ཡཱ་རེན།

ཡཱ་རེན་ལུ་ཧེ་མ་ མག་ཝ་དང་མོ་ཀུ་ཝ་ཟེར་ཡང་སློབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིནམ་ད་ ས་གནས་འདི་ ནཱཝ་རུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྫོང་ཁག་ཅིག་ཨིན། མག་ཝ་དང་མོ་ཀུ་ཝ་ཟེར་བའི་གོ་དོན་འདི་ཡང་ མོ་ཀུ་ཝ་གི་ཆུ་དོང་ཟེར་བའི་དོན་ཨིན་པས། དེ་ཡང་ སའི་འོག་ལུ་མཚོ་ཡོདཔ་དང་ ཆུ་འདི་ནཱཝ་རུའི་མི་ཚུ་གིས་ འཐུང་ནིའི་དོན་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན་པས། ནཱཝ་རུའི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་གཞུང་འབྲེལ་དུ་ ཡཱ་རེན་མེན་རུང་ བདག་སྐྱོང་གི་ལྟེ་བ་ཅིག་ཨིནམ་མ་ཚད་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་ཡང་ཨིན་པས། ཨིན་རུང་ ཡཱ་རེན་འདི་ ཡིག་ཐོག་ལུ་ རྒྱལ་ས་ལྟེ་བའི་གྲངས་སུ་སྦེ་བཞག་ཡོདཔ་མ་ཚད་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཡིག་ཚང་དང་ལྷན་ཁག་ཚུ་ཡང་ས་གནས་དེ་ཁར་ཡོདཔ་ཨིན། འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ ཡཱ་རེན་འདི་རྫོང་ཁག་གཙོ་བོ་ཅིག་སྦེ་ངོས་འཛིན་དང་ཆ་འཇོག་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། ཡཱ་རེན་འདི་འཛམ་གླིང་ནང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ཚུ་གི་གྲས་ལས་ མི་རློབས་ཉུང་ཤོས་ཡོད་པི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ ཨང་བཞི་པའི་གྲངས་སུ་ཚུདཔ་ཨིན་པས། རྫོང་ཁག་འདི་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༦༨ ལུ་གཞི་བཙུགས་འབད་ཡོདཔ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཐའམ་བཞིཔོ་ཆ་ར་་ པེ་སི་ཕིག་རྒྱ་མཚོ་གིས་བསྐོར་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། ས་གནས་འདི་མཚོ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ བྱང་ཕྱོགས་ལུ་ཆགས་ཡོདཔ་ཨིན། སའི་རྒྱ་ཁྱོན་ ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་གཅིག་དང་ཚག་ལྔ་(༡.༥) དང་ཡང་ཅིག་མའིལ་  ༠.༥༨ གྲུ་བཞི་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། ས་གནས་འདི་རྒྱ་མཚོའི་ཚད་ལས་ མཐོ་ཚད་ མི་ཊར་ ༢༥ དང་ཕིཊ་ ༨༢ གི་ས་ཁར་ཆགས་ཡོདཔ་ཨིན། ཡཱ་རེན་གྱི་བྱང་ཁ་ཐུག་ལུ་ བུ་ཝ་ད་ཡོདཔ་དང་ ཤར་ཁ་ཐུག་ལུ་ མེ་ནེང་ དེ་ལས་ནུབ་ཁ་ཐུག་ལུ་ བོས་ཡོདཔ་ཨིན།   

ཡཱ་རེན་གྱི་གནམ་གཤིས་འདི་ རྒྱ་མཚོའི་རྩ་བར་ཡོད་ནི་དེ་གི་ ཚ་དྲོད་ལྡན་ཏོག་ཏ་ཡོད་པའི་ཁར་ རློན་ཆ་ཡང་ཡོདཔ་ཨིན། སྤྱི་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པ་ལས་ གཉིས་པ་ཚུན་ཚོད་ ཆརཔ་འབོལ་བའི་དུས་ཚོད་ཨིནམ་ལས་ གནམ་གཤིས་རློན་སུ་ཅིག་སྦེ་སྡོད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། དེ་ལས་སྤྱི་ཟླ་གསུམ་པ་ལས་བཅུ་པ་ཚུན་ལུ་ གནམ་གཤིས་འདི་སྐམ་ཀྲོག་ཀྲོ་ཚམ་ཅིག་ ཚརཔ་སྐབས་སྐབས་རྐྱངམ་རྐྱབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། རྫོང་ཁག་དེའི་ དྲོད་ཤུགས་ཡང་ ཌིག་རི་སེལ་ཤིཡསི་༢༥་དང་༢༩་བར་ན་གནས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།

རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་སེར་ཚུ་གི་ཁ་སྐད་ ཨིང་ལིཤ་དང་ནཱཝ་རུ་ཝཱན་གཉིས་ཨིནམ་བཞིན་དུ་ ཡཱ་རེན་ལུ་ཡོད་མི་ཚུ་གིས་ཡང་ ཁ་སྐམ་འདི་ཚུ་ནང་འབྲེལ་བ་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་།  རྫོང་ཁག་དེ་ཁར་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ ལུ་གཞི་བཙུགས་མཛད་ཡོད་པའི་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཁང་ བདག་སྐྱོང་གི་ཡིག་ཚང་དང་ཁྲིམས་སྲུང་འགག་སྡེའི་ཡིག་ཚང་ཚུ་ཡང་དེ་ཁར་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་བཟུམ་སྦེ་ཨོསི་ཊེ་ལི་ཡ་གི་ལྷན་ཚོགས་མཐོ་ཤོས་ཡོད་པའི་ཁར་ ཊཱའི་ཝཱན་གཞུང་ཚབ་ཡིག་ཚང་ཡང་ཡོད། 

ཡཱ་རེན་འདི་རྫོང་ཁག་གཅིག་ཨིནམ་མ་ཚད་ སྲིད་དོན་གྱི་དོན་ལུ་ འདེམས་ཁོངས་གཅིག་ཡང་ཨིན། འདེམས་ཁོངས་དེ་ལས་ འཐུས་མི་གཉིས་བཙག་འཐུ་འགྲུབ་ཨིན་པས།  ཡཱ་རེན་ལུ་ཡོད་པའི་ནཱ་བོ་ཝེ་རོ་འགྲོམས་སྟོན་ཁང་འདི་ རྒྱལ་ཡོངས་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་སྦེ་རྩིཝ་ཨིན། 

ནཱཝ་རུ་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ སློབ་རིམ་དང་པ་ལས་གསུམ་པ་ཚུན་ སློབ་ཕྲུག་ཚུ་ཡཱ་རེན་སློབ་གྲྭ་ཆུང་བ་ནང་ལུ་ལྷབ་དོ་ཡོདཔ་ད་ བཞི་པ་ལས་དྲུག་པ་ཚུན་ མེ་ནང་རྫོང་ཁག་ནང་ཡོད་པའི་ནཱཝ་རུ་སློབ་གྲྭ་ཆུང་བ་ནང་ལུ་ལྷབ་སྦྱང་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ལས་ སློབ་རིམ་བདུན་པ་ལས་དགུ་པ་ཚུན་ ཌེ་ནི་གོ་མོ་ཌུ་རྫོང་ཁག་ནང་ ནཱཝ་རུ་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ སྦྱང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་བཟུམ་སྦེ་ སློབ་རིམ་བཅུ་པ་དང་བཅུ་གཉིས་པ་ཚུན་དཔེ་ཆ་བལྟ་ནིའི་དོན་ལུ་ ཡཱ་རེན་རྫོང་ཁག་ནང་ཡོད་པའི་འབྲིང་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཚུ་ནང་ལས་སློབ་སྦྱོང་འབད་ དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ནྭཝ་རུ་ལུ་ ལྷོ་པེ་སི་ཕིག་གི་གཙུག་ལག་སློབ་སྡེ་དང་ ནཱཝ་རུ་འཕྲུལ་རིག་དང་ལག་གཡོག་སྦྱོང་བརྡར་ལྟེ་བ་དང་ འབྲིང་རིམ་སློབ་གྲྭ་གཞན་ཚུ་ཡང་ ས་གནས་དེ་ཁར་ཡོདཔ་ཨིན། 

ཡཱ་རེན་འདི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་རློབས་མཐོ་ཤོས་ཡོད་པའི་རྫོང་ཁག་ཅིག་ཨིན། སྤྱི་ལོ ༢༠༠༣ ལུ་ ཡཱ་རེན་ལུ་སྡོད་མི་ མིའི་གྱངས་ཁ་ཡོངས་བསྡོམས་ ༡༡༠༠ ་ཡོདཔ་སྦེ་ཐོ་བཀོད་འདུག། དེ་ནང་སྡོད་མི་ཚུ་ ཧེ་མའི་ནྭཝ་རུ་གི་མི་ཚུ་ཨིནམ་དང་ པེ་སི་ཕིག་མཚོ་གླིང་ཨོསི་ཊེ་ལི་ཡང་དང་ནཱིཝ་ཛི་ལེནཌ་དང་ཕི་ལི་པིནས་ལས་འོང་མི་དང་ ལཱ་འབད་བར་འོང་མི་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན། ས་གནས་དེ་ཁར་ ཨིང་ལིཤ་དང་ནཱཝ་རུ་ཝཱན་ཁ་སྐད་གཉིས་ཆ་ར་ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་ལག་ལེན་འཐོད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ནང་གི་ལམ་སྲོལ་ཚུ་ཡང་ མཚོ་གླིང་གི་ལམ་སྲོལ་ཚུ་དང་འདྲ་དོ་ཡོདཔ་དང་ དང་ཕུའི་སྒྱུ་རྩལ་དང་རིག་རྩལ་ ལག་རྩལ་ཚུ་ཡང་མཐོང་ནི་ཡོདཔ་ཨིན། 

ཡཱ་རེན་གྱི་སྦོ་ལོགས་ཁར་ཡོད་པའི་ ས་གཏེར་ཕོསི་ཕེཏ་ཀྱི་ས་ཁོངས་འདི་ནང་ ལཱ་ཚུ་ལེགས་ཤོམ་སྦེ་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་དང་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འོང་འབབ་ཀྱི་གཞི་གཙོ་བོ་ཅིག་འདི་ཨིན་པས། ཨིན་རུང་ ས་གཏེར་འདི་ ལོ་གཅིག་ལས་ལོ་གཅིག་ མར་ཉུང་སུ་ཉུང་སུ་ ཟད་འདི་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ལས་ དེ་ལུ་བརྟེན་སྡོད་ནི་ཡང་ མར་འབབ་སོང་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ལུ་བརྟེན་ གཞུང་གི་གཙུག་སྡེ་དང་རྒྱལ་སྤྱི་གནམ་གྲུ་ཐང་ལས་བརྟེན་པའི་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལས་སྣ་ཁག་མ་འདྲཝ་ཚུ་འབད་དགོཔ་ཐོན་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་གི་མ་དོ་བར་ སིལ་ཚོང་དང་མགྲོན་སྐྱོང་ སྐྱེལ་འདྲེན་ཞབས་ཏོག་གི་ལས་སྡེ་ཚུ་གིས་ དཔལ་འབྱོར་ཡར་སེང་གི་དོན་ལུ་ གཞུང་ཁ་ཐུག་ལས་གཙོ་རིམ་བཟུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་བཟུམ་སྦེ་ ཕྱི་རྒྱལ་ཀྱི་གནང་སྦྱིན་དང་གྲོགས་རམ་ མ་རྩ་གཞི་བཙུགས་ཚུ་ལས་ཡང་དཔལ་འབྱོར་ལུ་ཕན་ཐོགས་འབྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། 

ལོ་ངོ་མང་རབས་ཅིག་གི་རིང་ ཡཱ་རེན་ལུ་དཔལ་འབྱོར་སྣ་མང་གོང་འཕེལ་གཏང་ནིའི་དོན་ལུ་ ཉ་གསོ་སྐྱོང་ སོ་ནམ་དང་ ལྟ་བཤལ་ཚུ་ལུ་གཙོ་བོར་བཟུང་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཨིན་རུང་ ས་ཆ་ཉུངམ་ལས་བརྟེན་ སོ་ནམ་གྱི་ལཱ་ལས་བརྟེན་དཔལ་འབྱོར་ཡར་དྲག་གཏང་ནི་དེ་ལ་ཁག་སུ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན་མས། 

ཡཱ་རེན་རྫོང་ཁག་ནང་ལུ་ མི་ཚུ་ངལ་གསོ་འགྱོ་སའི་ས་གནས་ ཧོནམ་སྦོ་ལུ་ཡོད་པའི་ ཨ་ནི་བ་རེ་མཚོ་ཁུག་དེ་ཨིན། མཚོ་ཁུག་འདི་ ལྟ་བཤལཔ་ཚུའི་དོན་ལུ་གལ་ཅན་གྱི་ས་ཁོངས་ཅིག་ཨིན་མ་ཚད་ དེ་ནང་ ཆུ་ལུ་བརྟེན་པའི་ རྩེད་རིགས་ཚུ་རྩེ་ནི་དང་ རྩལ་རྐྱབ་ནི་ དེ་ལས་ མཛར་ཅུམ་ཟ་སར་གྱི་གནས་སྟངས་སྟབས་བདེ་ཏོག་ཏོ་ བསྒྲིགས་བྱིནམ་ཨིན། དེ་བཟུམ་སྦེ་ ཧེ་མ་ འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྐབས་ དམག་རྐྱབ་ད་ཀྱི་་ཤུལ་ དཔེར་ན་ཀྲོབ་མདའ་དང་ ས་འོག་གི་གཡིབ་གནས་ཚུ་མཐོང་ནི་ཡོདཔ་ཨིན།  དེ་ཁར་ཡོད་པའི་ མོ་ཀུ་ཝ་ཆུ་དོང་ཡོད་མི་འདི་ རང་བཞིན་གྱི་གཙང་ཏོག་ཏོ་སྦེ་ཡོད་པའི་ཆུ་བཟེད་ས་ཅིག་ཨིནམ་དང་ ཆུ་དོང་དེ་ལས་ ནྭཝ་རུ་རྒྱལ་ཁྱབ་ཀྱི་མི་ཚུ་གི་སྡོད་ཐངས་དང་གནས་སྟངས་ཚུ་ཧ་གོ་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ནཱཝ་རུ་རྒྱལ་སྤྱི་གནམ་གྲུ་ཐང་གཅིག་ཡོད་མི་དེ་གི་ ཕྱི་མི་ཚུ་ནང་ན་འོང་ས་དང་ ནང་གི་ཚུ་ཕྱི་ཁར་འགྱོ་ས་ དེ་ལས་ གནམ་གྲུ་ཐང་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་དང་ཕུའི་འབྱུང་རབས་ཚུ་ཡང་ཤེས་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། རྫོང་ཁག་ནང་ལུ་ མཐའ་རྫིང་བུཝ་ཝ་ཟེར་མི་གཅིག་ཡང་ཡོདཔ་དང་ དེ་གིས་ ས་གནས་ཀྱི་མི་ཚུ་གི་སེམས་ལུ་བདེ་བ་དང་ ངལ་སངས་ནི་ལུ་ཆ་རོགས་འབད་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ས་གནས་དེ་ཁར་ ནང་འཁོད་ཀྱི་མི་ཚུ་འཛོམས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ས་གོ་འདི་བྱ་བལྟ་ནིའི་ ཁྱད་རྣམ་ལེགས་ཤོམ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་བཟུམ་སྦེ་རྫོང་ཁག་དེ་ནང་ ཟ་ཁང་དང་ཉལ་ཁང་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན། བཟའ་འཐུང་ཚུ་ཡང་ ཁོང་རའི་མཚོ་ཁའི་མི་ཚེ་སྐྱོང་ཐངས་དང་འབྲེལ་བའི་བཞེས་སྒོ་དང་ ད་རེས་ནངས་པའི་ བཞེས་སྒོ་ཚུ་ཡང་འཐོབ་ཚུགས་ནི་ཨིན།

## རྒྱབ་ཁུངས་དཔེ་དེབ།