FK Partizani Tirana

Mae **FK Partizani Tirana**, neu fel rheol, **Partizani Tirana** yn glwb pêl-droed yn Tirana, prifddinas, Albania. Mae Partizani yw un o'r clybiau mwyaf llwyddiannus ac wedi ennill 15 pencampwriaeth Kategoria Superiore, 15 Cwpan Albania a Super Cup Albania. Llysenw'r clwb yw *Demat e kuq* ("Y Teirw Coch" - diddorol yw nodi fod y gair Cymraeg, 'coch' a'r Albaneg 'kuq' yn dod o'r un gwraidd Lladin, *coccinus* sy'n golygu coch llachar).

## Hanes
Sefydlwyd y clwb yn 1946 fel *Ushtria Kombetare Tirane* a gan, ddilyn traddodiad y gwledydd Comiwnyddol o roi timau yn ôl adrannau o'r llywodraeth neu'r lluoedd, dyma oedd tîm fyddin. Ffurfiwyd *Ushtria* ("byddin" yn Albaneg) o chwaraewyr dau dîm o filwyr oedd eisoes yn bodoli, Liria Korçë a Shkodër Ylli yn 1945. Symudwyd y chwaearwyr gorau o Liria Korçë a Shkodër Ylli i chwarae i Ushtria. Ar 4 Chwefror 1946 sefydlwyd y clwb chwaraeon (gan gynnwys pêl-droed) newydd fel *Partizani* er cof a dathlu y lluoedd comiwnyddol a ryddhaodd Albania o'r Natsiaid wedi'r rhyfel. Chwaraewyd y gêm gyntaf ar y 4 Chwefror. Oddi ar hynny, mae Partizani wedi bod yn un o glybiau mwyaf Ffederasiwn Pêl-droed Albania.

Yn ei flwyddyn gyntaf bu'r clwb ond yn chwarae gemau cyfeillgar yn erbyn timau eraill Albaniaid. Ond y flwyddyn ganlynol ymunodd clwb â'r gynghrair, gan ennill y gynghrair wrth ennill 14, 1 gêm gyfartal a cholli 1.

Ynghyd â Dinamo Tirana, Partizani oedd sêr y bencampwriaeth cenedlaethol yn y 50au a'r 60au. Ymhlith y chwaraewyr mwyaf cynrychiol oedd yr Refik Resmja, a enillodd y bencampwriaeth 9 gwaith gan sgorio 59 gôl mewn 24 gêm yn y Kategoria e Pare 1951, sef y chwarawr i sgorio y mwayf o goliau mewn tymor.

Ym 1962 chwaraeodd y tîm am y tro cyntaf mewn cystadlaethau Ewropeaidd ac yn 1970 enillon nhw Cwpan y Balcan, sef cystadleuaeth i dimau clwb o wledydd y Balcanau. Dyma'r unig dwrnamaint rhyngwladol i'w hennill gan dîm o Albania.

Yn dilyn cwymp Comiwnyddiaeth yn 1989 ac yna cwymp yr Undeb Sofietaidd yn 1991 daeth hi'n gynyddol anodd cynnal tîm oedd wedi ei seilio ar y fyddin a gallu'r fyddin i orfodi neu cymell chwaraewyr timau eraill i chwarae iddynt. Er iddynt ennill y dwbl yn 1993 cafwyd cyfnod o ddisgyn allan o'r Kategoria Superiore ac i'r Adran is. Maent bellach (2018-19) yn chwarae yn y Kategoria Superiore.

## Cit
: **Cartref** - Crys, trwsus, sannau coch
: **Oddi Cartref** - Crys, trwsus, sannau gwyn

## Cefnogwyr
Mae gan y Partizani gefnogaeth gref gan gynnwys ei *Ultras* eu hunain, y *Ultras Guerrils 08-09* a sefydlwyd drwy uno dau grŵp, *Brigada e Kuqe 08* a'r *Komandos Ultras*. Er gwaethaf eu henw a lliw (coch) does dim cefnogaeth wleidyddol gan yr Ultras i unrhyw garfan wleidyddol. Cefnogir yr Ultras gan nifer o bobl a symudodd i'r brifddinas wedi cwymp Comiwnyddiaeth. Ceir grŵp arall o ultras, y *Garda 15*. Maent yn trefnu digwyddiadau tiffo fel rhan o'i cefnogaeth i'r clwb.

## Prif Wrthwynebwyr
Prif wrthwynebwyr y clwb yw KF Tirana a elwir hefyd yn 'Tirona'. Gelwir hwn y darbi Tirana gwreiddiol. Gwelir Partizani fel tîm y maestrefi ac FK Tirana fel tîm canol y ddinas. KF Tirana yw tîm mwyaf llwyddiannus Albania, gyda Partizani yn drydydd tu ôl Dinamo Tirana. Y gêm darbi arall, yn erbyn Dinamo, yw prif gystadleuwyr eraill Partizani.

## Gwobrau
### Kategoria Superiore a ffurf ar Brif Gynghrair Albania
: **Enillwyr** - (17): 1947, 1948, 1949, 1954, 1957, 1958, 1959, 1961, 1962–63, 1963–64, 1970–71, 1978–79, 1980–81, 1986–87, 1992–93, 2018-19, 2022/23
: **Ail** (21): 1950, 1951, 1952, 1953, 1955, 1956, 1960, 1964–65, 1965–66, 1968, 1969–70, 1972–73, 1973–74, 1982–83, 1988–89, 1989–90, 1990–91, 1991–92

### Cwpan Albania
: **Enillwyr** (15): 1948, 1949, 1957, 1958, 1961, 1963–64, 1965–66, 1967–68, 1969–70, 1972–73, 1979–80, 1990–91, 1992–93, 1996–97, 2003–04
: **Ail** (8): 1950, 1951, 1953, 1954, 1973–74, 1984–85, 1987–88, 1988–89

### Supercup Albania
: **Enillwyr** (1): 2004
: **Ail** (1): 1991

### Dwbl
: **Cynghrair a Chwpan Albania** (6): 1948, 1949, 1957, 1958, 1961, 1963–64, 1992–93

### Cwpan y Balcan
: **Enillwyr** (1): 1970

## FK Partizani yn Ewrop
*Ar 12 Gorffennaf 2018 *

## Dolenni
* Gwefan Swyddogol Partizani
* Partizani ar UEFA.COM
* Ultras Partizani, 2019
* Ucahfbwyntiau Tirana v Partizani, Medi 2018
* Anthem Ultras Guerrils FK Partizani Tiranë
* Anthem i Partizani

## Cyfeiriadau
Categori:Albania
Categori:Pêl-droed yn Albania