open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ރޮނޑު އާއިލާ (މަސް)

250px|thumb|left|ރޮނޑުގެ ވައްތަރެއް
ރޮނޑު އާއިލާ ()ނުވަތަ () އަކީ މޫދުގައި އުޅޭ މަސްމަހާ މެހީގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އާއިލާ އެކެވެ. މިއީ އިންޑޯ ޕެސިފިކް، އެޓްލާންޓިކް، އަދި މެދުތެރޭ ކަނޑުގައި އުޅޭކަމަށް ފާހަގަކުރެވިފައވާ މަހުގެ އާއިލާ އެކެވެ. މިއާއިލާގެ މަސް 1 ފޫޓާއި 2.5 ފޫޓާއި ދެމެދުގެ ބޮޑުމިނަކަށް ބޮޑުވާކަމަށް ވެއެވެ. 

ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ކަނޑު ފަޅުތަކުގައި އުޅޭކަމަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިޝަރީޒް އެންޑް އެންޑް އެގްރިކަލްޗަރުގެ މެރިން ރިސާޗް ސެކްޝަނުން ނެރެފައިވާ ** [[ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަހުގެ މަޢުލޫމާތު]]** މިފޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ 14 ވައްތަރެއްގެ ކޮއްޔެވެ.
 
* ތަރި ރޮނޑު
* ދަތްފުކު ރޮނޑު
* ބިސް ރޮނޑު
* މާ ރޮނޑު
* އޮއިވާލި ރޮނޑު
* ހިންދުކަޅު ރޮނޑު
* ކަޅު ރޮނޑު
* ވާލަން ރޮނޑު
* ވިލު ރޮނޑު
* ގަބުޅި ރޮނޑު
* ގަބުޅިފައްޓާ ރޮނޑު
* ދޮންފަޅު ރޮނޑު
* ފަޅު ރޮނޑު
* މުށި ރޮނޑު

## ގެލެރީ


Image:Balistes vetula - 01.jpg|Queen triggerfish, Long Cay, Belize
Image:1693_aquaimages.jpg|Clown triggerfish, New Hanover Is., Papua New Guinea
Image:1822_aquaimages.jpg|Lei triggerfish, Kona, Hawaii
Image:4276_aquaimages.jpg|Barred Filefish, Kona, Hawaii
Image:Picasso.triggerfish.arp.jpg|Lagoon triggerfish (*Rhinecanthus aculeatus*)
Image:Redtoothed_triggerfish2.jpg|Redtoothed triggerfish (*Odonus niger*) feeding on plankton
Image:Titan_Triggerfish.jpg|Titan triggerfish (*Balistoides viridescens*) with orange-lined triggerfish (*Balistapus undulatus*) and moorish idols at the reef of Fihalhohi, Maldives
Image:Orange-lined Triggerfish.jpg|Orange-lined triggerfish (*Balistapus undulatus*)
Image:Black_triggerfish.jpg|Black triggerfish (*Melichthys niger*) and its reflection in the water surface
Image:Sufflamen_chrysopterum.jpg|Halfmoon triggerfish
Image:Pink Tail Triggerfish in kona.jpg|Pink tail triggerfish
Image:Picasso triggerfish blowing out the unwanted debris through its gills.JPG|*[[Rhinecanthus rectangulus]]* feeding on invertebrates in the sand



ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ހިމަފަތި ރޮނޑު

ހިމަ ފަތިރޮނޑު ()ނުވަތަ  ()އަކީ ރާއްޖޭގެ އެތެރެވަރީގެ ފުން ހިސާބުތަކުގައި އުޅޭ މަހެކެވެ. މިބާވަތުގެ މަސް އާންމުކޮށް އުޅެނީ 40 މީޓަރަށްވުރެ ފުން ސަރަހައްދު ތަކުގައި ކަމަށްވާތީ މޫދަށްއެރި އުޅޭ މީހުންނަށް މިބާވަތުގެ މަސް ފެނިފައި ހުންނަނީ ވަރަށް މަދުންނެވެ. ވުމާއެކު މިއީ ރާއްޖޭގައި ގިނައިން އުޅޭކަމަށް ރިކޯޑް ކުރެވިފައިވެސް ނެތް މަހެކެވެ. މިބާވަތުގެ މަސް އާންމު ގޮތެއްގައި އެންމެ ބޮޑުވަނީ 18 ސެންޓި މީޓަރަށް ކަމަށް ވިޔަސް ގިނައިން ފެންނަ އެންމެ ބޮޑެތި މަހުގައި ހުންނަނީ 12 ސެންޓި މީޓަރެވެ.

މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި ވަކިން ހުންނަ 2 ހަރު ކައްޓާއި، 43 އާއި، 50 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ.މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ފުރަތަމަ ހަރުކަށި ފަޅާފައި ހުންނަނީ މަހުގެ ބޯމަތިން ލޮލަށްވުރެ ކުރިންނެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 41 އާއި، 46 އާއި ދެެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ހަށިގަނޑު ބޮޑުވި ބޮޑުވިހެން ފަތާވަމުން ދެއެވެ. މަހުގެ އާންމު ކުލައަކީ މުށިއަޅި ކުލައެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތުގެ ކުލައަކީ ގަދަމުށި ކުލައެވެ. މަހުގައި ރީނދޫ ކުލައިގެ ކުދިކުދި ތިކިތަކެއް ހުރެއެވެ. މިމަހަށްކިޔާ ވަކި ޚާއްޞަ ނަމެއް ރިކޯޑް ކުރެވިފައި ނެތުމާއެކު، މަހުގެ އާއްމު ސިފަޔަށް ވިސްނާ *ހިމަ ފަތިރޮނޑު* ކިޔާފައިވަނީ އެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ދޮންކޮތަރި ފަތިރޮނޑު

ދޮންކޮތަރި ފަތިރޮނޑު()ނުވަތަ  ()އަކީ ރާއްޖޭގެ ތިލަ ފަރުފަޅުތަކުގައި އުޅޭ ކުޑަ އިސްކޮޅެއްގެ މަހެކެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 16 ސެންޓި މީޓަރަށެވެ. މިއީ ދިވެހިން ކައިއުޅޭ މަހެއް ނޫނެވެ. ވުމާއެކު މިބާވަތް ހިފުމަށް ދިވެހިން ޝައުގުވެރިކަމެއް ނުދެއެވެ. ނަމަވެސް ދިރޭ ކުދިމަސް ބޭރުކުރާ ފަރާތްތަކުން މިބާވަތުގެ މަސް ގިނައަދަދަކަށް ހިފާ ބޭރުކުރެއެވެ. މިއީ މޫދުގައި އުޅޭއިރު ކޮތަރިތަކުގެ އަވަސް ހަރަކާތްތަކުން ބަލާމީހުން ޝައުގުވެރިކުރުވާ މަހެކެވެ.  މިބާވަތުގެ މަސް ގާތްގަނޑަކަށް 20 މީޓަރަށްވުރެ ތިލަ ހިސާބުތަކުގައި އުޅޭކަމަށްވެއެވެ. މިމަހަށްކިޔާ ވަކި ޚާއްޞަ ނަމެއް ރިކޯޑް ކުރެވިފައި ނެތުމާއެކު، މަހުގެ އާއްމު ސިފަޔާ ، ކުލައަށް ވިސްނާ މިމަހަށް *ދޮންކޮތަރި ފަތިރޮނޑު* ކިޔާފައިވަނީ އެވެ.

މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި ވަކިން ހުންނަ 2 ހަރު ކައްޓާއި، 29 އާއި، 34 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 26 އާއި، 30 އާއި ދެެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ މުށި އޮރެންޖް ކުލައެވެ. މަހުގެ ހުރަހަށް ވާކަހަލަ ގޮތަކަށް ގަދަ މުށިކުލައިގެ ރޮނގުތަކެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަރުތާފަތުގެ އަަރިމަތީގައި ކަޅުކުލައިގެ ލަފެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ނިގޫކޮޅު ހުންނަނީ ދޮންނާރިނގު ކުލައިގައި ރީނދޫ ކުލައިގެ ކުދިކުދި ތިކިތަކެއް ޖަހާފައެވެ. ނިގޫފަތުގެ ބޭރުކައިރިފަށް ހުންނަނީ ނޫކުލައާއި، ރީނދޫ ކުލައިގެ ރޮނގުތަކެއް ދަމާފައެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ފަންކާ ފަތިރޮނޑު

250px|thumb|left|ފަންކާ ފަތިރޮނޑު
ފަންކާ ފަތިރޮނޑު () އަކީ ރާއްޖޭގެ ވިލުތަކުންނާއި ފަރުބޭރުން، 20 މީޓަރަށްވުރެ ތިލަ ހިސާބުތަކުން ފެންނަ ބޮޑު އިސްކޮޅެއްގެ ފަތި ރޮނޑެކެވެ. މިމަސް 1 މީޓަރަށް ބޮޑުވާ ކަމަށްވެއެވެ. މިއީ ދިވެހިން ކައިއުޅޭ މަހެއް ނޫނެވެ. ވުމާއެކު މިބާވަތުގެ މަސް ހިފުމަށް ވަކިން ޚާއްޞަ މަސްވެރިކަމެއް ރާއްޖޭގައި ކޮށެއް ނޫޅެއެވެ. މިމަހުގެ ޢާއްމު ކާނާއަކީ އަޑީގައި ހުންނަ ތަފާތު ދިރުންތަކެވެ. މީގެތެރޭގައި މޫދު ފެހި، މޫދު ވިނަ، އަދި މާގަނޑު ހިމެނެއެވެ. މަހުގެ ހަށިގަނޑު ހުންނަނީ ވަރަށް ފަތިކޮށެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތުގެ ބުޑުދަށް ވަރަށް ފުޅަލެވެ. އަދި ނިގޫފަތް ހުންނަނީ ކޮޅަށް ވަށްކޮށް، ފަންކާއެއް ހެންނެވެ. ތުންކޮޅު ހުންނަނީ އޫކޮށެވެ. މިއީ ފަތިރޮނޑުގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ބިޔަ އެއް ބާވަތެވެ. 

ފަންކާ ފަތިރޮނޑުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި ވަކިން ހުންނަ 2 ހަރު ކައްޓާއި، 43 އާއި، 49 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބުރަކަށި މަތީގެ ފުރަތަމަ ކަށި ފަޅާފައި ހުންނަނީ ސީދާ ލޮލާދިމާލު މަތިންނެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 46 އާއި، 52 އާއި ދެެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މިމަހަށް ކިޔާ ވަކި ޚާއްޞަ ނަމެއް ރިކޯޑް ކުރެވިފައި ނެތުމާއެކު، މަހުގައި އެކުލެވޭ ޚާއްޞަ ސިފައެއްކަމުގައިވާ ނިގޫފަތުގެ ފުޅާކަން ފާހަގަކޮށް މިމަހަށް *ފަންކާ ފަތިރޮނޑު* ކިޔާފައިވަނީ އެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ތަރި ރޮނޑު

**ތަރި ރޮނޑު** () އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅު ތަކުގެ ބޭރުގައި ރޮނޑުގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން ވަރަށް ބޮޑުވާ ރޮނޑެކެވެ. މިބާވަތުގެ ރޮނޑު އާއްމު ގޮތެއްގައި އުޅެނީ އެހެނިހެން ގިނަ ރޮނޑުތަކަށްވުރެ ފުނުގައެވެ. މިބާވަތުގެ ރޮނޑު 100 މީޓަރުގެ ފުނުގައި ވެސް އުޅޭކަމަށް ވެއެވެ. އެންމެ ބޮޑުވާ ކަމަށްވަނީ ގާތްގަނޑަކަށް 60 ސެންޓި މީޓަރަށެވެ. މަހުގެ ކާނާއަކީ މޫދު އަޑީގައި އުޅޭ ކުދިކުދި ދިރުންތަކެވެ. މަހުގައި ވަރަށް ވަރުގަދަ ހުޅުނބު ތަކެއް ތަކެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ލޮލުގެ ކުރިން ކުޑަކަޮށް އަޑިވެފައި އިންނަ ތަންކޮޅެއް ހުރެއެވެ. މިއަޑިވުމުގެ ދިގުމިން ގާތްގަނޑަކަށް ލޮލުގެ ފުޅާމިނާއި އެއްވަރު ވާނެއެވެ. މަހުގައި ހުންނަނީ އޫ ދަތްތަކެކެވެ. ދެދަތްޕިލައިގެ މެދުގައި ހުންނަ ދަތްޖޯޑް ބޮޑުވާނެއެވެ.

ތަރި ރޮނޑުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި 3 ހަރުކައްޓާއެކު 25 އާއި 27 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 24 ނުވަތަ 25 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ ފެހިކުލައަށްދާ މުށިކުލައެކެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީގައި ހުދު ކުލައިގެ 3 ލައް ފާޅުކޮށް ފެންނަށް ހުރެއެވެ. މިލައްތައް މަސް ބޮޑުވުމުން ފިލައިދެއެވެ. މަހުގައި ފަނޑުނޫކުލައިގެ ތިކިތަކެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަންފަތް ހުންނަނީ ރީނދޫ ކުލައިގައެވެ. މިމަހަށްކިޔާ ވަކިނަމެއް ރިކޯޑް ކުރެވިފައި ނެތުމާއެކު، މަހަށް ކިޔާ ޢިލްމީ ނަމާ، އިގިރޭސި ނަމާ ގުޅޭގޮތަށް މަހުގައި ހުންނަ ޚާއްޞަ ސިފަތަކަށް ބަލާ *ތަރި ރޮނޑު* ކިޔާ ނަންދީފައިވަނީ އެވެ.

## އިތުރު ފާލަންތައް
* ފިޝްބޭސް

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ދަތްފުކު ރޮނޑު

**ދަތްފުކު ރޮނޑު** () އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކުގައި ވަރަށް ގިނައިން އުޅޭ ރޮނޑެކެވެ. ދުވާލު ކުދިބުޅިލައިގެން ފަރުމަތިން ވަރަށް ފަސޭހައިން ބޭނޭ މަހެކެވެ. ދަތްފުކު ރޮނޑަކީ ދިވެހިން ކައިއުޅޭ މަހެކެވެ. އަދި މިއީ ދިރޭ ކުދިމަހުގެ ވިޔަފާރީގައި ރާއްޖެއިން ގިނަ އަދަދަކަށް ބޭރުކުރެވޭ މަހެކެވެ. މިބާވަތުގެ ރޮނޑު 30 ސެންޓިމީޓަރަށް ބޮޑުވެއެވެ. ވަރަށް ގިނަ ތަފާތު އެއްޗެތި މިމަސް ކައިއުޅޭކަމަށް ފާހަގަ ކުރެވިފައި ވެއެވެ. އޭގެތެރޭގައި މޫދު އަޑީގައި ހުންނަ ގަލުފެއްސާއި، ތަފާތު ވައްތަރުގެ ހިޔަމައާއި، ކަކުންޏާއި، ކުދިމަސްމަހާއި، ބޮލީގެ ބާވަތްތަކާއި ކަށިބޯ ހިމެނެއެވެ.

ތަރި ރޮނޑުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި 3 ހަރުކައްޓާއެކު 24 އާއި 28 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 20 އާއި 24 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ގިނަ ބާވަތްތަކުގެ ރޮނޑުތަކާ ޚިލާފަށް، މިބާވަތުގެ ލޮލުގެ ކުރިން އަޑިވެފައި އިންނަ ތަންކޮޅެއް ނުހުރެއެވެ. މަހުގެ ނިގޫކޮޅުގައި ތިން ކަށިން އުފެދި ކުރިއަށް ލެބިފައި ހުންނަ ދެބަޔަށް ހުންނަ ކަށިތަކެއް ހުރެއެވެ. ނިގޫފަތުގެ ކޮޅު ހުންނަނީ ކުޑަކޮށް ވައްކޮށެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ ގަދަ މުށިކުލައަކަށްދާ ގަދަ ފެހިކުލައެކެވެ. މަހުގައި ކައްޗަށް ހުންނަ ދޮން ނާރިނގު ކުލައިގެ ރޮނގުތަކެއް ވަރަށް ފާޅުކޮށް ފެންނަން ހުރެއެވެ. މަހުގެ އަނގައިގެ މަތިންނާއި، ދަށުން ފެށިގެން ނުލާއި އޮރެންޖް ކުލައިގެ ރޮނގުތަކެއް ކަންފަތުގެ ބުޑުދަށަށް ހުރެއެވެ. ނިގޫފަތާއި ކަންފަތުގެ ވެސް ކުލައަކީ ދޮންނާރިގު ކުލައެކެވެ. ބުރަކަށިމަތީ ހަރު ކޮތަރިބައިގެ މަތީ ކައިރިފަށް ހުންނަނީ ކަޅުކުލައިގައެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ބިސް ރޮނޑު

**ބިސް ރޮނޑު** () އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކުގައި ގިނައިން އުޅޭ ރީތި މަހެކެވެ. މިއީ ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި މަޝްހޫރު އަދި ކެއުމަށްވެސް ބޭނުންކޮށް އުޅޭ ރޮނޑެކެވެ. މިމަހުގެ ޚާއްޞަ ކަމަށްޓަކައި، ދިރޭމަހުގެ ވިޔަފާރީގައި ޚާއްޞަ ގަދަރެއްދެވި، ރަގަޅު އަގުގައި ވިކެއެވެ. އާއްމު ގޮތެއްގައި ބިސް ރޮނޑު އުޅެނީ ފަރުގެ ބޭރުފަރާތުގައި އެކަހެރިކޮށެވެ. ފަރުބޭރުން ވަރަށް ފުނުންވެސް މިބާވަތް ފެންނަ ކަމަށް ވެއެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 45 ސެންޓި މީޓަރަށެވެ.

ބިސް ރޮނޑުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި 3 ހަރުކައްޓާއެކު 24 އާއި 26 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 21 އާއި 23 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ލޮލުގެ ކުރިން ތުނބާ ދިމާލުން އަޑިވުމެއް ހުރެއެވެ. ތުނބުގެ ވަށައިގެން ހުންނަނީ ގަދަ ރީނދޫ ކުލައެވެ. މަހުގެ ލޮލުގެ ކުރިން މޫނު މަތީގައި ކައްޗަށްވާގޮތަށް ރީނދޫކުލައިގެ ކުރެހުމެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ހަރު ކޮތަރިބައިގެ ތިރިން މަހުގެ ބުރަކަށިމަތި ހުންނަނީ ރީނދުލާއި މުށިކުލައިން އެކުލެވޭ ކުރެހުމެއް އަޅާފައެވެ. މަހުގެ މަޑު ކޮތަރިބައިތަކުގެ ބުޑުދަށް ހުންނަނީ ރީނދޫ ކުލައިގައެވެ. ނިގޫފަތުގެ ބުޑުދަށާއި، ކައިރިފަށް ހުންނަނީ ކަޅުކުލައިގައެވެ. މަހުގެ ނިގޫކޮޅު ހުންނަނީ ހުދާއި ރީނދޫކުލައިގެ ކުރެހުމެއް އަޅާފައެވެ. މިބާވަތުގެ ޅަމަސް ހުންނަނީ މާބޮޑަށް ކަޅުކޮށް ހުދުކުލައިގެ ގިނަ ލައްތަކެއް ޖަހާފައެވެ. މިއީ ދެނެގަންނަށް ފަސޭހަ މަހެކެވެ. މަހުގެ ކާނާއަކީ އަޑީގައި އުޅޭ ކުދި ދިރުންތަކެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
މާ ރޮނޑު

250px|thumb|left|މާ ރޮނޑު
މާ ރޮނޑު ()ނުވަތަ () އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކުގަޔާ ވިލުތަކުގައި ގިނައިއުޅޭ މަހެކެވެ. މިއީ ދިވެހިން ކެއުމަށް ބޭނުންކޮށް އުޅޭ މީރު މަހެކެވެ. ދުވާލު ނަނުފައްތައިގެން ކުރާ ކެޔޮޅު ކަމުގައި މާ ރޮނޑު ބޭނެއެވެ. މިއީ ދަތްތައް ވަރުގަދަ، ހަށިގަނޑު ބޮޑު މަހެކެވެ. މިއީ މަސްމަހާ މެހީގެ ތެރެއިން ގަދަފަދަ ކަމަށް މަޝްހޫރު މަހެކެވެ. މާ ރޮނޑަކީ އެސޮރުގެ ބިސްހާލި ރައްކާތެރިކަމާއެކު ބަލަހައްޓާ *ގާޑްކުރަމުން* ބިސް ވިއްސާ މަހެކެވެ. މިގޮތުން ހާލި ބަހައްޓާއިރު އެހެނިހެން މަސްމަހާ، އަދި ބައެއް ފަހަރު މޫދަށްއެރިއުޅޭ ފީނުންތެރިންނަށް ޙަމަލާދީ އުޅެއެވެ. 

ބިސް ރޮނޑުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި 3 ހަރުކައްޓާއެކު 24 އާއި 26 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 23 އާއި 24 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ލޮލުގެ ކުރީގައި ކުޑަކޮށް އަޑިވުމެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ނިގޫކޮޅުގައި 4 ނުވަތަ 6 ކަށި ހުޅުނބު ރޮނގުތަކެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ ފެހި ރީނދޫ އަދި މުށި ކުލައެކެވެ. ތުނބުގެ މަތިން ފެށިގެން ލޯ ހުރަސްކޮށް ގަދަ ރޮނގެއް ފާޅުކޮށް ފެންނަށް ހުރެއެވެ. މަހުގެ މޫނު މައްޗާއި، ކޮތަރިތައް ހުންނަނީ ރީނދޫ ކުލައިގައެވެ. މަހުގެ ކާނާގެ ގޮތުގައި ކަކުނި ފާނޑުގެ ސޫތްޕާއި، ހިޔަމައާއި، ގަލުގައި އެކުލެވޭ ދިރުންތަކާއި، ބޮލީގެ ބާވަތްތައް ކައި އުޅެއެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 75 ސެންޓިމީޓަރަށެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
އޮއިވާލި ރޮނޑު

**އޮއިވާލި ރޮނޑު** ()ނުވަތަ () އަކީ ދިވެހި މަސްވެރިން ދަންނަ މަޝްހޫރު މަހެކެވެ. މިބާވަތުގެ ރޮނޑު ގިނައިން ފެނިފައި ހުންނަނީ މާކަނޑުގައި އޮޔާދާ އޮއިވާލި އެއްޗެހީގެ ނިވަލުގައި ތިބެގެން ދަތުރުކޮށް އުޅޭތަނެވެ. މިގޮތަށް އޮއިވާއްޔާ ވަކިނުވެ، އޮއިވާލިދާ ކޮންމެ ތަނަކަށް މިބާވަތުގެ ރޮނޑު ދެއެވެ. މިގޮތުން ފަޅުތެރެއަށް ވެސް ވަދެއެވެ. މިއީ ދިވެހިން އާންމުކޮށް ކެއުމަށް ބޭނުންކޮށް އުޅޭ ރޮނޑެއް ނޫނެވެ. އަދި މިބާވަތުގެ ރޮނޑު ބޭނުމަށް ވަކި ޚާއްޞަ ބާވަތެއްގެ މަސްވެރިކަމެއް ވެސް ކޮށެއް ނޫޅެއެވެ.

އޮއިވާލި ރޮނޑުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި 3 ހަރުކައްޓާއެކު 23 އާއި 27އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 20އާއި 23 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ކަންފަތް ގަނޑުގައި 14 ނުވަތަ 15 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ލޮލުގެ ކުރިމަތީގައި ވަރަށް ފުންކޮށް ހުންނަ ކެނޑުމެއް މަހުގެ ނިގޫފަތަށްވުރެ ތިރީގައި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަންފަތް ކުޑައެވެ. މަހުގެ އަނގައިގައި ވަރުގަދަ ދަތްތަކެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ ގަދަނޫ ނުވަތަ ގަދަ މުށި ކުލައެކެވެ. މަހުގައި ހުދުކުލައިގެ ލައްތަކެއް ފަނޑުކޮށް ފެންނަށް ހުރެއެވެ. މަހުގެ އުރަހަތައް ހުންނަނީ ކަޅުކުލައިގައެވެ. މިބާވަތުގެ ރޮނޑު އާއްމު ގޮތެއްގައި 50 ސެންޓި މީޓަރަށް ބޮޑުވާ ކަމަށް ވެއެވެ. މަހުގެ ހަންގަނޑު ހަރުވެފައި ވަރުގަދަ ވާނެއެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ތުންދިގު ފަތިރޮނޑު

**ތުންދިގު ފަތިރޮނޑު** () އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކުގެ ބޭރުގައި 30 މީޓަރަށްވުރެ ތިލަ ހިސާބުތަކުގައި ގިނައިން އުޅޭ މަހެކެވެ. މިބާވަތުގެ މަސް އާންމުކޮށް ފެންނަނީ އުރަފަށު ކައިރީގައި ހަމަހިމޭންކޮށް އޮންނަ ސަރަހައްދު ތަކުގައި ހެދިފައި ހުންނަ މުރަކަތަކުގެ ތެރެއިންނެވެ. ގިނައިން ފެންނަނީ ޖޯޑްޖޯޑަށް އުޅޭތަނެވެ. މަހުގެ ކާނާއަކީ މުރަކަތަކުގެ ތެރޭގައި އެކުލެވޭ މާގަނޑު ތަކެވެ. މިބާވަތުގެ ފަތިރޮނޑަކީ ދިރޭމަސް ރާއްޖެއިން ބޭރުކުރާ މީހުން ގިނައިން ހިފާއުޅޭ، އަދި ރާއްޖެއިން ގިނައިން ބޭރުކުރާ ބާވަތެކެވެ. މިއީ ފަރި ހަރަކާތްތަކެއްކުރާ ކުޑައިސްކޮޅެއްގެވެރި ރީތި މަހެކެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 10 ސެންޓިމީޓަރަށެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ ފެހި ކުލައެވެ. މަހުގެ މުޅި ހަށިގަނޑުގައި ދޮން ނާރިނގު ކުލައިގެ ލައްތަކެއް ވަރަށް ފާޅުކޮށް ފެންނަން ހުރެއެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތުގައި ކަޅުކުލައިގެ ލަފެއް ހުރެއެވެ.

މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި ވަކިން ހުންނަ 2 ހަރު ކައްޓާއި، 32 އާއި، 35 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 29 އާއި، 32 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަންފަތް ގަނޑުގައި 11 އާއި، 12 އާއި ދެެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ތުންގަނޑު ހުންނަނީ ހޮޅިއެއް ގޮތަށް ދިގުވެފައި ތުންކޮޅަށް އޫކޮށެވެ. މިމަހަށްކިޔާ ވަކި ޚާއްޞަ ނަމެއް ރިކޯޑް ކުރެވިފައި ނެތުމާއެކު، މަހުގެ އާއްމު ސިފަޔާ މަހަށް ކިޔާ އިގިރޭސި ނަމަށް ބަލާ މިމަހަށް *ތުންދިގު ފަތިރޮނޑު* ކިޔާފައިވަނީ އެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ދާގަނޑު ފަތިރޮނޑު

ދާގަނޑު ފަތިރޮނޑު()ނުވަތަ  ()އަކީ ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކުގެ ބޭރުގައި އުޅޭ ފަތިރޮނޑުގެ ބާވަތެކެވެ. މިމަސް އާއްމު ގޮތެއްގައި ބޮޑުވާ ކަމަށްވަނީ 21 ސެންޓިމީޓަރަށެވެ. މިމަސް އުޅެނީ 20 މީޓަރަށްވުރެ ތިލަ ހިސާބު ތަކުގައިކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. މިއީ ފަރުމަތީ އުޅޭއިރު ވަަރަށް މަޑުން ހަރަކާތްކުރާ މަހެއްކަމުގައި ވިޔަސް ގޯނާކުރުމުން ވަރަށް ހަލުއިކޮށް ކޮޅުކޮޅަށް ދުވެއުޅެއެވެ. އަދި މިބާވަތް ހިފުމަށް ވަކި ޚާއްޞަ މަސްވެރިކަމެއް ވެސް ނުކުރެއެވެ.

މިމަހަށްކިޔާ ވަކި ޚާއްޞަ ނަމެއް ރިކޯޑް ކުރެވިފައި ނެތުމާއެކު، މަހުގެ އާއްމު ސިފަޔާ މަހަށް ކިޔާ އިގިރޭސި ނަމަށް ބަލާ މިމަހަށް *ދާގަނޑު ފަތިރޮނޑު* ކިޔާފައިވަނީ އެވެ.

މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި ވަކިން ހުންނަ 2 ހަރު ކައްޓާއި، 32 އާއި، 36 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 29 އާއި، 32 އާއި ދެެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަންފަތް ގަނޑުގައި 12 އާއި، 14 އާއި ދެެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ ގަދަ މުށި ކުލައެވެ. މަހުގައި ދާގަނޑަކާއި އެއްސިފަޔަކަށް ހުންނަ ދިގު ކުރެހުންގަނޑެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ނިގޫކޮޅުގެ މަތީބައިގައި ހުދުކުލައިގެ ލަފެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކާނާއަކީ ކަނޑުއަޅީގައި އުޅޭ ކުދި ދިރުންތަކެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ހިންދުކަޅު ރޮނޑު

ހިންދުކަޅު ރޮނޑު()ނުވަތަ () އަކީ ކަޅު ރޮނޑުގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ އާންމުކޮށް ރާއްޖޭގައި އުޅޭ ކަޅު ރޮނޑާއި ވަރަށް އެއްގޮތް މަހެކެވެ. މިދެބާވަތުގެ ތަފާތު ދެނެގަންނަށް އެންމެ ފަސޭހައީ ނިގޫފަތުގެ ބައްޓަމާއި ކުލައިންނެވެ. ހިންދުކަޅު ރޮނޑުގެ ނިގޫފަތުގެ ކޮޅު ހުންނަނީ ވަށްކޮށް ކައިރިފަށް ހުދުކުލައިގައެވެ. ކަޅު ރޮނޑުގެ ނިގޫފަތުގެ ކޮޅު ހުންނަނީ ކުޑަކޮށް ކަފިކޮށް އަދި މުޅިން ކަޅުކޮށެވެ. މިއީ ފަރުބޭރަށް ދުވާލު ނަނު ފައްތައިގެން ކުރާ ކެޔޮޅުކަމުގައި ކުދިބުޅި ބޭނުންކޮށްގެން ބޭނޭ މަހެކެވެ. މިބާވަތުގެ ރޮނޑު ބައިބަޔަށް ފަރުބޭރުގައި އުޅެއެވެ. މިއީ ކެއުމަށް ބޭނުންކުރެވިދާނެ މީރު މަހެކެވެ. އަދި ދިރޭ ކުދިމަހުގެ ވިޔަފާރީގައި ރާއްޖެއިން ބޭރުކޮށްއުޅޭ މަހެއްވެސް މެއެވެ.

ހިންދުކަޅު ރޮނޑުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި 3 ހަރުކައްޓާއެކު 30 އާއި، 34 އާއިދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 29މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ނިގޫކޮޅުގައި ހުންނަ ކަށިހުޅުނބު ތައް ފާޅުކޮށް ފެންނާކަން ނުހުރެއެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ ކަޅުކުލައެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ މަޑު ކޮތަރިބައިގެ ބުޑުދަށާއި، ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގެ ބުޑުދަށް ހުންނަނީ ހުދުކުލައިގައެވެ. ނިގޫފަތުގެ ކައިރިފަށްވެސް ހުންނަނީ ހުދުކުލައެއްގައެވެ. މިއީ ކަޅު ރޮނޑާއި ވަރަށް އެއްގޮތް އެހެން ނަމަވެސް ޢިލްމީ ގޮތުން ބަލާއިރު މުޅިން ތަފާތު މަހެކެވެ. މިމަހަށްކިޔާ ވަކިނަމެއް ރިކޯޑް ކުރެވިފައި ނެތުމާއެކު، މަހަށްކިޔާ ޢިލްމީ ނަމާ، އިގިރޭސި ނަމާ ގުޅޭގޮތުން، *ހިންދުކަޅު ރޮނޑު* ކިޔާ ނަންދީފައިވަނީ އެވެ. މިރޮނޑު އެންމެ ބޮޑުވާކަމަށްވަނީ 25 ސެންޓި މީޓަރަށެވެ. މަހުގެ ކާނާއަކީ ފަނިފަކުސަ އެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ކަޅު ރޮނޑު

ކަޅު ރޮނޑު()ނުވަތަ () އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކުގައި ގިނައިން އުޅޭ މަހެކެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 35 ސެންޓި މީޓަރަށެވެ. މިއީ ދިވެހިން ކެއުމަށް ބޭނުންކޮށް އުޅޭ މީރު މަހެކެވެ. ދުވާލު ނަނުފައްތައިގެން ކުރާ ކެޔޮޅު ކަމުގައި ކުދިބުޅި ބޭނުންކޮށްގެން މިބާވަތުގެ ރޮނޑު ބޭނެއެވެ. މިއީ ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި މަޝްހޫރު މަހެކެވެ. މިއީ ކުލަވަރުގެ ގޮތުން ހިންދުކަޅު ރޮނޑުއާއި ވަރަށް އެއްގޮތް އެއްސަރަހައްދުގައި އުޅޭ މަހެކެވެ. މިއީ ވެސް ދިރޭ ކުދިމަހުގެ ވިޔަފާރީގައި ރާއްޖޭއިން ގިނައަދަދަކަށް ބޭރުކުރެވޭ ބާވަތެކެވެ.

ކަޅު ރޮނޑުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި 3 ހަރުކައްޓާއެކު 32 އާއި 35އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 28 އާއި 31 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަންފަތް ގަނޑުގައި 15 އާއި 17 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. އާންމުގޮތެއްގައި ހުންނަނީ 16 މަޑުކައްޓެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތުގެ ކައިރިފަށް ހުންނަނީ ވަށްކޮށެވެ. އަދި ބައެއް ފަހަރު އެއްވަރަކަށް ކަނޑާލާފައި ހުންނަ ކަހަލަގޮތަކަށް ވެސް ހުރެއެވެ. ނިގޫކޮޅުގައި ކަށިހުޅުނބު ރޮނގުތައް ފާޅުކޮށް ފެންނާން ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ ކަޅުކުލައެވެ. ފެހިކުލައާ އެކުވެފައި ހުންނަ ގަދަނޫ ކުލައެއްގައި ވެސް ހުރެއެވެ. މަޑު ކޮތަރިބައިގެ ބުޑު ދަށުގައި ހުދާއި ނޫކުލައިގެ ރޮނގުތަކެއް ހުރެއެވެ. މިބާވަތުގެ ރޮނޑު އާންމުގޮތެއްގައި ކައިއުޅެނީ އަޑީގައި ހުންނަ ފެއްސާއި، ކުދި ފަނިފަކުސަ އެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ވާލަން ރޮނޑު

250px|thumb|left|ވާލަން ރޮނޑު
ވާލަން ރޮނޑު()ނުވަތަ () އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކުގައި އެންމެ ގިނައިން އުޅޭ ރޮނޑެވެ. މިރޮނޑު ވިލުވިލުގައްޔާއި ފަރުފަޅުގެ މަތީގައި އުޅެއެވެ. މިއީ ބޮޑެތި އައިން ހަދައިގެން އޮއިމައްޗަށް ނިކުމެއުޅޭ މަހެކެވެ. މިރޮނޑު އެންމެ ބޮޑޫވަނީ 40 ސެންޓި މީޓަރަށެވެ. މިބާވަތުގެ ރޮނޑުވެސް ބިސްއަޅަނީ ފަރު ބޭރުގައި މުގުރިފައި ހުންނަ މުރަކަތަކުގެ ތެރޭގައި ހާލި ހަދައިގެންނެވެ. އަދި ފިރިހެން މަސް ހާލި ހިމާޔަތް ކުރުމުގައި މަސައްކަތް ކުރެއެވެ. މިއީ ފަރުބޭރުގައި ދުވާލު ނަނު ފައްތައިގެންކުރާ ކެޔޮޅު ކަމުގައި އުދަގޫ ކުރާ ކަމަށް ބެލެވިފައިވާ މަހެކެވެ. އެއީ އެން މަސްކޮޅު ހަމަ ވައްޓާލާއިރަށް ބައިބަޔަށް އައިސް އެއްތަނަށް ތޮއްޖެހި، އިސާހިތަކު ކޮށާ ހުސްކޮށްލާތީ އެވެ. މިއީ ދިވެހިން ކެއުމަށް ވެސް ބޭނުންކޮށް އުޅޭ މަހެކެވެ. އަދި ދިރޭ މަސް ބޭރުކުރާ ފަރާތްތަކުން މިބާވަތުގެ ރޮނޑު ރާއްޖެއިން ބޭރުކޮށް އުޅެއެވެ. މަހުގެ އާންމު ކާނާއަކީ ކަނޑުގައި ހުންނަ ކުދިކުދި ސޫތްޕެވެ. މިބާވަތުގެ ރޮނޑު ރޭގަނޑު ނިދާއުޅެނީ ފަރުގައި ހުންނަ ކުދި ހޮރުތަކުގައި ނިވާކަން ހޯދައިގެންނެވެ. 

މަހުގެ ބުރަކަށި މަތީ ކޮތަރިބައިގައި 3 ހަރުކައްޓާއެކު 33 އާއި 36 އާޢި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 28 އާއި 31އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މީގެ ބޮޑެތި މަހުގެ ނިގޫކޮޅު ފަހަތަށް ދިގުވެފައި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކޮލުގައި ހުޅުނބު ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ ގަދަ ނޫކުލައެވެ. ބައެއް ފަހަރު މިނޫކުލަ ވަރަށް ގަދަކޮށްނާއި ފެހި މުށީ ކުލައެއްގައި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ދަތްތައް ހުންނަނީ ރަތްކުލައެއްގައެވެ.

## އިތުރު ފޮޓޯތައް


Image:Redtoothed_triggerfish2.jpg|Group of Redtoothed Triggerfish feeding on plankton.
Image:Redtoothed_triggerfish3.jpg|The red teeth are its distinguishing feature.


ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ވިލު ރޮނޑު

ވިލު ރޮނޑު()ނުވަތަ () އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކުގަޔާ ވިލުތަކުގައި އުޅޭ މާރޮނޑުގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ ދިވެހިން ނަނު ފައްތައިގެން ކުރާ ކެޔޮޅު ކަމުގައި ބޭނޭ އަދި ކައިއުޅޭ ވަރަށް މީރު މަހެކެވެ. މިއީ 60 ސެންޓި މީޓަރަށް ބޮޑުވާ ރޮނޑެކެވެ. ހާލި ހަދައިގެން ހާލީގެ ހިމާޔަތުގައި އުޅޭ މިބާވަތުގެ ފިރިހެން ރޮނޑު ފީނުންތެރިންނާއި އެހެނިހެން ތަކެތި މަސް ހާއްޔާއި ކައިރިވުމުން ހަމަލާ ދެއެވެ.

މަހުގެ ބުރަކަށި މަތީ ކޮތަރިބައިގައި 3 ހަރުކައްޓާއެކު24 އާއި 27 އާޢި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 23 އާއި 27އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ގަބުޅިފައްޓާ ރޮނޑު

ގަބުޅިފައްޓާ ރޮނޑު()ނުވަތަ  ()އަކީ ރާއްޖޭގެ ތިލަ ފަޅުތަކުގައި ގިނައިންއުޅޭ ގަބުޅި ރޮނޑާއި ވަރަށް ގުޅުންހުރި ރޮނޑެކެވެ. މިއީ ފަރުބޭރުން ދުވާލުކުރާ މަސްވެރިކަމުގައި ބޭނޭ ރޮނޑެކެވެ. މިއީ އާންމުކޮށް ކެއުމަށް ބޭނުންކޮށްއުޅޭ މަހެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް ދިރޭމަހުގެ ގޮތުގައި ރާއްޖެއިން ބޭރުކުރާ މަހެކެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 25 ސެންޓިމީޓަރަށެވެ. މަހުގެ ކާނާއަކީ ކަކުނި ފާނޑުގެ ސޫތްޕާއި، ފެއްސާއި، މަހެވެ.

ގަބުޅިފައްޓާ ރޮނޑުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި 3 ހަރުކައްޓާއެކު 23 އާއި 24 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 20 އާއި 21 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ލޮލުގެ ކުރީގައި އެއްވެސް ކަހަލަ އަޑިވުމެއް ނުހުރެއެވެ. މަހުގެ ނިގޫކޮޅުގައި އާންމު ގޮތެއްގައި ހުންނަނީ ކަށި ހުޅުނބުގެ 4 ނުވަތަ 5 ރޮނގެވެ. މަހުގައި ހުންނަނީ މުށިކުލައެކެވެ. މިކުލަ ބަނޑުދަށް ފަރާތުގައި ހުންނަނީ ތަންކޮޅެއް ފަނޑުކޮށެވެ. މަހުގެ ދެފަރާތުގައި ކަތިކޮށް ހުންނަ ކަޅުކުލައިގެ ފައްޓާއެއް ހުންނަ ކުރެހުމެއް ވެއެވެ. މަހުގެ ނިގޫކޮޅުގައި ކަޅުކުލައިގެ ތިނެސްކަން ކުރެހުމެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަންފަތްގަނޑުގެ ބުޑުދަށް ހުންނަނީ އޮރެންޖް ކުލައިގައެވެ.

މިމަހަށްކިޔާ ވަކި ޚާއްޞަ ނަމެއް ރިކޯޑް ކުރެވިފައި ނެތުމާއެކު، މިއީ ގަބުޅި ރޮނޑުގެ ބާވަތެއް ކަމުގައިވާތީ މަހުގެ ޚާއްޞަ ސިފަޔަށްބަލާ މިމަހަށް *ގަބުޅިފައްޓާ ރޮނޑު* ކިޔާފައިވަނީއެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ދޮންފަޅު ރޮނޑު

250px|thumb|left|ދޮންފަޅު ރޮނޑު
ދޮންފަޅު ރޮނޑު()ނުވަތަ  ()އަކީ ރާއްޖޭގެ ތިލަފަޅުފަޅު ގައްޔާއި، ފަރުފަރުގެ ބޭރުމަތީން ފެންނަ ބާވަތެކެވެ. މިއީ ދިވެހިން އާންމުކޮށް ކެއުމަށް ބޭނުންކޮށް އުޅޭ މަހެއް ނޫނެވެ. ދުވާލު ކުދިބުޅިލައިގެން ފަރުމައްޗަށް ފައްތައިގެން ނުވަތަ ނަނު އެއްލައިގެން ކުރާ މަސްވެރިކަމުގައި މިބާވަތުގެ ރޮނޑު ވެސް މަދުމަދުން ބޭނެއެވެ. ފަރުމަތީ އުޅޭ އެހެން ރޮނޑުތަކުގެ ބާވަތާ އެއްގޮތަށް މިރޮނޑުވެސް ހަނގުރާމަ ކުރުމުން އަވަހަށް ގޮސް ހަރެއްގެ ތެރެއަށް ވަދެ، ފުރަތަމަ ކޮަތަރިބައިގެ ވަރުގަދަ އަޅުވާލައެވެ. އަދި މީގެ ސަބަބުން މިމަސް ހަރުން ބޭރަށް ދަމައިގަތުމަކީ އުދަގޫ ކަމެކެވެ. 
ދޮންފަޅު ރޮނޑުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި 3 ހަރުކައްޓާއެކު 27 އާއި 29 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 25 އާއި 27 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ލޮލުގެ ކުރީގައި ކުޑަކޮށް އަޑިވެފައި ހުންނަ ތަންކޮޅެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ ފަނޑު ރީނދޫ ކުލައެވެ. މަހުގެ ލޮލުގެ ފަހަތުން ފެށިގެން ލޯހުރަސްކޮށް ކަންފަތުގެ ބުޑުދަށަށް ހަދުފަޅި ބުރަށް ހުންނަ ރީނދޫ ކުލައިގެ ފުޅާ ރޮނގެއް ހުރެއެވެ. އަދި ކަންފަތްގަނޑުގެ އެތެރެފަރާތުގެ ބުޑުދަށުގެ މަތީކައިރިއަށް ހުންނަ ރީނދޫ ކުލައިގެ ރޮނގެެއް ހުރެއެވެ. 

މިމަހަށްކިޔާ ވަކި ޚާއްޞަ ނަމެއް ރިކޯޑް ކުރެވިފައި ނެތުމާއެކު، މިއީ ފަޅު ރޮނޑުގެ ބާވަތެއް ކަމުގައިވާތީ ކުލަވަރަށް ބަލާ މިމަހަށް *ދޮންފަޅު ރޮނޑު* ކިޔާފައިވަނީއެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 20 ސެންޓި މީޓަރަށެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ފަޅު ރޮނޑު

ފަޅު ރޮނޑު()ނުވަތަ  ()އަކީ ރާއްޖޭގެ ތިލަ ފަޅުފަޅު ގައްޔާއި، ރަށްރަށުގެ ފަރުފަރުގެ ބޭރުމަތީން ވަރަށް ގިނައިން ހިފޭ ބާވަތެކެވެ. މިރޮނޑު އެންމެ ބޮޑުވަނީ 20 ސެންޓިމީޓަރަށެވެ. ކުދިބުޅީގައި އެންއަޅައިގެން ނަނުފައްތައިގެން ދުވާލު ކުރާ މަސްވެރިކަމުގައި މިބާވަތް ބޭނެއެވެ. އެހެނިހެން ބައެއް ރޮނޑުތަކާ އެއްގޮތަށް، މިރޮނޑުވެސް ފަހައިގަތުމުން އަވަހަށް ދުވެގޮސް ހަރެއްގެ ތެރެއަށް ވަދެ، ފުރަތަމަ ކޮަތަރިބައިގެ ވަރުގަދަ އަޅުވާލައެވެ. އަދި މީގެ ސަބަބުން މިމަސް ހަރުން ބޭރަށް ދަމައިގަތުމަކީ އުދަގޫ ކަމެކެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ މީހުން ކައިއުޅޭ މީރު މަހެކެވެ.

ފަޅު ރޮނޑުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި 3 ހަރުކައްޓާއެކު 26 އާއި 28އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. އަދި މަހުގެ ލޮލުގެ ކުރީގައި ކުޑަކޮށް އަޑިވެލާފައި ހުންނަ ތަންކޮޅެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ބޮލާއި މުޅި ހަށިގަނޑުގައި ވަރަށް ހަރު ހުޅުނބުތަކެއް ހުރެއެވެ. ބޮލުގެ ހުޅުނބުތައް ހަށިގަނޑުގެ އެހެން ބައިތަކުގައި ހުންނަ ހުޅުނބުތަކަށްވުރެ ކުއްޖެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ މުށިކުލައެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގެ ދެކަށީގެ ދެމެދުގައި ހުންނަ ހަންފަށުގެ މަތީބައިގެ ކުލަ ތިރީބައިގެ ކުލައަށްވުރެ ގަދަ އެވެ. މަހުގެ މަތީބައިގެ ދެވަނަ ކޮތަރިބައި އަދި ބަނޑުދަށް ފަރާތުގެ ދެވަނަ ކޮތަރިބަޔާއި، ކަންފަތް ގަނޑު ހުންނަނީ ރީނދޫ ކުލައެއްގައެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތުގެ މަތީ ކައިރިޔާއި، ތިރީ ކައިރި ހުންނަނީ ހުދު ކުލައިގައެވެ. އަދި ނިގޫފަތުގެ ކޮޅުވެސް ހުންނަނީ ހުދުކުލައިގައެވެ. މަހުގެ ކާނާއަކީ ކަކުނި ފާނޑުގެ ސޫތްޕެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
މުށި ރޮނޑު

މުށި ރޮނޑު()ނުވަތަ  ()އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަރުތަކުގެ ތިލަފަށުން ބޭރުގައި އުޅޭ ރޮނޑެކެވެ. މިއީ އާންމުކޮށް ދިވެހިން ކެއުމަށް ބޭނުންކޮށް އުޅޭ ރޮނޑެއް ނޫނެވެ. މިބާވަތުގެ ރޮނޑު ވަރަށް ފުނުން ވެސް ފެނެއެވެ. މިގޮތުން 25 މީޓަރު އަޑީގައި މަޑު މުރަކަ ހުންނަ ސަރަހައްދު ތަކުގައި މިބާވަތުގެ ރޮނޑު އުޅޭކަމަށް ވެއެވެ. މިބާވަތުގެ ރޮނޑު 38 ސެންޓިމީޓަރަށް ބޮޑުވާކަމަށް ވެއެވެ. ރާއްޖޭގައި މިބާވަތުގެ ރޮނޑު މަސްވެރިކަމުގައި ބޭނިފައެއް ނުހުރެއެވެ. 
މުށި ރޮނޑުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި 3 ހަރުކައްޓާއެކު 27 އާއި 31އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 24 އާއި 28 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ މުށިކުލަ އެވެ. މަހުގެ ތިރީ ތުންފަތުގެ ކުލައަކީ ރީނދޫ ކުލައެވެ. އަނގައިގެ ތިރީކައިރިން ފެށިގެން ރީނދޫ ކުލައިގެ ރޮނގެއް ކައްޗަށް މަހުގެ ބޮލުގައި ހުރެއެވެ. އަދި އަނގައިގެ ދަށުން މަހުގެ ދަށް ފަރާތުގައި ވެސް މިފަދައަށް ހުންނަ ރީނދޫ ރޮނގެއް ފާޅުކޮށް ފެންނަށް ހުރެއެވެ. މަހުގައި ހުންނަ ރީނދޫކުލައިގެ ރޮނގުތައް ބައެއް ފަހަރު ފަނޑު ރަތްކުލައެއްގައި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތުގެ ކުލައަކީ ގަދަ މުށި ކުލައެވެ.

މިމަހަށްކިޔާ ވަކިނަމެއް ރިކޯޑް ކުރެވިފައި ނެތުމާއެކު، މިމަހަށް ކިޔާ އިގިރޭސި ނަމާ ގުޅޭގޮތަށް *މުށި ރޮނޑު* ކިޔާފައިވަނީ އެވެ. މިރޮނޑު ކާނާގެ ގޮތުގައި ތަފާތު ގިނަ ބާވަތްތަކުގެ ދިރުންތައް ބޭނުން ކުރެއެވެ. އޭގެތެރޭގައި ހިޔަމައިގެ ވައްތަރުތަކާއި، ރިނދައްޔާއި، މަހާއި، ކަކުނި ފާނޑުގެ ސޫފި ހިމެނެއެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ނަރުވާ ހަނދި

ނަރުވާ ހަނދި()ނުވަތަ () އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކުގެ ބޭރު ފަށުގައްޔާއި، އެތެރެވަރީގެ ކަނޑުތަކުގައި އުޅޭ މަހެކެވެ. މިބާވަތުގެ ކުދިމަސް ކަނޑުގައި އޮޔާދާ، އެތިގަނޑު ދަށުގައި ތިބެގެން ދަތުރުކޮށް އުޅެއެވެ. މިމަސް ގިނައިން ބޭނިފައި ހުންނަނީ ނަނު ފައްތައިގެން ކުރާ ކެޔޮޅު ކަމުގައެވެ. މިއީ ދިވެހިން ކެއުމަށް ބޭނުންކޮށް އުޅޭ މީރު މަހެކެވެ. މިބާވަތުގެ ހަނދި ދިވެހި މަސްވެރިންނަށް ބޭނިފައި ހުންނަނީ ވަރަށް މަދުންނެވެ. މިބާވަތުގެ ޅަމަހުގައި މަތީ ކޮތަރިބަޔާއި، ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި ނަރުވާތަކެއް ވަރަށް ދިގުކޮށް ހުރެއެވެ. ނަމަވެސް ދުވަސްވީމާ ނަރުވާތައް ނެތި ހިގައިދެއެވެ. އެކަމަކު މަހުގެ ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގެ ފުރަތަމަ މަޑުކަށިތައް އެހެނިހެން ކަށިތަކަށްވުރެ މާދިގުކޮށް ހުންނަކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 1.3 މީޓަރަށެވެ.

މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީގައި ކުރުކޮށް ހުންނަ 7 ކަށި ހުރެއެވެ. އަދި މިކަށިތަކުގެ ފަހަތަށް އެއް ކައްޓާއެކު 18 އާއި 22 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި ވަކިން ހުންނަ 2 ހަރުކައްޓަށްފަހު، އިތުރު 1 ހަރުކައްޓާއި، 18 އާއި 20 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ނަރުވާ ހަނދީގެ ކުލައަކީ ރިހިކުލަ އެވެ. ނަމަވެސް މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީގައި ހުންނަނީ ގަދަނޫކުލަ އެވެ. ނަރުވާ ހަނދީގެ ބޮޑެތި މަސް ގާތްގަނޑަކަށް 100 މީޓަރު ފުނުގައި އުޅެއެވެ. މިމަހުގެ ކާނާއަކީ ކުދި ކަކުންޏާއި، ޑިނގާ ފާނޑުގެ ސޫތްޕާއި، ކުދިމަހެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ވަށްބޯ ހަނދި

ވަށްބޯ ހަނދި()ނުވަތަ () އަކީ ވަރަށް ފަތިކޮށް ކުކުޅު ބިސް ބުރަށް ހުންނަ މަހެކެވެ. މަހުގެ ބޮލުގެ މަތީބައި ހުންނަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ވަށްކޮށެވެ. އަނގައިގެ މަތީ ބައިގައްޔާއި، ތިރީބައިގައި ކުދިކުދި ދަތްތަކެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަރުގެ ކުރީ ބުރުގައި 21 އާއި 25 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށި މަތީ ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގައި ހަރު 8 ކަށި ހުރެއެވެ. ދެވަނަ ކޮތަރިބައިގައި ހަމަ އެކަހަލަ 1 ކައްޓާއެކު 20 އާއި 23 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި ވަކިން ހުންނަ 2 ހަރުކައްޓަށްފަހު، އިތުރު 1 ހަރުކައްޓާއި، 16 އާއި 20 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 40 ސެންޓި މީޓަރަށެވެ. މިބާވަތުގެ ޅަމަހުގެ ބުރަކަށިމަތީގެ ދެވަނަ ކޮަތަރިބައިގެ ކުރީކޮޅުގައި ނަރުވައެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަންފަތްގަނޑުގެ ބުޑުން ފެށިގެން ކަރުތާ ފަތާ ދެމެދުގެ ތިރިން ބަނޑުދަށް ފަރާތުގައި ހުޅުނބެއް ހުރެއެވެ. 
ވަށްބޯ ހަނދީގެ ކުލައަކީ ރިހި ކުލައެވެ. މަހުގެ މަތީބަޔަށްވުރެ ތިރީބައިގެ ކުލަ ފަނޑުވާނެއެވެ. މަހުގެ އަރިމަތީގައި ކުދިކުދި ރީނދޫ ކުލައިގެ ތިކިތަކެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަރުތާ ފަތުގެ މަތީ ކޮޅުގައި ކަޅުކުލައިގެ ލަފެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަންފަތް ހުންނަނީ ފަނޑު ރީނދޫ ކުލައެއްގައެވެ. މަހުގެ މަތީ ދެވަނަ ކޮތަރިބަޔާ ތިރީ ކޮތަރިބަޔާ، ނިގޫފަތުގެ ކައިރިފަށް ހުންނަނީ ގަދަ އަޅިކުލައެއްގައެވެ. ވަށްބޯ ހަނދި އާންމުކޮށް އުޅެނީ ފަރުތަކުގެ ބޭރުން ފުނުގައެވެ. ނަމަވެސް މަދުމަދުން ތިލަ ހިސާބުތަކުން ވެސް ފެނެއެވެ. މިއީ ފަރުކެޔޮޅުކަމުގައި ބޭނޭ ދިވެހިން ކެއުމަށް ބޭނުންކުރާ މީރު މަހެކެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ދަބަރު ހަނދި

ދަބަރު ހަނދި()ނުވަތަ () އަކީ އާދަވެގެން ތިލަފަޅުތަކާއި، ވިލުވިލުގައި 5 މީޓަރާއި 60 މީޓަރާއި ދެމެދުގެ ފުންމިން ހުންނަ ހިސާބުތަކުގައި އެކަހެރިކޮށްނާއި، ކުދި އައިން ހަދައިގެންއުޅޭ ހަނދީގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ ހަށިގަނޑު ފަތިކޮށް ތުންކޮޅު ވަށްކޮށް ހުންނަ މަހެކެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށި މަތީ ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގައި ހަރު 8 ކަށި ހުރެއެވެ. ދެވަނަ ކޮތަރިބައިގައި ހަމަ އެކަހަލަ 1 ކައްޓާއެކު 26 އާއި 34 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި ވަކިން ހުންނަ 2 ހަރުކައްޓަށްފަހު، އިތުރު 1 ހަރުކައްޓާއި، 21 އާއި، 26 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 70 ސެންޓި މީޓަރަށެވެ. މަހުގެ ކަންފަތްގަނޑާއި ދިމާލުން ބަޑުދަށް ފަރާތު ގައްޔާއި، ކަންފަތް ގަނޑުގެ ބުޑުދަށުގައި ހުޅުނބެއް ނުހުރެއެވެ. ދަބަރު ހަނދި އާއްމުކޮށް ކައިއުޅެނީ ޑިނގާއާއި، ކަކުނި އަދި ކުދިމަހެވެ.

ދަބަރު ހަނދީގެ ކުލައަކީ ރިހިކުލަ އެވެ. މަހުގެ ކަންފަތްގަނޑުގެ މަތީން މަހުގެ ދެފަރާތުގައި ރަންކުލައިގެ ތިކިތަކެއް ވަރަށް ފާޅުކޮށް ފެންނަން ހުރެއެވެ. މިމަހަށް ދަބަރު ހަނދި ކިޔަނީ މިދެންނެވި ލައްތައް މަހުގައި ޖަހާފައި ހުންނައިރު ދަބަރު ލައްތަކެއްހެން ހުންނާތީ އެވެ. މިބާވަތުގެ ބޮޑެތި މަސް މޫދުގައި އުޅޭއިރު 5 ނުވަތަ 6 ގަޅިރޮނގު  ފަނޑުކޮށް މަހުގެ ދެފަރާތުގައި ހުރެއެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ދޮންތިކި ހަނދި

ދޮންތިކި ހަނދި()ނުވަތަ ()އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކުގެ ބޭރުގައި އުޅޭ ހަނދީގެ ބާވަތެކެވެ. މިބާވަތުގެ ހަނދި އާއްމުކޮށް ގިނައިން ފެނިފައި ނެތްކަމުގައި ވިޔަސް މަދުމަދުން ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިން ބާނާއުޅެއެވެ. މިބާވަތުގެ ހަނދި ފެނިފައި ހުންނަނީ އައިން ހަދައިގެން ފަރުފަޅުގެ ބޭރުމަތީގައި ބާރަށް ދަތުރުކޮށްކޮށް ތިއްބައެވެ. މިއީ ގާތްގަނޑަކަށް 1 މީޓަރަށް ބޮޑުވާ ކެއުމަށް މީރު ހަންޖެކެވެ. މަހުގެ މަތީބައިގެ ކުލައަކީ ނޫފެހި ކުލައެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތް ހުންނަނީ ރިހިކުލައިގައެވެ. މަހުގެ ދެއަރިމަތީގައި ދޮންކުލައިގެ ތިކިތަކެއް ހުރެއެވެ.

މަހުގެ ބުރަކަށި މަތީ ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގައި ހަރު 8 ކަށި ހުރެއެވެ. ދެވަނަ ކޮތަރިބައިގައި ހަމަ އެކަހަލަ 1 ކައްޓާއެކު 25އާއި 30އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި ވަކިން ހުންނަ 2 ހަރުކައްޓަށްފަހު، އިތުރު 1 ހަރުކައްޓާއި، 21 އާއި، 26 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މިމަހަށްކިޔާ ވަކި ޚާއްޞަ ނަމެއް ރިކޯޑް ކުރެވިފައި ނެތުމާއެކު މަހުގެ ސިފަޔަށާއި، މަހަށް ކިޔާ ޢިލްމީ ނަމާއި، އިގިރޭސި ނަމަށް ވިސްނާ މިމަހަށް *ދޮންތިކި ހަނދި* ކިޔާފައިވަނީ އެވެ. މަހުގެ އާއްމު ކާނާއަކީ ކަކުނި ފާނޑުގެ ސޫތްޕާއި، މަހެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
މުށިމަސް ހަނދި

މުށިމަސް ހަނދި()ނުވަތަ ()އަކީ ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިން މަދުމަދުން ބާނާ ހަނދީގެ ބާވަތެކެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 90 ސެންޓި މީޓަރަށެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި މިބާވަތުގެ ހަނދި އުޅެނީ 20 މީޓަރަށްވުރެ ފުން ހިސާބު ތަކުގައެވެ. މިބާވަތުގެ ކުދި ހަނދި އައިން ހަދައިގެން ބައިބަޔަށް އެތެރެވަރީގެ ކަނޑުތަކުގައްޔާއި، އަތޮޅުގެ ބޭރުފަރާތުގައި އުޅެއެވެ. ބޮޑެތި އުޅެނީ އާއްމުކޮށް އެކަހެރިކޮށެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ ސަރަހައްދުގައި މާގިނައިން އުޅޭ ބާވަތެއް ނޫންކަމުން ދިވެހި މަސްވެރިކަމުގައި މިބާވަތުގެ ހަނދި ގިނައިން ބޭނިފައެއް ނުހުރެއެވެ. ނަމަވެސް މަދުމަދުން ނަނުފައްތައިގެން ފުނުން ކުރާ މަސްވެރިކަމުގައްޔާއި، އަޑީގައި ލޭނުއަޅައިގެން ކުރާ މަސްވެރިކަމުގައި މިބާވަތުގެ ހަނދި ބޭނެއެވެ. މަހުގެ ކާނާއަކީ ކަކުނި ފާނޑުގެ ސޫތްޕާއި، ބޯވަދިލަ މަހާއި، ކުދިމަހެވެ.

މަހުގެ ބުރަކަށި މަތީ ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގައި ހަރު 8 ކަށި ހުރެއެވެ. ދެވަނަ ކޮތަރިބައިގައި ހަމަ އެކަހަލަ 1 ކައްޓާއެކު 
28 އާއި 32 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި ވަކިން ހުންނަ 2 ހަރުކައްޓަށްފަހު، އިތުރު 1 ހަރުކައްޓާއި، 24 އާއި 26 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ މަތީބައިގެ ކުލައަކީ ފެހިކުލައެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތް ހުންނަނީ ހުދު ރިހިކުލައެއްގައެވެ. މަހުގެ ދެފަރާތުން އަރިމަތީގައި މުށި ނުވަތަ ރަންކުލައިގެ ތިކިތަކެއް ބައެއް ފަހަރު ފެންނަށް ހުރެއެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ތުނބަ ހަނދި

ތުނބަ ހަނދި()ނުވަތަ ()އަކީ ރާއްޖޭގެ ކަނޑުތަކުގައި 50 މީޓަރަށްވުރެ ތިލަ ހިސާބުތަކުގައި ގިނައިން އުޅޭ މަހެކެވެ. މިއީ ދިވެހިން ކެއުމަށް ބޭނުންކުރާ މީރުމަހެކެވެ. ތުނބަ ހަންޖަކީ ފަތިކޮށް ހުންނަ މަހެކެވެ. އެހެނިން ގިނަ ހަނދީގެ ބާވަތްތަކަށްވުރެ ބޮޑަށް މަހުގެ ތުނބުގައި ބޯހަންފަށެއް ހުރެއެވެ. ދިވެހިންކުރާ ދުވާލާއި ރޭގަނޑުގެ ކެޔޮޅުކަމުގައި މަދުމަދުން މިމަސް ބޭނެއެވެ.

މަހުގެ ބުރަކަށި މަތީ ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގައި ހަރު 8 ކަށި ހުރެއެވެ. ދެވަނަ ކޮތަރިބައިގައި ހަމަ އެކަހަލަ 1 ކައްޓާއެކު 
28 އާއި، 31 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި ވަކިން ހުންނަ 2 ހަރުކައްޓަށްފަހު، އިތުރު 1 ހަރުކައްޓާއި، 24 އާއި 26 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 70ސެންޓި މީޓަރަށެވެ.

ތުނބަ ހަނދީގެ ކުލައަކީ ރިހިއަޅި ކުލައެވެ. ދިރޭމަހުގެ މަތީބައި ހުންނަނީ ފަނޑުފެހި ކުލައަކަށްދާ ކުލައެއްގައެވެ. މަހުގެ ދެއަރިމަތީގައި ގަދަ ރީނދޫ ކުލައިގެ ލައްތަކެއް ވަރަށް ފާޅުކޮށް ފެންނަން ހުރެއެވެ. މިލައްތަކުން ގިނަލައް ހުންނަނީ މަހުގެ ދިގަށް ދެއަރިމަތީގައި ހުންނަ ހުޅުނބު ރޮނގަށްވުރެ ތިރީގައެވެ. މަހުގެ ދެއަރިމަތީގައި ފަނޑުކޮށް ހުންނަ ފުޅާ ރޮނގުތަކެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގެ ކައިރިފަށް ހުންނަނީ ހުދުކުލައެއްގައެވެ. މަހުގެ ކާނާއަކީ ކަނޑުއަޑީގެ ވެލިގަނޑުތެރޭގައި އުޅޭ ހަރުތޮށިލީ ދިރުންތަކާއި، ފަންޏާއި ކުދިމަހެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ކަޅަ ހަނދި

ކަޅަ ހަނދި()ނުވަތަ ()އަކީ ދިވެހި މަސްވެރިން ދަންނަ އަދި ނަނު ފައްތައިގެން ކުރާ ކެޔޮޅުކަމުގައި ގިނައިން ބޭނޭ ބާވަތެކެވެ. ކަޅަ ހަނދި އާންމު ގޮތެއްގައި އުޅެނީ އަތޮޅުގެ ބޭރު ދުނީގެ ފަރުފަރުގެ ބޭރުގައި 25 އާއި 65 މީޓަރާއި ދެމެދުގެ ފުންމިން ހުންނަ ސަރަހައްދު ތަކުގައެވެ. މަހުގެ އާންމު ކާނާއަކީ މަސްމަހާ މެއްސެވެ. މިއީ ކެއުމަށް މީރު މަހެކެވެ. ބަލާބެލުމަށް ކަޅަ ހަނދި އެންމެ ވައްތަރީ މުޑަ ހަނދި އާއެވެ. ނަމަވެސް ކަޅަ ހަނދީގައި ހުންނަ ކަޅު ކުލައިންނާއި، ބޮލުގެ ބައްޓަމުން އަދި މަހުގެ ކަރުގަނޑުގެ ފުރަތަމަ ބުރުގައި ހުންނަ ކަށީގެ އަދަދުންނާއި، މަހުގެ ކަރުތާފަތް ގަނޑާއި، ދިމާލުން މަހުގެ ބަނޑުދޮށުގައި ހުޅުނބު ހުންނަ ގޮތުން މިދެބާވަތް ވަކިކުރުމަކީ އުދަގޫ ކަމެއް ނޫނެވެ. މަހުގެ އަނގައިގެ މަތީ ތަލީގައި ދެބަރިއަކަށް ދަތް ހުރެއެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 85 ސެންޓި މީޓަރަށެވެ.

މަހުގެ ބުރަކަށި މަތީ ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގައި ހަރު 8 ކަށި ހުރެއެވެ. ދެވަނަ ކޮތަރިބައިގައި ހަމަ އެކަހަލަ 1 ކައްޓާއެކު 20އާއި 22އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބުރަކަށިމަތީ ދެވަނަ ކޮތަރިބައި ފެށޭ ހިސާބުގައި ހުންނަ މަޑުކަށިތައް ހުންނަނީ މަހުގެ ފަހަތަށް ދިގުކޮށް ދަމާލެވިފައެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި ވަކިން ހުންނަ 2 ހަރުކައްޓަށްފަހު، އިތުރު 1 ހަރުކައްޓާއި، 16 އާއި 19 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަރުތާފަތް ގަނޑާއި ދިމާލުން ބަނޑުދަށް ފަރާތުގައި ހުޅުނބު ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ ވަރަށް ގަދަ އަޅިކުލައަކަށްދާ ކަޅުކުލައެކެވެ. މަހުގެ ކަރުތާ ފަތްގަނޑުގެ މަތީކައިރީގައި ކަޅުކުލައިގެ ލަފެއް ހުރެއެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ފަނި ހަނދި

ފަނި ހަނދި()ނުވަތަ ()އަކީ ރާއްޖޭގެ ވިލުވިލާއި ފަޅުފަޅުގައި ވަރަށް ގިނައިން އުޅޭ މަހެކެވެ. މިމަސް އާންމުކޮށް އުޅެނީ 40 މީޓަރަށްވުރެ ތިލަ ހިސާބުތަކުގައެވެ. ގިނައިން އުޅެނީ ކުދި އައިން ހަދައިގެންނެވެ.މަހުގެ ކާނާއަކީ މަހާއި، ކަކުނި ފާނޑުގެ ސޫތްޕެވެ. މިއީ ނަނު އެއްލައިގެން އާންމުކޮށް ބާނާ އުޅޭ މަހެކެވެ. ދިވެހިން ކެއުމަށް ބޭނުންކުރާ މީރު މަހެކެވެ. ރަށްރަށުގެ ތިލަ ފަޅުތަކަށް މުށިމަސް ނުވަތަ ގުންބަޅަ ވަދެފައި އޮންނައިރު ކާނާ ހޯދުމުގެ ގޮތުން ވަރަށް ތިލައަށް ފަނި ހަނދި އަރައެވެ. އަދި ދިރޭމަހެއް ޖަހައިގެން ނަނު ދޫކުރުމުން ވަރަށް ފަސޭހައިން މިމަސް ބޭނެއެވެ.

މަހުގެ ބުރަކަށި މަތީ ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގައި ހަރު 8 ކަށި ހުރެއެވެ. ދެވަނަ ކޮތަރިބައިގައި ހަމަ އެކަހަލަ 1 ކައްޓާއެކު 21އާއި 24އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި ވަކިން ހުންނަ 2 ހަރުކައްޓަށްފަހު، އިތުރު 1 ހަރުކައްޓާއި، 17 އާއި 20 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މިއީ ފަތިކޮށް ހުންނަ ވަރަށް ބާރަށް ދުވާ މަހެކެވެ. މަހުގެ މަތީބައިގެ ކުލައަކީ ފެހިނޫކުލަ އެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތުގެ ކުލައަކީ ރިހިކުލައެވެ. ތަފާތު ގޮތްގޮތަށް އަތުރާލެވިފައިވާ ކަޅުކުލައިގެ ތިކިތަކެއް މަހުގެ ބޮލުގައްޔާއި، ހަށިގަނޑުގެ އެކިތަންތާގައި ހުރެއެވެ. މަހުގެ މަތީބައިގެ ކޮތަރި ބަޔާއި، ބަނޑުދަށް ފަރާތުގެ ކޮތަރިބައިގެ ކުލައަކީ ނޫކުލައެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 1 މީޓަރަށެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ތިމަރަ ހަނދި

ތިމަރަ ހަނދި()ނުވަތަ () އަކީ ހަނދީގެ ގިނަ ބާވަތްތަކާއި ޚިލާފަށް ދިގުކޮށް ހުންނަ ހަންޖެކެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 42 ސެންޓި މީޓަރަށެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިން ކެޔޮޅުކަމުގައި ނިކުމެއުޅޭއިރު މަދުމަދުން ބޭނޭ، ދިވެހިން ކެއުމަށް ބޭނުންކޮށް އުޅޭ މަހެކެވެ. މިމަސް ގިނައިން އުޅޭކަަމަށްވަނީ އަތޮޅުގެ ބޭރު ދުނީގެ ފަރުފަރުން ބޭރުގައެވެ.

ތިމަރަ ހަނދީގެ ތުނބުގެ ތިރީބައި މަތީބަޔަށްވުރެ ދިގުކޮށް ނިކުމެފައި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަރުގަނޑުގެ ފުރަތަމަ ބުރުގައި 27 އާއި 40 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށި މަތީ ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގައި ހަރު 8 ކަށި ހުރެއެވެ. ދެވަނަ ކޮތަރިބައިގައި ހަމަ އެކަހަލަ 1 ކައްޓާއެކު 22އާއި 24އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި ވަކިން ހުންނަ 2 ހަރުކައްޓަށްފަހު، އިތުރު 1 ހަރުކައްޓާއި، 18 އާއި 20 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ.

މަހުގެ ކަރުތާ ފަތްގަނޑުގެ ތިރިން ބަނޑުދަށް ފަރާތުގައި ހުޅުނބު ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ ރިހިއަޅި ކުލައެކެވެ. މަހުގެ ދެއަރިމަތިން ކޮންމެ ފަރާތެއްގައި ކައްޗަކަށް އަޅާލެވިފައިވާ އަޅިކުލައިގެ ފުޅާ 6 ނުވަތަ 7 ރޮނގު ބައެއް ފަހަރު ފެންނަށް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަރުތާ ފަތުގެ ކުރީބައިގެ ކައިރިފަށް ހުންނަނީ ކަޅުކުލައިގައެވެ. މިއީ މިބާވަތުގެ ހަނދި ފަސޭހައިން ދެނެގަތުމުގައި ބޭނުންކުރެވިދާނެ ސިފައެކެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތާއި، މަތީބައިގެ ދެވަނަ ކޮތަރިބަޔާއި އަދި ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައި ހުންނަނީ ގަދަ އަޅިކުލައެއްގައެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
މުޑަ ހަނދި

މުޑަ ހަނދި()ނުވަތަ ()އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކާއި ވިލުވިލުގައި ގިނައިން އުޅޭ މަހެކެވެ. މިމަސް އާއްމު ގޮތެއްގައި އުޅެނީ އެކަހެރިކޮށެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް ފަހަރު މަދު އަދަދުން އައިން ހަދައިގެންވެސް އުޅެއެވެ. މިހަނދި އާއްމުކޮށް އުޅެނީ 80 މީޓަރަށްވުރެ ތިލަ ހިސާބުތަކުގައެވެ. މިއީ ހަނދީގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ބިޔަ ބާވަތެވެ. މިހަނދި އެންމެ ބޮޑުވަނީ 1.7 މީޓަރަށެވެ. ނަމަވެސް އާއްމު ގޮތެއްގައި ފެނިފައި ހުންނަނީ 80 ސެންޓި މީޓަރަށްވުރެ ކުދިމަހެވެ. ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިން ނަނު ފައްތައިގެންނާއި، ނަނު އެއްލައިގެން ކުރާ ފަރުމަހުގެ މަސްވެރިކަމުގައި މިމަސް ވަރަށް ގިނައިން ބޭނެއެވެ. މިއީ ދިވެހިން ކެއުމަށް ބޭނުންކޮށް އުޅޭ މީރު މަހެކެވެ.

މުޑަ ހަނދީގެ ބޯ ހުންނަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ވަށްކޮށެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީގައި ވަކިވަކިން ހުންނަ ދެކޮތަރިބައި ހުރެއެވެ. ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގައި ކުރުކަށީގެ 8 ކަށި ހުރެއެވެ. ދެވަނަ ކޮތަރިބައިގައި 1 ހަރުކައްޓާއެކު 18 އާއި 21 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި ވަކިވަކިން ހުންނަ 2 ހަރުކައްޓަށްފަހު އިތުރު 1 ހަރުކައްޓާއެކު 15 އާއި 17 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ ރިހި އަޅި ކުލައެވެ. މިކުލަ މަހުގެ މަތީބައިން ފެށިގެން ބަނޑުދަށް ފަރާތަށް ފަނޑުވެފައި ހުރެއެވެ. މަހުގެ މައިގަނޑު ކާނާއަކީ މަސްމަހާ މެއްސެވެ. ނަމަވެސް ބޯވަ ދިލަމަހާއި ދިލަފޮށި މަހާއި ކަކުނި ފާނޑުގެ ސޫފި ވެސް ކައިހަދައެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ލިބާސް ހަނދި

ލިބާސް ހަނދި()ނުވަތަ () އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅު ތަކުގެ ބޭރު ގައްޔާއި، ފުންވިލުތަކުގައި އުޅޭ ހަންޖެކެވެ. ދިވެހި މަސްވެރިން ނަނު ފައްތައިގެން ފަރުފަޅުތަކުގެ ބޭރުންނާއި ވިލުން މިމަސް މަދުމަދުން ބާނާއުޅެއެވެ. މިބާވަތުގެ ކުދިމަސް ކަނޑުގައި އުޅޭ ބިޔަމަސް މަހުގެ ނިވަލުގައި ތިބެ މާކަނޑުތަކުގައި ދަތުރުކޮށް އުޅެއެވެ. މިއީ ކެެއުމަށް މީރު މަހެކެވެ.

މަހުގެ ބުރަކަށި މަތީ ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގައި ހަރު 7 ކަށި ހުރެއެވެ. ދެވަނަ ކޮތަރިބައިގައި ހަމަ އެކަހަލަ 1 ކައްޓާއެކު 18 އާއި 20 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި ވަކިން ހުންނަ 2 ހަރުކައްޓަށްފަހު، އިތުރު 1 ހަރުކައްޓާއި، 15 އާއި 17 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަންފަތް ގަނޑާއި ދިމާއިން ބަނޑުދަށް ފަރާތު ގައްޔާއި. ކަރުތާފަތުގެ ބުޑުދަށުގައި ހުޅުނބު ހުރެއެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 1.1 މީޓަރަށެވެ. މިބާވަތުގެ ކުދިމަހުގެ އަނގައިގައި ހުންނަނީ ވަރަށް ކުދި އެހާމެ ބަލި ދަތްތަކެކެވެ. ބޮޑެތި މަހުގެ ތުންފަތް ހުންނަނީ ވަރަށް ބޯކޮށް މަސްޖަހާފައެވެ.

ލިބާސް ހަނދީގެ ކުލައަކީ ފެހި ރަންކުލައެވެ. ނަމަވެސް ޅަމަހުގައި ހުންނަނީ ރިހި ރީނދޫ ކުލައެކެވެ. މަހުގެ ހުރަހަށް ކަޅުކުލައިގެ ރޮނގުތަކެއް ހުރެއެވެ. މިރޮނގުތަކުގެ ކުލަ މަސް ބޮޑެތި ވީވީހެން ފަނޑުވަމުން ދެއެވެ. މިބާވަތުގެ ބޮޑެތި މަހުގެ ދެއަރިމަތީގައި ކަޅުކުލައިގެ ލައްތަކެއް ހުރެއެވެ. މިއީ އާންމުކޮށް އަޑީގައި އުޅޭ ހަންޖެއްކަމުން ގިނައިން ކައިއުޅެނީ އަޑީގައި އުޅޭ ކަކުނި ފާނޑުގެ ސޫތްޕާއި، ބޮއްޔާއި ކުދިމަހެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ހަލުވި މަސް

ހަލުވި މަސް()ނުވަތަ ()އަކީ ހަނދީގެ ގިނަ ބާވަތްތަކާއި ޚިލާފަށް ތަންކޮޅެއް ދިގުކޮށް ހުންނަ މަހެކެވެ. ހަލުވި މަހަކީ ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިން ގިނައިން ބާނާ އުޅޭ މަހެކެވެ. މިބާވަތް ވަރަށް ގިނައިން ބައިބަޔަށް ރަށްރަށުގެ ބޭރު މައްޗަށާއި، ފަޅުފަޅާއި، ވިލުވިލަށް ވަދެއުޅެއެވެ. މިމަސް އާންމު ގޮތެއްގައި އުޅެނީ 50 މީޓަރަށްވުރެ ތިލަ ހިސާބުތަކުގައެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 85 ސެންޓި މީޓަރަށެވެ. މަހުގެ ކާނާއަކީ ކުދިމަހާ ބޯވަ ދިލަމަހާ ކަކުނި ފާނޑުގެ ސޫތްޕެވެ.

ހަލުވި މަހުގައި ކުދި ހުޅުނބު ތަކެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ބަނޑުދަށް ފަރާތުން ކަރުތާފަތްގަނޑުގެ ތިރީގައި ހުންނަ ކޮތަރިބައިގެ ކައިރީގައިވާ ކުޑަކުޑަ ތަންކޮޅެއް ފިޔަވާ އެހެނިހެން ހިސާބުތަކުގައިވެސް ހުޅުނބު ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަންފަތް ގަނޑު މަހުގެ ބޮލަށްވުރެ ދިގުވާނެއެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށި މަތީ ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގައި ހަރު 8 ކަށި ހުރެއެވެ. ދެވަނަ ކޮތަރިބައިގައި ހަމަ އެކަހަލަ 1 ކައްޓާއެކު 19 އާއި 22 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި ވަކިން ހުންނަ 2 ހަރުކައްޓަށްފަހު، އިތުރު 1 ހަރުކައްޓާއި، 14 އާއި 17 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ މަތީބައިގެ ކުލައަކީ ފެހިކުލައަކަށްދާ މުށި ކުލައެކެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތާއި އަރިމަތި ހުންނަނީ ރިހިހުދުކުލައިގައެވެ. މަހުގެ ކަރުތާފަތްގަނޑުގެ މަތީބައިގެ ކޮޅުގައި ކަޅު ކުޑަލަފެއް ފާޅުކޮށް ފެންނަން ހުރެއެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ރިތް މަސް

ރިތް މަސް()ނުވަތަ ( އަކީ ރާއްޖޭގެ އެތެރެވަރީގެ ކަނޑުތަކުގައްޔާއި، ފުންވިލު ވިލުގައި ވަރަށް ގިނައިން އުޅޭ މަހެކެވެ. ރިތްމަސް އާއްމުކޮށް އުޅެނީ ބޮޑެތި އައިން ހަދައިގެންނެވެ. ރަށްރަށުގެ ފަޅުފަޅަށް ވަދެއުޅޭ ރިތް މަސް ގަނޑު ދާއަޅައިގެން ވެސް ރާއްޖޭގެ ބައެއް ހިސާބުތަކުން ހިފާއުޅެއެވެ. މިއީ ދިވެހިން ކެއުމަށް ބޭނުންކޮށް އުޅޭ ވަރަށް ކަށި ގިނަ މަހެކެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 32 ސެންޓި މީޓަރަށެވެ.

ރިތް މަސް އަކީ ދިގުކޮށް ވަށްކޮށް ހުންނަ މަހެކެވެ. މަހުގެ ކަރުތާ ފަތްގަނޑުގެ ތިރިން ބަނޑުދަށް ފަރާތުގައި ހުންނަ ކޮތަރިބައި މަހުގެ ކަންފަތްގަނޑަށްވުރެ ކުރުވާނެއެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތާ ދިމާލުން މަހުގެ މަތީބައިގައްޔާއި ބަނޑުދަށް ފަރާތުގައި ވަކިވަކިން ހުންނަ ކުދި ކޮތަރިބައެއް ހުރެއެވެ. ނިގޫކޮޅާއި ދިމާގައި ދިގުކޮށް ހުންނަ ކުރަގަނޑެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ މަތީބައިގެ ކުލައަކީ ނޫކުލައަކަށްދާ ފެހިކުލައެކެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތުގެ ކުލައަކީ ރިހިކުލަ އެވެ. މަހުގެ ކަރުތާ ފަތްގަނޑުގެ ކަނުގައި ކަޅުކުލައިގެ ލަފެއް ވަރަށް ސާފުކޮށް ފެންނަން ހުރެއެވެ. ނިގޫފަތުގެ ކުލައަކީ ރީނދޫ ކުލައަކަށް ދާ ފެހިކުލަ އެކެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތުގެ ކޮތަރިބައިގެ ކުލައަކީ ހުދު ކުލައެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށި މަތީ ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގައި ހަރު 8 ކަށި ހުރެއެވެ. ދެވަނަ ކޮތަރިބައިގައި ހަމަ އެކަހަލަ 1 ކައްޓާއެކު 31 އާއި 37 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި ވަކިން ހުންނަ 2 ހަރުކައްޓަށްފަހު، އިތުރު 1 ހަރުކައްޓާއި، 27 އާއި 31 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
މާނިޔާ މަސް

މާނިޔާ މަސް()ނުވަތަ ()އަކީ ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިކަމުގައި އެންމެ ގިނައިން ބޭނޭ ފަރުމަހުގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ މާކަނޑުގައްޔާއި، އެތެރެވަރީގެ ފަރުފަރުގެ ބޭރުގައި ގަނޑުގަނޑަށް އައިން ހަދައިގެން އުޅޭ މަހެކެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 1.2 މީޓަރަށެވެ. ދިރޭ އެންއުކައިގެން ދޮށީގައި ވަރަށް ފަސޭހައިން މިމަސް ބޭނެއެވެ. އޮއިވާލީގައި ވެސް ވަރަށް ގިނައިން މާނިޔާ މަސް އައިންއައިނަށާއި، ގަނޑުގަނޑަށް އަޅާފައި ހުރެއެވެ.

މާނިޔާ މަހަކީ ދިގުކޮށް ހުންނަ ކަނޑުގެ ތެރޭގައި ވަރަށް ބާރަށް ދަތުރުކުރާ މަހެކެވެ. މަހުގެ ކަރުތާފަތްގަނޑުގެ ތިރިން ބަނޑުދަށްފަރާތުގައި ހުންނަ ކޮތަރިގަނޑު މަހުގެ ކަންފަތާ އެއްވަރު ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ކުޑަ ތަންކޮޅެއް ކުރުވާނެއެވެ. މަހުގެ ނިގޫކޮޅުގެ މަތީބަޔާއި ތިރީބައިގައި މަޑުކަށީގެ ކުޑަކުޑަ ކޮތަރިބައެއް މައި ކޮތަރިބަޔާ ވަކިން ހުރެއެެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށި މަތީ ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގައި ހަރު 6 ކަށި ހުރެއެވެ. ދެވަނަ ކޮތަރިބައިގައި ހަމަ އެކަހަލަ 1 ކައްޓާއެކު 25 އާއި 30 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 2 ހަރުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ މަތީބައިގެ ކުލައަކީ ގަދަނޫކުލަ އެވެ. އަދި ބަނޑުދަށްފަރާތުގެ ކުލައަކީ މަޑު ފިޔާތޮށި ކުލައެވެ. މަހުގެ އަރިމަތީގައި ގަދަ ރީނދޫކުލައިގެ ފުޅާ ތިންރޮނގު ވަރަށް ސާފުކޮށް ފެންނަން ހުރެއެވެ. މެދު ރޮނގު މަހުގެ ތުނބުން ފެށިގެން ލޯ ހުރަސްކޮށް ނިގޫކޮޅަށް ދެމިފައި ހުރެއެވެ. މަހުގެ އާންމު ކާނާއަކީ ކަކުނި ފާނޑުގެ ސޫތްޕާއި، ކުދިމަހެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ކަފިހި މަސް

ކަފިހި މަސް()ނުވަތަ () އަކީ އަތޮޅުން ބޭރު މާކަނޑުތަކުގައި އުޅޭ މަހެކެވެ. ދިވެހި މަސްވެރިންނަށް ކަފިހި މަސް ގިނައިން ފެނިފައި ހުންނަނީ ކަނޑުގައި ދަތުރުކުރާ ބޮޑެތި މަސްމަހާއެކު ޚާއްޞަކޮށް ބޮޑެތި މިޔަރުގެ ނިވަލުގައި އުޅެނިކޮށެވެ. އަދި މީގެ އިތުރަށް ކަނޑުގައި އޮޔާދާ އޮއިވާލި އެތިގަނޑުތަކުގެ ހިޔަނީގައިވެސް މިބާވަތުގެ މަސް އުޅެއެވެ. މިއީ ކެއުމަށް ރަގަޅު މަހެކެވެ. ކަފިހި މަހުގެ ކުދިމަސް މާކަނޑުތަކުގެ މަތީބައިގައި އުޅޭ ފިރުޢައުނު މުދާ ނުވަތަ ޖެލީ ފިޝް ގެ ނިވާކަން ލިބި އޭގެ ދަށުގައި ތިބެގެން ދަތުރުކޮށް އުޅެއެވެ.

ކަފިހި މަހުގެ ތުންކޮޅު ހުންނަނީ މޮއްކޮށެވެ. މަހުގެ ދަތްތައް ވަރަށް ކުއްޖެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގެ ކުރީކޮޅުގައި 4 ނުވަތަ 5 ހަރުކަށި ހުރެއެވެ. އަދި މީގެ އިތުރުން 1 ހަރުކައްޓާއެކު 25 އާއި 29 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި ވަކިން ހުންނަ 2 ހަރުކައްޓަށްފަހު، އިތުރު 1 ހަރުކައްޓާއި، 15 އާއި 17 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތާއި ދިމާލުން ދެފަރާތުގައި މަޑު ކުރަގަނޑެއް ހުރެއެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 70 ސެންޓި މީޓަރަށެވެ.

ދިރޭ ކަފިހި މަހުގެ ހަށިގަނޑު ހުރަހަށް ކަޅުކުލައިގެ 6 ނުވަތަ 7 ގަޅި ފާޅުކޮށް ފެންނަން ހުރެއެވެ. އަރިމަތީގައި ރިހިވިދުން ކުލައެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ މަތީބައިގައި ނޫކުލައިގެ ލައްތަކެއް ހުރެއެވެ. ނިގޫފަތުގެ މަތީކޮޅާއި ތިރީކޮޅުގައި ހުދުކުލައިގެ ލަފެއް ހުރެއެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ކަށިވާލި

**ކަށިވާލި** ) އަކީ ވާލީގެ އެހެނިހެން ގިނަ ބާވަތްތަކާއި ޚިލާފަށް ދިގުކޮށް ހުންނަ މަހެކެވެ. ދިވެހި މަސްވެރިން ނަނު ފައްތައިގެން ކުރާ މަސްވެރިކަމުގައި ފަރުފަރުގެ ބޭރުން މަދުމަދުން ބާނާ އުޅޭ މަހެކެވެ. އެހެނިހެން ގިނަ މަސްމަހެކޭ އެއްފަދައިން ކަށިވާއްޔަށް ވެސް ރާއްޖޭގައި ތަފާތު ނަންތައް ކިޔާފައި ހުރެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި *ހޮޑެލި ފަހާވާލި*، *އެކަވާލި* ހިމެނެއެވެ. ކަށިވާލީގެ ނަމުން މިމަހަށް ނަންދީފައިވާ ކަމަށް ފެންނަނީ މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި އެއްވަރަކަށް ހުންނަ ކަށިތަކެއް ހުރުމުގެ ސަބަބުން ކަމަށް ވިސްނެއެވެ. މަހުގެ ކަރުގަނޑުގެ ފުރަތަމަ ބުރުގައި 21 އާއި 27 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ކަށި ހުރެއެވެ. މިއާއިލާގެ ގިނަ މަސްމަހާއި ޚިލާފަށް ކަށިވާލީގެ އަރިމަތީގައި އެއްވެސް ކަަހަލަ ކުރަލަފެއް ނުހުރެއެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ ރިހިއަޅި ކުލައެވެ. މަހުގެ އަރިމަތީގައި ދެބަރިއަކަށް ހުންނަ ކަޅުކުލައިގެ ލައްތަކެއް ވަރަށް ފާޅުކޮށް ފެންނަން ހުރެއެވެ. މިއިން ކޮންމެ ބަރިއެއްގައި 6 އާއި 8 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ލައް ނުހުރެއެވެ.

މަހުގެ ބުރަކަށި މަތީ ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގައި 6 ނުވަތަ 7 ހަރުކަށި ހުރެއެވެ. ދެވަނަ ކޮތަރިބައިގައި ހަމަ އެކަހަލަ 1 ހަރު ކައްޓާއެކު 19 އާއި 21 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި ވަކިން ހުންނަ 2 ހަރުކައްޓަށްފަހު، އިތުރު 1 ހަރުކައްޓާއި، 17 އާއި 19 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. 
............

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
މުށި މަސް

މުށި މަސް()ނުވަތަ ()އަކީ ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިކަމުގެ މާހައުލުގައި ވަރަށް މުހިއްމު ބައެއް ކުޅޭ މަހެކެވެ. މިއީ ރާއްޖެއާއި އަދި މިސަރަހައްދުގެ ކަރަތަކުގައި ވަރަށް ގިނަ އަދަދަކަށް އުޅޭ ބާވަތެކެވެ. ކަނޑުމަހުގެ މަސްވެރިކަން ދެރަދުވަސްވަރު ފަޅުފަޅަށް މުށިމަސް ވަދެ ތިބޭނަމަ ގިނަ އަދަދެއްގެ ބަޔަކު މިމަހުގެ މަސްވެރިކަން ކޮށްއުޅެއެވެ. އަދި މިނޫނަސް ރާއްޖޭގެ ޒުވާން މަސްވެރިން މުށިމަސް ބާނަން ދިއުމަކީ އުފަލަކަށް ވެފައި އޮންނަ ކަމެކެވެ. މިއީ މީރު މަހެކެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 30 ސެންޓި މީޓަރަށެވެ.

މުށި މަހަކީ ފަތިކޮށް ދިގުކޮށް ހުންނަ މަހެކެވެ. މަހުގެ ކަންފަތްގަނޑު ބޮލަށްވުރެ ކުރެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށި މަތީ ފުރަތަމަ ކޮތަރިބައިގައި 8 ހަރުކަށި ހުރެއެވެ. ދެވަނަ ކޮތަރިބައިގައި 1 ހަރު ކައްޓާއެކު 24 އާއި 27 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި ވަކިން ހުންނަ 2 ހަރުކައްޓަށްފަހު، އިތުރު 1 ހަރުކައްޓާއި، 21 އާއި 23 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ މަތީބައިގެ ކުލައަކީ ރިހި ވިދުން ކުލައަރާ ނޫކުލައެކެވެ. އަދި ބަނޑުދަށް ފަރާތާއި އަރިމަތީގެ ކުލައަކީ ރިހި ހުދުކުލަ އެކެވެ. މަހުގެ ތުންކޮޅު ހުންނަނީ އަޅިކުލައެއްގައެވެ. އަދި މަހުގެ ކަރުތާފަތްގަނޑު މަތީބައިގެ ކޮޅުގައި ކަޅުލަފެއް ވަރަށް ސާފުކޮށް ފެންނަން ހުރެއެވެ. މަހުގެ އާންމު ކާނާއަކީ ފަނިފަކުސައާއި ކަކުނި ފާނޑުގެ ސޫތްޕާއި ކުދި މަހެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް