Wenedyk

**Wenedyk** jo planowa słowjańsko-romaniska rěc.

## Alfabet a wugronjenje

Wenedyk wužywa samske pismiki ako Pólšćina:

:**A Ą B C Ć D E Ę F G H I J K L Ł M N Ń O Ó P R S Ś T U W Y Z Ź Ż**

Teke, su sedym zuki pisane z dwěma pismikoma:

:**Ch Cz Dz Dź Dż Rz Sz**

Wenedyk se rowno ako Pólšćina wugronijo. Pśizukowanje zwětšego jo na drugu slědnu złožku. Prepozicija a pronomen bu ako jadne słowo wobjadnowałej, tak jolic  pronomen ma jano jadnu złožku, prepozicija se pśizukujo.

## Gramatika

Wenedyk njama artikeli, słowa ako nimske "ein" a "der", "die", "das". To jo wažna diferenca z  drugimi Romaniskimi rěcami a teke z planowymi rěcami ako na pś. Esperanto a Ido. Pśicyna jo až Pólšćina a nejmjeńše druge Słowjańske rěcy njamaju toś te słowa, a rowno we wulgarnej Łatyńšćinje wóni hyšći njejsu byli.

Słowa we Wenedyku mógu wěcej formow měś. Engelske słowa maju jano mało (**cat, cat's, cats; work, working, works, worked**), ale we Wenedyku wjele formow eksistěrujo źož Engelšćina wužywa druge słowa, ako prepozicije abo modalne werby. We paźe nomenow, pronomenow a adjektiwow toś te formy se mjenjuju "pady". Wenedyk ma tśi pady:
* *direktny pad*: wužywany za subjekt ale teke direktny objekt sady. W saźe: ***Miej poterz'' leże ''libier*** "Mój nan cyta knigły", *Miej poterz* "mój nan" a *libier* "knigły" stoj w direktnem paźe. 
* *genitiw*: wužywany jolic Engelšćina wužywa **'s** abo **of**, na pś.: **siedź ''potrze*** "stoł *nana*", *'rzejna *Anglie*** "kralowna ''Eengelskeje''".
* ''datiw'': wužywany jolic Engelšćina wužywa (abo móžo wužywaś) **to**, na pś.: **Da *mi* ił libier** "Daj ''mě'' knigły", **Da *mi* łu** "Daj ''mě'' jo".
Wenedyk teke ma ''wokatiw'' (wužywany až něchten wołał). Cesto ma samsku formu ako direktny pad, ale nic pśecej: **O potrze!** "nano!"

Eksistěruju tśi [[genus]]y a styri [[deklinacija|deklinacije]] (z rozdźělnej wašnju twórjenja  formow). Wóni su wjelgin pódobne ako deklinacije w Łatyńšćinje:
* ''prědna deklinacija'' wopśimjejo wše słowa na **-a**, nejmjeńše tych su [[femininy|feminine]];
* ''druga deklinacija'' wopśimjejo zwětšego [[maskuliny|maskuline]] a [[neutrum|srjejźne]] słowa kótarež na [[konsonant|konsonanśe]] kóńce. To jo měšańca drugeje a stwórteje deklinacije we Łatyńšćinje;
* ''tśeśa deklinacije'' wopśimjejo zwětšego feminine słowa kótarež na měkem konsonanśe kóńce;
* ''stwórta deklinacija'' wopśimjejo słowa na **-ej**, což pětu deklinaciju Łatyńšćiny wótpowědujo.

===Pronomeny===
Tu slědujo tabela [[pronomen]]ow (słowa ako **ja, ty, my, wóni**, atd.) we Wenedyku:



===Werby===
[[Werb]]y teke maju wjele formow. Kuždy pronomen ma swójsku formu:
:**jemu** &ndash; (ja) lubujom
:**jemasz** &ndash; (ty) lubujoš
:**jema** &ndash; (wón/wóna) lubujo
:**jemamy** &ndash; (my) lubujomy
:**jemacie** &ndash; (wy) lubujośo
:**jemą** &ndash; (wóni) lubuju

Nejmjeńše [[tempus]]y maju specialne formy:
:**jemar** &ndash; lubowaś
:**jemu** &ndash; (ja) lubujom
:**jemawa** &ndash; (ja) jo lubował
:**jemie** &ndash; (ja) som lubował(a)
:**joru jemar** &ndash; (ja) budu lubowaś
:**jemaru** &ndash; (ja) budu lubować
:**jemarsi** &ndash; (ja) bych lubował(a)
:**jem** &ndash; lubuj!
:**jemęć** &ndash; lubujucy
:**jematy*' &ndash; lubowany

== Lisćina słowow ==

Słowowa lisćina Wenedyka, publikowana w interneśe, ma wěcej ako 4000 słowow. Toś ta tabela 30 słowow pokaza kak Wenedyk wupada pśirownujucy z drugimi Romaniskimi rěcami:



==Pśikład (Wóścenas) ==
<blockquote>
*Potrze nostry, kwały jesz en czałór, sąciewkaty si twej numię.* <br />
*Owień twej rzeń.* <br />
*Foca si twa włątać, komód en czału szyk i sur cierze.* <br />
*Da nów odzej nostry pań kocidzany.* <br />
*I dziemieć nów nostrze dziewta, komód i nu dziemiećmy swór dziewtorzór.* <br />
*I nie endycz nosz en ciętaceń, uta liwra nosz dzie mału.* <br />
*Nąk twie są rzeń i pociestać i głurza, o siąprz. Amen.*
</blockquote>

==Žrědła==

*[http://szkolazklasa.gazeta.pl/szkolazklasa/1,58420,1905232.html Dorota Gut: *Now@ Mow@*], *Wiedza i Życie*, februar 2004 
*[https://web.archive.org/web/20131031141934/http://homepages.uni-tuebingen.de/tilman.berger/Publikationen/BergerPlansprachen.pdf Berger, Tilman - Vom Erfinden slavischer Sprachen] (PDF) 
*[http://fakty.interia.pl/ciekawostki/news/swiat-gdzie-polska-nie-jest-polska,1184900 Ziemowit Szczerek: *Świat, gdzie Polska nie jest Polską''], Interia.pl, 26 september 2008 

## Eksterne wótkaze

* Wenedyk