open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Buckingham

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Buckingham, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Buckingham**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Buckingham.

Mae Caerdydd 161.4 km i ffwrdd o Buckingham ac mae Llundain yn 80.9&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Rhydychen sy'n 32.4&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Swydd Buckingham
Categori:Plwyfi sifil Swydd Buckingham
Categori:Trefi Swydd Buckingham
Chapel-en-le-Frith

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Chapel-en-le-Frith**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref High Peak.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 8,635.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref High Peak
Categori:Plwyfi sifil Swydd Derby
Categori:Trefi Swydd Derby
Chagford

Tref a phlwyf sifil yn Nyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy **Chagford**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Gorllewin Dyfnaint.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,449.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Gorllewin Dyfnaint
Categori:Plwyfi sifil Dyfnaint
Categori:Trefi Dyfnaint
Chatham, Caint

Tref yn sir seremonïol Caint, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Chatham**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn awdurdod unedol Medway. Saif ar Afon Medway.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Chatham boblogaeth o 76,792.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Capel Seion
*Fort Pitt (ysgol)
*Neuadd y Dref

## Enwogion
*Richard Dadd (1817-1886), arlunydd
*Zandra Rhodes (g. 1940), dylunydd ffasiwn

## Cyfeiriadau
Categori:Medway
Categori:Trefi Caint
Chatteris

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaergrawnt, Dwyrain Lloegr, ydy **Chatteris**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Fenland.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 10,298.

Mae Caerdydd 246.4 km i ffwrdd o Chatteris ac mae Llundain yn 104.3&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Ely sy'n 15.8&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Fenland
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaergrawnt
Categori:Trefi Swydd Gaergrawnt
Cheadle, Swydd Stafford

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Stafford, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Cheadle**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Swydd Stafford Moorlands.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 12,033.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Swydd Stafford Moorlands
Categori:Plwyfi sifil Swydd Stafford
Categori:Trefi Swydd Stafford
Chertsey

Tref yn Surrey, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Chertsey**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Runnymede.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Chertsey boblogaeth o 13,753.

Mae Caerdydd 186.2 km i ffwrdd o Chertsey ac mae Llundain yn 30.8&nbsp;km.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Runnymede
Categori:Trefi Surrey
Chesham

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Buckingham, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Chesham**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Buckingham.

Mae Caerdydd 179.7 km i ffwrdd o Chesham ac mae Llundain yn 40.3&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy St Albans sy'n 19.9&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Swydd Buckingham
Categori:Plwyfi sifil Swydd Buckingham
Categori:Trefi Swydd Buckingham
Cheltenham

Tref yn Swydd Gaerloyw, De-orllewin Lloegr, ydy **Cheltenham**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Cheltenham.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Cheltenham boblogaeth o 116,447.

Mae Caerdydd 88.8 km i ffwrdd o Cheltenham ac mae Llundain yn 143&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caerloyw sy'n 11.7&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Cheltenham

Categori:Trefi Swydd Gaerloyw
Chester-le-Street

Tref yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy **Chester-le-Street**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf yn awdurdod unedol Swydd Durham.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Chester-le-Street boblogaeth o 37,164.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Swydd Durham
Categori:Trefi Swydd Durham
Cheshunt

Tref yn Swydd Hertford, Dwyrain Lloegr, ydy **Cheshunt**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Broxbourne.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Cheshunt boblogaeth o 45,832.

Mae Caerdydd 218.5 km i ffwrdd o Cheshunt ac mae Llundain yn 21.3&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy St Albans sy'n 20.6&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Broxbourne
Categori:Trefi Swydd Hertford
Chickerell

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy **Chickerell**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Dorset.

Mae ganddi boblogaeth o oddeutu 5,282.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Dorset
Categori:Plwyfi sifil Dorset
Categori:Trefi Dorset
Chingford

Ardal faestrefol ym Mwrdeistref Llundain Waltham Forest, Llundain Fwyaf, Lloegr, ydy **Chingford**. Saif tua 10 milltir (16&nbsp;km) i'r gogledd-ddwyrain o ganol Llundain.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardaloedd Bwrdeistref Llundain Waltham Forest
Categori:Trefi Llundain Fwyaf
Chippenham

:''Am y pentref o'r un enw yn Swydd Gaergrawnt, gweler Chippenham, Swydd Gaergrawnt.''

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Wiltshire, De-orllewin Lloegr, ydy **Chippenham**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Wiltshire.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 35,800.

Mae Caerdydd 73 km i ffwrdd ac mae Llundain yn 140.2&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caerfaddon sy'n 19.2&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Buttercross
*Eglwys Sant Pawl
*Neuadd Yelde
*Shambles

## Enwogion
*Robin Hobbs (g. 1942), cricedwr
*Jeremy Corbyn (g. 1949), gwleidydd

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Wiltshire
Categori:Plwyfi sifil Wiltshire
Categori:Trefi Wiltshire
Chipping Campden

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerloyw, De-orllewin Lloegr ydy **Chipping Campden**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Cotswold.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 2,288.

Mae rhan gyntaf yr enw, "Chipping", yn tarddu o'r Hen Saesneg *cēping* ("marchnad"); ceir yr un elfen yn enwau lleoedd eraill yn Lloegr megis Chipping Norton, Chipping Ongar, Chipping Sodbury a Chipping Warden.

bawd|dim|Y Gât a Neuadd Wledda Campden Court ac Eglwys St James's Church yn Chipping Campden.

## Enwogion
*George Ballard, hanesydd (c.1706–1755)
*Robert Payne Smith (1818–1895), ysgolhaig

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Cotswold
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaerloyw
Categori:Trefi Swydd Gaerloyw
Chorleywood

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Hertford, Dwyrain Lloegr, ydy **Chorleywood**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Three Rivers.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 11,286.

Mae Caerdydd 185 km i ffwrdd o Chorleywood ac mae Llundain yn 32.6&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy St Albans sy'n 17&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Three Rivers
Categori:Plwyfi sifil Swydd Hertford
Categori:Trefi Swydd Hertford
Chipping Ongar

Tref yn Essex, Dwyrain Lloegr ydy **Chipping Ongar**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Ongar yn ardal an-fetropolitan Epping Forest.

Mae rhan gyntaf yr enw, "Chipping", yn tarddu o'r Hen Saesneg *cēping* ("marchnad"); ceir yr un elfen yn enwau lleoedd eraill yn Lloegr megis Chipping Campden, Chipping Norton, Chipping Sodbury a Chipping Warden.

Mae Caerdydd 238.5 km i ffwrdd o Chipping Ongar ac mae Llundain yn 32.5&nbsp;km.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Academi Ongar
*Castell
*Eglwys Sant Martin

## Enwogion
*James Morice (1539–1597), gwleidydd
*Thomas Velley (c.1748-1806), botanegydd

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Epping Forest
Categori:Trefi Essex
Christchurch, Dorset

:''Am leoedd eraill o'r un enw gweler Christchurch.''

Tref yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy **Christchurch**.

Mae'n rhan o Gytref De-ddwyrain Dorset.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Bournemouth, Christchurch a Poole
Categori:Trefi Dorset
Chudleigh

Tref a phlwyf sifil yn Nyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy **Chudleigh**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Teignbridge.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Teignbridge
Categori:Plwyfi sifil Dyfnaint
Categori:Trefi Dyfnaint
Clare, Suffolk

Ardal faestrefol yn Lowestoft a phlwyf sifil yn Suffolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Clare**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gorllewin Suffolk.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 2,028.

Cartref y teulu de Clare oedd y dref ers yr 11eg i'r 14g.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Capel Priordy
*Castell
*Eglwys Sant Pedr a Sant Pawl
*Tafarn yr Alarch
*Ty Hynafol

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gorllewin Suffolk
Categori:Pentrefi Suffolk
Categori:Plwyfi sifil Suffolk
Clay Cross

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Clay Cross**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd-ddwyrain Swydd Derby.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 9,222.

Mae Caerdydd 222.7 km i ffwrdd o Clay Cross ac mae Llundain yn 203.9&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Sheffield sy'n 24.3&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gogledd-ddwyrain Swydd Derby
Categori:Plwyfi sifil Swydd Derby
Categori:Trefi Swydd Derby
Cleator Moor

Tref a phlwyf sifil yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Cleator Moor**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Cumberland.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 6,936.

Mae Caerdydd 338.3 km i ffwrdd o Cleator Moor ac mae Llundain yn 404.1&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caerliwelydd sy'n 55.2&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Cumberland (awdurdod unedol)
Categori:Plwyfi sifil Cumbria
Categori:Trefi Cumbria
Cleobury Mortimer

Tref bach a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Amwythig, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Cleobury Mortimer**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Amwythig.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 3,036.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Bragdy Hobsons
*Eglwys Santes Fair
*King's Arms

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Swydd Amwythig
Categori:Plwyfi sifil Swydd Amwythig
Categori:Trefi Swydd Amwythig
Clevedon

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Gwlad yr Haf, De-orllewin Lloegr, ydy **Clevedon**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gogledd Gwlad yr Haf.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 21,281.

Mae Caerdydd 21.5 km i ffwrdd o Clevedon ac mae Llundain yn 192.2&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Casnewydd sy'n 18.7&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Gogledd Gwlad yr Haf
Categori:Plwyfi sifil Gwlad yr Haf
Categori:Trefi Gwlad yr Haf
Coggeshall

Tref a phlwyf sifil yn Essex, Dwyrain Lloegr, ydy **Coggeshall**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Braintree.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,660.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Braintree
Categori:Plwyfi sifil Essex
Categori:Trefi Essex
Colburn, Gogledd Swydd Efrog

Tref a phlwyf sifil yng Ngogledd Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Colburn**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Richmondshire. 

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,860.

## Cyfeiriadau
Categori:Plwyfi sifil Gogledd Swydd Efrog
Categori:Richmondshire
Categori:Trefi Gogledd Swydd Efrog
Coleford, Swydd Gaerloyw

:''Am leoedd eraill o'r un enw gweler Coleford.''

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerloyw, De-orllewin Lloegr ydy **Coleford**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Fforest y Ddena, ac mae'n gartref i bencadlys cyngor yr ardal.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 8,359.

## Cyfeiriadau
## Dolen allanol
*  "Coleford"; Gwefan British History Online

Categori:Ardal Fforest y Ddena
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaerloyw
Categori:Trefi Swydd Gaerloyw
Coleshill, Swydd Warwick

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Warwick, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Coleshill**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Gogledd Swydd Warwick. Saif ar ffin gorllewinol y sir, cyfagos i sir Gorllewin Canolbarth Lloegr. Mae Afon Cole yn llifo trwyddi.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 6,481.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Eglwys Sant Pedr a Sant Pawl
*Sgwâr y Farchnad

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Gogledd Swydd Warwick
Categori:Plwyfi sifil Swydd Warwick
Categori:Trefi Swydd Warwick
Colne

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Colne**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Pendle.

Mae Caerdydd 273.3 km i ffwrdd o Colne ac mae Llundain yn 295.3&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Bradford sy'n 28.1&nbsp;km i ffwrdd.

bawd|dim|350px|Amgueddfa Tecstiliau

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Pendle
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaerhirfryn
Categori:Trefi Swydd Gaerhirfryn
Chipping Sodbury

Tref yn sir seremonïol Swydd Gaerloyw, De-orllewin Lloegr, ydy **Chipping Sodbury**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Sodbury yn awdurdod unedol De Swydd Gaerloyw.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Chipping Sodbury boblogaeth o 4,384.

Mae rhan gyntaf yr enw, "Chipping", yn tarddu o'r Hen Saesneg *cēping* ("marchnad"); ceir yr un elfen yn enwau lleoedd eraill yn Lloegr megis Chipping Campden, Chipping Norton, Chipping Ongar a Chipping Warden.

Mae Caerdydd 54.3 km i ffwrdd o Chipping Sodbury ac mae Llundain yn 159&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Bryste sy'n 13.8&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Twnnel y rheilffordd

## Enwogion
*Glenn Catley (g. 1972), paffiwr

## Cyfeiriadau
Categori:De Swydd Gaerloyw
Categori:Trefi Swydd Gaerloyw
Congleton

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Gaer, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Congleton**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Dwyrain Swydd Gaer.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 26,482.

Mae Caerdydd 198.9 km i ffwrdd o Congleton ac mae Llundain yn 232.6&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Stoke-on-Trent sy'n 16&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Eglwys Sant Pedr
*Eglwys Santes Fair
*Melin Brookside

## Enwogion
*George Harold Eardley, VC (1912-1991), milwr
*Alan Garner (g. 1934), nofelydd

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Dwyrain Swydd Gaer
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaer
Categori:Trefi Swydd Gaer
Conisbrough

Tref yn Ne Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Conisbrough**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Doncaster.

Mae ganddi boblogaeth o oddeutu 15,361.

Mae Caerdydd 258.7 km i ffwrdd o Conisbrough ac mae Llundain yn 231.2&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Sheffield sy'n 19.4&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Fetropolitan Doncaster
Categori:Trefi De Swydd Efrog
Corby

Tref yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Corby**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf yn awdurdod unedol Gogledd Swydd Northampton.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 54,927.

Mae Caerdydd 204.1 km i ffwrdd o Corby ac mae Llundain yn 116.2&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Peterborough sy'n 32.5&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Gogledd Swydd Northampton
Categori:Trefi Swydd Northampton
Corringham, Essex

:''Am y pentref o'r un enw yn Swydd Lincoln, gweler Corringham, Swydd Lincoln.''

Tref yn sir seremonïol Essex, Dwyrain Lloegr, ydy **Corringham**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn awdurdod unedol Bwrdeistref Thurrock.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Thurrock
Categori:Trefi Essex
Corbridge

Pentref a phlwyf sifil yn Northumberland, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy **Corbridge**.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 3,872.

## Cyfeiriadau
Categori:Pentrefi Northumberland
Categori:Plwyfi sifil Northumberland
Corsham

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Wiltshire, De-orllewin Lloegr, ydy **Corsham**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Wiltshire.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 12,378.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Wiltshire
Categori:Plwyfi sifil Wiltshire
Categori:Trefi Wiltshire
Cotgrave

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Nottingham, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Cotgrave**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Rushcliffe.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 7,203.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Rushcliffe
Categori:Plwyfi sifil Swydd Nottingham
Categori:Trefi Swydd Nottingham
Clitheroe

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Clitheroe** (neu hefyd **Bryncreigiog** yn y Gymraeg). Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Cwm Ribble.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 14,765.

Mae Caerdydd 270.8 km i ffwrdd o Clitheroe ac mae Llundain yn 303.7&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Preston sy'n 24.1&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Castell
*Eglwys Santes Fair Magdalene
*Ysgol Ramadeg

## Enwogion
*John Brogden (1798-1869), dyn busnes
*Cyril Washbrook (1914-1999), cricedwr
*Jimmy Clitheroe (1921-1973), comediwr

## Gweler hefyd
*Rhestr enwau Cymraeg ar drefi a llefydd eraill yn Lloegr

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Cwm Ribble
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaerhirfryn
Categori:Trefi Swydd Gaerhirfryn
Cowes

Tref a phlwyf sifil yn Ynys Wyth, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Cowes**.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 10,405.

Mae Caerdydd 154 km i ffwrdd o Cowes ac mae Llundain yn 118.8&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Portsmouth sy'n 17&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Amgueddfa
*Castell Cowes
*Eglwys Llanfair
*Eglwys Sant Faith
*Eglwys y Drindod
*Ty Northwood

## Enwogion
*Thomas Arnold (1795-1842), athro
*Cliff Michelmore (1919-2016), cyflwynydd teledu
*Jeremy Irons (g. 1948), actor

## Cyfeiriadau
Categori:Plwyfi sifil Ynys Wyth
Categori:Trefi Ynys Wyth
Crediton

Tref a phlwyf sifil yn Nyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy **Crediton**.

Mae Caerdydd 83.6 km i ffwrdd o Crediton ac mae Llundain yn 260.8&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Exeter sy'n 12&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Canol Dyfnaint
Categori:Plwyfi sifil Dyfnaint
Categori:Trefi Dyfnaint
Crewkerne

Tref a phlwyf sifil yng Ngwlad yr Haf, De-orllewin Lloegr, ydy **Crewkerne**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Gwlad yr Haf.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 7,000.

Mae Caerdydd 71.8 km i ffwrdd o Crewkerne ac mae Llundain yn 200.3&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Wells sy'n 37.3&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:De Gwlad yr Haf
Categori:Plwyfi sifil Gwlad yr Haf
Categori:Trefi Gwlad yr Haf
Crosby, Glannau Merswy

:''Am leoedd eraill o'r un enw gweler Crosby.''

Tref yng Nglannau Merswy, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Crosby**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Sefton.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Crosby boblogaeth o 50,044.

Mae Crosby yn cynnwys clwstwr o aneddiadau llai:

*Great Crosby – y brif ardal a roddodd ei henw i'r dref
*Little Crosby – pentref bach i'r gogledd o Great Crosby
*Blundellsands – ardal arfordirol i'r gogledd-orllewin o Great Crosby
*Brighton-le-Sands – ardal arfordirol i'r de-orllewin o Great Crosby
*Waterloo – ardal i'r de o Great Crosby
*Seaforth – ardal i'r de o Waterloo
*Thornton – pentref i'r gogledd-ddwyrain o Great Crosby

Mae gan y dref draeth tywodlyd, Traeth Crosby, lle gwelir *Another Place* gan Antony Gormley – 100 o gerflyniau haearn o ddynion.

## Enwogion Crosby
* Kenny Everett (1944–95), joci disg a digrifwr
* Cherie Blair (g. 1954), bargyfreithwraig
* J. Bruce Ismay (1862–1937), rheolwr gyfarwyddwr y White Star Line

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Fetropolitan Sefton
Categori:Trefi Glannau Merswy
Crowborough

Tref a phlwyf sifil yn Nwyrain Sussex, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Crowborough**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Wealden.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 20,951.

Mae Caerdydd 237.4 km i ffwrdd o Crowborough ac mae Llundain yn 54.7&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Brighton sy'n 31.2&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Wealden
Categori:Plwyfi sifil Dwyrain Sussex
Categori:Trefi Dwyrain Sussex
Crowle, Swydd Lincoln

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Lincoln, Swydd Efrog a Humber, ydy **Crowle**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Crowle and Ealand yn awdurdod unedol Bwrdeistref Gogledd Swydd Lincoln.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Crowle boblogaeth o 3,928.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Gogledd Swydd Lincoln
Categori:Plwyfi sifil Swydd Lincoln
Categori:Trefi Swydd Lincoln
Dagenham

Tref ym Mwrdeistref Llundain Barking a Dagenham, Llundain Fwyaf, Lloegr, ydy **Dagenham**. Saif tua 11.5 milltir (18.5&nbsp;km) i'r dwyrain o ganol Llundain.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardaloedd Bwrdeistref Llundain Barking a Dagenham
Categori:Trefi Llundain Fwyaf
Dalton-in-Furness

Tref yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Dalton-in-Furness**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Dalton Town with Newton yn awdurdod unedol Westmorland a Furness.

## Cyfeiriadau
Categori:Westmorland a Furness
Categori:Trefi Cumbria
Darley Dale

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Darley Dale**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dyffrynnoedd Swydd Derby.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 5,413.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Dyffrynnoedd Swydd Derby
Categori:Plwyfi sifil Swydd Derby
Categori:Trefi Swydd Derby
Darlington

Tref yn sir seremonïol Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy **Darlington**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf yn awdurdod unedol Bwrdeistref Darlington.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Darlington boblogaeth o 92,363.

Mae Caerdydd 355.4 km i ffwrdd o Darlington ac mae Llundain yn 348.5&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Durham sy'n 28&nbsp;km i ffwrdd.

## Gweler hefyd
* Darlington (etholaeth seneddol)

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Darlington
Categori:Trefi Swydd Durham
Dartford

Tref yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Dartford**.  Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Dartford. Saif ar Afon Darent.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan yr ardal ddi-blwyf Dartford (i bob pwrpas, y dref ei hun) boblogaeth o 48,311.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Dartford
Categori:Trefi Caint
Chulmleigh

Tref a phlwyf sifil yn Nyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy **Chulmleigh**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd Dyfnaint.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gogledd Dyfnaint
Categori:Plwyfi sifil Dyfnaint
Categori:Trefi Dyfnaint
Darwen

Tref a phlwyf sifil yn  sir seremonïol Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Darwen**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Blackburn gyda Darwen.

Mae Caerdydd 251.2 km i ffwrdd o Darwen ac mae Llundain yn 290.3&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Preston sy'n 17.4&nbsp;km i ffwrdd.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 28,117.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Blackburn gyda Darwen
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaerhirfryn
Categori:Trefi Swydd Gaerhirfryn
Crowland

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Crowland**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Holland.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,894.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal De Holland
Categori:Plwyfi sifil Swydd Lincoln
Categori:Trefi Swydd Lincoln
Deal, Caint

Tref a phlwyf sifil yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Deal**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dover. Saif ar yr arfordir dwyreiniol tua 8 milltir i'r gogledd-ddwyrain o Dover ac 8 milltir i'r de o Ramsgate.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 20,823.

Gellir gweld Ffrainc, 25 milltir i ffwrdd, ar ddiwrnod braf, clir. Gerllaw Deal mae tref Walmer, ble glaniodd Iwl Cesar yn 55 a2 54 CC.

Yn hanesyddol, roedd Deal yn un o'r "aelodau" o'r Pum Porthladd (*Cinque Ports*).

## Adeiladau a chofadeiladau
*Castell Deal
*Tŵr Pêl Amser (amgueddfa)

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Dover
Categori:Trefi Caint
Categori:Plwyfi sifil Caint
Categori:Y Pum Porthladd
Dereham

Tref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Dereham**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Breckland.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 18,609.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Breckland
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Categori:Trefi Norfolk
Desborough

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Desborough**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gogledd Swydd Northampton.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 10,697.

Mae Caerdydd 194.1 km i ffwrdd o Desborough ac mae Llundain yn 114&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caerlŷr sy'n 30.4&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Gogledd Swydd Northampton
Categori:Plwyfi sifil Swydd Northampton
Categori:Trefi Swydd Northampton
Devizes

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Wiltshire, De-orllewin Lloegr, ydy **Devizes**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Wiltshire.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 16,429.

Mae Caerdydd 83.3 km i ffwrdd o Devizes ac mae Llundain yn 132.5&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caerfaddon sy'n 26.1&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Wiltshire
Categori:Plwyfi sifil Wiltshire
Categori:Trefi Wiltshire
Dinnington

Tref yn Ne Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Dinnington**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Dinnington St. John's ym mwrdeistref fetropolitan Rotherham.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Dinnington boblogaeth o 19,860.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Fetropolitan Rotherham
Categori:Trefi De Swydd Efrog
Dorking

Tref yn Surrey, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Dorking**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf yn ardal an-fetropolitan Mole Valley.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Dorking boblogaeth o 17,098.

Mae Caerdydd 199.8 km i ffwrdd o Dorking ac mae Llundain yn 35.3&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Dinas Westminster sy'n 32.6&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Mole Valley
Categori:Trefi Surrey
Driffield

Tref a phlwyf sifil yn Nwyrain Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr,  ydy **Driffield**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Riding Dwyreiniol Swydd Efrog.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 13,080.

Mae Caerdydd 336.7 km i ffwrdd o Driffield ac mae Llundain yn 278.5&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Kingston upon Hull sy'n 29.8&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Dwyrain Swydd Efrog
Categori:Plwyfi sifil Dwyrain Swydd Efrog
Categori:Trefi Dwyrain Swydd Efrog
Dronfield

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Dronfield**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd-ddwyrain Swydd Derby.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 21,261.

Mae Caerdydd 233.4 km i ffwrdd o Dronfield ac mae Llundain yn 219.1&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Sheffield sy'n 9&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gogledd-ddwyrain Swydd Derby
Categori:Plwyfi sifil Swydd Derby
Categori:Trefi Swydd Derby
Cranbrook, Caint

Tref yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Cranbrook**.  Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Cranbrook & Sissinghurst yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Tunbridge Wells.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Tunbridge Wells
Categori:Trefi Caint
Dulverton

Tref a phlwyf sifil yng Ngwlad yr Haf, De-orllewin Lloegr, ydy **Dulverton**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gorllewin Gwlad yr Haf a Taunton. 

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,408.

## Cyfeiriadau
Categori:Gorllewin Gwlad yr Haf a Taunton
Categori:Plwyfi sifil Gwlad yr Haf
Categori:Trefi Gwlad yr Haf
Dunstable

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Bedford, Dwyrain Lloegr, ydy **Dunstable**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Canol Swydd Bedford.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 36,253.

Mae Caerdydd 188.4 km i ffwrdd o Dunstable ac mae Llundain yn 50&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy St Albans sy'n 19.7&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Canol Swydd Bedford
Categori:Plwyfi sifil Swydd Bedford
Categori:Trefi Swydd Bedford
Dunwich

Pentref a phlwyf sifil yn Suffolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Dunwich**.  Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Suffolk.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 202.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Dwyrain Suffolk
Categori:Pentrefi Suffolk
Droitwich Spa

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerwrangon, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Droitwich Spa** neu **Droitwich**.  Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Wychavon. Saif ar lannau Afon Salwarpe tua 22 milltir (35&nbsp;km) i'r de-orllewin o Birmingham a 7 milltir (11&nbsp;km) i'r gogledd-ddwyrain o Gaerwrangon.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 23,504.

Lleolir y dref ar ben dyddodion enfawr o halen, ac mae halen wedi'i echdynnu yno ers yr hen amser. Mae galwyn o'r dŵr halen naturiol yn cynnwys 2.5 pwys o halen (0.25&nbsp;kg/L) – ddeg gwaith yn gryfach na dŵr y môr ac yn debyg i halltedd y Môr Marw.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Wychavon
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaerwrangon
Categori:Trefi Swydd Gaerwrangon
Earl Shilton

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerlŷr, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Earl Shilton**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Hinckley a Bosworth.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 10,047.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Hinckley a Bosworth
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaerlŷr
Categori:Trefi Swydd Gaerlŷr
Earley

Tref a phlwyf sifil yn Berkshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Earley**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Wokingham.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 30,868.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Wokingham
Categori:Plwyfi sifil Berkshire
Categori:Trefi Berkshire
Dursley

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerloyw, De-orllewin Lloegr, ydy **Dursley**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Stroud.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 6,697.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Stroud
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaerloyw
Categori:Trefi Swydd Gaerloyw
East Cowes

Tref a phlwyf sifil yn Ynys Wyth, De-ddwyrain Lloegr, ydy **East Cowes**.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil poblogaeth o 7,314.

## Cyfeiriadau
Categori:Plwyfi sifil Ynys Wyth
Categori:Trefi Ynys Wyth
Easingwold

Tref a phlwyf sifil yng Ngogledd Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Easingwold**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Hambleton.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,627.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Hambleton
Categori:Plwyfi sifil Gogledd Swydd Efrog
Categori:Trefi Gogledd Swydd Efrog
East Ham

Tref ym Mwrdeistref Llundain Newham, Llundain Fwyaf, Lloegr, ydy **East Ham**. Saif tua 8 milltir (12.8&nbsp;km) i'r dwyrain o ganol Llundain.

## Cyfeiriadau
Categori:Trefi Llundain Fwyaf
Categori:Ardaloedd Bwrdeistref Llundain Newham
East Grinstead

Tref a phlwyf sifil yng Ngorllewin Sussex, De-ddwyrain Lloegr, ydy **East Grinstead**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Ardal Canol Sussex.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 26,383.

Mae Caerdydd 224.2 km i ffwrdd o East Grinstead ac mae Llundain yn 43.7&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Brighton sy'n 32.9&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
## Gweler hefyd
*Humphrey Lhuyd - Aelod Seneddol yr etholaeth

Categori:Ardal Canol Sussex
Categori:Plwyfi sifil Gorllewin Sussex
Categori:Trefi Gorllewin Sussex
Eastbourne

Tref yn Nwyrain Sussex, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Eastbourne**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Eastbourne, ac i bob pwrpas mae gan y dref yr un ffiniau â'r ardal.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Eastbourne boblogaeth o 109,185.

Mae Caerdydd 252.6 km i ffwrdd o Eastbourne ac mae Llundain yn 85.7&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Brighton sy'n 28.6&nbsp;km i ffwrdd.

## Enwogion
*Theresa May (g. 1956), Prif Weinidog y Deyrnas Unedig

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Eastbourne
Categori:Trefi Dwyrain Sussex
Eastleigh

Tref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Eastleigh**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Eastleigh.

Mae Caerdydd 139.2 km i ffwrdd o Eastleigh ac mae Llundain yn 106&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Southampton sy'n 6.7&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Coleg Eastleigh
*Gorsaf reilffordd
*"The Point" (hen neuadd y dref)

## Enwogion
*Chrystabel Leighton-Porter (1913–2000), model
*John Ewbank (g. 1968), cyfansoddwr
*Scott Mills (g. 1974), DJ
*David Smith (g. 1989), chwareuwr boccia

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Eastleigh
Categori:Trefi Hampshire
Eastwood, Swydd Nottingham

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Nottingham, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Eastwood**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Broxtowe. Saif 8 milltir (13&nbsp;km) i'r gogledd-orllewin o Nottingham, a 10 milltir (16 km) i'r gogledd-ddwyrain o Derby, ar y ffin rhwng Swydd Nottingham a Swydd Derby. 

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 10,695.

Cyfeirir at y lle yn Llyfr Dydd y Farn (1086). Ehangodd yn gyflym yn ystod y Chwyldro Diwydiannol. Mae'n adnabyddus fel man geni yr nofelydd D. H. Lawrence.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Broxtowe
Categori:Plwyfi sifil Swydd Nottingham
Categori:Trefi Swydd Nottingham
Edenbridge, Caint

Tref a phlwyf sifil yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Edenbridge**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Sevenoaks.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 8,907.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Sevenoaks
Categori:Plwyfi sifil Caint
Categori:Trefi Caint
Edgware

Ardal faestrefol ym Mwrdeistref Llundain Barnet, Llundain Fwyaf, Lloegr, ydy **Edgware**. Saif tua 9.5   milltir (15.3&nbsp;km) i'r gogledd-gogledd-orllewin o ganol Llundain.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardaloedd Bwrdeistref Llundain Barnet
Categori:Pentrefi Llundain Fwyaf
Eccleshall

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Stafford, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Eccleshall**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Stafford.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,651.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Stafford
Categori:Plwyfi sifil Swydd Stafford
Categori:Trefi Swydd Stafford
Dartmouth, Dyfnaint

Tref a phlwyf sifil yn Nyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy **Dartmouth**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan South Hams.

Yng Nghyfrifiad 2023 roedd gan y plwyf sifil poblogaeth o 5,259.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal South Hams
Categori:Plwyfi sifil Dyfnaint
Categori:Trefi Dyfnaint
Ellesmere, Swydd Amwythig

Tref yn sir seremonïol Swydd Amwythig, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Ellesmere**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Ellesmere Urban yn awdurdod unedol Swydd Amwythig.

Mae ganddi boblogaeth o oddeutu 3,223.

## Gweler hefyd
*Rosier Cinast ap Gruffudd o'r Cnwcin

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Swydd Amwythig
Categori:Trefi Swydd Amwythig
Ellesmere Port

Tref yn sir seremonïol Swydd Gaer, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Ellesmere Port**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn awdurdod unedol Gorllewin Swydd Gaer a Chaer.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Ellesmere Port boblogaeth o 61,090.

Mae Caerdydd 200.3 km i ffwrdd o Ellesmere Port ac mae Llundain yn 271.5&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caer sy'n 9&nbsp;km i ffwrdd.

## Gweler hefyd
* Gorsaf reilffordd Ellesmere Port

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Gorllewin Swydd Gaer a Chaer
Categori:Trefi Swydd Gaer
Dovercourt

Tref yn Essex, Dwyrain Lloegr, ydy **Dovercourt**.  Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Harwich yn ardal an-fetropolitan Tendring.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Goleudy

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Tendring
Categori:Trefi Essex
Borehamwood

Tref yn Swydd Hertford, Dwyrain Lloegr, ydy **Borehamwood**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Elstree and Borehamwood yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Hertsmere.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Borehamwood boblogaeth o 35,489.

Mae Caerdydd 202 km i ffwrdd o Borehamwood ac mae Llundain yn 20&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy St Albans sy'n 10.7&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Hertsmere
Categori:Trefi Swydd Hertford
Enfield Town

Tref ym Mwrdeistref Llundain Enfield, Llundain Fwyaf, Lloegr, ydy **Enfield Town**. Saif tua 10.1 milltir (16.3&nbsp;km) i'r gogledd-gogledd-ddwyrain o ganol Llundain.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardaloedd Bwrdeistref Llundain Enfield
Categori:Trefi Llundain Fwyaf
Egremont, Cumbria

Tref a phlwyf sifil yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Egremont**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Cumberland.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 8,194.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Ysgol Wyndham

## Enwogion
*Martin Hodgson (1909-1991), chwaraewr rygbi
*Francis Dunnery (g. 1962), cerddor

## Cyfeiriadau
Categori:Cumberland (awdurdod unedol)
Categori:Plwyfi sifil Cumbria
Categori:Trefi Cumbria
Epping

Tref a phlwyf sifil yn Essex, Dwyrain Lloegr ydy **Epping**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Epping Forest.

Mae Caerdydd 228.4 km i ffwrdd o Epping ac mae Llundain yn 25.2&nbsp;km.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Epping Forest
Categori:Plwyfi sifil Essex
Categori:Trefi Essex
Epworth, Swydd Lincoln

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Lincoln, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Epworth**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Gogledd Swydd Lincoln.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,279.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Gogledd Swydd Lincoln
Categori:Plwyfi sifil Swydd Lincoln
Categori:Trefi Swydd Lincoln
Erith

Ardal faestrefol ym Mwrdeistref Llundain Bexley, Llundain Fwyaf, Lloegr, ydy **Erith**.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardaloedd Bwrdeistref Llundain Bexley
Categori:Pentrefi Llundain Fwyaf
Exmouth

Tref a phlwyf sifil yn Nyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy **Exmouth**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Dyfnaint.

Mae Caerdydd 96.6 km i ffwrdd o Exmouth ac mae Llundain yn 251.7&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Exeter sy'n 13.6&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Dwyrain Dyfnaint
Categori:Plwyfi sifil Dyfnaint
Categori:Trefi Dyfnaint
Fairford

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerloyw, De-orllewin Lloegr ydy **Fairford**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Cotswold.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 3,236.

Mae Caerdydd 99.9 km i ffwrdd o Fairford ac mae Llundain yn 117.5&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Rhydychen sy'n 36.4&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Cotswold
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaerloyw
Categori:Trefi Swydd Gaerloyw
Fareham

Tref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Fareham**.  Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Fareham.

Mae Caerdydd 154.7 km i ffwrdd o Fareham ac mae Llundain yn 106&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Portsmouth sy'n 10.2&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Fareham
Categori:Trefi Hampshire
Faringdon

Tref yn Swydd Rydychen, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Faringdon**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Great Faringdon yn ardal an-fetropolitan Vale of White Horse.

Mae Caerdydd 111.6 km i ffwrdd o Faringdon ac mae Llundain yn 103.9&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Rhydychen sy'n 25.4&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Vale of White Horse
Categori:Trefi Swydd Rydychen
Emsworth

Tref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr ydy **Emsworth**.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan yr ardal adeiledig Emsworth boblogaeth o 18,777.

Mae Caerdydd 170.9 km i ffwrdd o Emsworth ac mae Llundain yn 94.2&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Portsmouth sy'n 10.2&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Havant
Categori:Trefi Hampshire
Dudley

Tref yn sir Gorllewin Canolbarth Lloegr, yn rhanbarth Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Dudley**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Dudley. Yn hanesyddol, roedd y dref yn allglofan Swydd Gaerwrangon, cyn iddi ddod yn rhan o Swydd Stafford yn 1966; wedyn, yn 1974, fe'i hymgorfforwyd sir Gorllewin Canolbarth Lloegr. Saif tua 8 milltir (13&nbsp;km) i'r gorllewin o ganol Birmingham.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Dudley boblogaeth o 79,379.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Fetropolitan Dudley
Categori:Trefi Gorllewin Canolbarth Lloegr
Farnham

Tref a phlwyf sifil yn Surrey, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Farnham**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Waverley.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 39,488.

Mae Caerdydd 168.6 km i ffwrdd o Farnham ac mae Llundain yn 58.6&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caerwynt sy'n 39.8&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Waverley
Categori:Plwyfi sifil Surrey
Categori:Trefi Surrey
Fazeley

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Stafford, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Fazeley**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Lichfield.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,530.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Neuadd y Dref
*Ysgol Millfield

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Lichfield
Categori:Plwyfi sifil Swydd Stafford
Categori:Trefi Swydd Stafford
Crawley

Tref yng Ngorllewin Sussex, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Crawley**.

Mae Caerdydd 212.7 km i ffwrdd o Crawley ac mae Llundain yn 45.1&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Brighton sy'n 30.2&nbsp;km i ffwrdd.

## Tref Newydd Crawley
Roedd Crawley yn un o'r wyth tref newydd wreiddiol o amgylch Llundain, a gynlluniwyd ar ôl yr Ail Ryfel Byd gyda'r nod o gael pobl i symud o'r ddinas orlawn i gefn gwlad. Roedd Llundain wedi dioddef yn ofnadwy yn ystod y blitz ac roedd llawer o'i dinasyddion yn byw mewn amodau is-safonol neu slymiau.

Creodd y Llywodraeth wyth tref hunangynhaliol mewn cylch rhwng 20 a 30 milltir o ganol Llundain. Sef  Basildon, Bracknell, Harlow, Hatfield, Hemel Hempstead, Stevenage, Welwyn Garden City a Crawley a ddynodwyd yn dref newydd ar Ionawr 9, 1947. 

Cynlluniwyd llawer o dref newydd Crawley gan y pensaer Cymreig Alwyn Sheppard Fidler 

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Crawley
Categori:Trefi Gorllewin Sussex
Ferryhill

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy **Ferryhill**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Durham.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 9,940.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Swydd Durham
Categori:Plwyfi sifil Swydd Durham
Categori:Trefi Swydd Durham
Filey

Tref a phlwyf sifil yng Ngogledd Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Filey**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Scarborough. 

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 6,981.

Mae Caerdydd 360 km i ffwrdd o Filey ac mae Llundain yn 299.6&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Kingston upon Hull sy'n 51&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Scarborough
Categori:Plwyfi sifil Gogledd Swydd Efrog
Categori:Trefi Gogledd Swydd Efrog
Filton

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Gaerloyw, De-orllewin Lloegr, ydy **Filton**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol De Swydd Gaerloyw. 

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 10,607, ac roedd gan ardal adeiledig Filton boblogaeth o 59,495.

## Cyfeiriadau
Categori:De Swydd Gaerloyw
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaerloyw
Categori:Trefi Swydd Gaerloyw
Edmonton, Llundain

Tref ym Mwrdeistref Llundain Enfield, Llundain Fwyaf, Lloegr, ydy **Edmonton**. Saif tua 8.4 milltir (13.5&nbsp;km) i'r gogledd-gogledd-ddwyrain o ganol Llundain.

## Cyfeiriadau
Categori:Trefi Llundain Fwyaf
Categori:Ardaloedd Bwrdeistref Llundain Enfield
Fleet, Hampshire

:''Erthygl am y dref yng ngogledd-ddwyrain Hampshire yw hon. Am y pentrefan o'r un enw ar Ynys Hayling, hefyd yn Hampshire, gweler Fleet, Ynys Hayling. Am ystyron eraill, gweler Fleet (gwahaniaethu).''

Tref a phlwyf sifil yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Fleet**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Hart. 

Mae ganddi boblogaeth o oddeutu 31,687.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Hart
Categori:Plwyfi sifil Hampshire
Categori:Trefi Hampshire
Ferndown

Tref yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy **Ferndown**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Dorset. Mae'n rhan o Gytref De-ddwyrain Dorset.

Mae ganddi boblogaeth o oddeutu 17,650.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Dorset
Categori:Trefi Dorset
Flitwick

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Bedford, Dwyrain Lloegr, ydy **Flitwick**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Canol Swydd Bedford.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 13,663.

## Cyfeiriadau
Categori:Canol Swydd Bedford
Categori:Plwyfi sifil Swydd Bedford
Categori:Trefi Swydd Bedford
Faversham

Tref a phlwyf sifil yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Faversham**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Swale.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 19,316.

Mae Caerdydd 283.3 km i ffwrdd o Faversham ac mae Llundain yn 72.8&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caergaint sy'n 13.6&nbsp;km i ffwrdd.

Yn hanesyddol, roedd Faversham yn un o'r "aelodau" o'r Pum Porthladd (*Cinque Ports*).

## Adeiladau a chofadeiladau
*Capel Faversham Stone
*Cofeb ryfel
*Eglwys Santes Catrin
*Eglwys Santes Fair (Abaty Faversham)
*Eglwys Sant Ioan
*Ysgol Ramadeg y Frenhines Elisabeth

## Enwogion
*John Coldwell (c.1535–1596), esgob
*George Finlay (1799-1875), hanesydd
*Bob Todd (1920-1992), actor

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Swale
Categori:Plwyfi sifil Caint
Categori:Trefi Caint
Categori:Y Pum Porthladd
Eye, Suffolk

Tref a phlwyf sifil yn Suffolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Eye**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Canol Suffolk.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 2,154.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Canol Suffolk
Categori:Plwyfi sifil Suffolk
Categori:Trefi Suffolk
Finchley

Tref ym Mwrdeistref Llundain Barnet, Llundain Fwyaf, Lloegr, ydy **Finchley**. Saif tua 6.8 milltir (11&nbsp;km) i'r gogledd o ganol Llundain.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardaloedd Bwrdeistref Llundain Barnet
Categori:Trefi Llundain Fwyaf
Fleetwood

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Fleetwood**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Wyre. Mae'n gorwedd ar lan Bae Morecambe.

Mae tramffordd yn cysylltu Fleetwood â Blackpool.

Mae Caerdydd 271.3 km i ffwrdd o Fleetwood ac mae Llundain yn 332.2&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caerhirfryn sy'n 20.5&nbsp;km i ffwrdd.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 29,939.

## Hanes
Yn ôl Llyfr Dydd y Farn (1086), cantref Amounderness oedd ar ardal adeg hynny, ac yn eiddo i Baron Roger de Poictou, aelod o fyddin y Normaniaid ym 1066. Pan gafodd o ei ddiarddel, rhoddwyd y tir i Theobald Walter, ac yn y pen draw i’r brenin, a gwerthwyd y tir gan Harri VIII yn ystod Diddymu’r Mynachlogydd.

Etifeddodd Syr Peter Hesketh stad Rossall ym 1824 a phenderfynodd greu porthladd a chyrchfan wyliau. Gofynnodd y pensaer Decimus Burton i gynllunio'r dref. Agorwyd marchnad ym 1840. Yn yr un flwyddyn, goleuwyd Goleudy Pharos a'r Goleudy Is, cynlluniwyd gan Burton. Ffurfiwyd Rheilffordd Cwmni Rheilffordd, Harbwr a Phorthladd Preston a Wyre, ac agorwyd rheilffordd rhwng Preston a Fleetwood ar 15 Gorffennaf 1840 Distrywiwyd y goleudy’n rhannol yn 2017.

Agorwyd cangen reilffordd i Blackpool, yn lleihau’r nifer o deithwyr i Fleetwood.

Pasiwyd deddfau i adeiladu palmentydd a goleuadau. Estynnwyd mordeithiau i Ynys Manaw, Derry, Belfast ac Ardrossan.

Daeth Fleetwood yn un o’r porthladdau pysgota mwyaf ym Mhrydain, yn canolbwyntio ar gegddu. Adeiladwyd y doc ym 1877, yn costio £250,000. Creuwyd porthladd cynhwysydd ar safle’r hen orsaf reilffordd, a dechreuodd gwasanaeth rhwng Fleetwood a Larne dwywaith bob dydd ym 1975. Cymerodd Lein Stena drosodd yn 2004, yn hwylio teirgwaith yn ddyddiol. Daeth y wasanaeth i ben yn 2010, efo colled o 140 o swyddi.

Daeth Doc Wyre yn farina i gychod hwylio ym 1995, ac adeiladwyd canolfan manwerthu a thai ar yr ardal glanio.

Adeiladwyd y tramffordd rhwng Blackpool a Fleetwood yn yr 1890au.

## Cyfeiriadau
## Oriel

Delwedd:PharosFwdJun2004.jpg|Goleudy Pharos
Delwedd:The Lower Lighthouse - geograph.org.uk - 1454967.jpg|Y goleudy Is
Delwedd:Fleetwood - Mar 2008 - Marine Hall and Gardens from the Mount.jpg|Neuadd Marina a Gerddi
Delwedd:Fleetwood01LB.jpg|chwith|bawd|260px|Machlud haul dros draeth Fleetwood

Categori:Bwrdeistref Wyre
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaerhirfryn
Categori:Porthladdoedd Lloegr
Categori:Trefi Swydd Gaerhirfryn
Fordbridge

Tref a phlwyf sifil yn Birmingham, yn sir Gorllewin Canolbarth Lloegr, yn rhanbarth Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Fordbridge**. Fe'i lleolir ym mwrdeistref fetropolitan Solihull.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 8,479.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Fetropolitan Solihull
Categori:Plwyfi sifil Gorllewin Canolbarth Lloegr
Categori:Trefi Gorllewin Canolbarth Lloegr
Fordingbridge

Tref a phlwyf sifil yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Fordingbridge**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Ardal Fforest Newydd.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 5,998.

Mae Caerdydd 114.2 km i ffwrdd o Fordingbridge ac mae Llundain yn 134.8&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caersallog sy'n 16&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Fforest Newydd
Categori:Plwyfi sifil Hampshire
Categori:Trefi Hampshire