1 Hydref

**1 Hydref** yw'r dau-gant saith-deg pedwerydd (274ydd) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (275ed mewn blwyddyn naid). Erys 91 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
bawd|180px|dde|Parc Cenedlaethol Yosemite
* 331 CC - Brwydr Gaugamela rhwng Alecsander Fawr a Darius III, brenin Persia
* 1553 - Coroni Mari I, brenhines Lloegr.
* 1890 - Parc Cenedlaethol Yosemite yn cael ei sefydlu.
* 1908 - Henry Ford yn dechrau gwerthi ceir y *Model T* yn Unol Daleithiau America, am bris digon isel i fod o fewn cyrraedd llawer mwy o bobl na chynt.
* 1949 - Mao Zedong yn cyhoeddi gwladwriaeth gomiwnyddol yn Tsieina sef Gweriniaeth Pobl Tseinia.
* 1960 - Nigeria'n cyhoeddi ei hannibyniaeth ar Brydain.
* 1978 - Twfalw yn dod yn wlad annibynnol oddi wrth Prydain.
* 1994 - Palaw yn dod yn wlad annibynnol oddi wrth Uniol Daleithiau.
* 2012 - Diflaniad April Jones, merch pum mlwydd oed o Fachynlleth.
* 2014 - Jens Stoltenberg yn dod yn Ysgrifennydd Cyffredinol NATO.
* 2017 
**Refferendwm ynghylch annibyniaeth Catalwnia 2017.
**Priodas o'r un rhyw yn dod yn gyfreithlon yn yr Almaen.
**Cyflafan Las Vegas 2017 pan saethwyd 60 o bobl yn farw.
* 2024
**Shigeru Ishiba yn dod yn Brif Weinidog Japan.
**Mark Rutte yn dod yn Ysgrifennydd Cyffredinol NATO.
**Claudia Sheinbaum yn dod yn Arlywydd Mecsico.

## Genedigaethau 
[bawd|130px|dde|[Jimmy Carter]]
[bawd|130px|dde|[Julie Andrews]]
[bawd|130px|dde|[Theresa May]]
* 208 - Alexander Severus, Ymerawdwr Rhufain (m. 234)
* 1207 - Harri III, brenin Lloegr (m. 1272)
* 1541 - El Greco, arlunydd a phensaer (m. 1614)
* 1891 - Morfydd Llwyn Owen, cantores opera (m. 1918)
* 1895 - Liaquat Ali Khan, Prif Weinidog Pacistan (m. 1951)
* 1903 - Vladimir Horowitz, pianydd (m. 1989)
* 1910 - Bonnie Parker (m. 1934)
* 1912 - Fonesig Kathleen Ollerenshaw, gwyddonydd (m. 2014)
* 1920 - Walter Matthau, actor (m. 2000)
* 1921 - James Whitmore, actor (m. 2009)
* 1923 - Trevor Ford, pel-droediwr (m. 2003)
* 1924 - Jimmy Carter, 39ain Arlywydd yr Unol Daleithiau
* 1925 - Mary Anne de Boisblanc, arlunydd (m. 2015)
* 1927 - Tom Bosley, actor (m. 2010)
* 1930 - Richard Harris, actor (m. 2002)
* 1935 - Fonesig Julie Andrews, actores a chantores
* 1945 - Mona Saudi, arlunydd (m. 2022)
* 1949 - André Rieu, cyfansoddwr a ffidler
* 1950 - Boris Morukov, gofodwr (m. 2015)
* 1953
**Klaus Wowereit, gwleidydd
**John Hegley, bardd a cherddor
* 1956 - Theresa May, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig
* 1957 - Hedy d'Ancona, gwleidydd
* 1965 - Mia Mottley, Prif Weinidog Barbados
* 1966 - George Weah, pêl-droediwr a gwleidydd, Arlywydd Liberia
* 1981 - Fonesig Deborah James, ymgyrchydd canser (m. 2022)
* 1987 - Michaela Coel, actores a sgriptiwraig
* 1989 - Brie Larson, actores

## Marwolaethau 
[bawd|130px|dde|[Pierre Corneille]]
[bawd|130px|dde|[Charles Aznavour]]
* 1404 - Pab Boniffas IX, 54
* 1684 - Pierre Corneille, dramodydd, 78
* 1697 - Claudine Bouzonnet-Stella, arlunydd, 61
* 1708 - John Blow, cyfansoddwr, 59
* 1788 - William Brodie, crefftwr, 47
* 1791 - Adriana Verbruggen, arlunydd, 84
* 1873 - Edwin Henry Landseer, arlunydd, 71
* 1914 - Kitty Lange Kielland, arlunydd, 70
* 1936 - Emma Ronner, arlunydd, 75
* 1985 
**Phil Silvers, comediwr, 74
**E.B. White, llenor, 86
* 1992 - Petra Kelly, gwleidydd, 44
* 2007 - Al Oerter, athletwr, 71
* 2009 - Kazumi Takada, pêl-droediwr, 58
* 2012 
**Eric Hobsbawm, hanesydd, 95
**April Jones, 5
* 2013 - Tom Clancy, awdur, 66
* 2015 - Illtyd Harrington, gwleidydd, 84
* 2016 - Daphne Odjig, arlunydd, 97
* 2018 - Charles Aznavour, actor, canwr a diplomydd, 94

## Gwyliau a chadwraethau 
* Diwrnod Cenedlaethol (Gweriniaeth Pobl Tsieina)
* Diwrnod Annibyniaeth (Nigeria, Twfalw)
* Diwrnod Llysieuol y Byd
* Diwrnod Rhyngwladol Pobl Hyn
* Diwrnod Coffi Rhyngwladol
* Diwrnod Uno (Camerwn)
* Diwrnod Athrawon (Wsbecistan)
* Diwrnod Swydd Lincoln

1001
Hydref, 01