Sam Waterston

Mae **Samuel Atkinson "Sam" Waterston** (ganed 15 Tachwedd 1940) yn actor, cynhyrchydd a chyfarwyddwr o'r Unol Daleithiau. Fe'i adnabyddir am ei rôl fel Sydney Schanberg yn *The Killing Fields* (1984), ac am serennu fel Jack McCoy yn y gyfres deledu NBC *Law & Order* (1994-2010). Mae wedi derbyn sawl enwebiad am wobrau Golden Globe, Screen Actors Guild, BAFTA ac Emmy, ac y mae wedi serennu mewn dros wyth-deg o gynhyrchiadau ffilm a theledu yn ystod ei yrfa hanner-can mlynedd.

Derbyniodd Waterston seren ar y Hollywood Walk of Fame yn 2010, a fe'i gynhwyswyd yn yr American Theatre Hall of Fame yn 2012.

Mae'r actores Katherine Waterston yn ferch iddo.

## Gyrfa
### Theatr
Mae Waterston wedi'i hyfforddi'n glasurol ac wedi ymddangos ar y llwyfan sawl gwaith, gan gynnwys ei rôl fel Benedick yng nghynhyrchiad Jospeh Papp o ddrama William Shakespeare *Much Ado About Nothing*, yn ogystal â'r rôl deitl yn *Hamlet*. Mae'n parhau gyda gwaith theatr fyw yn ystod yr haf hyd heddiw, yn actio mewn llefydd megis Theatr Long Wharf a Theatr y Yale Repertory yn New Haven. Ar hyn o bryd y mae'n ymddangos fel Propsero mewn cynhyrchiad Shakespeare in the Park o *The Tempest* a gyfarwyddir gan Michael Greif.

### Ffilmiau 
Gwnaeth Waterston ei ddebut ffilm yn *The Plastic Dome of Norma Jean* yn 1965, a daeth yn amlwg ar ôl ymddangos yn *Fitzwilly* yn 1967. Serennodd fel Tom mewn addasiad ffilm deledu 1973 o *The Glass Menagerie* gan Tennessee Williams, yn ymddangos wrth ochr Katherine Hepburn. Daeth yn fwy enwog ar ôl ymddangos cyferbyn Jeff Bridges yn y comedi gorllewinol *Rancho Deluxe* yn 1975. Mae ei ffilmiau eraill yn cynnwys *Savages* (1972), *The Great Gatsby* (1974), *Journey Into Fear* (1975), *Capricorn One* (1978), ''Heaven's Gate*, *Hopscotch* (1980) a *The Killing Fields'' (1984, fe'i enwebwyd am Wobr yr Academi am yr Actor Gorau). Yn 1985, cyd-serennodd ffilm deledu olaf Robert Preston gyda Mary Tyler yn Finnegan Begin Again. Hefyd gyda Moore, chwaraeodd Waterston y rôl deitl yn *Lincoln* (1988), addasiad ffilm deledu o'r nofel "Lincoln" (1984) gan Gore Vidal. Rolau eraill yn cynnwys *Assault at West Point* gyda Samuel L. Jackson, *Mindwalk* (1990), a *Serial Mom* (1994). Mae Waterston wedi ymddangos mewn nifer o ffilmiau Woody Allen, gan gynnwys *Interiors* (1978), *Hannah and Her Sisters* (1986), *September* (1987) a *Crimes and Misdemeanors* (1989). Mae wedi derbyn chwe enwebiad Gwobr Emmy, yn ogystal ag ennill Golden Globe a Gwobr Screen Actors Guild.

### Teledu 
Mae rolau teledu Waterston yn cynnwys D.A. Forrest Bedford yn ''I'll Fly Away*, ac enillodd Wobr Golden Globe am yr Actor Gorau - Cyfres Drama yn 1993. Serennodd hefyd yn y gyfres *Amazing Stories'' mewn segment o'r enw "Mirror Mirror". Yn 1994, ymddangosodd fel yr Arlywydd William Foster, wrth ochr Forest Whittaker a Dana Delany, yn y ffilm deledu *The Enemy Within*. Yn 1994, ymddangosodd Waterston am y tro cyntaf fel Jack McCoy yn y bumed gyfres o'r rhaglen deledu *Law & Order*. Chwaraeodd y rôl tan ddiwedd y gyres yn 2010, yn ogystal ag ymddangos mewn cyfresi eraill o fewn masnachfraint *Law & Order*. Pan ganslwyd y gyfres, yr oedd Waterston wedi actio ynddi am 16 mlynedd, gyda S. Epatha Merkerson yn unig yn ymddangos mewn mwy o benodau nag ef. Oherwydd llwyddiant y gyres a leolwyd yn Efrog Newydd, enwyd Waterston a'i gydweithiwr Jerry Orbach fel "Living Landmarks" gan y New York Landmarks Conservancy. Dychwelodd Waterston i deledu yn 2012 fel Charlie Skinner yn y gyfres HBO *The Newsroom*, gan Aaron Sorkin. Mae hefyd wedi ymddangos gyda Martin Sheen, Jane Fonda a Lily Tomlin yn y gyfres Netflix *Grace and Frankie*.

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1940
Categori:Actorion theatr o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm o'r Unol Daleithiau
Categori:Cyfarwyddwyr ffilm o'r Unol Daleithiau