Watas Cork

**Watas Cork** () nopo nga watas bobos tagayo om bobos ponong kabaatan id Ireland, pinungaranan mantad do kakadayan Cork, kakadayan koduo bobos tagayo id pogun diti. Poinladsong id wilayan Munster om Wilayah Kabaatan. Kakadayan tagayo nopo nga Mallow, Macroom, Midleton, om Skibbereen. Gisom do 2022, watas diti nopo nga kiwaa 584,156 populasi, poposiliu do watas diti sabaagi watas kotolu bobos togumu mogigion id Ireland.  Majlis Watas Cork nopo nga pihak kikuasa songkinoyonon montok watas dii, om  Majlis Kakadayan Cork montadbir do kakadayan Cork om id posorili dau. Tulun-tulun id Cork di otutunan kopio miagal do i Michael Collins, Jack Lynch, Roy Keane, Sonia O'Sullivan, Cillian Murphy om Graham Norton.

Mirontob o Cork miampai apat watas suai: Kerry id kabaatan, Limerick id koibutan, Tipperary id koibutan kosilahon om Waterford id kosilahon. Watas diti nopo nga soboogian do padang sakot Golden Vale mantad do Kanturk id koibutan kumaa do Allihies id kabaatan. Wilayah kabaatan kotonobon kohompit no Cork Kotonobon, nopo nga iso ririkoton do tutumombului id Ireland, otutunan miampai kotogisan di mogiraarapang om monumen megalitik, om sabaagi titik kotimpuunon montok Ralan Atlantik Olias. Institusi id taang kotolu bobos tagayo id pomogunan nopo nga Universiti Kolej Cork, i pinotimpuun di toun 1845, om populasi mokiikinobos soginumu lobi kuang 22,000. Industri songkinoyonon om majikan kohompit no syarikat teknologi Dell EMC, upis do Eropah Apple, om koperasi susu miampai sanganu nopo nga momuumutanom Dairygold.

Watas diti nopo nga otutunan sabaagi "watas susumangod", ngaran di pinatahak di Raja Henry VII mantad England montok monokodung, id suang do pogumbalan aiso naanu-anu maamaso panangadan di toun 1491, Perkin Warbeck, i minamarait sabaagi Richard om Shrewsbury, Duke of York.

## Politik om pomorintahan
Kinoyonon kerajaan songkinoyonon id watas Cork om kakadayan Cork nopo nga todbiron do pihak kikuasa songkinoyonon Majlis Watas Cork om Majlis Kakadayan Cork. Sinimbanan o rontob montok duo kinoyonon diti do ponimbanan rontok Cork 2019. Watas diti nopo nga soboogian mantad Wilayah Kabaatan om haro limo mongobi id  Pitimbungakan Wilayah Kabaatan.

Montok pomilian do Dáil Éireann, kakadayan om watas diti nopo nga nabaagi kumaa limo kinoyonon momili : Cork Kosilahon, Cork Koibutan-Pintangaan, Cork Koibutan-Kotonobon, Cork Kabaatan-Pintangaan and Cork Kabaatan-Kotonobon. Minogiampai yolo montok popotonduliu do 18 timbalan (TD) kumaa Dáil. Iti nopo nga boogian id kinoyonon momili id Kabaatan montok pomilian Eropah.

## Geografi

Cork nopo nga watas bobos tagayo id Ireland tumanud do kinoyonon, om i bobos tagayo mantad onom watas Munster tumanud do populasi om kinoyonon. Tumanud do bancian di toun 2022, populasi montok pointongkop watas nopo nga 584,156 tulun. Cork nopo nga watas kumoduo-bobos togumu id Pogun dii, om watas kotolu bobos togumu mogigion id pulau Ireland.

Watas Cork nopo nga poinladsong id provinsi Munster, mirontob miampai Kerry id kotonobon, Limerick id koibutan, Tipperary id koibutan kosilahon om Waterford id kosilahon. Miilang o watas diti do rontob konuluhan di misuai miampai do Tipperary om Kerry. Bontuk do turos pomogunan id piolitan do Kerry nopo nga nobontuk di 360 om 374 riong toun di nakatalib, sabaagi soboogian mantad koiongkawasa banjaran MacGillycuddy's Reeks om Nulu Caha. Nokoindalan iti maamaso timpu Devonian soira Ireland nopo nga soboogian mantad tindal benua di lobi agayo om poinladsong id kabaatan khatulistiwa.Topografi timpak om dolungan id kinoyonon diti nopo nga kikowoowoyoon do rabung di otidong i nobontuk maamaso timpu Hercynian, id timpu kolopion om pombontukan nuluhon lobi kuang 300 riong toun di pogulu.

Duo nohopod om apat baroni kisajara nopo nga poinladsong id watas dii—i bobos togumu mantad hinggo-hinggo watas id Ireland. Hali pia baroni dii nopo nga noiktiraf miampai rasmi sabaagi unit, au no gunoon iti montok tudu pontadbiran. Status rasmi diolo nopo nga pinokito do Pason Ngaran Kinoyonon i winonsoi mantad po di toun 2003, hinonggo ngaran rasmi baroni Ireland nopo nga pinatayad. Daerah ini mempunyai 253 paroki awam. Townlands nopo nga boogian geografi bobos tokoro i notakrif miampai rasmi id Ireland, miampai lobi kuang 5447 kinoyonon kakadayan id watas dii.

### Nuluhon om habitat tana takawas

Konuluhan id watas dii nopo nga nokoingkawas id suang do timpu pombontukan nuluhon lobi kuang 374 gisom 360&nbsp;riong toun di pogulu om kohompit no do Slieve Miskish om Nulu Caha id Semenanjung Beara, Nulu Ballyhoura i mirontob miampai Limerick om Nulu Shehy i kisuang do Knockboy (706 m), timpak bobos takawas id Cork.Nulu Shehy nopo nga poinladsong id piolitan do Kerry om milo rikoton mantad do Priests Leap, miinsomok miampai kokompungan Coomhola. Kinoyonon tana takawas Ballyhoura, Boggeragh, Derrynasaggart om Mullaghareirk minomoruhang do julat habitat i norubaan id watas diti. Habitat nopo nga oponsol id tana takawas kohompit no paya selimut, rumun, tasik glasier, om padang sakot tana takawas. Cork nopo nga haro timpak watas ko-13 bobos takawas id Ireland.

### Bawang om tasik

Tolu bawang i otutunan sabaagi Bandon, Blackwater, om Lee, om dolungan diolo monguasai do  Cork taatanga. Habitat id dolungan om tapatau oluyudan kohompit do talun, paya, pakis, om padang kisakot watu kapur i ogumu o kawo poingion. Lumuyung o bawang Bandon maya piipiro kakadayan, kohompit noDunmanway id kotonobon do kakadayan Bandon sobolum lumuyung kumaa Tuundorongon Kapal Rahat Kinsale id kotogisan kabaatan. Lough rahat Cork nopo nga kohompit no Lough Hyne om Lough Mahon, om watas diti nopo nga kiwaa ogumu tasik tongokoro. Iso kinoyonon di nobontuk id kopitongkiadan do Bawang Lee kumaa rapang wayaan i kawaya do pulau kitalun, mombontuk 85 hektar tana paya did posorili do kotolunan Cork. Agensi Pongumoligan Winoun Posorili nopo nga pinopoindalan do pongintangan pomowoigan id Watas Cork id pialatan do toun 1995 om 1997, i minongintutun do 125 bawang om 32 tasik i poinghompit do kooturan

### Tana om talun
Miagal do kogumuan boogian id Munster, ogumu tana pomutanaman di oruak id Cork, om nogi ogumu o paya om tana hobut. Lobi kuang 74, 000 hektar tana hobut id Cork, miampai 9.8% mantad ginayo do tana watas diti. Cork nogi nga haro boogian takawas id suang do talun pogun, miampai lobi kuang  kinoyonon montok talun om kokoyuan, mombontuk 11.6% mantad ginumu pointongkop pogun om lobi kuang 12% mantad kinoyonon tana Cork. Iti nopo nga ponokowalai montok iso boogian kolimpupuson do talun sandad id Ireland om Eropah.

### Mamaamasi tolias
Gagak berkerudung, *Corvus cornix* nopo nga tombolog koubasan, lobi-lobi no id kinoyonon do miinsomok miampai kotogisan. Gama do komilaan tombolog diti montok (soroinsan-insan) mangakan do tanak kambing tokoro, pinimpatai o tombolog id Watas Cork diti momoguno sinapang maamaso timpu nokoburu diti. Iso koleksi alga marin nopo nga pinosuang id herbarium jabatan botani id Universiti College Cork. Soboogian mantad kotogisan Kabaatan Kotonobon nopo nga kinoyonon ririkoton montok mogintong do tombolog di ingkuri no okito, miampai Cape Clear sabaagi kinoyonon tapangkal montok mogintong do tombolog. Pulau diti nogi nga ponokowalai montok iso mantad piipiro koloni gannet id posorili do Ireland om UK. Garit kotogisan Cork nogi nga pioniton miampai mogintong do sada paus, om piipiro kokitanan do sada paus sirip, jerung mogunsinidang, paus perintis, paus minke om spesies suai.

### Garit kotogisan

Cork nopo nga haro landskap konuluhan om apatau miampai ogumu kotogisan om piras rahat poingompus do kotogisan. Kabaatan kotonobon Ireland nopo nga otutunan kopio id boogian do semenanjung om piipiro id Cork kohompit no Semenanjung Beara, Sheep's Head, Mizen Head, om Brow Head. Brow Head nopo nga titik bobos kabaatan tana tagayo Ireland. Ogumu o pulau id labus kotogisan watas, lobi-lobi po id labus do Cork Kotonobon. Carbery's Hundred Isles nopo nga pulau id posorili do *Long Island Bay* om *Roaringwater Bay*.

Fastnet Rock nopo nga poinladsong id Rahat Atlantik 11.3&nbsp; km kabaatan tana tagayo Ireland, poposiliu do titik bobos kabaatan Ireland. Ogumu pulau di otutunan id Cork, kohompit no do Bere, Pulau Besar, Sherkin om Cape Clear. Miampai pangaga'an  garit kotogisan, Cork nopo nga iso mantad tolu watas i kiwaa garit kotogisan bobos tanaru id Ireland, miampai do Mayo om Donegal. Cork nogi nga iso mantad tolu watas i mirontob miampai duo kinoyonon kiwaig - Rahat Celtic id kabaatan om Rahat Atlantik id kotonobon.

## Sasakayon
Sasakayon toponsol id Cork nopo nga miagal do:

* **Tawan:** Tutubpoon Kapal Tulun Sompomogunan Cork
* **Rail:** Iarnród Éireann's InterCity, Komuter om servis koritapui Freight 
* **Sea:** Tuundorongon Kapal Rahat Cork id Cork Harbour

## Tulun
Ngaran paganakan di koubasan id watas diti nopo nga Barry, Buckley, Callaghan, Connell, Connor, Crowley, Lynch, McCarthy, Murphy, O'Leary, O'Sullivan, Sheehan, Walsh, om Fitzgerald (i kotohuri miampai torbitan Norman).

## Intangai nogi

* Cork University Hospital Group

## Sukuon

## Toud

* 
* 
* 
* 

## Noputan labus
 

* Cork County Council
* Guide to County Cork for Tourism & Business