འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུལ་ཕོངས།

དབུལ་ཕོངས་འདི་ འཛམ་གྲིང་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་ནང་ཁག་ཆེ་བའི་གནད་དོན་ཅིག་སྦེ་ཐོན་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། དབུལ་ཕོངས་ཟེར་མི་འདི་ (Klugman, 1997) དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ ཐབས་ལམ་དང་པ་འབྲེལ་བའི་ཐབས་ལམ་དང་གཉིས་པ་ ཐབས་ལམ་ཆ་ཚང་གི་སྒོ་ལས་བཤདཔ་ཨིན་མས། དེ་ཡང་ དང་པ་ འབྲེལ་བའི་ཐབས་ལམ་ཟེར་མི་འདི་ མིི་ཚུ་གི་འོང་འབབ་འདི་ དཔྱ་སྙོམས་འོང་འབབ་ལས་ མར་བབས་ཡར་སོ་པ་ཅིན་ འདི་ལུ་སྐྱོ་དྲགས་སྦེ་རྩིཝ་ཨིན་མས། གཉིས་པ་ཐབས་ལམ་ཆ་ཚང་འདི་ དབུལ་ཕོངས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཡོདཔ་སྦེ་ངོས་འཛིན་འབད་མི་ལས་འགོ་རྒྱུ་ཨིན་མི་ལུ་གོཝ་ཨིན་མས། དབུལ་ཕོངས་ཟེར་མི་འདི་ འོང་འབབ་མེད་མི་རྐྱངམ་གཅིག་མེན་པར་ འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་གཞན་ དཔེར་ན་ ཟ་ནི་འཐུང་ནི་མ་ལངས་མི། ཟས་བཅུད་ཉུང་བའི་ན་ཚ་ཡོད་མི། ཤེས་ཡོན་སྦྱང་ནིའི་གོ་སྐབས་མ་ཐོབ་མི། འཆར་གཞི་གི་ལཱ་ཚུ་ནང་བཅའ་མར་གཏོགས་མ་ཚུགས་མི། མི་སྡེ་ནང་ལུ་ གཞན་གྱི་ཉེ་རིང་ཕྱེས་ཏེ་ལུས་མི་ཚུ་ལུ་ དབུལ་ཕོངས་ཟེར་སླབ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་དེ་འདུག། དབུལ་ཕོངས་འདི་ ལྷོ་ཨེ་ཤི་ཡ་ལུང་ཕྱོགས་ཚུ་ནང་ཡང་ གདོང་ལེན་ཅན་གྱི་གནད་དོན་ཅིག་སྦེ་སྡོད་ནུག། ཨིན་རུང་ (SAARC, 2014) གིས་བཀོད་མི་དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ ༡༩༨༥ ལུ་ ལྷོ་ཨེ་ཤི་ཡ་ལུང་ཕྱོགས་མཐུན་འབྲེལ་ཚོགས་པ་གཞི་བཙུགས་འབད་དགོ་པའི་དམིགས་ཡུལ་ཅིག་འདི་ དབུལ་ཕོངས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་བསལ་ནིའི་དོན་ལུ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་དེ་འདུག། འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཡང་ ལྷོ་ཨེ་ཤི་ཡ་གི་འཐུས་མི་སྦེ་འཛུལ་ཞིནམ་ལས་ཚུར་ དབུལ་ཕོངས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་བསལ་ནིའི་དོན་ལུ་ཕན་ཐོགས་སྦོམ་བྱུང་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། (Bhutan, 2017) གི་སྙན་ཞུ་དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ དབུལ་ཕོངས་ཀྱི་མགྱོགས་ཚད་འདི་ ཁྲོམ་ཁར་ (༠.༨) དང་ཕྱདཔ་ད་ གྲོང་གསེབ་ནང་ལུ་ (༡༡.༩) ལོག་ལྟབ་ཀྱིས་མཐོ་བས་ཟེར་ཨིན་མས།

དེ་འབད་ད་ དེ་སྦེ་དབུལ་ཕོངས་ཀྱི་སྟབས་མ་བདེཝ་འབྱུང་མི་དང་ དམིགས་བསལ་གྱི་གྲོང་གསེབ་ནང་མཐོ་ཤོས་སྦེ་ཡོད་མི་འདི་ ཚ་གྱང་ལང་དགོཔ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ག་ཅི་སྦེ་ཟེར་བ་ཅིན་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ མི་སེར་མང་ཆེ་བ་ཅིག་ འཚོ་བ་སོ་ནམ་ལུ་བརྟེན་ཏེ་སྡོདཔ་ལས་ཨིན་མས།  (ཚེ་རིང་རྣམ་རྒྱལ, ༢༠༡༩) གིས་ གསར་ཤོག་ནང་བཀོད་ཡོད་མི་དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ལུ་ མི་དབང་མངའ་བདག་རིན་པོ་ཆེ་གི་ཐུགས་ཀྱི་དགོངས་བཞེས་ལྟར་དུ་ རྒྱལ་པོའི་གཟིམ་དཔོན་ཡིག་ཚང་དང་རྒྱལ་ཡོངས་ས་ཆ་ཧན་ཚོགས་ དེ་ལས་རྒྱལ་ཡོངས་དགའ་སྐྱིད་དཔལ་འཛོམས་ལྷན་ཚོགས་གསུམ་ མཉམ་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ལས་ རྒྱལ་ཡོངས་གཞིས་ས་ལས་འགུལ་འགོ་བཙུགས་ནུག་ཟེར་ཨིན་མས། ལས་འགུལ་འགོ་བཙུགས་དགོ་མི་འདི་ དཔལ་འབྱོར་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐྱོ་དྲགས་ནང་སྡོད་མི་ཚུ་ དབུལ་ཕོངས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་བསལ་ནིའི་ཐབས་ལམ་ཅིག་ཨིན་མས། ཁྱིམ་ཚང་རྒྱལ་ཁབ་ རྒྱ་གར་དང་བལ་པོ་ཚུ་ནང་ དབུལ་ཕོངས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་བསལ་ནིའི་དོན་ལུ་ མི་ཚུ་གི་རིག་རྩལ་ཡར་རྒྱས་གཏང་ནིའི་ལས་རིམ་དང་གྲོང་གསེབ་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ལས་རིམ་ཚུ་སྒྲིགཔ་ཨིན་མས། (Comission, 2016) གི་སྙན་ཞུ་དང་འཁྲིལཝ་ད་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལོ་ལྔའི་འཆར་གཞི་ ༡༡ པའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ཅིག་ དབུལ་ཕོངས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་འདི་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ དང་ཕྱདཔ་ད་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ལུ་མར་ཕབ་གཏང་ནི་ལུ་གཙོ་རིམ་བཟུང་ཡོདཔ་ཨིན་མས། དབུལ་ཕོངས་མར་ཕབ་གཏང་ནིའི་དོན་ལུ་ གཞུང་གིས་ལས་རིམ་ལེ་ཤ་ར་འགོ་བཙུགས་ཡོདཔ་ཨིན། (SAARC, 2014)  ནང་བཀོད་དོ་བཟུམ་འབད་བ་ཅིན་ གཞུང་གི་ལས་རིམ་དཔེར་ན་ གྲོང་གསེབ་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་ལས་རིམ་ (Rural Economy Advancement Programme(REAP)), གསར་གཏོད་ཆུང་བའི་མ་དངུལ་(Micro-Initiate Fund(MIF))  མི་སྡེ་གོང་འཕེལ་ཆ་ཚང་ (Comprehensive Community Development(CCD)) ཚུ་འགོ་བཙུགས་ནུག། འདི་བཟུམ་གི་ལས་རིམ་གཞི་བཙུགས་འབད་དགོ་མི་འདི་གཙོ་བོ་ར་ འཚོ་བའི་གནས་སྟངས་སྐྱོ་དྲགས་ཡོད་པའི་ས་གོ་ཚུ་ནང་ལས་ཕར་ ཤེས་རིག་དང་གསོ་བའི་ཞབས་ཏོག། ཟས་བཅུད་ཡར་རྒྱས་གཏང་ཐབས། སྡོད་ཁྱིམ། རང་རྐྱང་ལཱ་གཡོག་ (selfemployment) ལ་སོགས་པ་ འོང་འབབ་ཡར་སེང་འབད་ཚུགས་པའི་ལས་སྣ་གོང་འཕེལ་གཏང་ནི་ལུ་ཨིན་ཟེར་བཤད་དེ་འདུག།

**རྒྱབ་རྟེན།**

Bhutan, N. S. (2017). *BHUTAN POVERTY ANALYSIS  REPORT 2017.* Thimphu: Nationa Statistics Bureau of Bhutan.

Comission, G. N. (2016). *MID TERM REVIEW REPORT  ELEVENTH FIVE YEAR PLAN (2013-2018).*

Klugman, J. (1997). *poverty in Russia public  policy and Private Response.* Washington1: 1818 H Street, N.W.

Nations, U. (n.d.). *Poverty Eradication.*

SAARC. (2014). *Best Practice in Poverty  Alleviation and SDGs in South Asia:A Compendium.* Kathmendu: SAARC  Secretariat .

ཚེ་རིང་རྣམ་རྒྱལ. (༢༠༡༩). *གཞིས་གསར་ལས་འགུལ་གྱིས་ དབུལ་ཕོངས་མར་ཕབ་ལུ་ བན་ཁྱད་བྱུང་ཡོདཔ།.*