Din Yɛn Ti Niŋ Suurili

**Din Yɛn Ti Niŋ Suurili** (Al-Waqi'a ٱلْوَاقِعَة)

Suurili ŋɔ maa pula ninsalinim’ siɣim buta. Bɛ zaɣiyino kam mali so’ shεli o ni zaŋ be o Dunia bεhigu puuni, ni o ni yɛn kpi, ka labi o Duuma sani n-ti nya sanyo’ shεli.

## Aaya nima
Aaya nima:

*1. Din yɛn ti niŋ maa (Chiyaama yiɣisibu) yi ti shiri niŋ.
*2. Shεli n-kani yɛn tooi labsi di niŋbu maa ʒiri.
*3. Di nyɛla din yɛn ti filim ninvuɣu shεba, ka duhi ninvuɣu shεba.
*4. Bɛ yitidam tiŋgbani, dambu ni yεlmaŋli.
*5. Ka bɛ wurim zoya, wurimbu ni yεlimaŋli.
*6. Ka di leei taŋkpagbilgu din yεɣili luɣulikam.
*7. Ka yi (ninsalinim’) yɛn ti leei balibu buta.
*8. Bana n-nyɛ nudrigunima (ban yɛn deei ti bɛ tuuntumsa gbana ni bɛ nudirgu), Bo n-leei nyɛ nudirgunima?
*9. Ni nuzaanima (ban yɛn ti deei bɛ tuuntumsa gbana ni bɛ nuzaa), bo n-leei nyɛ nuzaanima?
*10. Ni ban daŋ tooni (ni tuunvεla tumbu), Ma a nya ninvuɣu shεba ban daŋ tooni maa.
*11. Bana n-nyɛ bɛ ni yɛn ti zaŋ shεba miri (ka bɛ ti ka katiŋ’ ni Naawuni).
*12. Ka bɛ be yolsibu Daalizanda la puuni.
*13. Bɛ yɛn ti nyɛla zamaatu pam ban daŋ tooni puuni.
*14. Ni zamaatu biɛla bahigunima puuni.
*15. Ka bɛ yɛn ti do gar’ shεŋa bɛ ni wuɣi (ni salima kaɣa zuɣu).
*16. Ka bɛ nyɛla ban do n-dalim di zuɣu ka lihiri taba.
*17. Ka bidibbihi (ban bi zoora) guuri gindi ba (Alizanda maa puuni).
*18. (Ka bɛ gili ba) ni kopunima mini jiŋlahi, n-ti pahi jaashee din nyɛ dam, ka zɔri yiri kobilnina shɛŋa ni na.
*19. Zuɣuyaali bi gbaari ba, bɛ mi bi buɣira.
*20. Ni binwoli shεŋa bɛ ni gahim (bε ni kuli bɔri shεli) bɛ suhiri ni.
*21. Ni noombihi nimdi, ka di nyɛla bɛ suhi ni gbaai shɛli
*22. Ni (Alizanda) paɣa shεba ban nimbihi pεla, ka galsi galsi.
*23.Ka bɛ (Alizanda paɣaba maa) ŋmani alulluɣi shεli dinbe di waɣu ni.
*24. Ka di nyɛ sanyoo ni bɛ ni daa tumdi tuun’ shɛŋa.
*25. Bɛ bi wumdi yεltɔɣa kaha di puuni, bɛ mi bi kpεri Naawuni taali puuni.
*26. Naɣila bɛ yεrila taba: “Salaaman, salaaman (suhudoo, suhudoo).”
*27. Ni nudirgunima, bimbo n-leei nyɛ nudirgunima?
*28. (Bɛ yɛn ti bela) naɣatibchεriga ti’ shɛli din ka gɔhi gbinni.
*29. Ni kodu ti’ shεli din mali wola pam.
*30. Ni mahim din teei bahi luɣuli kam.
*31. Ni kom din kuli zɔra.
*32. Ni binwola pam.
*33. Di (binwola maa) ka naabu, bɛ mi bi mɔŋdi so di dibu.
*34. Ni bindɔhidin du zuɣusaa.
*35. Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) nam ba mi (Alizanda paɣaba maa), ka di nyɛ nambu ni yɛlimaŋli.
*36. Din nyaaŋa, ka Tizali bakabε nyɛla paɣasara.
*37. Ka bɛ nyɛla ban yuri bɛ yidaannima, ka bɛ yuma lahi saɣisi taba.
*38. Ka bɛ nyɛ nudirigunim’ (Alizanda bihi) dini.
*39. Ka bɛ nyɛ zamaatu pam ban daŋ tooni puuni.
*40. Ni bahigunim’ (Annabi Muhammadu niriba) puuni pam.
*41. Nuzaanim’ mi, bo n-leei nyɛ nuzaanima?
*42. Bɛ yɛn ti bela pɔhimtulli mini kotulum ni.
*43. Ni mahim din nyɛ nyɔhi din kuli sabgi.
*44. Di ka maasim, di mi ka suhupiɛlli.
*45. Achiika! Bɛ daa nyɛla ninvuɣu shεba ban be nyεɣisim puuni pɔi ni dina (Dunia puuni).
*46. Yaha! Bɛ daa nyɛla ban kuli bi milgi ka be tuumbiɛri din galsi ni.
*47. Yaha! Bɛ daa nyɛlaban yεra: “Dini bɔŋɔ, ti yi kpi ka leei taŋkpaɣu mini koba, ti nyɛla bɛ ni yɛn tooi lahi yiɣisi shɛba?
*48. “Dini bɔŋɔ, ni ti banim’ ban daŋ tooni maa gba?”
*49. (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Achiika! Ban daŋ tooni mini ban kpalim nyaaŋa maa.”
*50. “Achiika! Bɛ nyɛla bɛ ni yɛn ti laɣim shɛba saha shɛli din nyɛ dabsimirili (dina n-nyɛ Zaadali).”
*51. “Di nyaaŋa, yaa yinim’ ninvuɣu shεba banbɔrgi, ka labsi Chiyaama ʒiri maa!
*52. Achiika! Yi nyɛla ban yɛn ti ŋubi zakkuumi tia (di bindila ʒehiimi buɣum gbinni na, ka nyɛ buɣum kahili).
*53. Ka yi nyɛla ban yɛn ti ŋubi li m-pali yi puya.
*54. Ka yi tilahi yɛn nyu kotulum m-pa di zuɣu.
*55.Ka yinyɛla ban ti nyuri li, kamani laakumi shεba konyuri ni gbahi la.
*56. Ŋɔ maa n-yɛn ti nyɛ bɛ saani Sanyoo dali (Zaadali).
*57. Ti (Tinim’ Naawuni) n-nam ya, ka bozuɣu ka yi ku ti yεlimaŋli?
*58. Di ni bɔŋɔ, yi nya yi ni yihiri maniyyi shεŋa maa?
*59. Di ni bɔŋɔ, yinima n-nyɛ ban namdi li, bee Tinima (Tinim’ Naawuni) n-nyɛ ban namda?
*60. Ti (Tinim’ Naawuni) n-zali kpibu yi sunsuuni, Ti mi pala bɛ ni yɛn tooi nyɛŋ shɛba (ka zo n-sɔɣi shεli polo).
*61. Ka Ti ni tooi taɣi ya, ka tahi ninvuɣu shεba yi tatabo na, ka Ti ni tooi lahi labsi ya binnamdi shɛŋa yi ni ʒi puuni.
*62. Yaha! Achiika! Yi mi nambu pilgu, ka bozuɣuka yibi niŋdi tεha?
*63. Di ni bɔŋɔ, yi nya pu’ shɛŋa yi nikɔri maa?
*64. Di ni bɔŋɔ, yinim’ n-nyɛ ban chɛ ka di binda, bee Ti (Tinim’ Naawuni) nchɛ ka di binda?
*65. Ti (Tinim’ Naawuni) yi di bɔra, Ti naan chɛ ka di leei mokuma din kabsi kabsi, ka yi kpalim niŋdi lahiʒiba.
*66. (Ka yi yεra): “Achiika! Ti nyɛla ban niŋ hallaka.”
*67. “Chɛli gba! Ti nyɛla bɛ ni mɔŋ shεba bindirigu.”
*68. Di ni bɔŋɔ, yi nya ko’ shεli yi ni nyuri ŋɔ maa?
*69. Di ni bɔŋɔ, yinima n-siɣisiri li sagbaŋ puuni na, bee Ti (Tinim’ Naawuni) n-nyɛ ban siɣisiri li na?
*70. Ti (Tinim’ Naawuni) yi di bɔra, Ti naan zaŋ li leei yεlimkom. Ka bo n-leei chɛ ka yi bi paɣira?
*71. Di ni bɔŋɔ, yi nya buɣum shεli yi ni juuri ŋɔ maa?
*72. Di ni bɔŋɔ, yinima n-nyɛ ban nam di tihi maa, bee Ti (Tinim’ (Naawuni) n­nyɛ ban namda?
*73. Ti (Tinim’ Naawuni) zaŋ li mi ka di nyɛ teebu, ka lahi nyɛ anfaani n-zaŋ ti sochandiba (ban chani mɔɣu ni).
*74. Dinzuɣu (yaa nyini Annabi)! Niŋmi kasi ni a Duuma (Naawuni) so Ŋun nam tibgi maa yuli.
*75. M (Mani Naawuni) po saŋmarsi lubu shɛhi?
*76. Yaha! Achiika! Di nyɛla pɔri din bara, yi yi di nyɛla ban mi.
*77. Achiika! Di (Alkur’aani) nyɛla bɛ ni karindi shεli, ka di mali jilma.
*78. Ka di be litaafi (Lauhul Mahfuuzu) shεli bɛ ni gu la puuni.
*79. Bɛ bi shihiri li (Alkur’aani) naɣila ninvuɣu shεba ban niŋ bɛ maŋ’ kasi.
*80. Di nyɛla bɛ ni siɣisi shɛli ka di yi binnamda Duuma sani na.
*81. Di ni bɔŋɔ,yεltɔɣali (Alkur’aani) ŋɔ maa ka yizaŋ leei filiŋ?
*82. Yaha! Ka yi zaŋdi yi Naawuni paɣibu n-leeri gutulunsi?
*83. Ka bozuɣu ka so nyɛvuli yi ti paai kukojilgu ni (o kum saha).
*84. Dinsaha, ka yi nyɛla ban ʒɛya n-lihira (ka ku tooi faagi o bahi).
*85. Ka Ti (Tinim’ Naawuni) n-nyɛ ban miri o n-gari ya, amaa! Ka yi bi nyara.
*86. Ka bozuɣu,yi yi pala bɛ ni yɛn ti yo shɛba samli (Zaadali).
*87. Yin labsim ya li (nyɛvuli maa) na, yi yi shiri nyɛla yεlimaŋli nima.
*88. Tɔ! Amaa! O (kum maa) yi bela ninvuɣu shɛba ban miri Naawuni puuni.
*89. Tɔ! (O ni nya) vuhim ni bindirisuŋ, n-ti pahi yolsibu Daalizanda.
*90. Amaa! O (kum maa) yi bela nudirgunim’ puuni.
*91.(Ka bɛ yεli o): “Suhudoo be a zuɣu, a be nudirgunim’ puuni.”
*92. Amaa! O (kum maa) yi bela ninvuɣu shεba ban labsi (Zaadali) ʒiri, ka daa be ninvuɣu shεba banbɔrgi puuni.
*93. Tɔ!Bɛ ni niŋ o saani ni kotulum.
*94. Ni ʒahannama buɣum ni kpɛbu.
*95. Achiika! Ŋɔ maa nyɛla yεlimaŋli, ka mali dihitabli.
*96. Dinzuɣu (yaa nyini Annabi)! Niŋmi kasi ni a Duuma (Naawuni) So Ŋun tibgi maa yuli.

## Kundivihira