Sïedn cain corun porffor

{{Blwch tacson
| enw = {}*Heliothryx barroti*

| delwedd2 ={{#invoke:Wikidata|getValue|P51|{}}}
| status             = LC
| status_system      = IUCN3.1
| statws = {{infobox
| label1 = Statws IUCN
| data1  = {{#invoke:Wikidata|getValue|P141|{}}}

}}

| map_dosbarthiad = {{#invoke:Wikidata|getValue|P181|{}}}
| maint_map_dosbarthiad =  280px
| neges_map_dosbarthiad = Dosbarthiad y rhywogaeth

| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Aves
| ordo = Apodiformes
| familia = Trochilidae

| genus = {{#invoke:Wikidata|getValue|P171|{}}}
| species = {{#invoke:Wikidata|getValue|P225|{}}}
| enw_deuenwol = *{{#invoke:Wikidata|getValue|P225|{}}}*
| awdurdod_deuenwol =

}}

Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Sïedn cain corun porffor** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sïednod cain corun porffor) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Heliothryx barroti***; yr enw Saesneg arno yw *Purple-crowned fairywren*. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*) sydd yn urdd y *Apodiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *H. barroti*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America a Gogledd America.

Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.

Aderyn yn nheulu'r dryw Awstralasiaidd, *Maluridae*, ydy'r sïedn cain corun borffor (*Malurus coronatus* ).  Hi yw'r mwyaf o'r un ar ddeg rhywogaeth yn y genws *Malurus* ac mae'n endemig i ogledd Awstralia.  Mae enw'r rhywogaeth yn deillio o'r gair Lladin cǒrōna sy'n golygu "coron" (neu gorun) oherwydd y cylch porffor nodedig o blu'r goron sy'n cael ei wisgo gan wrywod sy'n magu.  Mae tystiolaeth enetig yn dangos bod y sïedn cain corun porffor yn perthyn agosaf i'r sïedn cain gwych a'r sïedn cain ysblennydd.  Gellir gwahaniaethu rhwng y rhywogaeth dan sylw a sïednod cain eraill yng ngogledd Awstralia gan bresenoldeb boch-glytiau (naill ai du mewn gwrywod neu siocled coch-goch mewn benywod) a lliw glas dwfn eu cynffonau pigog.

Yn debyg i siednod cain eraill, mae'r sïedn cain coryn porffor yn ffyddlon i un partner.  Fodd bynnag, bydd benywod gyda gwrywod perthynol fel partneriaid yn paru ag unigolion eraill.  Credir mai addasiad yw hwn i osgoi canluniadau mewnfridio.  Maen nhw'n adeiladu nythod bach siâp cromen lle mae 2-3 wy yn cael eu dodwy, gyda hyd at dri nythaid y flwyddyn.  Mae'n bryfysol yn bennaf, yn bwydo ar amrywiaeth eang o infertebratau, ac yn ychwanegu at ei ddeiet gyda hadau.

Mae'r siedn cain hwn yn byw mewn cynefin ar lannau'r afon gyda llystyfiant trwchus, yn y parthau sy'n cynnwys llwyni trwchus neu dryslwyni tal, trwchus o laswellt yr afon.  Yn wahanol i aelodau eraill y grwp, nid yw wedi addasu'n dda iawn i gynefinoedd trefol ac mae wedi dioddef colled difrifol yn ei boblogaeth mewn rhai ardaloedd.  Er bod y rhywogaeth yn gyffredinol yn cael ei hystyried o ran ei chadwraeth o'r pryder lleol, mae ei hisrywogaeth orllewinol wedi'i rhestru fel un sydd mewn perygl.  Pori da byw, tanau, a rhywogaethau ymledol yw'r prif bryderon i'r boblogaeth.  Mae gan lywodraeth Awstralia a grwpiau cadwraeth brosiectau cadwraeth gweithredol ar gyfer y rhywogaeth, gan gynnwys ar gyfer rheoli tân a rhywogaethau ymledol.

## Pryderon diweddar
Gallai sïednod cain corun porffor fod mewn perygl o wres byd-eang ar ôl i astudiaeth ddarganfod bod dod i gysylltiad ag amodau poeth a sych yn niweidio DNA y cywion. 

Yn wahanol i effeithiau mwy tiriaethol gwresogi byd-eang ar rywogaethau – megis risg gynyddol o danau llwyn, colli cynefin neu donnau gwres angheuol – dywedodd y gwyddonwyr fod yr effaith a ddarganfuwyd gan y niwed i'w DNA yn dawel, yn niweidiol ac yn effaith gydol oes.

## Teulu
Mae'r sïedn cain corun porffor yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: *Trochilidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P105 wd:Q7432. ?item wdt:P171 ?sub0 . ?sub0 (wdt:P171)* wd:Q43624 }
LIMIT 15
|sort=label
|columns=label:rhywogaeth,P225,P18:delwedd
|row_template=Zutabe formatoa/Familiak
|thumb=80
|links=local
}}

## Gweler hefyd
*Rhestr Goch yr IUCN

## Cyfeiriadau
Categori:Rhywogaethau o bryder lleiaf yn ôl Rhestr Goch yr IUCN
Categori:Trochilidae
Categori:Adar De America
Categori:Adar Gogledd America