གོ།

ང་བཅས་རའི་འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གྱོན་ཆས་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་གྱོན་ཆས་དང་མ་འདྲཝ་སྦེ་ མཛེས་ཆ་དང་ལྡན་པའི་ཁར་ ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གྱོན་ཆས་ཅིག་ཨིན། འབྲུག་པའི་ཕོ་སྐྱེས་ཚུ་གིས་གྱོན་མི་འདི་ལུ་གོ་དང་ ཨམ་སྲུ་ཚུ་གིསདཀྱི་མི་ལུ་དཀྱི་ར་ཟེར་སླབ་ཨིན། འབྲུག་གི་དངོས་མེད་ལམ་སྲོལ། (ཤིང་མོ་ལུག་ལོ་ ༢༠༡༥ ཤོག་གྲངས་ ༡༤༨) ལས་འབད་བ་ཅིན་ “ཕོ་སྐྱེས་ཀྱི་གོ་འདི་ རིང་ཐུང་རྐང་པའི་རྟིངམ་ཚུན་ཚོད་ཡོད་རུང་ གཟུགས་ཁར་གྱོནམ་ད་ གོ་གི་མཐའམ་གཉིས་ གཡས་དང་གཡོན་ལུ་འདྲན་འདྲ་སྦེ་སྒྲིག་ཞིན་ན་ ཡར་འཐུ་སྟེ་གོ་གི་གཤམ་འདི་ པུས་མོ་ཚུན་ཚོད་བཀལ། དེ་ལས་ མཐའམ་གཉིས་རྒྱབ་ལུ་བཀལ་ཏེ་ སྐེ་རགས་ཀྱིས་བཅིངས་བཞགཔ་ཨིན། དེ་ལས་ཕུ་དུང་གཉིས་ཡར་བསྒྲིལ་ཞིན་ན་ ལག་རྒྱན་དཀརཔོ་ཕྱི་ཁར་སྟོན་སྟེ་བཞགཔ་ཨིན།”

**འབྲུག་པའི་གྱོན་ཆས་གོ་གི་གོ་དོན་བརྡ་བཤད།**

སྒྲིག་ལམ་རྣམ་གཞག་གི་དེབ་ཐེར་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ་ (ས་མོ་ཡོས་ལོ་ ༡༩༩༩) ལྟར་དུ་འབད་བ་ཅིན་ **གོ་ལུ་མ་གསུམ་དང་ ཡང་ན་གསུམ་ཚན་གསུམ་ཡོད་མི་འདི་** གཞི་འཇིག་རྟེན་ ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་བླ་མར་བརྩི་ཤིང་ ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཡོད་པར་བལྟ་བ་ ལམ་ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཆབ་སྲིད་ལུ་དད་མོས་ཡོད་པ་ འབྲས་བུ་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་ཕན་བདེའི་བརྡ་དོན་ཨིན། **གོ་ལུ་ཟུར་ཚིགས་དྲུག་ཡོད་མི་འདི་** ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་བརྡ་དང་ མི་བོ་གདུང་དྲུག་གི་བུ་རྒྱུད་དར་ཞིང་རྒྱས་པའི་རྟགས་ཨིན། **གོ་ལུ་ལགཔ་གཉིས་ཡོད་མི་འདི་** ཆོས་སྲིད་ཀྱི་བྱ་བ་ག་ར་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་པའི་བརྡ་ཨིན། **གོ་ལུ་ཕྱི་ཤབས་དང་ནང་ཤབས་ཡོད་མི་འདི་** ཕྱི་དགྲ་ཐབས་ཀྱིས་བཏུལ་ཤིང་ ནང་གཉེན་བྱམས་ཀྱིས་སྐྱོང་བའི་བརྡ་ཨིན། **གོ་གི་འཇའ་གཅིག་གིས་སྐོར་མི་འདི**་ མཐུན་ལམ་དམ་ཚིག་གཅིག་སྒྲིལ་གྱིས་ཁྱབ་པའི་དོན་དང་ འབྲུག་མི་ག་ར་གི་རྒྱུད་ལུ་ཚད་མེད་བཞིའི་ལྟ་བ་གཅིག་གིས་ཁྱབ་པའི་དོན་ཨིན། **གོ་གི་སྒྲོག་ཐག་གཉིས་ཀྱིས་བསྡམས་མི་འདི་** དམ་ཚིག་ དར་གྱི་མདུད་ཕོད་བཟུམ་ དམ་པོར་གནས་པའི་བརྡ་ཨིན། **གོང་སློག་དགོ་མི་འདི་** ཕོའི་དཔའ་རྩལ་ཕྱི་ཁར་ངོམས་པའི་བརྡ་དང་ གོ་གནས་ཀྱི་དབྱེ་བ་སྟོནམ་ཨིན། **ལག་རྒྱན་སློག་དགོ་མི་འདི་** ནང་གི་ལྷག་བསམ་དཀརཔོ་ཕྱི་ཁར་ངོམས་པའི་བརྡ་དང་ གོ་གནས་ཀྱི་དབྱེ་བ་སྟོནམ་ཨིན། **རྒྱབ་ལུ་སྡེ་བྱ་གཉིས་ཡོད་མི་འདི་** ཆོས་དང་སྲིད་ཀྱི་བྱ་བ་ག་ཅི་ར་ཨིན་རུང་ ཉེ་རིང་མེད་པར་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་བརྡ་ཨིན། **སྐེ་རགས་བཅིངས་མི་འདི**་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་རིགས་ཚུ་ དམ་ཚིག་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་ དམ་པོར་གནས་པའི་བརྡཨིན།

**མ་དང་ཟུར་ཚིགས་འདི་ཚུ་གོང་གཅིག་གི་འོག་ལུ་བསྡུ་མི་འདི་** འབྲུག་མི་ཡོངས་ དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས་གཅིག་གི་འོག་ལུ་ གནས་པའི་བརྡ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འབངས་གཞུང་ག་ར་ ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་མངའ་བདག་རྒྱལ་པོ་གཅིག་གི་འོག་ལུ་བསྡུ་བའི་བརྡ་ཨིན། **མདུན་ཕྱོགས་གཉིས་བརྩེགས་ཡོད་མི་འདི་** གཟུགས་ཀྱི་རྒྱབ་ཕྱོགས་ལས་མདུན་ཕྱོགས་འདི་ དུམ་དྲག་ཅིག་ཉེན་ཁ་ཆེ་སུ་སྦེ་ཡོདཔ་ལས་ཨིན། **གོ་གི་མཐའམ་ཡར་འཐུ་སུ་ཅིག་སྦེ་གྱོན་མི་འདི་** བྱ་དཀའ་བའི་ལཱ་ཚུ་མང་ཆེ་བ་ ཕོ་རྒྱས་ཀྱིས་འབད་བའི་བརྡ་ཨིནམ་ལས་ ལཱ་འབད་བའི་སྐབས་སུ་ བདེ་ཏོག་ཏོ་འོང་ནིའི་དོན་ལུ་ཨིན།

**འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཡོད་པའི་གོ་གི་མིང་།**

**༡ འཇའ་འགྲིགསམ་**ཟེར་མི་འདི་ མཁན་པོ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་ (ཆུ་མོ་ལུག་ལོ་ ༢༠༠༣ ཤོག་གྲངས་ ༢༢༨) ཀྱིས་འབད་བ་ཅིན “ཨའི་ཀ་སྤུར་འཇའ་འགྲིགས་མ་ལུ་ མ་སྐུད་ཀྱི་ཧོར་དམརཔོ་དང་ལྗང་ནག་གཉིས་རེས་མོ་སྦེ་འཇའ་སྤང་གི་སྐུདཔ་ཚུ་དཀར་སེར་དམར་ལྗང་ཐམས་ཅད་འཇའ་འགྲིགས་སྟེ་ཐགས་མི་ལུ་ འཇའ་འགྲིགས་མ་ཟེར་སླབ་ཨིན།

**༢ སྨན་རྩེ་དམར་ཁྲ་**ཟེར་མི་འདི་ མཁན་པོ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་ (ཆུ་མོ་ལུག་ལོ་ ༢༠༠༣ ཤོག་གྲངས་ ༡༩༥) ཀྱིས་འབད་བ་ཅིན “མ་སྐུད་ཀྱི་ཧོར་ཆ་མཉམ་སེརཔོ་དང་ འཇའ་སྤང་ཚུ་དམརཔོ་བཏང་སྟེ་ཐགས་མི་ལུ་སླབ་ཨིན།

**༣ སྒྲོམ་ཅུང་ཅནམ་**ཟེར་མི་འདི་ འབྲུག་ཐགས་བཟོ་ (ཤིང་ཕོ་རྟ་ལོ་ ༢༠༡༤ ཤོག་གྲངས་ ༤༨) ལྟར་དུ་འབད་བ་ཅིན་ ཧོར་གྱི་སྐུདཔ་དཀརཔོ་དང་ ཚོས་གཞི་གཞན་ཡང་དམརཔོ་ ལི་ཝང་དང་ལྗང་ཁུ་ཚུ་སླ་བསྲེ་རྐྱབ་སྟེ་ཐགས་མི་ལུ་སླབ་ཨིན།  ད་རུང་དེ་བཟུམ་སྦེ་ར་ གོ་གི་མིང་གཞན་ཡང་ སྤང་རྩེ་། དམར་ཁྲ། སེར་ཁྲ། ཨ་ཐང་དམར་ཁྲ། ལུང་སེརམ། བུམ་ཐང་དམར་ཁྲ། སྨན་ཙེ་དམར་ཁྲ། མོན་དར་གོ་ཟེར་ ང་བཅས་རའི་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནང་ དེ་བཟུམ་མའི་གོ་གི་དབྱེ་བ་ལེ་ཤ་ཡོདཔ་ཨིན།

**རྒྱབ་རྟེན།**

༡ དྲག་ཤོས་སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ། ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྲུབ། ཡོན་ཏན་དར་རྒྱས། (ཤིང་མོ་ལུག་ལོ་ ༢༠༡༥) *འབྲུག་གི་དངོས་མེད་ལམ་སྲོལ།*  འབྲུག། ཐིམ་ཕུག། yoez Graphics

༢ རྒྱལ་གཟིམ་དྲགོས་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན། (ས་མོ་ཡོས་ལོ་ ༡༩༩༩) *སྒྲིག་ལམ་རྣམ་གཞག་གི་དེབ་ཐེར་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ།* འབྲུག། ཐིམ་ཕུག། ཀུན་གསལ་རང་སྐྱོང་ལས་འཛིན།

༣ མཁན་པོ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས། (ཆུ་མོ་ལུག་ལོ ༢༠༠༣) *འབྲུག་གི་བཟོ་རིགས་བཅུ་གསུམ་གྱི་བཤད་པ་མཁས་པའི་འགའ་སྟོན།* འབྲུག། ཐིམ་ཕུག། སྐལ་བཟང་གཞན་ཕན།

༤ kesang Anayat Yagenegi (2014) *The Bhutanese art of weaving,* Thimphu, Bhutan