Leonard Clark

Roedd **Leonard Clark** (1 Awst 1905 – Medi 1981) yn fardd, awdur, golygydd ac athro o Loegr. Er bod ei weithiau'n sôn am Ddyfnaint a Swydd Efrog o bryd i'w gilydd yn ei ganu, mae bob amser yn dychwelyd i brif leoliad ei ysbrydoliaeth Fforest y Ddena. Mae ei weithiau'n canolbwyntio ar bobl a lleoedd sy'n gyfarwydd iddo o dref ei fagwraeth, Cinderford, yn ogystal â byd natur y dref honno.

## Bywgraffiad 
Ganwyd Clark, y tu allan i briodas, yn Saint Peter Port, Ynys y Garn i athrawes gartref.  Cafodd ei anfon i fyw gyda gwraig weddw, Sarah Annie George a'i meibion Allan, George, a Frederick yn Cinderford yn Fforest y Ddena. Mynychai'r teulu Eglwys St. Stephen's, Cinderford yn rheolaidd. Er iddo ddod i ystyried Sarah Annie, Allan, George, a Frederick fel ei deulu, roedd yn teimlo fel person ''o'r tu allan'' drwy gydol ei oes. Mynychodd Clark Ysgol Gynradd Bilson ac Ysgol Double View (Ysgol Gymunedol Heywood bellach) cyn ennill ysgoloriaeth i Ysgol Trefynwy; daeth ei addysg yn Nhrefynwy i ben yn gynamserol oherwydd cyfyngiadau ariannol. Yn ei flwyddyn olaf yn yr ysgol, cyfarfu Clark â'r bardd o Fforest y Ddena F W Harvey, a wasanaethodd fel ei fentor a'i gynorthwyo i ysgrifennu a chyhoeddi casgliad o farddoniaeth ym 1923.

Gweithiodd Clark fel disgybl-athro gyda'r nod o ddod yn athro yn y pen draw. Bu'n ddisgybl-athro yn Swydd Gaerloyw o 1922-1928 cyn ennill Tystysgrif mewn Addysg yng Ngholegol Normal Bangor ym 1930.

Ym Mangor bu'n ddisgybl coleg ac ysgol Sul i William Ambrose Bebb. Ym 1940 danfonodd gopi o'i lyfr *Poems* i Bebb gyda'r cyfarchiad *Your grand and inspired History teaching, your championship of all things Welsh, your understanding and deep religion are things I dream about when most sad. I have not forgotten my Welsh hymns, and I sing them to myself in Dartmoor sometimes.*

Ar ôl y coleg symudodd i Lundain, lle bu'n athro o 1930 i 1936. Ym 1936, daeth yn Arolygwr Addysg Ei Mawrhydi (HMI), swydd a ddaliodd hyd ei ymddeoliad ym 1970. Yn y rôl hon, gweithiodd yn Nyfnaint, Swydd Efrog, a Llundain.

## Teulu 
Priododd Clark â Florence Tobias ym 1933 yn Eglwys Saint Stephen's; gwasanaethodd Harvey fel ei was priodas. Ar ddiwedd y 1930au, symudodd y cwpl i Plymouth. Bu farw eu mab newydd-anedig Robin ym 1939 ac ysgarasant yn fuan wedyn. Roedd gan Clark o leiaf un mab arall.

## Llyfrau 
Ysgrifennodd Clark fwy na 50 o lyfrau barddoniaeth, rhyddiaith, blodeugerddi, a thraethodau ei hun a golygodd fwy nag 20 arall yn ystod ei yrfa. Mae rhai o'i weithiau mwyaf adnabyddus yn cynnwys *The Hearing Heart, Singing in the Streets: Poems for Christmas*, ac *English Morning and Other Poems.*

Ysgrifennodd gofiant i Alfred Williams yn ei flynyddoedd cynnar a golygodd gasgliadau gan Andrew Young, Walter de la Mare, ac Ivor Gurney. Golygodd gyfres y ''Longman's Poetry Library'', roedd yn olygydd ymgynghorol ar gyfer llyfrau barddoniaeth plant Chatto & Windus ac i'r Thornhill Press, a chyfrannodd yn aml i'r *The Citizen* a'r *Dean Forest Mercury*.

Ym 1966, dyfarnwyd OBE i Clark. Roedd  yn gymrawd o'r Gymdeithas Lenyddol Frenhinol a derbyniodd wobr y Gymdeithas Llenyddiaeth Plant am ei erthygl feirniadol *Poetry and Children* a gyhoeddwyd ym 1978. Ym 1970, cafodd ei wneud yn farchog Urdd Sant Sylvester. Roedd yn alod o Banel Llenyddiaeth Cyngor y Celfyddydau Prydeinig ac ar Banel Ysgolion Esgobaethau Westminster.

## Marwolaeth 
Bu farw Clark ym mis Medi 1981 yn ei gartref yn Llundain. Gwasgarodd ei fab hanner ei ludw o'r man gwylio yn Symonds Yat a chladdodd yr hanner arall yn Eglwys Saint Stephen's. Mae plac yn nodi man ei orffwys.

## Etifeddiaeth ac effaith 
Yn 2018, peintiodd Tom Cousins furlun ar ochr becws yn Cinderford yn cynnwys Clark ynghyd â'i gyd-feirdd o Fforest y Ddena, Winifred Foley a Harry Beddington. Ymysg ei gerddi mae *Stillborn* sydd yn llais mam sydd wedi colli ei phlentyn ac yn meddwl: "[a wnaethoch chi] ein [gwrthod] ni?"  Fe'i defnyddir o hyd mewn grwpiau cymorth i deuluoedd babanod marw-anedig.

## Llyfryddiaeth ddethol 
### Barddoniaeth 
* *English Morning and Other Poems* (1953)
* *Near and Far: Poems for Children* (1968)
* *The Broad Atlantic* (1974)
* *The Hearing Heart* (1974)
* *The Way It Was: Poems* (1980)
* *An Intimate Landscape* (1981)

### Storïau i blant 
* *Robert Andrew Tells a Story (1965)*
* *Robert Andrew by the Sea (1965)*
* *Robert Andrew in the Country (1966)*
* ''Mr. Pettigrew's Harvest Festival (1974)*
* *Mr. Pettigrew's Train (1975)*
* *Mr. Pettigrew and the Bellringers (1976)*

### Blodeugerddi a chasgliadau 
* *The Open Door: An Anthology of Verse for Juniors (1937)*
* *The Magic Kingdom: An Anthology of Verse for Seniors (1937)*
* *All Things New (1965)*
* *All Along, Down Along: A Book of Stories in Verse (1971)*

### Llenyddiaeth 
* *Green Wood: A Gloucestershire Childhood (1962)*
* *A Fool in the Forest (1965)*
* *Grateful Caliban (1967)*
* *An Inspector Remembers (1976)''

### Llyfrau wedi'u golygu 
* *Prospect of a Poet: Essays and Tributes by Fourteen Writers by Andrew Young (1957)*
* *The Collected Poems by Andrew Young (1963)*
* *Sound of Battle by Ivor Gurney (1969)*

### Bywgraffiadau 
* *A Handlist of the Writings in Book Form (1902-53) of Walter de la Mare (1953)*
* *Walter de la Mare: A Checklist (1956)*
* *Alfred Williams: His Life and Work (1969)*

## Cyfeiriadau
Categori:Beirdd o Loegr
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Loegr
Categori:Genedigaethau 1905
Categori:Marwolaethau 1981