སན་ཊི་ཡ་གོ་ཌི་ལོས་ཀ་བ་ལེ་རོས།

༉ སན་ཊི་ཡ་གོ་ཌི་ལོས་ཀ་བ་ལེ་རོས་འདི་ ཌོ་མི་ནི་ཀཱན་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲོམ་ཚོགས་སྦོམ་ཤོས་གཉིས་པ་ཨིནམ་མ་ཚད་ ཀེ་རི་བིཡཱན་གྱི་ཁྲོམ་ཚོགས་ལྟེ་བ་ཅིག་ཨིན། རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ སན་ཊོ་ཌོ་མིང་གོ་འདི་ སྲིད་དོན་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་སྟངས་ནང་ དབང་ཤུགས་ཆེཝ་ཨིན་རུང་ སཱན་ཤའི་གོ་གིས་ སི་བཱེའོ་ (Cibao) ལུང་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་དང་དཔལ་འབྱོར་ དེ་ལས་ ཤེས་ཡོན་གྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་སྦེ་ལཱ་འབདཝ་ཨིན་མས། ཡུ་ཨེས་གཞི་བཙུགས་མ་འབད་བའི་ཧེ་མའི་ལོ་རྒྱུས་དང་ དེང་སང་གི་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་བཟོ་བའི་བསྒང་ཡོད་མི་ སན་ཊི་ཡ་གོ་ཌི་ལོས་ཀ་བ་ལེ་རོས་འདི་ འདས་པའི་དུས་དང་མ་འོངས་པའི་གནས་སྟངས་ཚུ་ མཐུན་སྒྲིག་ཅན་གྱི་ཁྲོམ་ཚོགས་ཅིག་ཨིན།

སན་ཊི་ཡ་གོ་ཌི་ལོས་ཀ་བ་ལེ་རོས་འདི་ སྤྱི་ལོ་༡༤༩༥ ལུ་ གཞུང་འབྲེལ་དུ་གཞི་བཙུགས་འབད་ཡོདཔ་ལས་ ཨ་མི་རི་ཀ་ལུ་ ཡུ་རོབ་ཀྱི་ཁྲོམ་ཚོགས་རྙིང་ཤོས་ཅིག་ལུ་འགྱུར་ནུག། འདི་གི་མིང་འདི་ སེནཊ་ ཇེམསི་གི་དཔའ་བོ་ ("Saint James of the Knights") ཟེར་སྐད་སྒྱུར་འབད་མི་འདི་ ཀིརིསི་ཊོ་ཕར་ཀོ་ལོམ་བཱསི་གི་བརྟག་ཞིབ་དང་གཅིག་ཁར་འགྱོ་མི་ ཨིསི་པེ་ནིཤ་གི་གཞི་ཆགས་མི་ མི་ཚུ་ལུ་ གུས་ཞབས་འབད་ནི་གི་དོན་ལུ་ཨིནམ་སྦེ་ ཡིད་ཆེས་བསྐྱེདཔ་ཨིན་མས། ཁྲོམ་གྱི་སྔོན་མའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ ས་ཡོམ་རྐྱབ་པའི་ཤུལ་ལས་ སྤོ་བཤུད་འབད་ནི་དང་ ཨིསི་པེ་ནིཤ་གི་དབང་དུ་བསྡུ་མི་ལུ་ ངོ་རྒོལ་འབད་མི་ ས་གནས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ཚུ་གིས་ གནོདཔ་བཀལ་ནི་ཚུ་བརྩིས་ཏེ་ གདོང་ལེན་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན།

མི་རློབས་ཀྱི་ཐད་ཁར་ སྤྱི་ལོ་༢༠༢༤ ཚུན་ སཱན་ཊི་ཡ་གོ་ཌི་ལོས་ཀ་བ་ལེ་རོས་ཀྱི་ ཁྲོམ་ཆེན་ས་ཁོངས་ནང་ མི་ས་ཡ་ ༡.༢ དེ་ཅིག་སྡོད་ཡོདཔ་ལས་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ མི་རློབས་མང་ཤོས་ཡོད་པའི་ ཁྲོམ་ཚོགས་ས་ཁོངས་གཉིས་པ་ཨིན་པས། མི་རློབས་འདི་ མང་ཤོས་ཅིག་ར་ མཱེསི་ཊི་ཟོ་ (mestizo) དང་ མཱུ་ར་ཊོ (mulatto) ཨིནམ་དང་ འདི་ཡང་ ཡུ་རོབ་དང་ཨ་ཕཱིརི་ཀ་ དེ་ལས་ ཊེའི་ནོ་ (Taíno) གི་རིགས་བརྒྱུད་ཚུ་སླ་བསྲེ་རྐྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ལས་ ཌོ་མི་ནིཡཱན་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ མི་འབོར་ཞིབ་རྩིས་ཀྱི་གནས་སྟངས་འདི་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན་མས། ཁྲོམ་འདི་ནང་ལུ་ ཧེ་ཊི་ཡན་དང་ ཤར་དབུས་ ཤར་ཨེ་ཤི་ཡ་ དེ་ལས་ ཡུ་རོབ་ཀྱི་ ཕྱི་མི་ནང་སྐྱོད་འབད་མི་ཚུ་གི་མི་སྡེ་ཡང་ཡོདཔ་ཨིན། འ་ནཱི་སྡེ་ཚན་མང་ཤོས་ཅིག་ར་ འདས་པའི་དུས་རབས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ལུ་ལྷོད་དེ་ ཁྲོམ་སྡེ་གི་དཔལ་འབྱོར་དང་ ལམ་སྲོལ་གྱི་མི་ཚེ་ནང་ལུ་ གལ་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ལུ་འགྱུར་ཡོདཔ་ཨིན། འདས་པའི་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་ཚུ་ནང་ སཱན་ཏི་ཡ་གོ (Santiago) གིས་ ཌོ་མི་ནི་ཀན་གི་ཕྱི་ཁར་འོང་མི་ ཡར་སེང་འགྱོ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན།

ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་ནང་ བཟོ་གྲྭའི་ལས་ཁུངས་ཤུགས་ཅན་ཡོདཔ་ལས་ རང་དབང་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ས་ཁོངས་ཚུ་གིས་ རྒྱབ་སྐྱོར་འབད་དེ་ གོ་ལ་དང་གློག་རིག་ གསོ་བའི་ཅ་ཆས་དང་ ཕྱིར་ཚོང་གི་དོན་ལུ་ ཁང་ཆས་ཚུ་བཟོ་བསྐྲུན་འབདཝ་མ་ཚད་ ས་ཁོངས་འདི་ཚུ་གིས་ མི་སྟོང་ཕྲག་ལས་བཅད་དེ་ ལཱ་གཡོག་བྱིན་དོ་ཡོདཔ་དང་ ས་གནས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཀ་ཆེན་ཅིག་ཡང་ཨིན་མས། སན་ཊི་ཡ་གོ་ཌི་ལོས་ཀ་བ་ལེ་རོས་ལུ་ དངུལ་འབྲེལ་དང་ ཤེས་རིག་ གསོ་བ་དང་ཚོང་འབྲེལ་ཚུ་བརྩིས་ཏེ་ དཔལ་འབྱོར་ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ གོང་འཕེལ་འགྱོ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། དེ་བཟུམ་སྦེ་ དེང་སང་གི་ཚོང་འབྲེལ་ལྟེ་བ་ཚུ་གིས་ མི་མཉམ་ཆུང་ཚུ་ལུ་ ཕན་ཐོགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།

ཁྲོམ་སྡེ་གཞུང་གིས་ འཁོར་ལམ་དང་ གླིང་ག་ དེ་ལས་ མི་མང་གི་རེ་བ་ཚུ་ བསྐང་ནི་ལུ་ མ་རྩ་བཙུགས་དོ་ཡོདཔ་དང་ ཁྱིམ་ཚང་རྙིངམ་ཚུ་ ལོག་སྟེ་གོང་འཕེལ་བཏང་ནི་དང་ ལུགས་མཐུན་མིན་པའི་གཞིས་ཆགས་ཚུ་ནང་ སྡོད་ཁྱིམ་གྱི་གནས་སྟངས་ ཡར་དྲག་གཏང་ནི་ལུ་ བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། སྐྱེལ་འདྲེན་གྱི་ཐད་ཁར་ མི་མང་བསྐྱེལ་འདྲེན་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ དགོས་མཁོ་ཡར་སེང་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་དང་ དེ་ཡང་ རེ་ལི་འཇམ་པོ་དང་ ཡང་ན་ བཱསི་རྒྱ་སྐྱེད་འབད་ནི་གི་ གྲོས་འཆར་ཚུ་བཀོད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ད་རེས་ནངས་པའི་ མི་མང་སྐྱེལ་འདྲེན་འདི་ སྒེར་གྱི་སྣུམ་འཁོར་ཚུ་ལུ་ བརྟེན་དོ་ཡོདཔ་ལས་ འགྲུལ་སྐྱོད་དང་མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ཀྱི་ཚ་གྱང་ལུ་ ཕན་ཐོགས་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།

སན་ཊི་ཡ་གོ་ཌི་ལོས་ཀ་བ་ལེ་རོས་གིས་ གློག་རིག་གཞུང་གི་ཞབས་ཏོག་དང་ མི་མང་ས་ཁོངས་ཚུ་ནང་ ཡོངས་འབྲེལ་གྱི་ མཐུན་རྐྱེན་རྒྱ་སྐྱེད་འབད་ནི་ཚུ་བརྩིས་ཏེ་ གློག་རིག་དང་འཕྲུལ་ཆས་གྱི་ མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ནང་ མ་རྩ་བཙུགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། དེ་མ་ཚད་ ས་གནས་ཀྱི་ཚོང་པ་ཚུ་གིས་ ཕིནཊེག་དང་ གློག་རིག་ཚོང་འབྲེལ་ དེ་ལས་ གློག་ཐོག་ཚོང་འབྲེལ་ཚུ་ འགོ་བཙུགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཁྲོམ་སྡེའི་ན་གཞོན་ཚུ་གིས་ གཙུག་ལག་སློབ་སྡེ་དང་ གོང་འཕེལ་གྱི་ལམ་ལུགས་ཅིག་སྦེ་ འཕྲུལ་རིག་དཔལ་འབྱོར་ལུ་ གཙོ་བོར་བསྟེན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།

སན་ཊི་ཡ་གོ་ཌི་ལོས་ཀ་བ་ལེ་རོས་འདི་ བཟོད་བསྲན་དང་གསར་གཏོད་ དེ་ལས་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ རྩ་བ་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པའི་ཁྲོམ་ཚོགས་ཅིག་ཨིན་མས། དེ་མ་ཚད་ སན་ཊི་ཡ་གོ་ཌི་ལོས་ཀ་བ་ལེ་རོས་གིས་ དཔལ་འབྱོར་སྣ་མང་དང་ ལམ་སྲོལ་ཕྱུགཔོ་ དེ་ལས་ ཞི་བའི་མི་སྡེ་ཚུ་ འབྲེལ་གཏོགས་ཡར་སེང་འགྱོ་མི་དང་བསྟུན་ ཀེ་རི་བི་ཡན་དང་ ལེ་ཊིན་ཨ་མི་རི་ཀ་གི་ཁྲོམ་ཚོགས་སྦོམ་ཚུ་གིས་ སྲོལ་ཁྱུན་དང་ཡར་རྒྱས་ཚུ་ འདྲ་མཉམ་བཟོ་ཚུགས་པའི་དཔེ་སྟོན་ཅིག་སྦེ་ ལཱ་འབདཝ་ཨིན་མས།

 **རྒྱབ་རྟེན་ཐོ།**

༡) ཧུ་ཆིན་སོན་ ཨེས་ (གནམ་ལོ་མེད ༢༠༡༥) ཌོ་མི་ནི་ཀན་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ། མི་རིགས་སྙན་ཆ་མཁས་པ་དང་བཞེས་སྒོའི་ཀི་དེབ་ དུས་དེབ་གཉིས་པའི་ (ཤོག་གྲངས་༡༠༢ལས་༡༠༦) རའུཊ་ལེཇི།

༢) ཨོར་གཱེསེ་ཨ་གུའི་ར་ ཨེཕཱ་དང་གུསེ་མཱན་ ཇེ་ཨེ་ཨེ དེ་ལས་ ཀཱསེ་ཊི་ལི་ནོསེ་ཝར་ཊོ་གོ་ ཨེམ (གནམ་ལོ་མེད ༢༠༡༥) ལྟ་བཤལ་དང་ཡུན་བརྟན་གོང་འཕེལ་ དེ་ལས་ འབྲེལ་ཡོད་ལས་སྡེ་ཚུ་གི་མནོ་ལུགས། ཌོ་མི་ནི་ཀན་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ནང་གི་ཞིབ་འཇུག། ཀེ་རི་བིཡན་དཔལ་འབྱོར་བསྐྱར་ཞིབ། བམ་ཚན་ ༡༥།