open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
މުއުމިނާ ޙަލީމް

އަލްފާޟިލާ މުއިމިނާ ޙަލީމް އަކީ އައްސައްޔިދު އިބްރާހީމް ޙަލީމް(ބަނޑިއަލިބޭގެ މެދުސީދީ)ގެ ދަރިކަނބަލެކެވެ. މަންމައަކީ ބޮޑުފެންވަޅުގޭ ސީދީގެ އައްނަބީލާ އަމީނާ ޙުސައިން އެވެ. 
މުއުމިނާ ޙަލީމް ރާއްޖެއިން ބޭރުން ތަޢުލީމް ޙާޞިލްކުރެއްވި އެވެ. ޞިއްޙީ ގޮތުން ފާސް ހޯއްދަވާފައި ވެއެވެ. ދިވެހި އަންހެނުންގެ ތެރެއިން އެންމެ ފުރަތަމަ މިނިސްޓަރުކަން ކުރެއްވި ބޭފުޅަކީ މުއުމިނާ ޙަލީމް އެވެ. 
## ފުރުއްވި މަގާމްތައް
* 6 ޖެނުއަރީ 1977 – 11 ނޮވެމްބަރު 1978 – މިނިސްޓަރ އޮފް ހެލްތުކަން
* 1976 – ސީނިއަރ ނަރުސްކަން
## މަރުޖިޢުތައް
* ހަދާނާއި ތާރީޚްގެ ތެރެއިން - 1 ވަނަ ބައި - އަހުމަދު ނަޖީބް - 2006

ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ޢަބުދުލް ޙައްނާނު ޙަލީމް

**ޢަބުދުލް ޙައްނާނު ޙަލީމް** އަކީ އައްސައްޔިދު އިބްރާހީމް ޙަލީމް(ބަނޑިއަލިބޭގެ މެދުސީދީ)ގެ ދަރިކަނބަލެކެވެ. މަންމައަކީ ބޮޑުފެންވަޅުގޭ ސީދީގެ އައްނަބީލާ އަމީނާ ޙުސައިން އެވެ.  ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ 6 އެޕްރީލް 1937 ގައެވެ. 
ޢަބުދުލް ޙައްނާނު ޙަލީމް ތަޢުލީމް ޙާޞިލްކުރެއްވީ މަޖީދިއްޔާ ސުކޫލް އިންނެވެ. އިގިރޭސި ބަސް ރަގަޅަށް ދެނެލައްވައެވެ. ދީނީ ތަޢުލީމް ވެސް ވަނީ ޙާޞިލް ކުރައްވާފައެވެ. ހަވާލުކުރައްވާ މަސައްކަތް އަންގަވާގޮތަށް ކުރެއްވޭތޯ ބެއްލެވި ބޭފުޅެއްކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.
## އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ބޭފުޅުން
* މުއުމިނާ ޙަލީމް
* މައިމޫނާ ޙަލީމް 
## ފުރުއްވި މަގާމްތައް
* 20 ޖުލައި 1956 – ވުޒާރަތުއް ދާޚިލިއްޔާގެ ކާތިބުކަން
* ވުޒާރަތުއް ދާޚިލިއްޔާގެ ސެކެޓްރީގެ ބަދަލުކަން
* 12 ރަބީޢުލް އާޚިރު 1377ހ : ވުޒާރަތުއް ދާޚިލިއްޔާގެ ސެކެޓްރީކަން
* 25 ޛުލްޙައްޖާ 1377ހ : ވަޒީރުލް އަޢުޒަމް އޮފީހުގެ ހިންގާ ސެކެޓްރީކަން
* 27 ޞަފަރު 1378ހ : ސިފައިންގެ މީހެއްގެ ވަޒީފާ
* 27 ޖެނުއަރީ 1959 – 2 ނަންބަރު ސިފައިންގެ މީހެއްގެ ވަޒީފާ
* 17 ސެޕްޓެމްބަރު 1959 – ސިފައިންގެ 3 ނަންބަރު ސަރުދާރުކަން
* 3 އޮގަސްޓް 1961 – ސިފައިންގެ ސަރުދާރުކަން
* 22 މެއި 1962 – މަޙްކަމަތުލް އަމަން އާންމުގެ ވަކީލްކަން
* 14 މާރޗް 1963 – ދާޚިލިއްޔާގެ ފިލްމް ސެންސަރު ބޯޑްގެ މެންބަރުކަން
* 29 ޖޫން 1963 – ސިފައިންގެ ވެރިޔާގެ ނާއިބުކަން
* 1 ޑިސެމްބަރ 1963 – އަމްނު އާންމުގެ ވެރިޔާގެ ނާއިބުކަން
* 20 އޮގަސްޓް 1968 - ދާޚިލިއްޔާގެ ފިލްމް ސެންސަރު ބޯޑްގެ މެންބަރުކަން
* 11 ނޮވެމްބަރު 1968 – 11 ނޮވެމްބަރު 1978 – މިނިސްޓަރ އޮފް ޕަބްލިކް ސޭފްޓީކަން
* 11 ނޮވެމްބަރު 1978 – 29 ޑިސެމްބަރު 1978 – ކެބިނެޓް މިނިސްޓަރުކަން
* ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާގެ މެންބަރުކަން (ދެފަހަރު) 
ޢަބުދުލް ޙައްނާނު ޙަލީމް އަށް ޕެންޝަން ލިބިވަޑައިގަތީ 29 ސެޕްޓެމްބަރު 1975 ގައެވެ.  އޭރު ހުންނެވީ މިނިސްޓަރ އޮފް ޕަބްލިކް ސޭފްޓީ ގެ މަގާމްގައެވެ.

## މަރުޖިޢުތައް
* ހަދާނާއި ތާރީޚްގެ ތެރެއިން - 1 ވަނަ ބައި - އަހުމަދު ނަޖީބް - 2006

ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
އިބްރާހީމް ޙަލީމް (ބަނޑިއަލިބޭގެ މެދުސީދީ)

އައްސައްޔިދު އިބްރާހީމް ޙަލީމް(ބަނޑިއަލިބޭގެ މެދުސީދީ) އަކީ ސައްޔިދު ކިލެގެފާނުގެ ޢުމަރު ދޮށީ ސީދީ ގެ ދަރިކަލެކެވެ. މަންމައަކީ ފަށަވާޅު މަނިކެ އެވެ. 
އިބްރާހީމް ޙަލީމް އަކީ މަދަރުސަތުއް ސަނިއްޔާގެ މުސްކުޅި ދަރިވަރެކެވެ. ދީނީ ޢިލްމާއި ޒަމާނީ ފަންނުގެ އަހުލުވެރިއެކެވެ. ރީތިކޮށް ގުރުއާން ކިޔަވާވިދާޅުވާ އަޑުފުޅު ރީތި ބޭފުޅެކެވެ. އަދި ރޯދި ބަރަކާތަށް ދުޢާވެރިކަމަށް ކިޔެވުމާއި، މަސްވެރިކަމަށް ކިޔަވާ ވިދާޅުވެ އުޅުއްވި ބޭފުޅެކެވެ. 
## ފުރުއްވި މަގާމްތައް
* 12 ފެބުރުއަރީ 1947 – މާފަންނު ޚަޠީބުކަން
* 12 ޖުލައި 1954 – މާބަނޑޭރިކަން
* 1955 – ރައްޔިތުން މަޖުލީހުގެ މެންބަރުކަން
* 11 ނޮވެމްބަރު 1968 – ޕްރިޒަން ޑިވިޝަންގެ ވަކީލްކަން
* 4 ޖޫން 1970 – ހެންވޭރު ޚަޠީބުކަން

## މަރުޖިޢުތައް
* ހަދާނާއި ތާރީޚްގެ ތެރެއިން - 1 ވަނަ ބައި - އަހުމަދު ނަޖީބް - 2006

ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
އަލްޤާޟީ ޙުސައިން ދީދީ

**އަލްޤާޟީ ޙުސައިން ދީދީ** (ވެލިދޫގޭ ތުއްތު ދީދީ) އަކީ އަލްޤާޟީ އިބްރާހީމް ސިރާޖުއްދީންގެ ފުތް އަލްޤާޟީ މުޙައްމަދު މުޙިއްބުއްދީންގެ ދަރިކަލެކެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުކަން ދެފަހަރު އަލްޤާޟީ ޙުސައިން ދީދީ ކުރައްވާފައި ވެއެވެ.

## މަރުޖިޢުތައް
* ހަދާނާއި ތާރީޚްގެ ތެރެއިން - 1 ވަނަ ބައި - އަހުމަދު ނަޖީބް - 2006

ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ޢަބުދުﷲ ދީދީ(އަތިރީގެ)

**ޢަބުދުﷲ ދީދީ(އަތިރީގެ)** އަކީ އަތިރީގޭ އަލްއަމީރު ޙުސައިން ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނުގެ ދޮން އަހުމަދު ދީދީގެ އަލްއަމީރު ޢަލީ ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު (ގަލޮޅުގޭ ޢަލީ ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު) ގެ ދަރިކަލެކެވެ. މަންމައަކީ ސިލޯނު ގާލީގޭ ޚަދީޖާ އެވެ. ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ 23 އޮކްޓޯބަރު 1873މ ގައެވެ. 
ޢަބުދުﷲ ދީދީ ތައުލީމް ޙާޞިލް ކުރެއްވީ ސިލޯންގެ ސުކޫލަކުންނެވެ. އޭގެ ފަހުން ސިފައިންގެ ކޯސް ހައްދަވައި ސިފައިންގެ މަސައްކަތް ދަސްކުރެއްވިއެވެ. އިގިރޭސި، އުރުދޫ، ސިންގަޅަ، ތަމަޅަ ދެނެލައްވައެވެ. ދިވެހިރާއްޖެއަށް ޕިޗޯރީން އައި ދުވަސްވަރު އެކަމުން ރާއްޖެ ސަލާމަތްކުރެއްވުމުގެ ޢަމަލީ ވެރިޔަކީ ޢަބުދުﷲ ދީދީ އެވެ. އަދާކުރެއްވި ވަޒީފާ އަކީ 1909 ގައި އިސްކުރެވުނު ސިފައިންގެ ވެރިޔާކަން އެވެ. 
## އެއްބަފާ ބޭފުޅުން
* ގަލޮޅުގޭ މުޙައްމަދު ދީދީ
* އަތިރީގޭ އިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު

ޢަބުދުﷲ ދީދީ އަވަހާރަވީ 18 ޖެނުއަރީ 1931 ގައެވެ.
## މަރުޖިޢުތައް
* ހަދާނާއި ތާރީޚްގެ ތެރެއިން - 1 ވަނަ ބައި - އަހުމަދު ނަޖީބް - 2006

ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ފަޟީލަތުއްޝައިޚް އިބްރާހީމް ލުޠުފީ

**ފަޟީލަތުއްޝައިޚް އިބްރާހީމް ލުތުފީ** (އައްޑޫ ތުއްތުދީދީ) ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ 14 ރަބީޢުލްއައްވަލް 1301 ހ. (13 ޖަނަވަރީ 1884މ.) ގައެވެ. ބައްޕާފުޅަކީ އައްޑު އަތޮޅު ހުޅުދޫ ވާރުގޭ އަޙްމަދު ދީދީއެވެ. މަންމާފުޅަކީ އައްޑޫ މީދޫ ގަނޑުވަރު ޙަސަން ދީދީގެ ފިޔޯރީ ދޮންދީދީއެވެ. 

ފަޟީލަތުއްޝައިޚް އިބްރާހީމް ލުތުފީ އެންމެ ފުރަތަމަ ތަޢުލީމު ޙާޞިލުކުރެއްވީ އައްޑު އަތޮޅާއި ހުވަދު އަތޮޅުންނެވެ.  ފަޟީލަތުއްޝައިޚް އިބްރާހީމް ލުޠުފީއަކީ މިޞްރުގެ ޖާމިޢަތުލް އަޒުހަރުން އެންމެ ފުރަތަމަ ޢާލިމީ ފާސްނެންގެވުމުގެ ޝަރަފްހޯއްދެވި ދިވެހި ފަރާތެވެ. ބޭރަށް ކިޔަވާން ވަޑައިގަތުމުގެ ކުރިން ޙުސައިން ޞަލާޙުއްދީންގެ އަރިހުން ދީނީ ތަޢުލީމާއި އަރަބި އުގެނިވަޑައިގަތެވެ. މާރަންދޫ ގަނޑުވަރު ބޭފުޅުންގެ އަރިހުން އިގިރޭސި އުރުދޫ ދަސްފުޅު ކުރެއްވި އެވެ. މިޞްރުގައި ހުންނެވި ދުވަސްވަރު އޭނާގެ ދަރިކަލުން މުޙައްމަދު ލުތުފީ މިޞްރަށް ގެންދަވައި އަމިއްލަފުޅު ޚަރަދުގައި ތަޢުލީމު އުގަންނަވައި ދެއްވި އެވެ. 

## ބޭފުޅުން
* މުޙައްމަދު އިބްރާހީމް ލުޠުފީ ( ސ.ހިތަދޫ އެޅަދީދީގެ ފާތިމަތު ދީދީގެ ބަނޑުފުޅުން)
* ފާތިމަތު އިބްރާހީމް ލުތުފީ (ސ.ހިތަދޫ ގަނޑުވަރު ބެއްޔާގެ އިިބްރާހީމް ދީދީގެ ޢާއިޝާދީދީގެ ބަނޑުފުޅުން)
* ސަމީރާ އިބްރާހީމް ލުތުފީ (މާލޭ ކަންޒުދޮށުގޭ އަހުމަދުދީދީގެ ޢާއިޝާދީދީގެ ބަނޑުފުޅުން)
* ޑރ މުޞްޠަފާ އިބްރާހީމް ލުޠުފީ (ސ.ހުޅުދޫ މުސްކުޅިއާގޭ އާމިނަތު ސުފައިރާގެ ބަނޑުފުޅުން)
* އަހުމަދު ލުތުފީ ީ (ސ.ހުޅުދޫ މުސްކުޅިއާގޭ އާމިނަތު ސުފައިރާގެ ބަނޑުފުޅުން)

## ފުރުއްވި މަގާމްތައް
* 1 ފެބުރުއަރީ 1940 – ރައްޔިތުން މަޖުލީހުގެ މެންބަރުކަން
* 30 ސެޕްޓެންބަރު 1940 – 31 ޖަނަވަރީ 1942 – ބަންޑާރަ ނާއިބުކަން
* 22 އޮގަސްޓް 1943 – ދައުލަތް ހިންގާ މަޖުލީހުގެ މެންބަރުކަން
* 3 ނޮވެމްބަރު 1943 – މަދަރުސަތުއް ސަނިއްޔާގެ މުދައްރިސްކަން
* 5 އޮކްޓޯބަރު 1944 – ވަޒީރުލް އައުޤާފްކަން
* 31 ޖުލައި 1946 – ބަހާއި ތާރީޚް ކޮމިޓީގެ މެންބަރުކަން
* 6 މެއި 1947 – މަޖީދިއްޔާގެ މުދައްރިސްކަން
* 16 މެއި 1947 – މަދަރުސަތުލް އަމީރު އަހުމަދުގެ މުދައްރިސްކަން
* 28 އެޕްރީލް 1951 – މަހްކަމަތުއް ޝަރުޢިއްޔާގެ ބޮޑު ނާއިބުކަން

## އަވަހާރަވުން
ފަޟީލަތުއްޝައިޚް އިބްރާހީމް ލުޠުފީ އަވަހާރަވީ ހިޖުރައިން 1370 ވަނަ އަހަރު ދިވެހި ޙައްޖާޖީންގެ ވެރިއެއްގެ ގޮތުން ޙައްޖަށް ވަޑައިގެން ހުންނަވަނިކޮށެވެ. އަވަހާރަވެ ފަސްދާނުލެވުނީ އަލްމަދީނަތުލް މުނައްވަރާގައެވެ. އަވަހާރަވީ ތާރީޚަކީ 23 ޛުލްޤަޢިދާ 1370 ހ. (26 އޯގަސްޓް 1951 މ.) އެވެ.

## މަރުޖިޢު
* ހަދާނާއި ތާރީޚްގެ ތެރެއިން - 1 ވަނަ ބައި - އަހުމަދު ނަޖީބް - 2006

ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދީނީ ޢިލްމުވެރީން
މުޙައްމަދު ދީދީ (ވެލާނާގެ)

ވެލާނާގޭ **މުޙައްމަދު ދީދީ** އަކީ އަލްއަމީރު މަލިންގޭ ޙަަސަންދީދީ (މަލިންގޭ ޙަސަން މަނިކުފާނު /ވެލާނާ މަނިކުފާނު) ގެ ދަރިކަލެކެވެ. މަންމަ އަކީ އެސްޖެހި ގަނޑުވަރު ސިއްތި (ވެލާނާގޭ ސިއްތި ) އެވެ. 
ވެލާނާގޭ މުޙައްމަދު ދީދީ އަކީ ވަރަށް ނުފޫޒް ގަދަ އަމުރުވެރިއެކެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެރިކަން ބަދަލުކޮށްލުމަށް ޕިޗޯރީން ރާއްޖެ ގެންނެވީ މުޙައްމަދު ދީދީ އެވެ. މަސްވެރިކަމަށް ވަރަށް ލޯބިކުރެއްވި ބޭފުޅެކެވެ. އަވަހާރަވީވެސް މަސްވެރިކަމަށް ވަޑައިގެން އުޅުއްވަނިކޮށެވެ. 
## ފުރުއްވި މަގާމްތައް
* 1357ހ – 1362 – ވަޒީރުއް ދާޚިލިއްޔާގެ ނާއިބުކަން
* 1360 – ދައުލަތް ހިންގާ މަޖުލީހުގެ މެންބަރުކަން
## ބޭފުޅުން
* އަނބުގަސްދޮށުގޭ ޅަދީދީ
* އަނބުގަސްދޮށުގޭ މެދުދީދީ
* ވެލާނާގޭ އަހުމަދު ދީދީ
* ވެލާނާގޭ އިބްރާހީމް ދީދީ
* އަނބުގަސްދޮށުގޭ ޢާއިޝަތު ދީދީ
* ވެލިދޫގޭ ތުއްތު ދީދީ
* ޝަރީފާ މާހިރު
* ވެލާނާގޭ އާމިނަތު ދީދީ
* ޢަބުދުލް މަޖީދު މާހިރު
* ޙަސަން މާހިރު
* ޢަލީ މާހިރު
* އިސްމާޢީލް މާހިރު
* ޢަބުދުﷲ މާހިރު
* ޙައުލަތު މާހިރ
## މަރުޖިޢުތައް
* ހަދާނާއި ތާރީޚްގެ ތެރެއިން - 1 ވަނަ ބައި - އަހުމަދު ނަޖީބް - 2006

ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ވެލާނާ މަނިކުފާނު

އަލްއަމީރު މަލިންގޭ ޙަަސަންދީދީ (މަލިންގޭ ޙަސަން މަނިކުފާނު /ވެލާނާ މަނިކުފާނު) އަކީ މަލިމް ޢަލީ މަނިކުފާނުގެ ދަރިކަލެކެވެ. މިއީ ޙާޖީ ޢިމާދުއްދީންގެ ރަސްކަމުގެ ދުވަސްވަރު ރާއްޖެ ހިންގުމުގެ އެންމެ އިސް ހަރަކާތްތެރި އެކެކެވެ. ވިސްނުންފުޅާއި ފިކުރުފުޅު ވަރުގަދަ ހިންގުންތެރި އެކެވެ. އަދާކުރެއްވި ވަޒީފާގެ ތެރޭގައި 1894 ވަނަ ލިބިލެއްވި ވެލާނާކަން (ރާއްޖޭގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރުކަން ) ހިމެނެއެވެ. ލިބިލެއްވި ބޭފުޅަކީ ވެލާނާގޭ މުޙައްމަދު ދީދީ އެވެ.

## މަރުޖިޢުތައް
* ހަދާނާއި ތާރީޚްގެ ތެރެއިން - 1 ވަނަ ބައި - އަހުމަދު ނަޖީބް - 2006

ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
މުޙައްމަދު ޢުމަރު މަނިކު (ކޮލި މުޙައްމަދު މަނިކު)

**މުޙައްމަދު ޢުމަރު މަނިކު** (ކޮލި މުޙައްމަދު މަނިކު) އަކީ ކޮލިގޭ ޢުމަރު މަނިކު ގެ ދަރިކަލެކެވެ. ތަޢުލީމް ޙާޞިލް ކުރެއްވީ ރާއްޖެއިންނާއި ރާއްޖޭގެ ބޭރުންނެވެ. އިގިރޭސި އަދި ސިންގަޅަ ބަސް ދެނެވަޑައިގަނެއެވެ. މުހައްމަދު ޢުމަރު މަނިކު އަކީ ރިސޯޓްތައް ހިންގަވާ ވިޔަފާރި ވެރިއެކެވެ. 
## ފުރުއްވި މަގާމްތައް
* މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިޝަރީޒް އެންޑް އެގްރިކަލްޗަރުގެ ނާއިބުކަން
* 1968 – މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިޝަރީޒް އެންޑް އެގްރިކަލްޗަރުގެ ވަކީލުކަން
* 1973 – މިނިސްޓްރީ އޮފް އެގްރިކަލްޗަރުގެ ނާއިބުކަން
## މަރުޖިޢުތައް
* ހަދާނާއި ތާރީޚްގެ ތެރެއިން - 1 ވަނަ ބައި - އަހުމަދު ނަޖީބް - 2006

ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
އަޙުމަދު ޙަމީދު ފަހުމީ

އަލްފާޟިލް **އަޙުމަދު ޙަމީދު ފަހުމީ** އަކީ ދިވެހި ސަރުކާރަށް ވަރަށް ގިނަ ދުވަހު ޚިދުމަތްކުރެއްވި ބޭފުޅެކެވެ. ބައްޕައަކީ ފަޟީލަތުއް ޝައިޚުލް އިސްލާމް ޢަބުދުﷲ ޖަލާލުއްދީން އަލްއަޒްހަރީ އެވެ. މަންމައަކީ ރުޤިއްޔާ ޙުސައިން އެވެ. އުފަންވެ ވަޑައިގަތީ 24 ނޮވެމްބަރު 1941 ގައެވެ. 
އަހުމަދު ފަހުމީ ފުރަތަމަ ކިޔަވާ ވިދާޅުވީ ބައްޕަ ޢަބުދުﷲ ޖަލާލުއްދީންގެ އަރިހުންނެވެ. އޭގެ ފަހުން މަޖީދިއްޔާ ސްކޫލް އިން ކިޔަވާ ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި ސާނަވީ ތަޢުލީމް ނިމުނުކަމުގެ ސެޓްފިކެޓް ހާޞިލްކޮށްފައި ވެއެވެ. އޭނާ އަކީ ޤާޟީކަމުގެ ކޯސް ފުރިހަމަ ކުރެއްވުމަށްފަހު، ނިޔާ ކަނޑައެޅުމުގެ ސަނަދު ޙާޞިލްކުރައްވައިގެން، ޤާޟީކަމާއި ހައިކޯޓްގެ ފަނޑިޔާރުކަން ވެސް ކުރެއްވި ޢިލްމުވެރި ބޭފުޅެކެވެ. ޢަރަބި، އުރުދޫ ބަސް ދެނެވަޑައިގަންނަވައެވެ. ގާނޫނީ ގޮތުންނާއި ފިގުހު ޢިލްމުގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭ ބޭފުޅެކެވެ. 
## ފުރުއްވި މަގާމްތައް
* ވުޒާރަތުލް މާލިއްޔާގެ ކާތިބުކަން
* މާލޭ މިސްކިތްތަކުގައި ހުކުރުކުރުން
* ދިވެހިބަހާއި ތާރީޚަށް ޚިދުމަތްކުރާ ގައުމީ މަޖުލީހަށް ލަފާދޭ ކޮމިޓީގެ މެންބަރުކަން
* ދިވެހިރާއްޖޭގެ ލޯކޮމިޝަންގެ މެންބަރުކަން
* މަދަރުސަތުލް ޙަމީދިއްޔާގެ މުދައްރިސްކަން
* މަޙްކަމަތުއް ޝަރުޢިއްޔާގެ ދަސްކުރާ ޤާޟީކަން
* ޒަކާތާއި ބެހޭ ކޮމިޓީގެ މެންބަރުކަން
* ރައްޔިތުން މަޖުލީހުގެ ނ.އަތޮޅުގެ މެންބަރުކަން
* މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޑިޔުކޭޝަންގެ އިމްތިޙާން ކޮމިޓީގެ މެންބަރުކަން
* މާލޭ ޚަޠީބުކަން
* ބްރީޗް އޮފް ލޯ އެންޑް ޕޮލިޓިކަލް ޓްރަޔަލްސް ޑިވިޝަންގެ ޤާޟީކަން
* ގއ. އަތޮޅުވެރިކަން
* ކޯޓް ނަމްބަރު  1 ގެ ޤާޟީކަން
* މަޖީދީ ކުތުބުޚާނާގެ އިންތިޒާމް ސެކެޓްރީކަން
* ކޯޓް ނަންބަރު 8 ގެ ޤާޟީކަން
* ރައްޔިތުން މަޖުލީހުގެ ގއ.އަތޮޅުގެ މެންބަރުކަން
* ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓްގެ ފަނޑިޔާރުކަން
* ޝަރީޢަތާ ބެހޭގޮތުން ރައީސް އަށްލަފާދޭ ކޮމިޓީގެ މެންބަރުކަން
* ޖުޑިޝަލް ސާވިސް ކޮމިޝަންގެ މެންބަރުކަން
* ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓްގެ އިސްފަނޑިޔާރުކަން
* އެޓާރނީ ޖެނެރަލްގެ ނާއިބުކަން
## މަރުޖިޢުތައް
* ހަދާނާއި ތާރީޚްގެ ތެރެއިން - 1 ވަނަ ބައި - އަހުމަދު ނަޖީބް - 2006

ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ޢުމަރު މަނިކު (ކޮލިގޭ ޢުމަރުމަނިކު)

**ޢުމަރު މަނިކު** (ކޮލިގޭ ޢުމަރުމަނިކު) އަކީ މުޙައްމަދު ޢުމަރު މަނިކު ގެ ދަރިކަލެކެވެ. މަންމަ އަކީ އާމިނަތު ޙުސައިން ކަލޭފާނު އެވެ. 
ޢުމަރު މަނިކު (ކޮލިގޭ ޢުމަރުމަނިކު) އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުފެދުނު އެންމެ މުއްސަދި މީހާ އެވެ. އިމްޕޯޓް މުދާ ވިއްކައި، ކުއްޔަށް އޮޑިދޯނި ފަހަރު ދުއްވައި އުޅުއްވި އެވެ. އަމާނާތްތެރި ދައުލަތަށް ވަފާތެރި ހީވާގި ޚާދިމެކެވެ. 
## ފުރުއްވި މަގާމްތައް
* 10 ޑިސެމްބަރު 1942 – ބޮޑު އިސްޓޯރުގެ މެނޭޖަރުކަން
* 1 އޮގަސްޓް 1959 – ދައުލަތުގެ ވަޒީރުކަން
* 1959 – ޕޯސްޓް އޮފީހުގެ ވަކީލުކަން
* 1965 – މާލޭ ރަޖިސްޓްރީ އޮފީހުގެ ވަކީލުކަން
* 1954 – ރައްޔިތުން މަޖުލީހުގެ މެންބަރުކަން
* 1966 – ބ.އަތޮޅު ފިހާރައިގެ މެނޭޖަރުކަން
* 1967 – ވުޒާރަތުއް ދާޚިލިއްޔާގެ ވަކީލްކަން
## ބޭފުޅުން
* ކޮލިގޭ ޢަލީ ޢުމަރު މަނިކު
* ކޮލިގޭ މުޙައްމަދު ޢުމަރު މަނިކު
* ކޮލިގޭ އިބްރާހީމް މަނިކު
* ކޮލިގޭ ފާތިމަތު ނާޞިރާ
* ކޮލިގޭ ޢާއިޝަތު ނާޞިރާ
* ކޮލިގޭ އަޙުމަދު މަނިކު
## މަރުޖިޢުތައް
* ހަދާނާއި ތާރީޚްގެ ތެރެއިން - 1 ވަނަ ބައި - އަހުމަދު ނަޖީބް - 2006

ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ޢަލީ ޢުމަރު މަނިކު (ކޮލި ޢަލިމަނިކު)

**ޢަލީ ޢުމަރު މަނިކު** (ކޮލިގޭ ޢަލިމަނިކު) އަކީ ކޮލިގޭ ޢުމަރު މަނިކު ގެ ދަރިކަލެކެވެ. 
ޢަލީ ޢުމަރު މަނިކު (ކޮލިގޭ ޢަލިމަނިކު) ކިޔަވާ ވިދާޅުވީ ސިލޯނުންނެވެ. ސިލޯނުގެ ސޯސަންވިލާގައި ހުރެގެން އިގިރޭސި ތަޢުލީމް ސިލޯންގެ ސްކޫލް ތަކުން ހާޞިލްކުރެއްވިއެވެ. އިގިރޭސި،އުރުދޫ. ސިންގަޅަ، ތަމަޅަ ދެނެލައްވައެވެ. މިއީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުފެދުނު އެންމެ ފުންނާބު އުސް ވިޔަފާރިވެރިންގެ ތެރޭގައި ގުނާލެވޭ ފަރާތެކެވެ. ދިވެހިރާއްޖެއާއި ބޭރު ގައުމުތަކުގައި ވެސް ވިޔަފާރި ހިންގެވިއެވެ.  ދިވެހިރާއްޖެއަށް ފުރިހަމަ މިނިވަންކަން ހޯދައި ދިނުމަށް ޢަމަލީ ގޮތުން މަސައްކަތް ކުރެއްވި އެވެ. އެކަމާބެހޭ އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއި ކުރެއްވުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުގައި ބައިވެރިވެ ވަޑައިގެންނެވިއެވެ. 

އެމަނިކުފާނު ކައިވެނި ބައްލަވައިގަތީ ކަކާގޭ ސުމުއްވުލް އަމީރު ޢަލީ ރަންނަ ބަނޑޭރި ކިލެގެފާނުގެ އައްނަބީލް އިސްމާޢީލް ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނުގެ އިބްރާހީމް ޙިލްމީ ގެ ދަރިކަލުން ޙަފްޞާ ޙިލްމީއާއިއެވެ.

ޢަލީ ޢުމަރު މަނިކު އުފަންވެވަޑައިގަތީ 1935 ވަނަ އަހަރުގެ މާރޗު މަހުގެ 6 ވަނަ ދުވަހު މާލޭ ކޮލި ގޭގައެވެ. އަވަޙާރަވެ ވަޑައިގަތީ 19 ޑިސެމްބަރު 2015 ވަނަދުވަހުގެރޭ 21:30 ގައި ސިންގަޕޫރުގެ މަޢުންތު އެލިޒަބަތު ހަސްފަތާލުގައެވެ. އެމަނިކުފާނު އަވަހާރަވީ އުމުރުން 80 އަހަރުގައެވެ. ފަސްދާނުލެވިފައިވަނީ ސިންގަޕޫރުގައެވެ.
## ފުރުއްވި މަގާމްތައް
* 1960 – ސިލޯންގައި ހުންނަ ވިޔަފާރި އެޖެންޓްކަން
* 16 ޖުލައި 1975 – 14 ޖެނުއަރީ 1977 – ނައިބު ރައީސްކަން
* 1969 – އެމްއެންއެސްއެލް ގެ މެނޭޖަރުކަން
## މަރުޖިޢުތައް
* ހަދާނާއި ތާރީޚްގެ ތެރެއިން - 1 ވަނަ ބައި - އަހުމަދު ނަޖީބް - 2006

ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ޢަބުދުﷲ ޢަފީފް

**ޢަބުދުﷲ ޢަފީފް** (ފިނިފެންމާގެ، ސ.ހިތަދޫ) އަކީ އިގިރޭސިން އައްޑުއަށް ފޭބުމާއި ގުޅިގެން ހިނގައިދިޔަ ގަޑުބަޑުގެ ވެރިޔާ އެވެ. ޢަބުދުﷲ ޢަފީފް ގެ ބައްޕަ އަކީ އައްޑުއަތޮޅު ހިތަދޫ އެޅަދީދީގެ ޢަލިދީދީ އެވެ. މަންމައަކީ ބޮޑުގޭ ޙުސައިން ތައްޚާނުގެ ފާތިމަތު ދީދީ އެވެ. 
ޢަބުދުﷲ ޢަފީފް އަކީ މިޞްރުން ޢަރަބިބަހުގެ ޢިލްމު ޙާޞިލްކުރެއްވި ބޭފުޅެކެވެ. އަދި އިގިރޭސި ބަސް ދެނެލައްވައެވެ. ތަޢުލީމް ޙާޞިލްކޮށް މާލެ ވަޑައިގެން މާލޭގެ މަތީ ފަންތީގެ ބޭފުޅުންނާއި ގާތްގުޅުމެއް ބޭއްވި އެވެ. އައްޑު އަތޮޅު ގިނަމީހުންގެ ތާއީދު ހޯއްދެވިއެވެ. ފުރަތަމަ ޖުމުހޫރިއްޔާގެ ރައީސް މުޙައްމަދު އަމީންގެ އަރިހަށް އައްޑުއަތޮޅުން އައި ވަފުދުގައި ޢަބުދުﷲ ޢަފީފް ހިމެނި ވަޑައިގަންނަވައެވެ. އަދާކުރެއްވި ސަރުކާރުގެ ވަޒީފާތަކުގެ ތެރޭގައި ސ.ހިތަދޫގެ ޚަޠީބުކަން، އަދި އައްޑުއަތޮޅު އަތޮޅުވެރިންގެ ވަކީލުކަން ހިމެނެއެވެ. 
ޢަބުދުﷲ ޢަފީފް އަކީ އިގިރޭސިން އައްޑުއަށް ފޭބުމާއި ގުޅިގެން ހިނގައިދިޔަ ގަޑުބަޑުގެ ވެރިޔާ އެވެ. 1939 ވަނަ ފެށިގެން ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގައި އައްޑު އަތޮޅަށް އިގިރޭސިން ފޭބުމުން، ބަޣާވާތެއް ހިންގަން އުޅުމުގެ ކުށުގައި އޭރުގެ ދައުލަތް ޢަމަލީ ގޮތުން ހިންގަން ހުންނެވި އަލްއަމީރު މުޙައްމަދު އަމީން މާލެ ގެންނެވި މީހުންގެ ތެރޭގައި ޢަބުދުﷲ ޢަފީފް ހިމެނެއެވެ. އަދި އުގޫބާތް ދެވުނު މީހުންގެ ތެރޭގައި ވެސް ހިމެނެއެވެ. 
އަދި ދެވަނަ ފަހަރަށް އައްޑު އަތޮޅަށް އިގިރޭސީންގެ ވައިގެ ލަޝްކަރެއް ފޭބުމާއި ގުޅިގެން، ދިވެހި ދައުލަތާއި އިދިކޮޅު ކަޅުވިލާގަނޑެއް އައްޑު އަތޮޅުގައި ބޯމަތިވި އެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ދިމާވާ މައްސަލަ ހަމަޖެއްސުމަށް އައްޑުއަތޮޅަށް ފޮނުވާފައި ތިބި ދިވެހި ދައުލަތުގެ ވެރިންނާއި އައްޑު އަތޮޅުގެ ރައްޔިތުންނާއި ދެމެދު ހަމަނުޖެހުން ހިގަން ފެށިއެވެ. އެދުވަސްކޮޅުގެ ތެރޭގައި ފާޅުގައި ދެކޮޅުހަދާ ދިވެހި ރަސްކަމާއި އައްޑު އަތޮޅާއި ވަކިވެގެން ދިޔައެވެ. އަދި ނަތީޖާ އަކަށް ހުވަދު އަތޮޅު ،ފޯއްމުލައް އަދި އައްޑު އަތޮޅު ބައިވެރިވެގެން ވަކި ދައުލަތެއް **ޔުނައިޓެޑް ސުވެޑީބް އައިލެންޑްސް** ގެ ނަމުގައި 13 މާރޗް 1959 ގައި އިއުލާން ކުރުމެވެ. މިކަމުގައި އިސްކޮށް ހުންނެވީ ޢަބުދުﷲ އަފީފް އެވެ. 
ދެކުނު 3 އަތޮޅުގައި ވަކި ދައުލަތެއް އުފައްދައި ދިވެހި ސަރުކާރާއި ވަކިވުމުން އިބްރާހީމް ނާޞިރު މޯލްޑިވްސް ސްޓާރ ގައި 13 ޖުލައި 1959 ގައި ހުވަދު އަތޮޅަށް ވަޑައިގެން 20 ޖުލައި 1959 ގައި ހަވަރުތިނަދޫ ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ބާރުގެ ދަށަށް ގެންނަވައި، ދެކުނު ތިން އަތޮޅުގައި އޮތް ޔުނައިޓެޑް ސުވެޑީބް އައިލެންޑްސް ކިޔާ ސަރުކާރު ފުނޑުފުނޑުކޮށްލިއެވެ. 
އިގިރޭސީންގެ ބާރުދީގެން ދެކުނު ތިން އަތޮޅުގައި ވަކި ވެރިކަމެއް އުފެއްދި ޢަބުދުﷲ ޢަފީފް އާއި އޭނާގެ އަނބިކަނބަލުން 30 ސެޕްޓެމްބަރު 1963 ގައި ޝީޝެލްސް އަށް ގެންދެވުނެވެ. ގެންދިޔައީ އިގިރޭސި މަނަވަރެއްގައެވެ. އޭގެ ފަހުން އައްޑު އަތޮޅުގައި ވެސް ދިވެހި ދިދަ ނަންގަވައި ދިވެހި ދައުލަތުގެ ދަށަށް އައްޑު އަތޮޅު ގެންނެވީ އެވެ. 
## މަރުޖިޢުތައް
* ހަދާނާއި ތާރީޚްގެ ތެރެއިން - 1 ވަނަ ބައި - އަހުމަދު ނަޖީބް - 2006

ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ޙަސަން ޒަރީރު

**އައްނަބީލު ޙަސަން ޒަރީރަކީ** މޫނިމާގޭ ސީދީގެ ދަރިކަލެކެވެ. މަންމާފުޅަކީ ޝަމުސުއްދީން(3) ރަދުންގެ މެދުގޮމާ އެވެ.  

**އައްނަބީލު** ޙަސަން ޒަރީރު ތަޢުލީމް ޙާޞިލުކުރެއްވީ ސިލޯނުގެ އިނގިރޭސި ސްކޫލުތަކުންނެވެ. އިންޖިނޭރުކަން، އިނގިރޭސިބަސް، އުރުދޫބަސް، ސިންގަޅަބަސް، ތަމަޅަބަސް ދެނެވަޑައިގަނެއެވެ. 

## ފުރުއްވި މަޤާމުތައް
* ރޭޑިޔޯ އޮޕަރޭޓަރުކަން
* 1947 – ރައްޔިތުން މަޖުލީހުގެ މެންބަރުކަން
* 1958 – މަޙްކަމަތުލްޚާރިޖިއްޔާގެ ސެކެޓްރީކަން
* 7 ޑިސެންބަރު 1960 – 11 ނޮވެންބަރު 1968 – ވަޒީރުއްތިޖާރާ ވައްތަމްވީންކަން
* 11 ނޮވެންބަރު 1968 – 1 އޮކްޓޫބަރު 1972 – މިނިސްޓަރ އޮފް އެޑިޔުކޭޝަންކަން
* 1 އޮކްޓޫބަރު 1972 – 1 ޖުލައި 1974 – މިނިސްޓަރ އޮފް ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް ޑިވެލޮޕްމެންޓްކަން
* މިނިސްޓަރ އޮފް ޓްރާންސްޕޯޓްކަން ( 2 ފަހަރު ) 
** 1 ޖުލައި 1974 – 5 ޖޫން 1976 – ފުރަތަމަ ފަހަރު
** 11 ނޮވެންބަރު 1978 – 4 ޖޫން 1980 – ދެވަނަ ފަހަރު
* 7 ޖޫން 1976 – 6 ޖަނަވަރީ 1977 – ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ނާއިބުކަން
* 6 ޖަނަވަރީ 1977 – 11 ނޮވެންބަރު 1978 – މިނިސްޓަރ އޮފް ޕްރޮވިންޝަލް އެފެއާޒްކަން
* 6 ނޮވެންބަރު 1958 – އައްޑުއަތޮޅު މައްސަލަ ހަމަޖެއްސުމަށް އުފެއްދި ކޮމިޓީގެ މެންބަރުކަން

## އަވަހާރަވުން
އައްނަބީލު ޙަސަން ޒަރީރު އަވަހާރަވީ 2001ވަނަ އަހަރުގެ އޮގަސްޓު މަހުގެ 18ވަނަ ދުވަހުގެ ރޭގެ ވަގުތެއްގައެވެ. 

## މަރުޖިޢުތައް
* ހަދާނާއި ތާރީޚްގެ ތެރެއިން - 1 ވަނަ ބައި - އަހުމަދު ނަޖީބް - 2006
* ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުގެ ދެންނެވުން (ނަންބަރު: 2001/48)

ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
އަލްވަޒީރު އަޙުމަދު ފާމުލަދޭރި ތަކުރުފާނު

**އަލްވަޒީރު އަޙުމަދު ފާމުލަދޭރި ތަކުރުފާނު** އަކީ ރާއްޖެއިން ދީނީ ތަޢުލީމް ޙާޞިލްކުރެއްވި ފަރާތެކެވެ. އަލްވަޒީރު އަޙުމަދު ފާމުލަދޭރި ތަކުރުފާނު ފާމުލަދޭރިކަމަށް ކޮލިލެވުނީ 23 ޖުމާދިލް އައްވަލް 1367ހ ގައެވެ.

## ފުރުއްވި މަގާމްތައް
* ބޮޑު މުސްކުޅިކަން - 1902
* މާފަތްކަން - 1928
* ފާމުލަދޭރިކަން - 3 އެޕްރީލް 1948
## ބޭފުޅުން
* މުޙައްމަދު ނަޞީރު މަނިކު
* އާދަމް ނަޞީރު މަނިކު
* ޢަލީ ނަޞީރު
ދެމިއޮތުމުގެ ޢަލަމަށް ދަތުރުކުރެއްވީ 13 ނޮވެމްބަރު 1966 ވީ ހުކުރު ވިލޭރޭ 7.45ގައެވެ. އުމުރުފުޅަކީ 97 އަހަރު އެވެ. 
## މަރުޖިޢުތައް
* ހަދާނާއި ތާރީޚްގެ ތެރެއިން - 1 ވަނަ ބައި - އަހުމަދު ނަޖީބް - 2006

ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
އިބްރާހީމް ޙަސަން ދީދީ (ބުރުނީގޭ އިބްރާހީމްދީދީ)

**އިބްރާހީމް ޙަސަން ދީދީ** އަކީ އެއްގަމުގޭ ޙަސަން ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނުގެ ދަރިކަލެކެވެ. މަންމައަކީ އަލިފުށީ ޙާޖީގެ އާމިނަތު މަނިކެ އެވެ. 
އިބްރާހީމް ޙަސަން ދީދީ އަކީ ވަރަށް ބޮޑު ވިޔަފާރި ވެރިއެކެވެ. ތިންދީދީ ކުންފުނީގެ މަސްއޫލުވެރިޔާ އެވެ. އެކުންފުނީގެ ތިންބައިކުޅަ އެއްބައިގެ ޙިއްޞާ ދާރެވެ. ތަންދޮރު ދެނެވަޑައިގަންނަވާ ހިތްހެޔޮ ބޭފުޅެކެވެ. އަވަހާރަވީ 25 މެއި 1969 ގައެވެ. 
## މަގާމްތައް
* 23 ޝައްވާލް 1351ހ – ވަޒީރުއް ޒިރާޢާގެ ނާއިބުކަން
* 12 ޖުލައި 1954 – ވަޒީރުއްތިޖާރާ ވައްތަމްވީނުކަން
## މަރުޖިޢުތައް
* ހަދާނާއި ތާރީޚްގެ ތެރެއިން - 1 ވަނަ ބައި - އަހުމަދު ނަޖީބް - 2006

ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
އަލްއަމީރު ޢަލީ މާފަތް ކިލެގެފާނު

**އަލްއަމީރު ޢަލީ މާފަތް ކިލެގެފާނު** (ކަޅުހުރާގޭ ތުއްތު ސީދީ) އަކީ އައްސައްޔިދު މުޙައްމަދު ސައްޤާފުލް ޙަޟްރަމީގެ ދަރިކޮޅުން ވަަޑައިގަތް އައްސައްޔިދު މުޙައްމަދުގެ އައްސައްޔިދު ޢަލީގެ އައްސައްޔިދު ކަޅުހުރާގޭ ޢަބުދުﷲ ދޮށީ ސީދީ ގެ ދަރިކަލެކެވެ. މަންމަ އަކީ ދަނޑިކޮށީގޭ ފާމުލަދޭރި ތަކުރުފާނުގެ ދޮންދީދީ (ޒުލައިޚާ) އެވެ. ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ ހިޖުރައިން 1309 ވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައެވެ. 
ކަޅުހުރާގޭ ތުއްތު ސީދީ އަކީ ސުލްހައަށް މަސައްކަތް ކުރެއްވި ސިޔާސީ މުދައްބިރެކެވެ. ޢަރަބި އަދި ދީނީ އިލްމު އުގެނިވަޑައިގަތީ ޙުސައިން ޞަލާޙުއްދީންގެ އަރިއަހުންނެވެ. އަދި މާލޭގެ ބައެއް އެދުރުންގެ އަރިހުން އެކި ޢިލްމާއި ފަންނު ދަސްކުރެއްވި އެވެ. ސަރުކާރުގެ ވަޒީފާ އަދާކުރައްވަން ފައްޓަވާފައިވަނީ މުޙައްމަދު ޝަމްސުއްދީން(3) ގެ ފަހުކޮޅުގައެވެ. 
## ފުރުއްވި މަގާމްތައް
* 7 ނޮވެމްބަރު 1944 – މަޙްކަމަތުލް އަޝްޣާލްގެ ވެރިކަން
* 5 ނޮވެމްބަރު 1943 – މަހްކަމަތުއް ދާޚިލިއްޔާގެ ވަކީލްކަން
* ދައުލަތް ހިންގާ މަޖުލީހުގެ މެންބަރުކަން
* 1947 - ރައްޔިތުން މަޖުލީހުގެ އ.އަތޮޅުގެ މެންބަރުކަން 
* 1942 – އ.އަތޮޅުވެރިޔާކަން
* 1944 – ހެންވޭރު އަދި މައްޗަށްގޮޅީ އަވަށުވެރިޔާކަން
* ވަލީކޮމިޓީގެ މެންބަރުކަން
* 4 އެޕްރީލް 1948 – މާފަތްކިލެގެކަން
* 3 ސެޕްޓެމްބަރު 1932 – ގާނޫނު ހަދާ މަޖުލީހުގެ މެންބަރުކަން
## ބޭފުޅުން
* ސިއްތި (ފާތިމަތު އަލީ ) : އާމިނަތު ޢަބުދުﷲ ދީދީ ގެ ބަނޑުފުޅުން
* ދޮން ސިއްތި : ސަންފައިދި ( ދޮށީހުއްތު ދޮންދީދީގެ ބަނޑުފުޅުން)
* ކުޑަ ސިއްތި : ސަންފައިދި ( ދޮށީހުއްތު ދޮންދީދީގެ ބަނޑުފުޅުން)
* ސައްޔިދު ޢައްބާސް : ސަންފައިދި ( ދޮށީހުއްތު ދޮންދީދީގެ ބަނޑުފުޅުން)
* ޅަސީދީ : ސަންފައިދި ( ދޮށީހުއްތު ދޮންދީދީގެ ބަނޑުފުޅުން)
* ތުއްތު ސީދީ : ސަންފައިދި ( ދޮށީހުއްތު ދޮންދީދީގެ ބަނޑުފުޅުން)
* ކުޑަ ސީދީ (ސައްޔިދު އަހުމަދު) : ސަންފައިދި ( ދޮށީހުއްތު ދޮންދީދީގެ ބަނޑުފުޅުން)
* މުޙައްމަދު ލަތީފް : އެއްގަމުގޭ ތުއްތު ޢަލިދީދީގެ ދޮންގޮމާގެ ބަނޑުފުޅުން
* ޢަބުދުއް ލަތީފް : އެއްގަމުގޭ ތުއްތު ޢަލިދީދީގެ ދޮންގޮމާގެ ބަނޑުފުޅުން
ކަޅުހުރާގޭ ތުއްތު ސީދީ އަވަހާރަވީ 14 ފެބުރުއަރީ 1949 ގައެވެ.

## މަރުޖިޢުތައް
* ހަދާނާއި ތާރީޚްގެ ތެރެއިން - 1 ވަނަ ބައި - އަހުމަދު ނަޖީބް - 2006

ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
އައްނަބީލް އިސްމާޢީލް މުޙައްމަދު ދީދީ

**އައްނަބީލް އިސްމާޢީލް މުޙައްމަދު ދީދީ** (އަލިރަސްގެފާނު ގަނޑުވަރު ތުއްތު މަނިއްޕުޅު) ނުވަތަ އިރުމަތީގޭ އިސްމާޢީލް ދީދީ އަކީ ހެންވޭރުގޭ ޙަސަން ހަކުރާ މަނިކުފާނުގެ މުޙައްމަދު ޙަސަން ދީދީ (އިރުމަތީގޭ މުޙައްމަދުދީދީ) އެވެ. މަންމައަކީ ޙާޖީ އިމާދުއްދީން ރަދުންގެ ދޮށީ ގޮމާ އެވެ. 
އައްނަބީލް އިސްމާޢީލް މުޙައްމަދު ދީދީ އަކީ އިގިރޭސި ބަސް ދެނެވަޑައިގަންނަވާ ބޭފުޅެކެވެ. މެެދު މިންވަރެއްގެ ތަޢުލީމީ ބޭފުޅެކެވެ. 
## ފުރުއްވި މަގާމްތައް
* 1944 – އިގިރޭސިން ފައިބާތިބި ކެލާ ތުނޑީގެ ވަކީލުކަން
* ސިލޯނުގައި ތިބި ދިވެހިކުދިންގެ ވެރިޔާކަން
* 1952 – މަޙްކަމަތުއް ދާޚިލިއްޔާގެ ވަކީލުކަން
* 12 ޑިސެމްބަރު 1957 – މަޙްކަމަތުއް ޝަރުޢިއްޔާގެ ވެރިޔާކަން
* 1943 – ބ.އަތޮޅު ވެރިކަން
* 1965 – ކަސްޓަމްސްގެ ވެރިޔާކަން
## ބޭފުޅުން
* އަހުމަދު ޖަލީލު (އިރުމަތީގެ)
* ނާޒްލީ (އިރުމަތީގެ)
އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ބޭފުޅުން
* އައްނަބީލް މޫސާ މުޙައްމަދު ދީދީ
* އައްނަބީލާ ޒުބައިދާ މުޙައްމަދު ދީދީ

## މަރުޖިޢުތައް
* ހަދާނާއި ތާރީޚްގެ ތެރެއިން - 1 ވަނަ ބައި - އަހުމަދު ނަޖީބް - 2006

ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ޙުސައިން އަފީފް (ބަގީޗާގެ)

ބަގީޗާގޭ **ޙުސައިން އަފީފް** އަކީ އަލްޤާޟީ މުޙައްމަދު ސަޢީދު އިބްނި ޙުސައިން ޞަލާހުއްދީންގެ ދަރިކަލެކެވެ. 
ޙުސައިން ޢަފީފް ތައުލީމް ޙާޞިލްކުރެއްވީ ރާއްޖެއިންނާއި ރާއްޖެއިން ބޭރުންނެވެ. މިއީ މަޖީދިއްޔާ ސުކޫލްގެ މުސްކުޅި ދަރިވަރެކެވެ. ޢަރަބި، އުރުދޫ، އިގިރޭސި ރަގަޅަށް ދެނެލައްވައެވެ. ގުރުއާން، މައުލޫދު، ޚުޠުބާ ވަރަށް ރީތިކޮށް ވިދާޅުވެއެވެ. ދަރަވަންދޫގޭ ޕާޓީގައި ލަވަ ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ.

## މަގާމްތައް
* 7 މެއި 1942 – ހެންވޭރު ޚަޠީބުކަން
* 22 އޮކްޓޯބަރު 1942 – މާފަންނު އަވަށުވެރިޔާގެ ގާއިމް މަގާމްކަން
* 6 މާރޗް 1943 – ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި ހއ. ކެލާގައި ހުންނެވި ދައުލަތުގެ ވަކީލުކަން
* 1 ޑިސެމްބަރު 1944 – މަދަރުސަތުއް ސަނިއްޔާގެ މުދައްރިސްކަން
* 2 ޑިސެމްބަރު 1944 – މަދަރުސަތުއް ސަނިއްޔާގެ ހެލެބެލިބައިގެ މުރުޝިދުކަން
* 29 ޖުލައި 1946 – ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި އައްޑު އަތޮޅުގައި ހުރި ދައުލަތުގެ ވަކީލްކަން
## ބޭފުޅުން
* އާމިނަތު އަފީފް
* ސަކީނާ އަފީފް
* އަފީފާ އަފީފް
* މުންޔާ އަފީފް
ޙުސައިން އަފީފް އަވަހާރަވީ 18 އޮގަސްޓް 1946 ގައެވެ. 
## މަރުޖިޢުތައް
* ހަދާނާއި ތާރީޚްގެ ތެރެއިން - 1 ވަނަ ބައި - އަހުމަދު ނަޖީބް - 2006

ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ޢަބްދުލްޤައްޔޫމް އިބްރާހީމް

**ފަޟީލަތުއްޝައިޚު ޢަބްދުލްޤައްޔޫމް އިބްރާހީމް** (މާފަތްގޭ ދޮންސީދީ) އަކީ އަލްވަޒީރު އިބްރާހީމް މާފަތް ތަކުރުފާނު (ކަޅު ޢަލީ މަނިކުގެ ދޮން މަނިކުގެ ދޮން ތުއްތު) އެވެ. މަންމާފުޅަކީ ދޮށީ ކަލޭގެފާނުގެ ދޮށީ ސީދީގެ އައްސައްޔިދާ ފާޠިމަތު މުނީރާ (ގަލޮޅު ސީދީގެ ސިއްތި) އެވެ. ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ 1897ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޫބަރު މަހުގެ 18ވަނަ ދުވަހުއެވެ.    

ފަޟީލަތުއްޝައިޚު ޢަބްދުލްޤައްޔޫމް އިބްރާހީމަކީ ދީނީ ޢިލްމާއި، ޙުކުމް ކަނޑައެޅުމާއި، ތަޙްޤީޤުކުރުމުގެ ޝަރުޢީ މަޢުލޫމާތު ވަރަށް ރަނގަޅަށް ދަސްފުޅުކުރައްވައިގެން ހުންނެވި ބޭފުޅެކެވެ. ޢަރަބިބަހާއި އުރުދޫބަސް ރަނގަޅަށް ދެނެވަޑައިގަންނަވައެވެ. ރީތިކޮށް ކީރިތި ޤުރްއާން ކިޔަވައިވިދާޅުވާ ބޭފުޅެކެވެ. ދިވެހިބަހުގެ އަދީބެކެވެ. ވާހަކަދެއްކުންތެރި ބޭފުޅެކެވެ. ވާޢިޡެކެވެ. ޅެންވެރިޔެކެވެ. ލިޔުންތެރިޔެކެވެ. ދިވެހިބަހާއި ޢަރަބިބަހުން ވަރަށް ފަސޭހަކަމާ އެކު ޅެން ހައްދަވައެވެ. ސަރުކާރުގެ މުހިންމު ތަޙްޤީޤުތަކެއް ކުރެއްވިއެވެ. އޭގެތެރެއިން ފުރަތަމަ ޖުމްހޫރިއްޔާ ނިމުމާ ގުޅިގެން ހިނގި ތަޙްޤީޤާއި، ރާއްޖޭގެ ރަށްވެހި ކަމުގެ ތަޙްޤީޤާއި، އައްޑު އަތޮޅު ގަމު މީހުންނަށް ބަދަލު ދިނުމަށް އައްޑޫގައި ހިންގި ތަޙްޤީޤު ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ. 

## ފުރުއްވި މަޤާމުތައް
* ބޮޑު ބަނޑޭރިގޭ ލިޔާ ކަރާނީކަން
* ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މ. އަތޮޅު މެންބަރުކަން (23 ޑިސެންބަރު 1931 - 28 ޑިސެންބަރު 1934)
* މަޙްކަމަތުއްޝަރްޢިއްޔާގެ ނާއިބުކަން (16 ޑިސެންބަރު 1932)
* ބޮޑު ހަނޑޫ ދެއްވުން (16 ޑިސެންބަރު 1932)
* މަޙްކަމަތުއްޝަރްޢިއްޔާގެ ނާއިބުކަން (2 މާރިޗު 1934)
* ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރަދުންގެ މެންބަރުކަން (7 މާރިޗު 1935 - 15 ޖުލައި 1940)
* ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ލ. އަތޮޅު މެންބަރުކަން (19 އެޕްރީލް 1950 - 15 އޮގަސްޓު 1952)
* ބަންޑާރަ ނާއިބުކަން (23 އޮގަސްޓު 1950 - 17 މޭ 1951)
* އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރުކަން (13 ޖަނަވަރީ 1958)
* މަޢާރިފުގެ މުދައްރިސްކަން (19 އޮގަސްޓު 1959)
* މަޢާރިފުގެ 2 ނަންބަރު މުދައްރިސްކަން (11 ސެޕްޓެންބަރު 1959)
* މާލިއްޔާ ހ. 2 ގެ ބޮޑު ހަނޑޫ ދެއްވުން (20 ފެބުރުވަރީ 1960)
* މައުޛޫނުކަން (19 މާރިޗު 1967 - 19 ސެޕްޓެންބަރު 1972)
* މާލޭގައި ހުކުރުކުރެއްވުމުގެ ވަޒީފާ (11 ޛުލްޙިއްޖާ 1372 ހ.)

## ބޭފުޅުން
* ސަކީނާ ޢަބްދުލްޤައްޔޫމް
* މައުމޫން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމް
* ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު
* މުއުމިނާ ޢަބްދުލްޤައްޔޫމް
* ޢަބްދުﷲ މަޖީދު
* ޢަބްދުﷲ ޔާމީން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމް
* ޢަބްދުﷲ މަމްނޫން
* ޢަބްދުﷲ އަލްޤީން
* ޢަބްދުﷲ ބުންޔާމީން
* މުސްލިމާ ޢަބްދުލްޤައްޔޫމް
* ޢަބްދުލްޣަނީ
* އަމީނާ
* ނާޞިރު
* މަންޞޫރު
* އަމީން

## އަވަހާރަވުން
ފަޟީލަތުއްޝައިޚު ޢަބްދުލްޤައްޔޫމް އިބްރާހީމް އަވަހާރަވީ 1982ވަނަ އަހަރުގެ އެޕްރީލް މަހުގެ 30ވަނަ ދުވަހުއެވެ.

## މަރުޖިޢުތައް
* ހަނދާނާއި ތާރީޚުގެ ތެރެއިން - 1ވަނަ ބައި - އަޙްމަދު ނަޖީބު - 2006

ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދީނީ ޢިލްމުވެރީން
މުޙައްމަދު ސަޢީދު (ބަގީޗާގެ)

އަލްޤާޟީ **މުޙައްމަދު ސަޢީދު** ދީދީ އަލްއަޒްހަރީ އަކީ ޙުސައިން ޞަލާޙުއްދީންގެ ދަރިކަލެކެވެ. މަންމައަކީ ބޮއިގަސްދޮށުގޭ މޫސާ ކަލޭގެފާނުގެ ސަންޕާ މަނިކެ އެވެ. ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ މީލާދީން 1900 ވަނަ އަހަރު އެވެ. 
މުޙައްމަދު ސަޢީދު އިބްތިދާއީ ތަޢުލީމް ޙާޞިލްކުރެއްވީ ބައްޕާފުޅު ޙުސައިން ޞަލާހުއްދީން ގެ އަރިހުންނެވެ. މަތީ ތަޢުލީމް ޙާޞިލް ކުރެއްވީ މައްކާ އާއި ޢިރާގުގެ ބަޣްދާދު އާއި، އަދި މިޞްރުގެ ޖާމިޢަތުލް އަޒްހަރުންނެވެ. އަޒުހަރުން ޢާލިމީ ފާސް ނެގިއެވެ. އަރަބި، އިގިރޭސި ދެނެލައްވައެވެ. ދިވެހި ބަހުގެ އަދީބެކެވެ. ދިވެހިބަހާއި ޢަރަބި ބަހުން ޅެމާއި ނަޞްރުގެ ފޮތްތައް ލިޔެފައި ވެއެވެ. 
## މަގާމްތައް
* 22 ޑިސެމްބަރު 1932 – ގާނޫނީ ހުކޫމަތުގެ ފުރަތަމަ އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރުކަން
* 20 ޛުލްގައިދާ 1351ހ – ތިޖާރީ ކޮމިޓީގެ މެންބަރުކަން
އަވަހާރަވީ 30 އެޕްރީލް 1939 ގައެވެ. 
## މަރުޖިޢުތައް
* ހަދާނާއި ތާރީޚްގެ ތެރެއިން - 1 ވަނަ ބައި - އަހުމަދު ނަޖީބް - 2006

ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދީނީ ޢިލްމުވެރީން
ބުޅާނިގޫ

250px|thumb|left|ބުޅާނިގޫ ގަހެއް
ބުޅާނިގޫ () ނުވަތަ  () ގަހަކީ ބުޅަލެއްގެ ނަގޫހެން ހުންނަ ހިމަދިގު ރަތްމަލެއް އަޅާ ގަހެކެވެ.
އަދުނާން ޙުސައިން

އަލްއުސްތާޛު އަދުނާނު ޙުސައިން (ގުލްފާމުގޭ އަދުނާން) އަކީ ބޮޑުގަލު މޫސާ ދީދީގެ ފުތް އައްޝައިޚް ޙުސައިން ޞަލާޙުއްދީން ގެ ދަރިކަލެކެވެ. މަންމައަކީ މެދުގަނޑުވަރު ތުއްތު ގޮމާ އެވެ. 
އަދުނާން ޙުސައިން ކިޔަވާ ވިދާޅުވީ މަދަރުސަތުއް ސަނިއްޔާ އިންނާއި، ސިލޯނުގެ އިގިރޭސި ކޮލެޖްތަކުންނެވެ. އިގިރޭސި، އުރުދޫ ސިންގަޅަ، ދެނެވަޑައިގަންނަވައެވެ.ޤާޟީ ވަކީލުކަން އަދާކުރެއްވުމުގައި ގާނޫނީ ގޮތުން އިސްރޯލެއް އަދާކުރެއްވި އެވެ. ދެވަނަ ޖުމުހޫރިއްޔާގެ ކުރިން ވަރަށް ގިނަ ފަަހަރު އަމްނު އާންމުގެ މަހްކަމާ ހިންގެވުމާއި ހަވާލުވެ ހުންނެވި އެވެ. 
## މަގާމްތައް
* 8 އެޕްރީލް 1951 – ބަންޑާރަ ނާއިބުގެ މުޢާވިންކަން
* ބަންޑާރަ ނާއިބުކަން (3 ފަހަރު )
** 26 ސެޕްޓެމްބަރު 1956 – 11 ނޮވެމްބަރު 1968 – ފުރަތަމަ ފަހަރު
** 20 ޞަފަރު 1376ހ – 3 އޮގަސްޓް 1959 – ދެވަނަ ފަހަރު 
** 8 މާރޗް 1975 – 11 އޮގަސްޓް 1981 – ތިންވަނަ ފަހަރު
* 11 ނޮވެމްބަރު 1968 – 16 އޮގަސްޓް 1972 – މިނިސްޓަރ އޮފް ޓްރޭޑް އެންޑް ޑިވެލޮޕްމަންޓްކަން
* 27 ޛުލްގައިދާ 1379ހ – 12 ނޮވެމްބަރު 1968 – ރަދުންގެ ކާތިބުއް ސިއްރުކަން
* 1 އޮގަސްޓް 1972 – 8 މާރޗް 1975 – މިނިސްޓަރ އޮފް އެޑިޔުކޭޝަންކަން
* 11 އޮގަސްޓް 1981 – 1 ނޮވެމްބަރު 1991 – ދައުލަތަށް ގިނަދުވަހު ޚިދުމަތްކުރެއްވި ޢިއްޒަތްތެރިޔާކަން

އަވަހާރަވީ 1 ނޮވެމްބަރު 1991 ގައެވެ. 
## މަރުޖިޢުތައް
* ހަދާނާއި ތާރީޚްގެ ތެރެއިން - 1 ވަނަ ބައި - އަހުމަދު ނަޖީބް - 2006

ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ފަތިސްހަނދުވަރު (ފިލްމް)

**ފަތިސްހަނދުވަރު** އަކީ 1996 ވަނަ އަހަރު ނިކުމެފައިވާ ދިވެހި ފިލްމެކެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހި ފިލްމް
ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
ކޮކާކޯލާ މޯލްޑިވްސް ވީޑިއޯ މިއުޒިކް އެވޯޑް 2010

**ކޮކާކޯލާ މޯލްޑިވްސް ވީޑިއޯ މިއުޒިކް އެވޯޑް 2010** އަކީ ދިވެހި މިއުޒިކީ އުފެންދުންތައް (އަމިއްލަ އުފެއްދުންތައް) ދިރުވައި، ކުރިއެރުވުމުގެ މަގްޞަދުގައި 2010 ވަނަ އަހަރު ވީޓީވީ ގެ ފަރާތުން ތަޢާރަފްކޮށް ދޭން ފެށުނު އެވޯޑް އެކެވެ. މިއީ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ދިވެހި އަމިއްލަ ރާގުގެ މައްޗަށް އުފައްދާފައި ހުންނަ ވީޑިއޯ ލަވަތަކަށާއި، ދިވެހި އަމިއްލަ ރާގަށް އުފައްދާފައި ހުންނަ ލަވަތަކަށް ޚާއްޞަކޮށްގެން ދޭން ފެށުނު އެވޯޑް އެކެވެ. 
ކޮކާކޯލާ މޯލްޑިވްސް  ވީޑިއޯ މިއުޒިކް އެވޯޑް 2010 ވަނަ އަހަރު ތަޢާރަފްކުރެވުނު އިރު ދީފައިވާ އެވޯޑްތައް ތިރީގައި މިވަނީ އެވެ. 
* އެންމެ މޮޅު ވީޑިއޯ ލަވަ : "" ވާލޯނބިއެގޭނަމަ"" - ޢަބުދުލް ފައްތާހު
* އެންމެ މޮޅު ޑައިރެކްޓަރ : "" އިންސާނެކެ މީ ދުނިޔޭގައި ބިކަ ޙާލުގަ ޖެހިފައިވާ " - އަހުމަދު ނިމާލް
* އެންމެ މޮޅު ރާގު : "" ވާލޯނބިއެގޭނަމަ"" - އިބްރާހީމް ނިފާރު
* އެންމެ މޮޅު ބޭންޑް : "" ހިޔަނި ބޭންޑް "" 
* އެންމެ މޮޅު ލަވަ ކިޔުންތެރިޔާ އަންހެން : " ފުރާވަރު " - މަރިޔަމް އުނޫޝާ
* އެންމެ މޮޅު ލަވަ ކިޔުންތެރިޔާ އަންހެން : " ކަނބުލޮ " - މުހައްމަދު ހުޒާމް
* އެންމެ މޮޅު ލިރިކްސް : "ކަނބުލޮ" - ޢާމިރު ސަލީމް
* އެންމެ މޮޅު ޑުއެޓް ލަވަ : "މިހިތަށް ލޯބި ދޭށޭ" - އިބްރާހިމް ޢަލީ / ރާފިޔަތު ރަމީޒާ
* ލައިފްޓައިމް އެޗީވްމަންޓް އެވޯޑް: ޢަބުދުﷲ ޙަސަން (ހޮޅުދޫ ޢަބުދުﷲ)
* އެންމެ މޮޅު ގުރޫޕް ލަވަ : 
* އެންމެ މޮޅު އެކްޓަރ : 
* އެންމެ މޮޅު އެކްޓްރެސް : 
* އެންމެ މޮޅު ކޮރިއޮގްރާފަރ :

ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
މޯލްޑިވްސް ސްކްރީން އެވޯޑް

**މޯލްޑިވްސް ސްކްރީން އެވޯޑް** އަކީ ފިލްމީ ދާއިރާގެ މަސައްކަތްތަކަށް ޚާއްޞަކޮށް 2010 ވަނަ އަހަރު ވިލާ ޓީވީގެ ފަރާތުން ތަޢާރަފްކޮށް ދޭން ފެށުނު އެވޯޑް އެކެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
މޯލްޑިވްސް މިއުޒިކް އެވޯޑް

**މޯލްޑިވްސް މިއުޒިކް އެވޯޑް** އަކީ ދިވެހި މިއުޒިކަށް ޚާއްޞަކޮށްގެން 2010 ވަނަ އަހަރު ޓީވީ މޯލްޑިވްސް ފަރާތުން ތަޢާރަފްކޮށް ދޭން ފެށުނު އެވޯޑް އެކެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
އާފަތިސް އެވޯޑް

**އާފަތިސް އެވޯޑް** އަކީ 1990 ގެ އަހަރުތަކުގެ ތެރޭގައި ދިވެހި ފިލްމީ ދާއިރާއަށް ޚާއްޞަކޮށްގެން އާފަތިސް ނޫސް ގެ ފަރާތުން ދީފައިވާ އެވޯޑް އެކެވެ.

## އާފަތިސް އެވޯޑް 1995
* 1995 - އެންމެ މޮޅު ޑައިރެކްޓަރ - އީސާ ޝަރީފް - ޒަޚަމް
* 1995 - އެންމެ މޮޅު އެކްޓަރ - ރީކޯ މޫސާ މަނިކު - ބިރު
* 1995 - އެންމެ މޮޅު އެކްޓްރެސް - ޢައިޝަތު ޝިރާނީ - ޒަޚަމް
* 1995 - އެންމެ މޮޅު ވާހަކަ - ޒަޚަމް - ޗިޅިޔާ މޫސާ މަނިކު
* 1995 - އެންމެ މޮޅު ޑައިލޮގް - ޒަޚަމް - ޗިޅިޔާ މޫސާ މަނިކު
## އާފަތިސް އެވޯޑް 1996
* 1996 - އެންމެ މޮޅު ސަޕޯޓިންގ އެކްޓަރ - ޗިޅިޔާ މޫސާ މަނިކު - ހަގު އަނބި 
* 1996 - އެންމެ މޮޅު އެކްޓަރ - ރީކޯ މޫސާ މަނިކު - ޙައްޤު(ފިލްމް) 
* 1996 - އެންމެ މޮޅު އެކްޓްރެސް -ނިއުމާ މުޙައްމަދު - ބަދަލު 
* 1996 - އެންމެ މޮޅު ޕާރފޯމަރ އޮފް ދަ ޔިއަރ - ނިއުމާ މުޙައްމަދު - ބަދަލު
* 1996 - އެންމެ މޮޅު ޑާންސަރ -ނިއުމާ މުޙައްމަދު - ބަދަލު
## އާފަތިސް އެވޯޑް 1997
* 1997 - އެންމެ މޮޅު ފިލްމު - ފަތިސްހަނދުވަރު (ފިލްމް) - އަސްލަމް ރަޝީދު
* 1997 - އެންމެ މޮޅު ޑައިރެކްޓަރ - އީސާ ޝަރީފް - ފަތިސްހަނދުވަރު (ފިލްމް)
* 1997 - އެންމެ މޮޅު އެކްޓަރ - ރީކޯ މޫސާ މަނިކު - ފަތިސްހަނދުވަރު (ފިލްމް)
* 1997 - އެންމެ މޮޅު އެކްޓްރެސް - ނިއުމާ މުޙައްމަދު - ފަތިސްހަނދުވަރު (ފިލްމް)
* 1997 - އެންމެ މޮޅު ސަޕޯޓިންގ އެކްޓަރ - ޢަލީ ޝަމީލް  - ފަތިސްހަނދުވަރު (ފިލްމް)
* 1997 - އެންމެ މޮޅު ޕާރފޯމަރ އޮފް ދަ ޔިއަރ - ރީކޯ މޫސާ މަނިކު - ފަތިސްހަނދުވަރު (ފިލްމް)
* 1997 - އެންމެ މޮޅު ސަޕޯޓިންގ އެކްޓްރެސް - އާރިފާ އިބްރާހީމް - ޑައިރީ
* 1997 - އެންމެ މޮޅު ޑާންސާ - ޢައިޝަތު ޝިރާނީ - ހީލަތް
* 1997 - އެންމެ މޮޅު ޗައިލްޑް އާޓިސްޓް - މަރިޔަމް ޝެލީ - ފަތިސްހަނދުވަރު (ފިލްމް)
* 1997 - އެންމެ މޮޅު ސްޓޯރީ - ބިންމާ އިބްރާހީމް ވަޙީދު - ފަތިސްހަނދުވަރު (ފިލްމް)
* 1997 - އެންމެ މޮޅު ޑައިލޮގް - ބިންމާ އިބްރާހީމް ވަޙީދު - ފަތިސްހަނދުވަރު (ފިލްމް)
* 1997 - އެންމެ މޮޅު ފިރިހެން ލަވަކިޔުންތެރިޔާ - ޢަބްދުލް ހަންނާން މޫސާ ދީދީ - ލޭގާ ވާތީ ނަން - ފަތިސްހަނދުވަރު (ފިލްމް)
* 1997 - އެންމެ މޮޅު އަންހެން ލަވަކިޔުންތެރިޔާ - ފާޠިމަތު ޒޫނާ - އުފް ހީވަނީ ލަދުގަންނަނީ - ފަތިސްހަނދުވަރު (ފިލްމް)
## އާފަތިސް އެވޯޑް 1998

* އެންމެ މޮޅު ފިލްމު - އަމާނާތް (ފިލްމް) - މުޙައްމަދު ނިޔާޒް ޓެޑްރީ
* އެންމެ މޮޅު ޑައިރެކްޓަރ - މަހުދީ އަހުމަދު - އަމާނާތް (ފިލްމް)
* އެންމެ މޮޅު އެކްޓްރެސް - ޖަމްޝީދާ އަޙުމަދު - އަމާނާތް (ފިލްމް) އަދި ޢައިޝަތު ޝިރާނީ - ލައިލާ

ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
ސަން އެފްއެމް އެވޯޑް

**ސަން އެފްއެމް އެވޯޑް** އަކީ 2008 ވަނަ އަހަރު ވަނަ ސަން އެފްއެމް ރޭޑިޔޯ ސްޓޭޝަންގެ ފަރާތުން ތަޢާރަފްކޮށް ދޭން ފަށާފައިވާ އެވޯޑް އެކެވެ. 
## ސަން އެފްއެމް އެވޯޑް 2009
ސަން އެފްއެމް އެވޯޑް 2009 ގައި ހޮވަން ހަމަޖެހިފައިވާ ވަނަތަކާއި އެވަނަތަކަށް އެސްއެމްއެސް ކުރުމަށް ހޮވާލެވިފައިވާ ނަންތައް ތިރީގައި މިވަނީ އެވެ.
### ސަން އެފްއެމް އަހަރުގެ އެންމެ މަގްބޫލް ޝަޚްޞިއްޔަތު އެވޯޑް – 2009
* އަލްއުސްތާޛު މައުމޫނު ޢަބްދުލް ޤައްޔޫމް
* އަހުމަދު ތަސްމީން ޢަލީ
* މުޙައްމަދު ނަޝީދު(އައްނި)
* ޢަބުދުﷲ ޔާމީން

### ސަން އެފްއެމް އަހަރުގެ ކުޅިވަރު ޝަޚްޞިއްޔަތު އެވޯޑް(ފިރިހެން) – 2009
* އިބްރާހީމް ފަޒީލް(އޮއްޕޮ)
* އިމްރާން މުޙައްމަދު
* އިބްރާހީމް ނިޒާރު
### ސަން އެފްއެމް އަހަރުގެ ކުޅިވަރު ޝަޚްޞިއްޔަތު އެވޯޑް(އަންހެން) – 2009
* ޢާއިޝަތު ނައުރާ
* އާމިނަތު ޝިއުރާ
* މަރިޔަމް ނާޒިމާ
### ސަން އެފްއެމް އަހަރުގެ މުނިފޫހި ފިލުވައިދިނުމުގެ ޝަޚްޞިއްޔަތު އެވޯޑް(ފިރިހެން) – 2009
* ޔޫސުފް ޝަފީޢު(ޔޫއްޕެ)
* މުޚްތާރު އާދަމް
* މުޙައްމަދު ޢަބުދުﷲ (މުޙައްމާ)(މުހައްމާ)
### ސަން އެފްއެމް އަހަރުގެ މުނިފޫހި ފިލުވައިދިނުމުގެ ޝަޚްޞިއްޔަތު އެވޯޑް(އަންހެން) – 2009
* މަރިޔަމް ނަދާ އިނާޒް
* މާއިން ރަޝީދު
* މަރިޔަމް އަފީފާ
### ސަން އެފްއެމް އަހަރުގެ ވިޔަފާރި ޝަޚްޞިއްޔަތު އެވޯޑް – 2009
* މުޙައްމަދު ކަލީމް
* ޗަންޕާ ޙުސައިން އަފީފް
* ޤާސިމް އިބްރާހީމް

ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
މާމިން އޮށްޓަރު

**މާމިން އޮށްޓަރު** () އަކީ ވަޒަނުގެ ނިސްބަތުން ކާނާގެ ބޮޑު ބައެވެ. މިބައިގައި ހިމެނޭ 3 ބާވަތުން ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ހަކަތަ ފޯރުވައި ދެއެވެ. އަދި ހަށިގަނޑުގެ ސެލޯށި() ތައް އުފެއްދުމަށް ބޭނުންވާ އެމިނޯ އެސިޑް ތަކާއި، ފެޓީ އެސިޑް ތައް ވެސް ހޯދައި ދެއެވެ. މިބައިގައި ހިމެނެނީ:-

* ޕްރޮޓީން
* ކާބޯހައިޑްރޭޓް
* ފެޓް

## ރިފަރެންސް
* ކާނާގެ ފައިދާ - މިނިސްޓްރީ އޮފް ހެލްތު - ދިވެހިރާއްޖެ - 2003

ޤިސްމު:ކާނާގެ ބައިތަކާއި ވައްތަރުތައް
ހިމިން އޮށްޓަރު

ހިމިން އޮއްޓަރު () އަކީ ވަޒުނުގެ ނިސްބަތް މަދު ކާނާގެ ބާވަތްތަކެވެ. އެއީ މިމާއްދާތައް ވަޒަނުގެ ނިސްބަތުން ބޭނުންވާ މިންވަރު މަދުކަމުންނެވެ. ނަމަވެސް މިއީ އޭގެ މުހިއްމުކަން ވަރަށް ބޮޑު މާއްދާތަކެކެވެ.މިމާއްދާތަކުން ހަށިގަނޑަށް ހަކަތަ ބޭނުންކުރެވޭގޮތް ހެދުމާއި، ސެލޯށިތަކުގެ މަސައްކަތް ބަރާބަރަށް ދެމެހެއްޓުމުގައި އެހީތެރިވުން ހިމެނެއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ :-

* ވިޓަމިން
* ކާނާގައި ހިމެނޭ މަޢުދަންތައް

## ރިފަރެންސް
* ކާނާގެ ފައިދާ - މިނިސްޓްރީ އޮފް ހެލްތު - ދިވެހިރާއްޖެ - 2003

ޤިސްމު:ކާނާގެ ބައިތަކާއި ވައްތަރުތައް
މަހަލްކޯޓު

މަހަލްކޯޓަކީ އިންޑިޔާގެ ކާލީކޯޓު ޑިސްޓްރިކްޓުގައި އޮންނަ ކުޑަކުޑަ ގަރިޔާއެކެވެ.
ކާލީކޯޓު

**ކޯޅިކޯޑު**ކީ ދެކުނު އިންޑިޔާގެ ރާއްޖެއެއް ކަމުގައިވާ ދިގުކަރަ ނުވަތަ ކެރެލާގައި އޮންނަ ޝަހަރެކެވެ. މިއީ މި ރާއްޖޭގައި ތިންވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރެވެ. އަދި ކޯލިއްކޯރު ޑިސްޓްރިކްޓުގެ އިދާރީ ވެރިރަށް ވެސް މެއެވެ. މެދު ޒަމާނުގައި މި ޝަހަރު މަޝްހޫރުވެފައިވަނީ "ހަވާދުގެ ޝަހަރު" ގެ ނަމުންނެވެ. މިއީ އިރުމަތީގެ ހަވާދުގެ ވިޔަފާރީގައި މި ޝަހަރު އަދާކުރަމުން ދިޔަ މުހިއްމު ދައުރާ ގުޅިގެން ދީފައިވާ ނަމެކެވެ. ކާލީކޯޓަކީ އެއް އިރެއްގައި މިނިވަން ރަސްކަމެއްގެ ވެރި ރަށެވެ. ހަމަ އެހެންމެ ކުރިގެ މަލާބާރު ޑިސްޓްރިކްޓުގެ ވެރިރަށް ވެސް މެއެވެ. 2001 ވަނަ އަހަރުގެ ބޯހިމެނުމަށް ބަލާއިރުގައި ކޯޅިކޯޑޫގެ އާބާދީއަކީ 436،556 މީހުންނެވެ. މީގެ އިތުރުން އެ ޝަހަރުގެ ވަށައިގެންވާ ސަރަޙައްދުތަކުގައި އުޅޭ މީހުންނާ އެކު 0.9 މިލިޔަން މީހުންގެ އާބާދީއެއް ދިރިއުޅެމުން ގެންދެއެވެ. އެހެންކަމުން ކޯޅިކޯޑު ސަރަޙައްދުވެފައިވަނީ ތިންވަނަ އަށް އެންމެ ބޮޑު އާބަން ސަަޙައްދަށެވެ. އަދި ދިގުކަރައިގައި އޮތް ތިންވަނައަށް އެންމެ ބޑު ޝަހަރަށް ވެސް މެއެވެ. ދިރާސާތައް ކުރައްވާ ފަރާތްތަކުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި ހިންދުސްތާނުގެ ޝަހަރުތަކުގެ ތެރެއިން ދިރިއުޅުމަށް އެންމެ ރަނގަޅު ޝަހަރުތަކުގެ ލިސްޓެއް އެކުލަވާލަިފި ނަމަ ވަރަށް ފުރިހަމަ ދެވަނައެއް ހޯދާނީ ކާލީކޯޓު ޝަހަރެވެ.

## ނަން
ކާލީކޯޓު މި ނަމަކީ ކޮއިލް އަދި ކޯއްޓެ މި ދެ ބަހުން އުފެދިފައިވާ ނަމެއް ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. މަލަޔާޅަމް ބަހުން ކިޔާ ނަމަކީ ކޯޜިއްކޯޓެވެ. ކާލީކޯޓު މި ނަން ކިއިފައިވަނީ އަރަބީން ކިޔާ ގޮތުންނެވެ.
ރައްޔިތުންގެ މުތަގައްދިމް ޕާޓީ

މި ސަފްހާ އަށް އުނިއިތުރު ގެންނަވަން ތޮޔަ ބޭފުޅާ ތިއުޅުއްވަނީ ވިކިޕީޑިޔާގެ މެމްބަރެއްގެ ގޮތުގައި ވަދެ ވަޑައި ނުގަނެ ހުރެއެވެ. އެހެންކަމުން އެއްވެސް ބަދަލެއް ގެނެސް ސަފްހާ ރައްކާކުރައްވައިފިނަމަ ތިޔަ އައި.ޕީ އެޑްރެސް މި ސަފްހާގެ ތާރީހުގައި ރެކޯޑު ކުރެވޭނެއެވެ. ތިޔަ ބޭފުޅާގެ އައި.ޕީ އެޑްރެސް މިގޮތަށް ހާމަ ކުރައްވަން ބޭނުންފުޅު ނުވާ ނަމަ މެމްބަރު ކަން ހާސިލް ކުރައްވާށެވެ.
ރަޝީދާ މުޙައްމަދު ދީދީ

ޑރ ރަޝީދާ މުޙައްމަދު ދީދީ(ހ.މަންދުއެދުރުގެ)  އަކީ ކޮލެޖް ކައުންސިލްގެ ރައީސް އެވެ. ޑރ ރަޝީދާ ވަނީ އެމެރިކާގެ ޓެމްޕަލް ޔުނިވަސިޓީ އިން ޕޮލިޓިކަލް ސައިންސްގެ ރޮނގުން ޕީއެޗްޑީ ހައްދަވާފައެވެ.

ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
Nowy Dwór Królewski

**Nowy Dwór Królewski** އަކީ އިރު ދެކުނު **[[ޕޮލެންޑް]]** ގައި ވާ ވިލެޖެކެވެ. މި ވިލެޖް އޮތީ **[[ކުރޫފްކާ]]** ކޯރުގެ އައްސޭރީގައިވާ ދެ ޝަހަރު ކަމުގައިވާ **[[ޕުލަވީ]]** އާއި **[[ލުބްލިން]]** ގެ ދެމެދުގައެވެ. އަދި މި ވިލެޖަކީ **[[ލުބްލިން]]** ގެ **[[ވޮއިވޮޑްޝިޕް]]** ގައި ހިމެނޭ ވަކި **[[ގެމިނާ]]** އެއްގެ ވެރިކަން ކުރާ ތަނެވެ. ކުރޫފް ގެ އާބާދީގެ ގޮތުގައި 1996 ގައި ރިކޯޑު ކުރެވިފައިވަނީ 170 މީހުންނެވެ.
އިމާމުލް އަކުބަރު އަޙުމަދު އައްޠައްޔިބު

އަލްއިމާމުލް އަކުބަރު، ޝައިޚުލް އަޒުހަރު، ޑރ. އަޙުމަދުއް ޠައްޔިބު ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ، 6 ޖެނުއަރީ 1946 ގަ އެވެ. އެއީ 3 ޞަފަރު 1365 އެވެ. ޝައިޚުލް އަޒުހަރުގެ މަޤާމަށް އޭނާ ޢައްޔަންކުރެވުނީ، 19 މާރޗް 2010 ގައެވެ. އޭގެ ކުރިން އޭނާ ހުންނެވީ، ޖާމިޢަތުލް އަޒުހަރުގެ ރައީސްގެ މަޤާމުގަ އެވެ. 28 ސެޕްޓެމްބަރ 2003 އިން ފެށިގެން އެ މަޤާމު އޭނާ ފުރުއްވާފައި ވެއެވެ. އޭގެ ކުރިން އޭނާވަނީ މިޞްރުގެ މުފުތީގެ މަޤާމު ވެސް ފުރުއްވާފަ އެވެ. 10 މާރޗް 2002 އިން 27 ސެޕްޓެމްބަރ 2003 އަށް އެ މަޤާމު އޭނާ ފުރުއްވާފައި ވެ އެވެ.

ޝައިޚުލް އަޒުހަރުގެ މަޤާމަށް، ޑރ. އަޙުމަދު ޠައްޔިބު ޢައްޔަންކުރެއްވުމަށް، މިޞްރުގެ ރައީސް މުޙައްމަދު ޙުސްނީ މުބާރަކް، ރިޔާސީ ޤަރާރަކުން ނިންމެވީ، 19 މާރޗް 2010 ގަ އެވެ.

## ތަޢުލީމީ ފެންވަރު

* ލައިސަންސް (މިހާރުގެ ބެޗްލަރސް ޑިގްރީ)، ޢަޤީދާ އާއި ފަލްސަފާގެ ރޮނގުން، ޖާމިޢަތުލް އަޒުހަރު، އަހަރު: 1969
* މާސްޓަރސް ޑިގްރީ، ޢަޤީދާ އާއި ފަލްސަފާގެ ރޮނގުން، ޖާމިޢަތުލް އަޒުހަރު، އަހަރު: 1971
* ޕީއެޗްޑީ، ޢަޤީދާ އާއި ފަލްސަފާގެ ރޮނގުން، ޖާމިޢަތުލް އަޒުހަރު، އަހަރު: 1977

## އަދާކުރެއްވި ބައެއް މަޤާމުތައް

* 19 މާރޗް 2010 އިން ފެށިގެން ޝައިޚުލް އަޒުހަރު.
* ޖާމިޢަތުލް އަޒުހަރުގެ ރައީސް.
* މިޞްރުގެ މުފުތީ.
* ޕާކިސްތާނުގެ އިންޓަރނޭޝަނަލް އިސްލާމިކް ޔުނިވަރސިޓީގެ ކުއްލިއްޔަތު އުޞޫލުއްދީނުގެ ޢަމީދު.
* ޖާމިޢަތުލް އަޒުހަރުގެ ޢަޤީދާއާއި ފަލްސަފާގެ ޕްރޮފެސަރ.
އުމަރާބާދު

އުމަރާބާދަކީ އިންޑިޔާގެ ޓެމިލްނާޑޫ ސްޓޭޓުގައި ވެއްލޫރު ކައިރީގައި އޮންނަ ޤަރްޔާއެކެވެ. މި ތަން މަޝްހޫރުވެފައިވަނީ ޖާމިޔާ ދާރުއްސަލާމް ނަމަކަށް ކިޔާ ޖާމިޔާގެ ސަބަބުންނެވެ.
ލިޔުންތެރިކަމުގެ ތަޢާރަފް

## 
## ސުރުހީގެ އިބާރާތް

## 
## ސުރުހީގެ އިބާރާތް

## 
## ސުރުހީގެ އިބާރާތް

## ސުރުހީގެ އިބާރާތް
 ==
 ==
 ==
ނޯފޯކް

**ނޯފޯކް** () އަކީ އިރުމަތީ އިނގިރޭސިވިލާތުގައި އޮންނަ ބިންތިރި އަދި ފުދޭވަރަކަށް ފެރުތިފައިވާ ބިމެއް އޮންނަ ވަކި އިދާރީ ސަރަހައްދެކެވެ. ނޯފޯކްގެ ހުޅަނގުން އިމުގެ ގޮތުން ލިންކޮންޝަޔާރއާއި ގުޅޭއިރު ހުޅަނގާއި ހުޅަނގުދެކުނުން ކޭމްބްރިޖްޝަޔާރއާއި ގުޅެއެވެ.
ކަންވާރު

ކަންވާރު (އިނގިރޭސިބަހުން: Food Vessel) އަކީ ބްރޯންޒް އޭޖްގެ ކުރީކޮޅު (c.2400-1500BC) (ނީދަމް 1996) ގެންގުޅެފައިވާ މުށީގެ އާލާތްތަކެވެ. މިތަކެތި އޭރުގައި ބޭނުންކުރެވިފައިވަނީ ކޮންބޭނުމަކުކަން ސާފުވެފައި ނުވިއަސް އެއަށް ނަންދެވުނީ އާޘާރީ ތަކެތި ގެންގުޅޭ މީހުން އެއީ ބުއިމުގެ ކަންވާރެއް (އިނގިރޭސިބަހުން: Beaker)އެއް ނޫންކަމުގައި ދެކި ކަންވާރާއި ބުއިމުގެ އާލާތްތަކާއި ދެމެދު ފަރަޤު ކުރުމުގެ ބޭނުމުގައެވެ.
ސީޒަނަލް މޫވީސް

**ސީޒަނަލް މޫވީސް** އަކީ ފިލްމީ ތަރި ޢަލީ ސީޒަން ހިންގަމުން ގެންދާ ފިލްމް ސްޓޫޑިއޯ އެކެވެ.

## އުފައްދާފައިވާ ފިލްމްތައް
* ޚަލާޞް
* ކަރުނަވީ ބޭވަފާ
* މާފެއްނެތް

ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
ޑޭޝް ސްޓޫޑިއޯ

**ޑޭޝް ސްޓޫޑިއޯ** އަކީ ދިވެހި ފިލްމް އުފަންދާ ކުންފުންޏެކެވެ. އަދި ސްޓޫޑިއޯ އެކެވެ.

## އުފައްދާފައިވާ ފިލްމްތައް
* އެތޫފާނީ ރޭ
* ކުށްވެރިޔާ
* ޖިންނި 
* ސާދަވިލޭރޭ

ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
ސްލޭމް ސްޓޫޑިއޯ

**ސްލޭމް ސްޓޫޑިއޯ** އަކީ ދިވެހި ފިލްމްތައް އުފައްދާފައިވާ ސްޓޫޑިއޯ އެކެވެ.

## އުފައްދާފައިވާ ފިލްމްތައް
* ސާހިބާ
* ދައުވާ
* ނުބީހެންޏާ ކަނޑާހަމަ
* ނަމޫނާ
* ފަތިސްހަނދުވަރު
* ޒަލްޒަލާ
* ހިލިހިލާ
* ބިރު
* ހީލަތް
* ހުވަފެން
* ސިޓީ
* ޒަޚަމް

ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
ފަރިވާ ފިލްމްސް

**ފަރިވާ ފިލްމްސް** އަކީ ދިވެހި ފިލްމް އުފައްދާ މާކެޓްކުރާ ކުންފުންޏެކެވެ.

## އުފެއްދުންތައް
މިހާތަނަށް ތަފާތު 34 ދިވެހި ފިލްމް މިކުންފުނިން ނެރެފައި ވެއެވެ. 
* ލޯބީގެ އަނިޔާ
* ދުޝްމަން
* ޔަތީމް
* ދެފިރިން
* ޅީދަރިފުޅު
* ވަރި
* ޖުހާގެ ބުއްދި
* ބަދަލު
* ދެފިރިން
* ޅީދަރިފުޅު
* ދޮންމަންމަ
* މާވަހަރުގެ ހަދިޔާ

## އެނބުރިއައުން
ފަރިވާ ފިލްމްސް އެތައް ދުވަހަކު ފިލްމް ނަހަދާ މަޑުކުރުމަށްފަހު މިދާއިރާއަށް އެނބުރިއައީ ކިޑް ޕްރޮޑަކްޝަން އާއި ގުޅިގެން 2010 ވަނަ އަހަރު އުފެއްދި ފިލްމް *ޝަޒާ* އިންނެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
ޢަބުދުލް ޢަޒީޒް ޙަމީދު

**ޢަބުދުލް ޢަޒީޒް ޙަމީދު** (އުފަންވީ ނޮވެމްބަރު 4، 1977 ފ.ނިލަންދޫ، ދިވެހިރާއްޖެ ) އަކީ ފ.ނިލަންދޫ އަށް ނިސްބަތްވާ ފަރާތެކެވެ.

ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ޤިސްމު:ނިލަންދޫ (ފ. އަތޮޅު)
ޤިސްމު:(ފ. އަތޮޅު)
ސަންއެފްއެމް 94.6

ސަންއެފްއެމް އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހިންގާ އަމިއްލަ ރޭޑިޔޯ ސްޓޭޝަނެކެވެ.
މިރޭޑިޔޯ ސްޓޭޝަން ހުޅުވުނީ 18 ސެޕްޓެމްބަރު 2008 ގައެވެ. 2009 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ސަންއެފްއެމް އެވޯޑް ގެ ނަމުގައި މިތަނުން ދަނީ އެވޯޑެއް ތަޢާރަފްކޮށް ދެމުންނެވެ.
އެޗްއެފްއެމް 92.6

އެޗްއެފްއެމް 92.6 އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހިންގާ އަމިއްލަ ރޭޑިޔޯ ސްޓޭޝަނެކެވެ
އަލްފާޟިލް ކަރައްޔެ ކަޅުތުއްތު ދީދީ

ޏ.ފުވައްމުލަކު ކަރައްޔެ ކަޅު ތުއްތުދީ އަކީ އައްސުލްޠާން މުހައްމަދު ޣިޔާޘުއްދީނު (ޝަހީދު ކުޅަ ބަންޑާރައިން) ގެ އިބްރާހިމް ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނުގެ ފޯއްމުލަކު ކަރައްޔެ ގަނޑުވަރު މުޙައްމަދު ދީދީގެ އިބްރާހިމް ދީދީގެ މުޙައްމަދު ދީދީގެ ކަރައްޔެ ކަޅުތުއްތު ދީދީ (އިބްރާހީމުދީދީ ނުވަތަ އިބްރާހިމް ފިކްރީ) އެވެ. ކަޅުތުއްތުދީދީގެ މައިފުށްވެސް ގުޅެނީ މި މަތިކޮޅާއެވެ. އޭނާގެ މަންމައަކީ ފުވައްމުލަކު ފާމުދޭރި ކިލެގެފާނުގެ ކަރައްޔެ ގަނޑުވަރު މުޙައްމަދުދީދީގެ ޙައްވާދީދީގެ ޚަދީޖާދީދީ (ކޭހިގޭ ދޮންދީދީ) އެވެ.

ކަޅުތުއްތު ދީދީ ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ 1909 މ. ވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައެވެ. ފަވައްމުލަކު މާދަޑު އަވަށުގައި ހުރި ކަރައްޔެ ގަނޑުވަރުގައެވެ.

ކަޅުތުއްތު ދީދީގެ ފުރަތަމަ އުސްތާޛަކީ އޭނާގެ ބައްޕަ ކަރައްޔެ ގަނޑުވަރު މުޙައްމަދު ދީދީއެވެ. އަކުރު އުނގަންނައި ދެއްވައި ތަޖްވީދުގެ މަގަށް ޤުރުޢާން ކިޔަވައިދެއްވީ އޭނާގެ ބައްޕައެވެ. ޢުމުރުން 9 އަހަރުވީއިރު 3 ފަހަރު ޚަތިމް ކުރެއްވިއެވެ. އަރަބި ބަހާއި ހިސާބު ޢިލްމާއި ދިވެހިބޭސްވެރިކަމާއި ފަންޑިތަވެރިކަންވެސް އުނގެނިވަޑައިގަތީ އޭނާގެ ބައްޕަގެ އަރިހުންނެވެ.  އޭގެފަހުން އެދުވަސްވަރު ރާއްޖޭގައި ތިއްބެވި ދަންނަބޭކަލުންގެ އަރިހުންވެސް އޭނާ ދީނީ ތައުލީމު ހޯއްދެވިއެވެ. ބޭސްވެރިކަމުގެ ރޮނގުން އިތުރަށް އުނގެނިވަޑައިގަތީ އައްޑޫ މީދޫ ކުދުރަނިޔަގެ މުޙައްމަދު މަނިކުފާނާއި މާލޭ އެއްގަމުގޭ އިބްރާހިމް ފާމުލަދޭރި ކިލެގޭފާނުގެ އަރިހުންނެވެ. އަދި ތުއްތު ސާހިބުގެ އަރިހުން ހިސާބު ޢިލްމާއި ނިޔަމިކަން ދަސްކުރެއްވިއެވެ. ކަޅުތުއްތުދީދީ އަކީ މެދުމިން އިސްކޮޅެއްގެ ކުލަ އޮޅަލި ބޭފުޅެކެވެ. އޭނާ މަޝްހޫރުވެފައި ވަނީ ބޭސްވެރިއެއްގެ ގޮތުންނެވެ. މިރޮނގުން އޭނާގެ ޚިދުމަތް ފުވައްމުލަކުގެ މީހުންގެ އިތުރުން އެކި ރަށްރަށުގެ ވަރަށް ގިނަ ބަޔަކަށްވެސް ވަނީ ލިބިފައެވެ. ސަރުކާރުގެ ޚިދުމަތުގެ ރޮނގިން ކަޅުތުއްތު ދީދީ ވަނީ ފުވައްމުލަކު ކަތީބު ކަމާއި ނައިބުކަން ކުރައްވާފައެވެ. އޭނާ އަރަބި ބަހާއި އުރުދޫ ބަސް ދެނެވަޑައިގަނެއެވެ. އަދި އޭނާ އަކީ ލިޔުއްވުން ރީތި ބޭފުޅެކެވެ.

ކަޅުތުއްތުދީދީ 5 ކައިވެނި ކުރެއްވިއެވެ. އެކި ބަނޑަށް 9 ބޭފުޅުން ލިބިވަޑައިގަތެވެ. ކަޅުތުއްތުދޫދޫ އަވަހާރަވީ 3 ރަޖަބް 1377 ހ. ގައި ފުވައްމުލަކުގައެވެ.

## އަދަބީ ޚިދުމަތް
ކަޅުތުއްތުދީދީގެ އަދަބީ ޚިދުމަތް ދިވެހިއަދަބަށް ލިބިފައިވަނީ ވަޒަން ބަހުރުވައިގެ ރޮނގުންނެވެ. ޅެމާއި ރައިވަރުގެ ރޮނގުންނެވެ. ކަޅުތުއްތުދީދީ އަދަބުގެ މިރޮގުން އުނގެނިވަޑައިގަތީ ޞަލާހުއްދީނާއި އަބްދުﷲ ޖަލާލުއްދީނާއި ބިޑުފެންވަޅުގޭ ސީދީ އާއި ދެކުނުގޭ ދޮންމަނިކުގެ އަރިހުންނެވެ. ކަޅުތުއްތުދީދީގެ ޅެންތަކާއި ރައިވަރުތައް ހޯއްދަވައި އެއްކުރައްވައިގެން އޭނާގެ ދަރިކަލުން ފުވައްމުލަކު ހަވިއްތަ މުޙައްމަދު ސައީދު ވަނީ "ކަޅުތުއްތުދީދީގެ ޅެންފޮތް" މިނަމުގައި އޭނާގެ ޅެންފޮތް ޗާޕުކުރައްވާފައެވެ. ކަޅުތުއްތުދީދީ ވަނީ އަރަބިބަހުންވެސް ޅެން ހައްދަވައިފައެވެ.
އެތެއިޒަމް

އެތެއިޒަމްއަކީ ހެއްދެވިފަރާތެއްވާކަށް ޤަބޫލުނުކުރާ މީހުންގެ ވިސްނުމަށް ކިޔާނަމެކެވެ. އެތެއިޒަމް ޤަބޫލުކުރާމީހުންނަށް ކިޔަނީ އެތީސްޓުންނެވެ. އެތީސްޓުންގެ މައިގަޑު ފަލްސަފާއަކީ ހެއްދެވި ފަރާތެއް ވާކަން އެމީހުންނަށް ސާބިތުނުވާކަމަށާއި ހެއްދެވި ފަރާތެއް ނެތްކަމަށް ޤަބޫލުކުރުމެވެ. އެތީސްޓުންގެ ތިންވައްތަރެއްގެ ޤުރޫޕެއްގެ ބަޔަކު އުޅެއެވެ. މިއިން ކޮންމެ ޤުރޫޕެއްގެ ބަޔަކީވެސް އެބައެއްގެ އަމިއްލަ ފިކުރާ އަދި އަމިއްލަ ވިސްނުން ސައިންސާއި ހިޔާލީ ވިސްނުމަށް ބަރޯސާވާ ބައެކެވެ.
މިއެންމެންގެ ވެސް ކޮމަން އެއްވިސްނުމަކީ ސްޕަރނެޗުރަލް ނުވަތަ ޤުދުރަތީބާރެއް ވާކަން ޤަބޫލުނުކުރުމެވެ. މާނަޔަކީ ﷲ ވޮޑިގެންވާކަން ޤަބޫލުނުކުރުމެވެ. ނުވަތަ ގޯޑް ނެތްކަމަށް ޤަބޫލުކުރުމެވެ.

އެތެއިޒަމް މިބަސް އުފެދިފައިވަނީ ގްރީކް ބަހުން އޮންނަ "އެތިއޯސް" މާނަޔަކީ (ގޯޑް ނެތް) ވިތައުޓް ގޯޑް މިބަހެވެ. މިބަސް އުފަންވެގެން އައީ މިނިވަންވިސްނުމާއި ދީންތަކާއިމެދު ޚިޔާލުފާޅުކުރުމުގެ ތެރެއިން ދީނަށް އަޅުކަން ކުރުމަށް ބޭނުންނުވާ ބައެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. ދުނިޔޭގައި ފުރަތަމަ އެތީސްޓެއް ފާހަގަ ކުރެވިފައިވަނީ އަށާރަވަނަ ޤަރުނުގެ ތެރޭގައެވެ. މިއަދު ދުނިޔޭގެ އާބާދީގެ % 2.3 އަކީ އެތިސްޓުންނެވެ. ޖަޕާނުގެ އާބާދީގެ %65 މީހުންނަކީ ﷲ ވޮޑިގެންވާކަން ޤަބޫލުނުކުރާ އެތިސްޓުންނެވެ. އަދި ރަޝިޔާގެ %48 މީހުންނަކީ އެތިސްޓުންނެވެ.
ސިންގާ

ސިންގާ އަކީ ހަތަރު މޮއްގަނޑު ޖެހި މިނިކާ ވަލުޖަނަވާރެކެވެ. ބުޅަލުގެ އާއިލާގެ ބިޔަ ޖަނަވާރެކެވެ. ސިންގާ އަކީ އޭގެ ފިރިހެން އެއްޗެހީގެ ބަރުދަނުގައި 250 ކިލޯ ހުންނަ ޖަނަވާރެކެވެ. ސިންގާ އާންމުކޮށް މިހާރު ދިރިއުޅެނީ އެފްރިކާގެ ސަބްސަހާރާއާއި އޭޝިޔާގައެވެ. ސިންގާ އަކީ  މިހާރު ދުނިޔެއިން ނެތިވެގެން ހިގައިދާނެ ކަމުގެ ބިރު ހީވެފައިވާ އެއްޗެހީގެ ލިސްޓުގައިވާ ޖަނަވާރެކެވެ. އެފްރިކާގެ އުތުރުބިތުންނާއި ހުޅަގު ދެކުނު އޭޝިޔާއިން ވަނީ މިޖަނަވާރު ނެތިގެން ގޮސްފައެވެ.
ވަލު ސިންގާ އެއްގެ އެވްރެޖް އުމުރަކީ  ދިހައެއް ނުވަތަ ފަނަރަ ވަރަކަށް އަހަރެވެ. ހިފައިގެން ގެންގުޅޭ ސިންގާ ވިހިއަހަރު ދުވަހު ދުނިޔޭގައި ތިބެއެވެ.

----
**
== ސިންގާ މިބަސް އުފެދުނުގޮތް: (އެޓީމޯލޮޖީ) ==
**

ސިންގާ މިބަހަކީ ގަދަފަދަ ކަމެވެ. އިގިރޭސިބަހުން ސިންގާ އަކީ ލަޔަން އެވެ. ލަޔަން މިބަހަކީ ރޯމަން ބަހުން ލެޓިން ބަހަށް ބަދަލުވެފައިވާ ލިއޯއެވެ. މުސްކުޅި ގުރީކު ބަހުންނަމަ ލިއޮން އެވެ. ހީބުރޫ ބަހުން ނަމަ ލާވީ އެވެ. އަދި މުސްކުޅި މިސްރު ބަހުންނަމަ ސިންގާ އަށް ކިޔަނީ (ROW) ރޯ އެވެ. 

udeylia 11:56, 24 މެއި 2010 (UTC)
ސިނަމާ

ސިނަމާ އަކީ ބައިސްކޯފުގެ އެވެ. ސިނަމާ މިބަސް ދިވެހިންނަށް ތައާރަފްވެ ބޭނުން ކުރެވެން ފެށީ ހަތްދިހައިގެ ތެރޭގައެވެ. ސިނަމާ މިބަހަކީ އިގިރޭސިބަހުން ކިޔާ ސިނަމާ އެވެ. ފިލްމު ތިއޭޓަރެވެ. ޕިކްޗަރ ތިއޭޓަރެވެ. ހަމަ އެގޮތަށް މޫވީ ތިއޭޓަރޭވެސް ކިޔަނީ ހަމަ ސިނަމާ އަށެވެ. ސިނަމާގެ ހަގީގީ ދިވެހި ބަހަކީ ބައިސްކޯފުގެއެވެ. 

----

**
== ސިނަމާތަކުގެ ބޭނުން ==
**
ސިނަމާތަކަކީ ބޮޑު އިސްކިރީން ފިލްމު ދައްކާ ތަންތަނެވެ. 

udeylia 13:28, 24 މެއި 2010 (UTC)
މަސް ހިބަރު

މަސް ހިބަރަކީ އިގިރޭސިބަހުން ކިޔާ ބްލެކްމާލިން އެވެ. މަސް ހިބަރުގެ ބޯ މަތީކޮޅު ވައްވެލުމަށް ފަހު ދިގު ތުންގަޑެއް މަހުގައި ހުންނަނާ ނެއެވެ. މަސް ހިބަރުގެ އެވްރެޖް ބޮޑުމިނުގައި 450 ސެންޓި މީޓަރު ހުރެއެވެ. މަސް ހިބަރަކީ މާލިން އާއިލާގެ މަހެކެވެ.  

----
**
== މަސްހިބަރު ދިރިއުޅޭ ސަރަހައްދު: ==
**
މަސް ހިބަރަކީ ޓްރޮޕިކް ސަރަހައްދުތަކުގެ ކަޑުތަކުގައި އުޅޭ މަހެކެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި މަސް ހިބަރު އުޅެނީ ޕެސިފިކް ކަނޑުގަޔާއި އިންޑިޔާ ކަޑުގައެވެ. މަސް ހިބަރަކީ ބިގް ގޭމް ފިޝިން މަސްވެރިކަމުގައި އާންމުކޮށް ބާނާ މަހެކެވެ. މަސް ހިބަރުގެ ބަރުދަނުގައި އެންމެ ބަރު މަހެއްގެ ގޮތުގައި ރެކޯޑް ކުރެވިފައިވަނީ 750 ކިލޯ ގްރާމެވެ. 

----

udeylia
މައިދާން

މައިދާން މިބަހަކީ ދިވެހި ބަހުގައި ވަރަށް ގިނަ ކަންކަމާއި ގުޅުވައިގެން ބަހުގެ މުއްސަދިކަން އިތުރުކުރުމަށް ބޭނުން ކުރާ ބަހެކެވެ. މައިދާނުގެ މާނަޔަކީ ހާމަޔަށް އޮންނަ ތަނަވަސް ބިމެވެ. ނުވަތަ ވަކި ހާއްސަ ކަމަކާއި ގުޅިގެން މީހުން ނިކުމުއުޅޭ ތަނެވެ. އަދި މިބަހަކީ މަޖާޒު ބަހެއްގެ ގޮތުގައި ވަކި ހާއްސަ ރޮގަކަށް ވެސް ބޭނުން ކުރެވޭ ބަހެއްވެސް މެއެވެ.

----

**މައިދާން މިބަސް ބޭނުން ކުރެވޭ މައިގަޑު ގޮތްތައް**

1- ނަން: މިސާލު: މިރަށުގައި ހާދަހާ ބޮޑު މައިދާނެއް އޮވެއެވެ.

2- މަޖާޒު:  މިސާލު: ކުޅީވަރުގެ މައިދާނުގައި އޭނާ ހާދަމޮޅެވެ. ތައުލީމީ މައިދާނުގައި މިސުކޫލަކީ ވަނަތަކެއް ހޯދާ ސުކޫލެކެވެ.

3- ހާއްސަ ނަން: ހަގުރާމައިގެ މައިދާން ވަރަށް ނާޒުކުވެއްޖެއެވެ. 

----

udeylia 07:05, 25 މެއި 2010 (UTC)
ފަޓާސް

ފަޓާހަކީ ބޯކަރުދާހުން އޮޅާފާ އޮންނަ ހޮޅިއަކަށް ބަޑިބޭސް އަޅާ މެދަށް ފީތާއެއް ލާފައި އޮންނަ އެއްޗެކެވެ. އެފީތާގައި އަލިފާން ރޯކުރުމުން ގޮވާ ގޮތަށް ހަދާފައި އޮންނަ ކުޑައެއްޗެކެވެ. މިއީ ކުޅިވަރު މަޖަލަށް ބޭނުންކުރާ އެއްޗެކެވެ. ޗައިނާޔާއި އިންޑިޔާގެ ފައްޅިތަކުގައި އެމީހުންގެ އަޅުކަމުގެ ވަގުތު ޖެހިއްޖެކަން އެންގުމުގެ ގޮތުން ނާއި ތަފާތު ފެސްޓިވަލްތައް ފާހަގަ ކުރުމުގެ ގޮތުންވެސް ފަޓާސް ޖަހައެވެ. ފަޓާސް ޖެހުމޭ އެބުނެވެނީ ފަޓާހުގެ ފީތާގައި ރޯކޮށް ގޮއްވާލުމަށެވެ. މިގޮއްވާލުމުން ބަރަށް ބާރު އަޑެއް އިވިގެން ދެއެވެ. ނަމަވެސް ފަޓާހަކީ އެހާ ނުރައްކާތެރި އެއްޗެއްނޫނެވެ. ފަޓާހަކީ ބަޑިބޭހުގެ ކުޅިވަރުގެތެރޭގައި ހިމެނޭއެއްޗެކެވެ. އިގިރޭސިބަހުން ބަޑިބޭހުގެ ކުޅިވަރަށް ޕައިރޯޓެކްނިކްސް ނުވަތަ ފަޔަރވޯކް އޭވެސް ކިޔައެވެ. ފަޔަރ ވޯކްގެ ތެރޭގައި ފަޓާހުގެ އިތުރަށް ހަވާ ކިޔާ އެއްޗަކާއި ފައިދަށު ފުރޭތަޔާ، އަލިނަރު ފަދަ އެއްޗެތި ހިމެނެއެވެ. 

----

**ފަޓާސް އުފެދުން**

ފަޓާސް އެންމެ ފުރަތަމަ އުފައްދާ ބޭނުން ކުރިކަމުގައި ވަނީ 12 ވަނަ ގަރުނުގައި ގަދީމީޗައިނާގައެވެ. ތާރީހީ ލިޔުންތަކުގައި ވާގޮތުން ޗައިނާގައި ބަޑިބޭސް އީޖާދުކޮށް ބޭނުން ކުރަން ފެށީ ނުބައި ރޫހުތަކުންނާއި ޖިންނީގެ ކިބައިން ސަލާމަތްވެ  އެއްޗެހި ބިރުގެންނެވުމަށެވެ.

udeylia 07:47, 25 މެއި 2010 (UTC)