆོས་སྐད་ནང་ལས་རྐངམ་ལུ་གོཝ་ཨིན།  རྗེ་བཙུན་རིན་པོ་ཆའི་ཞལ་འདི་མཚམས་བྲག་དགོན་པ་ལུ་མེན་པ་ཟླ་བ་ཁའི་གཡུས་ལུ་གཟིགས་འདི་བཞུགས་ཡོདཔ་ཨིན།
ཨིང་ལིཤ

ཨིང་ལིཤ་ འདི་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ ཨ་མི་རི་ཀ་དང་ གཞན་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་གི་ ཁ་སྐད་ཅིག་ཨིན།
རིགས་གསུམ་དགོན་པ

རིགས་གསུམ་དགོན་པའི་ལྷ་ཁང་འདི་དུས་རབས་༡༨ པའི་ནང་ རྗེ་མཁན་ཁྲི་རབས་༩ པ་ཤཱཀྱ་རིན་ཆེན་གྱི་ཞལ་སློབ་ བླམ་ཚེ་རིང་རྒྱ་མཚོ་གིས་ གདན་ས་ཕྱག་བཏབ་གནང་མི་ བཀྲིས་གཡང་རྩེ་རིགས་གསུམ་དགོན་པ།
འཇམ་དཔལ་དབྱངས་

ཨ་ཡིག་དཀར་མཛེས་ལས་འཁྲུངས་ཤེས་བློའི་གཏེར།  །ཕས་རྒོལ་ཝ་སྐྱེས་ཟིལ་གནོན་གདོང་ལྔ་བཞིན།  །ཆགས་ཐོགས་ཀུན་བྲལ་མཚུངས་མེད་འཇམ་དབྱངས་མཐུས།  །མ་ཧཱ་མཁས་པའི་གཙོ་བོར་ཉིད་གྱུར་ཅིག།   །།
སྐྱིད་ཆུ་ལྷ་ཁང་

**<big>སྤ་རོ་སྐྱེར་ཆུ་ལྷ་ཁང་གི་ཆགས་རབས།</big>**

སྤ་རོ་སྐྱིད་ཆུ་ལྷ་ཁང་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ ནང་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཚུ་གི་གྲས་ལས་ རྙིང་ཤོས་ཅིག་ཨིནམ་མ་ཚད་ བྱིན་རླབས་ཅན་ཅིག་སྦེ་ ཆ་བཞག་མི་དེ་ཡང་། དུས་རབས་༧ པའམ་ སྤྱི་ལོ་༦༥༩ ལུ་ ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་གིས་ རྫུ་འཕྲུལ་ཐོག་ལས་ ཉིནམ་གཅིག་ལུ་ གཙུག་ལག་ཁང་བརྒྱ་དང་རྩ་བརྒྱད་ རྨང་གཞི་བཙུགས་ཏེ་བཞེངས་ནི་འགོ་བཙུགས་མི་ མཐའ་འདུལ་གྱི་ གཙུག་ལག་ཁང་ཚུ་གི་གྲས་ལས་ གཅིག་ཨིན་པས། གཙུག་ལག་ཁང་བརྒྱ་དང་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་གྲས་ལས་ འབྲུག་ལུ་༢ ཡོདཔ་ད་ དེ་ཡང་ སྤ་རོ་སྐྱིད་ཆུ་ལྷ་ཁང་དང་ བུམ་ཐང་བྱམས་པ་ལྷ་ཁང་ཨིན་པས། ལྷ་ཁང་གཞན་༡༠༦ བོད་ལུ་ བཞེངས་ཡོད་པའི་ ལོ་རྒྱུས་འདུག གཙུག་ལག་ཁང་ཚུ་ སྤྲུལ་པའི་བཟོ་བོ་༥༠༠ གིས་ བཞེངས་ཡོདཔ་ཨིན་པས། མཐའ་འདུལ་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་ དེ་བསྒང་བོད་དང་འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ལུ་ གནོདཔ་བཀལ་མི་འདྲེ་སྲིན་ཚུ་ བཏུལ་ནིའི་དོན་ལུ་ བཞེངས་ཡོད་པའི་ ལོ་རྒྱུས་འདུག་ཟེར་ཨིནམ་ད་ དེ་ཡང་ བདུདམོའི་དོན་ཧིང་དེ་ བོད་ལྷ་ས་ལུ་ གནས་ནི་དེ་གིས་ ལྷ་ས་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་ནུག་ཟེར་ཨིན་པས། དེ་ལས་ བདུདམོ་གི་སྤུས་མོ་དེ་ བུམ་ཐང་ལུ་ཕོགཔ་ལས་ བྱམས་པ་ལྷ་ཁང་དང་ རྟིངམ་དེ་ སྤ་རོ་ལུ་ཕོགཔ་ལས་ སྐྱིད་ཆུ་བཞེངས་ནུག་ཟེར་ཨིནམ་ད་ མཐའ་འདུལ་གྱི་ གཙུག་ལག་ཁང་ཚུ་གི་ ནང་རྟེན་ཚུ་ཡང་ ཇོ་བོ་གི་ སྐུ་འདྲ་བཞེངས་གནང་ནུག། སྐྱིད་ཆུ་ལྷ་ཁང་གི་ ནང་རྟེན་གཙོ་ཅན་ ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་གི་ སྐུ་འདྲ་དེ་ཡང་ དེ་བསྒང་ གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པའི་སྐབས་ལུ་ བཞེངས་ཡོདཔ་ད་ བུམ་ཐང་བྱམས་པ་ལྷ་ཁང་གི་ནང་རྟེན་ རྒྱལ་ཚབ་བྱམས་པ་མགོན་པོ་ཡང་ གཙུག་ལག་ཁང་ གདན་ས་བཏབ་པའི་སྐབས་ལས་ར་ བཞེངས་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་འདུག། སྐྱིད་ཆུ་ལྷ་ཁང་ནང་ གཏེར་མ་འདྲཝ་ ལེ་ཤ་ཡོད་པའི་སྐོར་ལས་ གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་གིས་ བཀའ་ཐང་བསྡུས་པའི་ནང་ གསུངས་མི་དང་འཁྲིལཝ་ད་ ལྷོ་ཡི་སྐྱེར་ཆུ་ལྷ་ཁང་ནང་༔ ཆོས་དང་ནོར་གྱི་གཏེར་ཞིག་སྦས༔ སྐྱེར་ཆུ་ལྷ་ཁང་གི་གཙོ་བོའི་ཐུགས་ཀན༔ རིན་པོ་ཆེའི་པ་ཏྲ་འཁྱིལ་བ་ཅིག་ཡོད༔ དེའི་འོག་སོར་བཞི་བྲུས་པར་ཟངས་སྦུ་ཅིག་ནཿ རྒྱུད་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་འབུམ་ཞེས་བྱ་བ་དང་༔ སྡེ་སྣོད་ཀུན་འབྱུང་ཞེས་པ་གཉིས༔ ཤོག་བུ་དྲིལ་བ་ལ་བྲིས་ན་ཡོད་དོ༔གསུངས་ཡོདཔ་ཨིན་པས། སྐྱིད་ཆུ་ལྷ་ཁང་གི་ མིང་ངོ་མ་སྐྱེར་ཆུ་ལྷ་ཁང་ཨིནམ་བཞིན་དུ་ སྤ་གྲོ་ཟེར་མི་དེ་ཡང་ སྒྲ་ཉམས་ཏེ་སྤ་རོ་ཟེར་དར་ཁྱབ་སོང་ཡོདཔ་བཟུམ་ཅིག་ཨིན་པས་ཟེར་ཞུ་ནི་ཨིན་ནོ།།

## ཁུངས་གཏུགས
མ་ཀའོ

**མ་ཀའོ** – ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ 澳門 Macau


File:Aerial view of Macau at night.jpg|
File:Macau Skyline (157820121).jpeg|
རྒྱལ་པོའི་བརྟན་བཞུགས།

༈ འབྲུག་གི་རྒྱལ་པོའི་བརྟན་བཞུགས།

ས་སྐྱོང་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཞིང་གཤེགས་དམ་པ་འབྲུག་རྒྱལ་གསུམ་པ་མཆོག་ གནམ་ལོ་ཆུ་འབྲུག་ སྤྱི་ལོ་༡༩༥༢ ལོ་ལུ་ རྒྱལ་པོའི་གསེར་ཁྲི་སྟེང་མངའ་གསོལ་ཞུས། སྤྱི་ལོ་༡༩༥༣ ལས་ བདེ་ཆེན་ཆོས་གླིང་ན་ལུ་ཕོ་བྲང་བཞེངས། ཐིམ་ཕུ་ལུ་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བའི་ཕྱག་ལཱ་ཚུ་འགོ་བཙུགས་པའི་དུས་སྐབས་སུ་ རྒྱལ་མགྲོན་འཕྲིན་ལས་རྡོ་རྗེ་མཆོག་གིས་ ཡར་སྟོད་ལས་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་ཁབ་ སྨད་ལས་རྒྱ་གར་གི་རྒྱལ་ཁབ་ རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དང་གཞན་ག་ར་ལུ་ རྒྱལ་ཁབ་རང་རང་སོ་སོའི་རྒྱལ་ལུགས་འདུག ། ང་བཅས་འབྲུག་ལུ་ སྡེ་སྲིད་ཁྲི་རབས་ལེ་ཤ་བྱོན་ཡོད་རུང་ རྒྱལ་པོའི་བརྟན་བཞུགས་མིན་འདུག་ཟེར་བའི་གྲོས་འཆར་ཚུ་ཡང་ཡང་གནང་ཡོདཔ་ལས། མཐའ་མ་ཐུགས་ཐག་བཅད་གནང་སྟེ་ ཞིང་གཤེགས་དམ་པ་འབྲུག་རྒྱལ་གསུམ་པ་མཆོག་ལུ་ཞུཝ་ད་ འདི་རྒྱལ་ཁབ་ལུ་དགོཔ་ངེས་བརྟན་ཨིནམ་ལས་ ཚིག་འདི་ཕལ་སྐད་སྦེ་ མི་སེར་མི་ནགཔ་ཀུན་གྱིས་ཧ་གོ་ཚུགསཔ་སྦེ་ བརྩམས་དགོས་པའི་བཀའ་གནང་ནུག །

དེ་བསྒང་ཤེས་བྱའི་གནས་ཀུན་ལ་མཁས་དང་གྲུབ་པའི་སློབ་དཔོན་ སྒྲ་སློབ་ཐུབ་བསྟན་ནོར་བུ་མཆོག་ ཡོངས་གྲགས་ལུ་སྒྲ་སློབ་རྣམ་རྒྱལ་ཟེར་ཡང་ཞུཝ་ཨིན་མས། སྒྲ་སློབ་མཆོག་ལུ་ རྒྱལ་པོའི་བརྟན་བཞུགས་གི་རྩ་ཚིག་ གསར་རྩོམ་མཛད་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་ལྷོདཔ་དང་འདྲེས་ཏེ་ དང་པོ་ཚིག་རྐང་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ལས་ བརྟན་བཞུགས་གསར་རྩོམ་མཛད་གནང་ནུག ། དེ་ཡང་།

ལྷོ་ཙན་དན་བཀོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་།། ལུགས་གཉིས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྐྱོང་བའི་མགོན།། འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མངའ་བདག་རིན་པོ་ཆེ།། སྐུ་འགྱུར་མེད་ཞབས་པད་བརྟན་པར་ཤོག །

ཐུགས་དགོངས་པའི་ཤེས་རབ་འཕེལ་འཕེལ་ནས།། ལུགས་ཆོས་སྲིད་འཕྲིན་ལས་གོང་དུ་འཕེལ།། དཔལ་མངའ་ཐང་དགུང་དང་མཉམ་ནས་ཀྱང་།། འབངས་མི་སེར་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་ཤོག །

དཔོན་ཆོས་རྗེ་འབྲུག་པའི་རྒྱལ་ཁབ་འདིར།། ཆོས་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་རྒྱས་རྒྱས་ནས།། ནད་མུ་གེ་འཁྲུགས་རྩོད་དབྱིངས་སུ་ཡལ།། བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ཉི་མ་ཤར་བར་ཤོག །

ཟེར་བའི་ཚིགས་བཅད་དེ་ཨིན། ཚིག་རྐང་འདི་དུམ་གྲ་མང་སོང་བ་ལས་ མི་རང་གར་གྱི་བསམ་འཆར། བརྙན་ཐུང་ཅིག་ན་ མཁན་རྟ་མགྲིན་སྲིད་ཐུབ་མཆོག་གིས། ས་སྐྱོང་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་འདི་ཚུ་ གནམ་མེད་ས་མེད་ཀྱི་རིག་རྩལ་ཆེཝ་ལས་ ཞིང་གཤེགས་དམ་པ་འབྲུག་རྒྱལ་གསུམ་པ་མཆོག་ ཁོ་ར་ལས་གཙོས་པའི་ ཚོགས་ཆུང་ཅིག་བཟོ་ཐོག་ལས་ འཕྲི་སྣོན་སྲེ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ལས་མཐའ་མེད་མཐའ་དཔྱོད་གྲུབ་འབྲས་འདི་ ཚིག་རྐང་དྲུག་ལུ་ ཁོ་ར་གིས་གཏན་ཕེབས་གནང་ནུག་ཟེར་གསུངས་ས་མཇལ་ཡི་ལགས། ད་རེས་མི་སེར་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་ཀུན་གྱི་སྤྱན་ལམ་དུ་སྣང་སྲོལ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་པོའི་བརྟན་བཞུགས་འདི་འབད་བ་ཅིན།

འབྲུག་ཙན་དན་བཀོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་།། དཔལ་ལུགས་གཉིས་བསྟན་སྲིད་སྐྱོང་བའི་མགོན།། འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མངའ་བདག་རིན་པོ་ཆེ།། སྐུ་འགྱུར་མེད་བརྟན་ཅིང་ཆབ་སྲིད་འཕེལ།། ཆོས་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་དར་ཤིང་རྒྱས།། འབངས་བདེ་སྐྱིད་ཉི་མ་ཤར་བར་ཤོག།

ཟེར་མི་དེ་ཨིན། དེ་ལས་གདངས་བཟུམ་ཅི་འབད་བ་ཅིན་ ཐིམ་ཕུ་གཟིམ་དཔོན་ཇོའུ་ཅུ་མཆོག་གིས་ ཞིང་གཤེགས་པ་དམ་པ་འབྲུག་རྒྱལ་གསུམ་པ་མཆོག་ལུ་སྙན་འབུལ་ཞུ་སྟེ། ཁྲི་མཉམ་པ་མེད་པ་པདྨའི་ཁྲི། །ཟེར་བའི་གཞུང་སྒྲའི་གདངས་དབྱངས་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ དེ་བསྒང་རྒྱལ་སྲིད་བསྟན་འཛིན་རབ་རྒྱས་མཆོག་ སྡེ་སྲིད་ཁྲི་རབས་བཞི་པའི་གསེར་ཁྲི་མངའ་སྲོལ་ཞུས་སྐབས་ཀྱི་གདངས་དབྱངས་ཅིག་འབདཝ་ལས་ དེ་གུ་འགབ་པ་ཅིན་ རྟེན་འབྲེལ་ཡང་ལེགས་པས། ཡུན་དུ་ཡང་དེ་གིས་བརྟན་ནི་ཨིན་སྦེ། རྒྱལ་སྲས་བསྟན་འཛིན་རབ་རྒྱས་ཟེར་བའི་སྐྱེས་བུ་འདི་ ཨུ་རྒྱན་མཧཱ་གུ་རུ་སྐུ་དངོས་ཨིནམ་ལས་ ཁོ་ལུ་འཕུལ་ཡོད་པའི་གདངས་ལུ་འགབ་པ་ཅིན་ག་དེ་སྦེ་འཚམ་ག་ཟེར་བའི་སྙན་འབུལ་ཞུ་བའི་ཚེ། དེ་གནམ་མེད་ས་མེད་ལེགས་ཤོམ་ཨིན་མས་ཟེར་བཀའ་གྲོལ་ཏེ་ གདངས་འདི་་སྙན་ཆའི་ཐོག་ཏུ་འབད་བ་ཅིན་ དྲག་ཤོས་ཨ་ཁུ་བཀྲོངས་མི་མཆོག་གིས་བཟོ་གནང་སྟེ་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་བརྟན་བཞུགས་ཅིག་སྦེ་ཆ་འཇོག་བསྒྲུབས་ནུག །ཅེས་པ་དེ་ཡང་གཞི་གཙོ་བོར་འབྲུག་པ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་གི་གསུང་བཤད་ལས་བཤུས་པ་ལགས་སོ།།

བཀའ་དྲིན་ཆེ་ལགས།།
བྱོན་པ་ལེགས་སོ།།

ཧེ་མ་གཡུས་ཚན་གཅིག་ནང་ ཨ་པ་གཅིག་དང་ཨའི་གཅིག་ལུ་བུ་གཅིག་ཡོདཔ་ཨིན་མས་
པོ་ཏ་ལ།

**པོ་ཏ་ལ།**


File:Potala_palace23.jpg|
File:Potala_V.jpg|
File:The rooftop of the Potala.jpg|
File:Lhasa.jpg|
File:Mendicant monk. Lhasa 1993.jpg|
File:Potala palace22.jpg|
File:Potala Palace (23651397662).jpg|
File:Potala-from-behind 07-2005.jpg|
File:View of Potala from side.jpg|
File:The quiet and peaceful park, pond, and chapel behind the Potala.jpg|
File:Chinese stone lion at the entrance to the Potala Pallace.jpg|
File:Deatail of decoration in Potala.jpg|
File:Ceilings in the Potala Palace.jpg|
File:Potala 2.jpg|
File:Lhasa Potala.jpg|
ཀོ་བིཊ་༡༩

**ཀོ་བིཊ་༡༩**(**COVID-19**) 

## [[འབྲུག་ཡུལ་]]ཀོ་ཝིཊ་༡༩ གི་བརྡ་དོན།
*༨༥༩འཐོབ་མི།

*༡༧ཡོད་མི།

*༨༤༡དྲག་མི།

*༡ཤི་རྐྱེན།

## བཀག་ཐབས།
*འཕྲལ་འཕྲལ་ར་ལགཔ་འཁྱུ།

*ཁ་རས་རྐྱབ།

*བར་ན་ས་སྟོང་བཞག།

*འཚོ་སྐྱོང་ལེགས་ཤོམ།

*ཁྱིམ་ནང་སྡོད།

## ཀོ་ཝིཌ་-༡༩ གི་ནད་རྟགས།
*གློ་འཁོག་ནི། 

*དྲོད་འབར་རྐྱབ་ནི། 

*འུ་སྡུག་ནི། 

*བྱོ་ལྷ་དང་དྲིམ་མི་ཚོར་ནི། 

*མགུ་ཏོ་ན་ནི། 

*ལྐོདམ་ན་ནི།

*ཁ་ལས་བསྐྱུག་ནི། 

*དབུགས་མགྱོགས་པར་ལེན་ནི།
ཧོང་ཀོང

**ཧོང་ཀོང**– ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ 香港 Hong Kong

Hong Kong Night Skyline from Lugard Road.jpg|
Quarry Bay 2016.jpg|
མནའ་སྦྱིས

མནའ་སྦྱིས་གཡུས་འདི་&nbsp;ཀྲོང་གསར་རྫོང་ཁག་&nbsp;སྐོར་ཕུག་རྒེད་འོག་ནང་ཡོད།