Eisteddfod Genedlaethol Cymru Meirion a'r Cyffiniau 2009

Cynhaliwyd '''Eisteddfod Genedlaethol Cymru Meirion a'r Cyffiniau 2009''' ar gaeau Stad Rhiwlas, ger Y Bala, Gwynedd, rhwng y 1af a’r 8fed o Awst. Roedd cost yr Eisteddfod yn £3.3 miliwn gyda'r gronfa leol wedi codi £290,000, sef £90,00 yn fwy na'r targed.

Oherwydd yr holl law yn ystod yr wythnosau a oedd yn arwain at yr eisteddfod, roedd y maes ei hun mewn stâd reit ddrwg ar ddydd Sadwrn cyntaf yr ŵyl. Dywedodd y prif weithredwr, Elfed Roberts, fod y sefyllfa'n *"edrych yn ddigon blêr ar y Maes ond bod gweithwyr yn ceisio cymoni a gosod ffyrdd i lawr".* Erbyn canol yr wythnos, roedd cyflwr llawr y maes wedi gwella'n sylweddol oherwydd gwellhad yn y tywydd ac ymdrechau i gorchuddio'r ardaloedd gwlyb efo lloriau.

250px|bawd|Poster Gigs Cymdeithas yr Iaith

## Prif gystadlaethau
### Y Cadeirio
Dyfarnwyd nad oedd neb yn deilwng yn 2009, ac atalwyd y gadair am y tro cyntaf ers 1998. Dywedodd y cyn-Archdderwydd Selwyn Iolen (yn absenoldeb Dic Jones) ei bod yn "bwysicach cadw safon na chynnal seremoni".

### Y Coroni
Enillydd y goron oedd y Prifardd Ceri Wyn Jones am gerddi wedi'u cyflwyno i'w ewythr, y diweddar Barchedig Aled ap Gwynedd.

### Gwobr Goffa Daniel Owen
Fflur Dafydd a enillodd Wobr Goffa Daniel Owen. Y beirniaid oedd John Rowlands, Geraint Vaughan Jones a Rhiannon Lloyd. Galwodd John Rowlands yr awdur yn "ddewin llenyddol" a luniodd "nofel anghyffredin dros ben".

### Gwobrau Celf
*Y Fedal Aur am Bensaernïaeth: penseiri canolfan ymwelwyr Hafod Eryri, y ganolfan newydd ar gopa'r Wyddfa gafodd ei hagor ym mis Mehefin.
*Y Fedal Aur am Grefft a Dylunio: Lowri Davies, crochenydd o Gaerdydd, sy'n derbyn £5,000 fel gwobr am ei gwaith cerameg.
*Y Fedal Aur am Gelfyddyd Gain: Elfyn Lewis, Porthmadog, am ei baentiadau haniaethol.

### Dysgwr y Flwyddyn
Y pedwar a aeth ymlaen i'r rownd derfynol oedd: John Burton, Zoë Morag Pettinger, Meggan Lloyd Prys a Dominic Gilbert.
Enillydd Dysgwr y Flwyddyn 2009 oedd Meggan Lloyd Prys.

## Maes B
Roedd Maes B yn dal 3,000 o bobl.

## Darlledu ar y we
Am y tro cyntaf erioed roedd yn bosib i bawb drwy'r byd wylio'r Brifwyl wrth i BBC Cymru ddarlledu'r digwyddiadau yn fyw ar y we, gydag Arfon Haines Davies a Sara Edwards yn sylwebu'n fyw ar y digwyddiadau. Roedd y darllediadau drwy gyfrwng y Saesneg.

## Prif swyddogion y pwyllgor gwaith
*Cadeirydd: Elfyn Llwyd, Llanuwchllyn
*Is-gadeiryddion: Gerallt Hughes, Arthog; Evie Morgan Jones, Llanbedr; Geriant Lloyd Jones, Penrhyndeudraeth; Dilwyn Morgan, Y Bala
*Ysgrifennydd: Ian Lloyd Hughes, Y Bala.

## Galeri Lluniau

Delwedd:Maes 2009.jpg|Y Pafiliwn
Delwedd:Bwrdd yr Iaith.jpg|Pabell Bwrdd yr Iaith Gymraeg
Delwedd:Ar y maes (2).jpg|Ar y Maes
Delwedd:Stiwdio Eisteddfod.jpg|Stiwdio awyr agored BBC Cymru
Delwedd:Maes Ieuenctid.jpg|Maes Ieuenctid
Delwedd:Poster Eisteddfod- Bala.JPG|Poster mewn ffenestr siop yn Y Bala
Delwedd:Cysylltiadau Lloeren.jpg|Cysylltiadau lloeren BBC Cymru
Delwedd:Prifysgol Llanbedr.JPG|Gweithgareddau yn un o'r stondinau

## Gweler hefyd
* Eisteddfod Genedlaethol Cymru – hanes yr Eisteddfod Genedlaethol
* Eisteddfod Genedlaethol Cymru Meirion a'r Cyffiniau 1997 – achlys arall pan gynhaliwyd yr Eisteddfod ym Meirion

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
*Is-wefan Eisteddfod 2009 gan y BBC
*Stwnsh 'Steddfod  Gwefan answyddogol yn cynnwys rhestr digwyddiadau, lluniau Flickr a negeseuon Twitter o'r wŷl.

Categori:2009 yng Nghymru
Meirion 2009
2009
Meirion 2009
Categori:Hanes Gwynedd
Categori:Y Bala