open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
މިނިވަންކަން ލިބުނު ސޮއިކުރި ގަލަން

ދިވެހިރާއްޖެ އަށް މިނިވަންކަން ލިބުނު އެގުރިމެންޓުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ އޭރުގެ ބޮޑުވަޒީރު އިބްރާހީމް ނާޞިރު ސޮއިކުރެއްވީ ރަން ޕުލޭޓުކުރި ޕާކަރު ގަލަމަކުންނެވެ. ޖުލައި 26، 1965 ގައި ދިވެހިރާއްޖެ މިނިވަންވުމުގެ އެގުރިމެންޓުގައި ސޮއިކުރެއްވި ގަލަންކޮޅު ލިބިވަޑައިގަތީ އިނގިރޭސިވިލާތާއި ދިވެހިރާއްޖެއާ ދެމެދު ބޭއްވުނު ވާހަކަތަކުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގަތް އެއްބޭފުޅަކު ކަމުގައިވާ ޢަބްދުއްސައްތާރު މޫސާދީދީ އަށެވެ. 

އެދުވަހު އިބްރާހީމް ނާޞިރު އެގަލަންކޮޅު ޢަބްދުއްސައްތާރަށް ވެދުންކުރައްވަމުން ވިދާޅުވީ "މިއީ ޢަބްދުއްސައްތާރަށް" މިހެންނެވެ. އޭގެ ފަހުން އެތަކެއް އަހަރު ފާއިތުވެގެން ދިޔަ އިރުވެސް އެގަލަންކޮޅު އަދިވެސް އޮތީ ޢަބްދުއްސައްތާރު މޫސާދީދީގެ އަތްޕުޅުގައެވެ.
މެސޮޕޮޓޭމިއާ (އެހެނިހެން ޙާލަތްތަކުގައި)

**މެސޮޕޮޓޭމިއާ** މި ބަހުން މުރާދަ ކުރެވެނީ:

* މެސޮޕޮޓޭމިއާ، މިހާރުގެ ޢިރާޤު އާއި އިރުމަތީ ސޫރިޔާ އާއި އިރުދެކުނު ތުރުކީ އާއި ހުޅަނގު ދެކުނު އީރާން ޙިއްޞާ ކުރާ ސަރަޙައްދު.
* ބޮޑު ހަނގުރާމަ 1 ގައި ހިނގި މެސޮޕޮޓޭމިއާ ކެމްޕޭއިން 
* Mesopotamia, Argentina, the name of the northeast region of Argentina located between the rivers Parana and Uruguay
* Mesopotamia Township, Trumbull County, Ohio, United States
* Mesopotamia, Greece, a municipality in Greece
* Mesopotamia, Oxford, the name of land between two rivers in the Oxford University Parks, England
* Mesopotamia, Saint Vincent and the Grenadines, a village in Saint Vincent and the Grenadines
* *[[Mesopotamia (The B-52's)|Mesopotamia]]*, an EP by the B-52's and its title track
* Mesopotamia, the first track from the album Cruel Melody of the American alternative rock band Black Light Burns
ބިސްރަވަ

ބިސްރަވަ އަކީ އަންހެނާގެ ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމްގައި ބިސް އުފައްދާ ތަނެވެ. ކޮންމެ އަންހެނެއްގެ ދެ ބިސްރަވަ އިނދެއެވެ. ފިރިހެނުންގެ ހަށިގަނޑުގައި ބިސްރަވަ އާއި އެއްގޮތް ވަޒީފާއެއް އަދާކުރާ އެއްޗަކީ އޮށެވެ. އެއީ އޮށުގެ ތެރޭގައި ދަރިފަނި ނުވަތަ މަނަވީ ޙައިވާން ނުވަތަ މަނި އުފައްދާތީ އެވެ. ބިސްރަވަ އިން ބިސް އުފެއްދުމުގެ އިތުރުން ބައެއް ކަހަލަ ހޯރމޯންތައް އުފައްދައެވެ. މިގޮތުން ބިސްރަވަ އިން އުފައްދައިދޭ އެންމެ އާއްމު އަދި މުހިއްމު ދެ ހޯރމޯން އަކީ އެސްޓްރަޖަން(Oestrogen)އަދި ޕްރޮޖެސްޓަރޯން(Progesterone) އެވެ.

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް
ރަހިމު

އަންހެނާގެ ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމްގައި ހިމެނޭ މައި ގުނަވަނަކީ ރަހިމެވެ. ނުވަތަ މިއީ މިނިޒާމްގައި ހިމެނޭ އެންމެ މުހިއްމު އެއްގުނަވަނެވެ. ރަހިމުގެ މަތިން ކުރިންވެސް ބުނިހެން ދެފަރާތުގައި ދެ ބިސްދަތުރުކުރާ ހޮޅި ރަހިމާއި ގުޅިފައި ވެއެވެ. ރަހިމުގެ ތިރީ ބަޔަކީ ރަހިމުގެ ކަރެވެ. މިބައި އިންނަނީ އަންހެނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަނަށް ހުޅުވޭ ގޮތަށެވެ. ބިސްރަވައިގައި އުފައްދާ ބިސް ބިސްދަތުރުކުރާ ހޮޅި ކަނޑަތުކޮށް ރަހިމަށް ވާޞިލްވެ، ފިރިހެނާ ޖިންސީ ގުޅުމުގެ ތެރޭގައި އަންހެނާގެ ހަށިގަނޑަށް ދޫކޮށްލާ މަނަވީ ޙައިވާން އާ ބައްދަލުވެއްޖެނަމަ ބިސް ރަހިމުގައި ފާރުގައި މުޑުވަށްވެ، އިންދައެވެ. އަދި ރަހިމުގެ ތެރޭގައި ދަރިފުޅު އަށަގަނެ ބޮޑުވަމުން އާދެއެވެ. 

## ވަޒީފާ
 

## ދޫކުރާ ހޯރމޯންތައް

#### ޕްރޯލެކްޓިން

ޕްރޯލެކްޓިން ނުވަތަ ()އަކީ ގާތުންދޭ ދުވަސްވަރު ދޫކުރާ ޕެޕްޓައިޑް ހޯރމޯން އެކެވެ. މިހޯރމޯން އެންޓީރިއޯ ޕިޓޫއިޓަރީ ގްލޭންޑް ގައި ހުންނަ *ލެކްޓޯޓްރޯޕް*(Lactotrope) ސެލްތަކުން އުފައްދައި ދޫކުރެއެވެ. މީގެ އިތުރުން އުރަމަތި އަދި މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ރަހިމުގެ ފާރުން ވެސް މިހޯރމޯން އުފައްދައި ދޫކުރެއެވެ. ގާތުން ކިރުދިނުމުގެ ތެރޭގައި ކުޑަ ދަރިފުޅު މައިމީހާގެ އުރަމަތީގައި އަނގަޖަހައި ދަމާލުމުން، ޕްރޯލެކްޓިން އުފެއްދުމަށް ބާރުއަޅައެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އުރަމައްޗަށް ކިރުއެރި، ފުރެއެވެ. އެއީ ޖެހިގެން އަންނަ ފަހަރު ގާތުންދޭން ވާއިރު ކިރު އުރަމަތީގައި ޖަމާވެފައި ބެހެއްޓުމަށްޓަކައެވެ.

#### ރިލަކްސިން

ރިލަކްސިން  ނުވަތަ () އަކީ 1926 ވަނަ އަހަރު ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ހޯދުނު ހޯރމޯން އެކެވެ. ތަފާތު 3 ވައްތަރެއް މި ހޯރމޯންގެ ހުރެއެވެ. އަންހެނުންނަށް ނިސްބަތްކުރާއިރު މިހޯރމޯން އުރަމަތީގައި ވެސް އުފެދެއެވެ. އަދި ބިސްރަވައިގައި އުފެދޭ *ކޯޕަސް ލޫޓިއަމް*(Corpus luteum) އިންވެސް ދޫކުރެއެވެ. މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ރަހިމުގެ ފާރުންނާއި، އަދި ވިހާއިރު ތުއްތު ދަރިފުޅާއެކު ފައިބާ މަސް(Placenta) އިންވެސް މިހޯރމޯން ދޫކުރެއެވެ.

## އެނަޓަމީ
 

## އުފެދި ބޮޑުވުން
 

## ބަލިތައް
 

## އިތުރު ފޮޓޯތައް

 Image:Scheme_female_reproductive_system-en.svg|Schematic frontal view of female anatomy
 Image:Illu cervix.svg|Uterus and uterine tubes.
 Image:Illu icd o codes.jpg 
 Image:PregnancyAnatomicalModel.jpg|Anatomical model of a human pregnancy
 Image:Gray34.png|Sectional plan of the gravid uterus in the third and fourth month.
 Image:Gray38 – Illustration of a fetus in utero between the fifth and sixth months.png|Fetus in utero, between fifth and sixth months.
 Image:Gray589.png|Vessels of the uterus and its appendages, rear view.
 Image:Gray1161.png|Uterus and right broad ligament, seen from behind.
 Image:Gray1165.png|Female pelvis and its contents, seen from above and in front.
 Image:Gray1166.png|Sagittal section of the lower part of a female trunk, right segment.
 Image:Gray1167.svg|Posterior half of uterus and upper part of vagina.
 Image:Gray1170.png|The arteries of the internal organs of generation of the female, seen from behind.
 Image:Gray1230.png|Median sagittal section of female pelvis.


## އަދިވެސް ބައްލަވާ ލައްވާ
 

## އިތުރު ފާލަންތައް

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް
ބިސް ދަތުރުކުރާ ހޮޅި

މިއީ އަންހެނާގެ ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމްގައި ބިސްރަވަ އާއި ރަހިމު ގުޅުވައިދޭ ހޮޅިއެވެ. ބިސްރަވައިގައި ބިސް އުފެދުމަށްފަހު ރަހިމަށް ވާޞިލްވަނީ މިހޮޅި ކަނޑަތުކޮށެވެ. ކޮންމެ އަންހެނެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި މިފަދަ ބިސް ދަތުރުކުރާ ދެހޮޅި ވެއެވެ. ބިސް ދަތުރުކުރާ ހޮޅި ރަހިމާއި ގުޅިފައިވަނީ ރަހިމުގެ މަތިން ދެއަރިމަތިންނެވެ. ބިސް ދަތުރުކުރާ ހޮޅީގެ ދިގުމިނަކީ ގާތްގަނޑަކަށް 14-7 ސެންޓިމީޓަރެވެ.

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް
ސްކީންސް ގްލޭންޑް

**ސްކީންސް ގްލޭންޑް** އަކީ އަންހެނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަނުގެ މަތީ ފާރުގައި ހުންނަ ގްލޭންޑް ތަކެކެވެ.އަދި އެ ގްލޭންޑްތައް ހުންނަނީ  ކުޑަކަމުދާ ހޮޅި ތިރިން ނިމޭ ހިސާބު ކައިރީގައެވެ. ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގުމުގެ ތެރޭގައި މިގްލޭންޑްތަކަށް ލޭއެޅި ފުރިބާރުވެއެވެ. އަންހެނާގެ ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމްގައިވާ މިގްލޭންޑް އާއި އެއްގޮތްކަމެއް ހުންނަ ގްލޭންޑް އަކަށް ފިރިހެނުންގެ ހަށިގަނޑުގައި އިންނަނީ ޕްރޮސްޓޭޓް ގްލޭންޑް އެވެ. މިގްލޭންޑް ތަކަށް *ޕެރިޔުރެތުރަލް ގްލޭންޑް* އަދި *ޕެރަޔުރެތުރަލް ގްލޭންޑް* އޭ ވެސް ކިޔައެވެ.

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް
ރަހިމުގެ ދޮރު

ރަހިމުގެ ކަރު ()އަކީ ރަހިމުގެ ތިރީގައި ހިމަކޮށް އިންނަ ބައެވެ. ދިވެހި ބަހުން ބައެއް ފަހަރު ރަހިމުގެ ކަރަށް **ރަހިމުގެ ދޮރު** މިހެން ވެސް ކިޔައި އުޅެއެވެ. ރަހިމުގެ ކަރު ހުޅުވިފައި އިންނަނީ އަންހެނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަނަށެވެ. ރަހިމުގެ ކަރު އިންނަނީ ސިލިންޑަރެއް ނުވަތަ ކޯން އެއްގެ ބައްޓަމަށެވެ. ރަހިމުގެ ކަރުން އަންހެނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަނުގެ ތެރެއަށް ނިކުމެފައި އިންނަ ބަޔަށް ކިޔަނީ *އެކްޓޮސާރވިކްސް*(Ectocervix) އެވެ. މިބައިގެ ދިގުމިނުގައި 3 ސެންޓިމީޓަރު އަދި ފުޅާމިނުގައި 2.5 ސެންޓިމީޓަރު ހުރެއެވެ. ރަހިމުގެ ކަރުން ރަހިމުގެ ތެރެއަށް ހުޅުވާދޭ ތަނަށް ކިޔަނީ *އިންޓާރނަލް އޮސް*(Internal Os) އެވެ. އަދި ރަހިމުގެ ކަރުން އަންހެނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަނަށް ހުޅުވާދޭ ތަނަށް ކިޔަނީ *އެކްސްޓާރނަލް އޮސް*(External Os) އެވެ.

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު

ޤިސްމު:ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް
އަންހެނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަން

އަންހެނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަން() ފެށިފައި އިންނަނީ ރަހިމުގެ ކަރު ނިމޭ ހިސާބުންނެވެ. މިއީ ބޭރަށް ހުޅުވިފައި އިންނަ ގުނަވަނެވެ. ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގުމުގެ ތެރޭގައި ފިރިހެން ހަށި ވާޞިލް ކުރެވެނީ މިބަޔަށެވެ. އެނަޓަމިކަލް ގޮތުން ބަލާއިރު މިއީ މަޑު މަހުން އުފެދިފައިވާ އިލާސްޓިކް ކެނަލް އެވެ. ރަހިމުގެ ކަރުން ފެށިގެން ބޭރަށް ފަރުޖާއި ހަމައަށް އައިސްފައިވާ މި ގުނަވަންގެ އެވްރެޖް ދިގުމިނުގައި 18-15 ސެންޓިމީޓަރު ނުވަތަ 7-6 އިންޗި ހުންނަކަމަށް ބުނެވެއެވެ. މިގުވަނަށް ލިބިފައިވާ އިލާސްޓިކް ކަމެއްގެ ސަބަބުން ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގާއިރާއި، ވިހެއުމުގެ ތެރޭގައި މިގުނަވަނަށް ދެމި ފުޅާވެ، ބޮޑުވުމުގެ ގާބިލިއްޔަތު ލިބިފައި ވެއެވެ.

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް
ޖީ-ވަޅު

ޖީ-ސްޕޮޓް ނުވަތަ ގްރަފެންބާރގް ސްޕޮޓް އަކީ އަންހެނުންގެ ޅިނދު ކަށިގަނޑު ގެ ފަހަތުގައި ޖިންސީ ގުނަވަން ހިމެނޭ ހިސާބުގައިވާ ތަންކޮޅެކެވެ. މިތަނަށް ވާޞިލްވެވޭނީ އަންހެނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަނުގެ ކުރިމަތީ ފާރުންނެވެ. ބުނެވޭ ގޮތުގައި ޖީ-ސްޕޮޓް ހީވާގިކޮށް މުރާލިކުރުމަކީ އަންހެނުންނަށް ޖިންސީ އެދުންވެރިކަން އޭގެ އެންމެ މައްޗަށް ގެންގޮސްދޭ ކަމެކެވެ.

ޖީ-ސްޕޮޓް މިނަން ދެވިފައިވަނީ ޖަރުމަނުގެ އަންހެނުންގެ ބަލިތަކުގެ ޚާއްޞަ ޑޮކްޓަރެއްކަމަށްވާ އާނެސްޓް ގްރަފެންބާރގް ގެ ނަމާ ގުޅުވައިގެންނެވެ. 1950 ވަނަ އަހަރު ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ޖީ-ސްޕޮޓް އަކީ އަންހެނާގެ ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމްގައި ހިމެނޭ ތަންކޮޅެއްކަން ހޯއްދެވީ މިބުނި ޑޮކްޓަރެވެ

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް
ބާރތޮލިން ގްލޭންޑް

ބާރތޮލިން ގްލޭންޑް އަކީ އަންހެނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަނުން ބޭރަށް ހުޅުވިފައިވާ ދޮރުގެ ދެފަރާތުގައި އިންނަ ކުޑަ ކުޑަ ދެ ގްލޭންޑް އެވެ. އަންހެނުންގެ ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމްގައިވާ ބާރތޮލިން ގްލޭންޑް އާ އެއްގޮތްކަމެއް ހުންނަ ގްލޭންޑެއް ކަމަށް ފިރިހެނުންގެ ހަށިގަނޑުގައި އިންނަނީ ކައުޕާރސް ގްލޭންޑް(Cowpers gland) އެވެ. ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގުމުގެ ތެރޭގައި ތެތް ކަމެއް ހުންނަ ދިޔައެއް މި ގްލޭންޑުން ބޭރުކުރާ ކަމަށް ބުނެވެއެވެ.

ބާރތޮލިން ގްލޭންޑް ފުރަތަމަ ހޯއްދެވި ކަމަށް ބުނަނީ 17 ވަނަ ގަރުނުގެ ތެރޭގައި ޑެންމާރކްގެ އެނަޓަމީ ޢިލްމު ވެރިއެއް ކަމަށްވާ ކެސްޕަރ ބާރތޮލިން (1738-1655) އެވެ. ބައެއް މީހުން މިގްލޭންޑް ހޯއްދެވީ 1629-1585 އަށް ދިރިއުޅުއްވި ކެސްޕަރ ބާރތޮލިން ދިއިލްޑަރ ކަމަށް ބުނެއެވެ. އެއީ ކުރިން ބުނި ކެސްޕަރ ބާރތޮލިންގެ ކާފަ އެވެ.

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް
ކުޅަނދިލި ބުރުގާ

މިއީ ކުޅަނދިލީގެ ބޯކޮޅު ހިމާޔަތް ކުރުމަށް ލެވިފައިވާ ހަންކޮޅެކެވެ. މިހަންކޮޅު ބޮޑުވެގެން އަންނަނީ ކުޑަ ތުންފަތުގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ފިރިހެނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަނުގައި މިހަންކޮޅާއި އެއްގޮތް އެއްޗެއްކަމަށް ބުނެވެނީ ޚިތާނު ނުކުރާ މީހުންގެ ފިރިހެންހަށީގެ ބޮލުގެ ކޮޅުގައި އޮޅިފައިވާ ހަންކޮޅެވެ.

މިހަންކޮޅު ގެ ވަކި ސައިޒެއް ނުވަތަ ބައްޓަމެއް ނުވެއެވެ. ބައެއް މީހުންގެ ވަރަށް ބޮޑު ހަންކޮޅެއް ކުޅަނދިލީގެ ވަށައިގެން އިންނައިރު އަނެއްބަޔެއްގެ ވަރަށް ކުޑަ ހަންކޮޅު ހުންނަކަން ފާހަގަވެއެވެ. އެއްބަޔެއްގެ ހަންކޮޅު ފަހަތަށް ޖެހި ކުޅަނދިލީގެ ބޯ އެއްކޮށް ފެންނަން އިންނައިރު އަނެއްބަޔެއްގެ ހަންކޮޅުން ކުޅަދިނލި އިންނަނީ އެއްކޮށް ނިވައި ކުރެވިފައެވެ.

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް
ބިކުރުގެ ދުލިފަށް

ބިކުރުގެ ދުލިފަށަކީ ޖިންސީ ގުނަވަނުގެ ބޭރު ދޮރުގެ(External vaginal opening) މަތީގައި ތަބީޢީ ގޮތުން ލެވިފައިވާ ތެތް ދުލިފަށެކެވެ. ބިކުރުގެ ދުލިފަށް ވަރަށް ގިނަ ބައްޓަންތަކަށް ހުރެއެވެ. އެންމެ އާންމު ވައްތަރަކީ ހަނދު ފަޅި އެއްގެ ބައްޓަމަށް ހުންނަ ވައްތަރެވެ.

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް
ފަރުޖުގެ ތުންފަތް

މިއީ އަންހެނާގެ ކުރިމަތި ފަރާތުގައި ޖިންސީ ގުނަވަން އަދި ފަރުޖު ހިމެނޭ ހިސާބުގައިވާ ދެތުންފަތެވެ. ބޭރު ބޮޑު ތުންފަތް ވާއިރު އެއަށްވުރެ އެތެރެއިން ވަނީ ކުޑަ ތުންފަތެވެ. ބޮޑު ތުންފަތް އެކުލެވިގެންވަނީ ހަން އަދި ފެޓް އެކުލެވޭ ޓިޝޫ އިންނެވެ. ބާލިޣުވުމަށްފަހު ބޮޑު ތުންފަތުގެ ހަންގަނޑުގައި އާންމުކޮށް އިސްތަށި ފަޅައެވެ. އަންހެނަކު ކޮޅަށް ހުންނައިރު ފަރުޖުގެ ބޮޑު ބައެއް ބޮޑު ތުންފަތުން ނިވާކޮށްދެއެވެ. ޢާންމު ގޮތެއްގައި ބޮޑު ތުންފަތުގެ ހަމުގެ ކުލަ އާދައިގެ ހަމުކުލަ އާއި އެއްގޮތެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް މީހުންގެ މިބައިގެ ހަމުގެ ކުލަ ފިޔާތޮށި ނުވަތަ މުށި ކުލައަކަށްވެސް ހުރެދާނެއެވެ.

ކުޑަ ދެތުންފަތަކީ ބޮޑު ދެތުންފަތުގެ އެތެރެއިން ޖިންސީ ގުނަވަނުގެ ދޮރުގެ ވަށައިގެން ލެވިފައިވާ އެއްޗެކެވެ. ކުޑަ ދެތުންފަތް ދެފަރާތުން މައްޗަށް އައިސް ގުޅޭ ހިސާބުގެ މަތީގައި ވަނީ ކުޅަދިއްޔެވެ. ކުޅަދިނލީގެ ބޯކޮޅު ހިމާޔަތް ކުރުމަށް ވަށައިގެން ހަންކޮޅެއް ލެވިފައި ވެއެވެ.

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް
Mind Your Language

.

## އުފެއްދުން

## ޓްރާންސްމިޝަން
* 1 ވަނަ ސީރީސް: (13) 30 ޑިސެމްބަރ 1977 - 24 މާރޗް 1978 އަށް. (ހުކުރު ދުވަހު ރޭގަނޑު 7:00ގައި)
* 2 ވަނަ ސީރީސް: (8) 7 އޮކްޓޯބަރ - 25 ނޮވެމްބަރ 1978 އަށް· (ހޮނިހިރު ދުވަހު ހަވީރު 6:00ގައި)
* 3 ވަނަ ސީރީސް: (8) 27 އޮކްޓޯބަރ - 15 ޑިސެމްބަރ 1979 އަށް· (އާއްމު ގޮތެއްގައި ހޮނިހިރު ދުވަހު ހަވީރު 6:45 ގައި.)
* 4 ވަނަ ސީރީސް: (13) 4 ޖެނުއަރީ - 15 ޑިސެމްބަރ 1986 އަށް.

## ޑީވީޑީ ރިލީޒް

## ތަރިންގެ ލިސްޓް
thumb|right|200px|''Episode 14: Max and Giovanni are fighting in the class''.

* Barry Evans as Jeremy Brown
* Zara Nutley as Miss Courtney
* Francoise Pascal as Danielle Favre (Series 1-3)
* Dino Shafeek as Ali Nadim *(Series 1-3)
* [[Albert Moses]] as Ranjeet Singh
* [[Ricardo Montez]] as Juan Cervantes
* [[George Camiller]] as Giovanni Cupello
* [[Jacki Harding]] as Anna Schmidt
* [[Jamila Massey]] as Jamila Ranjha (Series 1-3)
* [[Pik-Sen Lim]] as Chung Su-Lee (Series 1-3)
* [[Robert Lee]] as Taro Nagazumi (Series 1-3)
* [[Kevork Malikyan]] as Maximillian Papandrious (Series 1-3)
* [[Tommy Godfrey]] as Sid (Series 1-3)
* [[Iris Sadler]] as Gladys (Series 1-3)
* [[Gabor Vernon]] as Zoltan Szabo (Series 2)
* [[Anna Bergman]] as Ingrid Svenson (Series 2,4)
* [[Jenny Lee-Wright]] as Maria Papandrious (Series 4)


== ޝަހްސިއްޔަތު ==

== އިތުރު މައުލޫމާތު ==

* The resurrected version in the mid to late 1980s was filmed at Uxbridge Technical College, Middlesex.
* Jamilla Massey who played the Indian lady Jamila Ranjha is now appearing as a character in [[BBC Radio 4]]'s long-running [[soap opera]] *The Archers*.

== ހަނދާން ނައްތާ ނުލެވޭނެ ބަސްތައް ==
ތިރީގައި މިވަނީ *'މައިންޑް ޔުއަރ ލެންގުއޭޖް** ގައި ތަރިން ގިނަގިނައިން ބޭނުންކުރާ ބަސްތަކެވެ.
* **އަލީ ނަދީމް** (ޕާކިސްތާނީ): ''"ސްކުއީޒް މީ ޕްލީޒް!"'', ''"އޯ ބްލައިމީ!"'', ''"ޖޮލީ ގުޑް"'',''"ޔޫ ޑޭމްން ފޫލް!"''

* **ޖިއޮވާނީ ކޮޕޭލޯ** (އިޓަލިއަން): ''"ސަންތާ މަރީޔާ!"'', ''"ހޮލީ ރެވިއޯލީ!"'', ''"ސިލެންޒިއޯ!"'', ''"ހޯކޭއި ކޮކޭއި!"''

* **މެކްސިމިލިއަން ޕަޕަންޑްރިއޯސް** (ގްރީކް): ''"ހޯކޭއި!"'', ''"އޯކޭ ބޮސް"''

* **ޖަމީލާ ރަންޖާ** (އިންޑިއަން): ''"ގޮޑް ހެފެނިން!"'',''"...މާސްޓަރ ޖީ..."''

* **ޑެލޮރިސް ކޯރޓްނީ** (ހެޑްމިސްޓްރެސް): ''"މިސް ކޯރޓްނީ، އިފް ޔޫ ޑޯންޓް މައިންޑް"''

* **Danielle Favre ** (French): ''"Zaz is very nice.i wuz like zo zu zam zing''"

* **Ranjeet Singh** (Indian Sikh): ''"A thousand apologies."''

* **Chung Su-Lee** (Chinese): ''"Chairman Mao, he says..."'' ''"The Democlatic Lepubric Of China"'', ''"...peace-roving Chinese!"''

* **Taro Nagazumi** (Japanese): ''"Ah-so" (proceeds forward and bows)''

* **Juan Cervantes** (Spanish): ''"Por favor?"'',''"s'awright"'', ''"One fate/fete/fit, Two fate/fete/fit!"'', ''"Wrong number!"''

* **Zoltan Szabo** (Hungarian): ''"Bocsánat?''"

* **Anna Schmidt** (German): ''"Wery Good!''"

* **Gladys the tea lady** (English): ''"Her ladyship wants to see you''"

* **Jeremy Brown** (English): ''"Is the old dragon in?''"

* **Sid the caretaker*' (English): *"You sure you got the right cucumber?''"

## އިތުރު ފާލަންތައް
* ޓްރިބިއުޓްސް ޓު މައިންޑް ޔުއަރ ލެންގުއޭޖް
* މައިންޑް ޔުއަރ ލެންގުއޭޖްގެ ތަންތަންކޮޅު
އުރަވަޅި

ފިރިހެނާގެ ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމްގެ ބައިތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ **އުރަވަޅި** ()އަކީ އޮށް އެއެއްޗެއްގެ ތެރޭގައި އޮންނަ ކޮތަޅެވެ. ފިރިހެނާ ބާލިޣުވުމުން އުރަވަޅީގެ ހަންގަނޑުގައި އިސްތަށި ފަޅައެވެ.

## އުރަވަޅީގެ ވަޒީފާ
އުރަވަޅީގެ ވަޒީފާ އަކީ އޮށުގެ ފިނިހޫނުމިން ވަކި މިންވަރެއްގައި ބެހެއްޓުމެވެ. އާއްމު ގޮތެއްގައި އޮށުގެ ފިނިހޫނުމިން ހަށިގަނޑުގެ އެހެން ހިސާބު ތަކަށްވުރެ ދަށްވާނެއެވެ. އޮށުގައި ހުންނަން ޖެހޭ ނަމޫނާ ފިނިހޫނުމިނެއް ކަމަށް ބެލެވެނީ 34.4 ޑިގްރީ ސެލްޒިއަސް އެވެ. ހަށިގަނޑު ޢާންމު ފިނިހޫނުމިން 36.7 ޑިގްރީ ސެލްޒިއަސް އަށް އޮށުގެ ފިނިހޫނުމިން ހިގައްޖެ ނަމަ ފިރިހެނާގެ ދަރިފަނި ނުވަތަ މަނަވީ ޙައިވާނަށް ގެއްލުން ލިބެއެވެ.

## އުރަވަޅިއަށް ކުރިމަތިވާ މައްސަލަތައް
އުރަވަޅިއަށް ދިމާވާ އެންމެ އާންމު މައްސަލައަކީ އުރަވަޅީގައި އެއްޗެއް ޖަމާވެ އުރަވަޅި ބޮޑުވެ ދުޅަވުމެވެ. މިސާލުތައް ތިރީގައި މިވަނީއެވެ. 
* ސިބަސިއަސް ސީސްޓް އުރަވަޅީގައި އުފެދުން
* އުރަވަޅީގައ ފެންޖަމާވެ ބޮޑުވުން
* އުރަވަޅީގައި ލޭޖަމާވެ ބޮޑުވުން
* އުރަވަޅީގައި މަނި ޖަމާވެ ބޮޑުވުން
* އުރަވަޅީގެ ލޭހޮޅިތައް ފުފި ބޮޑުވުން

އެހެނިހެން ޙާލަތްތައް
* އެއްޗެއްގައި ޖެހިގެން އުރަވަޅީގެ ހަންގަނޑު ދުޅަވުން: މިގޮތުން ރަތްވެ، ހަންގަނޑުގައި ހިރުވައި ރިއްސާގޮތް ވެއެވެ. މިހެން ދިމާވަނީ އެއްޗަކާއި ނުގުޅިއްޖެނަމަ އެވެ. މިސާލަކަށް އާ ޖަނގިޔަލެއް ނުދޮވެލުން، ބޭނުންކުރެވޭ ސާބޯންޏެއް ފަދަ އެއްޗަކުން ވެސް މިހެންވެދާނެއެވެ.
* ވައިފޭބުން
* ފަންގަސް އިންފެކްޝަން އަށަގަތުން

## އިތުރު ފޮޓޯތައް


 Image:Illu penis.jpg|ޖިންސީ ގުނަވަނުގެ އޮނިގަނޑު.
 Image:Gray1156.png|ވާޓިކަލް ސެކްޝަން ހަދާފައި.
 Image:Gray542.png|އިންޓާރނަލް ޕިއުޑެންޑަލް އާޓަރީގެ ސްޕަފިޝަލް ބްރާންޗް.


## އަދިވެސް ބައްލަވާ ލައްވާ

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް
މަނި އުފެދޭ ހޮޅިތައް

**މަނި އުފެދޭ ހޮޅިތައް** ()އަކީ  އޮށުގެ ތެރޭގައި ހުންނަ މަނި އުފައްދައިދޭ ކުދިކުދި ހޮޅިތަކެކެވެ. މިހޮޅިތަކުގެ ކައިރިފަށުގައިވާ އެޕިތީލިއަމް ގައިވާ ސާރޓޮލި ސެލް ހުރެއެވެ. ސާރޓޮލި ސެލްގެ ދެމެދުގައި ސްޕަމަޓޯޖެނިކް ސެލް ތައް ވެއެވެ. އަދި މިސެލްތައް ބައިބައިވަމުން ގޮސް ސްޕާރމް ސެލް ތައް އުފެދެއެވެ. މިހޮޅިތައް ހުންނަނީ އޮށުގެ އަރިމަތިން ފެށިގެން ގޮސް ހުރިހާ ދިމާލަކުން ރީޓީ ޓެސްޓިސް އާއި ގުޅިފައެވެ. ދެވައްތަރެއްގެ މިފަދަ ހޮޅިތައް ވެއެވެ. އެއީ އޮޅިފައިވާ ހޮޅިތަކާއި އަދި ސީދާ ހޮޅިތަކެވެ.

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް
ސްޕަމެޓިކް ކޯޑް

މިއީ ބަނޑުގެ ތިރިން ފެށިގެން އުރަވަޅި އަށް ފައިބައިފައިވާ ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމްގެ ބައިތައް ހިމެނޭ ކޯޓެއް ފަދަ އެއްޗެކެވެ. ސްޕަމެޓިކް ކޯޑްގެ ތެރެއިން ތިރިއަށް އުރަވަޅިއާއި ދިމާލަށް ގޮސްފައިވާ ބައިތަކުގެ ތެރޭގައި ތަފާތު ނާރުތައް، ލޭހޮޅިތައް، ލިމްފް ހޮޅިތައް، އަދި މަނި ހޮޅި ހިމެނެއެވެ. ސްޕަމެޓިކް ކޯޑް އުފެދިފައިވާ އިރު އޭގެ ބޭރުން 3 ފަށަލަ ލެވިފައިވެއެވެ. އެއީ އެކްސްޓާރނަލް ސްޕަމެޓިކް ފެޝިއާ، ކްރިމަސްޓެރިކް މަސަލް އަދި ފެޝިއާ، އަދި އިންޓާރނަލް ސްޕަމެޓިކް ފެޝިއާ ހިމެނެއެވެ.

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް
ރީޓީ ޓެސްޓިސް

**ރީޓީ ޓެސްޓިސް** އަކީ އޮށުގެ އެތެރެއިން މެދުގައި ކުދިކުދި ހޮޅިތަކެއް ގުޅިގެން އުފެދިފައިވާ ވިއުގަ އެކެވެ. ރީޓީ ޓެސްޓިސް ހުރަސްކޮށް މަނި އުފެދޭ ހޮޅިތަކުން މަނި އިފެރެންޓް ޑަކްޓްތަކަށް ގެންގޮސް ދެއެވެ. ރީޓީ ޓެސްޓިސްގެ ތެރޭގައި މަނީގެ ކޮންސެންޓްރޭޝަން މަތިވެގެން ދެއެވެ. މަނި ކޮންސެންޓްރޭޓްނުވެ، މަނި ގުދަނަށް ވާޞިލްވެއްޖެނަމަ ދަރިން ލިބުމުގައި މައްސަލަ ކުރިމަތިވުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ.

## އިތުރު ފޮޓޯތައް

 Image:Gray1149.png|އޮށުގެ ވާޓިކަލް ސެކްޝަން ހެދިފައި. މިއީ ޑަކްޓްތައް ދެއްކުމަށްޓަކައި ހެދިފައިވާ ގޮތެއް.


## އިތުރު ފާލަންތައް

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް
އިފެރެންޓް ޑަކްޓް

މިއީ އޮށުގެ ތެރޭގައިވާ ރީޓީ ޓެސްޓިސް އާއި މަނި ގުދަން ގުޅުވައިދޭ ކުދިކުދި މަގު ތަކެކެވެ. ނުވަތަ ކުދިކުދި ހޮޅިތަކެކެވެ. މާނައަކީ މަނިގުދަނަށް އޮށުގައި އުފެދޭ މަނި ދަނީ މިއިފެރެންޓް ޑަކްޓް ތަކުގެ އެހީގައެވެ.

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް
މަނި ގުދަން

މަނި ގުދަން () އަކީ އޮށުގެ ފަހަތުގައި ތަތްވެފައި އިންނަ އޮޅިފައިވާ ހޮޅިއެކެވެ. މަނި ގުދަންއިފެރެންޓް ޑަކްޓްތަކާއި މަނި ހޮޅި ގުޅުވާދެއެވެ. 

## ބެހިފައިވާ ބައިތައް
ފިރިހެނާގެ ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމްގައި ހިމެނޭ މަނި ގުދަން މައިގަނޑު 3 ބަޔަކަށް ބެހިގެން ވެއެވެ. އެއީ އަންނަނިވި ބައިތަކެވެ.

* ބޯ(Head / Caput) 
* ހަށިގަނޑު(Body/Corpus) 
* ނިގޫ(Tail/Cauda) 

## މަނި ރައްކާކޮށް ބޭރު ކުރުން

އޮށުގެ ތެރޭގައި އުފެދޭ މަނި އެންމެ ފުރަތަމަ ވަންނަނީ މަނި ގުދަނުގެ ބޮލަށެވެ. އެއަށްފަހު އޭގެ ޖިސްމަށް ވާޞިލްވެ، އެންމެ ފަހުން އޭގެ ނިގުލާ ހަމައަށް ދެއެވެ. މަނި ޚަޒާނާ ކުރެވިފައި ހުންނަނީ މަނި ގުދަނުގެ ނިގުލުގައެވެ. މީގެ އިތުރުން މަނި ގުދަނުގެ ތެރޭގައި މަނި އިތުރަށް ފުރިހަމަވެގެން ދެއެވެ.

## ބަލީގެ ޙާލަތް
* މަނި ގުދަން ދުޅަވުން އަކީ މަނި ގުދަން އަށް ދިމާވާ ވަރަށް ޢާންމު ބަލީގެ ޙާލަތެކެވެ.

## އެމްބްރިއޮލޮޖީ
އެމްބްރިއޮލޮޖިކަލް ގޮތުން ބަލާއިރު މަނި ގުދަން އުފެދެނީ މީސޯނެފްރޯސް އިންނެވެ. މިއީ ގުރުދާ އުފެދޭ ޓީޝޫ އެވެ.

## އިތުރު ފޮޓޯތައް

 Image:Illu repdt male.jpg|ފިރިހެނާގެ ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް.
 Image:Illu testis 1b.jpg|އޮށް
 Image:Mesorchium.svg|ކްރޮސް ސެކްޝަން ހެދުމުން ފެންނާނެގޮތުގެ ކުރެހުމެއް. 
Image:Epididymis.JPG|މައިކްރޮސްކޯޕުން ފެންނާނެގޮތް.


## އިތުރު ފާލަންތައް

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް
މަނި ހޮޅި

**މަނި ހޮޅި** ()އަކީ ފިރިހެނާގެ ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމްގައި މަނި ދައުރުކޮށްދޭ މަގެކެވެ. ކޮންމެ ފިރިހެނެއްގެ ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމްގައި މިފަދަ ދެ މަނިހޮޅި ވެއެވެ. ވަށައިގެން މަޑުމަހުގެ ފަށަލައެއް ލެވިފައިވާ މިހޮޅި އަކީ ކަނާތް ފަރާތު އަދި ވާތް ފަރާތުގައިވާ މަނި ހޮޅީގެ ފެށޭބައި(Epididymis) އިޖެކިއުލޭޓަރީ ޑަކްޓް އާއި ގުޅުވައިދޭ މަގެވެ. މާނައަކީ މަނި ހޮޅީގެ ފެށޭ ހިސާބުން ފެށިގެން ގޮސް އިޖެކިއުލޭޓަރީ ޑަކްޓް އާއި ހަމައަށް މަނި ގެންގޮސްދޭ ހޮޅިއެވެ. މަނިހޮޅީގެ ދިގުމިނުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 30 ސެންޓިމީޓަރު ހުރެއެވެ.

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް
މަނި ގޮށް

މަނި ގޮށް ()އަކީ ފިރިހެނާގެ ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމްގައި މަސާނާގެ ފުރަގަހުން ތިރީގައި ފުރަގަސް ފަރާތާއި މަސާނާއި ދެމެދު އިންނަ ދެގްލޭންޑް އެވެ. 5ސެންޓިމީޓަރުގެ ދިގުމިން ހުންނަ މިގްލޭންޑް އިން މަނި ދިޔައިގެ 70 އިންސައްތަ ދޫކުރެއެވެ. މިގޮތުން ދޫކުރާ ނުވަތަ ބޭރުކުރާ ދިޔައިގެ ތެރޭގައި ޕްރޮޓީންތައް، އެންޒައިމްތައް، ފްރަކްޓޯޒް، ދަވަ، ވިޓަމިންސީ، ފްލެވިން، އަދި ޕްރޮސްޓަގްލަންޑިން ފަދަ މާއްދާތައް ހިމެނެއެވެ.

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް
ޕްރޮސްޓޭޓް ގްލޭންޑް

ޕްރޮސްޓޭޓް ގްލޭންޑް ()އަކީ ފިރިހެނާގެ ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމްގައި ހިމެނޭ ގްލޭންޑް އެކެވެ. މިގްލޭންޑް އިންނަނީ މަސާނާގެ ތިރިން، ފުރަގަސް ފަރާތް ގެ ކުރިމައްޗަށް ވާގޮތަށެވެ. މިގްލޭންޑް އިން 30 އިންސައްތަ މަނި ދިޔަ () އިންސައްތަ ބޭރުކުރެއެވެ.

ޕްރޮސްޓޭޓް ގްލޭންޑްގައި ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް މަޑު މަސް(Smooth muscle) ހުރެެއެވެ. މަނި ބޭރުވެގެންދިއުން ކުރިމަތިވާ ހިނދު މަނިތައް ބޭރަށް ފޮނުވުމުގައި މިމަސްކޮޅުތައް އެހީތެރިވެއެވެ. މިގްލޭންޑް އިންނަނީ ކުރިން ވެސް ބުނިހެން މަސާނާގެ ތިރިން ކުޑަކަމުދާ ހޮޅި ވަށާލާފައެވެ. މާނައަކީ ކުޑަކަމުދާ ހޮޅި ގޮސްފައި އިންނާނީ ޕްރޮސްޓޭޓް ގްލޭންޑް ހުރަސް ކޮށެވެ.

## ވަޒީފާ
* ޕްރޮސްޓޭޓް ގްލޭންޑް ގެ މައިގަނޑު ވަޒީފާ އިން މަނިދިޔަ އުފައްދައި ރައްކާކޮށް ބޭރުކުރުމެވެ. އެގޮތުން %10 - 30 މަނިދިޔަ އުފައްދައި ބޭރުކުރެއެވެ. 
* ޕްރޮސްޓޭޓް ގްލޭންޑް ގައި ހިމެނޭ މަޑު މަސް ކޮޅު ތަކަކީ މަނިބޭރުވުމުގެ ތެރޭގައި މަނިތައް ބޭރަށް ފޮނުވުމުގައި އެހީތެރިވެދޭ އެއްޗެކެވެ. 

## ބަލިތައް
### ބިނައިން ޕްރޮސްޓެޓިކް ހައިޕަރޕްލޭސިއާ

**ބިނައިން ޕްރޮސްޓޭޓިކް ހައިޕާރޕްލޭސިއާ** އަކީ ޢުމުރުން ދުވސްވުމުގެ ސަބަބުން ފިރިހެނުންނަށް ދިމާވާ އެންމެ އުނދަގޫ އެއް މައްސަލަ އެވެ. މިއީ ޕްރޮސްޓޭޓް ގްލޭންޑް ދުޅަވެ ސައިޒުން ބޮޑުވުމުގެ މައްސަލައެވެ.ޕްރޮސްޓޭޓް ގްލޭންޑަކީ ޢުމުރުގެ ދެ ދުވަސްވަރެއްގައި އޭގެ ސައިޒަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އަންނަ ގުނަވަނެކެވެ. އެގޮތުން އެންމެ ފުރަތަމަ ބާލިޣުވާ އުމުރަށް އެޅޭ އިރު ޕްރޮސްޓޭޓް ގްލޭންޑް ގެ ސައިޒު ދެގުނައަށް ބޮޑުވެއެވެ. ދެން ޢުމުރުން 25 އަހަރުގަ އަނެއްކާވެސް ޕްރޮސްޓޭޓް ގްލޭންޑް ގެ ސައިޒު ބޮޑުވާން ފަށައެވެ. ނަމަވެސް މި ގްލޭންޑް ބޮޑުވުމުން ކުރިމަތިވާ އުނދަގޫތައް ދިމާވަނީ ޢުމުރުން 40 އަހަރު ވުމަށްފަހުގައެވެ. ދިރާސާތައް ދައްކާގޮތުން އެމެރިކާގައި ޢުމުރުން 60 ގެ އަހަރުތަކުގެ ފިރިހެނުންގެ 50 އިން ސައްތަ މީހުން “ބިނައިން ޕްރޮސްޓޭޓިކް ހައިޕާރޕްލޭސިއާ” ނުވަތަ ބީ.ޕީ.އެޗް އަށް ފަރުވާ ހޯދައެވެ. އަދި 70 އާއި 80 ގެ އަހަރުތަކުގެ ފިރިހެނުންގެ 90 އިން ސައތަ މީހުންނަށް މިމައްސަލަ ކުރިމަތިވާ ކަމަށް ހަމަ މިދިރާސާތަކުން ދައްކައެވެ. 

### ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރު

ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރު އަކީ ޕްރޮސްޓޭޓް ގްލޭންޑް އަށް ކެންސަރު ޖެހުމެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ފިރިހެނުންގެ ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް ގައި ހިމެނޭ ގުނަވަނެއް ކަމުން މިބާވަތުގެ ކެންސަރު ޖެހޭނީ ހަމައެކަނި ފިރިހެނުންނަށެވެ. ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރު ޖެހެން ދިމާވަނީ ޕްރޮސްޓޭޓް ގްލޭންޑް ގައި ހިމެނޭ ސެލްތައް މިއުޓޭޓްވެ، ކޮންޓްރޯލް ނުވާ މިންވަރަށް އިތުރުވާން ފެށުމުންނެވެ. އަދި މިސެލްތައް ހަށިގަނޑުގެ އެހެން ބައިތަކަށް ދެއެވެ.

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް
އިޖެކިއުލޭޓަރީ ޑަކްޓް

މަނިބޭރުވެގެން ދިއުން(Ejaculation) ކުރިމަތިވާ ހިނދު މަނި ހޮޅި(Vas deferens) ގައި ހުރި މަނި ކުޑަކަމުދާ ހޮޅި އަށް ގެންގޮސްދެނީ މިޑަކްޓް ނުވަތަ މަގު ހުރަސް ކޮށެވެ. ފިރިހެނާގެ ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމްގައި މީގެ ދެޑަކްޓް ހުރެއެވެ. އިޖެކިއުލޭޓަރީ ޑަކްޓް އުފެދިފައިވަނީ މަނިހޮޅި އާއި، މަނި ގޮށުން ނިކުމެފައި އިންނަ ޑަކްޓް ގުޅިގެންނެވެ. މިގޮތުން ދެބައި ގުޅިގެން އުފެދޭ ޑަކްޓް ޕްރޮސްޓޭޓް ގްލޭންޑްގެ ތެރެއިން ގޮސް ކުޑަކަމުދާ ހޮޅިއަށް ނިމެއެވެ. އަދި ކުޑަކަމުދާ ހޮޅިން ލާފައި ގޮސް ހަށިގަނޑުން މަނި ބޭރުވެއެވެ.

ޕްރޮސްޓޭޓް ގްލޭންޑް އަށް ކުރިމަތިވާ ބިނައިން ޕްރޮސްޓެޓިކް ހައިޕަޕްލޭސިއާ ރަގަޅު ކުރުމަށް ކުރެވޭ އޮޕަރޭޝަންގެ ތެރޭގައި ބައެއް ފަހަރު މިޑަކްޓަށް ގެއްލުން ލިބޭގޮތް ވެއެވެ. މިގޮތަށް ގެއްލުން ލިބިއްޖެނަމަ، އެތެރެއަށް ވެރުން ނުވަތަ ފަހަތަށް ވެރުން(Retrograde ejaculation) ކުރިމަތި ކުރުވައެވެ.

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް
ފަރުޖު

ފަރުޖަކީ ބޭރަށް ފެންނަން އިންނަ އަންހެނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަނެވެ.ނުވަތަ އަންހެނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަން ބޭރަށް ހުޅުވިފައި ތަނެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި ފަރުޖޭ ބުނުމުން މީހުން މާނަ ކުރަނީ އަންހެނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަން ނުވަތަ ވެޖައިނާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ހަގީގަތަކީ އަންހެނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަނަކީ އެތެރެއިން ލެވިފައިވާ ނުވަތަ އެތެރޭގައިވާ ބައެކެވެ. އަދި ފަރުޖަކީ ހަށިގަނޑުން ބޭރުގައި ފެންނަ އިންނަ ޖިންސީ ގުނަވަނުގެ ނުވަތަ ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމްގެ ބައެކެވެ.

ފަރުޖު ގައި ހިމެނޭ ބައިތަކުގެ ތެރޭގައި ފަރުޖު ހިމެނޭ ހިސާބުގައި ޖަމާވެފައިވާ ފެޓް އެކުލެވޭ ޓިޝޫތައް، ނުވަތަ ފެޓް ބޮޑިވަރު، ބޮޑު ދެތުންފަތް، ކުޑަ ދެތުންފަތް، ކުޑަކަމުދާ ހޮޅީގެ ލޯވަޅު، ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގާ ލޯވަޅު، ބިކުރުގެ ދުލިފަށް އަދި ފަރުޖާއި ފުރަގަސް ފަރާތު ދޮރާއި ދެމެދުގައިވާ ހިސާބު ހިމެނެއެވެ.

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް
ފިރިހެން ހަށީގެ ބޯ ނިވައިކޮށްދޭ ހަންކޮޅު

ފިރިހެން ހަށީގެ ބޯ ނިވައިކޮށްދޭ ހަންކޮޅު()

 އަކީ ޚިތާނުކުރީމާ ޒަކަރުން ފާޅުވާ ހިސާބު ނިވައިކޮށްދޭން އިންނަ ހަންކޮޅެކެވެ. 
މިއީ ހަމާއި، ތެތްދުލިފަށް އެކުލެވިގެން އުފެދިފައިވާ ފަށަލައެވެ. ފިރިހެން ހައްޓަށް ވަރުޖެހި ސީދާ ނުވެ ހުންނަ ހިނދު ކުޑަކަމުދާ ހޮޅީގެ ދޮރު މިހަންކޮޅުގެ ސަބަބުން ނިވައިކޮށްދެއެވެ. ޚިތާނު ކުރުމުގެ ތެރޭގައި މިހަންކޮޅު ވަކިކޮށް ނަގައެވެ. މިހަންކޮޅުގެ ބޭރުން އިންނަނީ ހަމަ ފިރިހެންހަށީގައިވާ ހަމެކޭ އެއްފަދަ ހަންކޮޅެކެވެ. އެކަމަކު އެތެރެ ފުށުން ލެވިފައި އިންނަނީ ތެތް ދުލިފަށެވެ.

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް
ފިރިހެން ހަށި

މިއީ ފިރިހެނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަނެވެ. ފިރިހެނުން ކުޑަކަމުދާއިރު ކުޑަކަމުދާ ތަކެއްޗާއި، ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގާއިރު މަނި ބޭރުވެގެންދަނީ ޖިންސީ ގުނަވަންގެ މެދުން ބޭރަށް ހުޅުވިފައިވާ ކުޑަކަމުދާ ހޮޅީގެ ދޮރުންނެވެ. ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގުމުގެ ތެރޭގައި އަންހެނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަނަ

ފިރިހެން ކުއްޖަކު ބާލިޣުވާ އުމުރަށް އެޅުމުން އޮށާއި، ފިރިހެން ހަށި އަދި ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމްގެ އެހެން ބައިތައް ވެސް ހެދިބޮޑުވާން ފަށައެވެ. އެގޮތުން އުމުރުން 18 އަހަރުން ވަންދެން ފިރިހެން ހަށި ދިގުވަމުން ދެއެވެ. ފިރިހެން ހަށި ފުޅާވެ ފަލަވަން ފަށަނީ އުމުރުން 11 އަހަރުން ފެށިގެންނެވެ.

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް
ސާރޓޯލީ ސެލް

ސާރޓޯލީ ސެލްތަކަކީ މަނި އުފައްދައިދޭ ކުދިކުދި ހޮޅިތަކުގެ ކައިރިފަށުގައިވާ އެޕިތީލިއަމް ގައި ހުންނަ ސެލްތަކެކެވެ. މިސެލްގެ ބޭރު ފަށަލައިގައި ފޮލިކިއުލާރ ސްޓިމިއުލޭޓިންގ ހޯރމޯން(FSH) އަށް ރިސެޕްޓަރ ތަކެއް ވެއެވެ. އަދި މިބުނި ހޯރމޯންގެ ސަބަބުން މި ސެލްތައް ހީވާގިވެ، މުރާލި ކުރުވައެވެ. ބޮޑުވަމުން އަންނަ ސްޕާރމް ސެލްތަކަށް ކާންދީ ބޮޑުކުރުމުގައި ސާރޓޮލި ސެލްތައް ބައިވެރިވެއެވެ.

## ވަޒީފާ
ސާރޓޯލީ ސެލްތަކުން އަންނަނިވި ހޯރމޯންތައް ދޫކުރެއެވެ. 
* އެންޓި މުލޭރިއަން ހޯރމޯން: ކުޑަ ދަރިފުޅު ބަނޑުގައި އޮންނަ ދުވަސްވަރު 
* އިންހިބިން، އެކްޓިވިން: ބާލިޣުވުމަށްފަހު 
* އެންޑްރޯޖަން ބައިންޑިންގ ޕްރޮޓީން: މަނި އުފެދި ފުރިހަމަވުން ހަލުއިކޮށްދެއެވެ.
* ގްލައަލް ސެލް-ލައިން ޑިރައިވްޑް ނިއުރޯޓްރޮޕިކް ފެކްޓަރ
* ބްލަޑް ޓެސްޓިސް ބެރިއަރ އުފެދިފައިވަނީ ދެ ސާރޓޯލީ ސެލް ދެމެދުގައެވެ.

## ނަންދެވުނުގޮތް
* ސާރޓޯލީ ސެލް އަށް މިނަންދެވުނީ އިޓަލީގެ ޢިލްމްވެރިޔާ އެންރިކޯ ސާރޓޯލީ އިޓަލީގެ ޕެވިއާ ޔުނިވަސިޓީގައި ތަޢުލީމު ޙާޞިލް ކުރެއްވި ދުވަސްވަރު މިސެލް ހޯއްދެވުމާއި ގުޅިގެންނެވެ.
* 1865 ވަނަ ސާޓޯލީ މިސެލްގެ ވާހަކަ އިޢްލާން ކުރީ 1862 ވަނަ އަހަރު ގަތް މައިކްރޮސްކޯޕެއްގެ އެހީގައި ހޯއްދުންތައް ހޯއްދެވުމަށްފަހު ގައެވެ.
* 1865 ވަނަ އަހަރު ސާރޓޯލީ ފުރަތަމަ މިސެލް އަށް ދީފައިވާ ނަމަކީ *ޓްރީ ލައިކް ސެލް* ނުވަތަ *ސްޓްރިންޖީ ސެލް* އެވެ. އަދި ފަހުން *މަދަރ ސެލް* އޭ ވެސް ކިޔައިފައި ވެއެވެ. ސާރޓޯލީ ސެލް އޭ ކިޔުނީ 1888 ވަނަ އަހަރުއެވެ. މިނަން ސާރޓޯލީ އާއިލާގެ ނަމާއި ގުޅުވައިގެން ދިނީ އެހެން އިލްމު ވެރިއެކެވެ.
* 2006 ވަނަ އަހަރާއި ހަމައަށް ސާރޓޯލީ ސެލް އަށް ޚާއްޞަކުރެވިގެން ބޮޑު 2 ރިފަރެންސް ތައްޔާރުކޮށް ނެރެފައި ވެއެވެ.

## ބަލީގެ ޙާލަތްތައް
ސާރޓޯލީ -ލީޑިގް ސެލް ޓިއުމަރަކީ ސެކްސް-ކޯޑް ސްޓްރޯމަލް ޓިއުމަރ ގެ ބައެކެވެ.

## އިތުރު ފާލަންތައް

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް
އަޙުމަދު ޝަހީދު

ޑރ. އަހްމަދު ޝަހީދު ސްޓްރެޓެޖިކް ސްޓަޑީޒްއިން ޑިގްރީ (ބީ.އެސް.ސީ.އިކޯން) ޙާޞިލް ކުރެއްވީ 1989 ވަނަ އަހަރު އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ޔުނިވަސިޓީ އޮފް އެބްރިސްޓްވިދް އިންނެވެ. އެއަށްފަހު 1995 ވަނަ އަހަރު އޮސްޓްރޭލިއާގެ ބްރިސްބަންގެ ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ކުއިންސްލޭންޑުން ޕީ.އެޗް.ޑީ ޙާޞިލްކުރެއްވިއެވެ.

1982 ވަނަ އަހަރުގައި ފޮރިން މިނިސްޓްރީއާ ގުޅިވަޑައިގެން، ޑރ. ޝަހީދު ދެއަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަކަށް ނިއުޔޯކުގައި ހުންނަ ޔޫ.އެން.އަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދާއިމީ މިޝަންގައި މަސައްކަތްކުރެއްވިއެވެ. ފުރަތަމަ ޑިގްރީ ޙާޞިލް ކުރެއްވުމަށްފަހު، 1991 ވަނަ އަހަރު އޮސްޓްރޭލިއާއަށް ޕީ.އެޗް.ޑީ އަށް ކިޔަވާވިދާޅުވުމަށް ވަޑައިގަތުމުގެ ކުރިން، ފޮރިން މިނިސްޓްރީގައި ރިސަރޗް އެންޑް އެނެލެސިސް ސެކްޝަނެއް ޑރ. ޝަހީދު ވަނީ ޤާއިމްކުރައްވާފައެވެ.

1995 ވަނަ އަހަރު ރާއްޖެ ވަޑައިގެން، ފޮރިން މިނިސްޓްރީގެ ބައިލެޓެރަލް ޑިވިޜަންގައި ޑރ. ޝަހީދު މަސައްކަތްކުރެއްވިއެވެ. އެއަށްފަހު، ސާކް ޑިވިޜަންގެ އެންމެ އިސް މަގާމަށް ޑރ.ޝަހީދު ވަނީ އައްޔަނުކޮށްފައެވެ. އަދި 1997 ވަނަ އަހަރު މާލޭގައި ބޭއްވި ސާކް ސަމިޓަށް ފަހު، ސާކް ގެ "އެމިނަންޓް ޕާސަންސް ގްރޫޕް" އަށް ޑރ. ޝަހީދު އައްޔަނުކުރެއްވުމުން، އެ މަޤާމުގައި ހުންނަވައިގެން ސާކްގެ އިޖްތިމާޢީ އެއްބަސްވުމެއް އެކުލަވާލެއްވިއެވެ.

1999 ވަނަ އަހަރުގެ ޖަނަވަރީ މަހުން ފެށިގެން 2004 ވަނަ އަހަރުގެ މޭ މަހާ ހަމައަށް، ފޮރިން މިނިސްޓްރީގެ ޕާމަނަންޓް ސެކްރެޓެރީގެ މަޤާމު ފުރުއްވުމަށްފަހު، 2004 ވަނަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހުން 2005 ވަނަ އަހަރުގެ ޖުލައި މަހާ ހަމައަށް، މިނިސްޓަރުގެ ނާއިބާ އެއްފެންވަރެއްގެ މަޤާމެއްގެ ގޮތުގައި ޗީފް ގަވަރމަންޓް ސްޕޯކްޕާސަންގެ މަޤާމުވެސް ޑރ. ޝަހީދު ވަނީ  ފުރުއްވާފައެވެ.

2005 ޖުލައި 14 ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން، ޑރ. ޝަހީދު ފުރައްވަމުން ގެންދަވަނީ މިނިސްޓަރ އޮފް ފޮރިން އެފައާޒް ގެ މަޤާމެވެ.

ޑރ. ޝަހީދަކީ އޯޕަން ސޮސައިޓީ އެސޯސިއޭޝަންގެ އެއްމުއައްސިސެވެ. މީގެ އިތުރުން ޑރ. ޝަހީދަކީ ސައުތު އޭޝިއާ ފައުންޑޭޝަން މޯލްޑިވްސް ޗެޕްޓަރ ގެ ޗެއާރޕާސަންވެސް މެއެވެ. ޑރ. ޝަހީދު ވަނީ ބައިނަލް އަޤްވާމީ ފެންވަރުގަޔާއި ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ބޭއްވުނު ތަފާތު ބައްދަލުވުންތަކުގައި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސަރަހައްދީ އެއްބައިވަންތަކަމާއި، ޤައުމީ ސަލާމަތާއި، ޓެރަރިޒަމް އަދި ސިޔާސީ ތަރައްޤީއާ ބެހޭ ގިނަ ކަރުދާސްތަކެއް ހުށަހަޅުއްވާފައެވެ.

2004 ވަނަ އަހަރު ޑރ. ޝަހީދު ވަނީ ރައްޔިތުންގެ ޚާއްޞަ މަޖިލީހުގެ މެންބަރަކަށް އައްޔަނުކޮށްފައެވެ. ޑރ. ޝަހީދަކީ ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ ޕާޓީގެ އެއް މުއައްސިސްގެ އިތުރުން އިސްލާހު ގެނައުމަށް މަސައްކަތްކުރާ ޖަމާއަތެއްކަމަށްވާ "ނިއު މޯލްޑިވްސް" ގެ މެންބަރެކެވެ.

ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ޢަބްދުﷲ މަޢުޞޫމް

ޑރ. ޢަބްދުﷲ މަޢުޞޫމަކީ ހއ. ކެލައަށް ނިސްބަތްވެވަޑައިގަންނަވާ ބޭފުޅެކެވެ. 

ޑރ. ޢަބްދުﷲ މަޢުޞޫމް ވަނީ އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ދަ ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ބާރމިންގހަމްގެ ސްކޫލް އޮފް ޕަބްލިކް ޕޮލިސީގައި އާރބަން އެންޑް ރީޖަނަލް ސްޓަޑީޒުގެ ރޮނގުން 2004ވަނަ އަހަރު ޕީއެޗްޑީ ޙާޞިލުކުރައްވައިފައެވެ. އަދި އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް އުލްސްޓާގައި ހޮޓެލް އެންޑް ކޭޓަރިންގެ ދާއިރާއިން މާސްޓަރ އޮފް ސައިންސް ވެސް ޙާޞިލުކުރައްވައިފައިވެއެވެ. މަތީ ތަޢުލީމު ޙާޞިލުކުރެއްވުމަށް ޓަކައި އިންގްލެންޑް، ނޮދަން އަޔަރލެންޑް، ޖަރުމަނު، މެލޭޝިޔާގައި 10 އަހަރަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަސް ހޭދަކުރައްވައިފައިވެއެވެ.

ޑރ. ޢަބްދުﷲ މަޢުޞޫމް ވަނީ 2008ވަނަ އަހަރު މިނިސްޓަރ އޮފް ޓޫރިޒަމް އެންޑް ސިވިލް އޭވިއޭޝަންގެ މަޤާމާއި، ޑެޕިއުޓީ މިނިސްޓަރ އޮފް ޓޫރިޒަމް އެންޑް ސިވިލް އޭވިއޭޝަންގެ މަޤާމާއި، މިނިސްޓަރ އޮފް އެންވަޔަރަންމަންޓް، އެނަރޖީ އެންޑް ވޯޓަރގެ މަޤާމާއި، 2009ވަނަ އަހަރު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ކެލާ ދާއިރާގެ މެންބަރުކަމާއި، މޯލްޑިވްސް ޓޫރިޒަމް ޕްރޮމޯޝަން ބޯޑުގެ އިސް މަޤާމުތައް ފުރުއްވައިފައެވެ. އަދި، އެ މަނިކުފާނު ވަނީ މޯލްޑިވްސް އެސޯސިއޭޝަން އޮފް ޓޫރިޒަމް އިންޑަސްޓްރީ (މަޓީ) ގެ ބޯޑް މެންބަރުކަމުގެ މަޤާމު ވެސް ފުރުއްވާފައެވެ.

ޑރ. ޢަބްދުﷲ މަޢުޞޫމް ޚާރިޖީ ދާއިރާގައި އަދާކުރެއްވި މަޤާމުތަކުގެ ތެރޭގައި، ސިންގަޕޫރަށް ދިވެހިރާއްޖެއިން ކަނޑައަޅުއްވައިފައި ހުންނަވާ ހައި ކޮމިޝަނަރުގެ މަޤާމާއި، ކޮމަންވެލްތް އޮފް އޮސްޓްރޭލިއާއަށް ދިވެހިރާއްޖެއިން ކަނޑައަޅުއްވައިފައި ހުންނަވާ ނޮން-ރެސިޑެންޓް ހައި ކޮމިޝަނަރުގެ މަޤާމާއި، ނިއުޒިލޭންޑަށް ދިވެހިރާއްޖެއިން ކަނޑައަޅުއްވައިފައި ހުންނަވާ ނޮން-ރެސިޑެންޓް ހައިކޮމިޝަނަރުގެ މަޤާމު ވެސް ހިމެނެއެވެ. 

ޑރ. ޢަބްދުﷲ މަޢުޞޫމް ދިވެހި ސަރުކާރުގައި އެންމެ ފަހުން އަދާކުރެއްވި މަޤާމަކީ ރައީސް އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ޞާލިޙްގެ ސަރުކާރުގައި މިނިސްޓަރ އޮފް ޓޫރިޒަމްގެ މަޤާމެވެ. އެ މަޤާމަށް ޑރ. މަޢުޞޫމް ޢައްޔަންކުރެއްވީ 2020 އޮގަސްޓު 6ވަނަ ދުވަހުއެވެ. ރައީސް ޞާލިޙްގެ ވެރިކަން 2023 ނޮވެންބަރު 17ވަނަ ދުވަހު ނިމުމާ ހަމައަށް އެ މަޤާމު އަދާކުރައްވައިފައިވެއެވެ. 

ޑރ. ޢަބްދުﷲ މަޢުޞޫމް ޕީއެޗްޑީ ޙާޞިލުކުރައްވައިފައިވާތީ، 2004ވަނަ އަހަރު ސަރުކާރުން ދެއްވާ ޚާއްޞަ އިނާމު ލިބިވަޑައިގެންފައިވެއެވެ. 

ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ޢަބުދުލް މުޙުސިން މުޙައްމަދު

ޑރ. ޢަބްދުލްމުޙްސިން މުޙައްމަދަކީ ތައުލީމީ ދާއިރާ އިން ޕީއެޗްޑީ ނުވަތަ ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސަފީ ހައްދަވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. ޑރ. ޢަބްދުލްމުޙްސިން މުޙައްމަދު ޕީއެޗްޑީ ހެއްދެވި އިރު ޚާއްޞަވެ ލެއްވީ ފިޒިކްސްގެ ދާއިރާ އިންނެވެ. ޑރ. ޢަބްދުލްމުޙްސިން މުޙައްމަދު ފުރަތަމަ ޑިގްރީ ޙާޞިލްކުރެއްވީ ސަޢޫދީ އަރަބިއްޔާ އިންނެވެ. މާސްޓާރސް އަދި ޕީއެޗްޑީ ޙާޞިލް ކުރެއްވީ އޮސްޓްރޭލިޔާ އިންނެވެ.

ޑރ. ޢަބްދުލްމުޙްސިން މުޙައްމަދު އަދާކުރެއްވި މަޤާމުތަކުގެ ތެރޭގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތަޢުލީމް ކުރިއަރުވާ މަރުކަޒުގެ ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލްކަން، ޑިޕާޓްމަންޓް ހަޔަރ އެޑިޔުކޭޝަންގެ އެކްޒެކްޓިވް ޑިރެކްޓަރކަން، މިނިސްޓަރ އޮފް އެޑިޔުކޭޝަންގެ ނާއިބުކަން އަދި މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޑިޔުކޭޝަންގައި އަދާކުރެއްވި ތަފާތު މަގާމްތައް ހިމެނެއެވެ.

ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
މުޙައްމަދު ޝިހާމް އާދަމް

ޑރ **މުޙައްމަދު ޝިހާމް އާދަމް** ޕީއެޗްޑީ ހައްދެވިއިރު ތީސެސިސް ލިޔުއްވި މައުޟޫއަކީ *ޕޮޕިއުލޭޝަން ޑައިނަމިކްސް އެންޑް އެސެސްމަންޓް އޮފް ސްކިޕްޖެކް ޓޫނާ އިން ދަ މޯލްޑިވްސް*ނުވަތަ *ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ކަނޑުތަކުގައި އުޅޭ ކަޅުބިލަ މަސް*މިމައުޟޫ އަށެވެ. ޑރ މުޙައްމަދު ޝިހާމް އާދަމް ޕީއެޗްޑީ ހެއްދަވާފައިވަނީ ކޮންޓިޓޭޓިވް ފިޝަރީޒް އެސެސްމެންޓް އެންޑް މެނޭޖްމަންޓްގެ ދާއިރާއިންނެވެ. ޑރ މުޙައްމަދު ޝިހާމް އާދަމް އަކީ ހއ. ކެލައަށް އުފަން ބޭފުޅެކެވެ.

ޑރ މުޙައްމަދު ޝިހާމް އާދަމް ޕީއެޗްޑީ ޙާޞިލް ކުރައްވާފައިވަނީ ސެޕްޓެމްބަރު 1996ން ޑިސެމްބަރު 1999 އަށް އިގިރޭސި ވިލާތުގެ އިމްޕީރަލް ކޮލެޖް އޮފް ސައިންސް، ޓެކްނޮލޮޖީ އެންޑް މެޑިސިން ގައެވެ. އެއްކޮށް ފޮތް ލިޔުއްވައި ނިމި ޕީއެޗްޑީ ޙާޞިލްކުރެއްވީ ސެޕްޓެމްބަރު 2003 ގައެވެ.ޑރ މުޙައްމަދު ޝިހާމް އާދަމް ޕީއެޗްޑީ ހެއްދެވުމަށްފަހު 3 އަހަރު ދުވަސް ވަންދެން އެމެރިކާގެ ޔުނިވަސިޓީ އޮފް ހަވާއީގައި މަސްވެރިކަމުގެ ދާއިރާގެ ތަފާތު ދިރާސާތައް ކުރައްވައި ތަޖުރިބާތައް ހޯއްދަވާފައި ވެއެވެ.

ޑރ މުޙައްމަދު ޝިހާމް އާދަމް ފުރަތަމަ ޑިގްރީ ހެއްދެވީ އިގިރޭސި ވިލާތުގެ ނިއު ކާސަލް ގައެވެ. މާސްޓާރސް ހެއްދެވީ ވޭލްސް ގައެވެ. ޑރ މުޙައްމަދު ޝިހާމް އާދަމް ކުރިން ހުންނެވީ މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިޝަރީޒް އެންޑް އެގްރިކަލްޗަރ ގެ ދަށުން ހިންގަވާ މެރިން ރިސާރޗް ސެންޓަރުގެ ޑިރެކްޓަރެއްގެ ވަޒީފާގައެވެ. ޑރ މުޙައްމަދު ޝިހާމް އާދަމް މިހާރު ހުންނެވީ މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިޝަރީޒް އެންޑް އެގްރިކަލްޗަރުގެ އެގްޒެކްޓިވް ޑިރެކްޓަރުގެ މަގާމްގައެވެ. ސަރުކާރުން ދެއްވާ ޚާއްޞަ އިނާމް 2003 ވަނަ އަހަރު ޑރ މުޙައްމަދު ޝިހާމް އާދަމް ލިބިލައްވާފައި ވެއެވެ.

## އިތުރު ފާލަންތައް
*ޑރ މުޙައްމަދު ޝިހާމް އާދަމްގެ ލިޔުމެއް

ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
އޮމާމަސް

ފިރިހެންހަށީގެ ބޯ() އަކީ ފިރިހެން ހަށީގެ ކޮޅެވެ. މިތަނަށް ފިރިހެން ހަށީގެ ހެލްމެޓް އޭ ވެސް ކިޔައެވެ.ފިރިހެން ހަށީގެ ބޯ ނިވައިކޮށްދޭ ހަންކޮޅުގެ ސަބަބުން ޚިތާނު ނުކުރާ މީހުންގެ މިބައި އިންނަނީ ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ނޫނީ އެއްކޮށް ފޮރުވިފައެވެ. ޚިތާނު ކޮށްފައި ތިބޭ މީހުންގެ ފިރިހެން ހަށީގެ  
thumb
ބޯ އަބަދުވެސް ފެންނަށް އިންނާނެއެވެ. **އޮމާމަސް** މިހެން ވެސް މިތަނަށް ކިޔައެވެ. 

ޚިތާނު ނުކޮށް ތިބޭ މީހުން ވެސް ، އަމިއްލައަށް ޖިންސީ އެދުން ފުއްދުން، ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގުން، ނުވަތަ ފިރިހެން ހަށި ވަރުޖެހި ސީދާވުން، ފަދަ ޙާލަތްތަކުގައި ފިރިހެން ހަށީގެ ބޯ ރީތިކޮށް ފެންނަން އިންނާނެއެވެ. އެއީ މިފަދަ ޙާލަތްތަކުގައި ބޯ ނިވައިކޮށްދޭ ހަންކޮޅަށް ވާންވެ، ފަހަތަށް ޖެހިގެންދާތީއެވެ.

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް
ބަލްބޯ ޔުރެތުރަލް ގްލޭންޑް

ބަލްބޯ ޔުރެތުރަލް ގްލޭންޑްތައް ނުވަތަ ކައުޕާރސް ގްލޭންޑް ތަކަކީ ފިރިހެނާގެ ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމްގައި ހިމެނޭ ކުދިކުދި ގްލޭންޑް ތަކެކެވެ. ނުވަތަ މިނިޒާމްގައި ހިމެނޭ ދެގްލޭންޑް އެވެ. ފިރިހެނުންގެ ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމްގައިވާ ކައުޕާރސް ގްލޭންޑް އާ އެއްގޮތްކަމެއް ހުންނަ ގްލޭންޑެއް ކަމަށް އަންހެނުންގެ ހަށިގަނޑުގައި އިންނަނީ ބާރތޮލިން ގްލޭންޑް އެވެ.

ބަލްބޯ ޔުރެތުރަލް ގްލޭންޑްތައް ހުންނަނީ ފިރިހެންހަށީގެ ބުނޑުގައި(ފެށޭ ހިސާބުގައި)، ކުޑަކަމުދާ ހޮޅީގެ ފުރަގަހުން އެއް އަރިމައްޗެއްގައެވެ. މިގްލޭންޑްތަކާ ކުޑަކަމުދާ ހޮޅި ގުޅައިދެނީ ކުޑަ މަގަކުންނެވެ. މިމަގު ދިގުމިނުގައި 2.5 ސެންޓިމީޓަރު ހުރެއެވެ. ކުޑަކުޑަ އޮށެއްގެ ސައިޒަށް ގުޅިފައި އިންނަ މިދެގްލޭންޑް އުމުރުން ދުވަސްވާ ވަރަކަށް އޭގެ ސައިޒުން ކުޑަވެއެވެ.

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް
ޢަބުދުއް ސައްތާރު ޔޫސުފް

ޑރ. ޢަބްދުއްސައްތާރު ޔޫސުފަކީ އެމެރިކާގެ ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ނޯތު ކެރޮލައިނާގައި ޕަބްލިކް ހެލްތްގެ ރޮނގުން ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސަފީ (ޕީ.އެޗް.ޑީ) ޙާސިލު ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. ކުރިން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހެލްތު މިނިސްޓްރީގެ ނާއިބުކަން ޑރ. ޢަބްދުއްސައްތާރު ޔޫސުފް އަދާކުރައްވާފައި ވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން މިނިސްޓްރީ އޮފް ޕްލޭނިންގ އެންވަޔަރމަންޓް އެންޑް ހިއުމަން ރިސޯސަސްގެ ނާއިބުކަން ވެސް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. އަދި ދުނިޔޭގެ ޞިއްޙަތު ޖަމްޢިއްޔާގެ ދެކުނު އޭޝިޔާ ސަރަޙައްދަށް ކަނޑައަޅާފައި ހުންނަ މަންދޫބުކަން ވެސް ޑރ. ޢަބްދުއްސައްތާރު ޔޫސުފް ވަނީ ކުރައްވައިފައެވެ.

ޑރ. ޢަބްދުއްސައްތާރު ޔޫސުފަކީ ދުނިޔޭގެ ޞިއްޙަތު ޖަމްޢިއްޔާގެ ދެކުނު އޭޝިޔާ ސަރަޙައްދުގެ ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް ސަސްޓެއިނަބަލް ޑިވޮލޮޕްމަންޓް އެންޑް ހެލްތީ އެންވައިރޮމަންޓް ގެ ޑިރެކްޓަރެވެ. ޑރ ޢަބުދުއް ސައްތާރު ޔޫސުފް  ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސަފީ ހެއްދެވީ 1990 ވަނަ އަހަރު އެމެރިކާގެ ނޯރތު ކެރޮލީނާ ޔުނިވަސިޓީގައި ޢާންމު ޞިއްޙަތުގެ ދާއިރާއިންނެވެ. ޑރ. ޢަބްދުއްސައްތާރު ޔޫސުފަކީ ޖާނަލް އޮފް ވޯލްޑް ހެލްތު އެންޑް ޕޮޕިއުލޭޝަންގެ އެޑްވައިޒަރީ ބޯޑްގެ މެންބަރެއްވެސް މެއެވެ.

ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
މުޙައްމަދު ލަތީފް

thumb|ޑރ މުޙައްމަދު ލަތީފް
ޑރ **މުޙައްމަދު ލަތީފް** އަކީ އދ. އަށް ދިވެހިރާއްޖެ އިން ކަނޑައަޅާފައި ހުންނަ ދާއިމީ މަންދޫބު އެވެ. ޑރ މުޙައްމަދު ލަތީފް ގެ ސަފީރު ކަމުގެ ފަތްކޮޅު އދ. ގެ ސެކެޓްރީ އަށް ޖެނެރަލް އަށް އަރުވާފައިވަނީ 11 ނޮވެމްބަރު 2002 ގައެވެ. އދ އަށް ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ ދާއިމީ މަންދޫބަކަށް އިސްކުރެއްވުމުގެ ކުރިން ޑރ މުޙައްމަދު ލަތީފް ހުންނެވީ ދިވެހިރާއްޖެ އިން އެމެރިކާއަށް ކަނޑައަޅުއްވާފައި ހުންނަ ސަފީރުގެ ގޮތުގައެވެ.

## އަމިއްލަ ދިރިއުޅުން
 
ޑރ މުޙައްމަދު ލަތީފް އަކީ ތ.އަތޮޅު ކިބިނދޫ އަށް އުފަން ބޭފުޅެކެވެ. ޑރ މުޙައްމަދު ލަތީފް ކައިވެނި ބައްލަވައިގެން އުޅުއްވަނީ ކުރިން ފ.އަތޮޅު އަތޮޅުވެރިކަމުގެ މަގާމްގައި ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ހުންނެވި ޒަކަރިއްޔާ ޙަމީދު ދަރި ކަނބަލުން ޝަކީލާ ޒަކަރިއްޔާ ޙަމީދު އާއެވެ. ޑރ މުޙައްމަދު ލަތީފް އާއި ޝަކީލާއަށް 3 ކުދިން ލިބިފައި ވެއެވެ.

## ތަޢުލީމީ ދައުރު
 
ޑރ މުޙައްމަދު ލަތީފް ޕީއެޗްޑީ ހައްދަވާފައިވަނީ އެޑިޔުކޭޝަން ޕްލޭނިންގ ގެ ދާއިރާ އިންނެވެ. މާސްޓާރސް ހައްދަވާފައިވަނީ ތައުލީމީ ދާއިރާއިންނެވެ. މާސްޓާރސް އަދި ޕީއެޗްޑީ ޙާޞިލްކުރެއްވީ ޔުނިވަސިޓީ އޮފް ވޭލްސް ގައެވެ. މީގެ އިތުރުން ވޭލްސްގެ ކާރޑިފް ޔުނިވަސިޓީގައި ޕޯސްޓް ގްރެޖުއޭޓް ސްޓަޑީޒް އިން ޑިމޮގްރަފީ ފުރިހަމަ ކުރައްވާފައި ވެއެވެ.

## ދިވެހި ސަރުކާރުގައި
 
ޑރ މުޙައްމަދު ލަތީފް ވަނީ ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ތަފާތު ފެންވަރުގެ ވަޒީފާތަކާއި މަގާމްތައް ފުރުއްވާފައެވެ. މިގޮތުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތަޢުލީމް ކުރިއަރުވާ މަރުކަޒު، މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޑިޔުކޭޝަން، މިނިސްޓްރީ އޮފް ފޮރިން އެފެއާރޒް، އަދި ސްރީލަންކާގައި ހުންނަ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެމްބަސީ ފަދަ ތަންތަނުގެ ވަޒީފާތަކުގައި ޑރ މުޙައްމަދު ލަތީފް އުޅުއްވާފައި ވެއެވެ.

1979 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ރައްޔިތުންގެ ޚާއްޞަ މަޖްލީހުގެ މެންބަރުކަން ކޮށްފައިވެއެވެ. ޑރ މުޙައްމަދު ލަތީފް ވަނީ ޕަބްލިކް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން ރިފޯމް ޕްރޮޖެކްޓްގެ ނޭޝަނަލް ޑިރެކްޓަރުކަން، އަދި މޯލްޑިވްސް ސެންޓަރ ފޯރ މެނޭޖްމަންޓް އެންޑް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން(މިހާރުގެ ފެކަލްޓީ އޮފް މެނޭޖްމަންޓް އެންޑް ކޮމްޕިއުޓިންގ) ގެ ޑިރެކްޓަރު ޖެނެރަލްކަން ވެސް ކޮށްފައެވެ. މިބުނި ދެމަގާމްގައި ހުންނެވީ 1992ން 1993 އަށެވެ.

1993 ވަނަ އަހަރު މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޓޯލްސް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަންގެ ނާއިބަކަށް އިސްކުރެވުނެވެ. އަދި 1993ން 2002 އަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޑިޔުކޭޝަންގެ މަގާމް ޑރ މުޙައްމަދު ލަތީފް ފުރުއްވާފައި ވެއެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޕާލަމެންޓްގައި މެންބަރެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން ވެސް ޑރ މުޙައްމަދު ލަތީފް ވަނީ މަސައްކަތް ކުރައްވާފައެވެ.

## އިތުރު ފާލަންތައް

ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
އާމާލް ޢަލީ

ޑރ **އާމާލް ޢަލީ** އަކީ ޕީއެޗްޑީ ނުވަތަ ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސަފީ ތައުލީމީ ދާއިރާއިން ޙާޞިލް ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. މިހާރު ޑރ އާމާލް ޢަލީ ހުންނެވީ މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޑިޔުކޭޝަންގެ އެކްޒެކްޓިވް ޑިރެކްޓަރ ކަމުގެ މަގާމްގައެވެ. 2007 ވަނަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހުގެ ފަހުކޮޅު މަޖީދިއްޔާ ސުކޫލްގެ މެނޭޖްމަންޓް ކަމުނުގޮސްގެން ބެލެނެވެރިން ޝަކުވާކުރުމުން މަޖީދިއްޔާ ސުކޫލް ހިންގުން ވަގުތީ ގޮތުން ޑރ އާމާލް ޢަލީ އާ ޙަވާލު ކުރައްވާފައި ވެއެވެ.

ޑރ އާމާލް ޢަލީ އަކީ ރާއްޖޭގެ މިނިސްޓަރ އޮފް ހެލްތު އޮނަރަބަލް އަލްފާޟިލް އިލްޔާސް އިބްރާހީމްގެ ކުރީގެ އަނބިކަނބަލުންނެވެ. އަދި ޑރ އާމާލް ޢަލީ އަކީ ކުރިން އަމީނިއްޔާ ސުކޫލްގެ ޑެޕިއުޓީ ޕްރިންސިޕަލް ކަމާއި، އަދި ޕްރިންސިޕަލް ކަން ވެސް ކުރައްވާފައިވާ ބޭކަނބަލެކެވެ.

ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ޙަސަން ޙަމީދު

thumb|ޑރ. ޙަސަން ޙަމީދު
ޑރ. ޙަސަން ޙަމީދަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ޔުނިވަރސިޓީގެ ކުރީގެ ޗާންސެލަރެވެ.

ޑރ. ޙަސަން ޙަމީދު ބެޗްލަރސް ޑިގުރީ ހާސިލުކުރެއްވީ އިންފޮމޭޝަން ސައިންސާއި ފިޒިކްސްގެ ރޮނގުން 1983 ވަނަ އަހަރު ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ޓެސްމޭނިއާގައެވެ. 1993 ވަނަ އަހަރު އޮސްޓްރޭލިއާގެ އެޑިތު ކޮވާން ޔުނިވަރސިޓީގައި މާސްޓަރ އޮފް އެޑިޔުކޭޝަން ހާސިލުކުރެއްވުމަށް ފަހު ޕީއެޗްޑީ ހާސިލުކުރެއްވީ ކްރިޓިކަލް ތިންކިންގެ ރޮނގުން ނިއުޒީލެންޑުގެ ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ވައިކަޓޯގައި 1997 ވަނަ އަހަރެވެ.

## އަދާކުރެއްވި ވަޒީފާތައް

* މަޖީދިއްޔާ ސްކޫލުގެ ފިޒިކްސް ޓީޗަރުކަން  (1985-1984)
* މަޖީދިއްޔާ ސްކޫލުގެ ސެކަންޑަރީ ސުޕަވައިޒަރުކަން (1988-1985)
* މަޖީދިއްޔާ ސްކޫލުގެ ޑެޕިޔުޓީ ޕްރިންސިޕަލްކަން (30 ޖަނަވަރީ 1991 އިން 4 އޭޕްރީލް 1994 އަށް)
* ތަޢުލީމު ކުރިއަރުވާ މަރުކަޒުގެ ޗީފް ކަރިކިއުލަމް ކޯޑިނޭޓަރުކަން (20 ޖުލައި 1997 އިން 16 ސެޕްޓެންބަރު 1998 އަށް)
* ތަޢުލީމު ކުރިއަރުވާ މަރުކަޒުގެ ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލްކަން (17 ސެޕްޓެންބަރު 1998 އިން 30 ސެޕްޓެންބަރު 1998 އަށް)
* މޯލްޑިވްސް ކޮލެޖް އޮފް ހަޔަރ އެޑިޔުކޭޝަންގެ ޕްރިންސިޕަލްކަން (1 އޮކްޓޯބަރު 1998 އިން 31 ޖަނަވަރީ 2001 އަށް)
* މޯލްޑިވްސް ކޮލެޖް އޮފް ހަޔަރ އެޑިޔުކޭޝަންގެ ރެކްޓަރކަން (1 ފެބުރުވަރީ 2001 އިން 14 ފެބުރުވަރީ 2011 އަށް)
* ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ޔުނިވަރސިޓީގެ އިންޓެރިމް ވައިސް ޗާންސެލަރުކަން (15 ފެބުރުވަރީ 2011 އިން 2011 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެންބަރު މަހަށް)
* ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ޔުނިވަރސިޓީގެ ވައިސް ޗާންސެލަރުކަން (2011 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެންބަރު މަހުން ފެށިގެން 2015 ވަނަ އަހަރުގެ ޖުލައި މަހަށް)
* ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ޔުނިވަރސިޓީގެ ޗާންސެލަރުކަން (20 އޯގަސްޓް 2019 އިން 18 ނޮވެންބަރު 2023 އަށް)

## ބޭރުގެ ލިންކުތައް
*

ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ފަރަޙަ ނާޒް ފައިޞަލް

ޑރ ފަރަހަނާޒް ފައިޞަލް އަކީ އިންޓަރނޭޝަނަލް ޕޮލިޓިކްސް އިން ޕީއެޗްޑީ ޙާޞިލް ކުރައްވާފައިވާ ބޭކަނބަލެކެވެ. ޑރ ފަރަހަނާޒް ފައިޞަލް އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ޖުމުހޫރިއްޔާގެ ފުރަތަމަ ރައީސް މުޙައްމަދު އަމީން ދީދީގެ ކާފަ ދަރި ކަނބަލެކެވެ. މަންމައަކީ އަމީނާ މުޙައްމަދު އަމީނެވެ.

ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ޢަލީ ޝަމީމް

ޑރ ޢަލީ ޝަމީމް އަކީ ނިއުޒިލޭންޑްގެ އިންޓަނޭޝަނަލް ގްލޯބަލް ޗޭންޖް އިންސްޓިޓިއުޓް ގައި އިންޓަނޭޝަނަލް އެންވައިރޮމަންޓް އެންޑް ޑިވެލޮޕްމަންޓް ރިލޭޝަންގެ ދާއިރާ އިން ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސަފީ ޙާޞިލް ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. ޑރ. ޢަލީ ޝަމީމަކީީ ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނުގެ ކުރީގެ ރައީސެވެ. ޑރ. ޢަލީ ޝަމީމަށް 2015 ވަނަ އަހަރު ވަނީ އިޖުތިމާޢީ ޚިދުމަތުގެ ދާއިރާއިން؛ މުޖުތަމަޢާއި ޒުވާނުންގެ ތަރައްޤީއަށާއި، ޒުވާނުން ބިނާކުރުމަށާއި ތަރުބިއްޔަތު ކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމާއި، ޖަމާޢަތަށް ފައިދާހުރި މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ރޮނގުން ހިތްވަރުދިނުމުގެ ޤައުމީ އިނާމު ލިބިވަޑައިގެންފައެވެ.
 
ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ހުސައިން ނިޔާޒް

ޑރ ޙުސައިން ނިޔާޒް(ހ.ނިޔާސާ ) އަކީ ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސަފީ ހައްދަވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. ޑރ ޙުސައިން ނިޔާޒް މިހާރު ހުންނެވީ ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް އެކްސްޓާރނަލް ރިސޯސް ގެ އެގްޒެކްޓިވް ޑިރެކްޓަރެއްގެ މަގާމްގައެވެ.

ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
މުޙައްމަދު ޢަލީ

ޑރ **މުޙައްމަދު ޢަލީ** (ހ.ޕެނަމާގެ)އަކީ ތިމާވެށީގެ ދާއިރާއިން  ޕީއެޗްޑީ ޙާޞިލް ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. ޑރ މުޙައްމަދު ޢަލީ ޕީއެޗްޑީ ޙާޞިލްކުރެއްވީ އިގިރޭސި ވިލާތުންނެވެ.

### އަދާކޮށްފައިވާ ވަޒީފާތައް
* ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް - މޯލްޑިވްސް ވޯޓަރ އެންޑް ސެވަރޭޖް ކަމްޕެނީ
* އެގްޒެކްޓިވް ޑިރެކްޓަރ - މޯލްޑިވްސް ވޯޓަރ އެންޑް ސެވަރޭޖް ކަމްޕެނީ

ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ޢާއިޝަތު ޝިހާމް

thumb|ޑރ. ޢާއިޝަތު ޝިހާމް
ޑރ ޢާއިޝަތު ޝިހާމް އަކީ ޕީއެޗްޑީ ނުވަތަ ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސަފީ ސައިކޮލޮޖީ އިން ޙާޞިލްކުރައްވާފައިވާ ބޭކަނބަލެކެވެ. ޕީއެޗްޑީ ހާސިލުކުރެއްވީ އިނގިރޭސި ވިލާތުގެ ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ނިއުކާސަލް ގައެވެ.

ޑރ. ޢާއިޝަތު ޝިހާމް ޚިދުމަތް ކުރައްވަން ފެއްޓެވީ 1983 ވަނަ އަހަރު މުދައްރިސެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މިވަގުތު ޑރ ޢާއިޝަތު ޝިހާމް ހުންނެވީ މިނިސްޓަރ އޮފް ސޯޝަލް އެންޑް ފެމިލީ ޑިވެލޮޕްމަންޓްގެ މަޤާމުގައެވެ. މީގެ ކުރިން އެޑިޔުކޭޝަން މިނިސްޓަރުކަމުގެ މަގާމުގެ އިތުރުން، ޔޫތު އެންޑް ސްޕޯޓްސް މިނިސްޓަރުކަމުގެ މަގާމުވެސް އެކަމަނާ ވަނީ އަދާކުރައްވައިފައެވެ.

## އަދާކުރެއްވި ވަޒީފާތައް
* މިނިސްޓަރ - މިނިސްޓްރީ އޮފް ޔޫތު އެންޑް ސްޕޯޓްސް
* މިނިސްޓަރ - މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޑިޔުކޭޝަން
* ޕާމަނަންޓް ސެކެޓްރީ - މިނިސްޓްރީ އޮފް ޔޫތު އެންޑް ސްޕޯޓްސް
* ނާއިބު މިނިސްޓަރ - މިނިސްޓްރީ އޮފް ޔޫތު އެންޑް ސްޕޯޓްސް
* ޑިރެކްޓަރ - ކުޑަކުދިންގެ ޙައްގުތަކާ ބެހޭ ޔުނިޓް
* ޑިރެކްޓަރ - މިނިސްޓްރީ އޮފް ޖެންޑަރ ފެމިލީ ޑިވެލޮޕްމަންޓް އެންޑް ސޯޝަލް ސެކިއުރިޓީ
* އެސިސްޓެންޓް ޑިރެކްޓަރ - މިނިސްޓްރީ އޮފް ވިމެންސް އެފެއާރޒް އެންޑް ސޯޝަލް ސެކިއުރިޓީ
* ޗެއަރޕާސަން - ސޮސައިޓީ ފޯރ ހެލްތު އެޑިޔުކޭޝަން

ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ޙުސައިން ރަޝީދު ޙަސަން

ޑރ. **ޙުސައިން ރަޝީދު ޙަސަނަކީ** މަސްވެރިކަމުގެ ދާއިރާއިން ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސަފީ (ޕީއެޗްޑީ)  ހައްދަވައިފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. 

ޑރ. ޙުސައިން ރަޝީދު ޙަސަން ފުރަތަމަ ޑިގުރީ ޙާޞިލުކުރެއްވީ ފިޝަރީޒް ސައިންސެސް އެންޑް މެނޭޖްމަންޓްގެ ދާއިރާއިން އޮސްޓްރޭލިއާގެ އޮސްޓްރޭލިއަން މެރިޓައިމް ކޮލެޖުގައެވެ. ޑިސްޓިންކްޝަނާ އެކު މާސްޓަރސް ޑިގްރީ ޙާޞިލުކުރެއްވީ ފިޝަރީޒް އިކޮނޮމިކްސްގެ ދާއިރާއިންނެވެ. ޕީއެޗްޑީ ޙާޞިލުކުރެއްވީ ވެސް މަސްވެރިކަމުގެ ދާއިރާ (އިންޓަރނޭޝަނަލް ޕްރޮޑަކްޝަން އެންޑް ޓްރޭޑް އިން ޕްރިންސިޕަލް މާކެޓް އޮފް ޓޫނާސް) އިން އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ޕޯޓްސްމައުތުގި 2001ވަނަ އަހަރުގައެވެ.

ޑރ. ޙުސައިން ރަޝީދު ޙަސަން ސަރުކާރުގެ ޚިދުމަތް ފެއްޓެވީ 1986ވަނަ އަހަރުގައެވެ. މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިޝަރީޒް އެންޑް އެގްރިކަލްޗަރގައްޔާއި މިނިސްޓްރީ އޮފް ހިއުމަން ރިސޯސަސް، އެމްޕްލޮއިމަންޓް އެންޑް ލޭބަރގައި މަސައްކަތްޕުޅުކުރައްވައިފައިވެއެވެ. އަދި ރައްޔިތުންގެ ޚާއްޞަ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުކަމާއި، 2008ވަނަ އަހަރު ޤާނޫނުއަސާސީ އިޞްލާޙުކުރި މަޖިލީހުގެ ތ. އަތޮޅު މެންބަރުކަން ކުރައްވައިފައިވެއެވެ.

ކުރީގެ ރައީސް މުޙައްމަދު ނަޝީދާއި، ކުރީގެ ރައީސް ޑރ. މުޙައްމަދު ވަޙީދު ޙަސަން މަނިކުގެ ސަރުކާރުގައި (2008ވަނަ އަހަރުން 2013ވަނަ އަހަރަށް) މިނިސްޓަރ އޮފް ސްޓޭޓް ފޮރ ފިޝަރީޒް އެންޑް އެގްރިކަލްޗަރގެ މަޤާމުގައި ޑރ. ޙުސައިން ރަޝީދު ޙަސަން ހުންނެވިއެވެ.

1997ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން 2001ވަނަ އަހަރުގެ ނިޔަލަށް އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ޕޯޓްސްމައުތުގެ ރިސަރޗަރއެއްގެ އިތުރުން ލެކްޗަރަރއެއްގެ މަޤާމު ޑރ. ޙުސައިން ރަޝީދު ޙަސަން އަދާކުރައްވައިފައިވެއެވެ. މީގެއިތުރުން ކުއްލިއްޔަތުއްދިރާސާތިލްއިސްލާމިއްޔާގެ ކޮލެޖު ކައުންސިލުގެ ރައީސްކަން 2011ވަނަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހުން ފެށިގެން 2013ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެންބަރު މަހުގެ ނިޔަލަށް އަދާކުރައްވައިފައިވެއެވެ.

2018ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެންބަރު މަހުގެ 17ވަނަ ދުވަހު ރައީސް އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ޞާލިޙު ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާކަމާ ޙަވާލުވެވަޑައިގަތުމަށް ފަހު އެކުލަވައިލެއްވި ވަޒީރުންގެ މަޖިލީގުގައި މިނިސްޓަރ އޮފް އެންވަޔަރަމަންޓްގެ މަޤާމަށް ޑރ. ޙުސައިން ރަޝީދު ޙަސަން ހަމަޖެއްސެވިއެވެ. އެ މަޤާމުގައި ހުންނަވަނިކޮށް 2021 މޭ 5ވަނަ ދުވަހު މިނިސްޓަރ އޮފް ފިޝަރީޒް، މެރިން ރިސޯސަސް އެންޑް އެގްރިކަލްޗަރގެ މަޤާމަށް އެ މަނިކުފާނު ބަދަލުކުރެއްވިއެވެ.

ޑރ. ޙުސައިން ރަޝީދު ޙަސަން ޕީއެޗްޑީ ޙާޞިލުކުރައްވައިފައިވާތީ، 2002ވަނަ އަހަރު ސަރުކާރުން ދެއްވާ ޚާއްޞަ އިނާމު ލިބިވަޑައިގެންފައިވެއެވެ.

ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ޢަބުދުއް ޝަހީދު

ޑރ **ޢަބުދުއް ޝަހީދު** އަކީ ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސަފީ ހައްދަވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. މިހާރު ހުންނެވީ މޯލްޑިވްސް އިންޑަސްޓްރިއަލް ފިޝަރީޒް ކަމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ގެ ސީނިއަރ ސްޕްރިންޓެންޑެންޓްގެ މަގާމްގައެވެ. ޑރ ޢަބުދުއް ޝަހީދު އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު ޑރ އަޙުމަދު ޝަހީދު ގެ ބޭބެ އެކެވެ.

ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ޒައިދު މުޙައްމަދު

ޑރ **ޒައިދު މުޙައްމަދު** އަކީ ނިއުޒިލޭންޑް ގެ ކެންޓަބަރީ ޔުނިވަސިޓީގައި އިލެކްޓްރިކަލް އެންޑް އިލެކްޓްރޯނިކް އިންޖިނޭރިންގެ ދާއިރާއިން ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސަފީ ހައްދަވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. މިހާރު ޑރ ޒައިދު މުޙައްމަދު ހުންނެވީ ސްޓޭޓް އިލެކްޓްރިކް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑްގެ ޑިރެކްޓަރުގެ މަގާމް ގައެވެ. ޑރ ޒައިދު މުޙައްމަދު އަކީ އދ. ފެންފުށީ ބޭފުޅެކެވެ. ޑރ ޒައިދު މުޙައްމަދުގެ އަނބިކަނބަލުން ޝާމިލާ އަކީ އިންދިރާ ގާންދީ މެމޯރިއަލް ހޮސްޕިޓަލްގެ ސްޓާފް ނާރސް އެވެ. އެދެމަފިރިންނަށް ދެކުދިން ލިބިފައި ވެއެވެ.

ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ