Ymosodiad Israel ar lynges ddyngarol Gaza 2010

[bawd|200px|Protest ym Melffast, [Iwerddon, 31 Mai, 2010 yn erbyn ymosodiad Israel.]]
bawd|200px|Y cwch o Dwrci, y *Mavi Marmara*, wythnos cyn i gomandos Israel ymosod arni.
[bawd|200px|Map o Lain Gaza gan ddangos y porthladd [Ashdod.]]
bawd|dde|200px|Llun o'r ffilm o'r llong. Honnir i'r llun ddangos un o filwyr Irael yn cael ei daro gan yr ymgyrchwyr. Ffynhonnell:IDF Footage
bawd|200px|Cartwn gan y cartwnydd gwleidyddol Carlos Latuff.
Ar 31 Mai, 2010 ceisiodd chwech o gychod dyngarol gludo nawdd a chymorth i drigolion Llain Gaza; llynges wedi'i threfnu gan Mudiad Rhyddid i Gaza, sef cymdeithas ryngwladol sy'n dadlau dros hawliau dynol y Palesteiniaid gyda phobl megis Desmond Tutu a Noam Chomsky yn flaenllaw ynddi. Ymosododd milwyr o lynges Israel ar un o'r cychod, sef y *MV Mavi Marmara* o Dwrci gan ladd rhwng 10 ac 16 o sifiliaid. Roedd y llongau mewn dyfroedd rhyngwladol ar y pryd. 

Credir fod tua 60 wedi eu hanafu, ond rhoddodd Israel waharddiad ar i'r cyfryngau gyhoeddi dim am yr ymosodiad. Mewn canlyniad, mae union amgylchiadau'r digwyddiad yn ansicr. Yn ôl yr ymgyrchwyr ar y llong, daeth y milwyr Israelaidd ar fwrdd y llong a dechrau saethu. Fodd bynnag, dywedododd Llu Amddiffyn Israel fod o leiaf saith milwr wedi eu hanafu mewn sgarmes, dau ohonynt yn ddifrifol, ar ôl i'r ymgyrchwyr dyngarol geisio cipio'u harfau. Honnodd byddin Israel i'r ymgyrchwyr ddefnyddio pastynau a chyllyll yn erbyn y milwyr hefyd, er nad oedd yr un gwn wedi ei ddarganfod ar fwrdd y llong. Enw'r ymosodiad gan fyddin Israel oedd 'Ymgyrch gwynt awyr' (Saesneg: **Operation Sky Winds**).

## Rhyddhau'r teithwyr
Rhyddhawyd Kevin Neish gan yr Israeliaid ar ôl 5 diwrnod mewn carchar. Dywedodd Neisha, sydd o Ganada, "Llofruddiwyd 16 o bobl ar y cwch, nid 9. Tra yn y ddalfa, dywedwyd wrthyf sawl tro y byddwn yn cael fy lladd; mae'r hyn a wnaeth yr Israeliaid i rai eraill o'r criw yn llawer iawn gwaeth."

## Post mortem
Mae post mortem ar naw o'r teithwyr a lofruddiwyd wedi profi fod pump wedi eu saethu naill ai yng nghefn y pen gan filwyr Israel neu yn eu cefnau, ar bellter o gyn lleied â 45&nbsp;cm. Cynhaliwyd y post mortem yn Nhwrci.

## Y Llongau
Roedd 6 llong o wahanol wledydd yn rhan o'r llynges ddyngarol:
*  *Challenger 1*
*  *Challenger 1I*
*  *Eleftheri Mesogeios*
*  *MV Mavi Marmara* (Blue Marmara)
*  *MV Rachel Corrie*
*  *Sfendoni*

## Sifiliaid blaenllaw a chyffredin
Dëllir fod oddeutu 700 o sifiliaid cyffredin ar y llongau gan gynnwys yr ennillyd Gwobr Nobel dros Heddwch, Mairead Corrigan Maguire, 25 Aelod Senedd Ewrop, aelodau o wasg y byd, 20 o bobl o wledydd Prydain a llawer iawn o Dwrci. Trefnwyd y llynges gan IHH (İnsani Yardım Vakfı) sef Corff (wedi'i ganoli yn Nhwrci) dros Iawnderau Dynol, Rhyddid a Chymorth Dyngarol).

Roedd 663 o bobl ar y cychod, a'r rheiny'n dod o 37 gwlad. Dyma rai enwau adnabyddus:

## MV Rachel Corrie
Ar y 5ed o Fehefin, 2010 glaniodd milwyr Israel ar fwrdd yr MV Rachel Corrie, ond y tro hwn, ni chafwyd trais. Yn Iwerddon y cofrestwyd y cwch a'r capten yw Eric Harcus, o Ynysoedd Erch, yr Alban. Aethpwyd a'r cwch i borthladd Israelaidd Ashdod. Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Iwerddon y bydden nhw'n dial yn ddiplomyddol yn erbyn Israel am gipio'r cwch mewn dyfroedd rhyngwladol. Enwyd y cwch ar ôl myfyriwr a laddwyd gan deirw-dur yn 2003 tra'n ceisio atal cartref Palesteinaidd rhag cael ei ddymchwel yn Gaza gan filwyr Israel. Trefnwyd y cwch gan Fudiad Rhyddid i Gaza.

## Gweler hefyd
* Gwrthdaro Arabaidd-Israelaidd
* Ymosodiad Israel ar Lain Gaza 2008–2009
* Ymosodiad Israel ar Lain Gaza 2014
* International Solidarity Movement

## Cyfeiriadau
Categori:Gwrthdaro Israelaidd-Palesteinaidd
Categori:Llain Gaza
Categori:Hanes Israel
Categori:Hanes Palesteina
Categori:2010