Kakadayan Tagayo Victoria, Labuan

Kakadayan Tagayo Victoria, monoroinsan nogi nga otutunan sabaagi **Kakadayan Tagayo Labuan** toi ko' miampai otigas nopo nga **Labuan**, nopo nga iso ibu kota Wilayah Persekutuan Labuan id Malaysia, songinan pulou id labus koibutan Borneo. Poinladsong iti id pisuk ponong kabaatan kosilahon Labuan om ngaran Melayu dau nopo nga Bandar Victoria, koubasan nopo nga gunoon montok mamantang do pomorintaan Ratu Victoria. Kakadayan diti nopo nga watas kakadayan tagayo id piolitan do kakadayan tagayo Victoria di lobi alaab om kahangkum no do Tuundorongon Kapal Rahat Labuan, iso tuundorongon kapal rahat taralom i oumolig sabaagi kinoyonon kopoundolihan toponsol montok Brunei Darussalam, koibutan Sarawak om kotonobon Sabah. Piolitan politik kakadayan tagayo diti nopo nga mantad do Financial Park id ponong kabaatan gisom Kerupang id ponong koibutan. Kogumuan do kinoyonon komersial nopo nga poinladsong id kabaatan kotonobon, miampai Taman Kewangan nopo nga poinladsong id zon tionon laid. Kogumuan do wilayah suai nopo nga haro kawalayan laid, miampai piipiro tionon kiharo-haro nopo nga poinladsong miinsomok do Kelab Golf Labuan. Tanah di au pinokianu kawagu om kinoyonon pointalun kakal, lobi-lobi po id ponong kabaatan zon sikul, iso kokompungan tokoro di pogulu po. Kinoyonon kitalun om kisakot nopo nga poinsomok do Labuan Paragon (AZ Hotel & Pangsapuri Servis) om UTC (Pasar Tagayo Labuan), i baino nopo nga noontok do panagadan talun, om piipiro nogi kinoyonon talun om sakot id kosilahon do Taman Financial.

## Etimologi
Victoria nopo nga pinungaranan mantad do Ratu Victoria, songulun ratu do Empayar British om British Malaya mantad di 20 Mahas 1837 gisom do 22 Milatok 1901.
Ogumu bagas surupu do Empayar British nogi nga momoguno do ngaran diti - Poomitanan nopo nga pogun Victoria id Australia. 

## Sajara

Mantad po di abad ko-15, kinoyonon kakadayan tagayo, kohompit no boogian suai do Labuan nopo nga id siriba do Empayar Brunei. Nokotimpuun o sajara maamaso pinatahak o pulou diti di Sultan Omar Ali Saifuddin II kumaa British. Rodney Mundy, songulun pogawai susumangod rahat British nopo nga sinumolowot do pulou diti maya do ngaran di Ratu Victoria. Pulou diti nopo nga nion do Jepun mantad do 3 Milatok 1942 gisom do Mahad 1945 om notadbir sabaagi do soboogian mantad do unit susumangod Borneo Koibutan do Susumangod Jepun ko-37. Maamaso Pisangadan do Labuan, pinoidu iti do Divisyen 9 do Tinimungan Imperial Australia maamaso 10 Mahas 1945 om pinoili id siriba do Pontadbiran Susumangod British gisom do 15 Madas 1946, soira pinosuang id suang do Koloni Mahkota Borneo Koibutan. Maamaso dii, kerajaan Koloni Mahkota nopo nga minomonsoi kawagu do kogumuan infrastruktur i naraag maamaso do pisangadan. Potilombus, nosiliu o pulou diti sabaagi soboogian mantad do pogun Sabah om Malaysia maamaso di toun 1963 pogulu pinatahak do Sabah o pulou diti kumaa kerajaan porsokutuan maaamaso toun 1984. Noisytihar iti sabaagi longkod kousinan labus tisan sompomogunan om zon pomudagangan obibas maamaso di toun 1990 montok monguhup pongingkakatan do Victoria.

## Ekonomi

Produk tapangkal i posoliwanon id Labuan om maan eksport maya Tuundorongon Kapal Rahat Labuan npo nga kohompit no do kopra, gata om sagu. Tuundorongon diti nopo nga poinladsong id teluk waig taralom sandad hinonggo milo mundorong o kapal tu' oumolig mantad tongus taufan. Kapal di kaanu kasagaan do sumuang nopo nga kohompit no do kontena, pukal om nogi kargo am. Jeti tapangkal nopo nga soninaru 244 meter miampai rinalom 8.5 meter om milo poposuang do kapal gisom do 16,000 DWT. Kiwaa apat dermaga do hiti. Kiwaa lobi kuang 15,600 m² pointounda id suang do poopian poingukab, duo gudang om kinoyonon kontena. Kinoyonon 10,000 m² om gudang nopo nga pointounda id labus do tuundorongon. Ginumu di kosuang nopo nga  100,000 TEU kargo kontena sontoun. Limo jeti posondii nopo nga winonsoi: Jeti Shell i abaal id suang do petroleum; Jeti Bijih Besi; Jeti Metanol; om duo jeti gandum om luong labus tisan rahat i lohowon sabaagi do Jeti Pangkalan Bekalan Asia om Jeti Kilang Tepung Sabah.

Taman Financial Victoria i poingompud id Ralan Merdeka nopo nga popoion do tinimungan labus tisan rahat bank sompomogunan, insurans om syarikat amanah. Victoria nopo nga hab ponokodung labus pesisir montok ababayan miak om gas waig id suang do kinoyonon diti. Maamaso di toun 2012, populasi do Victoria nopo nga soginumu lobi ko' 85,000 miampai somok do sampapas nopo diolo nga nokorikot mantad do kinoyonon suai id Malaysia om mantad Brunei Darussalam. Kiwaa diwan konvensyen miampai 1,500 tirikohonon misampaping do longkod pomoomolian di tagayo; i mombontuk do kompleks nokoburu i kaanu popoingkawas do status Victoria id suang do Longkod Kousinan Labus Tisan Rahat Sompomogunan.

## Iklim
Victoria, Labuan nopo nga kinoyonon miampai iklim talun rasam tropika (Af), montok somok toinsanan do Malaysia gama do sinodu di osomok do Khatulistiwa, miampai suhu di akawas om rasam di ogumu poingompus toun. Miagal do toinsanan kakadayan tagayo om pekan miampai do iklim diti, aiso timpu magadau om suhu id kakadayan tagayo nopo nga lobi kuang 27.8 °C (82.0 °F), om purata rasam monikid toun nopo nga 3,413 milimeter (134.4 in).

## Pionitan Sompomogunan

### Piompinayan kakadayan tagayo
Victoria nopo nga haro iso kakadayan piompinayan:

*  Xianning, China

## Sukuon
*