Elizabeth Agyemang

**Elizabeth Agyemang** (ba naŋ dɔge 13 Mɛnoɔre 1949) e la Ghana pɔleteesa a da e Ghana begemaale die mɛmba. Ona la areko Oforikrom gbandige a Ashanti irigyiŋ poɔ, Ghana. O e la a Wɔɔ paati mɛmba ane a Ashanti irigyiŋ dɛpete Minisa, Ghana.

## Nyɔvore Piiluu ane Ganzanne
Ba da dɔge la Agyemang Kotei poɔ a Ashanti Irigyiŋ poɔ, Ghana. O taa la tekyɛrre sɛtefekate ‘A’. O nyɛ la a sɛtefekate 1971 poɔ. O meŋ la nyɛ la nɛɛsɛre sɛtefekate yi a Alexandria Hospital Virginia poɔ, USA. A ŋaa da eɛ la 1989 poɔ.

## Dompole
A yi Gyɛnoɔre 2005 te tɔ Gyɛnoɔre 2017, Elizabeth areko la a Oforikrom gbandige a Ashanti irigyiŋ poɔ, Ghana. O da di la o begemaale die kogi ne 58,812 nuuri yi 90,333 nuuri naŋ neɛ soŋ o gbandige poɔ.

Maakye 2017 poɔ, Yidaandɔɔ Nana Akufo-Addo, da pore o la a o dɛpete irigyinal minisare pie na kaŋa naŋ na poɔ o gɔmenante poɔ. A Ghana begemaale die Appointment Committee da peɛre o la kaa nyɛ ana kyuu na ne o zu eŋɛ. A committee da sage de o la, a toɔle o yuori ko a begemaale die speaker ka a begemaale die na baare tu a sagebo yeltuuri kyɛlɛɛ.

## Nuuri Neɛbo
Ba da ɛlɛte la Agyemang ka o e begemaale die mɛmba ko a Oforikrom gbandige a Ashanti Irigyiŋ poɔ, Ghana a fɔrɔ soba eŋɛ a 2004 Ghana gyɛmaa zaa nuuri neɛbo eŋɛ. O da di la a Wɔɔ paati yuori eŋɛ. O gbandige da paale la a 36 begemaale die kogiri yi a kogiri 39 a Wɔɔ paati naŋ di ana nuneɛ na poɔ ko a Ashanti Irigyiŋ. A Wɔɔ paati da di la 129 begemaale die kogiri yageroŋ lantaa yi kogiri 230. Ba da ɛlɛte o la ne 47,388 nuuri yi 71,594 nuuri zaa lantaa naŋ neɛ. A ŋaaŋ da manne ne la 66.2% yi a nuuri zaa naŋ lantaa neɛ. Ba da ɛlɛte o la kyɛ bare Minir Abdullah Dawood naŋ e a People's National Convention, Abofra George Cudjoe naŋ e a Kataweɛ paati bie ane Adelaide Borden naŋ e a Convention People's Party bie. A bama nyɛɛ 2,516, 21,056 ane 634 nuuri seŋ anaŋ tutaa lɛ yi a nuuri zaa naŋ neɛ. A ama manne ne la 3.5%, 66.2%, 29.4% ane 0.9% seŋ anaŋ tutaa lɛ yi a nuuri zaa naŋ meɛ soŋ.

2008 poɔ, o da di la a gyɛmaa zaa nuuri neɛbo a Wɔɔ paati yuori eŋɛ ko ana gbandige na ne o zu. O gbandige da poɔ la a 34 begemaale die kogiri yi a kogiri 39 a Wɔɔ paati naŋ di ana nuneɛ na poɔ ko a Ashanti Irigyiŋ. A Wɔɔ paati da di la 109 begemaale die kogiri yageroŋ yi a kogiri 230 poɔ. Ba da ɛlɛte o la ne 40,704 nuuri yi a 64,538 nuuri zaa lantaa naŋ neɛ soŋ. A ŋaaŋ da manne ne la 63.07% yi a nuuri zaa lantaa naŋ neɛ soŋ. Ba da ɛlɛte o la kyɛ bare Munir Abdullah Dawood naŋ e a People's National Convention bie, Terlabi Ebenezer Okletey naŋ e a Kataweɛ paati bie ane Afful Hayfor naŋ e a Convention People’s Party bie. A bama nyɛɛ 1,120, 21,572 ane 1,142 nuuri seŋ anaŋ tutaa lɛ yi a nuuri zaa lantaa naŋ neɛ soŋ. A ama da manne ne la 1.74%, 33.43% ane 1.77% seŋ anaŋ tutaa lɛ yi a nuuri zaa lantaa naŋ neɛ soŋ.

2012 poɔ, o da di la a gyɛmaa zaa nuuri neɛbo la maaleŋ ko anaŋ gbandige na ne o zu. Ba da ɛlɛte o la ne 58,812 nuuri yi a 90,333 nuuri zaa naŋ lantaa neɛ soŋ. A ŋaaŋ da manne ne la 65.11% nuuri zaa naŋ lantaa neɛ soŋ. Ba da ɛlɛte o la kyɛ bare Awidu Gariba naŋ e Kataweɛ paati bie, Raphael Brobbey naŋ e a Progressive People's Party bie, Salifu Zakari naŋ e a Convention People's Party bie, Faustina Adjei naŋ e a Kataweɛ paati bie ane Nana Osei Tutu Prempeh naŋ e sommeŋɛ bie. A bama nyɛɛ 29,393, 1,246, 311, 419 ane 152 nuuri seŋ anaŋ tutaa lɛ yi a nuuri zaa naŋ neɛ soŋ. A ama da manne ne la 32.54%, 1.38%, 0.34%, 0.46% ane 0.17% seŋ anaŋ tutaa lɛ yi a nuuri zaa naŋ neɛ soŋ.

## Meŋɛ Nyɔvore
Agyemang be la kultaa die ane biiri bata. O e la kiristabie.

## Sommo Yizie