ཀེ་མ་རུན།

**སའི་རྒྱ་ཚད་དང་ཆགས་རབས།** 
ཀེ་མ་རུན་འདི་ དབུས་ཨཕ་རི་ཀ་ལུ་ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་དང་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་ ནུབ་ཕྱོགས་ལུ་ ནཱའི་ཇི་རི་ཡ་དང་ བྱང་ཤར་ལུ་ ཅཱཌ་ ཤར་ཕྱོགས་ལུ་ སེན་ཊལ་ཨཕ་རི་ཀཱན་རི་པབ་ལིཀ་ དེ་ལས་ ལྷོ་ཕྱོགས་ལུ་ ཨེ་ཀུ་ཊོ་རེལ་གི་ནི་དང་ གྷེ་བྷོན་ དེ་ལས་ ཌེ་མོ་ཀེརེ་ཊིཀ་རི་པབ་ལིཀ་ཨོཕ་ཀོང་གྷོ་ཚུ་གིས་ མཐའ་སྐོར་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་མ་ཚད་ ཨེཌི་ལེན་ཊིག་རྒྱ་མཚོ་བདའ་སྟེ་ མཚོ་འགྲམ་ཡང་ཡོདཔ་ཨིན།

རྒྱལ་ཁབ་འདི་ རྒྱ་ཚད་ཨིས་ཀོ་ཡར་ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༤༧༥,༤༤༠ དེམ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན། ཀེ་མ་རུན་འདི་ བདག་སྐྱོང་ལུང་ཕྱོགས་༡༠ ལུ་དབྱེ་སྟེ་ཡོདཔ་དང་ དེའི་ནང་ལས་ཡང་ ལས་ཁུངས་དང་ ཀ་མུན་ཟེར་བའི་མཉམ་གནས་མི་སྡེ་ཚུ་ལུ་དབྱེ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན།

ས་ཆའི་གནས་སྟངས་ཀྱི་ཐད་ལུ་ ཀེ་མ་རུན་ལུ་ མཚོ་མཐའི་ཐང་དང་ གངས་རིའི་ལུང་ཕྱོགས་ ཆར་ལྡན་ནགས་ཚལ་དང་ རྩྭ་ཐང་ དེ་ལས་ ས་ཧེལ་ཟེར་བའི་མཚོ་ངོགས་ཚུ་བརྩིས་ཏེ་ ས་ཆའི་གནས་སྟངས་མ་འདྲཝ་ལེ་ཤ་ཡོད་ནི་འདི་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་ལུ་ "ཨཕ་རི་ཀ་ཨིན་མི་ནིཡེ་ཅར་" ཟེར་ཡང་སླབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། མཐོ་ཚད་མི་ཊར་༤༠༩༥ ཡོད་པའི་ མེ་རི་གཅིག་ཡང་ཨིན་མི་ ཀེ་མ་རུན་གངས་རི་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་གི་གངས་རི་མཐོ་ཚད་མཐོ་ཤོས་གཅིག་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནང་ གནམ་གཤིས་གནས་སྟངས་ཡང་ མ་འདྲཝ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ཡང་ ལྷོ་ཁ་ཐུག་ལུ་ ཨི་ཀོ་ཊོ་རི་ཡལ་ ཟེར་བའི་གནམ་གཤིས་འདི་ཨིནམ་ལས་ ལོ་གཅིག་ར་ ཚ་དྲོད་ཆེ་བའི་ཁར་ ཆརཔ་ཡང་ཤུགས་སྦེ་རྐྱབ་སྟེ་སྡོད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ལས་ བྱང་ཕྱོགས་ལུ་ སི་མི་ཨེ་རིཊ་ ཟེར་བའི་གནམ་གཤིས་འདི་ཨིནམ་ལས་ ཆར་ཆུ་དཀོན་དྲགས་སྦེ་སྡོད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།

**མི་རློབས་དང་མི་རིགས།** 

ཀེ་མ་རུན་ལུ་ མི་རློབས་ས་ཡ་༢༨.༣༧ དེམ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནང་མི་རིགས་མ་འདྲཝ་ལེ་ཤ་ཡོདཔ་དང་ བསྡོམས་ཀྱི་མི་རིགས་༢༥༠ ལྷགཔ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན། སྡེ་ཚན་གཙོ་བོ་ཚུ་ཡང་ ཕང་བེ་ཏི་ དང་ བཱ་མི་ལེ་ཀེ་ དེ་ལས་ ཕུ་ལ་ནི་དང་ མ་ཀ་ དེ་ལས་ བཱན་ཏུ་དང་སུ་ཌ་ནིཀ་གི་ཁ་སླབ་མི་མི་སྡེ་ཚུ་ཨིན།

འདི་བཟུམ་གྱི་སྣ་མང་འདི་ ཀེ་མ་རུན་གྱི་སྐད་ཡིག་ནང་ལུ་མཐོང་གསལ་ཆེ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ཡང་ ཕྲནས་གི་ཁ་སྐད་དང་ཨིང་སྐད་གཉིས་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་གི་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་སྐད་ཡིག་ཨིནམ་དང་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ ས་གནས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་༢༣༠ ལྷགཔ་ཅིག་སླབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།

**གཞུང་སྐྱོང་དང་སྲིད་དོན་ལམ་ལུགས།**

ཀེ་མ་རུན་འདི་ སྲིད་འཛིན་གྱིས་སྐྱོང་བའི་གཞུང་གཅིག་རྐྱངམ་གཅིག་ཡོད་པའི་མི་སེར་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ཨིན། སྲིད་འཛིན་འདི་ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིདཔ་ཨིན་པའི་ཁར་ དམག་སྤྱི་ཡང་ཨིན། དེ་གུ་ གཞུང་གི་དབུ་ཁྲིདཔ་ཨིན་མི་ བློན་ཆེན་ཡང་ སྲིད་འཛིན་གྱིས་བསྐོ་བཞག་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། སྲིད་འཛིན་ལུ་ འཛིན་སྐྱོང་གི་དབང་ཚད་སྦོམ་སྦེ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ གནས་ཡུན་ཡང་ལེ་ཤ་སྦེ་ཕྱག་ཞུ་ཆོགཔ་ཨིན།

ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་སྡེ་འདི་ ཚོགས་ཁང་གཉིས་ལྡན་ཨིནམ་དང་ དེ་ནང་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེ་དང་ སེ་ནེཊ་ ཟེར་བའི་ཚོགས་ཁང་གཉིས་ཚུདཔ་ཨིན། ཀེ་མ་རུན་འདི་ གཞུང་འབྲེལ་དུ་ ཚོགས་པ་སྣ་མང་གི་དམངས་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ཨིན་རུང་ སྲིད་དོན་གྱི་གནས་སྟངས་འདི་ ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་ལས་བཅད་དེ་ ཀེ་མ་རུན་པི་པལསི་ཌེ་མོ་ཀྲེ་ཊིག་མུཕ་མེནཊ་ཟེར་བའི་ཚོགས་པ་འདི་གིས་ དབང་སྟེ་ཡོདཔ་དང་ ཚོགས་པ་འདིའི་སྲིད་འཛིན་ པཱའོལ་བི་ཡ་ ཟེར་མི་འདི་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་སྲིད་འཛིན་སྦེ་ གནས་ཡུན་རིང་ཤོས་ཕྱག་ཞུ་ཡོདཔ་ཨིན།

**ལམ་སྲོལ་དང་ཆོས་ལུགས།**

མི་རིགས་མ་འདྲཝ་ཡོད་མི་དང་ གཞན་གྱི་དབང་འོག་སྡོད་པའི་བྱུང་རབས་ དེ་ལས་ ས་ཆའི་གནས་སྟངས་ཚུ་གི་ཤན་ཞུགས་ལས་བརྟེན་ ཀེ་མ་རུན་ལུ་ ལམ་སྲོལ་ཡང་ རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། མ་ཀོ་ས་དང་བི་ཀུ་ཙི་ ལ་སོགས་པའི་སྙན་ཆ་དང་ཞབས་ཁྲ་ དེ་ལས་ རང་ལུགས་ཀྱི་གྱོན་ཆས་དང་བཞེས་སྒོ་ཚུ་ རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་ལམ་སྲོལ་གྱི་བརྡ་སྟོན་ཁག་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན།

ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཐད་ཁར་ ཀེ་མ་རུན་ལུ་ མི་རློབས་བརྒྱ་ཆ་༧༠ དེམ་ཅིག་ ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་འཛིན་མི་ཨིན། དེ་ལས་བརྒྱ་ཆ་༢༠ དེམ་ཅིག་ ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་འཛིན་མི་དང་ བརྒྱ་ཆ་༡༠ དེམ་ཅིག་ ཨཕ་རི་ཀའི་རང་ཡུལ་གྱི་ཆོས་ལུགས་འཛིན་མི་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ལས་ རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དལ་དབང་བྱིན་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན།

**དཔལ་འབྱོར་དང་ཚོང་འབྲེལ།** 

ཀེ་མ་རུན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་འདི་ མ་རྩའི་རིང་ལུགས་དང་ དམངས་དབང་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གཉིས་སླ་བསྲེ་སྟེ་ཡོད་པའི་དཔལ་འབྱོར་སྦེ་བརྩི་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ལས་ སོ་ནམ་དང་ས་སྣུམ་ ས་གཏེར་དང་ཞབས་ཏོག་ཚུ་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལས་སྡེ་གཙོ་བོ་སྦེ་བརྩི་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཁོང་གི་ཕྱིར་ཚོང་གཙོ་བོ་ཚུ་ཡང་ མ་བཙགས་པའི་ས་མར་ཁུ་དང་ རྡོ་སྣུམ་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་ ཀོ་ཀོ་དང་ ཀ་ཕི་ ཀ་བལ་ དེ་ལས་ ཤིང་ཆས་ཚུ་ཨིན།

མི་རློབས་མང་ཤོས་རང་ སོ་ནམ་ལས་སྡེ་ལུ་བརྟེན་ཏེ་སྡོད་དོ་ཡོདཔ་དང་ ཕྱིར་ཚོང་གི་འོང་འབབ་མང་ཤོས་རང་ ས་མར་ཁུ་དང་མེ་རླུང་ཚུ་ལས་བརྟེན་ཐོབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དཔལ་འབྱོར་གྱི་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རུང་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ ངན་ལྷད་ཡོད་མི་དང་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ལངམ་སྦེ་མེད་མི་ དེ་ལས་ ལུང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཟིང་འཁྲུག་ ལ་སོགས་པ་ཚུ་ལས་བརྟེན་ ཁོང་གི་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་ལུ་གདོང་ལེན་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།  

**རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ ཡ་འུན་ཌི།**

ཀེ་མ་རུན་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ ཡ་འུན་ཌི་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུས་ཕྱོགས་ལུང་ཕྱོགས་ནང་ ནགས་ཚལ་གྱི་ལ་ཐང་གཅིག་ནང་ ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་འདི་ལུ་ མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ "གངས་རི་བདུན་གྱི་ཁྲོམ་ཚོགས་" ཟེར་ཡང་སླབ་དོ་ཡོདཔ་དང་ ཁྲོམ་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདག་སྐྱོང་དང་སྲིད་དོན་གྱི་ལྟེ་བ་གཅིག་ཨིན། ཡ་འུན་ཌི་འདི་ ཌོ་ཨ་ལའི་ཁྲོམ་བཟུམ་སྦེ་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཤུགས་ཅན་མེན་རུང་ ཁྲོམ་འདི་ ཀེ་མ་རུན་གི་རྒྱལ་ཡོངས་ངོ་རྟགས་རྩ་བརྟན་བཟོ་ནི་དང་ གཞུང་སྐྱོང་གི་ལམ་སྟོན་འབད་ནི་ནང་ གལ་གནད་ཆེ་བའི་ཁྲོམ་ཅིག་ཨིན།

ཁྲོམ་འདི་ དུས་རབས་༡༩ པ་མཇུག་བསྡུ་ཁམས་ལུ་ ཇཱར་མ་ནི་གི་དབང་འོག་དུས་སྐབས་ལུ་ གཞི་བཙུགས་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་བསྒང་ ས་གནས་འདི་ནང་ ས་སྲུང་དམག་སྒར་དང་ ཞིབ་འཚོལ་ལྟེ་བ་གཅིག་གཞི་བཙུགས་འབད་ཡོདཔ་དང་ དེ་ལས་འགོ་བཟུང་ ཁྲོམ་འདི་ཆགས་ནའི་འགོ་བཙུགས་ཡོདཔ་ཨིན་པས། འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་དང་པའི་ནང་ ཇཱར་མ་ནི་ཕམ་པའི་ཤུལ་ལས་ ཕྲནས་གི་དམག་སྡེ་གིས་ ལུང་ཕྱོགས་འདི་ དབང་དུ་བསྡུ་ཡོདཔ་དང་ མཐའ་མཇུག་ཁར་ ཡ་འུན་ཌི་འདི་ ཕྲནས་ཀྱིས་བདག་སྐྱོང་འཐབ་མི་ ཀེ་མ་རུན་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ལུ་འགྱུར་ཡོདཔ་ཨིན་པས། དེ་ལས་ སྤྱི་ལོ་༡༩༦༠ ལུ་ ཀེ་མ་རུན་ རང་དབང་ཐོབ་པའི་ཤུལ་ལས་ཡང་ ཡ་འུན་ཌི་འདི་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་སྦེ་བཞག་ཡོདཔ་དང་ དེ་གི་ཤུལ་ལས་ རིམ་གྱིས་སྦེ་ ས་གནས་འདི་ ཁྲོམ་ཚོགས་ལྟེ་བ་སྦོམ་གཅིག་ལུ་འགྱུར་ཡོདཔ་ཨིན།

ཡ་འུན་ཌི་གི་མཐོ་ཚད་འདི་ མཚོ་ཁ་ལས་ མི་ཊར་༧༥༠ དེམ་ཅིག་ཡོདཔ་ལས་ ཚ་དྲོད་རན་ཏོག་ཏོ་སྦེ་སྡོད་དོ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ ཆརཔ་ཡང་འབོལ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་རྐྱབ་སྟེ་ མཐའ་འཁོར་གྱི་ས་ཆ་ཚུ་སྔོ་ལྗང་ལྡན་ཏོག་ཏོ་སྦེ་སྡོད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ལས་ ཁྲོམ་འདིའི་སའི་ཆགས་ཚུལ་འདི་གིས་ ཁྲོམ་གྱི་མཛེས་སྡུག་ལུ་ཕན་གྲོགས་འབད་དོ་ཡོདཔ་དང་ སྒོར་ལྟབ་ཅན་གྱི་འཁོར་ལམ་ཚུ་དང་སྤོ་ཏོ་ཚུ་གུ་ལས་ཕར་ཆགས་ཏེ་ཡོད་པའི་ཁྱིམ་ཚོགས་ཚུ་གིས་ ཁྲོམ་འདི་ཧེང་སྐལ་ འཇའ་ཆི་ཆི་བཟོཝ་ཨིན།

ད་རེས་ནངས་པ་ ཡ་འུན་ཌི་ལུ་ མི་རློབས་ས་ཡ་༢.༥ ལྷགཔ་ཅིག་ཡོདཔ་དང་ དེ་ཁར་ ཀེ་མ་རུན་གྱི་གཞུང་འབྲེལ་གཙུག་སྡེ་གཙོ་བོ་དང་ ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་གཞུང་ཚབ་ཡིག་ཚང་ དེ་ལས་ རྒྱལ་སྤྱིའི་འདུས་ཚོགས་ཚུ་ཡང་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ལས་ ཁྲོམ་སྡེའི་དཔལ་འབྱོར་འདི་ མི་མང་བདག་སྐྱོང་དང་ ཤེས་རིག་ དེ་ལས་ ཞབས་ཏོག་ལས་སྡེ་ཚུ་ལུ་བརྟེན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཟ་འཐུང་བཟོ་སྦྱོར་དང་ཏམ་ཁུ་ དེ་ལས་ གོ་ལ་དང་ཤིང་ཆས་ཚུ་ ཁོང་གི་བཟོ་གྲྭ་གཙོ་བོ་སྦེ་བརྩི་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།

ལམ་སྲོལ་གྱི་ཐད་ལུ་ ཡ་འུན་ཌི་ལུ་ མི་རིགས་སྣ་མང་སྦེ་ཡོདཔ་ལས་ ལམ་སྲོལ་ཡང་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཕྲནས་དང་ཨིང་ལིཤ་གཉིས་ གཞུང་འབྲེལ་གྱི་སྐད་ཡིག་ཨིནམ་དང་ ཁྲོམ་ཚོགས་ཚུ་ནང་ ཕྲནས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་འདི་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་སླབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་གུ་ ཡ་འུན་ཌི་འདི་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ལྟེ་བ་གཅིག་ཨིནམ་དང་ གཅིག་སྒྲིལ་དྲན་རྟེན་དང་ རྒྱལ་ཡོངས་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ ལ་སོགས་པའི་ རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་བྱུང་རབས་ཅན་གྱི་ས་རྟགས་ཚུ་ ཁྲོམ་འདི་ནང་ཡོདཔ་དང་ ས་རྟགས་འདི་ཚུ་ལས་བརྟེན་ ཀེ་མ་རུན་གི་རྒྱལ་རབས་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་སྐོར་ལས་ ཤེས་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ལས་ ས་གནས་ཀྱི་ཚོང་ཁང་དང་ ཁྲོམ་ལམ་གྱི་ཟ་འཐུང་ཚོང་པ་ དེ་ལས་ སྙན་ཆའི་ས་ཁོངས་ཚུ་གིས་ ཁྲོམ་འདི་ནང་གི་མི་སེར་ཚུ་གི་ཉིན་བསྟར་གྱི་མི་ཚེའི་གནས་སྟངས་འདི་ ཧེང་སྐལ་སྤྲོ་ཉམས་ཅན་བཟོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།

ཡ་འུན་ཌི་འདི་ ཤེས་ཡོན་གྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་ཡང་ཨིནམ་དང་ ཡ་འུན་ཌི་གཙུག་ལག་སློབ་སྡེ་ ལ་སོགས་པའི་གཙུག་སྡེ་ཚུ་ དབུས་ཨཕ་རི་ཀ་གི་ས་གནས་ཚུ་ནང་ལས་ སློབ་ཕྲུག་ཚུ་ དཔེ་ཆ་བལྟ་བ་འོང་སའི་ས་ཁོངས་ཅིག་ཡང་ཨིན། ཁྲོམ་ཚོགས་ཀྱི་ན་གཞོན་ཅན་གྱི་མི་རློབས་ཡར་སེང་འགྱོ་མི་འདི་གིས་ ཁྲོམ་འདིའི་ཤེས་ཡོན་དང་མི་སྡེའི་གནས་སྟངས་ལུ་ ཕན་ཐོགས་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ རྒྱུན་འགྲུལ་བཀག་ཐོགས་དང་ཚུལ་མིན་གྱིས་གཞིས་ཆགས་ནི་ ལ་སོགས་པའི་གདོང་ལེན་ཚུ་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། 

ཁྲོམ་ཚོགས་གོང་འཕེལ་མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་སོང་ཡོད་རུང་ ཡ་འུན་ཌི་གིས་ ཨཕ་རི་ཀའི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་སྦོམ་ཚུ་དང་ཕྱདཔ་ད་ལུ་ ཞི་བདེ་དང་སྒྲིག་ལམ་གྱི་རང་གཤིས་ཚུ་ བདག་འཛིན་འཐབ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ཅིག་འབད་ནི་འདི་གིས་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་དང་ཁྲོམ་ཚོགས་འཆར་གཞི་བརྩམ་ནི་ནང་ལུ་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ ཟད་འགྲོ་གཏང་དོ་ཡོདཔ་དང་ དེ་ལས་བརྟེན་ ཁྲོམ་འདི་ རྒྱལ་ཡོངས་དང་ལུང་ཕྱོགས་ལས་དོན་གཉིས་ཆ་རའི་ནང་ གལ་གནད་ཆེ་བའི་ཁྲོམ་ཅིག་ལུ་འགྱུར་ཡོདཔ་ཨིན།

**རྒྱབ་རྟེན་དཔེ་ཐོ།**

# CIA World Factbook – Cameroon
# World Bank – Cameroon Country Profile
# Republic of Cameroon – Ministry of Territorial Administration
# Britannica – Geography of Cameroon
# Climate-Data.org – Cameroon Climate
# United Nations – World Population Prospects 2023
# Minority Rights Group International – Cameroon
# Ethnologue – Languages of Cameroon
# Constitution of the Republic of Cameroon (1996, revised)
# Human Rights Watch – Cameroon Political Environment
# UNESCO – Intangible Cultural Heritage: Cameroon
# U.S. Department of State – International Religious Freedom Report: Cameroon
# International Trade Centre – Cameroon Export Profile
# IMF – Cameroon Economic Outlook
# Encyclopædia Britannica – Yaoundé
# BlackPast.org – Yaoundé, Cameroon (1888–)
# MobiliseYourCity – Yaoundé Urban Mobility Plan
# Penguin Travel – The Treasures of Yaoundé
# ravel Navigator – Spotlight City: Yaoundé, Cameroon