Radio Free Europe/Radio Liberty

Gorsaf radio a chyfathrebu yw **Radio Free Europe/Radio Liberty** (talfyriad: **RFE/RL**) a gafodd ei chreu ym 1976 o uno **Radio Free Europe** (o 1949) a **Radio Liberty** (o 1953). Mae'n darlledu cyhoeddi newyddion a dadansoddiadau i wledydd Dwyrain Ewrop, Canolbarth Asia, y Cawcasws, a'r Dwyrain Canol lle mae'r orsaf yn dweud bod "llif rhydd gwybodaeth unai wedi ei wahardd gan awdurdodau'r lywodraeth neu heb ei datblygu'n llawn". Mae RFE/RL yn gorfforaeth breifat, nid-er-elw, sydd wedi ei goruchwylio gan yr U.S. Agency for Global Media, asiantaeth annibynnol sy'n goruchwylio holl wasanaethau darlledu rhyngwladol llywodraeth ffederal Unol Daleithiau America. Daisy Sindelar yw prif olygydd RFE.
: Diwedd y Rhyfel Oer - diweddu darllediadau mewn Hwngareg yn 1993, Pwyleg yn 1997 a Tsieceg yn 2002 (parhaodd y wasanaeth yn hwy gan bod yr orsaf wedi ei lleoli ym Mhrâg, prifddinas y Weriniaeth Tsiec.
: Estoneg, Latfieg, Lithwaneg, Slofaceg a Bwlgareg yn 2003; Rwmaneg yn 2008
: Albaneg i Cosofo yn 1999, ac Albaneg a Macedoneg i Gogledd Macedonia yn 2001
: Arabeg i Irac a Perseg i Iran yn 1998
: Wcreineg, Tatareg y Crimea a Rwseg yn sgil gorchfygiad Rwsia o Crimea yn 2014 a thiroedd eraill Wcráin

## Y sefydliad
Mae'n darlledu mwy na 1,000 o oriau'r wythnos, mewn 28 o ieithoedd, trwy donfedd fer, AM, FM a'r Rhyngrwyd. Mae'r sefydliad yn seiliedig ar hyrwyddo gwerthoedd democratiaeth a sefydliadau trwy ledaenu gwybodaeth ffeithiol a syniadau. Mewn adroddiadau, mae'r ffynonellau'n aml yn aros yn ddienw o ystyried canlyniadau cydweithio ag RFE. Mae’r mudiad wedi’i wahardd mewn rhai gwledydd, fel Iran ac Uzbekistan, ond mae gohebwyr o’r mudiad hefyd mewn perygl o gael eu harestio mewn gwledydd eraill. Mae'r rhesymau dros y blocio yn cynnwys bod RFE yn rhoi llawer o sylw i hawliau lleiafrifol a'i fod yn feirniadol iawn o'r llywodraethau dan sylw. 

Mae RFE/RL yn dibynnu ar rwydweithiau o ohebwyr lleol i ddarparu newyddion a gwybodaeth gywir mewn 27 o ieithoedd a 23 o wledydd. Mae RFE/RL hefyd yn cyrraedd cynulleidfaoedd sy’n siarad Rwsieg mewn 26 o wledydd (12 y tu hwnt i’r rhanbarth RFE/RL) ac yn fyd-eang drwy rwydwaith teledu digidol Current Time. Yr ieithoedd a ddarlledir ynddynt yw: Albaneg, Armeneg, Aserbaijaneg, Bashkir, Belarwseg, Bosnieg, Bwlgareg, Chechen, Tatareg Crimea, Dari, Saesneg, Georgian, Hwngari, Kazakh, Kyrgyz, Macedoneg, Montenegrin, Pashto, Perseg, Rwmaneg, Rwsieg, Serbeg, Tajiceg, Tatareg, Tyrcmeneg, Wcreineg, ac Wsbeceg.

Gyda dros 600 o newyddiadurwyr amser llawn, 1,300 o weithwyr llawrydd, a 21 o asiantaethau lleol, mae RFE/RL yn un o weithrediadau newyddion mwyaf cynhwysfawr y byd. Yn ogystal, yn 2022, bu'n rhaid i'r golygyddion unigol hefyd nodi eu bod yn asiantau tramor ar gyfer pob post cyfryngau cymdeithasol. Ym mis Mawrth 2022 daeth presenoldeb yr orsaf ar diriogaeth Rwsia i ben wedi cyfnod o bwysau trwm iawn a bygythiol o du'r Llywodraeth. Ar 4 Mawrth llofnododd Arlywydd Rwsia, Vladimir Putin gyfraith a allai orfodi unrhyw newyddiadurwr sy’n gwyro oddi wrth bwyntiau siarad y Kremlin ar ryfel Rwsia ar Wcráin i ddedfryd o 15 mlynedd yn y carchar. Oherwydd bod newyddiadurwyr RFE/RL yn parhau i ddweud y gwir am ymosodiad trychinebus Rwsia ar ei chymydog, penderfynodd y cwmni ddarlledu o du allan i Rwsia.

### Rhyfel Rwsia ar Wcráin 2022
Lladdwyd Vira Hyrych, newyddiadurwraig gyda'r gwasanaeth, yn ystod Rhyfel Rwsia ar Wcráin yn 2022. Lladdwyd hi gan daflegryn Rwsiaidd a dychmwelodd ar ei phreswylfa yn Kyiv ar noson 28 Ebrill 2022, darganfuwyd ei chorff ar y 29ain. Roedd Ysgrifennydd Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig, Antònio Guterres, yn ymweld â Kyiv ar Ebrill 28 wrth i streiciau awyr daro’r brifddinas, gan gynnwys y bloc o fflatiau. Ganed Vira yn 1967 a bu'n gweithio i wasanaeth teledu Wcreinaidd cyn ymuno gydag RFE/RL yn 2018. Roedd hi'n gweithio i'r adran Wcreineg.

## Cyflwyndôn
Hen jingl, cyflwyndôn, y gwasanaeth Rwsieg, tôn gan Alexander Gretchaninov (1864-1956), ''Emyn i'r Rwsia Rydd''
{\set Staff.midiInstrument = #"electric piano 2" \key a \major \skip2. e'4 a'4. a'8 a'4 b'8 gis'8 a'4 gis'8 b'8 fis'4 e'4 a'4. a'8 a'4 b'4 cis''4 r2.}

## Gweler hefyd
* Voice of America

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
* Gwefan Swyddogol
* Sianel Youtube swyddogol
* Twitter @RFERL
* Radiostation Pals (Amgueddfa Rithiol)

Categori:Cwmnïau darlledu
Categori:Y Rhyfel Oer
Categori:Gorsafoedd radio
Categori:Sefydliadau 1949
Categori:Newyddion