འབྲུག་ལུ་བརྡ་བརྒྱུད་འབྱུང་རིམ།

༉ བརྡ་བརྒྱུད་ཟེར་མི་འདི་ གཅིག་གིས་གཅིག་ལུ་བརྡ་དོན་སྤྲོད་ལེན་འབད་ནིའ་དོན་ལུ་ གསར་ཤོག་དང་དཔེ་སྐྲུན། གནས་ཚུལ་ལས་ཁང་། པར་ལས། གློག་བརྙན། རྒྱང་བསྒྲགས་དང་རྒྱང་མཐོང་། བརྒྱུད་འཕྲིན་དང་གློག་རིག་ཡོངས་འབྲེལ་ལ་སོགས་པ་ བརྡ་དོན་དང་གནས་སྡུ་ཚུ་བསགས་བཞག་མི་དང་བརྡ་སྤྲོད་འབད་མི་ལུ་གོ་ནི་ཨིནམ་དང་། ཡི་གུ་དང་པར་རིས་ཀྱི་ཐོག་ལས་ ཐག་རིང་སར་བརྡ་དོན་སྤྲོད་ལེན་འབད་མི་འདི་ བརྡ་བརྒྱུད་འགོ་ཐོག་ཨིནམ་སྦེ་བཀོད་དེ་འདུག། (wikipedia.org, 2022). འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ ཧེ་མ་གི་དུས་ལུ་བརྡ་བརྒྱུད་འདི་ གཞུང་འབྲེལ་དང་མི་སྡེ་གི་ཁ་འཐེན་དང་ཡི་གུ་འབག་མི་ཕོ་ཉ་དང་། རྡོ་དང་ཤིང་གུར་ཡི་གུ་ཚུ་བརྐོ་སྟེ་ མི་སེར་གཅིག་གིས་གཅིག་ལུ་བརྡ་སྤྲོད་འབད་དེ་སྡོད་ནུག། དེ་གི་ཤུ་ལས་ དེང་རབས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་དང་བསྟུན་ཏེ་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་འཁོར་ལམ་གཞི་བཙུགས་འབད་དེ་འབྲུག་གི་རྒྱལ་ཡོངས་གསར་ཤོག་ཀུན་གསལ་ཟེར་མི་ཅིག་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༨༦ ལས་འགོ་བཙུགས་ནུག། འདི་བཟུམ་འགོ་བཙུགས་ཞིནམ་ལས་ཚུར་ རིམ་གྱིས་སྦེ་གསར་ཤོག་འདི་བདུན་ཕྲག་གསར་ཤོག་དང་། བདུན་ཕྲག་གསར་ཤོག་ལས་ཉིན་བསྟར་གསར་ཤོག་སྦེ་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ དེ་ཅིག་ཁ་ལུ་འགོ་བཙུགས་ཡོདཔ་་མ་ཚད་ འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་འཛིན་འདི་ཡང་ འདི་བཟུམ་སྦེ་ར་ཁྱབ་སྤེལ་འགྱོ་ནུག། (Madhuri Sukhija, 2015)

དེ་བཟུམ་རྒྱང་བསྒྲགས་བརྡ་བརྒྱུད་འདི་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༧༣ ལུ་རླུང་འཕྲིན་ཉན་སྒྲོམ་ཞབས་ཏོག་གི་ཐོག་ལུ་རྒྱང་བསྒྲགས་འབད་དེ་སྡོད་ནུག། འདི་གི་ཤུ་ལས་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༩ ལུ་ རྒྱང་མཐོང་རྒྱང་བསྒྲགས་དང་གློག་རིག་ཡོངས་འབྲེལ་འདི་ མི་དབང་འབྲུག་རྒྱལ་བཞི་པའི་མི་ལོ་ཉེར་ལྔ་འཁོར་བའི་དུས་དང་འབྲེལ་འགོ་བཙུགས་ནུག། རྒྱལ་ཁབ་ག་ར་གི་ནང་ལས་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ རྒྱང་མཐོང་རྒྱང་བསྒྲགས་འགོ་བཙུགས་མི་མཇུག་ཨིནམ་སྦེ་བཤདཔ་ཨིན་མས། འདི་ལས་རིག་བསྒྲེས་ཏེ་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ བརྒྱུད་འཕྲིན་དང་འགྲུལ་འཕྲིན་གྱི་ཞབས་ཏོག་ཚུ་ འགོ་བཙུགས་ནུག། (Bhutan Telecommunication and broadband policy, 2014)

འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ བརྡ་བརྒྱུད་ལེ་ཤ་ཡོད་པའི་ནང་ལས་ མི་སྡེ་བརྡ་བརྒྱུད་འདི་ གློག་རིག་ཡོངས་འབྲེལ་ཐོན་ཞིནམ་ལས་རྐྱངམ་གཅིག་བྱུང་ནུག། མི་སྡེ་བརྡ་བརྒྱུད་འདི་མི་དམངས་གིས་མང་ཆེ་སུ་ཅིག་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ད་ དེ་ཡང་མི་སྡེ་བརྡ་བརྒྱུད་ནང་ཡོངས་གྲགས་ཡོད་མི་ཕེསི་བུག་དང་ཝི་ཅེཊ། ཡུ་ཊུབ། ཊིག་ཊོག་ཟེར་ཚུ་ མང་ཆེ་བ་གིས་སྤྲོ་བ་ལེན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། འབྲུག་བརྒྱང་བསྒྲགས་ (2021) གིས་སླབ་མི་ནང་ མི་སྡེ་བརྡ་བརྒྱུད་ལག་ལེན་འཐབ་མི་འདི་ཚུ་ལུ་ གོ་སྐབས་མང་རབས་ཅིག་འཐོབ་དོ་ཡོདཔ་ད་ འདི་ནང་དུས་ཡུན་མང་ཆེ་སུ་ཅིག་བཏང་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། འབྲུག་མི་སྡེ་བརྡ་བརྒྱུད་གཞི་ཚོགས་གིས་འབད་ཡོད་པའི་འཕྲལ་གྱི་ཞིབ་འཚོལ་དང་འཁྲིལཝ་ད་ བརྒྱ་ཆ་ ༩༠ དེ་ཅིག་གིས་ ཉིནམ་རེ་ནང་ མི་སྡེ་བརྡ་བརྒྱུད་དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་ ༣ ལྷག་ཙམ་ཅིག་ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། མི་སྡེ་བརྡ་བརྒྱུད་ལག་ལེན་འཐབ་སའི་ས་གོ་མང་ཤོས་ར་ རང་སོའི་ཁྱིམ་ནང་དང་། སློབ་གྲྭ། སྲིད་དོན་ནང་ལས་ཕར་ལག་ལེན་འཐབ་ཨིནམ་ད་ དེ་ཡང་མི་སྡེ་བརྡ་བརྒྱུད་ ཕེསི་བུག་དང་ཝི་ཅེཊ། ཡུ་ཊུབ་ཚུ་ཨིནམ་སྦེ་བཀོད་དེ་འདུག། དེ་བཟུམ་སྦེ་ མི་སྡེ་བརྡ་བརྒྱུད་ལག་ལེེན་འཐབ་མི་ནང་ལས་ མཐོ་ཤོས་ར་ མཐོ་རིམ་ཤེས་ཚད་ཀྱི་ན་གཞོན་ཚུ་ཨིནམ་དང་ ཁོང་གིས་ ཉིནམ་གཅིག་ནང་ལུ་དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་ ༥ དེ་ཅིག་ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་སྦེ་བཀོད་ནུག། 

འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་མི་སྡེ་བརྡ་བརྒྱུད་ལག་ལེན་འཐབ་པའི་གནས་ཚད་ Social media landscape in Bhutan (2015) དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ མི་སྡེ་བརྡ་བརྒྱུད་སྤྱོད་མི་ཕོ་བརྒྱ་ཆ་ ༩༡.༥ དང་མོ་ ༨༩.༥ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་དང་། ལོ་ཚད་ལས་འབད་བ་ཅིན་ ལོ་ན་ ༡༣ ལས་ ༢༩ གི་བརྒྱ་ཆ་ ༩༨.༨ དེ་ཅིག་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ཡོདཔ་སྦེ་བཀོད་དེ་འདུག།

མི་སྡེ་བརྡ་བརྒྱུད་ནང་ལས་མངམ་ར་ཕེསི་བུག་དང་ཊིག་ཊོག་གཉིས་ལག་ལེན་འཐབ་ས་ལས་ ད་ལྟོ་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ མི་ངོམ་ཡོངས་བསྡོམས་ ༥༧༩༦༠༠ གྱིས་ཕེསི་བུག་ལག་ལེན་འཐབ་ཨིནམ་ད་ དེ་ཡང་ ལོ་ཚད་ ༢༥ ལས་ ༣༤ ཚུན་འབད་མི་ཚུ་ཨིན་མས། (Social media user in Bhutan, 2022).

འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ ཡོངས་གྲགས་འགྱོ་བའི་མི་སྡེ་བརྡ་བརྒྱུད་ཕེསི་བུག་བཟུམ་སྦེ་ར་ ཊིག་ཏོག་ཟེར་མི་མི་སྡེ་བརྡ་བརྒྱུད་འདི་ཡང་ ད་རེས་ནངས་པ་ ན་གཞོན་མང་ཆེ་བ་གིས་སྤྲོ་བའི་དོན་ལུ་ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་དང་ མི་སྡེ་བརྡ་བརྒྱུད་ལག་ལེན་འཐབ་དགོ་མི་དེ་ཡང་ མི་ཚུ་གི་བར་ན་ འབྲེལ་བ་འཐབ་ནི་གི་དོན་ལུ་དང་ དགའ་སྤྲོ་འབྱུང་ནིའི་དོན་ལུ་ཨིན་མས།

འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ བརྡ་བརྒྱུད་ལེ་ཤ་ཅིག་ཡོད་པའི་ནང་ལས་ མི་སྡེ་བརྡ་བརྒྱུད་འདི་གིས་ ཤེས་རིག་ཡར་རྒྱས་གཏང་ནི་དང་ མི་སྡེ་དང་གཅིག་ཁར་དང་ ཕམ་དང་ཆ་རོགས་ཚུ་གི་བར་ན་ མཐུན་ལམ་ཡང་ལེ་ཤོམ་སྦེ་བཞག་ཚུགས་པའི་ཁེ་ཕན་ཡོད་རུང་ མི་སྡེ་བརྡ་བརྒྱུད་འདི་ ཡོངས་འབྲེལ་དང་འབྲེལ་བའི་བརྒྱུད་ལམ་ཅིག་འབདཝ་ལས་ ཁྲིམས་ལུགས་དང་མ་འཁྲིལ་བའི་ཚུལ་མིན་གྱི་བྱ་ངན་ནང་ཚུད་ནིའི་ཉེན་ཁ་སྦོམ་ཡོདཔ་ལས་ མི་སྡེ་བརྡ་བརྒྱུད་ཀྱི་ལེགས་ཉེས་དབྱེ་ཕྱེས་ཏེ་ལག་ལེན་འཐབ་དགོཔ་གལ་ཆེ། 

## རྒྱབ་རྟེན།