Salonim' Suurili

**Salonim' Suurili** (Az-Zumar ٱلزُّمَر)

Suurili ŋɔ maa wuhirimi ni ninsala yi baŋ ni Naawuni beni, ka lahi baŋ ni Ŋuna Naawuni n-nyɛ Ŋun nam binshɛɣu kam, di ku tooi saɣi ni bɛ yεli ni ninsala ti Naawuni yɛlimaŋli, naɣila o gaŋsila Ŋun’ Naawuni ni jεma.

## Aaya nima
Aaya nima:

*1. Litaafi (Alkur’aani) siɣisibu yila Naawuni so Ŋun nyɛ Nyεŋda, Yεmgoliŋgalana sani na.
*2. (Yaa nyini Annabi)! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) n-siɣisi litaafi ŋɔ maa (Alkur’aani) n-ti a na ni yεlimaŋli, dinzuɣu jεmmi Naawuni, ka nyɛla ŋun niŋdi O kasi ni jɛma.
*3. Wumma! Naawuni n-nyɛŊunsu jεma din niŋ kasi, ka ninvuɣu shεba ban zaŋ binyεr’ shεŋa n-leei duumanim’ ka pa ni Ŋuna maa naan (yεra): “Tinim’ bi jεmdi li shɛli zuɣu naɣila bɛ (buɣa maa) zaŋ ti miri Naawuni.” Achiika! Naawuni ni ti niŋ fukumsi bɛ sunsuuni domin namgbankpeeni shεli puuni bɛ ni be maa. Achiika! Naawuni bi dolsiri ninvuɣu so ŋun nyɛʒirilana, ŋun zooi chɛfuritali.
*4. Naawuni yi di bɔriniOmalibia, tɔ! O naan piigi O ni bɔri shɛli O binnamda puuni. O nam niŋ kasi, Ŋuna n-nyɛ Naawuni, Nagaŋ, Ŋun nyɛŋdi yɛllikam.
*5. O namla sagbana mini tiŋgbani ni yεlimaŋli. Yaha! O zaŋdila yuŋ kpεhiri wuntaŋ’ ni, ka mali wuntaŋ’ kpεhiri yuŋ ni, ka balgi wuntaŋ’ mini goli, ka di zaɣiyini kam chana ni sahamirili. Wumma! Ŋuna n-nyɛ Nyɛŋda, Chεmpaŋlana.
*6.Onam yamika yiyinyɛvuli yini (Annabi Adam) puuni na, di nyaaŋa, ka Onam opaɣa (Hawa) na o puuni, ka siɣisi ya yiŋ biŋkobri balibu bɛ ba anii na, O namdi ya la yi manim’ puya ni nambu n-ti pahi nambu zuɣu, zibsim siɣim buta puuni. Ŋuna n-nyɛ Naawuni yi Duuma, nam nyɛla O dini, duuma jεmdigu n-kani ni yεlimaŋli naɣila Ŋuna. Ka bo n-leei chɛ ka bɛŋmalgiri ya (ka chεri yɛlimaŋli)?
*7. Yi yi niŋ chεfuritali, tɔ! Achiika! Naawuni nyɛla Bundana ka chɛn ya, O mi bi saɣi ti O daba ni chɛfuritali. Yaha! Yi yi paɣi, O ni saɣi n-tin ya, nyɛvuli shεli din mali taali ku tooi deei di nyɛvuli kpee taali, din nyaaŋa yi labbu shee nyɛla yi Duuma sani, ka O yɛn ti tin ya yi tuuntumsa lahibali. Achiika! O nyɛla Ŋun mi din be suhiri ni.
*8. Yaha! Biɛrim shεli yi ti shihi ninsala, o boondila o Duuma (Naawuni), ka labsiri o maŋ’ tiri O, amaa O yi ti ti o ni’ima shɛli, ka o tam o ni daa suhiri shɛli pɔi ni dina, ka bo nyintahi n-ti Naawuni, domin o birgi (ninsalinim’) ka chɛ O soli, (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Wummi nyεɣisim bɛla (Dunia puuni) ni a chεfuritali maa. Achiika! A be buɣum bihi ni.”
*9. Di nibɔŋɔ, ninvuɣu so ŋun filindi O maŋ’ n-tiri Naawuni yuŋ puuni saha shɛŋa, kanyɛla ŋun niŋdi suzuuda, ka zaandi jiŋli puhiri li, ka di nyɛla o zɔrila Bahigudali (Zaadali), ka lahi niŋdi kore ni o Duuma (Naawuni) nambɔzɔbo. (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Di nibɔŋɔ, ninvuɣu shεba ban mi mini ban ʒi ni niŋ yim? “Achiika! Haŋkayanima n-nyɛ ban teeri Naawuni yɛla.
*10. (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “(Naawuni yεli ya): “Yaa yinim’ n daba shɛba ban ti yɛlimaŋli! Zom ya yi Duuma, ninvuɣu shεba ban viεlgi bɛ tuma Dunia biεhigu ŋɔ puuni, tɔ! Bɛ mali sanyovεlli (Alizanda). Yaha! Naawuni tiŋgbani nyɛladin yɛlimma. Achiika! Bɛ ni ti yo suɣulonim’ bɛ samli ka di pala ni saliya shɛli karibu m-beni.
*11. (Yaa nyini Annabi) Yεlima: “Achiika! Bɛ puhi ma mi ni n-jɛm Naawuni, ka nyɛla ŋun niŋdi O kasi ni jɛma.”
*12. “Yaha! Bɛ puhi ma ni n-leei pilgu ninvuɣu shɛba ban zaŋ bɛ maŋ’ zaa n-ti Naawuni (Muslinnim’) la puuni.”
*13. Yεlima: “Achiika! N-zɔrila dabsi’ titali la daazaaba, di yi niŋ ka m-kpe n Duuma (Naawuni) taali ni.”
*14. Yεlima: “Naawuni ka n-jεmda, ka nyɛla ŋun niŋdi O kasi ni jɛma.”
*15. Dinzuɣu, jεmmi ya yi ni bɔri shɛli ka pa ni Ŋuna (Naawuni). (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Achiika! Ninvuɣu shεba ban kɔhilu n-nyɛ ban yɛn ti niŋ bɛ maŋ’ ashaara, n-ti pahi bɛ malgu (bε paɣaba ni bihi) Zaadali. Tɔ! Achiika! Ŋɔ maa n-nyɛ ashaara polo ni.”
*16. Buɣum shilinshihi yɛn ti ŋarila bɛ zuɣusaa, ka bɛ gbinni mali shilinshiya. Dimbɔŋɔ maa ka Naawuni mali varsiri O daba, dinzuɣu yaa yinim’ N (Mani Naawuni) daba, zom ya Ma.
*17. Yaha! Ninvuɣu shεba ban niŋ katiŋ’ ka chɛ shintana jεma, ka niŋ tuuba nlabi Naawuni sani, tɔ! Bɛ mali suhupiεlli lahibali. Dinzuɣu (yaa nyini Annabi)! Tim N (Mani Naawuni) daba suhupiεlli lahibali (ni Alizanda kpɛbu).
*18. Bana n-nyɛ ninvuɣu shεbu ban wumdi yεltɔɣa (wa’azu), ka doli di zaɣivεlli, tɔ! Bannim’ maa n-nyɛ Naawuni ni dolsi ninvuɣu shεba. Yaha! Bannim’ maa n-nyɛ haŋkayanima.
*19. (Yaa nyini Annabi)! Di ni bɔŋɔ, ninvuɣu so azaaba yɛltɔɣali (Naawuni sujee) ni niŋ talahi o zuɣu. Di ni bɔŋɔ, a nyɛla ŋun yɛn tooi tilgi ŋun be buɣum ni?
*20. Amaa! Ninvuɣu shεba ban zo bɛ Duuma, bɛ mali yilitamda shɛŋa, ka di zuɣusaa lahi mali yilitamda shɛŋa din me (Alizanda puuni), kulibona yɛn ti zɔrila di gbinni, di nyɛla Naawuni daalikauli. Naawuni mi bi yiɣisiri alikauli.
*21. (Yaa nyini ninsala)! A bi nya kadama achiika! Naawuni n- nyɛŊun siɣisi kom na zuɣusaa, ka chɛ ka di zo n-kpe tiŋgbani ni n-ti leei bilsi, din nyaaŋa, kaOzaŋ li yihi bindira din ŋmali be koŋkoba, din nyaaŋa ka di kuui, ka a nya li ka di mɔhi, din nyaaŋa, ka Ochɛ ka di kabsi kabsi. Achiika! Ŋɔ maa puuni mali kpahimbu n-ti haŋkayanima.
*22.Di ni bɔŋɔ, Naawuni ni yooi ninvuɣu nyɔɣu ni Muslinsi daadiini, ka o nyɛla ŋun be neesim puuni din yi o Duuma (Naawuni) sani na, (o mini ŋun pa Muslimi ni niŋ yim)? Dinzuɣu, ashaara be ninvuɣu shεba ban suhiri kuui ka chɛ Naawuni yɛla teebu la zuɣu. Bannim’ maa be birginsim din be polo ni.
*23. Naawuni n-nyɛŊun siɣisi yɛltɔɣali (Alkur’aani) din gahim na, ka di nyɛ litaafi shεli din (aayanim’) ŋmani taba, ka bɛ labri karindi li, (saha shɛli mi bɛ yi ti karindi li), ninvuɣu shεba ban zɔri bɛ Duuma (Naawuni) nimgbina sɔhiri mi, din nyaaŋa,ka bɛ nimgbina mini bɛ suhiri balgira n-zaŋ chaŋ Naawuni yɛla teebu. Dina n-nyɛ Naawuni dolsigu, ka O mali li dolsiri O ni bɔri so. Yaha! Naawuni ni birgi so, tɔ! So n-kani yɛn tooi dolsi o.
*24. Di ni bɔŋɔ, ninvuɣu so ŋun yɛn ti taɣiri o maŋ’ ka chɛri azaaba kpeeni Zaadali (o mini ŋun yɛn ti mali suhudoo ni niŋ yim)? Ka bɛ yɛn ti yεli zualindiriba: “Lammi ya yi ni daa tumdi tuun’ shɛŋa (Dunia puuni la) sanyoo.”
*25. Ninvuɣu shεba ban daa kana pɔi ni bana (Maka chεfurinim’) maa daa labsi Chiyaama ʒiri, ka azaaba daa kaba na luɣushεli polo bɛ ni bi mi.
*26. Dinzuɣu, ka Naawuni chɛ ka bɛ lam filiŋ Dunia ʒii puuni. Yaha! Chiyaama daazaaba n-nyɛ din gari lala, bɛ yi di nyɛla ban mi.
*27. Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) ti ninsalinim’ ŋmahinli kam Alkur’aani ŋɔ puuni, domin achiika! Bɛ leei ninvuɣu shɛba ban teeri Naawuni yɛla.
*28. Di (Alkur’aani) nyɛla bɛ ni karimdi shεli, ka di nyɛ larbu zinli zuɣu, di nyɛla din ka gɔŋbu, domin achiika! Bɛ (Larbunim’) nyɛla ban yɛn zo Naawuni.
*29. Naawuni ti ŋmahinli ni ninvuɣu so (dabli) ŋun mali duumanim’ pam, ka bɛ (duumanim’ maa) nyɛ ban namgbankpeeni be pam bɛ sunsuuni, ni ninvuɣu so (dabli) ŋun mali duuma yino ka jɛmdi la o ko. Dini bɔŋɔ, bɛ kotomsi ni niŋ yim? Paɣibu balibu kam nyεla Naawuni dini. Chɛli gba! Bɛ (chɛfurinim’) pam bi mi.
*30. (Yaa nyini Annabi)! Achiika! A nyɛla ŋun yɛn ti kpi, ka bɛ (chεfurinim’ maa) gba yɛn ti kpi.
*31. Din nyaaŋa, Zaadali achiika! Yi nyɛla ban yɛn ti niŋdi namgbankpeeni yi sunsuuni yi Duuma sani (ka bɛ deei ŋun di okpee zualinsi daamaana n-ti o).
*32. Dinzuɣu, ŋuni n-leei nyɛ zualindira n-ti lahi paai ŋun ŋma ʒiri m-pa Naawuni, ka labsi yεlimaŋli ʒiri saha shεli di ni ka o na? Di ni bɔŋɔ, ʒiishe’ shɛli ka la ʒahannama buɣum ni n-zaŋ ti chɛfurinima?
*33. Yaha! Ninvuɣu so ŋun kana ni yεlimaŋli, ni ŋun ti li yεlimaŋli, bannim’ maa n-nyɛ wuntizɔriba.
*34. Bɛ (wuntizɔriba maa) yɛn ti malila bɛ ni bɔri shεli bɛ Duuma (Naawuni) sani. Dina n-nyɛ ninvuɣu suma sanyoo.
*35. Domin Naawuni nyεhi bɛ ni tum tuumbe’ shεli, ka yo ba bɛ samli ni tuunvɛla shεŋabɛ ni daa tumda.
*36. Di ni bɔŋɔ, Naawuni pa Ŋun saɣindi O dabli (Annabi Muhammadu)? (Yaa nyini Annabi)! Ka bɛ (chεfurnim’) naan mali bɛ buɣa maa n-valsira. Yaha! Naawuni ni birgi ninvuɣu so, tɔ! So n-kani yɛn tooi dolsi o.
*37. Yaha! Naawuni ni dolsi ninvuɣu so, tɔ! So n-kani yɛn birigi o. Di ni bɔŋɔ, Naawuni pala Nyεŋda, Tibdargibo Naa?
*38. (Yaa nyini Annabi)! Achiika! A yi bɔhi ba (chεfurnim’ maa), ŋuni n-leei nam sagbana mini tiŋgbani? Achiika! Bɛ ni yεli ni Naawuni, tɔ! Yεlma: “Ma yi nya yi ni jεmdi binyεr’ shɛŋa din pa Naawuni maa, di yi niŋ ka Naawuni yi bɔri ma ni chuuta shεli. Di ni bɔŋɔ,bɛ nyɛla banyɛn tooi taɣi O chuuta maa? Bee O yi bɔri ma ni O nambɔzɔbo shɛli. Di ni bɔŋɔ,bɛ nyɛla ban yɛn tooi mɔŋ O nambɔzɔbo? (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Naawuni saɣindi ma, ban dalindi zaŋmi bɛ maŋa n- dalimm O.”
*39. Yεlima: “Yaa yinim’ n niriba! Tummi ya yi soli zuɣu, achiika! Mani gba nyɛla ŋun yɛn tum n soli zuɣu. Dinzuɣu ni baalim, yi ni ti baŋ.”
*40. “Azaaba ni yɛn ti kana so sani, ka chε ka o filim, ka azaaba shεli din bi vuuri lahi sheei o zuɣu.”
*41. (Yaa nyin Annabi)! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) siɣisila litaafi (Alkur’aani) n-ti a n-zaŋ chaŋ niriba sani ni yɛlimaŋli, dinzuɣu ŋun dolsi, tɔ! O maŋ’ zuɣu ka o dolsi, ŋun mibɔrgi, tɔ! O maŋ’ zuɣu ka o lahi bɔrgi, dinzuɣu (yaa nyini Annabi)! A mi pala bɛ yɛla ni dalim so zuɣu.
*42. Naawuni deerila nyɛvuya di kum saha, ni din kpibu saha na bi paai di gom shee, ka gbaai (nyɛvuli shεli) O ni sabi kpibu zali di zuɣu (gom maa ni), ka labsi nyɛvuli shεli niŋ di nimgbina ni (gom maa nyaaŋa) hali ni sahamirili (o kpibu saha) Achiika! Ŋɔ maa puuni mali yεlikpahinda n-zaŋ ti ninvuɣu shεba ban tεhira.
*43. Di ni bɔŋɔ, bɛ malila duuma shɛba ban yɛn ti suhudee ka pa ni Naawuni? (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Di nibɔŋɔ, hali bɛ yi ka shɛli yiko, ka mi lahi ka haŋkali?”
*44. Yεlima: “Suhudee zaasa namgbanyini nyɛla Naawuni dini, Ŋuna n­su sagbana mini tiŋgbani yiko, di nyaaŋa, Osanika bɛ yɛn ti labsi ya.”
*45. Yaha! Bɛ yi ti teei Naawuni ko yεla, ka ninvuɣu shεbaban bi ti Chiyaama yεlimaŋli suhiri siŋ li. Amaa! Bɛ yi ti teei duuma shεba ban pa Ŋuna maa yεla, kaanyakabɛ niŋdi suhupiεlli.
*46. (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Naawuni n-nyɛŊun pili sagbana mini tiŋgbani nambu, Ŋuna n-nyɛŊunmi din sɔɣi ni din be polo ni. (Yaa ti Duuma Naawuni)! Nyini n-nyɛŊun yɛn ti niŋ fukumsi A daba sunsuuni n-zaŋ chaŋ bɛ ni niŋdi namgbankpeeni shɛli puuni maa.
*47. Yaha! Di yi di niŋ ka ninvuɣu shɛba ban di zualinsi maa su din kam be tiŋgbani yaaŋa zuɣu, ka di tatabo lahi kana ti pahi di zuɣu, bɛ naan ti bɔri ni bε zaŋ li yo bɛ maŋ’ zuɣu ka chɛ azaaba biɛɣu Zaadali, ka bɛ ni daa bi tɛhiri ni shɛli ni tooi niŋ maa yi ba na polo ni.
*48. Ka tuumbe’ shεŋabɛ ni daa tum yi ba na polo ni, ka bɛ ni daa maandi shɛli (azaaba) ansarsi maa niŋ talahi n-ti ba.
*49. Biɛrim shεli yi ti shihi ninsala, o boondila Ti (Tinim’ Naawuni) yuli, din nyaaŋa Ti yi ti lebgi li ka di leei ni’ima shεli n-tio, kao yεli: “Achiika! N-ni mali baŋsim shεli zuɣu ka bɛ (Naawuni) tima li. Chɛli gba! Di nyɛla dahimbu, amaa! Bɛ pam bi mi.
*50. Achiika! Ninvuɣu shεba ban daa kana pɔi ni bana (Maka chεfurnim’) maa daa yεli li, ka bɛ ni daa tumdi tuun’ shεŋa maa daa bi niŋ ba anfaani shεli.
*51. Dinzuɣu, ka bɛ ni daa tumid tuumbe’ shεŋa (sanyoo) daa paai ba. Yaha! Ninvuɣu shεba ban gba di zualinsi bambɔŋɔnim’ (Maka chɛfurinim’) maa puuni, ni baalim tuumbe’ shɛŋabɛ ni tum (sanyoo) ni ti paai ba, ka bɛ ti lahi pala ban yɛn tooi zo n-tilgi.
*52.Dini bɔŋɔ,bɛ bi mi ni achiika! Naawuni n-nyɛ Ŋun yεlgiri arzichi n-tiri O ni bɔri so, ka tahiri miisim na n-ti tiri O ni bɔri so. Achiika! Ŋɔ maa puuni mali yɛlikpahinda n-zaŋ ti ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli
*53. Yεlima: “(Naawuni yεli ya): “Yaa yinim’ n dab’ shɛba ban niŋ bɛ maŋ’ barina! Di yihi ya tamaha ni Naawuni nambɔzɔbo Achiika! Naawuni n-nyɛ Ŋun chari taya zaasa namgbaniyini paŋdi. Achiika! Naawuni nyɛla Chεmpaŋlana, Nambɔzobonaa.
*54. Yaha! Niŋmi ya tuuba n-labi yi Duuma (Naawuni) polo, ka zaŋ yi maŋ’ zaasa n-ti O, pɔi ka azaaba ti kan ya na. Din nyaaŋa, bɛ ti bi yɛnsɔŋsi ya.
*55. Yaha! Doli ya bɛ ni siɣsi shɛli n-tin ya na yi Duuma sani ka di nyɛ din vɛla, pɔi ka azaaba ti kan ya na yim zuɣu, ka yi bi lahi mi.
*56. Ninsala (chɛfura) so miri ka o ti yεli: “Yaa ni n yolitiεm ni fawaɣa’ shεli n-ni niŋ n-zaŋ chaŋ Naawuni poli. Achiika! N-daa shiri be ninvuɣu shεba ban maandi (Muslinsi daadiini) ansarsi puuni.”
*57. Bee ka o (ninsala) yεli: “Achiika! Naawuni yi di di daa dolsi ma, n gba naan be wuntizɔriba ŋɔ puuni.”
*58. Bee ka o (ninsala) yɛli saha shɛli o ni yɛn ti nya azaaba: “N-yi di naan tooi nya dahama (n-di labi Dunia puuni), n-di naan pahi ninvuɣu shεba ban tumid tuunviɛla ni.”
*59. (Ka Naawuni yεli): “Achiika! N (Mani Naawuni) aayanim’ daa ka a na, ka a tibgi a maŋa, ka pahi ninvuɣu shεba ban niŋ chɛfuritali puuni.”
*60. Yaha! Zaadali ka a yɛn ti nya ninvuɣu shεba ban ŋma ʒiri pa Naawuni maa, ka bɛ nina polo sabgi (ka di daɣi suhusaɣiŋgu zuɣu). Di ni bɔŋɔ, ʒahannama buɣum puuni ka la bεhigu shee n-ti nyinvuɣu shεba ban tibgi bɛ maŋa?
*61. Ka Naawuni yɛn ti tilgi wuntizɔriba domin bɛ ni nya zuɣusuŋ (Alizanda) shεli maa zuɣu, zaɣibiɛɣu bi yɛn shihi ba (dindali), bɛ mi ti ku niŋ suhusaɣiŋgu.
*62. Naawuni n-nyɛŊun nam binshɛɣu kam. Yaha! Ŋuna n-nyɛ bɛ ni mali yɛllikam n-dalindi so zuɣu.
*63. Ŋuna n-su sagbana mini tiŋgbani daarzichi saafenima. Ninvuɣu shεba mi ban niŋ chεfuritali ni Naawuni aayanima, bana n­nyɛ ninvuɣu shεba ban kɔhi lu.
*64. (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Di ni bɔŋɔ, yi puhiri ma ni n-jεm duuma so ka pa ni Naawuni, yaa yinim’ ʒilinsinima?
*65. Yaha! (Yaa nyini Annabi)! Achiika! Bɛ timla wahayi n-zaŋ kana a sani, ni (Annabinim’) ban daa kana pɔi ni nyini sani, (ka yεli): “Achiika! A yi jεm shɛli m-pahi Mani Naawuni zuɣu, tɔ! Achiika! A tuunvɛla (laara) ni saɣim. Yaha! Achiika! A naan pahi ninvuɣu shεba ban kɔhi lu puuni.”
*66. Chɛli gba! Jεmmi Naawuni, ka pahi ninvuɣu shεba ban paɣi puuni.
*67. Yaha! Bɛ (chεfurinim’) bi tibgi Naawuni ni di ni tu kamaata ni bɛ tibgi O shεm. Amaa! Tiŋgbani ni di galsim ti yɛn bela Naawuni nuu ni (Zaadali), ka sagbana ti yɛn kpabi kpabi ka be O nudirigu ni. O nam simsiya, ka lahi du ka chɛ bɛ ni bo binyɛr’ shɛŋa m­pahi O zuɣujεmdi maa.
*68. Ka bɛ (Malaaika) ti piɛbsi kikaa ni, ka binshɛɣu kam din be sagbana mini tiŋgbani ni lu n-targi, naɣila Naawuni ni yu so, din nyaaŋa kabɛ lahi pɛbsi kikaa ni, ka a nya ka binnamda zaasa ʒe luɣuyini n-lihira (ka guhiri Saliya karibu).
*69. Ka tiŋgbani zaasa neei ni di Duuma (Naawuni) neesim, ka bɛ zali litaafi (binnamda tuuntumsa gbana). Yaha! Ka bɛ zaŋ Annabinim’ mini shɛhiranim’ na, ka bɛ niŋ fukumsi bɛ sunsuuni ni yεlimaŋli, bɛ mi pala bɛ ni yɛn di shɛba zualinsi.
*70. Ka bɛ pali nyεvuli kam sanyoo ni di ni tum tuun’ shɛŋa. Yaha! Ŋuna (Naawuni) m-mi bɛ tuuntumsa ni daa nyɛ shεli (Dunia ni).
*71. Ka bɛ kari ninvuɣu shɛba ban niŋ chεfuritali n-ti niŋ ʒahannama (buɣum) puuni ka bɛ nyɛla laɣinsi, hali ni saha shɛli bɛ ni yɛn ti paai di (buɣum maa) shee, ka bɛ yooi di dindoya bahi ba, ka bɛ yεli ba: “Di ni bɔŋɔ, tuun’ shεba daa bi kan ya na yi puuni n-ti karindi yi Duuma (Naawuni) aayanim’ wuhuri ya, ka varsiri ya n-zaŋ chaŋ yi zuŋɔ dabsili ŋɔ maa laɣimbu? Ka bɛ yεli: “Achiika! (Bɛ daa shiri ka ti na).” Amaa! Naawuni daazaaba n-niŋ talahi chɛfurinim’ zuɣu.
*72. Kabɛ yεli: “Kpεm ya ʒahannama dindoya ni ka nyɛla ban yɛn kpalim di puuni. Dinzuɣu ninvuɣu shɛba ban tibgi bɛ maŋ’ labbu shee maa shiri niŋ din be.”
*73. Yaha! Ka bɛ taɣi ninvuɣu shεba ban zobɛ duuma (Naawuni) n-ti niŋ Alizanda puuni ka bɛ nyɛla laɣinsi, hali ni saha shεli bɛ ni yɛn ti kana di shee, ka bɛ yooi di (Alizanda maa) dindoya m-bahi ba, ka (Malaaikanim’) ban guli li yεli: “Suhudoo be yi zuɣu, yi daa tum vɛnyɛla (Dunia puuni), dinzuɣu kpεm ya li ka nyɛla ban yɛn kpalim di puuni.”
*74. Ka bɛ (Alizanda bihi yεli): “Paɣibu balibu dihitabli ti Naawuni So Ŋun pali ti O daalikauli la, ka chɛ ka ti di tiŋgbani (Alizanda) ŋɔ maa fali, ka ti ni tooi ʒini di puuni luɣulikam ti ni bɔra, tɔ! M-bo ni binnamda sanyoo.”
*75. Yaha! Ka a nya ka Malaaikanim’ gili Ali’arshi (Naawuni nam garo), ka bɛ simsira ni bɛ Duuma paɣibu, ka bɛ niŋ fukumsi bɛ sunsuunu ni yεlimaŋli, ka bɛ yεli: “Paɣibu balibu kam dihitabli ti Naawuni, binnamda Duuma.”

## Kundivihira