ཡུ་ནའི་ཊེཊ་ཨ་རབ་ཨེ་མི་རེཊསི་

**ངོ་སྤྲོད།**
ཡུ་ནའེ་ཊེཊ་ཨ་རབ་ཨེ་མི་རེཊསི་(ཡིའུ་ཨེ་ཨི་)འདི་ ཨ་རབ་བི་ཡཱན་ཕྱོགས་གསུམ་ཆུ་གླིང་གི་ ལྷོ་ཤར་གི་ཁུག་ནང་ སའུ་དི་ཨ་ར་བི་ཡ་རྒྱལ་ཁབ་དང་ ཨོ་མཱན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་མཚམས་དང་ པར་ཤི་ཡཱན་མཚོ་ཁུག་(Persian Gulf)དང་ ཨོ་མན་གྱི་མཚོ་ཁུག་(Gulf of Oman)བདའ་སྟེ་ ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་གི་ ཧ་ལམ་ས་གོ་ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་ ༨༣,༦༠༠ ཁྱབ་དོ་ཡོདཔ་ད་ མང་ཤོས་བྱེ་མའི་ཐང་ཨིན་མས།

**རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་དང་ཁྲོམ་སྡེ།** 

ཡིའུ་ཨེ་ཨི་གི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་འདི་ ཨ་བུ་དཱ་བི་ཁྲོམ་སྡེ་ཨིནམ་དང་ མངའ་སྡེ་བདུན་གྱི་ནང་ལས་ སྦོམ་ཤོས་ཅིག་ཨིན་མི་འདི་ སྲིད་དོན་དང་ བཟོ་གྲྭ་དེ་ལས་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ལྟེ་བ་ཡང་ཨིན་མས། འཛམ་གླིང་ནང་ སྒྲིང་ཁྱིམ་རིངམོ་དང་ ཚོང་འབྲེལ་ དེ་ལས་ ལྟ་བཤལ་ལས་སྡེ་ལུ་ཡོངས་གྲགས་ཡོད་པའི་ དུ་བཱའི་འདི་ གནམ་མེད་ས་མེད་མི་རློབས་མང་བའི་ཁྲོམ་སྡེ་ཅིག་ཨིན། གལ་ཆེ་བའི་ཁྲོམ་སྡེ་གཞན་ཡང་ ཤར་ཇ། ཨཇ་མཱན། རསི་ཨཱལ་ཁའི་མ། ཕུ་ཇའི་རཱ། ཨུམ་ཨཱལ་ཀུཝེན་ཚུ་ཨིན་པས།

**མི་རློབས།** 

སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ ཚུན་ཚོད་ ཡིའུ་ཨེ་ཨི་གི་མི་རློབས་འདི་ ས་ཡ་ ༡༠ དེ་ཅིག་ཨིན་རུང་ ཧ་ལམ་བརྒྱ་ཆ་ ༡༡% རྐྱངམ་གཅིག་ ཨི་མི་རི་ཊི་གི་མི་ཁུངས་ཨིན་པས། མི་མང་ཤོས་ར་ ལྷོ་ཨེ་ཤི་ཡ་༼རྒྱ་གར། པཱ་ཀིསི་ཏཱན། བྷང་ལ་དེཤ།༽། ཕི་ལི་པིནིས། ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི། ཨ་རབ་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་མིའི་མི་ཚུ་ཨིན་པས། མི་རློབས་སྡོད་ས་ཚུ་ནང་ གནམ་མེད་ས་མེད་ཁྲོམ་གྱིས་གང་བའི་ཁར་ མི་རློབས་ཡང་ སྣ་ཚོགས་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། 

**མི་རིགས།** 

ཡིའུ་ཨེ་ཨི་མི་སྡེའི་འདི་ མི་རིགས་སླ་བསྲེ་ཡོད་པའི་ མཐོང་སྣང་ཅིག་ཨིན་པས། ཨི་མི་རེ་ཊིསི་གི་ཡུལ་མི་ཚུ་ ཨ་རབ་ཨིནམ་དང་ ཕྱི་རྒྱལ་ལས་འོང་མི་ཚུ་ ལྷོ་ཕྱོགས་ཨེ་ཤི་ཡ། ཤར་ལྷོ་ཨེ་ཤི་ཡ། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མི། ཨཕ་རི་ཀཱ་གི་མི་ཚུ་ཨིན་མས། མི་རིགས་དང་ ལམ་སྲོལ་སྣ་ཚོགས་འདི་ ཡིའུ་ཨེ་ཨི་གི་ལས་གཡོགཔ་དང་ མི་སྡེའི་གཞི་འགྱམ་གྱི་ ཁྱད་རྣམ་གཙོ་བོ་ཅིག་ཨིན་མས།

**ཁ་སྐད།**

གཞུང་འབྲེལ་གྱི་སྐད་ཡིག་འདི་ ཨ་ར་བིཀ་ཨིནམ་དང་ ཁ་སྐད་འདི་ གཞུང་དང་ ཤེས་རིག་ དེ་ལས་ དྲང་ཁྲིམས་ཀྱི་གནད་དོན་ཚུ་ནང་ ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན་པས། ག་དེ་སྦེ་ཨིན་རུང་ ཨིང་ལིཤ་འདི་ རྒྱ་ཆེ་དྲགས་སྦེ་ སླབ་ཨིནམ་དང་ ཚོང་འབྲེལ་དང་ ལྟ་བཤལ་གྱི་ཁ་སྐད་གཙོ་བོ་སྦེ་ ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན་པས། ཕྱི་རྒྱལ་ལས་འོང་མི་གི་ མི་ཚུ་གི་ནང་འཁོད་ཀྱི་ཁ་སྐད་ ཧིན་དི། ཨུར་ཌུ། ཏཱ་ག་ལོག། པར་ཤི་ཡཱན་ལ་སོགས་པ་ཚུ་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།

**རྒྱལ་རབས་དང་ཆོས་ལུགས།**

ཡིའུ་ཨེ་ཨི་འདི་ ཁོང་རའི་རྒྱལ་རབས་དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ཧེ་མ་ ཉ་གཟུང་མི་དང་ མཚོ་ལས་མུ་ཏིག་འཚོལ་མི་ དེ་ལས་ བྱེ་ཐང་གི་གྲོང་གསེབ་མི་རིགས་ཚུ་ཡོད་པའི་ ལུང་ཕྱོགས་ཅིག་ཨིན། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༧༡ ལུ་ བིརི་ཊིཤ་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ རང་དབང་རང་བཙན་ཐོབ་པའི་ཤུལ་ལུ་ ཨེ་མི་རེཊ་བདུན་གཅིག་ཁར་བསྡོམས་ཏེ་ ཡིའུ་ཨེ་ཨི་བཟོ་ནི་ལུ་ གཅིག་བསྡོམས་འབད་ནུག། རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ ཆོས་ལུགས་མང་ཤོས་ཅིག་ར་ ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་དང་ དམིགས་བསལ་དུ་ སུ་ནི་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་(Sunni Islam)འདི་ཨིན་མས། ཆོས་ལུགས་གཞན་ཚུ་ལུ་ བཟོད་བསྲན་ཡོདཔ་ལས་ ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་དང་ ཆོས་ལུགས་གཞན་གྱི་ལྷ་ཁང་ དེ་ལས་ སི་ན་གཱོག་(synagogue)ཚུ་རྐྱབ་སྟེ་ ལག་ལེན་འཐབ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། 

**ཁྲོམ་སྡེ་གོང་འཕེལ།**

ཡིའུ་ཨེ་ཨི་གི་ཁྲོམ་སྡེ་ཚུ་ དེང་སང་གི་བཟོ་བཀོད་རིག་པ་དང་ ཁྲོམ་སྡེའི་འཆར་གཞི་གི་བརྡ་མཚོན་བཏོནམ་ཨིན་མས། དུ་བཱའི་གི་ འཛམ་གླིང་ནང་གི་སྒྲིང་ཁྱིམ་མཐོ་ཤོས་དང་ ཉོ་ཚོང་རྐྱབ་སའི་ས་གོ་སྦོམ་ཡོད་མི་ བུརཇ་ཁ་ལི་ཕ་(Burj Khalifa)འདི་ ཡོངས་གྲགས་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཨ་བུ་དཱ་བཱི་ལུ་འབདན་ ལམ་སྲོལ་གྱི་གཙུག་སྡེ་ ལཱཝ་རི་ཨ་བུ་དཱ་བཱི་(Louvre Abu Dhabi) དང་གཞན་ཚུ་ ཡོངས་གྲགས་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཁྲོམ་སྡེ་ཚུ་ཧིང་སང་ས་དང་ ཉེན་སྲུང་ཅན་ དེ་ལས་ མཐུན་རྐྱེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ སྟབས་བདེ་ཧིང་གི་དོན་ལུ་ བཟོ་བཀོད་འབད་ནུག།

**གནམ་གཤིས།** 

ཡིའུ་ཨེ་ཨི་ལུ་ བྱེ་མའི་ཐང་གི་ས་གཤིས་ སྐམ་ཀྲོག་ཀྲོ་ཡོད་པའི་ཁར་ གནམ་བྱཱར་ཚ་དྲོད་ཅན་དང་ གནམ་དགུན་ཡང་རན་ཏོག་ཏོ་ དེ་ལས་ ལོ་བསྟར་ཆར་འབབ་གནམ་མེད་ས་མེད་ ཉུང་སུ་ཅིག་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། གནམ་བྱཱར་ལུ་ ཚ་དྲོད་ཚད་འདི་ སེལ་ཤི་ཡསི་ ༤༥ ལས་ལྷག་སྟེ་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། བྱེ་མའི་རླུང་ཚུབས་འདི་ སྐབས་སྐབས་འོངམ་ཨིནམ་ད་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནང་ རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ལས་ཚྭ་བཏོན་ཏེ་ འཐུང་ཆུ་བཟོ་ནི་དང་ལག་ལེན་འཐབ་ནི་ལུ་ བརྟེནམ་ཨིན་པས།

**གཞུང་སྐྱོང་།**

ཡུ་ཨེ་ཨི་འདི་ རྒྱལ་ཁམས་བདུན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཨིནམ་དང་ རྒྱལ་ཁམས་རེ་རེ་བཞིན་ རྒྱལ་བརྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལཔོ་གིས་སྐྱོང་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཁོང་ག་ར་གཅིག་ཁར་འབདཝ་ད་ སྤྱི་གཞུང་ཆེ་བཐོའི་ལྷན་ཚོགས་(Federal Supreme Council)སྦེ་ཨིནམ་ལས་ འདི་ནང་ལས་ སྲིད་འཛིན་དང་སྲིད་འཛིན་འོག་མ་ཅིག་ ལོ་ལྔའི་བར་ན་ཚར་རེ་ གདམ་འཐུ་འབད་དེ་ བཀལ་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། སྲིད་དོན་གྱི་ལམ་ལུགས་འདི་ནང་ སྔར་སྲོལ་གྱི་རྒྱལ་གཞུང་དང་ སྤྱི་གཞུང་གི་གཙུག་སྡེ་ཚུ་ སླ་བསྲེ་སྟེ་ལཱ་འབད་སྲོལ་གྱི་ ལམ་ལུགས་བཏོནམ་ཨིན་པས། ཨ་བུ་དྷ་བཱི་གི་རྒྱལ་པོ་འདི་ སྲིད་འཛིན་སྦེ་ཕྱག་ཞུ་དོ་ཡོདཔ་དང་ དུ་བཱའི་གི་རྒྱལ་པོ་འདི་ སྲིད་འཛིན་འོགམ་དང་ བློན་ཆེན་ཨིན་མས། སྲིད་འཛིན་ལུ་ བློན་ཆེན་བསྐོ་བཞག་འབད་ནིའི་དབང་ཚད་ཡོདཔ་ཨིན་པས།

**རང་བཞིན་ཆགས་རབས།** 

ཡིའུ་ཨེ་ཨི་མང་ཤོས་ར་ བྱེ་ཐང་ཐང་སྦེ་ཡོདཔ་ད་ ཤར་ཕྱོགས་ཁ་ཐུག་ལུ་ གངས་རི་དང་ རྒྱ་མཚོའི་ཐང་ཚུ་ པར་ཤི་ཡ་གི་མཚོ་ཁུག་བདའ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཧ་ཇར་གངས་རི་(Hajar Mountains)་དང་ བྱེ་མའི་བྱེ་ཕུང་ དེ་ལས་ ལི་བ་(Liwa)བཟུམ་གྱི་བྱེ་ཐང་ཆུ་ཡོད་ས་ཚུ་གིས་ ས་ཆ་འདི་གིས་ དབྱེ་བ་དང་གནས་སྟངས་ཚུ་བཏོནམ་ཨིན་མས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ སྔོ་ལྗང་དང་ཡུན་བརྟན་གྱི་ལས་འགུལ་ཚུ་ནང་ གལ་གནད་ཅན་གྱི་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་ནུག།

**དཔལ་འབྱོར།**

ཡིའུ་ཨེ་ཨི་ལུ་ ནང་འཁོད་ཐོན་སྐྱེད་ཡོངས་འབོར་ ཌོ་ལར་ཐེར་འབུམ་ ༥༠༠ དང་གཅིག་ཁར་ དཔལ་འབྱོར་སྣ་ཚོགས་ཡོད། མ་གཞི་ ས་སྣུམ་དང་མེ་རླུང་འདི་ ཚོང་འབྲེལ་གཙོ་བོ་ཅིག་ཨིན་རུང་ དུ་བཱའི་གིས་ ཚོང་འབྲེལ། ལྟ་བཤལ། དངུལ་འབྲེལ། གཞིས་ཁང་ཚུ་ལུ་ གཙོ་བོ་བཏོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཕྱིར་ཚོང་ནང་ མ་བཙག་པའི་ས་སྣུམ། རང་བཞིན་གྱི་མེ་རླུང་། ཀ་ལ། པེ་ཊོ་ཀེ་མི་ཀཱལ་ཚུ་ཚུདཔ་ཨིན། ནང་འདྲེན་གྱི་གྲངས་སུ་ འཕྲུལ་ཆས། སྣུམ་འཁོར། བཞེས་སྒོ། གློག་འཕྲུལ་ཚུ་ཚུདཔ་ཨིན་པས།

**ལམ་སྲོལ་དང་གྱོན་ཆས།**

ཡིའུ་ཨེ་ཨི་གིས་ སྔར་སྲོལ་གྱི་ བི་ཌུ་ཡིན་ལམ་སྲོལ་(Bedouin culture)འདི་ དེང་སང་གི་ཁྲོམ་ཚོགས་སྒྱུར་བ་དང་གཅིག་ཁར་ མཐུན་སྒྲིག་འབད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཨི་མི་ར་ཊིསི་ཚུ་གིས་ སྔར་སྲོལ་གྱི་གྱོན་ཆས་གྱོནམ་ཨིནམ་དང་ འདི་ཡང་ ཕོ་སྐྱེས་ཚུ་གིས་ གྱོན་ཆས་དཀརཔོ་ ཀན་ཌུ་ར་(Kandura)དང་ ཨམ་སྲུ་ཚུ་གིས་ ཨ་བཱ་ཡ་(abaya)དང་ ཤཱེ་ལ་(shayla)འདི་ གྱོནམ་ཨིན་པས། ལམ་སྲོལ་མི་ཉམས་རྒྱུན་སྐྱོང་འདི་ སྙན་རྩོམ་དང་ བྱ་ཁྲ་གསོ་སྐྱོང་ དེ་ལས་ མགྲོན་སྐྱོང་བརྒྱུད་དེ་ ཡར་རྒྱས་གཏངམ་ཨིན་པས།

**ལྟ་བཤལ།**

ལྟ་བཤལ་འདི་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ གནད་དོན་གཙོ་བོ་ཅིག་ཨིན། ལྟ་བཤལཔ་ཚུ་ དྷུ་བཱའི་དང་ ཨ་བུ་དཱ་བི་ལུ་ མཐུན་རྐྱེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ ཚོང་འབྲེལ། མཚོ་མཐའ། བྱེ་ཐང་ལྟ་བཤལ། ལམ་སྲོལ་གྱི་ས་རྟགས། འཛམ་གླིང་གནས་ཚད་དང་ལྡན་པའི་དུས་སྟོན་ཚུ་གི་སྦེ་ འོང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། སྤྲོ་བ་ཅན་གྱི་ ས་གོ་ཚུ་ཡང་ བུརཇ་ཁ་ལི་ཕ་དང་ ཤེཀ་ཛ་ཡེད་ག་རཱནཌ་མོསཀ་(Sheikh Zayed Grand Mosque) དེ་ལས་ པཱལམ་ཇུ་མི་རཱ་(Palm Jumeirah)བཟུམ་མའི་ མཚོ་གླིང་རྫུས་མ་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།

**རྩེད་རིགས།**

ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་རྩེད་རིགས་ནང་རྐང་རྩེད། གཡུག་རིལ། རྔ་མོང་རྒྱུག་འགྲན། བྱ་ཁྲ་གསོ་སྐྱོང་ཚུ་ ཚུདཔ་ཨིན། ཡིའུ་ཨེ་ཨི་གིས་ཡང་ རྒྱལ་སྤྱིའི་རྩེད་རིགས་རྩེད་སའི་ ས་གནས་ཀྱི་འགན་ཁུར་ འབགཔ་ཨིནམ་དང་ འདི་ཚུ་ཡང་ དུ་བཱའི་ཝརལ་ཀཱཔ་༼རྟ་རྒྱུག་འགྲན་བསྡུར་༽དང་ ཕོར་མུ་ལ་ཝཱན་གརན་པིརིཀསི་(Formula one Grand Prix) དེ་ལས་ ཡིའུ་ཨེཕ་སི་འཐབ་འཛིང་འགྲན་བསྡུར་(UFC fights)ཚུ་ འགོ་འདྲེན་འཐབ་ཨིན་པས།

**བཞེས་སྒོ།**

ཡིའུ་ཨེ་ཨི་བཞེས་སྒོ་ནང་ སྔར་སྲོལ་གྱི་བཞེས་སྒོ་ཚུད་མི་ཚུ་ཡང་ རྫས་སྦྱོར་བླུགས་པའི་ཆུམ་དང་ཤ་གི་བཟོ་བའི་ མཆ་བུའོསི་(machboos)། ཤཝ་ར་མ།(shawarma) ཧུ་མཱས།(hummus) ཌེཊ་(dates)ཚུ་ ཚུདཔ་ཨིན་པས། བཞེས་སྒོ་ཚུ་ཡང་ གནམ་མེད་ས་མེད་སྣ་ཚོགས་སྦེ་ཡོདཔ་དང་ དེ་ཡང་ རྒྱ་གར། ལེ་བ་ནིས། པར་ཤི་ཡཱན། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་བཞེས་སྒོ་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིནམ་དང་ འདི་ཡང་གཙོ་བོ་རང་ རྒྱལ་སྤྱིའི་མི་རློབས་ཡོད་ནི་འདི་གིས་ཨིན་པས། 

**ཕྱི་འབྲེལ་མཐུན་ལམ།**

ཡིའུ་ཨེ་ཨི་གིས་ ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་དང་ མཐུན་ལམ་སྒྲིང་སྒྲི་སྦེ་ར་བཞགཔ་ཨིནམ་དང་ འདི་ཡང་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ཡུ་ནའི་ཊེཌ་ཨིས་ཊེཌས་དང་ ཡུ་རོབ་ དེ་ལས་ གཱལཕ་དང་ཨ་རབ་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་ཨིན་པས། ལུང་ཕྱོགས་ཀྱི་ ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་སྐྱོང་དང་ འགྲོ་བ་མིའི་གྲོགས་རམ་ དེ་ལས་ ཚོང་འབྲེལ་མཉམ་འབྲེལ་ཚུ་ནང་ ལཱ་འགན་ངར་ཡེང་ཡེ་སྦེ་ འབག་དོ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ ཇི་སི་སི་(GCC)དང་ འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཚོགས་ དེ་ལས་ ཨོ་པེག་(OPEC)གི་ འཐུས་མི་ཡང་ཨིན།

**མཇུག་དོན།**

ཡིའུ་ཨེ་ཨི་འདི་ གཞན་དང་མ་འདྲ་བའི་ ལམ་སྲོལ་དང་ ཡར་རྒྱས་གཅིག་ཁར་འགྱོ་ཡོད་པའི་ རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིན་པས། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ དཔལ་འབྱོར་སྒྲིང་སྒྲི། ལམ་སྲོལ་གྱི་སྲོལ་ཁྱུན། རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་སྟངས་ལུ་སྤྲོ་ཅན། མ་འོངས་པའི་དོན་ལུ་རེ་འདོད་སྦོམ་ཡོད་མི་ལུ་བརྟེན་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་ མི་ཌཱལ་ཨིསིཊ་(Middle East)ནང་ལུ་ དྲག་ཤོས་ཅིག་དང་ དེང་སང་གི་འགྱུར་བའི་དཔེ་ཅིག་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།

**རྒྱབ་རྟེན།**

 Arab Emirates
----
* དུ་བ་ཡེ