Emmanuel Asamoah Owusu-Ansah

**Emmanuel Asamoah Owusu-Ansah** (17 Gyoonoɔre 1939 – 22 gyoone 2012) da e la lɔɔyɛ ane Ghana pɔleteesa ko a Ghana Republic. Ona da la begemaale die mɛmba naŋ areko Kwabre West gbandige a Ashanti Irigyiŋ poɔ, Ghana a begemaale die anaare ane anuu eŋɛ a Ghana republic anaare eŋɛ. O da e la mɛmba ko a Wɔɔ paati.

## Nyɔvore Piiluu ane Ganzanne
Ba da dɔge la Owusu-Ansah 17 Gyoonoɔre 1939 poɔ. O baa la Bomso naŋ peɛle Kodie, teŋɛ kaŋa naŋ be a Ashanti Irigyiŋ poɔ, Ghana. O da e la sakuubie ko a University of Ghana (UG). O taa la Bakyila of Science degeree economics poɔ yi a yuniveniti. O nyɛ la a degeree 1967 poɔ. O meŋ da la e la sakuubie ko The Hague naŋ be Netherlands poɔ. A yi be, o nyɛ la masa degeree Public Administration eŋɛ. A ŋaaŋ da e la 1974 poɔ. O meŋ da la e la sakuubie naŋ baare a Ghana School of Law. O nyɛ la Bakyila lɔɔ degeree yi a  sakuuri 1986 poɔ.

## Dompole
Owusu-Ansah da e la lɔɔyɛ karegyuu. Ona da la a judicial gansɛgerɛ a Judicial Service eŋɛ.

## Politikal Dompole
Owusu-Ansah da e la mɛmba ko a Wɔɔ paati. O leɛ la begemaale die mɛmba a yi Gyɛnoɔre 2005 saŋa na o naŋ da wa di a gyɛmaa zaa nuneɛ a Disembare 2004 eŋɛ. O da la kpɛ la ɔfere o buyi soba eŋɛ. Ona da la a MP ko a Kwabre West gbandige. Ba da ɛlɛte o la ka o e begemaale die mɛmba ko ana gbandige ŋa a begemaale die anaare ane a anuu soba eŋɛ, a Ghana republic anaare poɔ. 

## Nuneɛ
Ba da ɛlɛte la Owusu-Ansah ka o e begemaale die mɛmba ko a Kwabre West gbandige naŋ be a Ashanti Irigyiŋ poɔ, Ghana, o fɔrɔ soba eŋɛ a 2004 Ghana gyɛmaa zaa nuneɛ eŋɛ. O da die la a Wɔɔ paati yuori eŋɛ. O gbandige da paale la a begemaale die kogiri 36 yi a kogiri 39 poɔ a Wɔɔ paati naŋ da di ana nuneɛ na poɔ ko a Ashanti Irigyiŋ. A Wɔɔ paati da di la 128 begemaale die kogiri yageroŋ yi a 230 kogiri poɔ. Ba da ɛlɛte o la ne 26,700 nuuri yi a 31,746 nuuri lantaa neɛ soŋ. A ŋaaŋ da manne ne la 84.1% yi a nuuri lantaa neɛ soŋ. Ba da ɛlɛte o la kyɛ bare Gabriel Amakye naŋ e a Kataweɛ paati bie.  Amakye nyɛ la 5,046 nuuri yi a nuuri lantaa neɛ soŋ. A ŋaaŋ da manne ne la 15.9% yi a nuuri lantaa neɛ soŋ.

2008 poɔ, o da di la a gyɛmaa zaa nuneɛ a Wɔɔ paati yuori eŋɛ, ko ana gbandige na ne o zu. O gbandige da paale la a begemaale die kogiri 34 yi a kogiri 39 poɔ a Wɔɔ paati naŋ di ana nuneɛ na poɔ, ko a Ashanti Irigyiŋ. A Wɔɔ paati da die begemaale die kogiri 109 yageroŋ yi a 230 kogiri poɔ. Ba da ɛlɛte o la ne 27,460 nuuri yi a 33,516 nuuri lantaa neɛ soŋ. A ŋaaŋ da manne ne la 81.93% yi a nuuri lantaa neɛ soŋ. Ba da ɛlɛte o la kyɛ bare Joseph Boache Danquah naŋ e a People's National Convention bie, Pius Opoku Boateng naŋ e a kataweɛ paati bie, Osei Kwadwo naŋ e a Reformed Patriotic Democrats ane Akua Donkor naŋ e sommeŋɛ bie. A bama da nyɛɛ 3,329, 0, 729 ane 1998 seŋ anaŋ tutaa lɛ, yi a nuuri lantaa neɛ soŋ. A ama da manne ne la 9.93%, 0%, 2.18% ane 5.96% seŋ anaŋ tutaa lɛ yi a nuuri lantaa neɛ soŋ.

## Meŋɛ Nyɔvore
Owusu-Ansah da e la kiristabie ane Presbyterian ŋmempuoro. O da be la kultaa die poɔ ane biiri banuu.

## Kũũ̃
Owusu-Ansah kpie la Korle-Bu Teaching Hospital poɔ saŋa na o naŋ da le 22 gyoone 2012 poɔ.

## Kaa kyɛ meŋ nyɛ

* MPs ba naŋ ɛlɛte a 2004 Ghana begemaale die nuneɛ eŋɛ yoe pɛll
* MPs ba naŋ ɛlɛte a 2008 Ghana begemaale die nuneɛ eŋɛ yoe pɛll

## Sommo Yizie