ޕްލޭޓްލިޓް

ޕްލޭޓްލިޓް ނުވަތަ () އަކީ ކަށީގެ މަދުގައި ހުންނަ އާދަޔާޚިލާފަށް ބޮޑު ސެލްއެއް ކަމުގައިވާ  *މެގަކަރީއޯސައިޓް*()އިން އުފެދޭ ކުދިކުދިބައިތަކެކެވެ. *މެގަކަރިއޯސައިޓްސް*އަކީ ކަށީގެމަދުގެ ތެރޭގައި *ސްޓެމް ސެލް*()އިން އުފެދި ފުރިހަމަވުމަށްފަހު އޭގެތެރޭގައި ދެމިހުންނަ ސެލްތަކެކެވެ. ޕްލޭޓްލިޓް ތަކުގައި ނިއުކްލިއަސްއެއް ނުހުރެއެވެ. އަދި އޭގެ ޒާތުގައި އަލުންއުފެދުމުގެ ގާބިލިއްޔަތުކަން ވެސް ލިބިފައެއްނުވެއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ހަށިގަނޑަށް ޕްލޭޓްލިޓް ބޭނުންވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު *މެގަކަރީއޯސައިޓް*ތަކުން ޕްލޭޓްލިޓް އުފައްދައެވެ.ވަށަމިނުގައި 3މައިކްރޯން ހުރެއެވެ. ޕްލޭޓްލިޓް އަށް *ތްރޮމްބަސައިޓް*()އޭ ވެސް ކިޔައެވެ.
thumb|left|ޕްލޭޓްލިޓް 

އާދައިގެ ގޮތެއްގައި ޕްލޭޓްލިޓްގެ %75-60 ހުންނަނީ ހަށިގަނޑުގައި ދައުރުވެ،ދައުރުވެ ހުންނަ ލޭގައެވެ.ބާކީވާ ބައިގެ ތެރެއިން ބޮޑުބައެއް ހުންނަނީ ހުންކޮށީގެ ތެރޭގައެވެ. ޕްލޭޓްލިޓްތައް އުފެދުން ކޮންޓްރޯލްކުރަނީ *ސްޕެސިފިކް-ކޮލަނީ ސްޓިމިއުލޭޓިންގ ފެކްޓަރ* ކިޔާ މާއްދާއަކުންނެވެ. މިއީ *އިންޑޯތީލިއަމް*ގެ ހަތާތަކުންނާއި، ފައިބްރަބްލާސްޓްތަކުންނާއި، އަދި ބައެއް ހުދުހަތާތަކުން ބޭރުކުރާ މާއްދާއެކެވެ. މިމާއްދާއަށް ކުރިން *ތްރޮމްބަޕޮއިއިޓީން ހޯރމޯން*އޭވެސް ކިޔައި އުޅުނެވެ.

## ޕްލޭޓްލިޓް އެކުލެވިގެންވާ ނިސްބަތް

ލޭގެ ކޮންމެ މައިކްރޯލިޓަރ އެއްގައި ގާތްގަނޑަކަށް 150,000-400,000ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ޕްލޭޓްލިޓް ހުރެއެވެ. މިއަދަދު އެވްރެޖްގޮތެއްގައި ހުންނަނީ 250,000ގައެވެ.  އާންމުކޮށް ޕްލޭޓްލިޓް ދިރިދެމިހުންނަނީ 10ދުވަހުގެ މުއްދަތަށެވެ.

## ޕްލޭޓްލިޓްގެ އޮނިގަނޑު

ލައިޓް މައިކްރަސްކޯޕަކުން ބަލައިފިނަމަ ޕްލޭޓްލިޓްތައް ހުންނާނީ ވަށް ނުވަތަ ކުކުޅު ބިސް ބުރުގެ ބައްޓަމަށެވެ. ޕްލޭޓްލިޓް އުފެދިފައިވަނީ ސާފު ހުދުކުލައިގެ އަރިމަތީ ބަޔަކާއި، ކުލަ އެކުލެވޭ މެދު ބައެއްގެ މަައްޗަށެވެ. މިބުނި ސާފު ހުދުކުލައިގެ އަރިމަތީބަޔަށް ކިޔަނީ*ހައިއަލޯމީރް*() އެވެ.ކުލަ އެކުލެވޭ މެދުގައިވާ ބަޔަށް ކިޔަނީ *ގްރެނިއޫލޯމީރް*()ނުވަތަ *ކްރޯމަމީރް*() އެވެ.

އިލެކްޓްރޯން މައިކްރޯސްކޯޕަކުން ބަލައިފިނަމަ ޕްލޭޓްލިޓްގެ ބޭރުފަށަލަ()ހުންނަނީ ނިޒާމެއްނެތި އެވެ. އަދި މިފަށަލަ ވަނީ *ގްލައިކޯޕްރޮޓީން*()ގެ ކޯޓަކުން ނިވާކުރެވިފައެވެ. މިކޯޓް ހަލާކުވެފައިވާ *އިންޑޯތީލިއަމް*ގައި ޕްލޭޓްލިޓްތައް ތަތްވުމަށް އެހީވެދެއެވެ.

ޕްލޭޓްލިޓް އެކުލެވިގެންވަނީ *ސައިޓަޕްލާޒަމް*(Cytoplasm) އާއި، އޭގެ ބޭރުން ވަށައިގެން ލެވިފައިވާ ފަށަލަ 
(Cell membrane)ގެ މައްޗަށެވެ. ޕްލޭޓްލިޓްތަކުގެ އަރިމަތީބައިގައި ނުވަތަ މިބުނި ބޭރު ފަށަލަ ވަށައިގެން ކުދިކުދިހޮޅިތައް(Microtubules) އަދި ކުދިކުދި ފިލަމެންޓްތައް(Microfilaments) އެއްވެގެން އުފެދިފައިވާ *ބަންޑަޅި*(Bundle)ތަކެއް ވެއެވެ. މިބަންޑަޅިތަކަށް ލިބިފައިވާ ވާންވެ ކުރުގެޅުމުގެ ބާރުގެ ސަބަބުން ލޭގަނޑުވުމުގެ ތެރޭގައި ޕްލޭޓްލިޓްގެ ބައްޓަން ބަދަލުކޮށްލައެވެ. ބޭރުފަށަލައިގައި ހިމެނޭ *ފޮސްފޯލިޕިޑްސް*ގެ ބައިގައި *ޕްލޭޓްލިޓް ފެކްޓަރ-3* ހިމެނެއެވެ. މިއީ ލޭގަނޑުވުމުގައި މުހިއްމު ދައުރެއް އަދާކުރާ މާއްދާއެކެވެ. 
ޕްލޭޓްލިޓްތަކުގެ މެދުބައި ނުވަތަ ސައިޓޯޕްލާޒަމްގައި އެކްޓިން (Actin)، މައިއަސިން(Myosin)، ގްލައިކަޖަން 
(Glycogen)، ލައިސަސޯމް(Lysosome) ، އަދި 3ބާވަތެއްގެ *ގްރެނިއޫލް*(Granule) ހުރެއެވެ. އެއީ *ޑެންސް ގްރެނިއޫލްސް*(Dense granules)އާއި، *ބީޓާ ގްރެނިއޫލްސް*(Beta granules)އާއި، އަދި *އަލްފާ ގްރެނިއޫލްސް*(Alpha granules) އެވެ. 

ޑެންސް ގްރެނިއޫލްތައް މުއްސަދިވެފައިވަނީ ޕްރޮޓީން ނޫން މާއްދާތައްކަމުގައިވާ *އެޑިނަސީން ޓްރައިފޮސްފޭޓް*( ATP)އާއި، *އެޑިނަސީން ޑައިފޮސްފޭޓް*(ADP) އާއި، ކެލްސިއަމްއާއި، *ސެރަޓޮނިން*(Serotonin) އިންނެވެ.ބީޓާ ގްރެނިއޫލްސްގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ މައިޓަކޮންޑްރިއާ (Mitochondria)އެވެ.އަލްފާ ގްރެނިއޫލްތަކުގެ ތެރޭގައި *ފައިބްރިނަޖަން*(Fibrinogen)އާއ,*ޕްލޭޓްލެޓް-ޑިރައިވްޑް ގްރޯތް ފެކްޓަރ*(PDGF)އާއި، ލޭގަނޑުވުމަށް ބޭނުންވާ މާއްދާތަކުގެ ތެރެއިން މާއްދާ5 އާއި، މާއްދާ8 އަދި ބައެއް އެހެނިހެން މާއްދާތައް ހުރެއެވެ. 

## ޕްލޭޓްލިޓްގެ ވަޒީފާ

ޕްލޭޓްލިޓްތައް ކަށީގެމަދު ދޫކޮށް ބޭރަށްނިކުމެ ލޭގެ އާރުގައި ދައުރުވެ ހުރެއެވެ. ލޭމަނާކުރުމަށް ޕްލޭޓްލިޓްތައް *ޕްލޭޓްލެޓް ޕްލަގް*(Platelet plug) ކިޔާ އެއްޗެއް އުފައްދައެވެ. މި *ޕްލަގް* އުފެދުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ދެ ޚާއްޞިއްޔަތު ތަކެއް ޕްލޭޓްލިޓްތަކަށް އަށް ލިބިގެންވެއެވެ. އެއީ އަންނަނިވި ކަންތައްތަކެވެ. 

* ހަލާކުވެފައިވާ ލޭހޮޅީގެ އެތެރޭ ކައިރިފަށުގެ ދަށުގައިވާ ކޮލަޖަން ފައިބާރތަކާއި، ޕްލޭޓްލިޓްތައް ތަތްވުން
* ޕްލޭޓްލިޓްތައް މަސްހުނިވެ، އެކަތިގަނޑަކަށްވުން 

ޕްލޭޓްލިޓްތައް ލޭމަނާކުރުމަށް އޭގައި ހިމެނޭ އެކަމަށް ޚާއްޞަ މާއްދާއެއްކަމުގައިވާ *ޕްލޭޓްލެޓް ފެކްޓަރ--3* ގެ ބޭނުންހިފައެވެ. ހަލާކުވެފައިވާ ގުނަވަނަކުން ނުވަތަ ޓިޝޫއަކުން ބޭރުކުރާ މާއްދާތައް ބާރުއަޅަންފެށުމުން ޕްލޭޓްލިޓްތައް އޭގައި ހިމެނޭ ލޭމަނާކުރުމަށް ބޭނުންވާ މާއްދާތައް ބޭރުކުރަން ފަށައެވެ. މިކަން ލޭމަނާވުން ފެށުމަށް އެހީވެ، ލޭހޮޅިތަކުގެ ފުރިހަމަކަން ދަމަހައްޓައެވެ.

* ޕްލޭޓްލިޓްތަކުގައި އެކުލެވޭ ލޭމަނާވުމަށް އެހީވެދޭ މާއްދާތަކުގެ ތެރޭގައި އަންނަނިވި މާއްދާތައް ހިމެނެއެވެ.
 
** އެކްޓިން (Actin)، އަދި މައިއަސިން (Myosin) 

** ލޭމަނާކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފެށުމަށް އެހީވެދޭ ކެމިކަލްތައް: މީގެތެރޭގައި ހިމެނެނީ *ސެރަޓޮނިން*(Serotonin )އާއި، *ތްރޮމްބަކްސޭން*(Thromboxane) ފަދަ މާއްދާތަކެވެ. 

** އެހެނިހެން ޕްލޭޓްލިޓްތައް ގާތަށް ގެނައުމަށް އެހީވެދޭ ކެމިކަލްތައް: މިސާލަކަށް: ވަން ވިލެބްރެންޑް ފެކްޓަރ(Von-willebrand factor) 

** ހަލާކުވެފައިވާ ލޭހޮޅިތައް ރަގަޅުވުމަށް ބާރުއަޅާ ކެމިކަލްތައް: މިސާލަކަށް: ޕްލޭޓްލެޓް-ޑެރައިވްޑް ގްރޯތް ފެކްޓަރ (Platelet-derived growth factor) 

** ލޭމަނާވުން ސާބިތުކަންމަތީ ދަމަހައްޓާ ކެމިކަލްތައް: މިސާލަކަށް: ފައިބްރިން-ސްޓެބިލައިޒިންގ ފެކްޓަރ(Fibrin-stabilizing factor)

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ލޭދައުރުކުރާ ނިޒާމް