Tatŵ Brenhinol Milwrol Caeredin

bawd|300px|Tatŵ Caeredin 2011 MOD 45153060

Mae **Tatŵ Brenhinol Milwrol Caeredin** yn gyfres flynyddol o arddangosiadau milwrol a berfformir gan Lluoedd Arfog Prydain, bandiau milwrol y Gymanwlad a thimau arddangos rhyngwladol ar rodfa Castell Caeredin. Cynhelir y digwyddiad drwy gydol mis Awst bob blwyddyn fel rhan o Ŵyl Caeredin.

## Cefndir
Perfformiwyd y tatŵ cyntaf, o'r enw *Something about a Soldier*, ar Safle Seindorf Ross yng Ngerddi Princes Street Caeredin ym 1949. Cynhaliwyd y tatŵ swyddogol gyntaf ym 1950 gyda dim ond wyth eitem ar y rhaglen; denodd tua 6,000 o wylwyr yn eistedd ar feinciau a sgaffaldiau syml o amgylch rhodfa Castell Caeredin. Ym 1952 cafodd nifer ac ansawdd y seddi eu cynyddu i ddarparu ar gyfer cynulleidfa o 7,700 bob nos trwy gydol mis Awst, gan ganiatáu i 160,000 i wylio perfformiadau byw bob blwyddyn.

## Yr ŵyl gyfoes
Ers y 1970au bu ychydig dros 217,000 o bobl, ar gyfartaledd, yn gweld y Tatŵ yn fyw ar rodfa'r Castell yn flynyddol, mae pob sioe wedi gwerthu pob tocyn o flaen llaw yn ystod y degawd diwethaf. Mae tua 30% o'r gynulleidfa yn dod o'r Alban, 35% o weddill y Deyrnas Unedig a 35% yn gynulleidfa sy'n cynnwys dros 70,000 o ymwelwyr dramor.

Mae'r Tatŵ yn cael ei gynnal unwaith y noson yn ystod yr wythnos a dwywaith ar ddydd Sadwrn trwy fis Awst. Bydd yr ail berfformiad ar nos Sadwrn yn cynnwys arddangosfa tân gwyllt, er bod pob perfformiad yn defnyddio rhywfaint o byrotechneg. Ers 2005 mae'r sioe wedi cynnwys elfen o *son et lumière* i daflunio delweddau ar ffasâd y Castell.

Ers 2004, mae'r Tatŵ wedi cynnal perfformiadau talfyredig am ddim ar safle seindorf Ross o'r enw *Blas y Tatŵ*, ac ers 2008 bu ragflas tebyg ar Sgwâr Sant Siôr, Glasgow.

## Cysylltiadau Brenhinol
Yn 2010 cafodd *Tatŵ Milwrol Caeredin* ei ail enwi'n *Tatŵ **Brenhinol** Milwrol Caeredin* ar ôl i'r Frenhines Elizabeth dyfarnu'r teitl *Brenhinol* i'r ŵyl fel rhan o'i ddathliadau chwedeg mlynedd o fodolaeth.

Yn 2014 penodwyd y Dywysoges Anne yn noddwr brenhinol y sioe (Royal Bank of Scotland yw'r prif noddwr corfforaethol go iawn).

## Trefn y Sioe
Bob blwyddyn bydd un o'r Lluoedd Arfog yn arwain y sioe gan ffeirio'r arweinyddiaeth rhwng y Llynges Frenhinol, y Môr-filwyr Brenhinol, y Fyddin Brydeinig a'r Llu Awyr Brenhinol. Bydd pob blwyddyn hefyd yn dathlu neu'n coffáu sefydliad, pen-blwydd, thema neu ddigwyddiad penodol.

Uchafbwynt pob Tatŵ yw'r dyrfa o bibellau a drymiau cyfun, a ddarperir gan gatrodau'r Fyddin Brydeinig a bandiau pibell a drwm o bob cwr o'r byd sifil a milwrol, er yn bennaf o wledydd y Gymanwlad gyda chysylltiadau a'r Alban. Mae pob noson yn dod i ben gyda'r offerynwyr pibell a drwm yn cyfuno i orymdeithio ymlaen i ymuno â'r bandiau milwrol fel un llu. Caiff hwn ei ddilyn gan ddatganiad o Dduw a Helpa'r Frenhines ac *Auld Lang Syne*. Yna bydd seremoni gostwng y faner, gyda biwglwr naill ai'n seinio *Post Diwethaf*, neu'r *Sunset* (galwad biwgl y Môr-filwyr Brenhinol), bydd y digwyddiad yn darfod gyda phibydd unigol yn chwarae galargan o ben un o ragfuriau uchaf y castell. Wedyn bydd y bandiau yn gorymdeithio i lawr y Filltir Frenhinol i dôn *Scotland the Brave*.

## Oriel

File:Militarytatoo.jpg
File:Edinburgh Castle, Edinburgh - geograph.org.uk - 505941.jpg|Castell Caeredin - geograph.org.uk - 505941
File:Edinburgh Military Tattoo 2007.jpg|bawd|Tatŵ 2007
File:Fireworks Over the 2011 Royal Edinburgh Military Tattoo MOD 45153059.jpg|Tatŵ 2011- MOD 45153059
File:Highland Dancers, Edinburgh, 2008.jpg|Tatŵ 2008

## Cyfeiriadau
Categori:Diwylliant yr Alban
Categori:Gwyliau
Categori:Gwyliau Celtaidd
Categori:Hanes yr Alban