Neesim Suurili

**Neesim Suurili** (An-Nur ٱلنُّور)

Suurili ŋɔ maa wuhirila fukumsi shεŋa din be ninsalinim’ ʒiʒiinitali puuni, ni di ni tu kamaata ni bɛ gu bɛ ninsalitali shεm.

## Aaya nima
Aaya nima:

## Aaya nima
Aaya nima:

*1. Suurili m-bɔŋɔ ka Ti (Tinim’ Naawuni) siɣisi li na, ka zali li (di fukumsinim’) talahi, ka Ti lahi siɣisi daliri shεŋa din be polo ni na di puuni, domin achiika! Yi leei ninvuɣu shɛba ban teeri Naawuni yɛla.
*2. Zimpaɣa mini zindoo, fiεbmiya bɛ zaɣiyino kam baranzum kobga. Yaha! Miri ya ka yi chɛ ka nambɔɣu gbahi ya ni bɛ niriba ayi maa Naawuni zaligu ŋɔ puuni, di yi niŋ ka yi shiri nyɛla ninvuɣu shεba ban ti Naawuni ni Zaadali yεlimaŋli. Yaha! Chεli ya ka zamaatu shεba ninvuɣu shɛba ban ti Naawuni yɛlimaŋli puuni di bɛ tibli dargibu maa shɛhira.
*3. Zindoo bɛ niŋdi (paɣa so) amiliya naɣila zimpaɣa bee baɣiyumaanda, lala ka zimpaɣabɛ niŋdi (do’ so) amiliya naɣila zindoo bee baɣayumaanda. Amaa! Bɛ mɔŋ lala n-zaŋ ti ninvuɣu shεba ban ti Naawunui yεlimaŋli.
*4. Yaha! Ninvuɣu shεba ban ŋmari ʒiri m-pari paɣa shεba ban gbibi bɛ maŋa, ka mibi tahi shɛhiranim’ anahi na, tɔ! Yin fiεbmi ya ba baranzum pihinii, ka miri ya ka yi lahi deei bɛ shɛhira shεli kuli mali wɔra. Yaha! Bannim’ maa n-nyɛ ninvuɣu shεba ban kpee yi.
*5. Naɣila ninvuɣu shεba ban niŋ tuba di nyaaŋa, ka lahi viεlgi bɛ tuma. Tɔ! achiika! Naawuni nyɛla Chεmpaŋlana, Zaadali Nambɔzobonaa.
*6. Yaha! Ninvuɣu shεba ban zilsiri bɛ daamiliya paɣaba ni zina, ka mika shɛhiranima naɣila bɛ mammaŋa, tɔ! Bɛ puuni yino shɛhira nyɛla (doo maa po Naawuni) bunahi: kadama achiika! O nyɛla ŋun be yεlimaŋlinim’ puuni.
*7. Din pahiri anu, (ka o yεli): “Achiika! Naawuni narimbu be o zuɣu, o yi shiri nyɛla ŋun be ʒirinim’ puuni.
*8. Yaha! Bɛ ni vuui azaaba ka chɛ o (paɣa maa), di yi niŋ ka o gba di o maŋ’ shɛhira (ka po Naawuni) bunahi kadama achiika! O (yidana maa) be ʒirinim’ ni.”
*9. Din pahiri anu, ka o (paɣa maa yɛli): “Achiika! Naawuni narimbu be o zuɣu, di yiniŋ ka o (n yidana maa) be yεlimaŋlinim’ puuni.”
*10. Di yi di pala Naawuni pini mini O nambɔzɔbo yi zuɣu, (O naan gbaai ya gbaarikpeeni). Yaha! Achiika! Naawuni nyɛla Tuubadeera, Yεmgoliŋga lana.
*11. Achiika! Ninvuɣu shεba ban daa kana ni ʒiri la, bɛ nyɛla zamaatu shεba ban be yi (Muslinnim’) puuni, tɔ! Di tεhiya nidi nyɛla zaɣibεɣu n-tin ya. Chɛli gba! Di nyɛla zaɣiviɛlli n-tin ya, bɛ (ban tεhi lala maa) puuni ninvuɣu yino kam mali taali shεli oni bo n-ti omaŋa. Yaha! Bɛ puuni ninvuɣu so ŋun taali galsi gari bɛ zaa (Abdullahi Ibni Ubayi Ibn Salul) mali azaaba din bara (Zaadali).
*12. Di yidi niŋ ka yi (Muslinnim’) ni daa wum li, ka (yi puuni) ban ti Naawuni yεlimaŋli paɣaba ni dobba bi tεhi zaɣivεlli n-ti bɛ maŋ’ ka yεli: “Ŋɔ maa nyɛla ʒiri din be polo ni.”
*13. Diyidi niŋ ka bɛ bi zaŋ shɛhiranim’ anahi na? Dinzuɣu, bɛ yibi zaŋ shɛhiranim’ anahi maa na, tɔ! Bannim’ nyɛla ʒirinim’ Naawuni sani.
*14. Yaha! Di yi di pala Naawuni pini ni O nambɔzɔbo yi (Muslinnim’) zuɣu Dunia mini Chiyaama, tɔ! Azaaba titali naan paai ya n-zaŋ chaŋ yi daalizam’ shεŋa yi ni daa di maa ni.
*15. Saha shεli yi (Muslinnim’) ni daa tuhiri li soli ni yi zilima, ka yεri yini ka shɛli baŋsim yi noya ni, ka yi naan tεhiri li yεltɔɣa bila, ka di nyɛla din bara Naawuni sani.
*16. Yaha! Di yi di niŋ ka yi (Muslinnim’) ni daa wum li, ka yi daa bi yεli: “Di bi tu kamaata ni ti gbibi ŋɔ maa n-tɔɣsira. Yaa ti Duuma Naawuni! A nam niŋ kasi, ŋɔ maa nyɛla ʒiri zaɣititali.”
*17. Naawuni saɣisiri ya ni yi di lahi niŋ ŋɔ maa tatabo kuli mali wɔra, yinim’ deei yi nyɛla ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli.
*18. Yaha! Naawuni kahigiri ya la O nam yɛlikpahinda. Yaha! Naawuni nyɛla Baŋda, Yεmgoliŋgalana.
*19. Achiika! Ninvuɣu shεba banbɔri ni ninvuɣuyolim lahibali wuligi luɣuli kam n-zaŋ chaŋ ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli polo maa, tɔ! Azaabakpeeni be bɛ zuɣu Dunia ni Chiyaama. Yaha! Naawuni mi din sɔɣi, amaa! Yi bi mi.
*20. Yaha! Di yi di pala Naawuni pini mini O nambɔzɔbo zuɣu, (O naan gbaai ya gbaarikpeeni). Yaha! Achiika! Naawuni nyɛla Nambɔzɔrikpeeni lana, Zaadali Nambɔzobonaa.
*21. Yaa yinim’ ninvuɣu shɛba ban ti Naawuni yεlimaŋli! Di doli ya shintaŋ napɔmboba, ŋun kam ti doli shintaŋ napɔmboba, tɔ! Achiika! O(ŋun shintaŋ maa) nyɛla ŋun puhiri ni kavi tuma mini Naawuni ni je shεli. Di yi di pala Naawuni pini mini O nambɔzɔboyi zuɣu, yi puuni so naan ku niŋ kasi kuli mali wɔra, amaa Naawuni niŋdila O ni bɔri so kasi. Yaha! Naawuni nyɛla Wumda, Baŋda.
*22. Yaha! Yi (Muslinnim’) puuni bundannim’ mini Naawuni ni balgi ti shɛba miri ka bɛ po Naawuni kadama bɛ ku lahi ti bɛ dɔɣiriba mini nandaamba, n-ti pahi ban zo Hiʒira Naawuni soli alheeri shɛli, dinzuɣubɛ chɛli paŋ ba, ka zaŋ bɛ taali bahi. Di ni bɔŋɔ, yi bi bɔri ni Naawuni chɛ m-paŋ ya? Yaha! Naawuni nyɛla Chɛmpaŋlana, Zaadali Nambɔzobonaa.
*23. Achiika! Ninvuɣu shεba ban ŋma ʒiri m-pari paɣa shεba ban gbibi bɛ maŋ’ ka ʒi shɛli yɛla, ka lahi nyɛ ban ti Naawuni yɛlimaŋli, tɔ! Bɛ (Naawuni) narim ba Dunia ni Chiyaama. Yaha! Azaaba din bara be bɛ zuɣu (Zaadali).
*24. Dabsi’ shεli bɛ zilima mini bɛ nuhi, n-ti pahi bɛ napɔna ni yɛn ti di ba shɛhira n-zaŋ chaŋ bɛ ni daa tumdi tuun’ shɛŋa.
*25. Dindali maa ka Naawuni yɛn ti yo ba bɛ tuuntumsa sanyoo ni yεlimaŋli,ka bɛ baŋ ni achiika! Naawuni n-nyɛ yεlimaŋli polo ni.
*26. Paɣayoya nyɛla doyoya paɣaba, ka doyoya mi nyɛ paɣayoya yidannima. Yaha! Paɣasuma nyɛla dosuma paɣaba, ka dosuma mi nyɛ paɣasuma yidannima. Tɔ! Bannim’ maa (dosuma mini paɣasuma maa) nuu ka bɛ ni yεri shɛli maa ni.Bɛ mali chεmpaŋ, ni arzichi din galsi (Alizanda).
*27. Yaa yinim’ ninvuɣu shɛba ban ti Naawuni yεlimaŋli! Di kpen ya yili shεŋa din pa yi yiŋsi, naɣila yi bola di soli ka niŋ yili maa nim’ gaafara. Dina n-nyɛ viɛnyɛla tin ya, domin achiika! Yi nyɛla ban yɛn teei Naawuni yɛla.
*28. Yaha! Yi yi bi nya so di (yili maa) ni, tɔ! Yin miri ya ka yi kpe di puuni, naɣila bɛ saɣi mi tin ya. Yaha! Bɛ yi yεli ya: “Labmi ya,” tɔ! Yin shiri labmi ya. Dina n-nyɛ kasi n-zaŋ tin ya. Yaha! Naawuni nyɛla Ŋun mi yi tuuntumsa.
*29. Taali ka yi zuɣu ni yi kpe yili shεŋa so ni ka di puuni, ka di nyɛla yi malila neen’ shεŋa di puuni. Yaha! Naawuni mi yi ni niŋdi shɛli polo ni, ni yi ni sɔɣiri shεli.
*30. (Yaa nyini Annabi)! Yεlimi ninvuɣu shɛba ban ti Naawuni yεlimaŋli dobba ni bɛ pɔbmi bɛ nina (ka chɛ paɣa shɛba ban pa bɛ paɣaba yulibu) ka gu bɛ tooni, dina n-nyɛ kasi n-zaŋ ti ba. Achiika! Naawuni nyɛla Ŋun mi din sɔɣi bɛ tuuntumsa puuni.
*31. Yaha! Yεlimi paɣa shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli ni bɛ pobmi bɛ nina (ka chɛ dab’ shɛba ban pa bɛ yidannim’ yulibu) ka gu bɛ tooni. Yaha! Bɛ miri ka bɛ yihi bɛ nachinsi polo ni naɣila di puuni din yi be polo ni. Yaha! Bɛ zaŋmi bɛ sariti n-taɣibɛ niŋgoya zuɣu. Yaha! Bɛ miri ka bɛ yihi bɛ nachinsi polo ni naɣila bɛ yidaannim’ sani, bee bɛ banima, bee bɛ yidannim’ banima, bee bɛ (maŋmaŋ’) bihi, bee bɛ yidannim’ bihi, bee bɛ tuzodobba, bee bɛ tuzodobba bihi, bee bɛ tuzobihi (paɣaba) bihi, bee bɛ Muslim’ paɣa taba, bee bɛ sulinsi, bee dobba ban ka paɣaba bukaata, bee bibihi ban na ʒi paɣaba zaɣim. Yaha! Bɛ (paɣaba maa) miri ka bɛ mali bɛ napɔna m-buri tiŋgbani ni, domin bɛ baŋ bɛ ni sɔɣi binshɛɣu bɛ nachinsi ni. Dinzuɣu, yaa yinim’ ban ti Naawuni yεlimaŋli! Niŋmi ya tuba namgbaniyini n­labi Naawuni sani, achiika! Yi nyɛla ban yɛn nya tarli.
*32. Yaha! Niŋmi ya yi puuni dakoya mini ninvuɣu suma (dobba ni paɣaba) amiliya, bɛ yi nyɛla faranima, Naawuni ni largi ba O pini puuni. Yaha ! Naawuni nyɛla Ŋun yεlgiri arzichi n-tiri O daba, Baŋda.
*33. Yaha! Ninvuɣu shεba ban ka yiko ni amiliya niŋbu gbaami bɛ maŋa hali ka Naawuni ti largi ba O pini puuni. Yaha! Yi sulinsi puuni ban bɔrini bɛ yo bɛ maŋ’ zuɣu ka leei bilchinnima, yi yi baŋ ni bɛ chεbu nyɛla din viɛla, yin chεliyaka bɛ yo ka yi chɛ ba. Yaha! Tim ya ba Naawuni daarzichi shεli O ni tin ya puuni. Yaha! Di niŋ ya yi sulinsi (ban nyɛ paɣaba) talahi ni pagɔrsigu domin yi zaŋ ba bo yi Dunia zuɣu, dindee yi niŋ ka bɛ bɔri ni bɛ gbibi bɛ maŋa. Dinzuɣu, ŋun ti niŋ ba furmiinsi (ni pagɔrsigu), tɔ! Achiika! Naawuni nyɛla Chεmpaŋlana talahi shɛli bɛ ni niŋ ba maa nyaaŋa, Zaadali Nambɔzobonaa.
*34. Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) siɣisila aayanima n-tin ya na polo ni, ka tin ya kotomsi n-zaŋ jɛndi ninvuɣu shεba ban daa kana pɔi ni yinim’ maa, ka di nyɛla wa’azu n-zaŋ ti wuntizɔriba.
*35. Naawuni n-nyɛ sagbana ni tiŋgbani neesim, O neesim maa kotomsi ŋmanila voli din be dukpini ni, ka furila be di puuni, ka furila maa be kalo puuni, ka di (kalo maa) ŋmani saŋmar’ shɛli din ne pam, ka bɛ nyɔri li ni alibarka tia kpam, dina n-nyɛ Zaituuni. Di wulinluhili mini di wulimpuhili ka din taɣirili ka chɛri wuntaŋa. Di kpam di chɛ bɛla ni di neei, hali di yi niŋ ka buɣum shɛli bɛ shihi li, di nyɛla neesim m-pahi neesim zuɣu, Naawuni dolsirila O ni bɔri so ni O neesim. Yaha! Naawuni tirila ninsalinim’ kotomsi. Naawuni mi nyɛla Ŋun mi binshɛɣu kam.
*36. Yili shεŋa (jiŋa) puuni Naawuni ni saɣitini bɛ tibgim li, ka bolimi O yuli di puuni, bɛ simsiri O la di puuni Asiba mini Zaawuni.
*37. Ninvuɣu shεba kɔhimma ni damma ni bi fari bɛ haŋkaya ka chɛ Naawuni yɛla teebu, ni jiŋli puhibu, ni zakka tibu, bɛ zɔrila dabsi’ shεli suhiri mini nimbihi ni yɛn ti lebri ginda.
*38. Domin Naawuni ti yo ba din vεla n-gari bɛ ni tum shεli, ka pahi ba O pini puuni. Yaha! Naawuni largirila O ni bɔri so, ka di pa ni saliya karibu m-beni.
*39. Yaha! Ninvuɣu shεba ban niŋ chεfuritali, bɛ tuma ŋmanila aliziŋkom din be tiŋgbani yεɣu ni, ka konyuri ni gbaai so (kataŋa) tεhiri ni di shiri nyɛla kom, hali ti paai di shee, ka nya li ka di pa shɛli ka nyεla Naawuni o sani, ka O pali o o tuuntumsa sanyoo. Yaha! Naawuni nyɛla Saliya karita ni valiŋ.
*40. Bee ka bɛ (chɛfurnim’ tuuntumsa) ŋmani zimsim din be mɔɣili ko’ sholi din zilgi puuni, ka kogbaŋŋari li, ka di gba zuɣusaa mali kogbaŋ, ka sagbaŋ lahi pani di zuɣusaa, ka di leei zimsim din pa taba zuɣu, o (ninvuɣu so ŋun be zimsim maa puuni) yi teegi o nuu, o ku tooi nya li. Dinzuɣu, Naawuni ni bi zaŋ neesim n-ti ninvuɣu so, tɔ!O ka neesim shɛli.
*41. (Yaa nyini Annabi)! A bi nya kadama achiika! Naawuni, binshɛɣu din be sagbana mini tiŋgbani ni niŋdi O la kasi, ni noombihi ban teeri bɛ kpimkpama zuɣusaa, achiika! Di zaɣiyini kam, O (Naawuni) mila di jiŋli,ni di ni niŋdi Okasi shɛm. Yaha! Naawuni nyɛla Ŋun mibɛ tuuntumsa.
*42. Yaha! Naawuni n-su sagbana mini tiŋgbani yiko. Yaha! Naawuni sani n-nyɛ labbu shee.
*43. (Yaa nyini ninsala)! Di ni bɔŋɔ, a bi nya kadama Naawuni n-nyɛ Ŋun daari sagbaŋ ni baalim (hali ni luɣushεli polo O ni bɔra), din nyaaŋa kaO laɣim di sunsuuni, ka chɛ ka di pa m-pa taba zuɣu, ka a nya ka kom yiri di sunsuuni na. Yaha! O siɣisiri la sakuɣa ka di yiri sagbaŋ shɛŋa din ŋmani zoya ni na, ka chɛ ka di paai O ni bɔri so (O daba puuni), ka lahi ŋmalgi li ka chɛ O ni bɔriso. Di nyεɣisibu neesim chɛ biɛla ni di zom nimbihi.
*44. O (Naawuni) lebgirila yuŋ mini wuntaŋa, achiika! Ŋɔ maa puuni mali kpahimbu n-zaŋ ti ninvuɣu shɛba ban mali haŋkaya.
*45. Yaha! Naawuni namla biŋkobgu kam ka di yi kom puuni na, dinzuɣubɛ puuni shεba beni vuri bɛ puya, ka shεba mi chani bɛ naba ayi zuɣu, ka bɛ shεba mi chani ni napona anahi, Naawuni namdila O ni bɔri shεli. Achiika! Naawuni nyɛla Toora binshɛɣu kam zuɣu.
*46. Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) siɣisila dalirinim’ na polo ni. Yaha! Naawuni dolsirila O ni bɔriso zaŋ chaŋ sochibga.
*47. Ka bɛ (Munaafichinim’) naan yεra: “Achiika! Ti ti Naawuni yεlimaŋli,ka tiOtumo yεlimaŋli ka dola, din nyaaŋa ka bɛ puuni shεba lebri birita. Dinzuɣu, bannim’ maa pala ban ti Naawuni yεlimaŋli.
*48. Yaha! Bɛ yi ti boli ba (bɛ Munaafichinim’ maa) n-zaŋ chaŋ Naawuni mini O tumo polo, domin O ti niŋ fukumsi bɛ sunsuuni, a ni nya ka bɛ puuni shεba lebri birita.
*49. Yaha! Di yi ti niŋ ka bɛ mali yεlimaŋli,ka bɛ kana o (Annabi) sani ka nyɛla ban zaŋ bɛ maŋ’ zaasa n-ti.
*50.Di ni bɔŋɔ, doro shεli m-be bɛ suhiri ni, bee bɛ zilsi mi (Annabi Muhammadu tuuntali), bee bɛ zɔrimi ni Naawuni mini O tumo ti di ba zualinsi? Chɛli gba! Bannim’ maa n-nyɛ zualindiriba.
*51. Achiika! Ninvuɣu shɛba ban ti Naawuni yɛlimaŋli yɛltɔɣa di nyɛla bɛ yi ti boli ba n-zaŋ chaŋ Naawuni ni O tumo sani ni bɛ ti niŋ fukumsi bɛ sunsuuni: “Ti wum ya ka doli, tɔ! Ban nim maa n-nyɛ ban nya tarli.”
*52. Yaha! Ninvuɣu so ŋun doli Naawuni ni O tumo, ka filindi o maŋ’ tiri Naawuni ka zɔri O, tɔ! Bannim’ maa nnyɛ ban nya tarli.
*53. Ka bɛ (Munaafichinim’ maa) po Naawuni bɛ pɔri tariga, kadama a (Annabi Muhammadu) yi puhi ba (ni bɛ yi na n-ti chaŋ tobu ni), bɛ ni yi na. (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Di pon ya, yi dolibu ŋɔ maa nyɛla bɛ ni mi shɛli (zinli zuɣu). Achiika! Naawuni nyɛla Ŋun mi din sɔɣi yi tuuntumsa puuni.”
*54. (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Doli ya Naawuni ka doli O tumo, amaa! Bɛ yi lԑbi biri, tɔ! Achiika! Bɛ ni ʒili o talahi (tuuntali) shɛli nyɛla o dini, ka talahi shɛli din ʒe yi gba zuɣu nyɛ yi gba dini. Yaha! Yi yi doli o, yi ni dolsi, talahi shɛli bi ʒɛ tumo zuɣu, naɣilao ti tuuntali polo ni.
*55. Naawuni gbaai ninvuɣu shεba ban tiyεlimaŋli ka tum tuunsuma yi puuni alikauli (kadama) achiika! O ni zaŋ ba leei gbaŋlannim’ tiŋgbani yaaŋa zuɣu, kamani O ni daa zaŋ (wuntizɔriba) ban daa kana pɔi ni bana n-leei gbaŋlannim’ shεm. Yaha! Achiika! Naawuni nyɛla Ŋun yɛn kpaŋsiba bɛ daadiini shεli Oni niŋ ba di yɛdda maa. Yaha! Achiika! O nyɛla Ŋun yɛn taɣiba bɛ dabiεm nyaaŋa ka di leei suhudoo (ka yɛli): “Bɛ jεmdi Ma (Mani Naawuni), ka bi laɣindi mmini shɛli, dinzuɣu ŋun tiniŋ chɛfuritali din nyaaŋa, tɔ! Bannim’ maa n-nyɛ ban kpeeyi.
*56. Yaha! Puhimi ya jiŋli, ka tin ya zaka, ka lahi doli ya Naawuni tumo (Annabi Muhammadu), achiika! Yi nyɛla bɛ ni yɛn zo shɛba nambɔɣu.
*57. (Yaa nyini Annabi)! Di tεhiri ni ninvuɣu shεba ban niŋ chεfuritali maa ni tooi nyεŋ Naawuni tiŋgbani yaaŋa zuɣu. Yaha! Bɛ labbu shee n-nyɛ buɣum ni. Achiika! Bɛ labbu shee maa nyɛla din be.
*58. Yaa yinim’ ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli! Yi sulinsi mini yi bihi ban na bi saɣi daadamanim’ bom yεda yi sani buta (ka naan kpe yi sani yi duri puuni), dina n-nyɛ asibmahili pɔini bɛ ti yɛn puhi subaahi jiŋli naai, ni saha shεli yi ni yeeri yi sitira domin yi gbihi wuntaŋgom, n-ti pahi Isha’i jiŋli puhi naai nyaaŋa, ŋɔ maa n-nyɛ wokati diba ata shεli (Naawuni) ni zaŋ n-tin ya. Yaha! Taali ka bɛ zuɣu din nyaaŋa ka bɛ ni tooi kpεri yi sani ka yira. Lala ka Naawuni baŋsiri ya O dalirinima. Yaha! Naawuni nyɛla Baŋda, Yεmgoliŋgalana.
*59. Yaha! Yi bibihi yi ti saɣi daadamanima, tɔ! Ban bom yεda yi sani (ka naan kpe yi duri puuni na), kamani ban daŋ ba maa ni daa bo yεda yi sani shεm. Lala ka Naawuni kahigiri ya O dalirinima. Yaha! Naawuni nyɛla Baŋda, Yεmgoliŋgalana.
*60. Yaha! Paɣakpamba ban bi lahi tεhiri amilya niŋbu, di pa taali bɛ zuɣu ni bɛ yeei bɛ sitira, ka di pala bɛ yɛn yihi la bɛ nachinsi polo ni, amaa! Bɛ yi gbaami bɛ maŋa, dina n-nyɛ din gari n-ti ba. Yaha! Naawuni nyɛla Wumda, Baŋda.
*61. Di pa taali zom zuɣu, bee wobga, bee dorolana, bee yi mammaŋ’ zuɣu,ni yi ʒini yi mammaŋ’ yiŋsi puuni di bindirigu, bee yi banim’ yiŋsi, bee yi manim’ yiŋsi, bee yi mabihi yiŋsi, bee yi tuzopaɣaba yiŋsi, bee yi bapirinim’ yiŋsi, bee yi pirinim’ yiŋsi, bee yi ŋahinim’ yiŋsi, bee yi mapirinim’ yiŋsi, bee yili shεŋa din saafenim’ be yi nuhi ni, bee yi zonim yiŋsi, taali ka yi zuɣu ni yi laɣimdi,bee kayi di koŋkoba. Yaha! Yi yi kpe yiŋsini, tɔ! Yin puhimi yi maŋsi puhigu din yi Naawuni sani na, ka nyɛ alibarika dini ka lahi nyεɣisa (dina n-nyɛ Assalamu Alaikum). Lala ka Naawuni kahigiri ya O dalirinima, di yi pa shɛli, yi nyɛla ban yɛn niŋ haŋkali.
*62. Achiika! Yɛlimaŋtiriba n-nyɛ ban ti Naawuni ni O tumo yεlimaŋli. Bɛ mi mini o (Annabi Muhammadu) yi ti laɣim gbibi yεltɔɣa shεli, bɛ bi chani ka chεri o ni yɛlli maa, naɣila bɛ bola yɛda o sani. (Yaa nyini Annabi)! Achiika! Ninvuɣu shεba ban bɔri yεda a sani maa, tɔ! Bana n-nyɛ ninvuɣu shɛba ban ti Naawuni ni O tumo yεlimaŋli. Dinzuɣu, bɛ yi ti bo yεda a sani domin bɛ bukaata shεŋa zuɣu, tɔ! Nyini tim a ni bɔri so soli, ka bo gaafara n-ti ba. Achiika! Naawuni nyɛla Chεmpaŋlana, Zaadali Nambɔzobonaa.
*63. Di zaŋ ya (yi Muslinnima) Naawuni tumo (Annabi Muhammadu) boligu zali yi sunsuuni kamani yi ni boondi taba shεm. Achiika! Naawuni mi yi puuni ban sɔɣiri yiri (Annabi nyaaŋa). Dinzuɣu ninvuɣu shεba ban zaɣisiri o zaligu maa zom fitina (Dunia ŋɔ) bee azaabakpeen (Zaadali).
*64. Wumma! Achiika! Naawuni n-su din be sagbana mini tiŋgbani ni. Achiika! O mi yi ni be hali shɛli ni, ka lahi mi dabsi’ shεli bɛ ni yɛn ti labsi baOsani na,kaOyɛntiti babɛ tuuntumsa lahibali. Yaha! Naawuni nyɛla Ŋun mi binshɛɣu kam.

## Kundivihira