open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
މެންދަން މިޔަރު

250px|thumb|left|މެންދަން މިޔަރު
މެންދަން މިޔަރު ()ނުވަތަ () އަކީ މިޔަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ ދުނިޔޭގެ ވަރަށް ގިނަ ހިސާބުތަކުގެ ކަނޑު އަޑީގައި އުޅޭކަަަމަށް ރިކޯޑް ކުރެވިފައިވާ މިޔަރެކެވެ. މިމިޔަރު އުޅޭކަމަށް ބެލެވިފައިވަނީ 90 މީޓަރާއި 430 މީޓަރާއި ދެމެދުގެ ފުންމިނުގައެވެ. ނަމަވެސް ރާއްޖޭގައި މިބާވަތުގެ މިޔަރު ބޭނިފައި ހުންނަނީ ކަނޑުގެ މަތީބައިގައި ލޭނު އަޅައިގެންނެވެ. އެންމެ ޚާއްޞަ ގޮތެއްގައި ފާހަގަކުރެވެނީ މިބާވަތުގެ މިޔަރު ރޭގަނޑުގައި ބޭނޭ ކަމެވެ. ވުމާއެކު މިއީ ދުވާލުގެ ވަގުތު އަޑީގައި އުޅުމަށްފަހު ރޭގަނޑު ޝިކާރަކުރުމަށް ނިކުންނަ މިޔަރެއްކަމަށްވުމީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. 

މެންދަން މިޔަރަށް މަސްވެރިން ދީފައިވާ ނަމަކީ ހަމައެކަނި މެންދަމުގެ ވަގުތުގައި ނުވަތަ ރޭގަނޑުގެ ވަގުތުގައި ބޭނޭ މިޔަރަކަށްވާތީ ދީފައިވާ ނަމެއްކަމަށް ފެނެއެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު އަލިހުރަސް ކަނޑުން ވަަރަށް ގިނައިން ބާނާ ކަމަށް ވެއެވެ. މެންދަން މިޔަރުގެ ކާނާއަކީ އެހެނިހެން މިޔަރާއި، މަހާއި، މަޑިއާއި، ބޯވަ އެވެ. 

މިއީ ބިޔަހަށިގަނޑެއް ލިބިފައިވާ މިޔަރެކެވެ. މިޔަރުގެ މަތީބައިގެ ކުލައަކީ އަޅި ކުލައެވެ. ބަނޑު ދަށްފަރާތު ހުންނަނީ ކުލަ ފަނޑުކޮށެވެ. މެންދަން މިޔަރު 3 މީޓަރަށް ބޮޑުވާ ކަމަށްވެއެވެ. މިމިޔަރު ވިހާ ކޮންމެ ފަހަރަކު 3އާއި 15 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ޅަމިޔަރު ވިހާކަމަށް ވެއެވެ. 

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ވޮށިމަސް މިޔަރު

ވޮށިމަސް މިޔަރު()ނުވަތަ () އަކީ ވޮށިމަހާއި ގާތްކުރާ ސިފަޔަކަށް ހުންނަ ނުލަފާ މިޔަރެކެވެ. މިމިޔަރުގެ އަނގައިގެ ދަތްތައް ހުންނާނީ ދެބަރިއަކަށް އެތުރިފައެވެ. ވޮށިމަސް މިޔަރަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ބާރުމިނެއްގައި ދަތުރުކުރާ ކޮޅަށް އޫކޮށް ހުންނަ ތުންގަނޑެއް ލިބިފައިވާ މިޔަރެކެވެ.މިމިޔަރުގެ ބޮޑު މިނުގައި އާއްމުކޮށް ހުންނަނީ 2 މީޓަރެވެ. އެންމެ ބޮޑުވާނީ 4 މީޓަރަށެވެ. މިމިޔަރު ވިހާ ކޮންމެ ފަހަރަކު 16-2 އާއި ދެމެދުގެ މިންވަރަކަށް ޅަމިޔަރު ވިހައެވެ.

ކާން ބޭނުންކުރާ މިޔަރު މަހުގެ ތެރެއިން އެންމެ މީރު މަހެއް ކަމުގައި ފާހަގަ ކުރެވިފައިވަނީ ވޮށިމަސް މިޔަރުގެ މަހެވެ. ވޮށިމަސް މިޔަރު ގިނައިން ހިފިފައި ހުންނަނީ ދަލުގައި ޖެހިގެންނާއި ލޭނު އަޅައިގެންނެވެ. ވޮށިމަސް މިޔަރުގެ ކާނާ އަކީ އައިން ހަދައިގެން އުޅޭ ލައްޓި ރާގޮނޑި ފަދަ މަސްމަހެވެ. އަދި ބައެއް ފަަހަރު ކަނޑު މަހުގެ ބާވަތްތަކާއި، ހިބަރުގެ ބާވަތްތަކަށް ހަމަލާދޭ ކަމަށް ވެއެވެ.

ވޮށިމަސް މިޔަރުގެ ބުރަކަށިމަތީގެ ކުލައަކީ ނޫއަޅި ކުލައެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތުގެ ކުލައަކީ ހުދުކުލައެވެ. ވޮށިމަސް މިޔަރުގެ އަނގަ ބޮޑުވެފައި ވަރަށް ވަރުގަދަ ދަތްތަކެއް އެގޮތް މިގޮތަށް ނުވަތަ ދެބަރިއަށް އެތުރިފައި ހުރެއެވެ. މިޔަރުގެ ބުރަކަށި މަތީގައިވާ ދެވަނަ އުރަހަ ފުރަތަމަ އުރަހައަށްވުރެ ވަރަށް ބޮޑު ތަން ކުޑައެވެ. މިމިޔަރުގެ ނިގޫފަތް ހުންނަނީ ހަނދުފަޅި ބުރަށް ކަފިކޮށެވެ. ކަންފަތުގެ އުރަހައިގެ ދިގުމިން ބޮލުގެ ދިގުމިނަށްވުރެ ކުރެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ޖަމްޝީދާ އަޙުމަދު

**ޖަމްޝީދާ އަޙުމަދު** އަކީ ދިވެހި ފިލްމީ ތަރިއެކެވެ. އޭނާވަނީ ދިވެހި ތަފާތު އެތައް ފިލްމްތަކެއްގައި ހަރަކާތްތެރި ވެފައެވެ. މީގެ އިތުރުން ތަފާތު ވީޑިއޯ ލަވަތަކާއި، ޓީވީ ޑްރާމާ ސިލްސިލާ ތަކުން ވެސް ޖަމްޝީދާގެ ހުނަރު ބެލުންތެރިންނަށް ފެނިގެން ގޮސްފައި ވެއެވެ.

## އަމިއްލަ ދިރިއުޅުން
 
ޖަމްޝީދާ އަހުމަދަކީ ޏ. ފުވައް މުލައް އަށް އުފަން ފިލްމީ ތަރި އެކެވެ. ޖަމްޝީދާ މިހާތަނަށް ދެކާވެންޏެއް ކޮށްފައި ވެއެވެ. އެއީ ފުރަތަމަ ކައިވެނި ކުރި ފުވައްމުލަކު މުޙައްމަދު ޙަސަން އަދި މިހާރު ކައިވެނިކޮށްގެން އުޅޭ ބުޝްރީ އެވެ. ބުޝްރީ އަކީ މާލޭގައި ހިންގާ މަޝްހޫރު މާވިއްކާ ފިހާރައިގެ ވެރިޔާ އެވެ. މިހާރު ޖަމްޝީދާ އަހުމަދު ދިރިއުޅެނީ ސްރީލަންކާގެ ވެރިރަށް ކޮލަމްބޯ ގައެވެ.

## ފިލްމީ ދާއިރާއަށް ނިކުތުން
 
ޖަމްޝީދާ އަޙުމަދު ފުރަތަމަ ފިލްމީ ދާއިރާ އަށް ނިކުތީ 1996 ވަނަ އަހަރު ވީޑިއޯ ލަވަޔަކުންނެވެ. ދިވެހި ޓީވީ އިން ކުރިން ރޯދަ މަހަށް ޚާއްޞަކޮށްގެން ފޮނުވާ ލަވަ ޕްރޮގްރާމް *ވަސްމީރު*އަށް ކުޅެދިން  ލަވަކިޔުންތެރިޔާ ސަމީޢުގެ *ނުދާށޭ ދޫކޮށްފާ ލޯބިވާ* މިލަވައިން އޮޅިގަނޑު ގިރާކުރި ޖަމްޝީދާ އަކީ ބެލުންތެރިންގެ މަގްބޫލުކަން ވަރަށް ބޮޑަށް ހޯދި ތަރިއެކެވެ. މިބުނި ކުޅެފައިވަނީ އޭރުގެ ފިރިމީހާ މުޙައްމަދު ޙަސަން އާއެކުގައެވެ.

## ކުޅެފައިވާ ފިލްމްތައް
ޖަމްޝީދާ އަހުމަދު ފިލްމީ ދާއިރާގައި ހޭދަކުރި މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ތަފާތު އެތައް ފިލްމް ތަކެއްގައި ހަރަކާތްތެރި ވެފައި ވެއެވެ. ޖުމްލަ 16 ފިލްމް ކުޅެ، 80އަށްވުރެ ގިނަ ލަވަ ތަކުގައި އަދި ތަފާތު އެތައް ޑްރާމާ ތަކެއް ކުޅެފައި ވެއެވެ. އެގޮތުން ފާހަގަ ކުރެވޭ ބައެއް ފިލްމް ތަކުގެ ތެރޭގައި،1997 ވަނަ އަހަރު ނިކުތް *ހިނިތުން*، 1999 ވަނަ އަހަރު ނިކުތް މުޙައްމަދު ނިޔާޒް ޓެޑްރީގެ *އަމާނާތް*، 2000 ވަނަ އަހަރު ނިކުތް ޖީނިއަސް މޫވީސްގެ ގެ *2000ވަނަ އުފަންދުވަސް* ، 2002 ވަނަ އަހަރު ނިކުތް ޑައިރެކްޓަރ ފާތިމަތު ނަހުލާގެ *ނާއުއްމީދު* ފަދަ ފިލްމް ތައް ހިމެނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން އަތްބެއްގެ ލޯބި ފިރިއެެއްގެ ވާޖިބު އަދި ދެފިރިން ފަދަ ފިލްމް ތަކުގައި ވެސް ހަރަކާތްތެރި ވެފައި ވެއެވެ.

ޖަމްޝީދާ އަހުމަދު ވަނީ ވަރަށް ގިނަ ޓެލެޑްރާމާ ތަކާއި ޓީވީ ސިލްސިލާ ތަކުގައި ވެސް ހަރަކާތްތެރި ވެފައެވެ. މިގޮތުން ޖަމްޝީދާ ހަރަކާތްތެރިވި އެންމެ ފާހަގަކުރެވޭ އެއް ސިލްސިލާ އަކީ 1999 ވަނަ އަހަރު ދިވެހި ޓީވީ އިން ތައްޔާރުކުރި ޑައިރެކްޓަރ އަބުދުލް ފައްތާޙް ގެ *ޢައިޝާ* އެވެ. *ކުޅޭ ބޭބެ* އަކީ ވެސް ފާހަގަ ކޮށްލެވޭ ސިލްސިލާ އެކެވެ.

#### ކުޅުނު ފިލްމްތައް
* ހިނިތުން
* އަމާނާތް
* 2000ވަނަ އުފަން ދުވަސް
* އަތްބެއްގެ ލޯބި ފިރިއެއްގެ ވާޖިބު
* ނާއުއްމީދު 
* ސިއްރު 
* ވެހޭވާރޭ ތެރެއިން 
* ދެފިރިން
* ދަރި
* ލޯބީގަ އަނިޔާ
* ހިތި ނިމުން

#### ކުޅުނު ސިލްސިލާތައް
* އައިޝާ
* ކުޅޭބޭބެ
* ކަލާގެ ޙައްގުގައި

## ލިބިފައިވާ އެވޯޑްތައް
 
* އެންމެ މޮޅު ބަތަލާ - ޖަމްޝީދާ އަހުމަދު - އަމާނާތް - 3 ވަނަ ގައުމީ ފިލްމް ފެސްޓިވަލް-2007
* ސަރުކާރުން ދެއްވާ ޢާންމު ޚިދުމަތުގެ އެވޯޑް - 2004

## އަދިވެސް ބައްލަވާ ލައްވާ
* މިއަދު ކްރިސްޓަލް އެވޯޑް
* ގައުމީ ފިލްމް އެވޯޑް
* ދިވެހި ފިލްމް އިންޑަސްޓްރީ

## އިތުރު ފާލަންތައް
*ގައުމީ ފިލްމް އެވޯޑް ރަސްމީ ވެބްސައިޓް
*ދިވެހި ފިލްމީ އުދަރެސް
*ފިލްމީ ތަރި ޢަލީ ސީޒަންގެ ރަސްމީ ވެބްސައިޓް

ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
މަޑު މިޔަރު

**މަޑު މިޔަރު** ()ނުވަތަ () އަކީ ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިން ދަންނަ މަޝްހޫރު މިޔަރެކެވެ. މިއީ އަތޮޅުން ބޭރުން އަޑިން ބާނާ މިޔަރެކެވެ. އާއްމުކޮށް އުޅެނީ 91 މީޓަރަށްވުރެ ފުނުގައެވެ. ނަމަވެސް 1875 މީޓަރު ފުނުގައި މަޑު މިޔަރު އުޅެދާނެއެވެ. މިބާވަތުގެ ޅަމިޔަރު އަތޮޅާއި ގާތުގައި އުޅެއެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރުގެ މޭގަނޑުގެ ތެލަކީ ދިވެހިން އޮޑި ދޯނި ފަހަރަށް އެޅުމަށް ބޭނުންކުރާ އެއްޗެކެވެ. ވުމާއެކު މިއީ ދިވެހިން އޭގެ މައްޗަށް ޚާއްޞަ މަސްވެރިކަމެއް ކޮށްގެން އާދެ! މަޑު މިޔަރު ކެޔޮޅުކަން ކޮށްގެން ބާނާ ބާވަތެކެވެ.

މަޑު މިޔަރަކީ ބިޔަ ބަރުހެލި ހަށިގަނޑެއް ލިބިފައިވާ މިޔަރެކެވެ. މިޔަރުގެ ލޯ ކުޑައެވެ. ބޯ ފަތިވެފައި އަނގަމަތި ވަށްވާނެއެވެ. މިމިޔަރުގެ ބުރަކަށި މަތީގައި ހުންނާނީ އެންމެ އުރަހަ އެކެވެ. މިޔަރުގެ ތިރީ ހިރުގަނޑުގައި 6 ބަރިއަށް އެތުރިފައިވާ ދަތްތަކެއް ހުރެއެވެ. މިބުނި ދަތްތަކުގެ އެތެރެ ކައިރިފަށް ހުންނާނީ ރާޅުކޮށެވެ. މަޑު މިޔަރުގެ ކުލައަކީ ގަދަ އަޅި ކުލައެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު ގާތްގަނޑަކަށް 4.8 މީޓަރަށް ބޮޑުވާކަމަށް ވެއެވެ. މަޑު މިޔަރު ވިހާ ކޮންމެ ފަހަރަކު ގާތްގަނޑަކަށް 22 އާއި 108 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ޅަމިޔަރު ވިހައެވެ. މަޑު މިޔަރުގެ ކާނާ އަކީ އެހެނިހެން މަސްމަހާ މެއްސާއި، މަޑިޔާއި މިޔަރެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ލޯބޮޑު ކަނޑި މިޔަރު

ލޯބޮޑު ކަނޑި މިޔަރު()ނުވަތަ () އަކީ ކަނޑި މިޔަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރުގެ ބޮލުގެ ސިފައިން އެހެން ކަނޑި މިޔަރުގެ ބާވަތްތަކާއި ހުންނަ ތަފާތު ދެނެގަންނަން ފަސޭހަވާނެއެވެ. ލޯބޮޑު ކަނޑި މިޔަރު ރާއްޖޭގެ ކަނޑުތަކުގައި އުޅޭކަމަށް ރިކޯޑް ކުރެވިފައިވަނީ 1978 ވަނަ އަހަރު ރަޝިޔާގެ ތަހްލީލުކުރާ ބޯޓްފަހަރުން ދީފައިވާ މައުލޫމާތު ތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށެވެ. މިއީ އަތޮޅުން ބޭރު މާކަނޑުގައި އުޅޭ ހަލުވި މިޔަރެކެވެ.

މިކަނޑި މިޔަރަށް މަސްވެރިން ލޯބޮޑު ކަނޑިމިޔަރު ކިޔައި އުޅެނީ މިމިޔަރުގެ ލޯ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ބޮޑުކަމުންނެވެ. އަދި މިލޯ ހުންނަނީ ވެސް އަބަދުވެސް މައްޗަށް ބަލާގޮތަށެވެ. މިއިން ދޭހަކޮށްދެނީ މިބާވަތުގެ މިޔަރު އޭގެ ކާނާ ޝިކާރަ ކުރުމުގައި އަބަދުވެސް ދަށުން ހަމަލާދޭ ކަމެވެ. މިމިޔަރުގެ މައިގަނޑު ކާނާ އަކީ މަހެވެ. މިއީ ގާތްގަނޑަކަށް 4.6 މީޓަރަށް ބޮޑުވާ ބިޔަ މިޔަރެކެވެ.މިވައްތަރުގެ މިޔަރުގެ ނިގޫފަތުގެ މަތީބައި ހުންނަނީ ކަނޑިއެއް ހެންނެވެ. ނިގޫފަތުގެ މިބުނި ބައިގެ ދިގުމިން މުޅި މިޔަރުގެ ހަށިގަނޑުގެ ދިގުމިން ވަރު ވެއެވެ. ލޯބޮޑު ކަނޑި މިޔަރުގެ ބުރަކަށި މަތީގައިވާ ފުރަތަމަ އުރަހަ ދެވަނަ އުރަހަ އަށްވުރެ މާބޮޑުތަން ބޮޑުވާނެއެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރުގެ މަތީބައިގެ ކުލައަކީ އަޅި ނުވަތަ ދަނބު އަޅި ކުލައެވެ. ބަނޑު ދަށްފަރާތުގެ ކުލަ ހުންނަނީ ފަނޑުކޮށެވެ. މިއީ ހޫނު ކަނޑު ތަކުގައި އުޅޭ ވަރުގަދަ މިޔަރެކެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ތުންހިމަ މިޔަރު

**ތުންހިމަ މިޔަރު** ()ނުވަތަ ()އަކީ މިޔަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު ރާއްޖޭގައި މިހާތަނަށް ރިކޯޑް ކުރެވިފައިވަނީ ލ. އަތޮޅުންނެވެ. މެރިން ރިސާޗް ސެކްޝަނުން ހިންގި ފަރުމަހުގެ ތަހްލީލު ޕްރޮގްރާމްގެ ދަށުން އެސަރަހައްދުގައި ކުރެވުނު ލޭނު މަސްވެރިކަމުގައި މިބާވަތުގެ 4 މިޔަރު ބޭނިފައި ވެއެވެ. މިއީ ހަރަކާތް ހަލުވި މިޔަރެކެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު ނަނުގައި ބާނާއިރު ވަރަށް ގަދަ ދައްކާކަމަށް ވެއެވެ. އަދި ބާނާފައި އޮންނައިރު ވެސް އާދަޔާ ޚިލާފަށް ތެޅިފޮޅޭކަމަށް ވެއެވެ.

ތުންހިމަ މިޔަރު އަކީ ވަރަށް އާދައިގެ ހިމަތޮޅި މިޔަރެކެވެ. މިމިޔަރު 5-2 މީޓަރަށް ބޮޑުވާ ކަމަށްވެއެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު ވިހާ ކޮންމެ ފަހަރަކު 1-10 އާއި ދެމެދަށް ޅަމިޔަރު ވިހާކަމަށް ވެއެވެ. މިމިޔަރުގެ ކާނާއަކީ އައިން ހަދައިގެން އުޅޭ މަހާއި، ކަކުނި ފަދަ ސޫތްޕާއި، އަދި ބޯވަ ދިލަ މަހެވެ. މިމިޔަރުގެ ތުންކޮޅު ހުންނަނީ ހިމަކޮށް ދިގުކޮށެވެ.

ތުންހިމަ މިޔަރު ގެ ކުލައަކީ އަޅިކުލަ އެވެ. ނަމަވެސް މިމިޔަރުގެ އަރިމަތީގައި ރަތުލޯ ކުލައިގެ ދަޅައެއް ހުރެއެވެ. ބަނޑު ދަށްފަރާތް ހުންނަނީ ފަނޑުކުލައެއްގައެވެ. ބުރަކަށި މަތީގެ އުރަހަތަކުގެ ކޮޅު ހުންނަނީ ކަޅުކުލައިގައެވެ. ބަނޑު ދަށްފަރާތުގެ އުރަހަ ތަކުގެ ކޮޅާއި، ނިގޫފަތުގެ ތިރީބައިގެ ކޮޅުގައި ކަޅު ކުލައިގެ ލަފެއް ހުރެއެވެ. މިމިޔަރަށް ވަކި ޚާއްޞަ ނަމެއް ކިޔާފައިނުވާތީ މިޔަރަށް ލިބިފައިވާ ޚާއްޞަ ސިފަޔަށް ބަލައިގެން ތުންހިމަ މިޔަރު މިނަން ކިޔާފައި ވަނީ އެވެ.

## އިތުރު ފާލަންތައް
*ފްލޮރިޑާ މިޔުޒިއަމް އޮފް ނެޗަރަލް ހިސްޓަރީ އިކްތިއޮލޮޖީ ޑިޕަރޓްމެންޓް

ޤިސްމު:Carcharhinidae
ޤިސްމު:Viviparous fish
ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ފީ މިޔަރު

**ފީ މިޔަރު** ނުވަތަ ފީބޯ މިޔަރު ()ނުވަތަ () އަކީ މިޔަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ އަތޮޅުން ބޭރު މާކަނޑުތަކުގައި އުޅޭ މިޔަރެކެވެ. މިއީ ބޮޑު މިޔަރެކެވެ. ވަރަށް މަދުން ނޫނީ މިބާވަތުގެ މިޔަރު އަތޮޅު ތެރޭގެ ތިލަ ކަނޑުތަކުގައެއް ނޫޅެއެވެ. މިއީ ވަރަށް ބަރުހެލި މިޔަރެކެވެ. އައްޓަމަސް، ކަފިމަސް، އަދި ބައެއް ފަހަރު ފިޔަލަ ވެސް މިބާވަތުގެ މިޔަރާއި ގައިގޯޅިވެގެން އެކުގައި ދަތުރުކޮށް ހަދައެވެ.

ފީ މިޔަރު ވިހާ ކޮންމެ ފަހަރަކު 1އާއި 15 އާއި ދެމެދު އަދަދަަކަށް ޅަމިޔަރު ވިހައެވެ. ފީ މިޔަރުގެ އާންމު ކާނާ އަކީ މަހެވެ. ޚާއްޞަ ގޮތެއްގައި ކަނޑުމަހުގެ ބާވަތްތަކާއި ހަނދީގެ ބާވަތްތަކެވެ. މީގެ އިތުރުން ކަކުނި ފާނޑުގެ ސޫތްޕާއި، ވެލާ ކަހަނބުވެސް ކައިއުޅެއެވެ. މިއީ ކަނޑުމަހުގެ މަސްވެރިން ބާނާ މަހަށް ހަމަލާދީ ހަދާ ނުރައްކާތެރި އެއާމެދު ސަމާލު ވާންޖެހޭ މިޔަރެކެވެ.

ފީ މިޔަރުގެ ބޯކޮޅު އާދައިގެ ވަރަކަށް ވަށްވާނެއެވެ.  މިޔަރުގެ ބުރަކަށި މަތީގެ ފުރަތަމަ އުރަހަ އެހެން އުރަހަ ތަކަށްވުރެ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ބޮޑުވެފައި ކޮޅަށް ވަށްވާނެއެވެ. ކަންފަތް ވެސް ހުންނާނީ ދިގުކޮށް ކޮޅަށް ވަށްކޮށެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު 3.9 މީޓަރަށް ބޮޑުވާކަމަށް ވެއެވެ.

ފީ މިޔަރުގެ ބުރަކަށިމަތީގެ ފުރަތަމަ އުރަހައާއި، ކަންފަތާއި ނިގޫފަތުގެ ތިރީބައިގައި ހުދު ލަފެއް ހުންނާނެއެވެ. ބަނޑު ދަށްފަރާތު އުރަހައިގެ ދަށްފަރާތުގައި ކަޅުކުލައިގެ ތިކިތަކެއް ހުރެއެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
އުރަހަކަޅު މިޔަރު

އުރަހަކަޅު މިޔަރު()ނުވަތަ () އަކީ މިޔަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކުގެ ބޭރުމަތިންނާއި، ފަރުފަޅުތަކުގެ ތެރެއިން ގިނައިން ފެންނަ މިޔަރެކެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު އަތޮޅުން ބޭރު މާކަނޑުތަކުގައި ވެސް މަދުމަދުން އުޅޭކަމަށް ވެއެވެ. މިއީ މެދު އިސްކޮޅެއްގެ މިޔަރެކެވެ. މިމިޔަރު އެންމެ ބޮޑުވަނީ 1.8 މީޓަރަށެވެ. މިޔަރުގެ ތުން ކުރުވެފައި ބޮލު ކޮޅު ހުންނަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ވައްކޮށެވެ.

އުރަހަކަޅު މިޔަރަކީ ގޯނާކޮށްފިނަމަ ބައެއް ފަހަރު އިންސާނުންނަށް ވެސް ނުރައްކާތެރި ހަމަލާދޭ މިޔަރެއްކަމަށްވަނީ ބެލެވިފައެވެ. ފަރުމަތީގައި ދަގަނޑު ޖަހައިގެން މަސްހިފަން އުޅޭ ފަރާތްތަކަށް މިބާވަތުގެ މިޔަރު ޙަމަލާ ދިނުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. މިއީ ގިނަމިޔަރާ ޚިލާފަށް ތަންކޮޅެއް މަޑުމައިތިރި އިސްކޮޅުން އެހާ ބޮޑު ނޫން މިޔަރެއްކަމުން މިއީ މާ ނުރައްކާތެރި މިޔަރެއް ކަމަށް ނުބެލެވެއެވެ. އުރަހަކަޅު މިޔަރު އަށް **ފަޅު މިޔަރު** އޭ ވެސް ކިޔައެވެ.

އުރަހަކަޅު މިޔަރުގެ ބުރަކަށިމަތީގެ ކުލައަކީ މަޑު މުށި ކުލައެވެ. ބަނޑު ދަށްފަރާތް ހުންނަނީ ހުދުކުލަ އަކަށެވެ. މިޔަރުގެ ހުރިހާ އުރަހަތަކެއްގެ ކޮޅު ހުންނަނީ ކަޅުކުލަ އަށެވެ. އުރަހަކަޅު މިޔަރު ވިހާއިރު ގިނައިން ވިހާފައި ހުންނަނީ 4 މިޔަރެވެ. އަދި ވިހާ ޅަމިޔަރުގެ ދިގުމިން ހުންނަނީ 33 ސެންޓި މީޓަރާއި، 50 ސެންޓި މީޓަރާއި ދެމެދުގައެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރުގެ ކާނާއަކީ ކުދި މަހާއި ބޯވައެވެ. މިއީ ކެއުމަށް ބޭނުންކޮށްއުޅޭ އަދި ވިޔަފާރިއަށް އުރަހަ ބޭނުން ކުރެވިދާނެ މިޔަރެކެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ވަށްބޯ މިޔަރު

**ވަށްބޯ މިޔަރު** ()ނުވަތަ () އަކީ މިޔަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކުގެ ބޭރުގައި ގިނައިން އުޅޭ މިޔަރެކެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު އެކަހެރިކޮށްނާއި، ބައިބަޔަށް އުޅޭތަން ފެނެއެވެ. މިއީ މެދު އިސްކޮޅެއްގެ މިޔަރެކެވެ. މިޔަރުގެ ބޮލުގެ ކޮޅު ހުންނަނީ ވަރަށް ވަށްކޮށެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު އެންމެ ބޮޑުވާކަމަށް ވަނީ 1.9 މީޓަރަށެވެ.

ވަށްބޯ މިޔަރުގެ ބުރަކަށިމަތީގެ ކުލައަކީ ގަދަ އަޅި ކުލައެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތުގެ ކުލައަކީ ހުދުކުލަ އެވެ. މިޔަރުގެ ނިގޫފަތުގެ ކައިރިފަށް ހުންނަނީ ކަޅުކުލައެއްގައެވެ. ވަށްބޯ މިޔަރު ކައިއުޅެނީ ފަރުމަހުގެ ބާވަތްތަކާއި، ބޯވައެވެ.

ވަށްބޯ މިޔަރު އަކީ ދިވެހިންނާއި، ބިދޭސީން ވައިފުޅި އަޅައިގެން ފަރުފަޅުތަކުގެ ބޭރަށްއެރި މިޔަރަށް ކާންދޭއިރު އެންމެ ގިނައިން އައިސްއުޅޭ މިޔަރެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރަށް ކާންދޭން މާލެއަތޮޅު ދެކުނު ތިލަފަޅު، ގާތުފަޅު، ރަސްފަޅު، އަދި ފިނޮޅު ކަންދޮށަށް ވަރަށް ގިނައިން ޑައިވަރުން ގޮސްއުޅެއެވެ. ވަރަށް އޮޅުކޮށްގެން ވަށްބޯ މިޔަރަށް ކާންދީ އުޅޭކަމަށް ވެއެވެ. ނަމަވެސް މިބާވަތުގެ މިޔަރު ބައެއް ފަހަރު ޑައިވަރުންނަށް ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ހަމަލާތައް ދީހަދާކަމަށް ވެއެވެ. އަދި ރުޅިގަދަވެގެން ހަމަލާދޭން އުޅޭއިރު ވަރަށްބާރަށް އެކިކޮޅުކޮޅަށް ދުވެހަދާކަމަށްވެއެވެ. ރާއްޖޭގައި ވެސް މިބާވަތުގެ މިޔަރު ޑައިވަރުންނަށް ކުދި ޙަމަލާތައް ދީފައި އެބަހުއްޓެވެ.

## އިތުރު ފޮޓޯތައް

Image:GreyReefShark1.JPG|Grey reef shark.
Image:Grey_Reef_Shark.jpg|Grey reef shark.


Image:GreyReefshark3.JPG|Grey reef shark.
Image:Carcharhinus_perezi_at_Mayan_Temple_Slides_at_Atlantis.jpg|Grey reef shark at the bottom of Mayan Temple Water Slides at Atlantis.


ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
އޮއިވާލި މިޔަރު

250px|thumb|left|އޮއިވާލި މިޔަރު
އޮއިވާލި މިޔަރު ()ނުވަތަ ()އަކީ މިޔަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ ހިމަތޮޅި މިޔަރެކެވެ. އޮއިވާލި މިޔަރު އަށް އައިނު މިޔަރު މިހެން ވެސް ކިޔައެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ މަސްކަނޑު ތަކުން ވަަރަށް ގިނައިން ފެންނަ މިޔަރެކެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު ގިނައިން ފެނިފައި ހުރީ ކަނޑުމަހުގެ ބާވަތްތަކުގެ މަސް އައިންއާއެކުގައެވެ. އަދި ޚާއްޞަ ގޮތެއްގައި ކަނޑުގައި ހިގާ އޮއިވާލި އެތިގަނޑުގެ ދަށުގައި އަޅާފައި ހުންނަ އައިނުގެ ތެރެއިންނެވެ. މިގޮތުން އައިނުގެ ތެރޭގައި ނުވަތަ އޮއިވާލީގެ ކައިރީގައި އުޅޭއިރު މަސްއައިނުގައި އުޅޭ މަހަށް ވަރަށް ހަލުއި ހަމަލާތައް ދެއެވެ. އަދި މަސްބާނާ އައިނުގެ ތެރޭން މަސް އަތުލައިގެން ކައިއުޅޭކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.

މިއީ ލޮނުއަޅައިގެން ހިއްކުމަށް ރަަގަޅު މިޔަރެކެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު ގިނައިން އުޅެނީ އަތޮޅުން ބޭރު މާކަނޑު ތަކުގައެވެ. މިއީ ކަނޑުގެ މަތީބައިގައި ގިނައިން އުޅޭ މިޔަރެއް ކަމަށް ވިޔަސް 500 މީޓަރު އަޑީގައި ވެސް މިބާވަތުގެ މިޔަރު އުޅޭކަމަށް ވެއެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު ވިހާ ފަހަރަކު 2-4އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ޅަމިޔަރު ވިހާކަމަށް ވެއެވެ. އޮއިވާލި މިޔަރު އެންމެ ބޮޑުވާކަމަށްވަނީ 3.3 މީޓަރަށެވެ. 

އޮއިވާލި މިޔަރުގެ ކާނާއަކީ މަހުގެ ބާވަތްތަކާއި ބޯވަ ދިލަ މަހެވެ. މިއީ މަސްވެރިކަމުގެ އާލަތްތަކަށް ގެއްލުންދޭ އަދި އިންސާނުންނަށް ނުރައްކާތެރި ހަމަލާދޭ މިޔަރެއްކަމަށް ވަނީ ބެލެވިފައެވެ. މިޔަރުގެ ބުރަކަށިމަތީގެ ކުލައަކީ ގަދަ އަޅި ނުވަތަ ކަޅު ކުލައެވެ. ބަނޑުދަށްފަރާތުގެ ކުލައަކީ އަޅި ހުދުކުލައެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ފަޅު ފެމުނު މިޔަރު

thumb|ފަޅު ފެމުނު މިޔަރު
ފަޅު ފެމުނު ނުވަތަ ފަޅު ފެމުނު މިޔަރު ()ނުވަތަ () އަކީ މިޔަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ ބަރު ބުރަހެލި މިޔަރެކެވެ. އަދި މިއީ ރާއްޖޭގައި މާގިނައިން އުޅޭ މިޔަރެއް ނޫނެވެ. މިއީ އޭގެ މަހާއި، އަނގަޔާއި، ބޮޑެތި އުރަހަ ތަކުގެ ބޭނުން ހިފޭ މިޔަރެކެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު އާންމު ގޮތެއްގައި އުޅެން ބޭނުންވަނީ ފުންވިލު ގައެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި އުޅެނީ 30 މީޓަރަށްވުރެ ތިލަ ހިސާބު ތަކުގައެވެ. މިއީ އަޑީގައި އުޅޭއިރު ބިރުގަންނަ ފާނޑަކަށް ފެންނަ މިޔަރެއް ކަމުން މަސްވެރިން މިބާވަތުގެ މިޔަރަށް ފަޅު ފެމުނު އޭ ކިޔައި އުޅެނީ ކަމަށް ގަބޫލު ކުރެވެއެވެ. މިއީ އަޑީގައި އުޅެނިކޮށް ގޯނާކޮށްފިނަމަ ޙަމަލާދީފާނެ މިޔަރެކެވެ. ފަޅު ފެމުނުގެ އުރަހަ އަކީ ރަަގަޅު އަގު ލިބޭ އުރަހަ އެކެވެ. 

ފަޅު ފެމުނުގެ ތުން ކުރުވެފައި ފުޅާވާނެއެވެ. އުރަހަތައް ވެސް ބޮޑުވާނެއެވެ. އަދި އުރަހަތައް ހުންނަނީ ކޮޅަށް އޫކޮށެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރުގެ ކުލައަކީ ދޮން މުށި ކުލައެވެ. އަދި މިއީ ގާތްގަނޑަކަށް 3.1 މީޓަރަށް ބޮޑުވާ މިޔަރެއްކަމަށް ވަނީ ބެލެވިފައެވެ. މިމިޔަރުގެ ކާނާއަކީ އަޑީގައި އުޅޭ ތަފާތު ބާވަތްތަކުގެ މަހެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ކަށި ކޮއްޔާއި، ނަރުނަގޫ މަޑި ވެސް ހިމެނެއެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު ވިހާ ކޮންމެ ފަހަރަކު 1އާއި 13 އާއި ދެެމެދުގެ އަދަދަަކަށް ޅަމިޔަރު ވިހައެވެ. އަދި ވިހާ ޅަމިޔަރުގައި 80-45 ސެންޓިމީޓަރާއި ދެމެދުގެ ދިގުމިން ހުރެއެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
އޮޅުފަތި މިޔަރު

300px|thumb|left|އޮޅުފަތި މިޔަރު
އޮޅުފަތި މިޔަރު ()ނުވަތަ ()އަކީ މިޔަރުގެ ބާވަތެެކެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކާއި، ކަނޑުތަކުގައި އެންމެ ގިނައިން އުޅޭ އެއްބާވަތުގެ މިޔަރެވެ. މިއީ ފަރުފަޅުތަކަށް މޫދަށް އެރި އުޅޭމީހުންނަށް ގިނައިން ފެންނަ މެދު އިސްކޮޅެއްގެ މިޔަރެކެވެ. މިޔަރުގެ ތުންކުރުވެފައި ކޮޅު ހުންނާނީ ވަރަށް ވަށްކޮށެވެ. މިމިޔަރުގެ ދަތްތައް ހުންނާނީ ކޮޅަށް އޫކޮށް ކައިރިފަށް އޮމާން ކޮށެވެ. 2.1މީޓަރަށް މިމިޔަރު ބޮޑުވާކަމަށް ވެއެވެ. ނަމަވެސް ގިނައިން ފެނިފައި ހުންނަނީ 1.6 މީޓަރަށްވުރެ ކުދި މިޔަރެވެ. މިއީ ވަރަށް ތިލަ ހިސާބުތަކުގައި އުޅޭ މިޔަރެއް ކަމަށް ވިޔަސް ގާތްގަނޑަކަށް 330 މީޓަރުގެ ފުންމިނުގައި ވެސް މިމިޔަރު އުޅޭކަމަށް ވެއެވެ. މިމިޔަރު ވިހާ ކޮންމެ ފަހަރަކު 5-1އާއި ދެމެދުގެ ޢަދަދަކަށް ޅަމިޔަރު ވިހައެވެ. ވިހާ ޅަމިޔަރުގެ ދިގުމިނުގައި 62-50 ސެންޓިމީޓަރާއި ދެމެދުގެ ދިގުމިން ހުރެއެވެ. 

އޮޅުފަތި މިޔަރު ކާނާގެ ގޮތުގައި ގިނައިން ކައިއުޅެނީ އެކިބާވަތުގެ ފަރު މަހާއި، އިއްސާއި، ބޯވައާއި، ކަކުންޏެވެ. މިއީ މޫދަށް އެރި އުޅޭމީހުންނަށް ނުރައްކާތެރި ޙަމަލާދޭ މިޔަރެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އެންމަހުގެ ފިލި ވަހަށް އައިސް ޙަމަލާދޭ ކަމަށް ވެއެވެ. މިމިޔަރުގެ މަތީބައިގެ ކުލައަކީ އަޅިމުށި ކުލައެވެ. ބައެއް މިޔަރުގައި ކަޅު ކުލައިގެ ތިކިތަކެއް ދެއަރި މަތީގައި ހުރެދާނެއެވެ. މިޔަރުގެ ބުރަކަށި މަތީގެ ފުރަތަމަ އުރަހައިގެ ކޮޅު ގައްޔާއި، ނިގޫފަތުގެ މަތީބައިގެ ކޮޅުގައި ފާހަގަ ކުރެވޭ ފަދަ ހުދުކުލައިގެ ދެލައް ހުރެއެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
އަނދުން މިޔަރު

200px|thumb|left|އަނދުން މިޔަރު
އަނދުން މިޔަރު ()ނުވަތަ ()އަކީ މިޔަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ ގިނައިން އަތޮޅުން ބޭރު މާކަނޑުތަކުގައި އުޅޭ މިޔަރެކެވެ. ނަމަވެސް މަދުމަދުން އެތެރެވަރީގެ ކަނޑުތަކަށް މިމިޔަރު އައިސްއުޅޭކަމަށް ވެއެވެ. މިއީ ހިމަތޮޅި ތުންދިގުކޮށް ހުންނަ މިޔަރެކެވެ. އަނދުން މިޔަރަކީ އާއްމު ގޮތެއްގައި މަޑުން ދަތުރުކޮށް އުޅޭ މިޔަރެއް ކަމަށްވިޔަސް ސިހޭފަދަ ކަމެއް ދިމާވުމުން އާދަޔާ ޚިލާފަށް ބާރަށް ދުވާކަމަށް ވެއެވެ. މިއީ އިންޑިޔާ ކަނޑުގެ ހޫނު ހިސާބުތަކާއި، ފިނި ކަނޑުތަކުގައި ގިނައިން އުޅޭ މިޔަރެކެވެ. މިސަރަހައްދުގައި މިބާވަތުގެ މިޔަރު އެންމެ ގިނައިން އުޅެނީ 220-80 މީޓަރާއި ދެމެދުގެ ފުންމިނުގައެވެ. ސަބަބަކީ އަނދުން މިޔަރު އުޅެން ބޭނުންވާ ފިނިހޫނު މިނަކީ 16-7 ސެންޓިގްރޭޑްއާއި ދެމެދުކަމަށްވާތީ އެވެ. 

އަނދުން މިޔަރު ވިހާ ކޮންމެ ފަހަރަކު 135-4 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ޅަމިޔަރު ވިހާކަމަށް ވެއެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރުގެ ކާނާއަކީ މަހާއި، ކުދި މިޔަރާއި، ބޯވަ ދިލަ މަހާއި، ކަނޑުގެ މަތީބައިގައި އުޅޭ ކަކުނި ފާނޑުގެ ސޫތްޕެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު ބައެއް ފަހަރު ކަނޑުމަތީގައި ޖައްސައިގެން ތިބޭ ދޫނިވެސް ކައިހަދާ ކަމަށްވެއެވެ. މިއީ ބައެއް ފަހަރު ކަނޑުފަޅު ފީނާ ހަދާމީހުންނަށް ހަމަލާދޭ މިޔަރެކެވެ.

އަނދުން މިޔަރު އެންމެ ބޮޑުވާ ކަމަށްވަނީ 3.8 މީޓަރަށެވެ. ނަމަވެސް ގިނައިން ފެނިފައި ހުންނަނީ 3.3 މީޓަރަށްވުރެ ކުދި މިޔަރެވެ. މިއީ މާކަނޑުގައި ލޭނުއަޅައިގެންކުރާ މަސްވެރިކަމުގައި ބޭނޭ މިޔަރެކެވެ. މިމިޔަރުގެ މަތީބައިގެ ކުލައަކީ ގަދަ ނޫކުލައެވެ. ބަނޑު ދަށްފަރާތް ހުންނާނީ ފަނޑު ހުދުކުލައިގައެވެ.

## އިތުރު ފާލަންތައް
* ARKive -  ގެ ވީޑިއޯތަކާއި ފޮޓޯތައް
* ކެނެޑިއަން ޝާކް ރިސާޗް ލެބޯރެޓްރީ

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ކާލިގަނޑު މިޔަރު

200px|thumb|left|ކާލިގަނޑު މިޔަރު
ކާލިގަނޑު މިޔަރު ()ނުވަތަ () އަކީ މިޔަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިން ދަންނަ މިޔަރުގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރޭގައި މަޝްހޫރު މިޔަރެކެވެ. މިމިޔަރުގެ ބޯ ހުންނަނީ ކާލިގަނޑެއް ހެން ދެފަރާތަށް ނިކުމެފައެވެ. މިޔަރުގެ ދަތްތައް ހުންނަނީ ތިންކަނަށް ވާގޮތަށް ކައިރިފަށް ރާޅުކޮށެވެ. ބުރަކަށިމަތީގެ ފުރަތަމަ ކޮތަރި ބޮޑުވާނެއެވެ. މިއީ އެތެރެވަރީގެ ކަނޑުތަކު ގައްޔާއި، މާކަނޑުތަކުގައި އުޅޭ މިޔަރެކެވެ. މިމިޔަރުގެ ޅަ އެއްޗެހި ގިނައިން އުޅެނީ އެތެރެވަރީގެ ކަނޑުތަކުގައެވެ. މީގެ ބޮޑެތި މިޔަރު ދަތުރުކޮށް އުޅެނީ އެކަހެރިކޮށް ނުވަތަ ޖޯޑްޖޯޑަށެވެ. ނަމަވެސް ޅަމިޔަރު ބޮޑެތި އައިން ހަދައިގެން ކަނޑުގެ އެކިހިސާބުތަކުގައި އުޅޭކަމަށް ވެއެވެ. މިމިޔަރު ވިހާ ކޮންމެ ފަހަރަކު 31-15 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ޅަމިޔަރު ވިހައެވެ. އަދި ވިހާ ޅަމިޔަރު ތަކުގެ ދިގުމިނުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 50 ސެންޓިމީޓަރު ހުންނަކަމަށް ވެއެވެ.

ކާލިގަނޑު މިޔަރުގެ އާއްމު ކާނާއަކީ ކަނޑުގެ މަތީބައިގައި އުޅޭ ޒާތްޒާތުގެ މަހާއި، އެހެނިހެން ކުދި މިޔަރާއި، މަޑިއާއި، ބޯވަ ދިލަމަހާއި، ޑިނގާއެވެ. މިމިޔަރު އެންމެ ބޮޑުވާކަމަށްވަނީ 4.2 މީޓަރަށެވެ. ނަމަވެސް ގިނައިން ފެނިފައި ހުންނަ އެންމެ ބޮޑުމިނަކީ 3.6 މީޓަރެވެ. މީގެ ބޮޑެތި މިޔަރަކީ ނުރައްކާތެރި މިޔަރެއްކަމަށް ވަނީ ބެލެވިފައެވެ. މިމިޔަރު ގިނައިން ހިފާ އަދި ބާނާ އުޅެނީ ދާއަޅައިގެންނާއި، ލޭނުއަޅައިގެންނެވެ. މިއީ ކެއުމަށް ބޭނުންކޮށްއުޅޭ އަދި ވިޔަފާރިއަށް އުރަހަ ބޭނުން ކުރެވިދާނެ މިޔަރެކެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ދޮން މިޔަރު

**ދޮން މިޔަރު** ()ނުވަތަ ()އަކީ މިޔަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ މެދު އިސްކޮޅެއްގެ މިޔަރެކެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކުގެ ބޭރުމަތީގައި އުޅޭ މިޔަރުގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ މިޔަރެކެވެ. މިމިޔަރު އަތޮޅުން ބޭރު މާކަނޑުތަކުގައި ވެސް އުޅޭކަމަށް ވެއެވެ. އަދި ބައެއް ފަހަރު ވަރަށް ތިލަ ހިސާބު ތަކުން ވެސް ފެންނަކަމަށް ވެއެވެ.  މިބާވަތުގެ މިޔަރު ގާތްގަނޑަކަށް 140 މީޓަރުގެ އަޑިން ވެސް ހިފާފައިވާ ކަމަށްވެއެވެ. ދޮން މިޔަރު ވިހާ ފަހަރަކު ގާތްގަނޑަކަށް 3އާއި 6 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ޅަމިޔަރު ވިހައެވެ. ވިހާ ޅަމިޔަރުގެ އިސްކޮޅަކީ ގާތްގަނޑަކަށް 45 ސެންޓި މީޓަރާއި، 60 ސެންޓި މީޓަރާއި ދެމެދު އެވެ. މިމިޔަރު އެންމެ ބޮޑުވަނީ ގާތްގަނޑަކަށް 1.6 މީޓަރަށެވެ.

ދޮން މިޔަރަކީ އާދައިގެ ވަރަކަށް ފަލަ އަދި ތުންކޮޅު ދިގު މިޔަރެކެވެ. މަތީބައިގެ ކުލައަކީ އަޅި ނުވަތަ އަޅިމުށި ކުލައެވެ. ބަނޑު ދަށްފަރާތް ހުންނަނީ ހުދު ކުލައިގައެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރުގެ ކަންފަތާއި، ބުރަކަށިމަތީގެ ދެވަނަ އުރަަހައާއި، ނިގޫފަތުގެ ތިރީބައިގެ ކޮޅު ހުންނަނީ ކަޅުކުލައިގައެވެ. އަދި މިޔަރުގެ ބުރަކަށި މަތީގެ ފުރަތަމަ އުރަހައާއި، ނިގޫފަތުގެ މަތީބައިގެ ކައިރިފަށް ހުންނަނީ ކަޅުކުލައެއްގައެވެ. ދޮން މިޔަރުގެ އާއްމު ކާނާއަކީ ކުދި މަހާއި ބޯވައެވެ. މިއީ ކެއުމަށް ބޭނުންކޮށްއުޅޭ އަދި ވިޔަފާރިއަށް އުރަހަ ބޭނުން ކުރެވިދާނެ މިޔަރެކެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ހިކަނދިތުން މިޔަރު

300px|thumb|left|ހިކަނދިތުން މިޔަރު
ހިކަނދިތުން މިޔަރު ()ނުވަތަ ()އަކީ މިޔަރު ބާވަތެކެވެ. މިއީ އިސްކޮޅުން ކުޑަ ހިމަތޮޅި މިޔަރެކެވެ. މިއީ ހޫނު ކަނޑުތަކުގައި އުޅޭ މިޔަރެއް ކަމުން ރާއްޖޭގެ ކަނޑުތަކުގައި މިބާވަތުގެ މިޔަރު ގިނަ އަދަދަކަށް އުޅެއެވެ. މިއީ ތިލަފަޅު މަތީގައްޔާއި، ފުނުގައި ވެސް އުޅޭ މިޔަރެެއްކަމުން ދިވެހިންގެ މަސްވެރިކަމުގައި މިބާވަތުގެ މިޔަރު ފެންނަލެއް މަދެއް ނޫނެވެ. މިއީ އިންސާނުންނަށް ނުރައްކާތެރި މިޔަރެއް ނޫނެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު އަތޮޅުން ބޭރު މާކަނޑުތަކުގައި ގައްޔާއި، އެތެރެ ވަރީގެ ކަނޑުތަކުގައި ވެސް އުޅެއެވެ. އާންމުގޮތެއްގައި އުޅޭ ފުންމިނަކީ 80-7 މީޓަރާއި ދެމެދެވެ. 

ހިކަނދިތުން މިޔަރުގެ ހިމަވާނެއެވެ. މިޔަރުގެ ބުރަކަށިމަތީގެ ފުރަތަމަ އުރަހަ ކުޑަވެފައި އުރަހައިގެ ކޮޅު ވަށްވާނެއެވެ. މިޔަރުގެ ނިސްބަތުން ކަންފަތް ކުޑަވާނެއެވެ. މިޔަރުގެ ބުރަކަށިމަތީގެ ކުލައަކީ ކަޅުއަޅި ކުލައެވެ. ބަނޑުދަށްފަރާތް ހުންނަނީ ފަނޑު ހުދުކުލައަށެވެ. އުރަހަތަކުގެ ކައިރިފަށް ހުންނަނީ ފަނޑު ހުދުކުލައަށެވެ.

ހިކަނދިތުން މިޔަރުގެ ކާނާއަކީ ކުދިމަހާއި، ކަކުނިފާޑުގެ ސޫތްޕެވެ. މިއީ ގާތްގަނޑަކަށް 95 ސެންޓި މީޓަރަށް ބޮޑުވާ މިޔަރެކެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު ޖިންސީ ގޮތުން ބޮޑުވާ ކަމަށްވަނީ 91-62 ސެންޓި މީޓަރާއި ދެމެދަށެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު ވިހާ ކޮންމެ ފަހަރަކު 4-2 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ޅަމިޔަރު ވިހައެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ކޮލި އާއިލާ (މަސް)

250px|thumb|left|ކޮލީގެ ވައްތަރެއް
ކޮލި އާއިލާ ()ނުވަތަ () އަކީ މޫދުގައި އުޅޭ މަސްމަހާ މެހީގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އާއިލާ އެކެވެ. ކޮލި އާއިލާ އަށް ކިޔާ ނަން ގުޅިފައިވަނީ ކޮލީގެ އަނގައިގައި ހުންނަ ބޮޑު ހަތަރު ދަތާއެވެ. އިގިރޭސި ބަހުން *ޓެޓްރާ* މިބަހުގެ މާނައަކީ ހަތަރެކެވެ. އަދި *އޮޑަންޓި* މިބަސް ނިސްބަތްކުރަނީ ދަތަށެވެ. 

ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ކަނޑު ފަޅުތަކުގައި އުޅޭކަމަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިޝަރީޒް އެންޑް އެންޑް އެގްރިކަލްޗަރުގެ މެރިން ރިސާޗް ސެކްޝަނުން ނެރެފައިވާ ** [[ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަހުގެ މަޢުލޫމާތު]]** މިފޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ 6 ވައްތަރެއްގެ ކޮއްޔެވެ.
 
* ލައްޖެހި ކޮލި
* ފުށް ކޮލި
* ހަލުވި ތާކިހާ ކޮލި
* ތިއްޖެހި ތާކިހާ ކޮލި
* ރާގޮނޑި ކޮލި
* ގިއުޅު ކޮލި

ކޮލި އާއިލާގައި ތަފާތު 19 ޖީނަސް އަކުން 121 ވައްތަރުގެ ކޮލި ހިމެނެއެވެ. ކޮލީގެ ބޭރުގެ ހަންގަނޑާއި، އަދި ކޮލީގެ އެތެރޭގައި ހިމެނޭ ތަފާތު ގުނަން ތަކަކީ އިންސާނުންނަަށް ވިހަ ތަކެއްޗެވެ. އެހެން ކަމުން މިތަކެތި އިންސާނުން ކެއުމަށް ބޭނުންކޮށެއް ނޫޅެއެވެ. ނަމަވެސް ޖަޕާން އަދި ކޮރެޔާ ފަދަ ގައުމުތަކުގައި ބައެއް ވައްތަރުގެ ކޮލީގެ މަސް ކައިއުޅޭކަމަށް ވެއެވެ. 

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ގުރުދާގައި ހިލައުފެދުން

އާބާދީގެ ކޮންމެ 20 މީހަކުން 1 އަށް އުމުރުގެ ކޮންމެ ވެސް ދުވަސްވަރެއްގައި ގުރުދާގައި ހިލައުފެދުން () ކުރިމަތިވާ ކަމަށް ތަފާސް ހިސާބު ތަކުން ދައްކައެވެ. ގުރުދާގައި އުފެދޭ ހިލައަކީ ތަފާތު މަޢުދަން ތަކާއި، ކްރިސްޓަލް ތައް އެއްވެގެން އުފެދޭ ހަރު މާއްދާ އެކެވެ. ކުޑަކަމުދާއިރު ލޭއައުން، ދަށްބަނޑުން އެއްފަޅިއެއްގައި ރިހުން ފަދަ ކަންކަމަކީ ގުރުދާގައި ހިލައުފެދުމުން ފެނިދާނެ ބައެއް އަލާމާތްތަކެވެ. 

ގުރުދާގައި ހިލައުފެދެނީ ކުޑަކަމުދާ ތަކެތީގެ މިންވަރު މަދުވުން، ނުވަތަ ހިލައުފެދުމަށް އެހީވެދޭ މާއްދާއެއް ކުޑަކަމުދާ ތަކެތީގެ ތެރޭގައި ގިނަވުމުންނެވެ. ގުރުދާގައި އުފެދޭ ހިލައިގައި އެންމެ އާއްމުކޮށް ހިމެނޭ އެއް މާއްދާއަކީ ކެލްސިއަމް އެވެ. މިގޮތުން ކެލްސިއަމް ހުންނަނީ ފޮސްފޭޓް، ނުވަތަ އޮކްސަލޭޓް އާއި ގުޅި ލާމެހިފައެވެ. ގުރުދާގައި ހިލައުފެދުމަށް އެހީވެދޭ އެހެން މާއްދާ ތަކުގެ ތެރޭގައި ޔުރިކް އެސިޑް އަދި ސިސްޓައިން ހިމެނެއެވެ. 

ދިޔާތަކެތި ބޭނުންކުރާ މިންވަރު މަދުވުމުން ހަށިގަނޑުން ފެންމަދުވުން، ވަރުބަލި ވަންދެން ކަސްރަތު ކުރުމަށްފަހު ހަށިގަނޑުން ގެއްލިގެންދާ ފެނުގެ ބައި އަބުރައި ހަށިގަނޑަށް ނުލިބުން ފަދަ ކަންކަމަކީ ގުރުދާގައި ހިލައުފެދުމަށް މަގުފަހިކުރާ ކަންތައްތައް ކަމުގައި ބެލެވިފައި ވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ކުޑަކަމުދާ ތަކެތީގެ ކޮންމެ ވެސް ހިސާބެއްގައި ހުރި ކަމެއްގެ ކުޑަކަމުދާ ތަކެތި ބޭރުވުމަށް ހުރަސް އެޅުން، އަދި ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމްގައި އިންފެކްޝަން އަށަގަތުން ފަދަ ކަންކަމަކީ ވެސް ގުރުދާގައި ހިލައުފެދުން މެދުވެރިކޮށްފާނެ ކަންތައްތަކެވެ. 

އަންހެނުންނަށްވުރެ ފިރިހެނުންގެ މެދުގައި ގުރުދާގައި ހިލައުފެދުން އާންމުކަން ވަނީ ފާހަގަ ކުރެވިފައެވެ. އަދި ކަޅު މީހުންނަށްވުރެ ދޮންމީހުންގެ މެދުގައި ގުރުދާގައި ހިލައުފެދުން އާންމުކަމަށް ވެސް ފާހަގަ ކުރެވިފައި ވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން އެއްފަހަރު ގުރުދާގައި ހިލައުފެދިއްޖެނަމަ އެމީހަކަށް ދެވަނަ ފަހަރަށް ވެސް ގުރުދާގައި ހިލައުފެދުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުކަމަށް ވެސް ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައެވެ. 

ގުރުދާގައި ހިލައުފެދުން ކުރިމަތިކޮށްދާނެ ބައެއް ޙާލަތްތައް ތިރީގައި މިވަނީ އެވެ. 
* ގައުޓް: މިބަލި ކުރިމަތިވަނީ ކުޑަކަމުދާ ތަކެތީގެ ތެރޭގައި **ޔުރިކް އެސިޑް** ގިނަވުމުންނެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ޔުރިކް އެސިޑް ހިލަ ގުރުދާގައި އުފެދޭގޮތް ވެއެވެ. 

* ކުޑަކަމުދާ ތަކެތީގައި ކެލްސިއަމް ގިނަވުން: ގުރުދާގައި ހިލައުފެދުން ކުރިމަތިވާ މީހުންގެ 50 އިންސައްތަ މީހުންނަށް ހިލައުފެދުން ކުރިމަތިވަނީ ކުޑަކަމުދާ ތަކެތީގެ ތެރޭގައި ކެލްސިއަމްގެ މިންވަރު އިތުރުވެގެންނެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ކެލްސިއަމް ފޮސްފޭޓް ނުވަތަ އޮކްސަލޭޓް އާއި އެއްވެގެން ފޮސްފޭޓް ހިލަ ނުވަތަ އޮކްސަލޭޓް ހިލަ އުފެދުން މެދުވެރި ކުރުވައެވެ. 

* އެހެނިހެން ބަލިތައް: ގުރުދާގައި ހިލައުފެދުން މެދުވެރިކުރުވާ އެހެން ބަލިތަކުގެ ތެރޭގައި ކުޑަކަމުދާ ތަކެތީގެ ތެރޭގައި އޮކްސަލޭޓް ގިނަވުން، ތައިރޮއިޑް ގްލޭންޑްގެ މަސައްކަތް އާދަޔާ ޚިލާފަށް އިތުރުވުން، އަދި ބައެއް ކަހަލަ ގުރުދާގެ ބަލިތައް ހިމެނެއެވެ. 

* ގޮހޮރުގައި އިންފްލެމޭޝަން އުފެދޭ ބަލިތަކާއި، ގޮހޮރުގެ ބައިޕާސް ހަދައިފައި ތިބޭމީހުންނަށް ގުރުދާގައި ހިލައުފެދުމުގެ މައްސަލަ ކުރިމަތިވާލެއް އިތުރުކަން ފާހަގަ ކުރެވިފައި ވެއެވެ. 

* ބައެއް ކަހަލަ ބޭސްތައް:

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމް
ޤިސްމު:ބަލިތައް
އަލްބާޓް ފާޓް

އަލްބާޓް ފާޓް (އ.މާރޗް 7، 1938) އަކީ ފީޒިޔާއީ އިލްމު ނުވަތަ ތަބީޢަތާ ބެހޭ ޢިލްމް އިން 2007 ވަނަ އަހަރު ނޯބެލް އިނާމް ޙާޞިލް ކުރައްވާފައިވާ ފަރާތެކެވެ. އަލްބާޓް ފާޓް އަކީ ފްރާންސް ގެ ފީޒިޔާއީ ޢިލްމް ވެރިއެކެވެ. އަލްބާޓް ފާޓް އަކީ **ޖައަންޓް މެގްނެޓޯ ރެސިސްޓެންސް** ހޯދުމުގައި ބައިވެރިވި އެއް އިލްމް ވެރިޔާ އެވެ. އަލްބާޓް ފާޓް އަކީ މިހާރު ޕެރިސް ސޫދު ޔުނިވަސިޓީ ގެ ޕްރޮފެސަރެކެވެ. އަދި އަލްބާޓް ފާޓް އަކީ ފްރާންސްގެ ނޭޝަނަލް ސައިންޓިފިކް ރިސާޗް ސެންޓަރާއި ތޭލްސް ގްރޫޕް ގުޅިގެން އުފައްދާފައިވާ ޖޮއިންޓް ލެބޯޓަރީގެ ސައިންޓިފިކް ޑިރެކްޓަރު ވެސް މެއެވެ. 2007 ވަނަ އަހަރު އަލްބާޓް ފާޓް އަކީ ނޯބެލް އިނާމް ދެވުނީ ޕީޓަރ ގުރަންބާގް އާ އެކުގައެވެ.
މާރެހި

**މާރެހި** ()ނުވަތަ ()އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަޅުތަކުގައި ވަރަށް މަދުން އުޅޭކަމަށް ރިކޯޑް ކުރެވިފައިވާ މަހެކެވެ. މިހާތަނަށް ރާއްޖެއިން ރިކޯޑް ކުރެވިފައިވަނީ މިބާވަތުގެ އެންމެ ދެމަހެވެ. އޭގެތެރެއިން އެއް މަހަކީ މެރިން ރިސާޗް ސެންޓަރުން ވިލުގައި ދާއަޅައިގެން ކުރި ތަޖްރިބާކުރުމުގެ މަސްވެރިކަމެއްގެ ތެރޭގައި ހިފިފައިވާ މަހެކެވެ. އަނެއް މަހަކީ ކަނޑުމައްޗަށް އަލިކޮށްގެން އެން ހިފުމުގެ ތެރޭގައި ގދ. އަތޮޅުގެ މަސްވެރިންނަށް ހިފިފައިވާ މަހެކެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 23 ސމ ކަމަށް ވިޔަސް އާންމުކޮށްފެންނަނީ 15 ސމ އަށްވުރެ ކުދިމަހެވެ. މިބާވަތުގެ މަސް އާންމުކޮށް އުޅެނީ ކުދި އައިން ހަދައިގެން ފަޅުމަތީ ގައެވެ.

މަހުގެ ކަތްފަތް ގަނޑުގައި 8 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މިއީ ހިމަ ދިގުކޮށް ރެހީގެ ސިފަޔަށް ހުންނަ އެއާއިލާގެ މަހެއް ކަމުން މިމަހަށް ކިޔާފައިވާ ވަކި ޚާއްޞަ ނަމެއް ނެތުމާއެކު މިމަހަށް މާރެހި ކިޔާފައި ވަނީ އެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށި މަތީގެ ކުލައަކީ ނޫފެހި ކުލައެވެ. މަހުގެ އަރިމަތި ހުންނަނީ ރިހި ކުލައެއްގައެވެ. ބުރަކަށި މަތީ ކޮތަރި ބައި ހުންނަނީ ފުސް ކުލައެއްގައެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ރާގޮނޑި ކޮލި

**ރާގޮނޑި ކޮލި** () އަކީ ކޮލީގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގައި މާގިނައިން އުޅޭ ކޮއްޔެއް ނޫނެވެ. ރާގޮނޑި ކޮއްޔަކީ ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ވިހައެއް ހުންނަ މަހެކެވެ. މީގެ ވިހަ ކެއުމުން މީހާއަށް ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ޙާލަތެއް މެދުވެރި ކުރުވާ ކަމަށް ވެއެވެ. ރާއްޖޭގައި މިވައްތަރުގެ ކޮލި މަޝްހޫރުވެފައިވަނީ ރާގޮނޑި އާއި ވައްތަރުކަމުން ވަކިކުރަން ނޭގިގެން ކެވިގެން ވިހަވާ މަހެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ނަމަވެސް މިމަހަކީ މިފަދަ އޮޅުމަކުން ކެވިދާނެ މަހެއްކަމަކަށް ނުބެލެވެއެވެ.

ރާގޮނޑި ކޮއްޔަކީ ކޮލީގެ އެހެން ބާވަތްތަކާއި ޚިލާފަށް ދިގުކޮށް ބޮޑިމަސްކޮށް ހުންނަ ކޮއްޔެކެވެ. މަހުގެ ދަތްތައް ހުންނަނީ ރޮނޑުގައި ހުންނަ ކަހަލަ ގޮތަކަށެވެ. މަހުގެ މަތީބައި ހުންނަނީ އޮމާންކޮށެވެ. ބަނޑު ދަށްފަރާތުގައި ވަރަށް ކުދި ކަށިތަކެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީގެ ކުލަ އަކީ ގަދަ ނޫކުލައެވެ. ބަނޑު ދަށްފަރާތުގެ ކުލައަކީ ހުދު ރިހި ކުލައެވެ. މަހުގެ ކަތްފަތްގަނޑުގެ ތިރިން މަހުގެ ބަނޑު ދަށްފަރާތުގެ އަރިމަތީގައި ކަޅުކޮށް ހުންނަ ހަތަރު ތިކި ފާޅުކޮށް ފެންނަށް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަންފަތްގަނޑުގެ ތިރީބައިގައިވާ މަޑުކަށި ތަކުގެ ކުލައަކީ ހުދު ކުލައެވެ. ފަރުބޭރުގައި ވަދު އަޅާއިރު ވަރަށް މަދުން މިބާވަތުގެ ކޮލި ވަދުގައި ޖެހެއެވެ.

މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި 15-13 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށްފަރާތުގެ ކޮތަރި ބައިގައި 13-11އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 60 ސެންޓިމީޓަރަށެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ކަރަވެރި މަސް

**ކަރަވެރި މަސް** ()ނުވަތަ ()އަކީ ކަނޑުމަހުގެ އާއިލާގައި ހިމެނޭ ގިނަ މަސްތަކަށްވުރެ ކުޑަމަހެކެވެ. މިއީ ކެއުމަށް ރަގަޅު މަހެކެވެ. މިމަސް ގިނައިން ފެންނަ ކަމަށްވަނީ ރާއްޖޭގެ އުތުރުގެ އަތޮޅު ތަކުންނެވެ. މިއީ އިންޑިޔާ އަދި ސްރީލަންކާގެ އައްސޭރި ފަށުގެ ކަނޑުތަކުގައި ގިނައިން އުޅޭކަމަށް ފާހަގަ ކުރެވިފައިވާ މަހެކެވެ. ބޮޑެތި އައިން ހަދައިގެން އުޅޭކަމަށް ފާހަގަކުރެވިފައިވާ މަހެކެވެ. މިބާވަތުގެ މަސް ދަތުރުކުރާއިރު ގިނައިން ތިބެނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އަނގަ ހުޅުވައިގެންނެވެ. އެއީ އޭގެ ކާނާ ކަމަށްވާ ކުދިފަނި ފަކުސަ ފަދަ ތަކެތި އަނގަޔަށް ވައްދާ ކަރުގަނޑުން ފުރާނާލުމަށްޓަކައެވެ. މިއީ ދިވެހި މަސްވެރިންނަށް މަދުމަދުން ބޭނޭ ބާވަތެކެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވާކަމަށް ވަނީ 35 ސެންޓިމީޓަރަށެވެ. މަހުގެ ކަރުގަނޑުގެ ކަށިތައް ވަރަށް ދިގެވެ. މިކަށިތައް މަހުގެ އަނގަ ހުޅުވާލުމުން ވަރަށް ފަސޭހައިން ފެންނަށް ހުރެއެވެ.

މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީގެ ދެކޮތަރިބައި ދޭތެރޭގެ ހުސްތަން ވަރަށް ބޮޑެވެ. ބުރަކަށިމަތީގެ ކުލައަކީ ނޫފެހިކުލައެވެ. ދެއަރިމަތި ހުންނަނީ ރަންރިހި ކުލައެއްގައެވެ. މަހުގެ މަތީބައިގައި މަހުގެ ދެފަރާތުގައި ދެބަރިއަށްހުންނަ ތިކިތަކެއް ފާޅުކޮށް ފެންނަން ހުރެއެވެ. އަދި މިތިކިތަކާއެކު މަހުގެ ދެއަރިމަތީގައި ހުރަހަށްވާގޮތަށް ރަންކުލައެއްގެ ފުޅާ ރޮނގުތަކެއް ވެސް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަންފަތުގެ ކައިރީގައި ކަޅުކުލައިގެ ލަފެއް ފާޅުކޮށް ފެންނަން ހުރެއެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތާއި ކޮތަރިތަކުގެ ކުލައަކީ ރީނދޫ ކުލައެވެ. 
ފަރުމަހުގެ ބާވަތެއް. މިއީ އައިން ހަދައިގެން ދަތުރުކޮށް އުޅޭ މަހެކެވެ. މިމަހުގެ ބުރަކަށި މަތީގެ ކުލައަކީ ނޫފެހިކުލައެވެ. ދެއަރިމަތީގައި ހުންނަނީ ރަންރިހިކުލައެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތާއި ކޮތަރިތަކުގައި ހުންނަނީ ރީނދޫކުލައެވެ. މަހުގެ ކަންފަތް ކައިރީގައި ކަޅުކުލައިގެ ލަފެއް ހުރެއެވެ

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ޢަލީ ޢުމަރު

**ޢަލީ ޢުމަރު** ( އުފަންވީ އޮގަސްޓު 5، 1980 ) އަކީ ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ގައުމީ ޓީމްގެ ކުޅުންތެރި އެކެވެ. 2007 ވަނަ އަހަރުގެ ފުޓް ބޯޅަ ސީޒަންގައި ޢަލީ ޢުމަރު ކުޅެފައިވަނީ ވީބީ ސްޕޯޓްސް ކްލަބް އަށެވެ. ޢަލީ އުމަރު ކުޅެފައިވަނީ ފޯވާޑް އެއްގެ މަގާމަށެވެ.

## ކާމިޔާބުތައް
* ހަވީރު ރަންބޫޓް - 2000
* އެފްއޭއެމް މޯލްޑިވިއަން ފުޓްބޯލާރ އޮފް ދަ ޔިއަރ - 2006
* ހަވީރު މޯލްޑިވިއަން ފުޓްބޯލާރ އޮފް ދަ ޔިއަރ - 2006

## އިތުރު ފާލަންތައް

*ރާއްޖެކުޅިވަރު ވެބްސައިޓްގައި ޢަލީއުމަރުގެ ޞަފްޙާ
*ވީބީ ސްޕޯޓްސް ކްލަބްގެ ވެބްސައިޓް
*ނޭޝަނަލް ފުޓްބޯލް ޓީމް.ކޮމް

ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
ޤިސްމު:ދިވެހި ކުޅިވަރު
ގުންބަޅަ

**ގުންބަޅަ** ނުވަތަ ކުންބަޅަ ()ނުވަތަ ()އަކީ ރާއްޖޭގެ ވަރަށް ގިނަ ރަށްރަށުގެ ފަޅުފަޅަށް އެކި މޫސުމުގައި ބައިބަޔަށް ވަންނަ މަހެކެވެ. ގުންބަޅަ، ތާވަޅަ، އަދި މުށި މަސް އެކުގައި އައިން ހަދައިގެން ފަޅުތެރޭގައި އުޅެއެވެ. ރަށްރަށުގެ ފަޅުތެރެއަށް ގުންބަޅަ ވަދެގެން އުޅޭއިރު ފަނި ހަނދި ކަހަލަ ބޮޑެތި މަސް ފަޅަށް ވަދެ ޙަމަލާ ދިނުމުން ކަވައިގަނެ ރަށްރަށުގެ ގޮނޑުދޮށް ތަކަށް ގިނަ އަދަދަކަށް އަރައެވެ. އަދި ދިރޭ ގުންބަޅަ އަޅައިގެން ހަނދީގެ ވައްތަރުތައް ބޭނުމަކީ ދިވެހިން ވަރަށް ޝައުގުވެރިކަމާއެކު ކޮށް އުޅޭ މަސްވެރިކަމެކެވެ.

ގުންބަޅަ އަކީ ކުޑަކޮށް ފަތިކޮށް ދިގުކޮށް ހުންނަ މަހެކެވެ. މަހުގެ ކަންފަތް ގަނޑު ހުންނަނީ އެހެނިހެން މަސްމަހާއި ޚިލާފަށް މަހުގެ ބަނޑުދަށް ފަރާތާއި ކައިރީގައެވެ. މަހުގެ ބަނޑު ދޮށުގައި ތޫނު ކައްޓެއް ހުރެއެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 14 ސމ އަށެވެ. މަހުގެ މަތީބައިގެ ކުލައަކީ ފެހި ނޫކުލައެވެ. މަހުގެ އަރިމަތީ ކުލަ އަކީ ރިހި ކުލައެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތުގެ ކޮޅު ހުންނަނީ ކަޅު ކުލައިގައެވެ. ދޮށި އަޅައިގެންކުރާ ކަނޑުމަހުގެ މަސްވެރިކަމުގައި އެންވެރިކަން ތަނދު ދުވަސްވަރު އެމެއްގެ ގޮތުގައި ވެސް ގުންބަޅަ ބޭނުންކުރެއެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ކަށި ގިނަ މަހެއް ކަމުން މަސްވެރިކަން ރަގަޅަށް ކާމިޔާބު ނުކުރެވޭ ކަމަށް ވެއެވެ. މަހުގެ އާންމު ކާނާ އަކީ ފަނި ފަކުސަ އެވެ.

ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ލައްޖެހި ކޮލި

**ލައްޖެހި ކޮލި** () އަކީ ކޮލީގެ ވައްތަރެކެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ ތިލަފަޅުތަކުގައި އުޅޭ ކޮއްޔެކެވެ. މިބާވަތުގެ ކޮލި ގިނައިން އުޅެނީ ބޮޑަށް ނިވާވާ ހިމާޔަތްކަން ބޮޑު ހިސާބު ތަކުގައެވެ. މިބާވަތުގެ ކުދި ކޮލި މޫދު ހުއި ހެދިފައި ހުންނަ ހިސާބު ތަކުގައި ގިނައިން އުޅެއެވެ. މިބާވަތުގެ ކޮލި އެންމެ ބޮޑުވަނީ 48 ސމ އަށެވެ. މިއީ ދިވެހިން ކައިއުޅޭ މަހެއް ނޫނެވެ. ކޮލީގެ އެހެން ބާވަތްތަކެކޭ އެއްފަދައިން މިކޮލީގައި އިންސާނުންނަށް ނުރައްކާތެރި ވިހައެއް އެކުލެވެއެވެ. މިއީ އެއްގޮތަކަށް ވެސް ކައިގެންވާނޭ މަހެއް ނޫނެވެ.

ލައްޖެހި ކޮލީގެ ބުރަކަށި މަތީ ކޮތަރިބައިގައި 10 ނުވަތަ 11 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 10 ނުވަތަ 11 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ބޮލުގަޔާއި، ހަށިގަނޑުގައި ކުދިކުދި ކަށިތަކެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ނިގޫފަތުގެ ކޮޅު ހުންނަނީ ވަށްކޮށެވެ. މަހުގެ ބޮލުގަޔާއި، މަތީބައިގައި ހުދުކުލައިގެ ލައްތަކެއް ހުރެއެވެ. މިމަހަށް ލައްޖެހި ކޮލި ކިޔަނީ މިދެންނެވި ސިފަޔަށް ވިސްނާފައެވެ. މިބާވަތުގެ ކޮލި ކާނާގެ ގޮތުގައި ތަފާތު ގިނަ ބާވަތްތަކުގެ ދިރުންތައް ބޭނުންކުރެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ބޮލީގެ ބާވަތްތަކާއި، މާގަނޑާއި، ކަކުންޏާއި، ފަނީގެ ބާވަތްތަކާއި، ކަށިބޯ އަދި މިނޫނަސް ހިޔަލަ އާއި، ފަސްއިގިލީގެ ބާވަތްތައް ހިމެނެއެވެ.

## އިތުރު ފޮޓޯތައް

Image:White-spotted puffer.jpg|Caption1


ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭ މަސްތައް
ޗިސްމޭ ޖޫސް

**ޗިސްމޭ ޖޫސް** އަކީ ޗިސްމޭ އިން އުފައްދައި ބޭރުކުރާ ދިޔައެކެވެ. ޗިސްމޭ ޖޫސް ގައި ތަފާތު އެންޒައިމް ތައް އެކުލެވިގެން ވެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ޓްރައިޕްސިނަޖަން، ކީމަޓްރައިޕްސިނަޖަން، އިލާސްޓޭސް، ޕެންކްރިއެޓިކް ލައިޕޭސް، އަމައިލޭސް އަދި މިނޫން އެންޒައިމްތައް ވެސް ހިމެނެއެވެ.

ޗިސްމޭ ޖޫސް ގެ ތަބީއަތަކީ އަލްކަލައިން އެވެ. އެއީ އޭގައި ބައިކާބޮނޭޓް އަޔަން ގިނަ އަދަދަކަށް ހިމެނޭތީ އެވެ. މިއީ މައިދާގައި އެކުލެވޭ އެސިޑްގެ މިންވަރު ހަމަހަމަކުރުމަށް ބޭނުންތެރި އެއްޗެކެވެ. އެއީ މިގޮތަށް ހަމަހަމަ ކޮށްގެން ނޫނީ ތަފާތު އެންޒައިމްތަކަށް އޭގެ އެންމެ އެކަށޭނަ ގޮތުގައި މަސައްކަތް ނުކުރެވޭނެތީ އެވެ.

ޗިސްމޭ ޖޫސް އަކީ ކުޑަ ގޮހޮރު ގައި ކާތަކެތި ހަޖަމުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފުރިހަމަ ކުރުމަށް ބައިލް އަދި ކުޑަ ގޮހޮރު ޖޫސް އެކޭ އެއްފަދައިން ބޭނުންވާ ދިޔައެކެވެ. ކާތަކެތި ހަޖަމުކުރުމަށް ބޭނުންވާ އެންމެ މުހިއްމު އަދި ބޭނުންތެރި ދިޔައަކީ ވެސް ޗިސްމޭ ޖޫސް އެވެ. ދުވާލަކު 1500 މިލިލީޓަރުގެ ޗިސްމޭ ޖޫސް ޗިސްމޭ އިން އުފައްދައެވެ. ޗިސްމޭ ޖޫހުގެ ތަބީޢަތަކީ އަލްކަލީން އެވެ. އޭގެ ޕީއެޗް ހުންނަނީ ގާތްގަނޑަކަށް 8 ގައެވެ. ޗިސްމޭ ޖޫހުގެ ތަބީޢަތް އަލްކަލީން ގެ ގޮތުގައި ހުންނަނީ އޭގައި މަތީ އަދަދަކަށް ބައިކާބޮނޭޓް ހިމެނޭތީ އެވެ.

ޗިސްމޭ ޖޫސް އެކުލެވިގެންވަނީ މައިގަނޑު ދެބައެއްގެ މައްޗަށެވެ. އެއީ ދިޔާ ޖޫހުގެ ބަޔާއި، އެންޒައިމްތަކުގެ ބައެވެ. 
* ދިޔާ ޖޫހުގެ ބައި: މިއީ ބައިކާބޮނޭޓް އިން މުއްސަދިވެފައިވާ ދިޔާ ޖޫހެކެވެ. މިޖޫސް ނުވަތަ ދިޔަ ދޫކުރަނީ ކުދިކުދި ޑަކްޓްތަކުގެ ސެލްތަކުންނެވެ. މިދިޔައިގައި ހިމެނޭ އެހެން މާއްދާތަކުގެ ތެރޭގައި ކްލޮރައިޑް، ސަލްފަރ، ފަދަ މާއްދާތައް ހިމެނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ސޯޑިއަމް، ޕޮޓޭސިއަމް، ކެލްސިއަމް އަދި މެގްނީޒިއަމް ވެސް ހުރެއެވެ.

ކުޑަ ގޮހޮރު ޖޫސް އަދި ބައިލް އާއި ގުޅިގެން ބައިކާބޮނޭޓް މައިދާ އިން ކުޑަ ގޮހޮރު އަށް އަންނަ އެސިޑިކް ކައިމް ނިއުޓްރަލައިޒް ކުރެއެވެ. ނުވަތަ އޭގެ ތަބީޢަތު އަލްކަލީން އަދި އެސިޑް އަށްވެސް ނުވާ ހަމަހަމަ ތަބީޢަތަކަށް ބަދަލުކުރުވައެވެ. މިއީ ވަރަށް މުހިއްމު ކަމެކެވެ. އެއީ އެކަމުގެ ސަބަބުން ކުޑަ ގޮހޮރު ގެ ޕީއެޗް ހަމަހަމަ ވުމުން ޗިސްމޭ ގެ އެންޒައިމް ތަކާއި ކުޑަ ގޮހޮރު އެންޒައިމް ތައް މުރާލިކަމާއެކު ހަރަކާތްތެރިވުމަށް އެކަށޭނަ ވެއްޓަކަށް ކުޑަ ގޮހޮރު ތެރެ ވެގެންދެއެވެ. ހަމަމިހެން އެކަމުގެ ސަބަބުން އެސިޑް ގިނަވުމުން ލިބޭގެއްލުމުން ކުޑަ ގޮހޮރުގެ ފުރަތަމަ ބައި ނުވަތަ ޑުއަޑީނަމް ގެ އެތެރޭގެ ދުލިފަށް ހިމާޔަތް ކޮށްދެއެވެ.

* އެންޒައިމް އެކުލެވޭ ބައި: މިއީ ޗިސްމޭގެ އެސިނަރ ގްލޭންޑް ތަކުން ބޭރުކުރާ އޮލަ ޖޫހެކެވެ. އަދި މިޖޫހަކީ ހަޖަމު ކުރުމަށް ބޭނުންވާ އެންޒައިމް ތަކުން މުއްސަދިވެފައިވާ ދިޔައެކެވެ.

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމް
މައިދާ ޖޫސް

މައިދާ ޖޫސް އަކީ މައިދާގެ ތެރޭގައި އުފައްދައި ބޭރުކުރާ ދިޔައެކެވެ. މިއީ ބާރުގަދަ އެސިޑް ދިޔައެކެވެ. މިދިޔައިގެ ޕީއެޗް ހުންނަނީ 3-1 އާއި ދެމެދުގައެވެ. ގެސްޓްރިން ލޭގެ ތެރެއަށް ދޫކޮށްލުމުން މައިދާގެ ފާރުގައިވާ ގްލޭންޑްތަކުން މައިދާ ޖޫސް ބޭރުކުރަން ފަށައެވެ. މައިދާ ޖޫސް ގައި ހިމެނޭ މައިގަނޑު ބައިތަކަކީ ރީނިން، ޕެޕްސިން، ހައިޑްރޯ ކްލޮރިކް އެސިޑް، އަދި ދަވައެވެ.
ކުޑަ ގޮހޮރު ޖޫސް

**ކުޑަ ގޮހޮރު ޖޫސް** އަކީ ކުޑަ ގޮހޮރު ގެ ފާރުގައި އެކުލެވޭ ގްލޭންޑް ތަކުން ބޭރުކުރާ ދިޔަ އެކެވެ. މިދިޔަ ހުންނަނީ ސާފު ނުވަތަ މަޑު ރީދޫ ކުލައަކަށެވެ. މިދިޔައިގެ މަސައްކަތަކީ ޗިސްމޭ ޖޫސް އިން ކުރަން ފެށި މަސައްކަތް ފުރިހަމަ ކުރުމުގައި އެހީތެރި ވެދިނުމެވެ. ނުވަތަ ފުރިހަމަ ކުރުމެވެ.

ދުވާލަކު ގާތްގަނޑަކަށް 1 ލިޓަރުގެ ކުޑަ ގޮހޮރު ޖޫސް() އުފައްދައެވެ. ކުޑަ ގޮހޮރު ޖޫސް ގައި އެކުލެވިގެންވާ ބައިތައް ތިރީގައި މިވަނީ އެވެ.

### އަލްކަލައިން ދިޔަ
ކުޑަ ގޮހޮރު ޖޫހުގައި އަލްކަލައިން ތަބީޢަތުގައި ހުރި ދިޔައެއް އެކުލެވެއެވެ. މިއީ ކުޑަ ގޮހޮރުގެ އެތެރޭ ތެތް ދުލިފަށުގެ ސަތަހައިގައި އެކުލެވޭ ކްރިޕްޓް އޮފް ލެއިބަރކުން() އިން ބޭރުކުރާ ދިޔައެކެވެ. މިިދިޔައިގައި މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ހުންނަނީ ސޯޑިއަމް ކްލޮރައިޑް އަދި ސޯޑިއަމް ބައިކާބޮނޭޓް އެވެ. އެކަމަކު ހަޖަމުކުރާ އެންޒައިމް ތަކެއް މިދިޔައިގެ ތެރޭގައަކު ނުހުރެއެވެ. މިދިޔަ ކުޑަ ގޮހޮރުގެ ތެރެއަށް ކްރިޕްޓް ތަކުން ދޫކުރާތާ އިރުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ވިލަސް ތަކުން އަނެއްކާ ވެސް މިދިޔަ ހަށިގަނޑަށް ނުވަތަ ވިލަސް ގެ ތެރެއަށް ދަމައިގަނެއެވެ.

### މިޔޫކަސް
މިޔޫކަސް ނުވަތަ ދަވަ() ބޭރުވަނީ މިޔޫސިންގެ ގޮތުގައެވެ. އެއަށްފަހު ދިޔާވެ، މިޔޫކަސް ނުވަތަ ޖެލް ފާޑުގެ ދަވަ އަށް ބަދަލުވެއެވެ. ގޮބްލިޓް ސެލް() ތަކާއި އެޕިތީލިއަލް ސެލްތަކުން ބޭރުކުރާ ދަވަތަކުން ދަވައިގެ ފޮށާ() އެއް އުފެދިގެން ދެއެވެ. މީގެ ބޭނުމަކީ ކުޑަ ގޮހޮރުގެ އެޕިތީލިއަމް ނިވާކޮށް، ތެޔޮކޮށްދީ ރައްކާކޮށްދިނުމެވެ. ނަމަވެސް ބްރަނާރސް ގްލޭންޑް( ތަކުން ބޭރުކުރާ ދަވަތައް ކުޑަ ގޮހޮރުގެ ފުރަތަމަ ޑުއަޑީނަމްގެ އެތެރޭގެ ތެތްދުލިފަށް ގެސްޓްރިކް އެސިޑް ނުވަތަ ހައިޑްރޯކްލޮރައިޑް އިން ހިމާޔަތްކޮށްދެއެވެ.

### މިޔޫކޯސަލް ސެލް
އާންމު ގޮތެއްގައި މިޔޫކޯސަލް ސެލް () ތައް ހުއްޓުމެއްނެތި ކުޑަ ގޮހޮރުގެ ތެރެއަށް ފައިބަފައިބާ ހުރެއެވެ. އަދި ކުޑަ ގޮހޮރު ޖޫހާއި މިސެލްތައް އެއްވެގެން ދެއެވެ. މިސެލްތަކުގައި ހަޖަމުކުރާ އެންޒައިމްތައް ހުރެއެވެ.

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމް
ނާދިޔާ ޙަސަން

**ނާދިޔާ ޙަސަން** ނުވަތަ ސިތޫ އަކީ ދިވެހި ފިލްމީ ތަރިއެކެވެ. އޭނާވަނީ ދިވެހި ތަފާތު އެތައް ފިލްމްތަކެއްގައި ހަރަކާތްތެރި ވެފައެވެ. މީގެ އިތުރުން ތަފާތު ވީޑިއޯ ލަވަތަކާއި، ޓީވީ ޑްރާމާ ސިލްސިލާ ތަކުން ވެސް ސިތޫގެ ހުނަރު ބެލުންތެރިންނަށް ފެނިގެން ގޮސްފައި ވެއެވެ.

## އަމިއްލަ ދިރިއުޅުން

ސިތޫ ވަނީ ޒަވާޖީ ޙަޔާތެއް ފަށާފައެވެ. އަދި ސިތޫ އަށް ދަރިޔަކު ވެސް ވަނީ ލިބިފައެވެ. ސިތޫ އަކީ އަމީނިއްޔާ ސުކޫލް ގްރޭޑް 10 ނިންމުމަށްފަހު ފިލްމީ ދާއިރާ އަށް ނިކުތް ހުނަރުވެރި ފަންނާނެކެވެ.

## ފިލްމީ ދާއިރާއަށް ނިކުތުން

ސިތޫ ފިލްމީ ދާއިރާއަށް ނިކުތީ ވީޑިއޯ ލަވަޔަކުންނެވެ.

## ކުޅެފައިވާ ފިލްމްތައް

ސިތޫ ކުޅުނު ފުރަތަމަ ފީޗަރ ފިލްމަކީ ދެކެދެކެ ވެސް ޕްރޮޑަކްޝަންގެ ފަރާތުން އުފެއްދި *އެދަތުރު* އެވެ. އޭގެ ފަހުން ބައެއް ފިލްމްތަކާއި ޑްރާމާ ތަކުން ސިތޫ ފެނިފައިވެއެވެ.

#### ކުޅެފައިވާ ފިލްމްތައް
* އެދަތުރު
* ހިތް ރޮއްވާނުލާ - 2009
* ފަރިހިބެ
* ސީދިބޭ - 2009
* ކަރުނަވީ ބޭވަފާ - 2009
* ޚަލާޞް - 2008
* ހިތޭދޭނީ ފުރޭލޯބިން - 2010
* ކަފުން -2009
* ޕިންކް ފެއަރީ -2009
*ބަނޑިއެދުރު
* ދެކެދެކެވެސް -1 
* ދެކެދެކެވެސް -2
* ދެކެދެކެވެސް -5  - 2009

#### ކުޅެފައިވާ ޑްރާމާ ސިލްސިލާތައް

* ކުށަކާނުލާ
* ތިޔަ ލޯބީގައި

## އަދިވެސް ބައްލަވާ ލައްވާ

ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
އާމިނަތު އަމީލާ

**އާމިނަތު އަމީލާ** އަކީ ދިވެހި ފިލްމީ ތަރިއެކެވެ. އޭނާވަނީ ދިވެހި ތަފާތު އެތައް ފިލްމްތަކެއްގައި ހަރަކާތްތެރި ވެފައެވެ. މީގެ އިތުރުން ތަފާތު ވީޑިއޯ ލަވަތަކާއި، ޓީވީ ޑްރާމާ ސިލްސިލާ ތަކުން ވެސް އަމީލާގެ ހުނަރު ބެލުންތެރިންނަށް ފެނިގެން ގޮސްފައި ވެއެވެ.

## އަމިއްލަ ދިރިއުޅުން

އަމީލާ އަކީ މަޖާ މިޒާޖެއްގެ ރައްޓަހިންނާ ގުޅޭ ޝަޚްޞިއްޔަތެއްގެ ވެރިއެކެވެ.

## ފިލްމީ ދާއިރާއަށް ނިކުތުން

އާމިނަތު އަމީލާ ބެލުންތެރިންނަށް ފުރަތަމަ ފެނިގެން ގޮސްފައިވަނީ ސީޒަނަލް މޫވީޒް އިން އުފެއްދި *ކިސް ޖަޒުބާތު* މިކުރު ފިލްމް އިންނެވެ. މިފިލްމްގައި އަމީލާ އާއެކު ހަރަކާތްތެރިވަނީ ފިލްމީ ތަރި ޢަލީ ސީޒަން އެވެ.

## ކުޅެފައިވާ ފިލްމްތައް

ބޮޑު އެއްވެސް ފީޗަރ ފިލްމަކުން އަދި އާމިނަތު އަމީލާ އަކަށް ޖާގަ ލިބިފައެއް ނުވެއެވެ. ކުރިން ބުނި ކިސް ޖަޒްބާތު ގެ އިތުރުން އެހެން ކުރު ފިލްމެއް ވެސް ކުޅެފައި ވެއެވެ. އެއީ ދެކެދެކެ ޕްރޮޑަކްޝަން އިން އުފެއްދި *ހިތް އެކަނިވީމާ* އެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް ޑްރާމާ ސިލްސިލާ ތަކުގައި އަމީލާގެ ހުނަރު ފެނިގެން ގޮސްފައި ވެއެވެ. އެގޮތުން ކުޅެފައިވާ ބައެއް ޑްރާމާ ސިލްސިލާތައް ތިރީގައި މިވަނީ އެވެ.

#### ކުޅުނު ފިލްމްތައް
* ކިސް-ޖަޒުބާތު
* ހިތް އެކަނިވީމާ
* ދަގެސްޓް ހައުސް ރޫމް ނަމްބަރ 201
* ޔޫސުފް
* ހިތޭދޭނީ ފުރޭ ލޯބިން - 2010
* މާފެއްނެތް - 2010

#### ކުޅުނު ޑްރާމާ ސިލްސިލާތައް
* ވަމޭ ކައިރީގައި ކަލާ - 2007
* ކަލާދެކެ ވަރަށް ލޯބިވޭ - 2007
* ޖަސްޓް ފްރެންޑްސް - 2008
* ވަކިނުވާން ބުނެފާ ވައުދެއް ނުވަންހޭ - 2009
* ކުށަކާނުލާ
* އަސަރުގާ - 2009

## އަދިވެސް ބައްލަވާ ލައްވާ

ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
ފާތިމަތު ރަމީޒާ

**ފާތިމަތު ރަމީޒާ** އަކީ މަޝްހޫރު ދިވެހި ފިލްމީ ތަރިއެކެވެ. ވާހަކަ ލިޔުންތެރި އެކެވެ. ރަމީޒާ ވަނީ ދިވެހި ތަފާތު އެތައް ފިލްމްތަކެއްގައި ހަރަކާތްތެރި ވެފައެވެ. މީގެ އިތުރުން ތަފާތު ވީޑިއޯ ލަވަތަކާއި، ޓީވީ ޑްރާމާ ސިލްސިލާ ތަކުން ވެސް ރަމީޒާގެ ހުނަރު ބެލުންތެރިންނަށް ފެނިގެން ގޮސްފައި ވެއެވެ.

## އަމިއްލަ ދިރިއުޅުން

ފާތިމަތު ރަމީޒާގެ ފިރިމީހާ އަކީ ދިވެހި ފިލްމީ ދާއިރާގައި ނަންހިގާ ޑައިރެކްޓަރު އަހުމަދު ނިމާލް އެވެ. ރަމީޒާގެ އާއިލާގެ ހުރިހާ މެންބަރުންނަކީ މުނިފޫހި ފިލުވުމުގެ ދާއިރާގެ ފަންނާނުންނެވެ. ރަމީޒާއާއި ނިމާލަށް މިހާރު ދެކުދިން ލިބިފައި ވެއެވެ.

## ފިލްމީ ދާއިރާއަށް ނިކުތުން

ފާތިމަތު ރަމީޒާ ފިލްމީ ދާއިރާއަށް ނިކުތީ މީގެ ގާތްގަނޑަކަށް 25 އަހަރު ކުރިންނެވެ. ރަމީޒާ ފުރަތަމަ ކުޅުނު ފިލްމަކީ *ބޮޑު ތަކުރުފާނު* ފިލްމެވެ. މިފިލްމްގައި ރަމީޒާއާއި އެކު ލީޑްރޯލް ކުޅުނީ މަޝްހޫރު އަދީބު ކަށިމާ އަހުމަދު ޝާކިރު އެވެ.

## ކުޅެފައިވާ ފިލްމްތައް

ފާތިމަތު ރަމީޒާ ވަނީ ތަފާތު އެތަކެއް ގިނަ ދިވެހި ފިލްމް ތަކެއް ކުޅެފައެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ކުރީގެ ވަރަށް ގިނަ ފިލްމްތަކުގައި ހަރަކާތްތެރި ވެފައި ވެއެވެ. ކުޅެފައިވާ ބައެއް ފިލްމްތައް ތިރީގައި މިވަނީ އެވެ.

* ނުފޫޒް
* އިންކާރު
* މަގްޞަދު
* ޙާޞިލް
* ސިޓީ
* އިއްތިފާގު
* ލޯބިވެވިދާނެ
* އަމާނާތް
* އުދާސް

## ލިބިފައިވާ އެވޯޑްތައް
ސަރުކާރުން ދެއްވާ ޢާންމު ޚިދުމަތުގެ އިނާމް

## އަދިވެސް ބައްލަވާ ލައްވާ

ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
ފެކަލްޓީ އޮފް އެޑިޔުކޭޝަން

ފެކަލްޓީ އޮފް އެޑިޔުކޭޝަން އަކީ 1984 ވަނަ އަހަރު އިންސްޓިޓިއުޓް ފޮރ ޓީޗަރ އެޑިޔުކޭޝަން ގެ ނަމުގައި ހުޅުވިގެން އައި ތަނެކެވެ. މިއިންސްޓިޓިއުޓް އުފެއްދުމުގެ ކުރިން ޓީޗަރުން ތަމްރީނުކޮށްފައިވަނީ އެޑިޔުކޭޝަނަލް ޑިވެލޮޕްމަންޓް ސެންޓަރުގެ ފަރާތުންނެވެ. މިއީ މޯލްޑިވްސް ކޮލެޖް އޮފް ހަޔަރ އެޑިޔުކޭޝަންގެ ފެކަލްޓީ ތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނަ ދަރިވަރުން ތަޢުލީމް ޙާޞިލްކުރަމުންދާ ފެކަލްޓީ އެވެ. ސެޓްފިކެޓް ލެވެލް ކޯސްތަކުން ފެށިގެން ގޮސް ފުރަތަމަ ޑިގްރީ ފެންވަރުގެ ކޯސްތަކަށް ދަންދެން މި ފެކަލްޓީގެ ކެމްޕަސް ތަކުގައި ކިޔަވައި ދެއްވައެވެ.
މޯލްޑިވްސް ކޮލެޖް އޮފް ހަޔަރ އެޑިޔުކޭޝަން

މޯލްޑިވްސް ކޮލެޖް ފޮރ ހަޔަރ އެޑިޔުކޭޝަން އަކީ ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ގަރާރެއްގެ ދަށުން 1998 ވަނަ ގާއިމް ކުރެވުނު ކޮލެޖެކެވެ. މިކޮލެޖްގެ ދަށުން ހިންގާ ތަފާތު ފެކަލްޓީތައް ރާއްޖޭގައި ހުރެއެވެ.
މަރިޔަމް ޒުހުރާ

**މަރިޔަމް ޒުހުރާ** އަކީ ދިވެހި ފިލްމީ ތަރިއެކެވެ. އޭނާވަނީ ދިވެހި ތަފާތު އެތައް ފިލްމްތަކެއްގައި ހަރަކާތްތެރި ވެފައެވެ. މީގެ އިތުރުން ތަފާތު ވީޑިއޯ ލަވަތަކާއި، ޓީވީ ޑްރާމާ ސިލްސިލާ ތަކުން ވެސް ޒުހުރާގެ ހުނަރު ބެލުންތެރިންނަށް ފެނިގެން ގޮސްފައި ވެއެވެ.

## އަމިއްލަ ދިރިއުޅުން

ޒުހުރާ ވަނީ 2006 ވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި ދިވެހި ފިލްމް ތަކުގެ ގްރެފިކްސް ހެދުމަށް މަޝްހޫރު ސިރުހާން އާއި ކައިވެނި ކޮށްފައެވެ. 2007 ވަނަ އަހަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރު މަހުގެ 11 ވަނަ ދުވަހު ޒުހުރާ އާއި ސިރުހާން އަށް ވަނީ ދަރިޔަކު ލިބިފައެވެ.

## ފިލްމީ ދާއިރާއަށް ނިކުތުން

ޒުހުރާ ފިމްލީ ދާއިރާއަށް ނިކުތީ ވީޑިއޯ ލަވަޔަކުންނެވެ.

## ކުޅެފައިވާ ފިލްމްތައް

ޒުހުރާ ކުޅެފައިވާ ފިލްމް ތަކުގެ ތެރޭގައި އަދި ހިމެނެނީ ފީޗަރ އެންމެ ފިލްމެކެވެ. އެއީ ޢަބުދުލް ފައްތާހު ޑައިރެކްޓްކޮށް އެޕޯލޯ އެންޓަޓެއިންމެންޓް އިން ޕްރޮޑިއުސްކުރި ފިލްމް *ހުރީމޭ އިންތިޒާރުގާ* އެވެ. ހަމަ އެދުވަސްވަރު ކުޅުމަށް ސޮއިކުރި *ވިރެމުންދާ ހިތް މަގޭ* ރިލީޒް ވެފައެއް ނުވެއެވެ.

ޒުހުރާވަނީ ޓީވީ ބައެއް ޑްރާމާ ސިލްސިލާ ތަކުގައި ވެސް ހަރަކާތްތެރި ވެފައެވެ. އެގޮތުން ޑައިރެކްޓަރ އަބުދުލް ފައްތާހްގެ *ކުރަމޭ ވަދާޢީ ސަލާމް* ،އަދި އާރިފާ އިބްރާހީމްގެ *ވަގުތު ފާއިތު ނުވަނީސް* ފާހަގަ ކޮށްލެވެއެވެ.

މީގެ އިތުރުން ތަފާތު ވީޑިއޯ ލަވަތަކުގައި ޒުހުރާ ހަރަކާތްތެރި ވެފައި ވެއެވެ

## އަދިވެސް ބައްލަވާ ލައްވާ

ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
ޚަފްރީ ޕިރަމިޑް

ޚަފްރީ ޕިރަމިޑް ހުންނަނީ ޚޫފޫ ޕިރަމިޑްގެ ދެކުނުން 100 އެއްހާ މީޓަރު ދުރުގައެވެ. އުސްމިނުގައި 460 ފޫޓް ހުންނަ މިޕިރަމިޑްގެ ތިރިން ކޮންމެ ފަރާތެއްގެ ފުޅާ ނުވަތަ ދިގުމިނުގައި 709 ފޫޓް ހުރެއެވެ. ކޮންމެ ޕިރަމިޑެއްގެ ހިލަތަކުގެ ބޭރުން އޮމާން ކުރުމަށްޓަކައި ފަށަލައެއް ލެވިފައި ވެއެވެ. މިޕިރަމިޑްގައި ލެވިފައިވާ މިބުނި ފަށަލައިގެ ނުފައިބައި ހުރި ބައިތައް ޕިރަމިޑްގެ އެންމެ އުސްހިސާބު ނުވަތަ މަތިން ފެންނަން އެބަހުއްޓެވެ.
## އިތުރު ފާލަންތައް


* ނޯވާ އޮންލައިން - ޚަފްރީ ޕިރަމިޑްގެ ވާހަކަ
* ޚަފްރީ ޕިރަމިޑްގެ ސެޓެލައިޓް ފޮޓޯތައް

ޤިސްމު:ދުނިޔޭގެ އަޖައިބުތައް
މެންކޫރީ ޕިރަމިޑް

200px|left|thumb|The Pyramid of Menkaure 
  
މެންކޫރީ ޕިރަމިޑް ހުންނަނީ ޚޫފޫ ޕިރަމިޑްގެ ހުޅަގު ދެކުނަށެވެ. އުސްމިނުގައި 230 ފޫޓް ހުންނަ މިޕިރަމިޑްގެ ތިރިން ކޮންމެ ފަރާތެއްގެ ފުޅާ ނުވަތަ ދިގުމިނުގައި 354ފޫޓް ހުރެއެވެ.ބޮޑު 3 ޕިރަމިޑްގެ އިތުރުން ކުދިކުދި ޕިރަމިޑްތައް ވެސް މަރުގެ ރަށް މިނަމުން ނަންދީފައިވާ މިހިސާބުގައި ވެއެވެ. ފޮޓޯތަކުން ބައެއް ފަހަރު ޚަފްރީ ޕިރަމިޑް ޚޫފޫ ޕިރަމިޑަށްވުރެ އުސްކަމަށް ދައްކައިފާނެއެވެ. އެއީ ޚަފްރީ ބިނާކޮށްފައި ހުރީ ޚޫފޫ ޕިރަމިޑަށްވުރެ އުސް ހިސާބެއްގައި ކަމަށްވާތީ އެވެ.

ޤިސްމު:ދުނިޔޭގެ އަޖައިބުތައް
ޚޫފޫ ޕިރަމިޑް

**ޚޫފޫ ޕިރަމިޑް** ބިނާކުރެއްވީ މިޞްރުގައި ރަސްކަން ކުރެއްވި 4 ވަނަ ދަރިކޮޅުގެ ރަސްކަލެއް ކަމުގައިވާ ޚޫފޫ ރަސްގެފާނު އެވެ. އެއީ އޭނާ އަވަހާރަވުމުން ފަސްދާނުލާނެ ތަނެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މިޕިރަމިޑް ބިނާކުރަން ފެށުނީ ޢީސާގެ ފާނުގެ 2560 އަހަރު ކުރިން ކަމުގައި ބުނެވެއެވެ. އެއްކޮށް ބިނާކޮށް ނިމުނީ ޢީސާގެ ފާނުގެ 2580 އަހަރު ކުރިން ކަމުގައި ބުނެވެއެވެ. ބައެއް ލިޔުން ތަކުގައި ޢީސާގެ ފާނުގެ ކުރިން 2600-2500 އަހަރާއި ދެމެދުގައި ކަމަށް ބުނެފައި ވެއެވެ.

ފުރަތަމަ ޕިރަމިޑް ބިނާކުރުމުގެ ޚިޔާލު ކުރެވުނީ *އައްޓެއް* ނުވަތަ *ސްޓޭޖެއް* ބިނާކޮށް އޭގެ މަތި ނިވާކުރެވޭގޮތަށް ހެދުމަށެވެ. އެއީ މިބުނި އަށި ނުވަތަ ސްޓޭޖްގެ މަތީގައި ރަސްގެފާނުގެ މަހާނަ ބެހެއްޓުމަށްފަހު އޭގެ މަތި ނިވާކޮށް ރައްކާކުރެވޭ ގޮތަށެވެ.

ޚޫފޫ ޕިރަމިޑް ބިނާކުރުމަށް 20 އަހަރު ހޭދަވި ކަމުގައި ވެއެވެ. އަދި ބިނާކުރުމަށް ބޭނުންވާ ގާތައް އެހިސާބަށް ގެންދިއުމުގައި 10 ހާސް އަޅުން އުޅުނު ކަމުގައި ވެއެވެ. އަދި މަސައްކަތް ކުރާ ސަރަޙައްދުގައި 4 ހާސް މީހުން ހަރަކާތްތެރިވި ކަމުގައި ބުނެވެއެވެ.

ޕިރަމިޑް ހެދުމަށްޓަކައި ފުރަތަމަ ހަތަރެސްކަން ހިލަގާތައް ޖަމާކޮށް ބެހެއްޓުނެވެ. އެއަށްފަހު މިގާތަކުގެ ވަށައިގެން އުވަ ފާނޑުގެ ވެލީގެ ފަށަލައެއް ދުއްވުނެވެ. ނަމަވެސް މިފަށަލަވަނީ ޒަމާންތަކާއި އެކު ނެއްޓި މުޅިން ވަކިވެގެން ގޮސްފައެވެ. ޕިރަމިޑް ހެދުމަށް އޭގައި ފެންނަށް ހުރި ގާތައް އެކަތި އަނެކައްޗާއި ގުޅި ހިފެހެއްޓޭގޮތަށް ބެހެއްޓިފައިވަނީ ކިހިނެއްކަން އަދި ހޯދިފައެއް ނުވެއެވެ. މިހާރު ވެސް މިކަމާއި ބެހޭ އިތުރު ދިރާސާތައް ތާރީޚީ އަދި ބިމުގެ ޢިލްމާއި ބެހޭ އަހުލުވެރިން ދަނީ ހަދަމުންނެވެ. ތާރީޚީ ބައެއް ބޮޑެތި ފޮތްތަކުގައި *ޚޫފޫ ޕިރަމިޑް*އަށް *ފިރުޢައުނުގެ ފަރުބަދަ* މިނަމުން މުޚާތަބު ކޮށްފައި ވެއެވެ.

1798 ވަނަ އަހަރު ނަޕޯލިއަން މިޞްރަށް ވެދެވަޑައިގަތުމަށްފަހު އޭނާގެ ސިފައިންނާއި މުޚާތަބުކޮށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ *ސިފައިންނޭ! ޕިރަމިޑްގެ އެންމެ އުހުން 40 ގަރުނު އަހަރެމެންނަށް ބަލަމުން އެބަގެންދޭ* މިހެންނެވެ.

ޤިސްމު:ދުނިޔޭގެ އަޖައިބުތައް
މީދޫ

:މީދޫ، މިނަން ދިވެހިރާއްޖޭގެ އަތޮޅު ތަކުގެ ތެރެއިން ރަށްތަކަށް ނިސްބަތްވެގެންވެއެވެ.

* މީދޫ (ދ. އަތޮޅު)
* މީދޫ (ރ. އަތޮޅު)
* މީދޫ (ސ. އަތޮޅު)
ކޭއެފްސީ

ކޭއެފްސީ އަކީ *ކެންޓަކީ ފްރައިޑް ޗިކަން* އަށް ކުރުކޮށް ކިޔާ ނަމެވެ. މިއީ ދުނިޔޭގެ މަޝްހޫރު ފާސްޓް ފުޑް ރެސްޓޯރެންޓް އެކެވެ. ކޭއެފްސީ  ފުރަތަމަ އުފެދުނީ 1952 ވަނަ އަހަރު އެމެރިކާގެ ކެންޓަކީގެ ލުއިސްވިލީ އޭ ކިޔުނު އަވަށުގައެވެ. 

ކޭއެފްސީ ހިންގާ ކުންފުނި އުފައްދާފައިވަނީ 1952 ވަނަ އަހަރު ކާނަލް ހާރލޭންޑް ސެންޑާރސް އެވެ.