Gertrude Kingston

Roedd **Gertrude Kingston** (24 Medi 1862 - 7 Tachwedd 1937) yn actores, asiant actorion ac arlunydd o Loegr.

## Bywyd cynnar 
Ganwyd Gertrude Angela Kohnstamm  yn Islington, Llundain, yn ferch i'r masnachwr Heiman Kohnstamm a'i wraig, Teresina (née Friedmann), a oedd yn bobl Iddewig. Roedd hi'n chwaer i'r awdur cyfreithiol a barnwr llys sirol Edwin Max Konstam (1870-1956), a anwyd fel Edwin Max Kohnstamm. Addysgwyd Kingston yn breifat a theithiodd yn helaeth gyda'i mam a'i athrawes breifat. Astudiodd baentio ym Merlin a Pharis ac yn ddiweddarach cyhoeddodd dri llyfr darluniadol.

Ei phrofiad theatr gyntaf oedd yn ei phlentyndod, pan fu'n perfformio dynwarediadau amatur o actorion enwog y dydd fel Henry Irving a Sarah Bernhardt. Yn bymtheg mlwydd oed Dewisodd W S Gilbert hi i chwarae'r brif ran mewn cynhyrchiad amatur o *Broken Hearts*. Wedi ei phriodas ym 1889 penderfynodd Kingston ddod yn actores broffesiynol i gynnal ei hun a'i gŵr yn ariannol. Awgrymodd Ellen Terry dylai hi gofrestru yn Ysgol Actio Sarah Thorne ym Margate. O dan gyfarwyddiad Thorne  chwaraeodd rhannau Ophelia yn *Hamlet* ac Emilia yn *Othello*.

## Gyrfa theatr 
Ym 1894 ymddangosodd yn *The Charlatan* yn Theatr y Haymarket i gwmni Robert Buchanan  Wedi ymuno â chwmni Herbert Beerbohm Tree chwaraeodd rhan *Mrs Harkaway* yn *Partners*, ac yn dilyn hynny daeth galw mawr arni ar lwyfannau Llundain. Aeth ymlaen i ymddangos fel Clara Dexter yn *The Woodbarrow*, a Mrs Graves yn *A Matchmaker*, a chyd ysgrifennwyd ganddi hi a Clotilde Graves. Enillodd y ddrama hon enwogrwydd penodol pan gafodd beirniadaeth gymeradwyol am gymharu priodas â phuteindra.

Arhosodd yn weithgar yn y theatr dros y degawd nesaf. Ym 1905 chwaraeodd *Helen* yn y Royal Court Theatre  yn nhrasiedi *Merched Caerdroea* gan Ewripides, ac Aurora Bompas yn *How He Lied to Her Husband* gan Bernard Shaw gyferbyn â Harley Granville-Barker. .

Ym 1910 daeth yn brydlesydd ac yn actor reolwr y Little Theatre yn Theatr yr Adelphi, Llundain. Ysbrydolwyd ei thymor agoriadol gan gyflwyniad y Royal Court Theatre o ddramâu difrifol a chlasurol i gynulleidfa fasnachol, ac felly agorodd gyda drama Aristoffanes *Lysistrata*, lle chwaraeodd rôl y teitl.

## Blynyddoedd diweddarach 
Roedd Kingston yn yr Unol Daleithiau am y rhan helaeth o'r Rhyfel Byd Cyntaf lle rhoddodd sgyrsiau am ymdrech y rhyfel ym Mhrydain. Yn Boston ymddangosodd mewn tair drama gan George Bernard Shaw, gan gynnwys *Great Catherine*. Ym 1916 ymddangosodd gyda'i chwmni theatr ei hun yn ''The Queen's Enemies*, ac mewn pedair drama gan Shaw: *The Inca of Perusalem,* *Great Catherine*, Overruled a *How He Lied to Her Husband,*  a chwaraeodd Ermyntrude yn *The Inca from Perusalem*  *gan'' Shaw gyda'r *Pioneer Players*, cwmni theatr Swffragét; ers rhai blynyddoedd bu’n siaradwr ar ran y mudiad pleidleisiau i fenywod ym Mhrydain. Trefnodd sioe adolygiad ar gyfer elusennau'r rhyfel yn Llundain ym 1916 er budd y *Star and Garter Home,* Ysbyty i filwyr clwyfedig 

Ar ôl y Rhyfel Byd Cyntaf dychwelodd Kingston i Brydain lle ailgydiodd yn ei gyrfa actio, gan ddod hefyd yn siaradwr rheolaidd i'r Blaid Geidwadol. Ym 1924 ystyriodd sefyll fel ymgeisydd Seneddol. Bu’n athrawes siarad gyhoeddus a daeth yn newyddiadurwr, gan ysgrifennu ar amrywiaeth o bynciau. Ym 1927 cynhaliwyd arddangosfa o'i gwaith *Eurliwio* yn Ninas Efrog Newydd, a gelwid ei thechneg yn 'Eurliw Kingston'. Hefyd ym 1927 cynhyrchodd ac ymddangosodd Kingston yn *Nevertheless* yn Llundain. Ei pherfformiad olaf oedd fel Elizabeth I yn *When Essex Died* ym 1932. Ym 1937 cyhoeddwyd ei hunangofiant ''Curtsy While You're Thinking'' .

Bu farw Gertrude Kingston yng Nghartref Nyrsio'r Empire yn Westminster,Llundain ym 1937 yn 75 mlwydd oed.

## Cyfeiriadau 
Categori:Genedigaethau 1862
Categori:Marwolaethau 1937
Categori:Actorion y 19eg ganrif o Loegr
Categori:Actorion yr 20fed ganrif o Loegr
Categori:Actorion theatr o Loegr
Categori:Actorion Iddewig o Loegr