5 Ionawr

**5 Ionawr** yw'r 5ed dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori. Erys 360 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn (361 mewn blwyddyn naid).

## Digwyddiadau
* 1968 - Dyrchafwyd Alexander Dubcek yn arweinydd Tsiecoslofacia.
* 2023 - Pab Ffransis yn arwain gwasanaeth angladdol Pab Bened XVI.

## Genedigaethau
[bawd|130px|dde|[Robert Duvall]]
[bawd|130px|dde|[Umberto Eco]]
[bawd|130px|dde|[Ngugi wa Thiong'o]]
[bawd|130px|dde|[Georgia Ruth]]
* 1762 – Constanze Mozart, gwraig Wolfgang Amadeus Mozart (m. 1842)
* 1767 - Jean-Baptiste Say, economegydd (m. 1832)
* 1779 - Stephen Decatur milwr (m. 1820)
* 1855 - King Camp Gillette, dyn busnes (m. 1932)
* 1874 - Joseph Erlanger, meddyg a ffisiolegydd (m. 1965)
* 1876 - Konrad Adenauer, gwleidydd (m. 1967)
* 1909 - Lucienne Bloch, arlunydd (m. 1999)
* 1917 - Jane Wyman, actores (m. 2007)
* 1921 
**Friedrich Dürrenmatt, awdur (m. 1990)
**Jean, Uwch Ddug Lwcsembwrg (m. 2019)
* 1927 - Margaret Marley Modlin, arlunydd (m. 1998)
* 1928
**Walter Mondale, gwleidydd, Is-Arlywydd yr Unol Daleithiau (m. 2021)
**Zulfiqar Ali Bhutto, gwleidydd (m. 1979)
* 1931  
**Robert Duvall, actor
**Alfred Brendel, cerddor
* 1932 
**Umberto Eco, awdur ac athronydd (m. 2016)
**Raisa Gorbacheva (m. 1999), gwraig Mikhail Gorbachev
* 1934 - Phil Ramone, cynhyrchydd recordiau (m. 2013)
* 1938  
**Juan Carlos I, brenin Sbaen
**Ngũgĩ wa Thiong'o, llenor (m. 2025)
* 1941 - Hayao Miyazaki, cyfarwyddwr ffilm
* 1942 - Maurizio Pollini, pianydd (m. 2024)
* 1946 - Diane Keaton, actor
* 1953 - George Tenet, cyfarwyddwr Asiantaeth Gwybodaeth Ganolog 
* 1955 - Douglas Chapman, gwleidydd
* 1956 - Frank-Walter Steinmeier, gwleidydd, Arlywydd yr Almaen
* 1957 - Elizabeth Mrema, cyfreithiwr materion bioamrywiaeth
* 1959 - Kim Ashfield, model
* 1962 - Shinobu Ikeda, pêl-droediwr
* 1969 - Marilyn Manson, cerddor
* 1972 - Luciana Pedraza, actores
* 1974 - Iwan Thomas, athletwr
* 1975 - Bradley Cooper, actor
* 1981 - deadmau5, cynhyrchydd recordiau
* 1988 - Georgia Ruth, cantores a thelynores
* 1991 - Fellipe Bertoldo, pêl-droediwr

## Marwolaethau
[bawd|130px|dde|[Roy Jenkins]]
[bawd|130px|dde|[Osian Ellis]]
* 1066 - Edward y Cyffeswr, brenin Wessex a Lloegr, tua 63
* 1387 - Pedro IV, brenin Aragon
* 1589 - Catrin de Medici, brenhines Ffrainc, 69
* 1655 - Pab Innocentius X, 80
* 1762 - Elisabeth, tsarina Rwsia, 52
* 1838 - Maria Cosway, arlunydd, 67
* 1893 - Fanny Kemble, actores, 83
* 1922 - Syr Ernest Shackleton, fforiwr, 47
* 1933 - Calvin Coolidge, 30ain Arlywydd Unol Daleithiau America, 60
* 1951 - Seo Jae-pil, gwleidydd a newyddiadurwr, 86
* 1955 - Arglwyddes Jean Cochrane, uchelwraig, 67
* 1970 - Max Born, ffisegwr, 87
* 1976 - John A. Costello, Prif Weinidog Iwerddon, 84
* 1998 
**Sonny Bono, canwr a gwleidydd, 62
**Ilda Reis, arlunydd, 75
* 2001 - G. E. M. Anscombe, gwyddonydd, 81
* 2003 - Roy Jenkins, gwleidydd, 82
* 2005 - Rien Beringer, arlunydd, 87
* 2006 - Merlyn Rees, gwleidydd, 85
* 2014 - Eusébio, pêl-droediwr, 71
* 2016 - Pierre Boulez, cyfansoddwr ac arweinydd, 90
* 2018 
**Jerry Van Dyke, actor, 86
**John Young, gofodwr, 87
* 2021 - Osian Ellis, telynor, 92
* 2025 - Philippa Blair, arlunydd, 79

## Gwyliau a chadwraethau
* Nos Ystwyll

0105
Ionawr, 05