Błota

**Błota** ( *Spreewald*) - su gólna krajina w Dolnej Łužycy wokoło Sprjewinych tšugow.

## Wažnosći
Błota su ako wjelike strony nižynow tak teke historiska a kulturna krajina na krotkem zajtšu 
Bramborskeje. Wažne su how tšugi a groble, kótare maju žrědło we Sprjewi pśi Brjazynje a se zjadnośiju w Starem Škódowje. Serby, ako bydle w Błotach, su twarili kanały, Błota su něnto wětše ako něga. Mjazy kanałami jo bagnišćo. Błota su wjelgin wažne a zajmne za pśijaśelow pśirody, ornitologow a teke za turistow.

## Geografija
Błota su we wokrejsach Sprjewja-Nysa, Górne Błota-Łužyca a Dubja-Błota, wobstoje z Dolnych a Górnych Błotow. Pódpołdnjowa granica Górnych Błotow jo łužyski granicny nasyp. Na pódpołnocy jo góla wokoło Luboraza. Na pódzajtšu a na pódwjacorje njejo granica Górnych Błotow kradu wustajona. Wót Lubina gronimy wó Dolnych Błotach. W Lubinje eksistěrujo jano jadna rěcyna wótnoga Sprjewi. Akle pód Lubinom eksistěruju tšugi a groble pśi Nowsańskem jazorje.
Tšugi a groble su 970 km dłujke.
Za regionalne góspodaŕstwo jo se załožyło “Wirtschaftsraum Spreewald” ako zjadnośeństwo. Wikowarje pśedawaju górki, kśěn a druge regionalne produkty. W EU ma mě “Błota” šćit za “Wirtschaftsraum”, kótary jo wětšy ako pśirodne Błota.

Błota su 3.173 km² wjelike a maju 285.000 wobydlarjow. Wažne městna su Tšupc, Lubin, Lubnjow, Lědy, Wětošow, Borkowy.

## Stawizny
We jadnom wulicowanju cart jo wórał swójo polo. Ale ten woł jo jano stojał, tak jo ten cart chyśił šapku za nim. Woł jo se zapłošył a jo wšuźi ganjał a z tym jo zwórał cełe Błota. 

Z takeju powěsću Serby su wopytali nastaśe Błotow rozkłasć.

Ale wědomnostniki maju teke pśirodne wujasnjenje za to ako su Błota nastali.:
W lodowej dobje jo se Sprewja rozpśestrěła do wjele tšugow, a tak su Błota nastali. 
W Błotach njedaju góry wuše ako sto metrow.

## Wjedro
Wjedro jo dobre za turisty w nalěśu, lěśu a nazymje. Temperatury su mjazy 5° C a 30&nbsp;°C we tom casu. Ale w zymje mjazy –10&nbsp;°C a 0&nbsp;°C. Dešća jo 550 mm/m² wob lěto..

## Pśiroda
W Błotach eksistěrujo 18.000 družynow zwěrjetow a rostlinow.
1991 su dostali Błota wót UNESCO titel "biosferowy rezerwat".

## Žywjenje
Domy w Błotach su na wětšy part z drjewa - bolane domy a wobwězbowe domy. Typiske su teke kšywa, ako su natwarjone ze słomu abo ze sćinu. Pókóńce stej wupyšnjone z głowu wužowego krala. Za Serbow to jo symbol gluki. Take pyšnjenje na domach su znamje Błotow.
Głowny wobchad Błotow jo na wóźe z cołnami. We cełych Błotach su cołny z motorom zakazane. Wuwześe wobstoje na dłymokich tšugach a za bury. Na drogach a sćažkach móžoš derje kólasowaś, dokulaž w Błotach njedajo žedne wětše góry.
Wjele městow móžośo z awtom dośěgnuś, ale młoge městna jano z cołnom.
Cołnujo se nejcesćej z wjasłom. To jo žerź (4m) kótara štapijo do wódy (wóda njejo dłymoka, cesto jano 20 cm - 200 cm)
a pón wótstarcyś se dalej. Na Lědach jězdźi wót apryla až do oktobra postowy cołn. To jo jadnorazne w Nimskej.

## Za turistow
Turisty mógu tam same padlowaś abo w kupce cołnowaś, kólasowaś a se pśechójźowaś.
Pśiroda jo wjelgin rědna a jadnorazna w Nimskej.

## Glědaj teke
* http://www.spreewald.de
* http://www.spreewald-info.com

## Žrědła
Meine Lausitz/ Moja Łužica, Christian Schneider, Ludowe nakładnistwo Domowina, 2000, Bautzen