Effaith cobra

Mae'r **effaith cobra** yn digwydd pan fydd ymgais i ddatrys problem yn gwaethygu'r broblem, math o ganlyniad anfwriadol. Defnyddir y term i ddangos achosion ysgogiad anghywir yn yr economi ac mewn gwleidyddiaeth. 
de|bawd|240x240px| Cobra Indiaidd

Tarddodd y term *effaith cobra* o hanesyn, a osodwyd ar adeg rheolaeth Prydain ar India. Roedd llywodraeth Prydain yn poeni am nifer y nadroedd cobra gwenwynig yn Delhi. Felly cynigiodd y llywodraeth gwobr bownti gyfer pob cobra a laddwyd. I ddechrau, roedd hon yn strategaeth lwyddiannus wrth i nifer fawr o nadroedd gael eu lladd am y wobr. Yn y pen draw, fodd bynnag, dechreuodd pobl fentrus magu'r nadroedd am yr incwm. Pan ddaeth y llywodraeth yn ymwybodol o hyn, rhoddwyd y gorau i'r rhaglen wobrwyo, yn achosi i'r bridwyr cobra ryddhau'r nadroedd di-werth. O ganlyniad, cynyddodd y boblogaeth cobra gwyllt ymhellach. 

## Effeithiau mewn hanes 
* ***Llygod mawr yn Fietnam:*** Roedd digwyddiad tebyg yn Hanoi, Fietnam, o dan reolaeth Ffrainc. Ym 1902, creodd y llywodraeth raglen a dalodd wobr bownti am bob llygoden fawr a laddwyd.
* ***Yr Ymgyrch Pedwar Pla Tsieineaidd:*** Ym 1958, lansiodd Mao Zedong yr Ymgyrch Pedwar Pla yn Tsieina i gael gwared ar fosgitos, cnofilod, pryfed, ac adar y to, a oedd yn gyfrifol am drosglwyddo afiechydon. Fe wnaeth y polisi cael gwared a'r adar y to, ond roedd hefyd yn gyfrannwr at y Newyn Tsieineaidd Mawr; arweiniodd absenoldeb adar y to at bla pryfed a cholled fawr o gnydau.
* ***Credydau carbon ar gyfer HFC-23:*** Dechreuodd Panel Rhynglywodraethol y CU ar Newid Hinsawdd gynllun yn 2005 i gwtogi ar nwyon tŷ gwydr. Byddai cwmnïau sy'n cael gwared â nwyon llygrol yn cael eu gwobrwyo â chredydau carbon, a allai yn y pen draw gael eu cyfnewid am arian. Gosododd y rhaglen y prisiau yn ôl pa mor ddifrifol oedd y difrod y gallai’r llygrydd ei wneud i’r amgylchedd, ac un o’r gwobrau uchaf oedd am ddinistrio HFC-23, isgynnyrch oerydd cyffredin. O ganlyniad, dechreuodd cwmnïau gynhyrchu mwy o'r oerydd hwn er mwyn dinistrio mwy o'r nwy isgynnyrch gwastraff, a chasglu miliynau o ddoleri mewn credydau. Yn 2013 roddodd yr Undeb Ewropeaidd y gorau ar gredydau am ddinistrio HFC-23.
* ***Cael gwared â moch yn Georgia, UD:*** Roedd mwyafrif strategaethau rheoli'r mochyn gwyllt wedi arwain at ehangu'r boblogaeth yn ystod y degawdau diwethaf. Roedd moch gwyllt wedi byw yn Fort Benning yn Georgia, UD, ers canol y 1900au. Dechreuodd Fort Benning gynnig gwobr bownti ar foch ym mis Mehefin 2007 i leihau’r boblogaeth ac yn y pen draw cael gwared â'r moch gwyllt o’r gaer. Fodd bynnag, tyfodd poblogaeth y moch, o bosibl oherwydd bwyd a aeth ati i ddenu moch.
* ***Tariffiau dur yn yr UD:*** Yn 2002 gosododd George W Bush tariffiau ar ddur a mewnforiwyd i'r UD er mwyn hybu'r diwydiant dur Americanaidd. Er gwnaeth y diwydiant dur Americanaidd elwa ychydig o'r tariffiau hyn, roedd costau a nifer o swyddi a gollwyd oherwydd cynnydd ym mhrisiau dur yn y wlad llawer gwaeth nag unrhyw fudd.
* ***Targedau aros ysbytai:*** Efallai mai'r effaith cobra i'w weld yn nhargedau aros adrannau damwain ac argyfwng yn ysbytai ym Mhrydain. Mae siawns fod y targed a osodwyd gan y llywodraeth, y bydd pawb yn cael eu trin o fewn pedwar awr, yn achosi mwy o straen ar ysbytai: oherwydd bydd cleifion sydd â chwynion mân, megis sigiad bys, yn disgwyl cael ei weld o fewn pedwar awr, yn achosi i gleifion sydd â chwynion mwy difrifol, megis trawiad ar y galon, i aros yn hirach.
****Effaith Streisand:*** Mae'r effaith Streisand yn achos o'r effaith Cobra, lle mae ymgyrch i guddio rhyw ddarn o wybodaeth yn achosi iddo gael mwy o sylw.

## Cyfeiriadau 
Categori:Cysyniadau moesegol
Categori:Llygredigaeth wleidyddol