ཨི་ཀེཊ་པེག་ཌི་མོར་ལོསི།

**ཨི་ཀེཊ་པེག་ཌི་མོར་ལོསི་ (Ecatepec de Morelos) གི་སྐོར།**

ཨི་ཀེཊ་པེག་ཌི་མོར་ལོསི་ ཡང་ན་ ཨི་ཀ་ཊི་པིག་ (Ecatepec) འདི་ མེག་སི་ཀོ་གི་ཁྲོམ་ཚོགས་ཅིག་ཨིན། དེ་ཡང་ མེག་སི་ཀོ་ཁྲོམ་གྱི་ས་ཁོངས་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ སྒྲིང་ཁྱིམ་དང་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ལས་རིམ་ དེ་ལས་ མི་ཚུ་སྡོད་སའི་ས་ཁོངས་ཅིག་སྦེ་ ཡོངས་གྲགས་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ཡང་ ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་མ་ ༡༥༦.༢ དང་ས་མཚམས་ཡོད། Sierra de Guadalue འདི་ ས་གནས་ཀྱི་རྩི་ཤིང་དང་སེམས་ཅན་མང་ཤོས་ཅིག་གི་ ཁྱིམ་ཅིག་ཨིན། སེམས་ཅན་ཚུ་ཡང་ བྱི་ཙི་རི་བོང་ སྐྱ་ཚུ་བཟུམ་གྱི་ ཨོམ་འཐུང་མི་སེམས་ཅན་ཆུང་ཀུ་ཚུ་ཨིན་པས། བྱ་ཚུ་ནང་ལུ་ རྫས་སྦྱོར་དང་ མེ་ཏོག་ཚུ་ཚུདཔ་ཨིན། སྔོ་ཤིང་ཚུ་ཡང་ oyamel pines ooks ocote pines གི་སྔོ་ཤིང་ཚུ་ཚུདཔ་ཨིན།

**མི་རློབས་དང་མི་གི་རིགས།**

ཨི་ཀ་ཊི་པིག་ (Ecatepec)  ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་ ཁྲོམ་སྡེ་དང་གཅིག་ཁར་ མཉམ་རུབ་འབད་དེ་ཡོདཔ་ད་ མི་རློབས་ཡོངས་བསྡོམས་ ༡༦༤༥,༣༥༢ ཡོདཔ་ཨིན། འདི་ཡང་ མེག་སི་ཀོ་གི་ མི་དམངས་ཁྲོམ་སྡེ་གསུམ་པ་ཨིན། 

མེག་སི་ཀོ་ལུ་ཡོད་པའི་ ཁྲོམ་སྡེ་ཅིག་ཨིན་མི་ ཨི་ཀེཊ་པེག་ཌི་མོར་ལོསི་ལུ་ མི་རིགས་མ་འདྲཝ་དང་ མི་རིགས་སླ་བསྲེ་གཉིས་ཆ་ར་ཡོད་པའི་ མི་རློབས་མ་འདྲཝ་ཡོདཔ་ཨིན། སྡེ་ཚན་རེ་གི་བརྒྱ་ཆ་ངོ་མ་འདི་ གསལ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་མ་སླབ་རུང་ མི་རློབས་ཀྱི་ཆ་ཤེས་ཅིག་གིས་ ས་གནས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཚུ་སླབ་དོ་ཡོདཔ་སྦེ་ཨིན་པས།

**གཞུང་སྐྱོང་ལམ་ལུགས།**

ཨི་ཀེཊ་པེག་ཌི་མོར་ལོསི་ མེག་སི་ཀོ་མངའ་སྡེ་ནང་ ཁྲོམ་སྡེ་ཅིག་ ས་གནས་གཞུང་གི་ལམ་ལུགས་འོག་ལུ་ བཙག་འཐུ་གྲུབ་པའི་ ཁྲོམ་དཔོན་ (སྲིད་འཛིན་ཁྲོམ་སྡེ་) དང་ ཚོགས་སྡེ་ (Ayuntamiento) ཡོདཔ་ཨིན། ས་གནས་གཞུང་གི་ དབུ་འཛིན་དེ་ ཐད་ཀར་བཙག་འཐུ་ནང་ མི་སེར་ཚུ་གིས་ བཙག་འཐུ་འབད་མི་ ཁྲོམ་དཔོན་ཨིན་པས། ཚོགས་སྡེ་འདི་ བཙག་འཐུ་གྲུབ་པའི་ ངོ་ཚབ་ཚུ་གི་ ཚོགས་པ་ཅིག་ཨིནམ་ད་ ཁོ་གིས་ ཁྲོམ་དཔོན་དང་གཅིག་ཁར་ ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ འཛིན་སྐྱོང་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ མེག་སི་ཀོ་གི་སྲིད་དོན་ལམ་ལུགས་སྦོམ་གྱི་ཆ་ཤས་ཅིག་ཨིནམ་ད་ དེ་ནང་ སྤྱི་གཞུང་གནས་རིམ་གྱི་ མངའ་སྡེ་གཞུང་དང་ ཨི་ཀ་ཊི་པིག་ (Ecatepec)  བཟུམ་གྱི་ ས་གནས་ཀྱི་གཞུང་ཚུ་ནང་ གཞུང་ལྟེ་བ་ཚུ་ཡང་ ཚུདཔ་ཨིན་པས།

**སྐད་ཡིག།**

ཨིསི་པེ་ནིཤ་འདི་ ཨི་ཀེཊ་པེག་ཌི་མོར་ལོསི་གི་སྐད་ཡིག་གཙོ་བོ་ཅིག་ཨིན་རུང་ མི་རློབས་བརྒྱ་ཆ་ ༡.༧༡ དེ་ཅིག་གིས་ Náhuatl Otomí དང་ Mixteco འདི་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་ཅིག་སྦེ་སླབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཨིང་སྐད་འདི་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་ སླབ་མ་ཚུགས་རུང་ ལྟ་བཤལ་གྱི་ས་ཁོངས་ཚུ་ནང་ མི་ལ་ལུ་ཅིག་གིས་ ཧ་གོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།

**ལམ་སྲོལ།**

མེག་སི་ཀོ་གི་ལམ་སྲོལ་གྱི་ས་ཆ་འདི་ སྔོན་ལུགས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་དང་ དབང་འོག་རྒྱལ་ཁབ་ དེ་ལས་ དེང་སང་གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཤན་ཞུགས་ཚུ་ མཉམ་སྡེབ་འབད་དེ་ཡོདཔ་ལས་ དེ་ཚུ་རེ་རེ་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ངོ་རྟགས་ཕྱུགཔོ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ལས་བཅད་དེ་ མེག་སི་ཀོ་གི་ས་གནས་ཀྱི་མི་སྡེ་ Maya, Aztec, Zapotec, དང་ Mixtec བཟུམ་ཚུ་གིས་ མགུ་རྙོག་དྲགས་ཅན་གྱི་ ཡར་ཐོན་གནས་སྟངས་ཚུ་ གོང་འཕེལ་བཏང་ཡོདཔ་དང་ འདི་གིས་ བཟོ་རིག་དང་ ལུགས་མཐུན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་ དེ་ལས་ ད་རེས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ བཟོ་ཚུགས་པའི་ ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་ཡིད་ཆེས་དྲག་པོ་ཚུ་ བཞག་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཨིསི་པེ་ནིཤ་གིས་ དབང་དུ་བསྡུ་མི་འདི་གིས་ ལམ་སྲོལ་གསརཔ་དང་ བཟོ་རིགས་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་ སྐད་ཡིག་དང་ཆོས་ལུགས་ཚུ་ འགོ་བཙུགས་ཡོདཔ་ད་ འདི་ཡང་ དུས་ཚོད་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ མེག་སི་ཀོ་གི་ལམ་སྲོལ་ཅིག་བཟོ་ནི་གི་དོན་ལུ་ ས་གནས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཚུ་དང་ མཉམ་བསྡོམ་འབད་དེ་ཨིན་པས།

དེང་སང་གི་ མེག་སི་ཀོ་ལུ་ འ་ནཱི་བྱུང་རབས་ཀྱི་ མཉམ་སྦྱོར་འདི་ དེང་སང་གི་འཛམ་གླིང་ནང་ལུ་ ཤན་ཞུགས་འབད་མི་ལས་བརྟེན་ཏེ་ ཡར་དྲག་བཏང་ཡོདཔ་ལས་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ངོ་རྟགས་འདི་ རྩ་བ་ལས་རང་ གོང་འཕེལ་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། མེག་སི་ཀོ་གི་ལམ་སྲོལ་འདི་གིས་ འཛམ་གླིང་གནས་རིམ་གྱི་རྩོམ་རིག་དང་ སྙན་ཆ་ དེ་ལས་ པར་རིས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་ཚུན་ཚོད་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་ཟ་འཐུང་དང་ ཚོས་གཞི་ཅན་གྱི་དུས་སྟོན་ཚུ་ལས་ བཟོད་བསྲན་དང་ གསར་གཏོད་ དེ་ལས་ དཔའ་ཉམས་ཚུ་ གསལ་སྟོན་འབད་མི་ ལོ་རྒྱུས་ཚུ་ བྱིནམ་ཨིན། འདི་བཟུམ་གྱི་ སེམས་ཤུགས་བསྐྱེད་བཅུག་མི་ ལམ་སྲོལ་དང་ ཡིད་ཆེས་ དེ་ལས་ གསར་གཏོད་ཀྱི་ བརྡ་སྟོན་ཚུ་གིས་ འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཁྱབ་ལུ་ མེག་སི་ཀོ་གི་འདས་པ་དང་ད་ལྟོའི་གནས་སྟངས་ནང་ འབྲེལ་གཏོགས་འབད་ནི་གི་དོན་ལུ་ འབོ་སྟེ་ ལམ་སྲོལ་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་བཟུམ་སྦེ་ མ་འདྲཝ་སྦེ་ཡོདཔ་སྦེ་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན་པས།

**དཔལ་འབྱོར་དང་ཚོང་འབྲེལ།**

ཨི་ཀེཊ་པེག་ཌི་མོར་ལོསི་ལུ་ ཚོང་འབྲེལ་དང་ཞབས་ཏོག་ དེ་ལས་ བཟོ་སྐྲུན་ཆུང་བ་ཚུ་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ དཔལ་འབྱོར་ཡོདཔ་ཨིན། མི་སེར་མང་ཤོས་ཅིག་གིས་ མེག་སི་ཀོ་ཁྲོམ་ཚོགས་ནང་ ལཱ་འབད་དེ་ ཁྲོམ་སྡེའི་ལས་མི་ནང་ ཕན་ཐོགས་བྱུང་ནུག། ལུགས་མཐུན་མིན་པའི་ལཱ་གཡོག་འདི་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་ཡོདཔ་ལས་ ཚོང་འབྲེལ་ཆུང་བ་དང་ ཁྲོམ་ལམ་གྱི་ཚོང་པ་ཚུ་ དེ་ལས་ ས་གནས་ཀྱི་ཚོང་འབྲེལ་ཚུ་གིས་ ཅ་ཆས་དང་ཞབས་ཏོག་བྱིན་ནི་ལུ་ འགན་ཁུར་གཙོ་བོ་ཅིག་འབག་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།

ཨི་ཀ་ཊི་པིག་ (Ecatepec) གི་ཚོང་འབྲེལ་འདི་ ལུགས་མཐུན་དང་ལུགས་མཐུན་མེན་པའི་ལས་སྡེ་གཉིས་ཆ་ར་གིས་ འདྲུད་བདའཝ་ཨིན། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ནང་ ཚོང་འབྲེལ་ལྟེ་བ་སྦོམ་དང་ ས་གནས་ཀྱི་ཚོང་ཁང་ དེ་ལས་ བཀྲམ་སྤེལ་གྱི་ལྟེ་བ་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན། ལུགས་མཐུན་མིན་པའི་ཁྲོམ་ལམ་གྱི་ཚོང་ལས་འདི་དམིགས་བསལ་གྱིས་མངོན་གསལ་ཅན་ཅིག་ཨིན། བཟོ་གྲྭ་འཕྲུལ་ཁང་སྦོམ་མེད་རུང་ གཞུང་ལམ་སྦོམ་དང་ རེ་ལི་ལམ་གྱི་ཉེ་འདབས་ལུ་ཡོད་པའི་ ས་གནས་ཚུ་གིས་ ལུང་ཕྱོགས་ཚོང་འབྲེལ་དང་ བཅའ་སྒྲིག་ཚུ་ལུ་ རྒྱབ་སྐྱོར་འབདཝ་ཨིན་པས།

**དཀའ་ངལ་དང་གདོང་ལེན།**

ཨི་ཀེཊ་པེག་ཌི་མོར་ལོསི་ལུ་ དབུལ་ཕོངས་དང་ཉེན་སྲུང་གི་གནད་དོན་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ཨམ་སྲུ་ཚུ་ལུ་ དཀའ་ངལ་སྦོམ་ཡོདཔ་ཨིན། མི་མང་ཤོས་ཅིག་གིས་ དབུལ་ཕོངས་ཡོདཔ་ལས་ གསོ་བའི་ཞབས་ཏོག་བཟུམ་གྱི་ ཅ་ཆས་ཚུ་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ འཐོབ་མི་ཚུགས། དྲག་སྤྱོད་ལས་བརྟེན་ ཨམ་སྲུ་ཚུ་ལུ་ཡང་ ཉེན་ཁ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། མི་ཚུ་གིས་ ས་གནས་གཞུང་ལུ་ བློ་གཏད་མེདཔ་ལས་ སྐྱེལ་འདྲེན་དང་ གསོ་བའི་ཞབས་ཏོག་བཟུམ་གྱི་ ཅ་ཆས་ཚུ་ བཅོ་ཁ་རྐྱབ་ནི་ལུ་ ལཱ་ཁག་བཏངམ་ཨིན་པས། 

ཐབས་ཤེས་ཚུ་ཡང་ ཁྲོམ་སྡེ་གིས་ མི་སྡེ་ལས་རིམ་ཚུ་ ལག་ལེན་འཐབ་དགོཔ་ཨིནམ་ད་ དེ་ཡང་ གསོ་བའི་ཞབས་ཏོག་ཚུ་ ཡར་དྲག་གཏང་ནི་དང་ ཤེས་ཡོན་བྱིན་ནིའི་དོན་ལུ་ མི་སེར་ཚུ་ལུ་ གྲོས་ཐག་བཅད་ནི་ལུ་ བཅའ་མར་གཏོགས་བཅུག་ནི་དང་ ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ཨམ་སྲུ་ཚུ་ལུ་ ཉེན་སྲུང་དང་ལྡནམ་སྦེ་བཟོ་ནི་ལུ་ སེམས་ཤུགས་བྱིན་ནིའི་དོན་ལུ་ཨིན་པས། འགྲུལ་སྐྱེལ་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་དང་ ཁྲོམ་གྱི་འཆར་གཞི་ནང་ མ་རྩ་བཙུགས་ནི་འདི་ཡང་ ཁག་ཆེ་ཤོག་ཅིག་ཨིན་པས།

**མངའ་སྡེའི་སྐོར།**

ཨི་ཀེཊ་པེག་ཌི་མོར་ལོསི་འདི་ མངའ་སྡེ་སྦེ་ དབྱེ་བ་ཕྱེ་སྟེ་མེད་རུང་ མེག་སི་ཀོ་མངའ་སྡེ་ནང་འཁོད་ཀྱི་ ཁྲོམ་སྡེ་ཅིག་ཨིན། (Estado de México) མེག་སི་ཀོ་ལུ་ མི་རློབས་མང་ཤོས་ཡོད་པའི་ ཁྲོམ་སྡེ་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ དབང་འོག་རྒྱལ་ཁབ་ཟེར་ ཁྱིམ་ཚང་བརྒྱ་ལས་བཅད་དེ་ དབྱེ་བ་ཕྱེ་སྟེ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ སྡོད་ཁྱིམ་གྱི་ས་ཁོངས་ Fraccionamientos དང་ སྡོད་གནས་ཀྱི་ས་ཁོངས་ཚུ་ཡང་ དབྱེ་བ་ཕྱེ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། འ་ནཱི་ས་གནས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་འདི་གིས་ བདག་སྐྱོང་དང་མི་སྡེ་གི་ལཱ་འགན་ཚུ་ ཕྱག་ཞུ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ རྒྱལ་ཁབ་དང་རང་དབང་ཅན་གྱི་སྲིད་དོན་ལས་སྡེ་ཚུ་དང་ འདྲ་མཉམ་མེདཔ་ཨིན།

**མཇུག་སྡུད།**

ཨི་ཀེཊ་པེག་ཌི་མོར་ལོསི་འདི་ མེག་སི་ཀོ་མངའ་སྡེ་ནང་འཁོད་ལུ་ མི་རློབས་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལས་སྣ་ དེ་ལས་ མེག་སི་ཀོ་ཁྲོམ་ཚོགས་ཀྱི་ཉེ་འདབས་ལུ་ ཡོངས་གྲགས་ཡོདཔ་ཨིན། མི་སྡེ་དང་གཞི་རྟེན་གྱི་གདོང་ལེན་ཚུ་ཡོད་རུང་ ཁྲོམ་ཆེན་ནང་ལུ་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ངོ་རྟགས་ཕྱུགཔོ་སྦེ་ཡོདཔ་ལས་ ཁྱིམ་ཚང་མ་འདྲཝ་དང་ བྱུང་རབ་ཀྱི་དོན་སྙིང་ཚུ་ བཟོ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན།

**རྒྱབ་རྟེན། (References)**