open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ޙަސަން ސަޢީދު

**ޑރ. ޙަސަން ސަޢީދު** ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ އައްޑުއަތޮޅު ފޭދޫ ގައެވެ.
ޑރ. ހަސަން ސަޢީދު ޤާނޫނީ ދާއިރާއިން "ބެޗެލަރ އޮފް ލޯސް" ޙާޞިލް ކުރެއްވީ 1995 ވަނަ އަހަރު މެލޭޝިއާގެ އިންޓަރނޭޝަނަލް އިސްލާމިކް ޔުނިވަރސިޓީ އިންނެވެ. އެއަށްފަހު ހަމަ އެޔުނިވަރސިޓީއިން 1997 ވަނަ އަހަރު ކޮމްޕެރެޓިވް ލޯސްއިން މާސްޓަރސް ނެންގެވިއެވެ. ޕީ.އެޗް.ޑީ ޙާޞިލްކުރެއްވީ 2003 ވަނައަހަރު، ފްރީޑަމް އޮފް ސްޕީޗްގެ މައްޗަށް އޮސްޓރޭލިއާގެ ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ކުއީންސްލެންޑްއިންނެވެ.

1999 ވަނަ އަހަރު ކުއިންސްލެންޑް ޔުނިވަރސިޓީގެ ލޯ ސްކޫލްގައި ކޯޕަރޭޝަން ލޯސްގެ ކިލާސް ތަކަކަށް ކިޔަވާ ދެއްވިއެވެ. އަދި އެއަށްފަހު 2001 ވަނަ އަހަރު ހަމަ އެ ޔުނިވަރސިޓީގައި އިސްލާމިކް ލޯގެ ލެކްޗަރަރއެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކުރެއްވިއެވެ. މީގެ އިތުރުން ޑރ. ޙަސަން ސަޢީދަކީ 2001 ވަނަ އަހަރު ކުއިންސްލަންޑް ޔުނިވަރސިޓީގެ ސްކޫލް އޮފް ލޯއަށް "އިންޓްރޮޑަކްޝަން ޓު އިސްލާމިކް ލޯ" ގެ ނަމުގައި ކޯހެއް ތަޢާރަފް ކޮށްދެއްވި  އެންމެ އިސް މޭސްތެރިއާއެވެ. އަދި އަންޑަރގްރެޖުއޭޓް އާއި ޕޯސްޓްގްރެޖުއޭޓް ފެންވަރަށް އެކޯހުގެ ކޯސް އައުޓްލައިން އެކުލަވާލެއްވިއެވެ. 2002 ވަނަ އަހަރު ޑރ. ޙަސަން ސަޢީދު ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް މެލްބަރންގެ ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް އަރަބިކް އެންޑް އިސްލާމިކް ސްޓަޑީސް އަށް މެތަޑޮލޮޖީ އޮފް އިސްލާމިކް ލޯ (ޕޯސްޓްގްރެޖުއެޓް ފެންވަރު)ގެ ކޯސް އައުޓްލައިން އެކުލަވާލެއްވިއެވެ.

ޑރ. ޙަސަން ސަޢީދު އެންމެ ފުރަތަމަ ސަރުކާރަށް ޚިދުމަތް ކުރައްވަން ފެއްޓެވީ 1997 ވަނަ އަހަރު އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުގައި ސްޓޭޓް އެޓާރނީއެއްގެ މަޤާމުގައެވެ. 2003 ވަނަ އަހަރު ޕީ އެޗް ޑީ ނެންގެވުމަށްފަހު ރާއްޖެ އެނބުރި ވަޑައިގެން ޖިނާއީ ކޯޓުގެ އިސް ޤާޟީކަމުގެ މަޤާމް އަދާކުރެއްވިއެވެ. އަދި 11 ނޮވެމްބަރ 2003 އިން ފެށިގެން އޯގަސްޓު 2007 އަށް ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ބަންޑާރާ ނައިބުކަން ކުރައްވާފައި ވެއެވެ.

ވަޒީރުންގެ މަޖިލީހުގެ މެމްބަރުކަމާއި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ލޯ ކޮމިޝަނުގެ ޗެއަރ ޕަރސަންކަމުގެ މަޤާމުގެ އިތުރުން ޑރ. ޙަސަން ސަޢީދަކީ ރައްޔިތުންގެ ޚާއްސަ މަޖިލީހުގެ މެމްބަރެކެވެ. އަދި ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ ޕާޓީގެ ފައުންޑަރ މެމްބަރެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ޖުޑީޝަލް ސަރވިސަސް ކޮމިޝަނާއި، މަތީ ތަޢުލީމާ ބެހޭ މަޖިލީހުގެވެސް މެމްބަރެކެވެ. އަދި މެލޭޝިއާގެ އިންޓަރނޭޝަނަލް އިސްލާމިކް ޔުނިވަރސިޓީގެ ދިވެހިރާއްޖެއަށް ނިސްބަތްވާ އެލުމްނައި އެސޯސިއޭޝަންގެ ރައީސްވެސް މެއެވެ. ޑރ. ހަސަން ސަޢީދަކީ އޯޕަން ސޮސައިޓީ އެސޯސިއޭޝަންގެ ފައުންޑަރ މެމްބަރެކެވެ.

ޑރ.ޙަސަން ސަޢީދަކީ ކުއީންސްލަންޑްގެ ސުޕްރީމް ކޯޓާއި އޮސްޓްރޭލިއާގެ ހައި ކޯޓުގެ ބެރިސްޓަރ- އެޓް- ލޯ އެކެވެ. މީގެއިތުރުން ބައިނަލްއަޤުވާމީ ތަފާތު ފޯރަމްތަކަށް ޑރ. ސައީދުވަނީ އިންސާނީ އަސާސީ ޙައްޤުތަކާ ބެހޭގޮތުން، ޚާއްޞަކޮށް ވާހަކަދެއްކުމަށް ލިބިގެންވާ މިނިވަންކަމުގެ މައްޗަށް ގިނަ ގުނަ ކަރުދާސްތަކެއް ހުށަހަޅުއްވާފައެވެ.

## އިތުރު ފާލަންތައް
*ކުރިން ނެރެވުނު މަންޑޭ ޓައިމްސްގައި ޙަސަން ސަޢީދުގެ އިންޓަވިއު

ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
މަރަދޫފޭދޫ (އައްޑުއަތޮޅު)

**މަރަދޫފޭދު** އަކީ އައްޑުއަތޮޅު ގައި އޮތް އެންމެ އާބާދީ ކުޑަ ރަށެވެ.
## ތާރީޚު
މަރަދޫފޭދޫ ގައި ދިރި އުޅެނީ އަސްލު ފޭދޫގެ ރައްޔިތުންނެވެ.
ފޭދޫ (އައްޑުއަތޮޅު)

**ފޭދު** އަކީ އައްޑުއަތޮޅު ގެ ރަށެކެވެ. 

## ތާރީޚު
މިއަދު ފޭދޫ ގައި އުޅެމުން ދަނީ ކުރީން ގަމު ގައި އުޅުނު ރައްޔިތުންނެވެ.
ގައްދޫ (ގދ. އަތޮޅު)

މިއީ  ގދ. އަތޮޅުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ.
ތިނަދޫ (ގދ. އަތޮޅު)

**ތިނަދު** އަކީ ހުވަދުއަތޮޅު ދެކުނުބުރީގެ ވެރިކަން ކުރާ ރަށެވެ.

## ތާރީޚު
ކުރީން މިރަށަށް ކިޔާ ނަމަކީ ހަވަރުތިނަދޫ އެވެ.
ވާދޫ ދަންނަކަލޭގެފާނު

**ވާދޫ ދަންނަކަލޭގެފާނަކީ** ދިވެހިރާއްޖެއަށް ޝާފިޢީ މަޛްހަބު ގެ އިލްމު ފެތުއްރުއްވި އިލްމުވެރިޔާއެވެ. ވާދޫ ދަންނަކަލޭގެފާނުގެ ދަރިވަރުންގެ ތެރެއިން އެންމެ މަޝްހޫރު ދަރިވަރަކީ އައްޑޫމީދޫ ޝަމްސުއްދީނު ބޮޑުފަނޑިޔާރު ތަކުރުފާނު އެވެ.
ޝަމްސުއްދީނު ބޮޑުފަނޑިޔާރު ތަކުރުފާނު

**ޝަމްސުއްދީނު ބޮޑުފަނޑިޔާރު ތަކުރުފާނު** ނުވަތަ އައްޝައިޚު އަލްފަޤީހު އަލްޤާޟީ މުޙައްމަދު ޝަމްސުއްދީނު އަލްކަބީރު އައްޑޫ ބޮޑުފަނޑިޔާރު ތަކުރުފާނަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރުކަން ކުރެއްވި ބޭފުޅެކެވެ.
އިބްރާހީމް މަޖުދުއްދީނު

**އައްޝައިޚު އަލްފަޤީހު އަލްޤާޟީ އިބްރާހީމް މަޖުދުއްދީނަކީ** ދިވެހިރާއްޖޭގެ އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރުކަން ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ.

## ދަރިކޮޅު
އައްސައްޔިދު ބޮޑުފެންވަޅުގޭ ސީދީ ނުވަތަ އަލްޤާޟީ ޙުސައިން ޢަފީފުއްދީނަކީ އިބްރާހީމް މަޖުދުއްދީނު ފަނޑިޔާރު ތަކުރުފާނުގެ މާފަ ދަރިކަލެކެވެ.
ވާދޫ (ގދ. އަތޮޅު)

**ވާދު** އަކީ ހުވަދުއަތޮޅު ދެކުނުބުރީގެ ރަށެކެވެ.

## ތާރީޚު
ދިވެހިރާއްޖެ އަށް ޝާފިޢީ މަޛްހަބު ގެ އިލްމު ފެތުރުއްވި އިލްމުވެރިޔާ ކަމުގައި ވާދޫ ދަންނަކަލޭގެފާނު ފަސްދާނު ލެވިފައިވަނީ މިރަށުގައެވެ.
ޝާފިޢީ މަޛްހަބު

**ޝާފިޢީ މަޛްހަބަކީ** ސުއްނަތު ޖަމާޢަތުގެ އެންމެ މަޝްހޫރު ހަތަރު މަޒުހަބުން އެއް މަޒުހަބެވެ. މި މަޒުހަބު ނިސްބަތް ކުރެވިފައިވަނީ އަލްއިމާމު މުޙައްމަދު ބިން އިދްރީސުއް ޝާފިޢީ  މިކަލޭގެފާނަށެވެ.
ޙުސައިން ޤުޠުބުއްދީނު

އަލްޤާޟީ ޙުސައިން ޤުޠުބުއްދީނަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރުކަން ކުރެއްވި ބޭފުޅެކެވެ.
އަލިފުބާ

thumb|250px
**އަލިފުބާ**، ބަހެއްގެ ތަފާތު އަޑުތައް ތަމްސީލުކޮށް ދިނުމަށް ޓަކައި ބޭނުން ކުރެވޭ ރަމްޒުތަކުގެ ގުރޫޕެކެވެ. މި ރަމްޒުތައް ނުވަތަ އަކުރުތައް ބޭނުންކޮށްގެން ބަހެއްގެ ހުރިހާ ލަފުޒެއް ވެސް ލިޔެވިދާނެއެވެ. އަލިފުބާގެ އަކުރުތަކަށް ދެވިފައިވާ ނަމަކާއި އެތުރިގެންވާ ތަރުތީބެއް އޮވެއެވެ. ދުނިޔޭގައި މިއަދު ބޭނުން ކުރެވޭ ލިޔެކިއުމުގެ އެންމެ އާންމު ވައްތަރަކީ އަލިފުބާއެވެ. އަލިފުބާ ބޭނުން ނުކުރަނީ ޖާފާނުބަހާއި ސީނީބަސް ފަދަ މަދު ބަހެއްގައެވެ. 
## ތާރީޚު
ފުރަތަމަ އަލިފުބާއެއް ބޭނުންކޮށްފައިވަނީ މީގެ ގާތްގަނޑަކަށް 3500 އަހަރު ކުރީން މެދުތެރޭކަނޑުގެ އައްސޭރީގައި ދިރިއުޅުނު ބައެކެވެ. މިބައި މީހުންގެ ބަހަކީ ސާމީ އާއިލާއަށް ނިސްބަތްވާ ބަހެކެވެ. ކުރީގެ އަލިފުބާއަކަށް ސަލާމަތުން އޮތް އެންމެ ދުވަސްވީ އަލިފުބާއަކީ ފިއްނީސުން ބޭނުންކުރި އަލިފުބާއެވެ. މީގެ 3000 އަހަރު ކުރީން ފިއްނީސުންގެ އަލިފުބާ އިރުމަތީން ސާމީންގެ ތެރެއަށް ހުޅަނގުން ޔޫނާނީންގެ ތެރެއަށް ފެތުރުނެވެ. އަލިފުބާ މިބަސް އުފެދިފައިވަނީ ފިއްނީސުންގެ އަލިފުބާގެ ފުރަތަމަ ދެ އަކުރު ކަމުގައިވާ އަލިފު އަދި ބާ އަށް ނިސްބަތްކޮށެވެ. ރޫމާނީންނާއި އަދަރުކާނީންގެ ތެރެއަށް އަލިފުބާ ގެންގޮސްދިނީ ޔޫނާނީންނެވެ. މިއަދު ދުނިޔޭގައި މުފްރަދު 50 ވަރަކަށް އަލިފުބާ ބޭނުން ކުރެވެއެވެ. އިނގިރޭސި ބަސް ލިޔުމަށް ޓަކައި ބޭނުން ކުރެވޭ ރޫމާނީ އަލިފުބާ ފަދައިން ގިނަ އަލިފުބާ ތަކުގައި އަކުރު އޮންނަނީ 20 އަކުރާއި 30 އަކުރާ ދެމެދުގެ އަދަދަކަށެވެ. މަދު އަޑުތައް ބޭނުންވާ ބަސްބަހުގެ އަލިފުބާގައި އޮންނާނީ މަދު އަކުރުތަކެވެ. މިސާލަކަށް ހަވާއީ ބަހުގެ އަޑުތައް ލިޔަނީ ރޫމާނީ އަލިފުބާގެ ތެރެއިން އެންމެ 12 އަކުރު ބޭނުންކޮށް ގެންނެވެ. މިއީ އެންމެ މަދު އަކުރުން ލިޔާ ބަހެވެ. ސިރީލަންކާގެ ސިންހަޅަ ބަހާއި ހިންދުސްތާނުގެ މަލަޔާޅަމް ބަސް ފަދަ ބަސްބަހުގައި 50 ނުވަތަ އެއަށް ވުރެ ގިނަ އަކުރު ބޭނުން ކުރެއެވެ.
އޭ

**އޭ**، މިއީ އިނގިރޭސި އަލިފުބާގެ ފުރަތަމަ އަކުރެވެ. އަދި ހުޅަނގު-ހިންދުސްތާނީ އާއިލާގެ ގިނަ ބަސްބަހުގެ އަލިފުބާގެ ވެސް ފުރަތަމަ އަކުރުމެއެވެ. މި އަކުރު ގެ ބައްޓަން ނެގިފައިވަނީ އަކުރުތައް ގުޅުވައިގެން ލިޔެފައިވާ މިސްރުގެ ގަދީމީ ދީނީ ލިޔުންތަކުގައި ވާ ބާޒު (އަހޮމް) އިންނެވެ. ފިއްނީސުން (Phoenicians) މި އަކުރަށް "އަލިފު" (އޮކްސް) ކިޔައި ނަންދިނެވެ. އެއީ އެ ޖަނަވާރުގެ ދަޅާއި ބޮލާ މި އަކުރުގެ ސިފަ ވައްތަރު ވާ ކަމަށް އެމީހުން ދެކޭތީއެވެ. ގަދީމީ ޔޫނާނުގައި މި އަކުރަށް އަލްފާ ގެ ނަންދެވުނެވެ. އަދި ރޫމާނީންގެ އޭ އަށް މިއަކުރު ވިއެވެ. މިއަދު މި އަކުރު ބޭނުން ކުރެވެމުން ދަނީ ރޫމާނީން ބޭނުން ކުރި ގޮތަށެވެ.
ސަލަފީ މަޛްހަބު

**ސަލަފީ މަޛްހަބަކީ** އުއްމަތުގެ ސަލަފުއްޞާލިހުންނަށް ތަބާވުމުގެ އުޞޫލަށް ބިނާ ކުރެވިފައިވާ އިސްލާމީ މަޒުހަބެކެވެ.
އާތަމާލަ

**އާތަމާލަ** ނުވަތަ ސަމްސާރަ މި ބަހުގެ ލަފްޒީ މާނައަކީ އަލުން މަހަށް ބަދަލުކުރުމެވެ. މިއީ ހިންދޫދީނާއި ސިކުންގެދީނާއި ޖައިންދީނާއި ސޫރަތު ޝަބްދަ ޔޯގާ އާއި ސްޕިރިޓިޒަމް ގެ އަގީދާއެކެވެ.
ޖިމީ ވޭލްސް

thumb|250px|left|Jimmy Wales

ޖިމީ ޑޮނާލް (ޖިމްބޯ) ވޭލްސް ( އުފަންވީ އޯގަސްޓް 7 1966 ) އަކީ ވިކިމީޑިއާ ފައުންޑޭޝަންގެ ބާނީ އަދި ރައީސް ވެސް މެއެވެ. ވިކިމީޑިއާ ފައުންޑޭޝަން އަކީ ވިކިޕީޑިއާ އަދި ވެސް ވިކިގެ ތަފާތު އަޚަވީ މަޝްރޫޢުތައް ހިންގާ ކޯޕަރޭޝަން އެކެވެ. ވޭލްސް އަކީ ވިކިއާ ކިޔާ ޕްރޮފިޓް ކޮމްޕެނީ އެއްގެ ބާނީ ވެސް މެއެވެ.
ކަޅު ހުވަފަތް މަކުނު

**ކަޅު ހުވަފަތް މަކުނަކީ** (Latrodectus mactans) ނާރުތަކަށް އަސަރުކުރުވާ ވިހައެއް ދޫކުރާ މަކުނެކެވެ. މި މަކުނު ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ ހިސާބަކުން ވެސް ފެނެއެވެ. ގިނައިން ފެންނަނީ މީހުން ދިރިއުޅޭ ސަރަހައްދުތަކާއި ދަނޑުވެރިކަން ކުރާ ސަރަހައްދު ތަކުންނެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން މިމަކުނަށް ކިޔާ ނަމަކީ black widow spider އެވެ. މިއީ **ހުވަފަތް މަކުނު** އާއިލާގެ މަކުނެކެވެ. ހުވަފަތް މަކުނު އާއިލާގައި 31 ވައްތަރުގެ މަކުނު ފާހަގަ ކުރެވިފައިވެއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި އޮސްޓޭލިޔާގެ ރަތް-ބުރަކައްޓާއި މުށި ހުވަފަތް މަކުނު ހިމެނެއެވެ. ދެކުނު އެފްރިކާގައި މި މަކުނަށް ކިޔަނީ *ގޮށް މަކުނެވެ* button spider އެވެ. މި މަކުނަށް ބައެއް މީހުން މަޑި މަކުނޭ ވެސް ކިޔައި އުޅެއެވެ.

ފުރާފުރިހަމަ ވެފައިވާ ކަޅު ހުވަފަތް މަކުނުގެ އަންހެން މަކުނުގެ ކުލަ އަކީ ވިދާ ކަޅުކުލައެވެ.

ވިހަގަދަ އެހެން ދިރޭސޫފިތައް ފަދައިން މީގެ ހަށިގަނޑުގައިވާ ކުލަގަދަ ފާހަނގަތަކަކީ އެންދިރޭތަކެއްޗަށް މީގެ ވިހަގަދަކަން އަންގައިދޭ އަންގައިދިނުމެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެހެން ދިރޭޖަނަވާރެއް މި ވަހަގަދަ މަކުނު ކެއުމަކުން އެޖަނަވާރުގެ މަރާއިބައްދަލުކުރާކަށް ނުޖެހެއެވެ. (މިސާލު: ދޫނި) އެހެންނަމަވެސް އެޖަނަވާރަށްވާ އުނދަގުލުގެ ސަބަބުން ދެވަނަ ފަހަރަށް އެމަކުނު ކައިގެންނުވާނެކަން އެއަށް ވިސްނެއެވެ. 

މިމަކުނުގެ އަންހެންއެތީގެ ފައިތަކުގެ ދިގުމިނަކީ 1.5 އިންޗި(38މމ) އެވެ. ހަށިގަނޑުގެ ބޮޑުމިނަކީ 0.5 އިންޗި (13މމ)އެވެ. ފިރިހެން އެތި އަންހެން އެތީގެ ބޮޑުމިނުގެ ދެބައި ކުޑައެވެ. ދިގުފައިތަކެއް ލިބިފައިވިޔަސް ހަށިގަނޑުގެ ބޮޑުމިނާ އަޅާ ބަލާއިރު އެބްޑޮމެން ކުޑައެވެ. އަންހެން މަކުނާއި ހިލާފަށް ފިރިހެން މަކުނުގެ ހަށިގަނޑުގެ ކުލައަކީ ގަދަމުށިކުލައެކެވެ. އަވަރގްލާސް ފާހަނގަ އެއްވެސް ނުހުރެއެވެ.
އަމީރު ޕެޓްރިކް ޖަޒީރާ

thumb|left|އަމީރު ޕެޓްރިކް ޖަޒީރާ، ހުޅަނގުއުތުރު ޓެރިޓަރީތައް
**އަމީރު ޕެޓްރިކް ޖަޒީރާ** އަކީ ކެނެޑާގެ ހުޅަނގުއުތުރު ޓެރިޓަރީތަކުގައި ހިމެނޭ، **ރާނީ އިލިޔާސަބަތު ޖަޒީރާތަކުގެ** އެންމެ ހުޅަނގު ބިތުގައި އޮތް ޖަޒީރާއެވެ. މި ޖަޒީރާގެ އަކަމިނެއް ކަމުގައި އަންދާސާ ކުރެވިފައިވަނީ 9،440 އަކަ ކިލޯމިޓަރެވެ. އެހެން ކަމުން މިރަށް ވެފައިވަނީ ދުނިޔޭގައި އޮތް ޖަޒީރާ ރަށް ތަކުގެ ތެރެއިން 54 ވަނަ އަށް އެންމެ ބޮޑު ރަށް ކަމުގައެވެ. އަދި ކެނެޑާގައި އޮތް 14 ވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު ރަށް ކަމުގައެވެ. މުޅި އަހަރުތެރޭގައި ވެސް މިރަށް އޮންނަނީ ގަނޑު ފެނުން ތަޅުލެވިފައެވެ. މިހެންވުމުގެ ސަބަބުން މިރަށަށް ދަތުރު ފަތުރުކޮށް އުޅުން ވެފައިވަނީ ވަރަށް އުނދަގޫ ކަމަކަށެވެ.
ރިޗަރޑް ރ. ބެރޮން

**ރިޗަރޑް ރ. ބެރޮން** އަކީ އިރުދެކުނު އޮކްލަހޯމާ ގައި 1963 ޖުލައި 1 ގައި އުފަންވި ޕްރޮފެޝަނަލް ފޮޓޮގްރާފަރެކެވެ. އޭނާ ވަޒީފާ އަދާ ކުރައްވަމުން ގެންދަވަނީ އަޑާ އިވްނިން ނިވްސް ދުވަހު ނޫހުގައެވެ. ބެރޮން އަށް 100 ވުރެ ގިނަ އެވޯޑު ލިބިފައިވެއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި އޮކްލަހާމާ ޕްރެސް އެސޯސިއޭޝަންގެ އަހަރުގެ ފޮޓޮގްރާފަރު ކަމުގެ އެވޯޑާއި އެސޯސިއޭޓެޑް ޕްރެސްގެ އަހަރުގެ ފޮޓޮގްރާފަރ އެވޯޑާއި ތޮމްސަން އެވަރޑް އޮފް އެކްސެލެންސް ފޮރ ނޯތު އެމެރިކާ ހިމެނެއެވެ. 
ޚަބަރު ފޮޓޯ ނެގުމުގެ އިތުރުން ބެރޮން އަކީ ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ދަތުރުކުރަމުން ފޮޓޯ ނަގާ ބޭފުޅެކެވެ. ބެރޮން ދިރިއުޅެނީ އޭނާގެ އަންހެނުން، އެބީ އެސް. އެމް. ބެރޮން އަދި އެމީހުންގެ ދަރިފުޅު މިޗެލް އާއި އެކީ އޮކްލަހާމާގެ ބީންގ ގައެވެ.

## ގުޅުންހުރި އިތުރު ބައިތައް
* http://richardbarron.net - *ރަސްމީ ވެބްސައިޓް*
އިމާދު ލަތީފް

**އިމާދު ލަޠީފު** (**އ.** 1966 އޮކްޓޫބަރު 27)، އަކީ މައްޝޫރު ދިވެހި ނޫސްވެރިއެކެވެ. ކޮލަމްލިޔާމީހެކެވެ. ކޮމަންޓޭޓަރެކެވެ. މި ވަގުތު އޭނާ ވަޒީފާ އަދާ ކުރައްވަމުން ގެންދަވަނީ ހަވީރު ނޫހުގެ ފޮރިން ނިއުސް އެޑީޓަރެއްގެ ގޮތުން ހަވީރު ނޫހުގައެވެ.

## އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމާއި ޙަޔާތުގެ ކުރީކޮޅު
އިމާދު ލަޠީފު އުފަންވެފައިވަނީ އައްޑުއަތޮޅު މީދޫގައެވެ.

## ނަސަބު
އިމާދު ލަތީފަކީ، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަސްކަން ކުރެއްވި އައްސުލްޠާން ޢަލީ 7 ގެ ދަރިކަލުން އައްސުލްޠަން ޙަސން 10 ގެ ދަރިކަލުން އިބްރާހީމް މަނިކުފާނުގެ ހުސައިން މަނިކުފާނުގެ މުހައްމަދު މަނިކުފާނުގެ އިބްރާހީމް މަނިކުފާނުގެ އެޅެދީދީގެ މުހައްމަދުދީދީގެ ހަސަން ލަޠީފުގެ އިމާދު ލަޠީފެވެ.

## އިތުރު ފާލަންތައް
* މޯލްޑިވިއަންރޫޓްސް.ކޮމް - އޮންލައިން މޯލްޑިވިއަން ޖީނިއޮލޮޖިސްޓް
*  ހަވީރު އޮންލައިންގައި ލަޠީފްގެ ކޮލަމް
*  Haveeru Daily's Columnists

ޤިސްމު:Addu Meedhoo
ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ
އީލާ އަރުން

**އީލާ އަރުން** އަކީ ހިންދުސްތާނުގެ ފޯލްކް/ފޯލްކް ޕޮޕް ލަވަ ކިޔުންތެރިއެކެވެ. 

ސޮނީ އެންޓަރޓައިންމަންޓް ޓެލެވިޜަންގެ ޝޯ އެއް ކަމުގައިވާ ފޭމް ގުރުކުލްގައި އީލާ ވަނީ ސްކޫލެއްގެ ހެޑްމިސްޓްރެސްއެއްގެ ރޯލް އަދާކޮށްފައެވެ.
އެކުވެރި ސުވައިދީބު ޖުމްހޫރިއްޔާ

**އެކުވެރި ސުވާދީބު ޖުމްހޫރިއްޔާ** އަކީ ދިވެހިރާއަޖޭގެ ދެކުނުގެ ތިން އަތޮޅު ގުޅިގެން 1959 ވަނަ އަހަރު ޖަނަވަރީ މަހުގެ 03 ވަނަ ދުވަހު އިއުލާނުކުރި ދައުލަތެކެވެ. މި ދައުލަތް އުވާލެވުނީ 1963 ވަނަ އަހަރުގެ ސެޕްޓެންބަރު މަހުގެ 23 ވަނަ ދުވަހުއެވެ.
## ސަރަޙައްދީ އިން
ވަކިވެގަތުމުގެ ޙަރަކާތް އެންމެ ފުރަތަމަ ފެށުނީ އެންމެ ދެކުނުން އޮތް އައްޑުއަތޮޅުގައެވެ.
ތީމުގެ

**ތީމުގެ** އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރިޔާސީ ގަނޑުވަރެވެ.
## ތާރީޚު
ފަތްތޫރައިގެ 234 ވަނަ ޢަދަދު ގައި އަލްފާޟިލް އިސްމާޢީލް ވަޙީދު ލިޔުއްވާފައިވާ ގޮތުގައި ތީމުގެ އަކީ ކުރީ ޒަމާނުގައި ޙުސައިން މާފަތް ތަކުރުފާނު (1837 މ. ން 1910 މ. ށް) ގެ ގެއެކެވެ. ޙުސައިން މާފަތް ތަކުރުފާނަކީ، ދިއްފުށީ ޙުސައިން ހަނދޭގިރި ތަކުރުފާނުގެ، މާކޮށާރު ޢަލީ މަނިކުގެ، މާކޮށާރު އިބްރާހީމް މަނިކުގެ ޙުސައިން މަނިކެވެ. ފަހުން އަލްވަޒީރު ޙުސައިން މާފަތްތަކުރުފާނެވެ.

ތީމުގެ ހުރި ތާނގައި ކުރީ ޒަމާނުގައި ހަދާފައި ހުރި ގެއަށް ކިޔައި އުޅުނު ނަމަކީ "ވާހަކަގެ" އެވެ.
ފަތްތޫރަ

**ފަތްތޫރަ** އަކީ ދިވެހިބަހާއި ތާރީޚަށް ޚިދުމަތްކުރާ ޤައުމީ މަޖިލީސް އިން މަހަކު އެއްފަހަރު ނެރޭ މަޖައްލާއެކެވެ. މި މަޖައްލާގައި ތާރީޚާއި ބަހާ ބެހޭ ތަފާތު މައުޟޫޢުތަކަށް މަޒުމޫނު ލިޔެވިފައި ހުރެއެވެ. ފަތްތޫރަ ފުރަތަމަ ޝާއިޢުކުރެވުނީ ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުގެ ދަށުން އުފައްދަވާފައި އޮތް *ދިވެހި ބަހާއި އަދަބަށް ޚިދުމަތްކުރާ މަޖްލިސް* އިންނެވެ. މިމަޖައްލާ ނެރެން ފެށުނީ ބަހާއި ބަހުގެ އަދަބަށް ޚިދުމަތް ކުރުމަށެވެ. ފަހުން ދިވެހި ބަހާއި ތާރީޚަށް ޚިދުމަތްކުރާ ގައުމީ މަރުކަޒު އުފެދުމުން، މިމަޖައްލާގެ މަޤްޞަދަކަށް ވެފައިވަނީ މަރުކަޒުގެ ވެސް މަޤްޞަދެވެ. އެއީ ދިވެހި ބަހަށާއި، އަދަބިއްޔާތަށާއި، ދިވެހި ތާރީޚާއި، ޘަޤާފަތަށް ޚިދުމަތް ކުރުމެވެ. 

ފަތްތޫރަ މިބަސް ނެގިފައިވަނީ ވަރަށް އިހުގެ ލިޔުމަކުންނެވެ. އޭރު މިބަސް ލިޔެއުޅުނީ ފަތްތޫރާ މިހެންނެވެ. މާނައަކީ ފަތުވާ ކަމެވެ. ފަތުވާއަކީ ކަންއޮތްގޮތް ބުނެދީ ބަޔާންކޮށް ފާޅުކޮށް ހެދުމެވެ.
އަލްފާޟިލް

**އަލްފާޟިލް** މިއީ ދިވެހިބަހުގައި ފިރިހެނުންގެ ނަމުގެ ކުރިއަށް އިތުރުކުރާ ލަގަބެކެވެ.
އިސްމާޢީލް ވަޙީދު

**އިސްމާޢީލް ވަޙީދު** އަކީ ލިޔުންތެރިއެކެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޓީވީގެ ނަގިއްޔެކެވެ.
ދިވެހިބަހާއި ތާރީޚަށް ޚިދުމަތްކުރާ ޤައުމީ މަޖިލީސް

**ދިވެހިބަހާއި ތާރީޚަށް ޚިދުމަތްކުރާ ޤައުމީ މަޖިލީސް** އަކީ ދިވެހިބަހާއި ތާރީޚަށް ޚިދުމަތް ކުރުމަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސަރުކާރުން ގާއިމުކޮށްފައިވާ އިދާރާއެކެވެ. މިވަގުތު މިތަނުގެ ރައީސް ކަމުގެ މަގާމުގައި ހުންނެވީ އަލްފާޟިލް ޢައްބާސް އިބްރާހީމް އެވެ.
ޙައިދަރުއާބާދު

**ޙައިދަރުއާބާދަކީ** ހިންދުސްތާނުގެ އަންދްރަޕްރަދޭޝް ރާއްޖޭގެ ވެރިކަން ކުރާ ރަށެވެ.
ތުރާކުނު (ހއ. އަތޮޅު)

**ތުރާކުނަކީ** ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަށްރަށުގެ ތެރެއިން އެންމެ އުތުރަށް އޮތް ރަށެވެ.
ހަވީރު ނޫސް

**ހަވީރު ނޫހަކީ** ދިވެހި ބަހުން ނެރެވޭ އެންމެ މަގުބޫލު އެއް ނޫހެވެ.

## އިތުރު ފާލަންތައް
* ހަވީރު ނޫސް
ޢަޒީޒު އަޙްމަދު

**ޢަޒީޒު އަޙްމަދު** ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ 1913 ވަނަ އަހަރު، ހިންދުސްތާންގެ ބާރާބަންކީގައެވެ. 
## ޙަޔާތުގެ ކުރީކޮޅު
1941 ވަނަ އަހަރު އޭނާ ޕާކިސްތާނަށް ބަދަލުވެވަޑައިގަތެވެ.

## ތައުލީމީ ޙަޔާތް
1934 ވަނަ އަހަރުގައި ހިންދުސްތާނުގެ ޙައިދަރުއާބާދު ގެ ޖާމިއާ އުސްމާނިއްޔާ އިން އޭނާ ބީ.އޭ ފާސްނެންގެވިއެވެ. އަދި އޭގެ ފަހުން އިނގިރޭސިވިލާތަށް ވަޑައިގެން ލަންޑަން ޔުނިވާސިޓީން ވެސް 1938 ވަނަ އަހަރު ބީ.އޭ. (އޮނާރސް) ފާސްނެންގެވިއެވެ.
## އަދަބީ ޚިދުމަތް
ޢަޒީޒު އަޙްމަދުގެ އެންމެ ފަހު ނާވިލު "ޝަބްނަމް" ޗާޕުވެގެން ނުކުތީ 1950 ވަނަ އަހރުއެވެ.
ބަޢަޘް ޕާޓީ

**ޢަރަބި އިޝްތިރާކީ ބަޢަޘް ޕާޓީ** (ޢަރަބިން: حزب البعث العربي الاشتراكي) އުފެދިފައިވަނީ 1945 ވަނަ އަހަރުގައެވެ. މިޕާޓީ އަކީ އިލްމާނީ، އަރަބި ގައުމިއްޔަތީ، އަދި ސިޔާސީ ޕާޓީއެކެވެ. މި ޕާޓީގެ ގޮފިތައް އަރަބި ބައްރުގެ ތަފާތު ގައުމުތަކުގައި އުފެދިފައިވި ނަމަވެސް، މި ޕާޓީ އެންމެ ވަރުގަދަ އަށް ޙަރަކާތްތެރިވަނީ ޢިރާޤާއި ސޫރިޔާގައެވެ. މިދެ ގައުމުގެ ވެރިކަން ބަޢަޘް ޕާޓީ އަށް ލިބިފައިވަނީ 1963 ގައެވެ. 1966 ގައި ބަޢަޘް ޕާޓީ ދެ ޖަމާއަތަކަށް ބެހުނެވެ. އަދި މުޅިންވަކި ދެ ބައިގެގޮތުގައި ހަރަކާތްރެރި ވާންފެށިއެވެ. މި ދެ ޕާޓީވެސް ބޭނުން ކުރަނީ ހަމަ އެއްނަމެކެވެ. ބަޢަޘް ޕާޓީ މިނަމެވެ.

ބަޢަޘް ޕާޓީ ސޫރިޔާގެ ވެރިކަމާ ހަވާލުވެފައިވަނީ 8 މާރޗް 1963 ގައެވެ. އަދި ހަމަ އެހެންމެ ޢިރާޤުގައި 1963 ގައި ވެރިކަން ކުރިއެވެ. ނަމަވެސް އަލުން ވެރިކަމަށް އައީ 1968ގައެވެ. އަދި ބާރުދިޔައީ 2003 ވަނަ އަހަރު އެމެރިކާއިން އެގައުމުގެ މައްޗަށް ހަންފެތުރުމުންނެވެ. އަދި މިގައުމުގެ މައްޗަށް ދެންވެރިވި ސަރުކާރު ބަޢަޘް ޕާޓީ އުވާލެއްވިއެވެ.
ދެކުނު އޭޝިޔާ

thumb|left|250px|ދެކުނު އޭޝިޔާގެ ޗާޓު
**ދެކުނު އޭޝިޔާ** މިލަފްޒަކީ **ބައްރެ ސަޣީރު** މިލަފްޒާ އެއް މާނަ އެއްގައި ބޭނުން ކުރެވޭ ލަފްޒެކެވެ.
ތާޖް މަޙަލް

thumb|175px|left|ތާޖް މަޙަލް
**ތާޖް މަޙަލް** (ހިންދީން: ताज महल, އުރުދޫ, ފާރިސީ:تاج محل) އަކީ **[[ހިންދުސްތާން]]** ގެ އާގަރާ ގައި 1631 ވަނަ އަހަރާއި 1654 ވަނަ އަހަރާ ދެމެދު ކުރެވުނު ހަދާނީ ބިނާއެކެވެ. މި އިމާރާތުގެ މަސައްކަތުގައި ވިހި ހާހަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން އުޅެފައިވެއެވެ. މިއީ މުޣަލް ރަސްގެފާނު ޝާހް ޖަހާން އެ ރަދުންގެ ލޯބިވާ ރަނިކަނބަލުން އަރްޖުމަންދް ބާނޫ ބޭގަމް ނުވަތަ މުމްތާޒް މަޙަލް އަވަހާރަވުމުން އެކަމުގެ ހިތާމައިގާ ބިނާ ކުރެއްވި ލޯބީގެ ބިނާއެކެވެ.

ތާޖު މަހަލް ބިނާކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފެށިފައިވަނީ 1632 ވަނަ އަހަރު އެވެ. މުޅި އިމާރާތް އެއްކޮށް ބިނާކޮށް ނިމިފައިވަނީ 1653 ގައެވެ. ތާޖު މަހަލް ގެ ޢިމާރާތް ފަރުމާ ކުރުމުގައި އިސްދައުރެއް އަދާކުރެއްވި މައި ފަރުމާ ކުރުންތެރިޔަކީ އުސްތާޛު އަހުމަދު ލަހޯރީ އެވެ. ތާޖް މަހަލް އަކީ *މުގަލް އާކިޓެކްޓަރ* ދައްކައިދޭ ވަރަށް ރީތި މިސާލެކެވެ. ތާޖު މަހަލްގެ ޢިމާރާތުން ފާރިސީ، ތުރުކީ، ހިންދީ، އަދި އިސްލާމީ ދައުލަތް ތަކުގެ ޢިމާރާތްތައް ކުރުމުގައި ގެންގުޅެފައިވާ ފަންނުތައް ފެންނަން އެބަހުއްޓެވެ.

ޤިސްމު:ދުނިޔޭގެ އަޖައިބުތައް
ފާރިސީ

**ފާރިސީ ބަހަކީ** ހިންދުވިލާތީ ބަސްތަކުގެ އާއިލާގެ ހިންދީރާނީ ގޮފީގެ އީރާނީ އާއިލާގެ ހުޅަނގު އީރާނީ ގޮފީގެ ހުޅަނގުދެކުނު އީރާނީ ކުރިޔަށް ނިސްބަތް ވާ ބަހެކެވެ. 

ފާރިސީ ބަހުގެ މައިގަނޑު ތިން ބަހުރުވަ ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. އެއީ އީރާނީ ފާރިސީއާއި، ދަރީއާއި، ތަޖިކީއެވެ. އީރާނާއި އަފްޣާނިސްތާނުގައި ފާރިސީ ބަސް ލިޔަނީ އިރުމަތީ އަރަބިފާރިސީ އަކުރުންނެވެ. ތަޖިކިސްތާނުގައި ލިޔަނީ ސިރީލީފާރިސީ އަކުރުންނެވެ. ފާރިސީ ބަހުގެ ބަސްދާރުންގެ ޖުމްލައަކީ ގާތްގަނޑަކަށް 70 މިލިއަން މީހުންނެވެ. އެހެންނަމަވެސް ފާރިސީ ބަހުން ވާހަކަ ދައްކާ މީހުންގެ ޖުމްލަ 130 މިލިޔަނާ ގާތް ކުރެއެވެ. ފިރްދައުސީގެ ޝާހްނާމާއާއި، ރޫމީގެ އަދަބީ އުފެއްދުންތަކާއި، ޢުމަރުޚައްޔާމުގެ ރުބާޢިއްޔާތަކީ ފާރިސީ އަދަބުގެ ޚަޒާނާގެ އަގުހުރި މުތީތަކެވެ. ފާރިސީ ބަހަކީ މީލާދީން 9 ވަނަ ގަރުނުން ފެށިގެން މާ ބޮޑު ބަދަލުތައް އައިސްފައި ވާ ބަހެއް ނޫން ކަމުން، ފާރިސީ ބަސް ދަސް ކޮށްގެން 9 ވަނަ ގަރުނުން ފެށިގެން މިއަދާ ހަމަޔަށް ހުރި ފާރިސީ އަދަބުގެ އުފެއްދުންތަކަށް ވާސިލު ވެވޭނެއެވެ. ފާރިސީ ބަހަށް ދީފައި އޮންނަ ދެ އަކުރުގެ ކޯޑަކީ fa އެވެ.

ޤިސްމު:Languages
އުރުދޫ

**އުރުދޫ** ބަހަކީ ހިންދު-އާރީ ޢާއިލާގެ ބަހެކެވެ.

ޤިސްމު:Languages
ކެރެލާ

**ކެރެލާ** (ބ.އ.އ: ; މަލަޔާޅަމް: കേരളം — **') އަކީ ހުޅަނގުދެކުނު **ހިންދުސްތާން''' އަށް ނިސްބަތްވާ ރާއްޖެއެކެވެ.
ބައިނަލްއަޤްވާމީ އަޑުބިނާގެ އަލިފުބާ

The **International Phonetic Alphabet** (**IPA**) is a system of phonetic notation devised by linguists to accurately and uniquely represent each of the wide variety of sounds (phones or phonemes) used in spoken human language. It is intended as a notational standard for the phonemic and phonetic representation of all spoken languages.

For a treatment of the English language using the IPA, see International Phonetic Alphabet for English; for a brief chart, see IPA chart for English.
thumb|400px|The International Phonetic Alphabet.
މަލަޔާޅަމް

**މަލަޔާޅަމް** (മലയാളം **') ބަހަކީ **ހިންދުސްތާން** ގެ **ކެރެލާ''' ރާއްޖޭގެ ބަހެވެ.

ޤިސްމު:Languages
މަހަލް އެޑިޓަރ

**މަހަލް އެޑިޓަރ** އަކީ ލޯކަލް ކައުންސިލް ފޮރ މަހަލް ލެންގުއޭޖު (LCML) ގެ އެދުމަކަށް އަލްފާޟިލް މާއިދު މުޖުތަބާ ހެއްދެވި ޕްރޮގްރާމެކެވެ. މި ޕްރޮގްރާމްގެ ނުސްޚާ ނަންބަރު 1.0 ނުކުމެފައިވަނީ 2006 ވަނަ އަހަރުގެ މާރިޗު މަހުގެ ތެރޭގައެވެ.
ޢަރަބި

**ޢަރަބި ބަހަކީ** ސާމީ ގޮތްޕަށް ނިސްބަތްވާ ބަސް ތަކުންގެ ތެރެއިން ވާހަކަދައްކާ މީހުންގެ ޢަދަދަށް ބަލާއިރު އެންމެ މައި ބަހެވެ. މި ބަސް ފަޞްލުކުރެވިފައިވަނީ މެދުތެރޭ ސާމީ ބަހެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ޢަރަބި ބަހަކީ ޢިބްރާނީ ބަހާއި އާރާމީ ބަހާ ވަރަށް ގުޅުން ހުރި ބަހެކެވެ. ޒަމާނީ ޢަރަބި ބަހަކީ 27 ބަހުރުވަ އޭގެ ތެރޭގައި ހިމެނިފައިވާ މާ ބަހެކެވެ. ޢަރަބި ބަހުގެ ތަފާތު ބަހުރުވަ ތަކުން ޢަރަބި ދުނިޔޭގައި ވާހަކަ ދައްކާ އުޅެއެވެ. އަދި ހަމަ އެހެންމެ އިސްލާމީ ދުނިޔޭގައި ޢަރަބި ފުޞްޙާ ނުވަތަ ސާފު ޢަރަބި ބަސް ކިޔަވައިދެވެއެވެ. 

ހުޅަނގު ޔޫރަޕުގެ ބަސްބަހުގެ ތެރެއަށް ގިނަ ޢަދަދަކަށް ލެޓިން ބަސް ވަދެފައިވާ ފަދައިން އިސްލާމީ ދުނިޔޭގެ ގިނަ ޤައުމުތަކުގެ ބަސްބަހަށް ވަނީ ޢަރަބި ބަހުގެ ލަފްޒުތައް ގިނަ ޢަދަދަކަށް ވަދެފައެވެ.

## އަދަބީ ޢަރަބި އަދި ޒަމާނީ ޢަރަބި
ޢަރބި ބަހޭ ބުނުމުން އެ ބަހުން އަދަބީ ޢަރަބި ކަމުގައިވާ ފުޞްޙާ އަށް ވެސް އިޝާރާތް ކުރެވެއެވެ. 

## ޢަރަބި ބަސް އެހެން ބަސްތަކުގެ ތެރެއަށް ވަދެފައިވާ މިންވަރު
 

## ޢަރަބި ބަހާއި އިސްލާމް ދީން
 

## ޢަރަބި ބަހުގެ ތާރީޚް

## ބަހުރުވަކާއި އުސްލޫބު ތައް
 

## އަޑުތައް
 
ފިލިތައް 
އަކުރުތައް 
ސިލެބްލް ސްޓްރަކްޗަރ 
ސްޓްރެސް 
ބަހުރުވައިގެ ތަފާތުތައް 

## ޢަރަބި ބަހުގެ ގަވާޢިދު

## ޢަރަބި ބަސް ލިޔުމުގެ ނިޒާމް

ޤިސްމު:Languages
ޓެމިލް ނާޑޫ

**ޓެމިލް ނާޑޫ** (தமிழ் நாடு, "ތަމަޅައިންގެ ބިން") އަކީ **[[ހިންދުސްތާން]]** ގެ ދެކުނު ކޮޅުގައި އޮތް ރާއްޖެއެކެވެ.
ތަމަޅަ

**ތަމަޅަ** (தமிழ் **') ބަހަކީ **ހިންދުސްތާން** ގެ **ޓެމިލް ނާޑޫ''' ރާއްޖޭގެ ބަހެވެ.
ކައްނަޑާ

**ކައްނަޑާ** ބަހަކީ ދްރެވިދިޔަން ޢާއިލާގެ ބަހެކެވެ.

ޤިސްމު:Languages
ގަލަން

frame|ބޯލް ޕޮއިންޓް ގަލަމެއް
**ގަލަމަކީ** ލިޔެކިއުމަށް ބޭނުންކުރެވޭ އާލާތެކެވެ. ގަލަން ތަގްސީމު ކުރެވިފައިވަނީ އޭގެ ތުނޑު ހުންނަ ބީދައަށް ބަލައިގެންނެވެ. މިވޭލާ ގައި ބޭނުން ކުރެވޭ މައިގަނޑު ވައްތަރުތަކަކީ:- 

* ބޯލް ޕޮއިންޓް
* ފައުންޓެއިން ގަލަން
* މަރކަރ ގަލަން

ބޯލް ޕޮއިންޓް ގަލަމާއި ފައުންޓެއިން ގަލަމާއި ޖެލް ގަލަމުގެ ދެލި ޢާއްމު ގޮތެއްގައި ފޮހެލެވޭނެއެވެ.
ފަންސުރު

thumb|220px|އެޗް.ބީ ފަންސުރުގެ ދެ ފަންސުރު
**ފަންސުރަކީ** ކަރުދާހުގައި ލިއުމަށާއި ކުރެހުމަށް ބޭނުން ކުރެވޭ އާލާތެކެވެ. ފަންސުރުގެ ތެރޭގައި ލިޔުމަށް ބޭނުން ކުރެވޭ ބާވަތުގެ ހަރު ދެއްޔެއް އޮންނާނެއެވެ.

## އިތުރު ފާލަންތައް
* ފަންސުރުގެ ތާރީހް
* ޕެންސިލް މޭޑް
* ފަންސުރު ހަދާގޮތުގެ ވީޑިއޯ އެއް
ތުނބުޅި

thumb|250px|ތުނބުޅި ލާފައި ހުރި މީހެއް
**ތުނބުޅި** އަކީ ފިރިހެނުންގެ ދަތްދޮޅިއާއި ކޯތާފަތާއި ކަރާއި މަތީތުންފަތުގެ މަތީގައިވާ ސަރަޙައްދުގައި ފަޅާ އިސްތަށިތަކެވެ. މަތީތުންފަތުގެ މަތީގައިވާ އިސްތަށިތަކަށް ޚާއްޞަ ވެފައިވާ ނަމަކީ **[[މަތިމަސް]]** އެވެ.

## އިތުރު ފާލަންތައް
* އަބްރަހަމް ލިންކޯންގެ ތުނބުޅި: އެންމެ އެގާރަ އަހަރުގެ ކުއްޖެއްގެ ޚިޔާލު
* އެޑްވެންޗަރސް އިން ބެއަރޑް ގްރޮވިންގ
* އޯލް އަބައުޓް ބެއަރޑްސް
* ގޯޓީ.އޯރގް
* ފޭޝަލް ހެއަރ ސްޓައިލްސް
* ހަޑްސަންސް ގައިޑް: ފޭޝަލް ހެއަ
* މައި ބިއަރޑް ކޮމިޔުނިޓީ ސައިޓް
* ދަ ބެއަރޑް ކޮމިއުނިޓީ
* ދަ ވޯލްޑް އޮފް ބެއަރޑްސް
* ވިސްކެރީނޯ 2005: ނޯތް އެމެރިކަން ފްރީ ބެއަރޑް އެގްރިމެންޓް
* ތުނބުޅި އާއި މަތިމަސް ދިގު ކުރުމުގައި: ދުނިޔޭގެ ޗެމްޕިއަނުން

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
މަތިމަސް

150px|thumb|އާދައިގެ މަތިމަހެއް ހުރި މީހެއް.
**މަތިމަހަކީ** މަތީ ތުންފަތުގެ މަތީގައި ފަޅާ އިސްތައްޓެވެ.

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
އަޙުމަދު ދީދާތު

**އަޙުމަދު ޙުސައިން ދީދާތު** (1918 ޖުލައި 1 - 2005 އޮގަސްޓު 8) އުފަންވީ **[[ހިންދުސްތާން]]** ގެ ގުޖުރާތު ރާއްޖޭގައެވެ.
ކަރްނާޓަކާ

**ކަރްނާޓަކާ** (ކައްނަޑާއިން: ಕನಾ೯ಟಕ) އަކީ ދެކުނު **[[ހިންދުސްތާން]]** އަށް ނިސްބަތްވާ 4 ރާއްޖޭގެ ތެރެއިން އެއް ރާއްޖެއެވެ.
ގޮނޑި

thumb|250px|ވަކަރު ގޮނޑިއެއް
thumb|200px|ވަކަރު ގޮނޑިއެއް
**ގޮނޑި** އަކީ އާއްމުގޮތެއްގައި ބުރަކަށިޖައްސައި އަތް އަރާމް ކުރެވޭ ގޮތައް އިށީނދެ އިނދެވޭގޮތަށް ހަދާފައިވާ ފަރުނީޗަރެކެވެ.

## އަދިވެސް ބައްލަވާލައްވާ
* ބީން ބޭގް
* ކާރުގެ ގޮނޑިތައް
* އިލެކްޓްރިކް ޗެއަރ
* ގޮނޑީގެ ތާރީހް
* ގޮނޑިތަކުގެ ލިސްޓްއެކި ވައްތަރުގެ ގޮނޑިތައް
* ސްޕްލެޓް، ދަ ސެންޓްރަލް ވަރޓިކަލް އެލެމެންޓް އޮފް އަ ވުޑެން ޗެއަރ ބެކް

## އިތުރު ފާލަންތައް
* އިށީނދެ އުޅެ ނުވަތަ އިށީނދެ ހުންނާނެ އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތްތައް
* ކްލެސިކަލް ޗެއަރ ޓަރމިނޮލޮޖީ
ކަރުދާސް

thumb|ކަރުދާސް ގަނޑެއް

**ކަރުދާހަކީ** ފައިބަރުން އުފައްދާފައިވާ ލިޔެކިޔަން ގެންގުޅޭ ސާމާނުގެ ތެރެއިން ހިމެނޭ އެއްޗެކެވެ.
މޭޒު

thumb|270px|ކާކޮޓަރީގައި ބޭނުންކުރެވޭ މޭޒެއް

**މޭޒަކީ** އިށީނދެގެންހުންނަ އިރު ހެޔޮވަރެއްގެ އުސްމިނެއްގައި ކާތަކެއްޗާއި އެހެނިހެންތަކެތި ބެހެއްޓުމަށް ގެންގުޅެވޭ ފަރުނީޗަރެކެވެ. އާއްމުގޮތެއްގައި ބޭނިންކުރެވޭ މޭޒުތައް ބޭނުންކުރެވެނީ ގޮނޑިތަކާއި އެކުގައެވެ. އެހެންނަމަވެސް ހުރިހާ މޭޒެއްގައި ތަކެތި އަޅައި ރައްކާކުރާނެ ވައްގަނޑެއް ނުހުރެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ވައްގަނޑެއް ހުންނަ މޭޒެއް ނަމަ އެއަށް ކިޔަނީ އެހެންނަމެކެވެ. މިގޮތުން މިބާވަތުގެ ތެރޭގައި ، އަދި ހެދުންއަޅާމޭޒުގެ ބާވަތްތައް ހިމެނެއެވެ. 

## މިބަހުގެ ހަޤީގަތް
"މޭޒު" މިބަސް އައިސްފައިވަނީ ފްރެންޗް ބަހެއްކަމަށްވާ **ޓޭބަލް"' އަދި ގަދީމީ އނގިރޭސި **ޓޭބެލް** އިންނެވެ. މިދެބަހުގެވެސް އަސްލަކަށް ވެފައިވަނީ ލެޓިން ބަހެއްކަމަށްވާ **ޓެބިޔުލާ** މިބަހުންނެވެ. މީގެ މާނައަކީ ތުނި ވަކި ބޮޑުމިނެއްގެ ދިގު ފިލާގަނޑެވެ. މަސައްކަތް ކުރުމުގައި ހާއްސަގޮތެއްގައި ބޭނުންކުރެވޭ މޭޒަށްކިޔައި އުޅެނީ މަސައްކަތުމޭޒެވެ.

== މެޒުގެ ތަފާތު ބާވަތްތައް ==
[[ފައިލް:ChessTable.png|thumb|150px|ރާޒުވާމޭޒެއް،ރާޒުވާކުޅިބައަކާއިއެއްކޮށް]]
* **އެނދެދޮށު މޭޒަކީ** ނިދާކޮޓަރީގައި ބަހައްޓާ މޭޒެކެވެ. މިމޭޒަކީ ސޯނާގަޑި އާއި ނިދާބޮކިފަދަ ނިދާ ތެދުވުމަށް ގެންގުޅެވޭ ސާމާނު ބަހައްޓައި ހަދާ މޭޒެކެވެ.

* **ކުރަހާމޭޒަކީ** ވަކި ގޮތަކަށް ނުވަތަ ވަކި ފަރާތަކަށް ލަންބާލެވޭ ފަދަ ގޮތަކަށް ހުންނަ ހާއްސަ މޭޒެކެވެ. އެއީ ތިމާގެ ހުނަރު ދައްކައިލެވޭ ފަދަ ކުރެހުމެއް ކުރެހުމަށެވެ. ފަތިގަނޑެއްފަދަ ކުރެހުމަށް ބޭނުންކުރެވޭ އާލާތެއްވެސް މިމޭޒާއެކު ހުރެއެވެ،

* **ކޮފީ މޭޒަކީ** <ސިޓިންގ ރޫމް> ގައި އިށީނދެއިނދެގެން ހުންނައިރު ބޭނުންކުރުމަށް ފޮތްތަކާއި ބުއިންތައް ބަހައްޓުމަށް ބޭނުންކެރެވޭ ކުޑަމޭޒެކެވެ.

* **ރާޒުވާމޭޒަކީ''' ރާޒުވާކުޅުމަށް ބޭނުންކުރެވޭ ކުޑަމޭޒެކެވެ.

## ބޭނުންތައް
ވަގުތީގޮތުން ފަރިއްކޮޅު ތައްޔާރު ކުރެއްވުމަށްފަހު ތަށިތަކާއި މޭވާފަދަ ތަކެތި ބެހެއްޓުމަށް މޭޒު ބޭނުންކުރެވެއެވެ. ހަމައެހެންމެ މޭޒު ޗާޓުތަކާއި ގަނޑުތައް ލިޔެކިޔެހަދާއިރު ފަތުރާލުމަށް ބޭނުންކުރެވެއެވެ. އަދި އެކަކުގެ މަސައްކަތްތެރިކަން ދައްކާލުމަށާއި އޭނާ އަތުން ހިފައިގެންގުޅޭ ތަޅުދަނޑީގައިލާތަކެއްޗާއި ގަލަން ފަދަ ސާމާނުތައް ބެހެއްޓިދާނެއެވެ. މޭޒުތައް ބައެއްފަހަރު އެހެން ފަރުނީޗަރުތަކުގައިވެސް ބޭނުންކުރެވެއެވެ. 
މޭޒުމަތީގައި ތަކެތި ވަގުތީގޮތެއްގައި ބެހެއްޓުމުގެ ބަދަލުގައަ ދާއިމީގޮތުންވެސް ބެހެއްތިދާނެއެވެ. މިގޮތުން މޭޒުމަތީގައި ޓީވީއެއް ނުވަތަ ކޮމްޕިއުޓަރެއް ނުވަތަ ފަރުމާ ކުރުމުގެ ގޮތުން (މާވަށިގަނޑާއި މޭޒުމަތީގައި އަޅާފޮތިގަނޑު) ބެހެއްޓުން ހިމެނެއެވެ.

## ގަދީމީ ގޮތުންމޭޒު
އެންމެ ފުރަތަމަ މޭޒު އުފައްދައި ބޭނުންކުރީ ގަދީމީ މިސްރު މީހުންނެވެ. 
އެއީ އެމީހުން އިށީނދެ ހެދުމަކަށް ނޫނެވެ.
ކުޅަނދިލި

thumb|އަންހެނާގެ ކުރިމަޓި ފަރާތް
thumb|އަންހެނާގެ ކުރިމަތިފަރާތުގެ ތަޞްވީރު
ކުނޅަދިއްޔަކީ މަންމަލީގެ އަންހެން ޖިންސުގެ ހަށިގަނޑުގައި ވާޖިންސީ ގުނަވަނެކެވެ. ކުޑަކުޑަ ގޮބެއްހެން އިންނަ މިގުނަވަން އިންނާނީ ފިނދުގެ އެތެރޭ ދެތުންފަތް ގުލޭދިމާލުން ތިރީގައި ލޯވަލުގެ މަތީގައެވެ.ފިރިހެން ޖިންސީ ގުނަވަނާ ހިލާފަށް ، ކުޑަކަމުދާއެއްޗެހި ދަތުރު ކުރާ ހޮލިއެއް ކުނޅަދިލީ ތެރެއަކު ނީންނާނެ އެވެ. ކުނޅަދިލީގެ ހަމައެކަނި ބޭނުމަކީ ޖިންސީ އަރާމު ލިއްބައިދިނުމެވެ.

ކުޅަދިއްޔަކީ ވެސް ފަރުޖު ހިމެނޭ ހިސާބުގައިވާ ބައެކެވެ. ކުޅަދިނލި އިންނަނީ ކުޑަ ދެތުންފަތް މަތިން ގުޅިފައިވާ ހިސާބާއި ކައިރީގައެވެ. ކުޑަކަމުދާ ހޮޅީގެ ލޯވަޅަށްވުރެ މަތީގައެވެ. ބުނެވޭގޮތުގައި ފިރިހެނާގެ ހަށިގަނޑުގައިވާ ފިރިހެން ހައްޓާއި އެންމެ އެއްގޮތް އެއްޗެއްކަމަށް އަންހެނުންގެ ހަށިގަނޑުން ފެންނަށް އިނީ ކުޅަދިނލި އެވެ. ކުޅަދިނލީގެ ބޯ ކޮޅުގައި 8000 ނާރވް ނުވަތަ ނާރު ފައިބަރު ތައް ވާކަމަށް ބުނެވެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ކުޅަދިނލި ހީވާގިކޮށް މުރާލިކުރުމުން ޖިންސީ އެދުންވެރިކަން ހިލި، ޖިންސީ އުފާ އިތުރުވާކަމަށް ވެއެވެ.

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް
ސްޕައިޑަރ މޭން

thumb|'ސްޕައިޑަރ މޭން ގެ މަންޒަރެއް'
މަޝްހޫރު މާރވެލް ކޮމިކްގެ ސުޕަރހީރޯ **ސްޕައިޑަރ މޭން** ގެ އަސްލު ނަމަކީ ޕީޓަރ ބެންޖަމިން ޕާރކާރ އެވެ. މި ސުޕަރހީރޯ އުފައްދައި ލިޔެ ކުރެހީ ސްޓެން ލީ އެވެ.
ކޮރެޔާ ބަސް

**ކޮރެޔާ ބަސް** (조선말/한국어) މިއީ އުތުރު ކޮރެއާ އަދި ދެކުނު ކޮރެއާ ގައި ވާހަކަ ދައްކާ އެއްޗެކެވެ.

## އަލިފުބާ
가(ގ) 나(ނ) 다(ދ) 라(ރ) 마(މ)바(ބ) 사(ސ) 아(އ)자(ޖ) 차(ޗ)카(ކ) 타(ތ) 파(ޕ)하(ހ)

ޤިސްމު:Korean
ޤިސްމު:Languages
ސްޓެންލީ

**ސްޓެން ލީ** (އުފަން ނަމަކީ ސްޓެންލީ މާރޓިން ލީބަރ) ދުނިޔެއަށް އުފަންވީ2018- 28 ޑިސެމްބަރ 1922ގައި ނިއުޔޯކް ސިޓީގައެވެ. ސްޓެން ލީ އަކީ އެމެރިކާގެ މަޝްހޫރު ލިޔުންތެރިއެކެވެ. މަޝްހޫރު އެޑިޓަރެކެވެ.
ކަލާނގެ ވޮޑިގެންވުން

**ކަލާނގެ**

ކަލާނގެ އެއް ވޮޑިގެންވޭތޯ ނުވަތަ ވޮޑިގެން ނުވޭތޯ މިއީ ވަރަށް ކުރީއްސުރެ، ވަރަށް ދުވަސްވަންދެން ކުރެވެމުން އަންނަ ބަހުސްއެކެވެ. 'ކަލާނގެ' ކަމަށް މި ލިޔުމުގައި ބަލާފައިވާނީ، އެންމެ ކަލެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ އެންމެ މައިގަނޑު 3 ދީން ކަމުގައިވާ ޔަހޫދީ ދީނާއި، ނަޞާރާ ދީނާއި، އިސްލާމްދީން ގައި، 'ކަލާނގެ' ކަމަށް އާންމުކޮށް ސިފަކުރާ ގޮތަށެވެ. އެއީ، ކާއިނާތު ޚަލްގުކުރެއްވި ފަރާތްކަމާއި، އެ ފަރާތަކީ، އެންމެ ކުޅުދުންވަންތަ، އެންމެ މޮޅަށް ދެނެވޮޑީގެންވާ، އަދި އެންމެ މާތްވެގެންވާ ފަރާތްކަމަށެވެ. މި ސިފަތަކަކީ އޭގައި،'ލޮޖިކަލީ' ނުކުރެވޭނެ ކަންތައްތައް ފިޔަވައި އެއްވެސް ހައްދެއް ކަނޑައެޅިފައިނުވާ ސިފަތަކެކެވެ. 

މި ލިޔުމުގައި ކަލާނގެ ވޮޑީގެންވާ ކަމުގެ ބަހުސް ބިނާކޮށްފައިވަނީ ހުޅަނގުގެ ފިލޯސީފަގައި އެ ބަހުސް ކުރެވެމުންދާ ގޮތަށެވެ. 

**ކަލާނގެ ވޮޑިގެންވާކަން**

ހުޅަނގުގެ ފަލްސާފާގައި ކަލާނގެ ވޮޑީގެންވާކަމަށް ދަޢުވާކޮށް ގިނަ ހުތްޖަތް ދެއްކޭތޯ ފިލޯސަފަރުން ވަނީ މަސައްކަތްކޮށްފައެވެ. މި ގޮތުން ފާހަގަކޮށްލެވޭ ބައެއް ބަހުސް ތަކުގެ ތެރޭގައި 'ކޮސްމޮލޮޖިކަލް' 'އޮންޓޮލޮޖިކަލް' އަދި 'ޓިލިއޮލޮޖިކަލް' ނަންނަމުގައިވާ ބަހުސް ފާހާގަ ކޮށްލެވެ އެވެ. މިތަނުން ކޮސްމޮލޮޖިކަލް ބަހުސްގައި ކަނލާގެ އެއް ވޮޑިގެންވާކަމަށް ބަހުސްކޮށްފައިވަނީ ކާއިނާތުގެ ހަގީގަތްކަމަށް އަހަރަމެން ގަބޫލުކުރާ ކަންކަމަށް ބަލައިގެންނެވެ. މިސާލަކަށް ކޮސްމޮލޮޖިކަލް ބަހުސްގެ ގެތެރޭގައި އަންނަނިވި ގޮތަށް ކަލާނގެ އެއް ވަކާކަމަށް ބައެއް ފިލޯސޮފަރުން ވަކާލާތުކުރެ އެވެ: އުފެދޭ ކޮންމެ އެއްޗެއް އުފެދެނީ ކޮންމެވެސް އެއްޗެއް މެދުވެރިވެގެންކަމަށް އަހަރަމެންގެ ތަޖުރިބާ ބުނެއެވެ. ކާއިނާތް ނެތުމުގެ ތެރެއިން އަމިއްލައަށް އުފެދިދާނެކަމަކަށް ބުއްދިގަބޫލެއް ނުކުރެވެއެވެ. އެކަމަކު ކާއިނާތް އުފެދުނީ އެހެން ކާއިނާއަތުން ކަމާއި، މި ކާއިނާތް އުފެދުނީ ދެންވެސް އެހެން ކާއިނާއަތަކުން ކަމަށް ބުނާނަމަ، ކާއިނާއަތް ވާ ވުމަށް، ސަބަބެއް ނުވަތަ އެކްސްޕްލަނޭޝަނެއް ދެވެނީކަމަށް ގަބޫލެއް ނުކުރެވެ އެވެ. އެހެންކަމުން، ކާއިނާތް އުފައްދަވާނެ ފަރާތެއް ވެއެވެ. މި ފަދަ ގޮތަކަށް ބަހުސްކޮށްފައިވާ ބައެއް ފިލޯސަފަރުންގެ ތެރޭގައި ޕްލޭޓޯ އާއި އެރިސްޓޯޓްލް އާއި ތޯމަސް އެކްވިނަސް ހިމެނެ އެވެ. 

**ކަލާނގެ ވޮޑީގެން ނުވާކަން**

ކަލާނގެ އެއް ވޮޑިގެން ނުވާކަމަށް ވަކާލާތުކުރާ އެންމެ މަޝްހޫރު ބަހުސް ބިނާވެފައިވަނީ ކާއިނާތުން އަހަރަމެންނަށް ތަޖުރިބާކުރެވޭ ކަމަށް ބުނާ، ނުބައި، ނުލަފާ، ގޯސް ކަންތައްތަކާއި، އަދި ވޭނާ ކެކުޅުންތަކުގެ މައްޗަށެވެ. މި ބަހުސްއަށް އިނގިރޭސިވަހުން ކިޔަނީ 'ޕްރޮބްލަމް އޮވް އީވލް' އެވެ. މިގޮތަށް ވަކާޅާތު ކުރާމީހުން ބުނާ ގޮތުގައި ކަލާނގެއަކީ އެންމެ މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވާ ފަރާތްކަމުގައިވާނަމަ، ދުނިޔޭގައި މިފަދަ ކަންކަންވާކަން ދެނެވޮޑިގެންވާނެ އެވެ. އަދި އެންމެ މާތްފަރާތްކަމުގައިވާނަމަ، މިކަންތައްތައް ނައްތާލަން ނުވަތަ ހުއްޓުވަން ބޭނުންވެވޮޑީގަންނަވާނެ އެވެ. އަދި އެންމެ ކުޅަދުންވަންތަ ފަރާތް ނަމަ، މިކަންތައްތައް ނައްތާލުމުގެ ކުޅަދުންވަންތަކަށް ލިބިވޮޑީގެން ވާނެ އެވެ. ނަމަވެސް މިކަންތައްތައް ވާކަމީ އަހަރަމެން ތަޖުރިބާ ކުރާ ކަންތައްތަކެވެ. އެހެން ކަމުން ކަލާނގެ އެންމެ މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންނެއް ނުވެއެވެ. ނޫނީ، އެންމެ މާތެއް ނޫނެވެ. ނޫނީ، އެންމެ ކުޅަދުންވަންތެއް ނޫނެވެ. ވީމާ، ކަލާނގެ ވޮޑިގެންނެއް ނުވެއެވެ. މި ބުނެވުނީ މި ބަހުސްގެ ލޮޖިކަލް ވައްތަރެވެ. މި ގޮތަށް ވާހާކަދައްކާފައިވާ މަޝްހޫރު ފަރާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ޖޯން ލެސްލީ މެކީ(1917-1981) ހިމެނެ އެވެ.
ޔޯގާ

**ޔޯގާ** އަކީ އިނޑިޔާއިން އުފަންވެފައިވާ ތާރީހީ ރޫހާނީ ފަރިތަކުރުންތަކަކަށް ކިޔާނަމެކެވެ. ޔޯގާގެ އެތައް ބާވަތްތަކެއް ހިމެނިފައިވިޔަސް ކަރްމާ ޔޯގާ، ބާކްތީ ޔޯގާ، ޖްނާނާ ޔޯގާ އަދި ރާޖާ ޔޯގާ ބެލެވިފައިވަނީ އެންމެ މައި މުހިންމު ޔޯގާގެ ބާވަތްތައްކަމުގައެވެ. ޔޯގާ އާއްމުވެފައިވާ ދުނިޔޭގެ އެހެންހިސާބެއްކަމަށް ބެލެވޭ ހުޅަނގުގައި ޔޯގާވަނީ އަސާނާސް (ހަށިގަނޑުގެ ގުނަވަންތައް ވަކިގޮތަކަށް ހަރަކާތްކުރުން) ނުވަތަ ހަތާ ޔޯގާއި ގުޅިފައެވެ. މިކަންވަނީ މީހުންގެ ތެރެޔަށް ކަސްރަތު ހަރަކާތްތަކެއްގެ ގޮތުގައި އާއްމުވެފައެވެ. 

ޔޯގާވަނީ އިލްމީ އުނގެނުމެއްގެ ގޮތުން ވެޑަންޓާ، ހިންދުއިޒަމް، ބުދިޒަމް، ސިޚިޒަމް އަދި އެހެންވެސް ދީނީ އަދި ރޫހާނީ ފަރިތަކުރުންތަކުގައި ވަރަށް ބޮޑު ނުފޫޒެއް ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ފޯރުވާފައެވެ. ޔޯގާ އުފެދިންގެން އައިގޮތާއި މެދު ހިންދީ މުހިއްމު ލިޔުންތައް ބުނެފައިވަނީ ޔޯގާ އުފެދިގެންއައީ އުޕަނިދާޝްސް، ޕަތަންޖާލިގެ ޔޯގާ ސުތްރާ، ބަޤަވާދް ޤީތާ އަދި ހަތާ ޔޯގާ ޕްރަދިޕިކާ އިންނެވެ.

## ޔޯގާ ފަރިތަކުރުމާއި އޭގެ ނިޔަތް
މިޒަމާނުގައި ފަރިތަކުރެވޭ ޔޯގާ ހިމެނެނީ ހިންދުއިޒަމްގެ ފަރާތުން ވާރުތަވެފައިވާ ކަންތައްތަކުގެ މައްޗަށެވެ. އޭގެތެރޭގައި ރަނގަޅު އިބްރަތްތަކާއި، ރަނގަޅުކަންތަކާއި ނުރަނގަޅު ކަންތަކާއި، އަދި ހަށިގަނޑު ރަނގަޅު ބައްޓަމެއްގައި ބެހެއްޓުމަށް ގުނަވަންތައް ވަކިގޮތަކަށް ހަރަކާތް ކުރުމާއި، ރޫހާނީ ފިލޯސަފީއެއްގެ ދަށުން ގުރޫ އެއްގެ އިރުޝާދުގެ ދަށުން ހަމަހިމޭންކަމާއެކު ލަސް ނޭވާލުންތަކަކާއި އެއްކޮށް 

## " ޔޯގާ " މި ލަފްޒު
"ޔޯގާ" މިލަފްޒު އައިސްފައިވަނީ ސާންސްކްރިތް ބަހުންނެވެ.
ވެރިރަށް

**ވެރިރަށަކީ** ކަނޑައެޅިގެންވާ ވަކި ސަރަޙައްދެއްގެ އިދާރީ ކަންތައް ބަލަހައްޓާ މަރުކަޒުތައް ޤާއިމުކުރެވިފައިވާ ޝަހަރެވެ.
ކުރޫފް

thumb|

**ކުރޫފް** (Kurów) އަކީ އިރު ދެކުނު **[[ޕޮލެންޑް]]** ގައި ވާ ވިލެޖެކެވެ. މި ވިލެޖް އޮތީ **[[ކުރޫފްކާ]]** ކޯރުގެ އައްސޭރީގައިވާ ދެ ޝަހަރު ކަމުގައިވާ **[[ޕުލަވީ]]** އާއި **[[ލުބްލިން]]** ގެ ދެމެދުގައެވެ. އަދި މި ވިލެޖަކީ **[[ލުބްލިން]]** ގެ **[[ވޮއިވޮޑްޝިޕް]]** ގައި ހިމެނޭ ވަކި **[[ގެމިނާ]]** އެއްގެ ވެރިކަން ކުރާ ތަނެވެ. ކުރޫފް ގެ އާބާދީގެ ގޮތުގައި 2006 ގައި ރިކޯޑު ކުރެވިފައިވަނީ 2782 މީހުންނެވެ.
ޔުނިޓަރީ ނިޒާމާއި ފެޑެރަލް ނިޒާމުގެ ސަރުކާރު

ދުނިޔޭގެ ގިނަ ގައުމުތަކުގެ ޢާއްމު ސަރުކާރުގެ ތެރޭގައި އިތުރު ސަރުކާރުތަކެއް ހިމެނިގެން ވެއެވެ. މި އިން ކޮންމެ ސަރުކާރަކަށް ހިންގުމުގެ ޤާނޫނީ ބާރާއި އަމިއްލަ ޤާނޫނުތަކެއް ލިބިގެންވެއެވެ. ދުނިޔޭގައި މިއަދު ދެ ނިޒާމެއްގެ ސަރުކާރުތައް ހިނގަމުން ދެއެވެ. އެ ދެނިޒާމަކީ ޔުނިޓަރީ ނިޒާމާއި ފެޑެރަލް ނިޒާމެވެ. މި ނިޒާމުތަކުގެ ސަރުކާރުތަކުގައި ހިމެނިގެންވަނީ މުޅި ޤައުމަށް ފެތުރިފައިވާ މަރުކަޒީ ސަރުކާރަކާއި ގައުމުގެ އެކި ސަރަޙައްދު ތަކުގެ ސަރުކާރު ތަކެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ސްޓޭޓް ސަރުކާރު ތަކާއި ޕްރޮވިންސް ސަރުކާރު ތަކާއި ޑިސްޓްރިކްޓް ސަރުކާރު ތަކާއި ސިޓީ ތަކުގެ ސަރުކާރެވެ. މި ހުރިހާ ސަރުކާރުތަކެއް ވެސް ހިނގަނީ ކަނޑައެޅިފައިވާ ވަކި ރޭވުން ތަކެއްގެ ދަށުންނެވެ. ގިނަ ގައުމުތަކުގެ ސަރުކާރު ހިންގުމުގައި ބޭނުން ކުރެވެނީ އެހެންޏާ ޔުނިޓަރީ ނޫނީ ފެޑެރަލް ނިޒާމެވެ.
## ޔުނިޓަރީ ނިޒާމް

ޔުނިޓަރީ ނިޒާމުގައި މައިގަނޑު ހުރިހާ ބާރުތަކެއް ދެވިފައިވަނީ މަރުކަޒީ ސަރުކާރަށެވެ. ސްޓޭޓް ސަރުކާރާއި ޕްރޮވިންސް ސަރުކާރާއި ރަށްފުށުގެ އިދާރާތައް އުފައްދަނީ މަރުކަޒީ ސަރުކާރުންނެވެ. ލާ މަރުކަޒީ ސަރުކާރުތަކަށް ލިބެނީ މަރުކަޒީ ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން އައްޔަން ވެގެން ލިބޭ ބާރެކެވެ. ފަރަންސޭސި ވިލާތާއި އިޓަލީ ވިލާތާއި ޖަޕާނާއި އިނގިރޭސިވިލާތުގައި އޮންނަނީ ޔުނިޓަރީ ނިޒާމުގެ ސަރުކާރެވެ. ޔުނިޓަރީ ނިޒާމު އޮތް ކަމުގައި ވިޔަސް މި އިން ކޮންމެ ގައުމަކުން ވެސް ބާރުތައް މަރުކަޒީ ކުރުމާއި ލާ މަރުކަޒީ ކުރުމުގައި އަމިއްލަ ހަމަ ތަކެއް ގެންގުޅެއެވެ. ސީނުކަރައާއި އުތުރު ކޮރެއާ އާއި ކިއުބާ ފަދަ ކޮމިއުނިސްޓް ގައުމުތަކުގައި ވެސް އޮންނަނީ ޔުނިޓަރީ ނިޒާމުގެ ސަރުކާރުތަކެވެ.
ކެޓޮވިސް

**ކެޓޮވިސް** އަކީ ރަވާ ކޯރާއި ކްލޮޑްނިކާ ކޯރުގެ ކިނާރާ ގައި އޮތް ޝަހަރެކެވެ. މިއީ ދެކުނު ޕޮލެންޑްގައިވާ ތާރީޚީ ސަރަހައްދެއް ކަމުގައިވާ އަޕަރ ސައިލޭސިއާ އަށް ނިސްބަތް ވާ މުހިއްމު ޝަހަރެކެވެ.
ޔޯގަން ކްލިންސްމަން

**ޔޯގަން ކްލިންސްމަން** އަކީ ޖަރުމަނުގައި އުފެދުނު މޮޅު ފުޓުބޯޅަ ކުޅުންތެރިންގެ ތެރެއިން ފާހަގަ ކޮށްލެވޭ ބަޠަލެކެވެ. 2006 ވަނަ އަހަރު ވޯލްޑްކަޕްގައި ކުޅޭ ޖަރުމަނު ޓީމުގެ ކޯޗަކީ ވެސް ކްލިންސްމަންއެވެ. އޭނާއަކީ 1990 ވަނަ އަހަރު ޗެންޕއަންކަން ހޯދި ޖަރުމަނު ޓީމުގެ މުހިއްމު ކުޅުންތެރިއެކެވެ. އަދި ޔޫރޯ 96 ގެ ތަށި އުފުލާލި ޓީމުގެ ކެޕްޓަން ވެސްމެއެވެ. ކުޅުންތެރިއެއްގެ ގޮތުން ކްލިންސްމަނަކީ ޔޫރަޕްގެ ތަފާތު ކްލަބްތަކަށް ކުޅެފައިވާ މޮޅު ކުޅުންތެރިއެކެވެ. ޖަރުމަނުގެ ގައުމީ ޓީމާ ކްލިންސްމަން ހަވާލުވީ ޔޫރޯ 2004 ގައި ޖަރުމަނަށް ލިބުނު ނާކާމިޔާބަށް ފަހުގައެވެ.
ކޮސްޓަރީކާ ގެ ފުޓުބޯޅަ ޓީމު

އާބާދީ: 4.0 މިލިޔަން

ކުޅުންތެރިން: 66 ހާސް

ފުޓުބޯޅަ ފެޑެރޭޝަން އުފެދުން: 1921 

ފީފާ އާ ގުޅުން: 1927 

ފީފާ ގެ މަގާމު: 26 ވަނަ (މޭ 2006)

ކޯޗު: އެލެގްޒެންޑަރ ގިއުމަރީޒް (ބްރެޒިލް / ކޮސްޓަރީކާ)

ކޮސްޓަރީކާ އަކީ މެދުތެރޭ އެމެރިކާގެ ކުޑަ ގައުމެކެވެ.

## ކުރީގެ ވޯލްޑްކަޕް ނަތީޖާތައް

2002 ވަނަ އަހަރު 19 ވަނަ ޓީމު، 1990 ވަނަ އަހަރު 13 ވަނަ ޓީމު

## 2006 ވަނަ އަހަރުގެ ވޯލްޑްކަޕަށް ކޮލިފައިވީގޮތާއި ޓީމުގެ ޙާލަތު

2006 ވަނަ އަހަރުގެ ވޯލްޑްކަޕަށް ކޮސްޓަރީކާ ކޮލިފައިވީ ކޮންސާކަފް ސަރަހައްދުގެ ތިންވަނަ ޓީމުގެ ގޮތުގައެވެ. 

## 2006 ވަނަ އަހަރުގެ މުހިއްމު ކުޅުންތެރިން

ޓީމުގެ އެންމެ މުހިއްމު ކުޅުންތެރިއަކީ ސްޓްރައިކަރ ޕައޮލޯ ވެންޗޮޕްއެވެ. ވޯލްޑްކަޕް 2006 ހުޅުވަން ކޮސްޓަރީކާ އާ ޖަރުމަނު ބައްދަލުކޮށް 4-2 އިން ޖަރުމަނު މޮޅުވި މެޗުގައި ކޮސްޓަރީކާއިން ޖެހި ހަމައެކަނި 2 ގޯލް ޖަހާފައިވަނީ ވެސް ހެރެދިއާނޯގެ ފޯވަޑް ވެންޗޮޕްއެވެ.
އިކުއެޑޯރ ގެ ފުޓުބޯޅަ ޓީމު

އާބާދީ: 13.2 މިލިޔަން

ކުޅުންތެރިން: 1.0 މިލިއަން

ފުޓުބޯޅަ ފެޑެރޭޝަން އުފެދުން: 1925

ފީފާ އާ ގުޅުން: 1926

ފީފާ ގެ މަގާމު: 39 ވަނަ (މޭ 2006)

ކޯޗު: ލުއިސް ފެރްނާންޑޯ ސުއަރޭޒް (ކޮލަމްބިއާ)

އިސްޕޭނު ބަހުން ވާހަކަ ދައްކާ އިކުއެޑޯރަށް ފުޓުބޯޅައިގެ ހުނަރުތައް ލިބުނީ ވެސް އިސްޕޭނު މީހުންގެ ފަރާތުންނެވެ.

## ކުރީގެ ވޯލްޑްކަޕް ނަތީޖާތައް
2002 ވަނަ އަހަރު 24 ވަނަ ޓީމު

## 2006 ވަނަ އަހަރުގެ ވޯލްޑްކަޕަށް ކޮލިފައިވީގޮތާއި ޓީމުގެ ޙާލަތު

2006 ވަނަ އަހަރުގެ ވޯލްޑްކަޕަށް އިކުއެޑޯރ ކޮލިފައިވީ ދެކުނު އެމެރިކާ ސަރަހައްދުގެ 3 ވަނަ ޓީމުގެ ގޮތުގައެވެ. 

## 2006 ވަނަ އަހަރުގެ މުހިއްމު ކުޅުންތެރިން

ޓީމުގެ އެންމެ މުހިއްމު އެއް ކުޅުންތެރިއަކީ ކުއިޓޯގެ ސްޓްރައިކަރ އޮގަސްޓިން ޑެލްގާޑޯ އެވެ. ވޯލްޑްކަޕް 2006 ގެ 2 ވަނަ މެޗުގައި ޕޮލެންޑް އަތުން 2-0 އިން އިކުއެޑޯރ މޮޅުވި މެޗުގެ ދެވަނަ ލަނޑު ޖެހީ ވެސް ޑެލްގާޑޯ އެވެ. ފުރަތަމަ ލަނޑު ޖަހާފައިވަނީ އަލްސާދު ގެ ފޯވަޑް ކާރލޮސް ޓެނޯރިއޯ އެވެ.
ޕޮލެންޑް ގެ ފުޓުބޯޅަ ޓީމު

އާބާދީ: 38.6 މިލިޔަން

ކުޅުންތެރިން: 980 ހާސް

ފުޓުބޯޅަ ފެޑެރޭޝަން އުފެދުން: 1919 

ފީފާ އާ ގުޅުން: 1923 

ފީފާ ގެ މަގާމު: 29 ވަނަ (މޭ 2006)

ކޯޗު: ޕަވެލް ޖެނާސް (ޕޮލެންޑް)

އިރުމަތީ ޔޫރަޕުގެ ބޮޑު ގައުމެއް ކަމަށްވާ ޕޮލެންޑަކީ ކުރިން ޔޫރަޕުގެ ފުޓުބޯޅައިގެ ބޮޑު ބާރެކެވެ. 

## ކުރީގެ ވޯލްޑްކަޕް ނަތީޖާތައް

2002 ވަނަ އަހަރު 25 ވަނަ ޓީމު، 1986 ވަނަ އަހަރު 14 ވަނަ ޓީމު، 1982 ވަނަ އަހަރު 03 ވަނަ ޓީމު، 1978 ވަނަ އަހަރު 05 ވަނަ ޓީމު، 1974 ވަނަ އަހަރު 03 ވަނަ ޓީމު، 1938 ވަނަ އަހަރު 11 ވަނަ ޓީމު

## 2006 ވަނަ އަހަރުގެ ވޯލްޑްކަޕަށް ކޮލިފައިވީގޮތާއި ޓީމުގެ ޙާލަތު

2006 ވަނަ އަހަރުގެ ވޯލްޑްކަޕަށް ޕޮލެންޑް ކޮލިފައިވީ ޔޫރަޕުގެ ގްރޫޕް 6 އިން ދެވަނަ ހޯދައިގެން "ބެސްޓް ރަނަރސްއަޕް" ޓީމެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ވޯލްޑްކަޕް 2006 ގެ 2 ވަނަ މެޗުގައި ޕޮލެންޑް ވަނީ އިކުއެޑޯރ އަތުން 2-0 އިން ބަލިވެފައެވެ.

## 2006 ވަނަ އަހަރުގެ މުހިއްމު ކުޅުންތެރިން

ޓީމުގެ އެންމެ މުހިއްމު އެއް ކުޅުންތެރިއަކީ ސްޓްރައިކަރ މެސިޔެ ޒުރޮވްސްކީ އެވެ.
ޕޯޗުގަލް ގެ ފުޓުބޯޅަ ޓީމު

**ޕޯޗުގަލް ގެ ފުޓުބޯޅަ ޓީމުން** މިހާތަނަށް އެއްވެސް ބޮޑު މުބާރާތެއް ކާމިޔާބު ކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.
ސަމާ

ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހަތްކޮޅު ނަގާ ފެންވަރުގެ ރަސްމަތިފުށުގެ ބޭފުޅުންގެ އަނބި އަނބި ކަނބަލުން ރައްކައުވުމުން ބާއަވާ ކުޅިވަރު ތަކެއް.  ދަނޑިބެރު ޖެހުމާއި ދުންމާރި ތާޅަފިލލި ފުމުން، އަދި ބަޑި ޖެހުމާއި ސަފުސާންލުން މީގެ ތެރޭ ހިމެނެއެވެ.  ފަހަކަށް އައިސް، ފުރަދާނަ ބޭކަލުންނާއި ވަޒީރު ބޭކަލުންގެ އަނބީން ވިހެއިމުންވެސް ސަމާ އާދެ އެވެ.  ރަސްމަތިފުށުގެ ސަމާ ހަތް ދުވަހަށް ދެމި އޮވެއެވެ.
ފަލަސްތީނުގެ މިނިވަންކަމާއި ޖުލައި 26

ދިވެހިރާއްޖެ އަކީ އަބަދުވެސް ފަލަސްތީނަށް ތާއީދުކުރަމުން އަންނަ ގައުމެކެވެ. ފަލަސްތީނުގެ ގެއްލިފައިވާ މިނިވަންކަމާއި ނިގުޅައިގަނެވިފައިވާ ހައްގުތައް ފަލަސްތީނުގެ ރައްޔިތުންނަށް އަލުން ހޯދައިދިނުމަށް ބައިނަލްއަގުވާމީ ފޯރަމްތަކުގައި އެންމެ ބޮޑަށް ވާހަކަދައްކާ ގައުމުތަކުގެ ތެރޭގައި ދިވެހިރާއްޖެ ވެސް ހިމެނެއެވެ. 

ދިވެހިން ފަލަސްތީނުގެ ރައްޔިތުންނަށް ކުރަމުން އަންނަ ތާއިދު މި ހިސާބުގައި އޮތް އިރު މި ދެބައިމީހުން ވެސް މިނިވަންކަމާ ގުޅޭ ކަންތައްތަކުގައި އެއް ދުވަހެއް ހިއްސާކުރަން ޖެހުމަކީ މިހާރު ވަރަށް ގާތުގައި އޮތް ކަމެކެވެ. ދިވެހި ރާއްޖޭގެ މިނިވަން ދުވަހަކީ ޖުލައި މަހުގެ 26 ވަނަ ދުވަހެވެ. ފަލަސްތީނުގެ ރައްޔިތުންގެ މިނިވަންކަމާ އަދި ފަލަސްތީނާއި އިޒްރޭލުގެ މެދުގައި ކުރިއަށްދާ މައްސަލަތަކާ މެދު ރައްޔިތުންގެ ފެންނަ ނުފެންނަ ވޯޓެއް ނެގުމަށް މިހާރު ހަމަޖެހިފައިވާ ތާރީހަކީ ކުރިއަށް އޮތް ޖުލައިމަހުގެ 26 ވަނަ ދުވަހެވެ.
ކުޅުދުއްފުށި (ހދ. އަތޮޅު)

ކުޅުދުއްފުށްޓަކީ **ހދ. އަތޮޅުގެ** ވެރިކަންކުރާ ރަށެވެ. އަދި ކުޅުދުއްފުއްޓަކީ ރާއްޖޭގެ އުތުރުގައި އޮތް އެންމެ މީހުން ގިނަ ރަށެވެ. މާކެޔޮޅުކަމުދިޔުމާއި ބޯޓުދަތުރުކުރުން މިއީ  މިރަށުގެ މީހުން އާމްދަނީ ހޯދުމަށް ކުރާ މަސައްކަތްތަކުގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވޭ ދެމަސައްކަތެވެ. މީގެއިތުރުން މިރަށަކީ ރޯނުވެށުމަށް އެންމެ މަޝްހޫރު މީހުން ތިބި ރަށްކަމަށް ފާހަގަ ކުރެވިފައިވާ ރަށެވެ. މިރަށުގެ މީހުން ދިރިއުޅުމަށް ކުރާ އެހެނިހެން މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ވަޑާންކުރުމާއި، ރޭނުމާއި، ސިމެންސީގެ މަސައްކަތާއި، ކަނބުރުވެރިކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.

ޤުދުރަތީ ޙާދިސާތަކުގެ ތެރެއިން 1812 ، 1819 އަދި 1821 މިއަހަރުތަކުގައި އައި ގަދަ ވަޔާއި ވިއްސާރައިގެ ތޫފާން ތަކުގައި މިރަށަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ގެއްލުން ލިބުނުކަމަށްވެއެވެ. ކޭލަކުނު ތަޅާލި ވިއްސާރައިގައި ވެސް ބޮޑެތި ގެއްލުން ތަކެއް ލިބުނު ކަމަށް ތާރީޚް ބުނެއެވެ. 

މިރަށަށް ޚާއްޞަ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި މިރަށުގައި ކުޅެވޭ ޘަޤާފީ ކުޅިވަރު ތަކުގެ ތެރެއިން ދަމުހިނގުން (ނުވަތަ މާލިކުޅިވަރު) ފާހަގަ ކޮށްލެވެއެވެ. މިކުޅިވަރު މިހާރު ކުޅެ އުޅެނީ ބޮޑުޢީދު ކަހަލަ މުނާސަބަތު ތަކުގައެވެ. މީގެ އިތުރުން، މިރަށުގައި ތައްޔާރުކުރާ ހާލުފޮޅިއާއި މަސްބޮނޑިއަކީ މިރަށަށް ޚާއްޞަ ކެއުމުގެ ދެބާވަތެކެވެ.
އަގީދާ

އަގީދާ އަކީ އިންސާނާ އީމާންވާ ކަންތައްތަކަށް ކިޔާ ނަމެވެ.
މިނިސްޓްރީ އޮފް އިކޮނޮމިކް ޑިވެލޮޕްމެންޓް އެންޑް ޓްރޭޑް

މިނިސްޓްރީ އޮފް އިކޮނޮމިކް ޑިވެލޮޕްމެންޓް އެންޑް ޓްރޭޑް
ފަސީ

***އަޙްމަދު ފަސީޙު***، އާއްމުކޮށް ކިޔާ ނަމުންނަމަ ފަސީ އަކީ މިއުޒިކީ އާއިލާ އަކަށް އުފަން ދިވެހި ރައްޔިތެކެވެ. އެނގިފައިވާ މަޢުލޫމާތުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެނގެނީ ފަސީގެ ފުރަތަމަ ގިޓާރ ފިލާވަޅު ނަގައިފައިވަނީ މީނާގެ އުމުރުން ހަމަ އެންމެ 4 އަހަރުގައިކަމެވެ. ފަސީގެ މިޔުޒިކީ ހަޔާތުގެ ފެށުންކަމުގައި ބެލެވެނީ މީނާގެ މަދަރުސީ ހަޔާތުގައި ގިޓާ ކުޅުމުގެ ރޮނގުންނާއި ލަވަކިޔުމުގެ ރޮނގުން ލިބިފައިވާ ފާހަނަގަ ކޮށްލެވޭ ކާމިޔާބީ ތަކެވެ. މަދަރުސީ ދަޢުރު ނިމިގެން އައި ދުވަސްވަރު ފަސީ އަށް އެންމެ ސަމާލުކަމެއް ދެވުނީ "ހެވީ މެޓަލް" މިޔުޒިކަށް ކަމުގައިވެއެވެ.

ދިވެހި ޒުވާނުންގެ މެދުގައި "ހެވީ މެޓަލް" އާއި "ރޮކް މިޔުޒިކް" މަޝްހޫރު ކޮށް ދިން ޒުވާނަކީ ފަސީ އޭ ބުންޏަސް އެ ވާހަކަ ދޮގު ކުރާނެ މީހަކު ހުންނާނެ ކަމަށް އަޅުގަނޑު ނުދެކެމެވެ. ދިވެހި ރާއްޖޭގައި ބޭއްވުނު އެންމެ ފުރަތަމަ "ރޮކް މިޔުޒިކް" ޝޯވ، ***ޕެއިންޓެޑް ސައުންޑް އިލޫޝަން*** (Painted Sound Illusion) ރާވައި އިންތިޒާމް ކޮށްފައި ވަނީ ވެސް ފަސީއެވެ.  އަޙްމަދު ފަސީޙް އަކީ  ދިވެހި ޒުވާނުންގެ މެދުގައި ނަމޫނާ އެއް ކަމުގައި ބެލެވޭ ލާމަސީލު ޒުވާނެކެވެ.

ފަސީގެ ހަޔާތުގައި އެއްމެ ފާހަނގަ ކޮށްލެވޭ ކާމިޔާބީއެއްގެ ގޮތުގައި އޭނާ ދެކެނީ ލަންޑަން ގައި ބޭއްވުނު ***އެމަރޖެންޒަރ ފެސްޓިވަލް*** (Emergenza festival ) ގައި ފެބްރުއަރީ 2006ގައި އޭނާ ކުޅުނު ޝޯވ އެވެ.

## ފަސީގެ ބޭންޑް (ފަސީ ލައިވް)

ފަސީގެ ބޭންޑް އުފެދިފައިވަނީ 2004 ގަ މެލޭޝިޔާ ގައެވެ. ފަސީ، ބެންޑުގެ އެންމެ މައި މީހާ ވަނީ މީގެ ކުރީގައި އެތަށް ބޭންޑަކަށް ކުޅެދީފައެވެ. އައްޑިހައިގެ އަހަރު ތަކު ގައި ފަސީ ސްކޫލުން ފަށައިގެންނެވެ. އޭރަށް ފަހު ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެތަށް ބޭންޑަކާއި އެއްކޮށް އެކި ބާވަތުގެ މިއުޒިކު ވަނީ ކުޅެފައެވެ.

1996 ގައި ފަސީ މެލޭޝިއާއަށް ދިރިއުޅުން ބަދަލުކޮލިއެވެ. ކިޔެވުމަށެވެ. އެތާގައި ވަރަށް ގިނަ މެލޭޝިޔާ ގެ ފަންނާނުންނާއި އެކު ފަސީ ކުޅުނެވެ. ސްޓޫޑިއޯ ގަޔާއި ލައިވް ކޮންނެވެ. އެންމެ ފަހުން ގޮސް ފަސީގެ އަމިއްލަ ބޭންޑެއް އުފައްދާ ގަޑި ޖެހުނީ އެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ފަސީ ބޭންޑުގައި އުޅުނީ **[[ރިފޫ]]** ކިޔާ ދިވެހި ބޭސިސްޓެކެވެ. އަދި ޑިސްޓާ ކިޔާ އިންޑޮނޭޝިއަން ޑްރަމަރެކެވެ. މިބޭންޑު މެލޭޝިއާގެ އެކި ކްލަބް ތަކުގައި އާދައިގެ މަތިން ރޮކް، މެޓަލް އަދި ބްލޫސް މިއުޒިކް ކުޅެމުން ގެންދިޔައެވެ.

ފަސީގެ ތިންވަނަ އަލްބަމް، **ކްރޫސިންގ** ނެރުނީ މެލޭޝިޔާގެ މައްޝޫރު ކުލަބެއް ކަމުގައި ވާ ބެކްޔާޑް ޕަބުގައެވެ. އޭރު ބޭސް ކުޅުނީ **އައްޔަ** އެވެ. އަދި ޑްރަމްސް ކުޅުނީ **އިއްބެ** އެވެ. މިއަށް ފަހު މިބޭންޑް ވަރަށް ގިނަ ތަންތާގައި ކުޅެން ފަށިއެވެ. ޝޮޕިންގ މޯލް ތަކުގަޔާއި ޕަވާރ ރިކޯޑް އައުޓުލެޓް ތަކުގަޔާއި މައްޝޫރު ޕަބް ތަކުގަޔާއި އެކި އެކި މިއުޒިކް ފެސްޓިވަލް ތަކުގައެވެ.

މިހާރު ފަސީގެ ބޭންޑުގައި ތިބެނީ އިލްސައިޓުގެ ކުރީގެ ބޭސް ކުޅުންތެރިޔާ، **އައްޑޮ**، އާއި ޑްރަމަރަކަށް **އިއްބެ** އަދި ފަސީއެވެ. މިބޭންޑަށް މިހާރު ކިޔަނީ **ފަސީ ލައިވް** އެވެ.

## އިއްބެ

## އައްޑޮ

މިޒުވާން ފަންނާނު އިޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއަށް މަޝްހޫރުވެފައިވަނީ އިލްސައިޓް ނަމަކަށް ކިއުނު ބޭންޑުންނެވެ. މީނާ އަކީ އެބޭންޑުގެ ބޭސް ގިޓަލިސްޓެވެ.

ޤިސްމު:މިއުޒިކް
ޤިސްމު:ދިވެހި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދާއިރާ
ޒޫން

ޒޫން އަކީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބޮޑު ކޮމްޕިއުޓަރ ޕްރޮގްރާމް އުފައްދާ ކުންފުނި ކަމަށްވާ މައިކްރޯސޮފްޓްގެ އުފެއްދުމެކެވެ.
ގަންސް އެން ރޯސަސް

**ގަންސް އެން ރޯސަސް** އަކީ 1980ގެ ފަހުގެ އަހަރުތަކުގައި އާއި 1990ގެ ކުރީކޮޅުގައި މަޝްހޫރުވެގެން ދިޔަ އެމެރިކާގެ "ހާރޑް ރޮކް" ބޭންޑެކެވެ. 1987 ގައި މިބޭންޑުގެ ފުރަތަމަ އަލްބަމް "އެޕެޓައިޓް ފޯރ ޑިސްޓްރަކްޝަން" އާއި އެކު މުޅިދުނިޔޭގެ މަޝްހޫރު ކަން ހޯދިއެވެ. 1991ގައި ޖެހިޖެހިގެން ނެރުނު ދެ އަލްބަމް ކަމުގައިވާ "ޔޫޒް ޔުއަރ އިލިއުޝަން I" އަދި "ޔޫޒް ޔުއަރ އިލިއުޝަން II" އާއި އެއްވާމެއްގައި ދެމުން އައި ޝޯވ ތައް މި ބޭންޑް ހޯދި މަޝްހޫރުކަން އެއް ހަމައެއްގައި ހިފަހައްޓައި ދިނެވެ. ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 90މިލިއަނަށް ވުރެ ގިނަ އަލްބަމް ވިއްކާފައިވާ **ގަންސް އެން ރޯސަސް** އަކީ މިއަދު ގިން ބަޔަކު ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި އެމެރިކާގެ އެންމެ ކާމިޔާބު "ހާރޑް ރޮކް" ބޭންޑު ތަކުގެ ތެރެއިން ގުނާލެވޭ މަޝްހޫރު ބޭންޑެކެވެ.

1980ގެ ގަދަފަދަ "ހެވީ މެޓަލް" އާއި "ހާރޑް ރޮކް" ދާއިރާގެ ތެރެއިން މުޅިން އާ ނަމަވެސް ފާހަނގަ ކޮށްލެވޭ އަހަރުތަކަކަށް ބޭންޑުގެ މިޔުޒިކީ ސްޓައލާއި، ސްޓޭޖް މަތިން ދައްކަމުން ދާ ހުނަރު ތަކާއި ދައްކަމުން ދާ މަންޒަރުތަކުގެ ސަބަބުން  މިބޭންޑަށް ވަދެވުނެވެ. އެދުވަސްވަރުގެ މިޔުޒިކް ވިޔަފާރީގައްޔާއި، ވީޑިއޯ ޗާރޓްތަކުގައި އަދި ރޭޑިއޯ ސްޓޭޝަންތަކުގައި އެންމެ މަޝްހޫރުކަމާއި އެކު ހިނގަމުން އައީ ގްލެމް މެޓަލް ނަމަކަށް ކިޔާ މިޔުޒިކީ ބާވަތެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް **ގަންސް އެން ރޯސަސް** އުފަންވުމާއެކު ދުނިޔެއަށް ސްލީޒް ރޮކް މަޝްހޫރުވެ އާއްމުންގެ ގިނަ ބަޔެއްގެ މަޤްބޫލުކަން ހޯދިއެވެ. 1987 ކުން 1993 ކަށް ބެލެވިފައިވަނީ  **ގަންސް އެން ރޯސަސް** ގެ ރަން ދަޢުރު ކަމުގައެވެ. އާދެ! މިޔުޒިކީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ މަތީ އުޑުގައި މި ބޭންޑް ފިޔަ ޖަހާލި އަހަރުތައް ކަމުގައެވެ. ނަމަވެސް ހިތާމައަކީ ބޭންޑުގެ މެމްބަރުންގެ ހިޔާލު ތަފާތުވުންތައް ގިނަވެގެން ދިއުމެވެ. އެކި އެކި މެމްބަރުން މަސްތުވާތަކެއްޗާއި ދިމާލަށް އެނބުރުމުގެ ސަބަބުން އެކުގައި މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ރޫޙު ގެއްލިގެން ދިޔުމެވެ. ގަންސް އެން ރޯސަސް ފެށުނީއްސުރެ މިއަދާހަމަ ފައިތިލަ ސާބިތުކޮށްގެން ހުރެވުނު ހަމައެކަނި މެމްބަރަކީ ބޭންޑުންގެ މައި ލަވަ ކިޔުންތެރިޔާ **[[އެކްސެލް ރޯސް]]** އެވެ.
މާއެނބޫދޫ (ދ. އަތޮޅު)

މާއެބޫދޫ އަކީ ދ. އަތޮޅުގައި އޮންނަ ރަށެކެވެ. ނައިބް ތުއްތު ފަސްތާނުލެވިފައި ވަނީވެސް މިރަށުގައި އެވެ. މިރަށަކީ ތައުލީމީ ދަރިން ގިނަ ރަށެކެވެ. ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެކަކީ ޢަބުދުއް ސައްތާރު ޢަބުދުލް ޙަމީދު އެވެ.
އަ ބަގްސް ލައިފް

**އަ ބަގްސް ލައިފް** އަކީ ޕިކްސަރ އެނިމޭޝަން ސްޓޫޑިއޯސް އިން އުފައްދައި **ވޯލްޓް ޑިޒްނީ ޕިކްޗާރސް** އާއި **ބުއޭނާ ވިސްޓާ ޑިސްޓްރިބިއުޝަންސް** ގުޅިގެން ރިލީޒް ކޮށް ފައިވާ ކޮމްޕިޔުޓަރ އެނިމޭޓެޑް ކާރޓޫނު ފިލްމެކެވެ. އެމެރިކާގައި މި ފިލްމު ރިލީޒްކުރެވިފައުވަނީ 14 ނޮވެމްބަރ 1998 ގައެވެ. އަދި ޔޫ.ކޭ ގައި ރިލީޒް ކުރެވުނީ 5 ފެބްރުއަރީ 1999 ގައެވެ. މިއީ ޑިޒްނީ/ޕިކްސަރ ގެ ދެވަނަ ފީޗާ ފިލްމެވެ. މިފިލްމު ޑައިރެކްޓް ކޮށްފައިވަނީ ޖޯން ލެސެޓަރ އެވެ.

## ކާރޓޫނުގެ ކްރޫ

## ޝަހްސިއްޔަތު ތަކަށް އަޑު އަޅާފައިވާ ތަރިން
[frame|left|ފްލިކް - [pavement ant|ޕޭމަންޓް ހިނި]]

* ފްލިކް - ޕޭމަންޓް ހިނި - ޑޭވް ފޮލޭ
* ހޮޕަރ - މަސްކާށި ދޫނި - ކެވިން ސްޕޭސީ
* ޕްރިންސަސް އެޓާ - ޕޭމަންޓް ހިނި - ޖޫލިޔާ ލުއިސް ޑްރޭފަސް
* ޑޮޓް - ޕޭމަންޓް ހިނި - ހެއިޑެން ޕެނެޓިއަރ
* ކުއީން - ޕޭމަންޓް ހިނި - ފިލިސް ޑިލަރ
* މޯލްޓް - މަސްކާށި ދޫނި - ރިޗާރޑް ކައިންޑް
* ސްލިމް - ވޯކިން ސްޓިކް - ޑޭވިޑް ހައިޑް ޕިއަރސް
* ހެއިމްލިޗް - ކޮކާ ފަނި - ޖޯ ރޭންފްޓް
* ފްރޭންސިސް - ލޭޑީ ބާރޑް ބީޓްލް - ޑެނިސް ލިއެރީ
* ޖިޕްސީ - އެމްޕަރަރ މޮތް - މެޑެލިން ކާން
* ޓަކް އަދި ރޯލް - ޕިލްބަގް - މައިކަލް މެކް ޝޭން
* ރޯސީ - ކަޅު ހުވަފަތް މަކުނު - ބޯނީ ހަންޓް
* ޕީ.ޓީ. ފްލީ - ފްލީ - ޖޯން ރެޓްޒެންބަރގަރ
* މެނީ - ޕްރޭއިންގ މެންޓިސް - ޖޯނަތަން ހެރިސް
* ޑިމް - ބީޓްލް - ބްރެޑް ގެރެޓް
* މރ. ސޮއިލް - ޕޭމަންޓް ހިނި - ރޮޑީ މެކް ޑޮވެލް
* ތޯރނީ - ޕޭމަންޓް ހިނި - އެލެކްސް ރޮކޯ
* ޑރ. ފްލޯރާ - ޕޭމަންޓް ހިނި - އެޑީ މެކް ކްލަރގް
* ކޯރނީލިއސް -ޕޭމަންޓް ހިނި ޑޭވިޑް އޮސްމާން
* ލީޑް ބްލޫ ބެރީ ސްކައުޓް/ އެހެނިހެން އަޑުތައް - އޭޝްލީ ޓިސްޑޭލް

## އަދި އިތުރަށް ބައްލަވާލައްވާ
* ވާދަވެރިކަން އޮތް މިފަދަ އެހެނިހެން ކާރޓޫނުތައް
* މިކާރޓޫނުގައި އުޅޭ ޝަހްސިއްޔަތު ތަކުގެ ލިސްޓް

## އިތުރު ފާލަންތައް
* ޕިކްސަރ ވެބްސައިޓް
* 
* 
* 
* 
*
ކާރސް (ކާރޓޫނު ފިލްމު)

މިފިލުމު ފުރަތަމަ ދައްކާފައިވަނީ ލޮވޭސް މޮޓޯރ ސްޕީޑްވޭ ގައި 26 މޭ 2006ގައެވެ. އެއީ ކޮންކޯރޑް، ނޯތްކެރޮލައިނާގައެވެ.

## ވާހަކަ
thumb|302px|left|ވާތްފަރާތުން ކަނާތް ފަރާތަށް: ޗިކް ހިކްސް، ލައިޓްނިންގ މެކްކުއީން އަދި ދަ ކިންގ.

## ޕްރޮޑަކްޝަން

## ބެލުންތެރިންގެ ނަޒަރު

## ގުޅިފައިވާ ބައެއް ކުރުފިލްމު
### ވަން މޭން ބޭންޑް
*ހަގީގީ މަޒުމޫނު: [[ވަން މޭން ބޭންޑް (ކާރޓޫނު ފިލްމު)]]*
ކާރސް ގެ ޑީވީޑީ އާއެކު "ވަން މޭން ބޭންޑް" ވަނީ ހިމަނާފައެވެ. މިއީ 2005ގައި ޕިކްސަރއިން ނެރުނު ކުރު ފިލްމެކެވެ.

### މެޓަރ އެންޑް ދަ ގޯސްޓްލައިޓް
ކާރސް ގެ ޑީވީޑީ އާއެކު "މެޓަރ އެންޑް ދަ ގޯސްޓްލައިޓް" ވަނީ ހިމަނާފައެވެ. 

## އުޅަނދުތަކާއި އަޑުއަޅާފައިވާ މީހުން



##
ރެޓަޓުއީ

## ކާސްޓް
### މުހިންމު ކެރެކްޓަރ ތައް

### އެހެނިހެން ކެރެކްޓަރ ތައް
* ވިލް އަރނެޓް ހޯރސްޓް ގެ ބައި
* ޖޭމްސް ރެމަރ ލެރޯސް ގެ ބައި
* ޖޯން ރެޓްޒެންބާގާ މުސްތަފާ ގެ ބައި
* ޓެޑީ ނިޔުޓަން ޓެލޮން ލެބަރތް ގެ ބައި
* ބްރެޑް ބާރޑް as އެމްބްރިސްޓަރ ގެ ބައި
* ތޯމަސް ކެލަރ ޑައިނިންގ ޕެޓްރަން ގެ ބައި

## އިތުރު ފާލަންތައް
* ރަސްމީ ވެބްސައިޓް
* 
* 
*
ދަ ލަޔަން ކިންގ

**ދަ ލަޔަން ކިންގް**އަކީ ޑިޒްނީ ގެ ފަރާތުން ނެރުނު 32ވަނަ ކާރޓޫނު ފިލްމެވެ. އަދި މުޅި ޔޫ.އެސްގައި ނެރެވުނު ކާރޓޫން ފިލްމުތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ މޮޅު 3 ވަނައެވެ. މިފިލްމު ބިނާކޮއްފައި ވަނީ އެފުރިކާގައި އުޅޭ ސިމްބާ ނަމަކަށް ކިޔާ ޅަ ސިންގާއެއްގެ މައްޗަށެވެ. މިވާހަކަ ބިނާކޮށްފައި ވަނީ މީނާ ހަޔާތުގައި ދިމާވި ދަތިތަކާ އޭނާއަށް ހަޔާތުގެ ގަދަފަދަ ރާޅުތަކާ ޒަލްޒަލާތައް ކަޑައްތުކޮށް އޭނާއްށް ހައްޤު ވެރިކަމުގެ ތަޙްތު އޭނާ ހޯދާގޮތުގެ މައްޗަށެވެ. ށައްކެއް ނެއްގޮތުގައި މިފިލްމު ވަނީ 1960ގައި ނެރެވުނު ސިލްސިލާ ފިލްމު ކިމްބާރ: ދަ ވައިޓް ލަޔަން އާގުޅުވާފައެވެ. ނަމަވެސް ޑައިރެކްޓަރުން ވަނީ މި ހަޤީގަތާ ގެކޮޅުހަދާފައެވެ.
ސްޕައިޑަރ މޭން (ފިލްމު)

{{Infobox Film
| name           = ސްޕައިޑަރ މޭން
| image          = Spiderman movie.jpg
| caption        = ސްޕައިޑަރ މޭން ގެ އިޝްތިހާރު ކުރެވުނު ޕޯސްޓަރެއް
| director       = ސޭމް ރެއިމީ
| producer       = ސްޓެން ލީJoseph M. Caracciolo
| writer         = **ކޮމިކް ފޮތް:**ސްޓެން ލީސްޓީވް ޑިޓްކޯ**ސްކްރީން ޕްލޭ:**ޑޭވިޑް ކޯޕް
| starring       = ޓޯބީ މެގުއެއަރވިލެމް ޑެފޯކިރްސްޓެން ޑަންސްޓްޖޭމްސް ފްރެންކޯ
| music          = ޑެނީ އެލްފްމަން
| cinematography = ޑޮން ބާރގަސް
| editing        = އާރތާ ކޮބާރންބޮބް މޮރޮއުސްކީ
| distributor    = ކޮލަމްބިއާ ޕިކްޗާރސްސޮނީ ޕިކްޗާރސް އެންޓަރޓެއިންމެންޓް
| released       = 3 މޭއި 2002
| runtime        = 121 މިނެޓް.
| country        = ޔޫ.އެސް.އޭ
| awards         = 1 Saturn Award2 MTV Movie Awards
| language       = އިނގިރޭސި
| budget         = ލަފާ ކުރެވޭގޮތުގައި $139,000,000