Sem Benelli

Roedd ***Sem Benelli*** (10 Awst, 1877 - 18 Rhagfyr, 1949) yn fardd, ysgrifennwr a dramodydd Eidalaidd oedd hefyd yn, awdur testunau ar gyfer y theatr a sgriptiau sinema. Roedd hefyd yn awdur libreto opera.
## Cefndir
Ganwyd Benelli yn Filettole yn blentyn i Raffaello Benelli, crefftwyr tlawd, a Giovacchina (née Borri) ei wraig. Mynychodd ysgol y Tadau Piarist yn Fflorens ond bu’n rhaid iddo dorri ar draws ei astudiaethau oherwydd marwolaeth gynamserol ei dad. Cafodd llwyddiant mawr y flwyddyn ganlynol gyda'i ddrama *La cena delle beffe* yn y Teatro Arigentina yn Rhufain.  Ym 1910 cafodd llwyddiant pellach gyda'i ddrama trasiedi '' L'amore dei tre re*, a defnyddiodd ar gyfer libreto opera i Italo Montemezzi a lwyfannwyd ym 1913. Ym 1911 cyhoeddodd *Il mantellaccio e Rosmunda*, ac ym 1913 *La Gorgona'' trowyd y ddwy ddrama hyn yn sgriptiau ar gyfer ffilmiau o'r un enw a ymddangosodd yn y sinemâu ym 1915 a 1942. Ym 1915 cyhoeddodd *Le nozze dei centauri*. Ym 1913 cyfansoddodd gerdd symffonig er anrhydedd Giuseppe Verdi wedi'i gosod i gerddoriaeth gan Francesco Cilea a'i pherfformio yn Theatr Carlo Felice yn Genova, dinas yr oedd gan Verdi cysylltiad agos a hi.

Cymerodd ran yn y Rhyfel Byd Cyntaf a chafodd ei glwyfo a'i addurno â medal arian ddwywaith. Ar noson 31 Hydref 1918 roedd yn rhan o'r criw a gludodd Raffaele Paolucci a Raffaele Rossetti i borthladd Pola. Ar doriad y wawr suddodd y ddau Raffaele y *Viribus Unitis* un o longau pwysicaf ymerodraeth Awstria. Benelli oedd y milwr Eidalaidd cyntaf i gyhoeddi rhyddhau'r porthladd o ganlyniad i'r suddo.

Ar ôl y rhyfel cafodd *La cena delle beffe* llwyddiant mawr ar Broadway, Efrog Newydd ym 1919 o dan y teitl *The Jest*, gyda Lionel a John Barrymore yn serennu ac ym Mharis gyda Sarah Bernhardt yn serennu.

Ym 1924 addasodd ei ddrama gynnar yn libreto i opera gan Umberto Giordano o dan yr un teitl *La cena delle beffe.* 

Rhwng y ddau ryfel byd trodd ei law at gomedi gan gyhoeddi *Adamo ed Eva* (1933), *Madre Regina ed Eroi* (1934) a *Caterina Sforza*, (1938).

## Gyrfa wleidyddol
bawd|Castello Sem Benelli
Ar ôl gwasanaethu yn y Rhyfel Byd Cyntaf, cafodd ei ethol yn ddirprwy Fflorens i Senedd yr Eidal ar y rhestr Ryddfrydol ym 1919. Ar gais Mussolini, fe aeth ar y rhestr genedlaethol ar gyfer deddfwrfa XXVII (1924-29). Yn fuan wedyn torrodd ei gysylltiad â'r Ffasgwyr ar ôl i'r gwleidydd sosialaidd Giacomo Matteotti gael ei lofruddio. Ym 1925 roedd ymhlith llofnodwyr y Maniffesto o ddeallusion gwrth ffasgaidd, a luniwyd gan Benedetto Croce. Ym 1933 rhoddodd y weinyddiaeth waharddiad ar bob cwmni dramatig amatur rhag perfformio gweithiau Benelli, ar amheuaeth eu bod yn wrth ffasgaidd ac "yn groes i feini prawf addysgol a moesol" ffasgaeth.

Er gwaethaf ei wrthwynebiad i Mussolini gwirfoddolodd i fod yn rhan o gyrch yr Eidal ar Ethiopia rhwng 1935 a 1936 gan ysgrifennu llyfr am ei brofiadau *Io in Affrica* (1936). Er hynny nid oedd Mussolini yn fodlon maddau iddo. Rhoddwyd caniatâd iddo ail afael ar ei ysgrifennu cafodd ei ddrama ''L'elefante'' (1937) ei sensro'n drom a danfonodd yr heddlu tyrfaoedd i darfu ar noson agoriadol ei gomedi *Orchidea* (1938).

Ceisiodd Benelli ymadael a'r Eidal ond diarddelwyd ei drwydded deithio i'w rhwystro rhag gwneud. Ond o weld y perygl o gynnydd yn wrthwynebiad Ffasgwyr yr Eidal a gwrthwynebiad llymach yr Almaenwyr oedd a dylanwad cynyddol dros lywodraeth yr Eidal penderfynodd ffoi yn anghyfreithiol. Gyda chymorth gwrthsafwyr Milan llwyddodd cyrraedd y Swistir ym 1944, lle arhosodd yn alltud hyd gwymp Mussolini.

## Teulu
Bu Sem Benelli a'i wraig Stefania yn rhieni i'r newyddiadurwr, actor a dramodydd Eidaleg Sennuccio Benelli.

## Marwolaeth
bawd|Bedd Sem Benelli
Ym 1914 adeiladodd Benelli castell ar arfordir môr Liguria yn ardal Zoagli, yn y Riviera. Ar ôl ddychwelyd i'r Eidal ar ôl cwymp y gyfundrefn Ffasgaidd ymddeolodd yno. Bu farw yn ei gastell yn 72 mlwydd oed. Rhoddwyd ei weddillion i orwedd yng nghlasordy San Domenico, Prato

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1877
Categori:Marwolaethau 1949
Categori:Dramodwyr yr 20fed ganrif o'r Eidal
Categori:Dramodwyr Eidaleg o'r Eidal
Categori:Libretwyr Eidaleg o'r Eidal
Categori:Libretwyr opera o'r Eidal
Categori:Pobl a aned yn Toscana
Categori:Pobl fu farw yn Liguria