Gorsaf reilffordd Antwerpen-Centraal

**Antwerpen-Centraal** (Cymraeg: *Antwerp Canolog*; Ffrangeg: ''Gare d'Anvers-Centrale'') yw'r brif orsaf reilffordd yn Antwerp, Gwlad Belg. Gweithredir yr orsaf gan Gwmni Rheilffordd Genedlaethol Gwlad Belg (NMBS).

## Hanes a phensaernïaeth 
Codwyd adeilad gwreiddiol yr orsaf rhwng 1895 a 1905 er mwyn cymryd lle terfynfa gyntaf y rheilffordd Brwsel-Mechelen-Antwerp. Dyluniwyd yr adeilad gan Louis Delacenserie. Mae'r draphont i mewn i'r orsaf hefyd yn strwythur nodedig a ddyluniwyd gan y pensaer lleol Jan Van Asperen. Mae plac ar y wal ogleddol yn dangos yr enw *Middenstatie*, mynegiad sydd bellach yn hynafol yn yr iaith Iseldireg.

Mae'r orsaf yn cael ei hystyried yn eang fel yr enghraifft orau o bensaernïaeth reilffordd yng Ngwlad Belg, er bod eclectigiaeth eithaf y dylanwadau ar ddyluniad Delacenserie wedi arwain at anhawster i'w aseinio i arddull bensaernïol benodol. Yn nofel *Austerlitz* gan W. G. Sebald, defnyddir y gallu i werthfawrogi'r ystod lawn o'r arddulliau a dylanwadodd Delacenserie i ddangos disgleirdeb yr hanesydd pensaernïol ffuglennol sef brif gymeriad y nofel. Oherwydd y cryndo enfawr uwchben neuadd yr ystafell aros, daeth yr adeilad yn adnabyddus fel y "*spoorwegkathedraal*" ("eglwys gadeiriol y rheilffordd").

Yn 2009 dyfarnodd y cylchgrawn Americanaidd *Newsweek* Antwerpen-Centraal yn bedwaredd orsaf reilffordd orau'r byd. Yn 2014 dyfarnodd y cylchgrawn Prydeinig-Americanaidd *Mashable* Antwerpen-Centraal i fod yr orsaf reilffordd harddaf y byd.

### Neuadd y trên 
Mae'r neuadd drên haearn a gwydr 185 metr o hyd, ac 44 ac mae'n gorchuddio ardal o 12,000 metr sgwâr. Roedd uchder yr orsaf yn angenrheidiol ar gyfer gwasgaru mwg locomotifau stêm. Roedd to neuadd y trên wedi'i wneud o ddur yn wreiddiol. Ond, honnwyd bod yr is-strwythur wedi'i anffurfio oherwydd effaith y rocedi V-2, ac wedi achosi straen adeiladol. Mae'r effaith yn weladwy hyd heddiw trwy'r anffurfiad-ton yn nho'r neuadd. Enillodd wobr Grand Prix yng Ngwobr yr Undeb Ewropeaidd am Dreftadaeth Ddiwylliannol / Gwobrau Europa Nostra yn 2011.

## Cynllun yr orsaf 
Mae gan yr orsaf bedair lefel a 14 trac wedi'u trefnu fel a ganlyn:

*Lefel +1: Yr orsaf wreiddiol, 6 thrac terfynu, wedi'i threfnu fel dau grŵp o dri ac wedi'i gwahanu gan agoriad canolog sy'n caniatáu golygfeydd o'r lefelau is,
* Lefel 0: Gwasanaethau tocynnau a gofod masnachol,
* Lefel −1: 7m o dan lefel y stryd, 4 trac terfynu, wedi'u trefnu mewn dau bâr wedi'u gwahanu gan yr agoriad canolog,
* Lefel −2: 18m o dan lefel y stryd, 4 trac trwyddo, yn arwain at ddau drac y twnnel o dan y ddinas (y defnyddir gan drenau cyflym a gwasanaethau domestig tuag at y gogledd).

## Cyfeiriadau  
## Oriel

Antwerpen - Station Antwerpen-Centraal (11).jpg|Ffasad yr orsaf
Central_Railway_Station_Hall_in_Antwerp.jpg|Neuadd fynedfa
CentraalStationAntwerpenEtages.jpg|Y gwahanol lefelau
Antwerp_July_2015-2.jpg|Y cloc ar y lefel uchaf
Grote_inkomhal_van_Antwerpen-Centraal_station_'s_avonds.jpg|Neuadd fynedfa gyda'r nos
Antwerpen-Centraal_railway_station_platform_21,_Belgium_(DSCF4760).jpg|Platfform 21 ar lefel -2
Visible_wave-distortion_in_the_train_hall_of_the_Antwerp_Central_Station_(Antwerpen-Centraal),_as_seen_from_the_roof_of_an_adjacent_building_in_the_Pelikaanstraat_(near_the_corner_with_De_Keyserlei)_on_13_September_2016.jpg|Anffurfiad-ton gweladwy yn nho neuadd y trên

Categori:Antwerp
Categori:Gorsafoedd rheilffordd yng Ngwlad Belg