Kathy Acker

Awdur Americanaidd oedd **Kathy Acker** (18 Ebrill 1947 - 30 Tachwedd 1997) sy'n cael ei hystyried yn nodigedig am ei gwaith fel bardd, nofelydd, academydd, ac awdur ffeministaidd. Ymhlith y gwaith pwysig a nodedig yr ysgrifennodd y mae: *Blood and Guts in High School* (1984).

Dylanwadwyd arni gan feirdd "Ysgol y Mynydd Du", yn enwedig gan yr awdur William S. Burroughs, yr artist a'r theoretydd David Antin, yr artistiaid ffeministaidd Carolee Schneeman ac Eleanor Antin, a chan athroniaeth, cyfriniaeth, a phornograffi.

## Dyddiau cynnar
Fe'i ganed yn Ninas Efrog Newydd i Donald a Claire (née Weill) Lehman, Kathy Acker gyda'r enw **Karen Lehman** a bu farw yn Tijuana, Mecsico o ganser y fron. Wedi gadael yr ysgol mynychodd Brifysgol Dinas Efrog Newydd, Prifysgol California, San Diego a Phrifysgol Brandeis.

Nid oedd y beichiogrwydd wedi'i gynllunio; gadawodd ei thad Donald Lehman y teulu cyn geni Karen. Mae enw ei llysdad, Albert Alexander, yn ymddangos ar y dystysgrif geni ond nid ar gofrestr genedigaethau 18 Ebrill 1947 yn NYC (Efrog Newydd, *Birth Index*, 1910-1965).

Roedd ei pherthynas â'i mam ormesol hyd yn oed yn oedolyn yn llawn gelyniaeth a phryder oherwydd roedd Acker yn teimlo nad oedd neb yn ei charu ac nad oedd ei eisiau. Ailbriododd ei mam yn fuan ag Albert Alexander, a roddodd ei gyfenw i Kathy. Roedd gan Karen (Kathy yn ddiweddarach) hanner chwaer, Wendy, gan ail briodas ei mam, ond nid oedd y ddwy ferch byth yn agos ac ymddieithriodd y ddwy. Magwyd Acker yng nghartref ei mam a'i llys-dad ar Ochr Ddwyreiniol Uchaf llewyrchus Efrog Newydd. Ym 1978, cyflawnodd Claire Alexander, mam Karen, hunanladdiad.

## Priodi a gwaith
Yn 1966, priododd Robert Acker, a newidiodd ei chyfenw o Alexander i Acker. Er mai "Karen" oedd ei henw bedydd, fe'i gelwid yn "Kathy" gan ei ffrindiau a'i theulu. Ymddangosodd ei gwaith am y tro cyntaf mewn print fel rhan o sin tanddaearol Dinas Efrog Newydd, canol y 1970au. Fel merched ifanc eraill a oedd yn ei chael hi'n anodd i fod yn awdur ac yn artist, gweithiodd am ychydig fisoedd fel stripar, a dylanwadodd y cyfnod hwn - yn enwedig gwrando ar straeon menywod mor wahanol i'r rhai yr oedd yn eu hadnabod gan newid ei dealltwriaeth o berthynas, rhyw a phŵer.

Yn ystod y 1970au, symudodd Acker yn aml yn ôl ac ymlaen rhwng San Diego, San Francisco ac Efrog Newydd. Priododd y cyfansoddwr a'r cerddor arbrofol Peter Gordon ychydig cyn diwedd eu perthynas saith mlynedd. Yn ddiweddarach, roedd ganddi berthynas â'r damcaniaethwr, y cyhoeddwr, a'r beirniad Sylvère Lotringer ac yna gyda'r gwneuthurwr ffilmiau a'r damcaniaethwr ffilm Peter Wollen.

Ym 1996, gadawodd Acker San Francisco a symud i Lundain i fyw gyda'r awdur a'r beirniad cerddorol Charles Shaar Murray.

Priododd ddwywaith. Er bod y rhan fwyaf o'i pherthynas â dynion, roedd hi hefyd, yn agored yn ddeurywiol. Yn 1979, enillodd Wobr Pushcart am ei stori fer "New York City yn 1979". Yn ystod y 1980au cynnar bu'n byw yn Llundain, lle ysgrifennodd nifer o'i gweithiau mwyaf nodedig. Ar ôl dychwelyd i'r Unol Daleithiau ar ddiwedd y 1980au bu'n gweithio fel athro atodol yn Sefydliad Celf San Francisco am tua chwe blynedd ac fel athro gwadd mewn sawl prifysgol.

## Cyhoeddiadau
* *Politics* (1972)
* *Childlike Life of the Black Tarantula By the Black Tarantula* (1973)
* *I Dreamt I Was a Nymphomaniac: Imagining* (1974)
* *Adult Life of Toulouse Lautrec* (1978)
* *Florida* (1978)
* *Kathy Goes To Haiti* (1978)
* *N.Y.C. in 1979* (1981)
* *Great Expectations* (1983)
* *Algeria : A Series of Invocations Because Nothing Else Works* (1984)
* *Blood and Guts in High School* (1984)
* *Don Quixote: Which Was a Dream* (1986)
* *Literal Madness: Three Novels* (Adargraffiad 1987)
* *My Death My Life by Pier Paolo Pasolini*
* *Wordplays 5 : An Anthology of New American Drama* (1987)
* *Empire of the Senseless* (1988)
* *In Memoriam to Identity* (1990)
* *Hannibal Lecter, My Father* (1991)
* *My Mother: Demonology* (1994)
* *The Stabbing Hand* (1995)
* *Pussycat Fever* (1995)
* *Dust. Essays* (1995)
* *Pussy, King of the Pirates* (1996)
* *Bodies of Work : Essays* (1997)
* *Portrait of an Eye: Three Novels* (Ailargraffwyd 1998)
* *Redoing Childhood* (2000) CD, Kill Rock Stars 349.
* *Rip-Off Red, Girl Detective* (2002 o waith cynharach 1973)
* *Essential Acker: The Selected Writings of Kathy Acker* (Acker, Kathy) 2002
* *New York City in 1979* (Penguin Modern) 2018

## Anrhydeddau
* 
Cadw lle i'r bot

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion Americanaidd
Categori:Genedigaethau 1947
Categori:Marwolaethau 1997
Categori:Merched yr 20fed ganrif
Categori:Pobl o Ddinas Efrog Newydd