སྒྲ་དབྱངས་བཀག་དམ་གྱི་ཕན་གནོད།

## '''སྒྲ་དབྱངས་བཀག་དམ་གྱི་ཕན་གནོད།'''
རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ ལོ་ངོ་དག་པ་ཅིག་གི་སྔོན་མ་ སྒྲ་དབྱངས་ཁང་ཚུ་སྒོ་བསྡམ་དགོ་པའི་རྩོད་འགྲན་ལེ་ཤ་ར་བྱུང་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ཡང་ སྒྲ་དབྱངས་འདི་ འབྲུག་པའི་ལམ་སྲོལ་ཅིག་མེན་པའི་ཁར་ ལུང་ཕྱོགས་ནང་ སྨྱོ་རྫས་དང་ཆང་། དེ་ལས་འཆོལ་སྤྱོད་ཚུ་དང་འབྲེལ་བའི་སྤྲོ་སྟོན་གྱི་ལྟེ་བ་ཚུ་ལུ་དཔེ་བལྟ་སྟེ་ གཞི་བཙུགས་འབད་འབདཝ་ཅིག་ཨིནམ་སྦེ་བཀོད་དེ་འདུག། (ཀུན་གསལ་ ༢༠༢༢)། སྒྲ་དབྱངས་དང་སྤྲོ་སྟོན་ཁང་ཚུ་ སྒོ་བསྡམ་དགོ་ཟེར་བའི་བཀའ་རྒྱ་ཚུ་ (Executive order no. c 1/022/1195) ཞིབ་འཚོལ་འབད་དེ་གྲོས་བསྡུར་ ལོ་ལྷགཔ་ཅིག་འཚོགས་པའི་ཤུལ་ལུ་ སྒྲ་དབྱངས་ཚུ་སྒོ་བསྡམ་དགོ་པའི་གྲོས་ཆོད་བྱུང་ཡི་བཤད་པའི་ཁར་ བསྟན་རྒྱས་ལྷན་ཁག་གིས་ཡང་ སྒྲ་དབྱངས་ཀྱི་ཆོག་ཐམ་ཚུ་ཆ་མེད་བཏང་ཡོདཔ་ལས་ སྒྲ་དབྱངས་ཁང་ཚུ སྒོ་བསྡམ་དགོ་ཟེར་བའི་མི་དམངས་ཁྱབ་བསྒྲགས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ ཁྲིམས་སྲུང་འགག་པ་དང་ རྫོང་ཁག་གི་ལས་རོགསཔ་ཚུ་གིས་ ལྟ་རྟོག་འབད་དགོ་ཟེར་ཁྱབ་བསྒྲགས་འབད་དེ་འདུག། (Ministry of economic Affair, 2022)། 

## '''སྒྲ་དབྱངས་ཚུ་སྒོ་བསྡམ་དགོ་པའི་གནད་དོན།'''
སྒྲ་དབྱངས་་ཚུ་སྒོ་བསྡམ་དགོ་པའི་གནད་དོན་དེ་ཡང་བཀོད་ཁྱབ་བཀའ་རྒྱ་ནང་ལུ་ སྒྲ་དབྱངས་ཁང་སྒོ་བསྡམ་ནིའི་གྲོས་ཐག་འདི་ ཞིབ་འཚོལ་དང་ཞལ་འཛོམས་ལེ་ཤ་ཅིག་འཚོགས་ཞིནམ་ལས་ ཁེ་གྱོང་ཡོད་མི་འབྲེལ་ཡོད་ལས་སྡེ་དང་མི་ངོམ་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་ བསྟུན་གྲོས་འབད་ཞིནམ་ལས་ཐག་བཅད་ནུག། (Royal Government of Bhutan Executive order, 7/01/22)། 

དེ་བཟུམ་སྦེ་གནད་དོན་གཞན་ཡང་ སྒྲ་དབྱངས་ཁང་ཚུ་ ཚུལ་མིན་གྱི་འཆོལ་སྤྱོད་དང་སྨྱོ་ཆང་ལ་སོགས་པའི་གནད་དོན་ཚུ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོདཔ་ལས་ ན་གཞོན་དང་ཨམ་སྲུ་ཚུ་ལུ་ཉེན་ཁ་སྦོམ་ཡོདཔ་ལས་བརྟེན་ཨིན་ཟེར་ཀུན་གསལ་གསར་ཤོག་ནང་བཀོད་དེ་འདུག། (ཀུན་གསལ་ 2022)། ད་རུང་ Riku Dhan Subba (2010)  གིས་ སྒྲ་དབྱངས་ཀྱི་སྐོར་ལས་ཡོངས་འབྲེལ་ནང་ བསམ་འཆར་བསྡུ་ལེན་འབད་མི་ནང་ མི་གཅིག་གིས་ ང་བཅས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ ནང་པ་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ སྨྱོ་ཆང་དང་སྨྱོ་རྫས། དེ་ལས་ མི་སྡེ་ནང་ལུ་ ངོས་ལེན་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ཚུ་ཁྱབ་སྤེལ་གཏང་སའི་གཞི་ཅིག་ སྒྲ་དབྱངས་དང་སྤྲོ་སྟོན་ཁང་ཚུ་ཨིནམ་ལས་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ སྤྲོ་སྟོན་འདི་བཟུམ་བཞག་ནི་འདི་ལེགས་ཤོམ་མ་མཐོང་ཟེར་བཤདཔ་ཨིན་མས། དེ་བཟུམ་སྦེ་ ཚེ་རིང་ལྷ་མོ་ (2013) གིས་ སྒྲ་དབྱངས་ཁང་ནང་ལྰ་འབད་མི་ཨམ་སྲུ་ཚུ་གི་སྐོར་ལས་ ཞིབ་འཚོལ་འབད་མིའི་ནང་ སྒྲ་དབྱངས་དང་སྤྲོ་སྟོན་ཁང་ཚུ་ནང་ འདོད་སྤྱོད་ཀྱི་ཀུན་སློང་གི་སྒོ་ལས་ ཨམ་སྲུའི་རང་དབང་ལུ་ རྩིས་མེད་དང་བརྙས་བཅོས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཚུ་བྱུངམ་འབྱུང་སར་འདུག་ཟེར་བཀོད་ནུག། 

## '''ཉེན་ཁ།'''
སྒྲ་དབྱངས་ཁང་ཚུ་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ ན་གཞོན་དང་ཨམ་སྲུ་ཚུ་ལུ་ ཉེན་ཁ་སྦོམ་ཡོད་དགོ་མི་དེ་ཡང་ སྒྲ་དབྱངས་ཁང་ཚུ་ནང་ ལཱ་འབད་མི་མང་ཤོས་ར་བུམོ་དང་ཨམ་སྲུ་ཚུ་འབདཝ་ལས་ ཡོངས་སྒྲགས་ལུ་ རི་ཀོ་ཡེསེཊ་ (Request) ཟེར་ལྟདམོ་ལྟ་མི་ཚུ་ལས་ ཏི་རུ་ལྷང་ནིའི་སྲོལ་ཡོད་མི་འདི་གིས་ འོང་འབབ་བཟོ་ནིའི་ཡུལ་ཅིག་ཨིན་རུང་ འདོད་སྤྱོད་དང་ལོག་སྤྱོད་ཀྱི་བྱ་བ་ལུ་ཐུགཔ་ལས་ ཨམ་སྲུ་ཚུ་ཉེན་ཁ་སྦོམ་ཡོདཔ་སྦེ་བཀོད་དེ་འདུག། (ཀུན་གསལ་ ༢༠༢༠)།

## '''འཚོ་བ།'''
སྒྲ་དབྱངས་ཁང་གི་ཇོ་བདག་དང་ལཱ་འབད་མི་ཚུ་ འཚོ་བ་སྒྲ་དབྱངས་ཁང་ལུ་བརྟེན་ཏེ་སྡོད་དོ་ཡོདཔ་ལས་ སྒྲ་དབྱངས་ཁང་ཚུ་སྒོ་བསྡམས་པའི་བསྒང་ལས་ ཁོང་གི་འཚོ་བ་ལུ་དཀའ་ངལ་འབྱུང་བའི་ཚ་གྱང་ཡོདཔ་ཨིན་མས། (Damchoe Pem, 2022)། ལྷག་པར་དུ་ སྒྲ་དབྱངས་ཁང་གི་ཇོ་བདག་ཚུ་གིས་ སྐྱིན་འགྲུལ་ལེན་ཡོད་མི་ཚུ་ ལོག་སྤྲོད་མ་ཚུགས་པའི་གནས་སྟངས་ཤར་ཏེ་འདུག། 

དེ་ལུ་ གཞུང་གི་ཧོངས་ལས་ ཇོ་བདག་ཚུ་ལུ་རྒུད་འཐུས་སྤྲོད་ནི་དང་ ལཱ་འབད་མི་ཚུ་ལུ་ རིག་རྩལ་གྱི་སྦྱོང་བརྡར་ཚུ་བྱིན་ཏེ་ ལྕོགས་གྲུབ་ཅན་ཅིག་ལུ་བཟོ་ཞིནམ་ལས་ ལཱ་གཡོག་གི་གོ་སྐབས་བྱིན་ནི་ཟེར་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཅིག་གནང་སྟེ་འདུག། (Kelzang  Choden, 2022)། དེ་ལུ་ སྒྲ་དབྱངས་ཁང་གི་ཇོ་བདག་དང་ལཱ་འབད་མི་ལ་ལུ་ཅིག་གིས་ སེམས་ཁར་མ་བབས་རུང་ ལ་ལུ་ཅིག་གིས་ སྒྲ་དབྱངས་ཁང་ཚུ་སྒོ་བསྡམས་མི་འདི་ ལེགས་ཤོམ་ཨིན་མས་ཟེར་ ངོས་ལེན་འབད་ཡོདཔ་ཨིན་མས། 

## '''རྒྱབ་རྟེན་དཔེ་ཐོ།'''
Public information on Drayang (2022) https://www.moea.gov.bt/?attachment-id=12133

Riku Dan Subba (2010), Drayang: To ban or not to ban?  drayang-to-ban-or-not-to-ban html?m=1

Tshering Pelden (17/01/2022). Monetary compensation inadequate Drayang owners. inadequate-drayang-owners/

SS Pek-Dorji (21/11/2020). Reforming the drayang: Time to protect women at risk. Kuensel. https://web.archive.org/web/20210602214342/https://kuenselonline.com/reforming-the-drayang/

འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་(༡༨/༠༨/༢༠༢༡) སྒྲ་དབྱངས་ལོག་སྒོ་ཕྱེ་ནི་གི་དོན་ལུ་ ཁྱད་རིག་ཅན་ཅིག་སྦེ་བཟོ་དགོ། 

https://www.bbs.bt/dzongkha/?p=84889