Pɔhim Din Ʒɛri Ni Tankpaɣu Suurili

**Pɔhim Din Ʒɛri Ni Tankpaɣu Suurili** (Adh-Dhaariyaat ٱلذَّارِيَات)

Suurili ŋɔ maa wuhirila azaaba ni sheeri ninvuɣu shεba ban zaɣisi Naawuni yεltɔɣa dolibu zuɣu shεm ni yomyoma, bee ban tum birgi Ŋun’ Naawuni n-zaŋ chaŋ binshɛɣu O ni mɔŋ ba di niŋbu.

## Aaya nima
Aaya nima:

*1. M (Mani Naawuni) po pɔhim din ʒiεri taŋkpaɣu, kadinyɛla ʒiεbu ni yεlimaŋli.
*2. Yaha! M (Mani Naawuni) po sagbaŋ din ʒiri timsim (sakom).
*3. Yaha! M (Mani Naawuni) po ŋarim shɛŋa din chani (kom zuɣu) ni soochi.
*4. Yaha! M (Mani Naawuni) po Malaaika shɛba ban piriti Naawuni yolisa (daba sunsuuni).
*5. Achiika! Bɛ ni gbaari ya shɛli daalikauli maa (Chiyaama yiɣisibu) nyɛla yεlimaŋli.
*6. Yaha! Achiika! Sanyoo (saliya karibu nyaaŋa) nyɛla din yɛn niŋ.
*7. Yaha! M (Mani Naawuni) po sagbana shɛli din mali soya (ka saŋmarsi chani di puuni).
*8. Achiika! Yi (Maka chεfurinim’) be yεltɔɣa din milgi ni taba ni.
*9. Bɛ ŋmalgirila (ninsalinim’) ka chɛri o (Annabi Muhammadu), bɛ mi ni ŋmalgi ninvuɣu so (ka chɛ dolsigu)?
*10. Bɛ (Naawuni) narim ʒirinima.
*11. Ninvuɣu shεba ban be birginsim puuni, ka nyɛla ban tam Chiyaama yεla.
*12. Ka bɛ naan bɔhira: “Bondali n-nyɛ sanyoo dali (Chiyaama yiɣisibu dali)”?
*13. Dabsi’ shεli bɛ ni yɛn ti be buɣumni, kabɛ niŋdi ba furminsi.
*14. (Ka bɛ yεli ba): “Lammi ya yi furiminsi, ŋɔ maa ka yi daa bɔri yom ni di paai yala.”
*15. Achiika! Wuntizɔriba yɛn ti bela Alizanda puri mini bilsi ni.
*16. Ka bɛ nyɛla ban saɣiti bɛ Duuma (Naawuni) ni ti ba shɛli. Achiika! Bɛ daa nyɛla ban tumdi tuunviɛla poi ni dina (Dunia puuni).
*17. Bɛ daa nyɛla ninvuɣu shεba ban gbihiri biɛla yuŋ puuni.
*18. Ka bɛ nyɛla ban daa bɔri Naawuni gaafara yuŋ bahigu.
*19. Yaha! Ŋun suhiri mini ŋun bi suhiri tarli daa bela bɛ daarzichi puuni.
*20. Yaha! Naawuni nam yɛlikpahinda be tiŋgbani yaaŋa zuɣu n-zaŋ ti ninvuɣu shεba ban dihitabli (ni Chiyaama yiɣisibu).
*21. Ni mammaŋ’ nambu puuni. Di ni bɔŋɔ, yi bi nyara?
*22. Yaha! Yi daarzichi mini bɛ ni niŋdiya shɛli alikauli maa bela sagbana ni.
*23. Dinzuɣu, m-po sagbana ni tiŋgbani Duuma. Achiika! Di nyɛla yεlimaŋli kamani yi ni kuli yεri ŋɔ maa.
*24. (Yaa nyini Annabi)! Di ni bɔŋɔ, Annabi Ibrahima jilma saamba la lahibali paagi a na?
*25. Saha shεli bɛ ni daa kpe o sani, ka bɛ yεli: “Salaaman (Suhudoo be yizuɣu),” ka o (Annabi Ibrahima) yεli: “Salaaman (Suhudoo be yi gba zuɣu),” yi nyɛla ninvuɣu shɛba n-ni bi mi.”
*26. Kao ŋmalgi kpe o maligu ni, n-ti ʒi ba naɣibila titali (din she) na.
*27. Kaozaŋ li m-miri ba na, (ka bɛ zaɣisi li),kao yεli:“Di ni bɔŋɔ, yi ku ŋubi?
*28. Ka o (Annabi Ibraahima) zo dabiεm ni bana (saamba maa), ka bɛ yεli: “Miri ka a zo dabiεm, ka naan ti o suhupiεlli lahibali ni bidibbila so ŋun nyɛ baŋda (ka opaɣayɛndɔɣi o).
*29. Ka o (Annabi Ibrahima) paɣa kpa bɛ polo na, ka nyɛla ŋun chɛhira, ka wobsiri o ninni, ka yεli: “Mani nyɛla ŋun kurigi, ka lahi nyɛ paɣaŋɔli.”
*30. Ka bɛ (Malaaikanim’ maa) yεli: “Lala ka a Duuma (Naawuni) yεli: “Achiika! Ŋuna n-nyɛ Yεmgoliŋga lana, Baŋda.”
*31. Kao yεli: “Yi lahibali leei kuli nyɛla dini, yaa yinim’ tuumba?”
*32. Ka bɛ (Malaaikanim’ maa) yεli: “Achiika! Bɛ tim ti la ninvuɣu shεba ban nye bibiɛhi sani (Annabi Lutu niriba).”
*33. “Domin ti ti labi ba ni kuɣu shɛŋa din nyɛ yεɣiri (ka bɛ she li ni buɣum).”
*34. “Ka di (kuɣa maa) nyɛla bɛ ni niŋ shεli alaama a Duuma (Naawuni) sani domin barinanim’ zuɣu.
*35. Dinzuɣu, ka Ti (Tinim’ Naawuni) daa yihi ninvuɣu shεba ban be di puuni ka ti yεlimaŋli maa.
*36. Ti mi daa bi nya so naɣila yili gaŋ din nyɛ Muslinnim’ yili di (tiŋ’ maa) ni.
*37. Ka Ti (Tinim’ Naawuni) chε alaama yini n-zali di puuni n-zaŋ ti ninvuɣu shεba ban zɔri (Naawuni) azaaba kpeeni la.
*38. Ni Annabi Musa yɛltɔɣa ni, saha shεli Ti (Tinim’ Naawuni) ni daa tim o Fir’auni sani ni daliri (o jaangbee la) din be polo ni.
*39. Ka o (Fir’auna) lԑbi biri ni o tobbihi, ka yεli: “O (Musa) nyɛla sihiralana, bee yinyaa.”
*40. Dinzuɣu, ka Ti (Tinim’ Naawuni) daa gbaagi o mini o tobbihi, ka zaŋ ba n-ti labi teeku kom ni, ka o lahi nyɛ bɛ ni galindi so.
*41. Ni Aadu nima (Annabi Hudu niriba) yɛltɔɣa ni, saha shεli Ti nidaa tim pɔhim kpeeni na bɛ zuɣu.
*42. Di bi chɛri shɛli kam di ni gari di zuɣu, naɣila di zaŋ li mi leei kamani koba din bursi la.
*43. Ni Samuudu nima (Annabi Salihu niriba) yɛltɔɣa ni, saha shεli bɛ (Naawuni) ni daa yεli ba: “Wummi ya nyεɣisim hali ni saha biɛla.”
*44. Ka bɛ kpahi yεɣi tariga ka chɛ bɛ Duuma zaligu, dinzuɣu ka tahigu daa gbaai ba, ka bɛ nyɛla ban kuli lihira.
*45. Dinzuɣu, bɛ daa bi tooi yiɣisira, bɛ mi daa pala ban yɛn tooi sɔŋ bɛ maŋa.
*46. Lala n-daa nyɛ Annabi Nuhu niriba pɔi ni bana, achiika! Bɛ daa shiri nyɛla ninvuɣu shεba ban kpee yi.
*47. Ni sagbana, ka Ti (Tinim’ Naawuni) zaŋ yaa me li. Yaha! Achiika! Tinim’ nnyɛ ban yɛlgiri li.
*48. Ni tiŋgbani, ka Ti (Tinim’ Naawuni) yεrgi li, M-bo ni Duuma shɛba ban yεrgira.
*49. Binshɛɣu kam mi, Ti (Tinim’ Naawuni) nam li mi balibu buyi, domin achiika! Yi teei Naawuni yɛla.
*50. “Dinzuɣu, zom ya n-labi Naawuni sani, achiika! Mani (Muhammadu) nyɛla saɣisigu lana n-tin ya polo ni.”
*51. “Yaha! Di bon ya duuma so m-pahi Naawuni zuɣu. Achiika! N-nyɛla saɣisigulana n-tin ya polo ni.”
*52. Lala n-nyɛ li, tuun’ so na ʒin kana ninvuɣu shεba ban daa kana poi ni bana (Maka chɛfurinim’) maa sani, naɣila bɛ yεli mi: “O nyɛla sihiralana, bee yinyaa.”
*53. Di nibɔŋɔ,bɛ zaŋ li (chɛfuritali) mi n-wuhi taba? Chɛli gba, bɛ kuli nyɛla ninvuɣu shεba ban kpahiri yεɣiri tariga.
*54. Dinzuɣu (yaa nyini Annabi)! Yim bɛ yεlani,apala bɛ ni galindi ninvuɣu so.
*55. Yaha! Niŋmi wa’azu, achiika! Wa’azu nyɛla din niŋdi ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli anfaani.
*56.Yaha! M (Mani Naawuni) bi nam alizinnim’ mini ninsalinima, naɣila bɛ jεm ma zuɣu.
*57. M (Mani Naawuni) bi bɔri arzichi shεli bɛ sani, M-mi bi bɔri ni bɛ dihi Ma.
*58. Achiika! Naawuni n-nyɛ Yolsigulana, Kpɛŋlana, Ŋun kpɛŋ paai tariga.
*59. Achiika! Ninvuɣu shεba ban di zualinsi mali bɛ tarli (azaaba) kamani bɛ taba (ban pun gari maa) ni daa nyɛ bɛ tarli shεm. Dinzuɣu, bɛ di bɔri yomyoma.
*60. Dinzuɣu, azaaba kpeeni be ninvuɣu shεba ban niŋ chεfuritali zuɣu, n-zaŋ chaŋ bɛ dabsi’ shεli bɛ ni niŋdi ba di daalikauli maa.

## Kundivihira