C.P.D. Tref Aberystwyth

(2023)]]
[bawd|250px|[Coedlen y Parc, Maes Aberystwyth]]
Clwb pêl-droed o dref Aberystwyth, Ceredigion yw **Clwb Pêl-droed Tref Aberystwyth** (Saesneg: *Aberystwyth Town Football Club*). Mae'r clwb yn chwarae yn Uwch Gynghrair Cymru, prif adran pêl-droed yng Nghymru.

Ffurfiwyd y clwb ym 1884 ac maent wedi codi Cwpan Cymru unwaith, ym 1900, yn ogystal â chynrychioli Cymru yng nghystadlaethau Ewropeaidd UEFA ar dair achlysur. Maent wedi bod yn aelodau o Uwch Gynghrair Cymru ers ei sefydlu ym 1992.

Mae'r clwb yn chwarae eu gemau cartref ar Goedlen y Parc, Aberystwyth, maes sy'n dal uchafswm o 5,000 o dorf gyda 1,002 o seddi. Mae gan y Clwb hefyd dîm Merched, tîm anabl a gwahanol dimau ieuenctid.

## Hanes Cynnar
 yn 2023]]
Ffurfiwyd y clwb ym mis Hydref 1884 wedi i Arthur Hughes, mab i gyfreithiwr lleol, osod hysbyseb yn y papur newydd lleol yn gofyn am i chwaraewyr oedd eisiau ymuno â'r clwb newydd i gyfarfod yng Ngwesty'r Belle Vue, Aberystwyth ar brynhawn Sadwrn 4 Hydref.. Roedd Arthur a'i frodyr Jack a Hugh yn bêl-droedwyr o fri, ac roedd Jack eisoes wedi cynrychioli Cymru ddwywaith ym 1877 a 1879 tra'n fyfyriwr ym Mhrifysgol Caergrawnt.

Dechreuodd Aber chwarae yn y *Welsh League* ym 1896 ond dim ond am dymor, ond chwaraeodd y clwb yn rowndiau rhagbrofol Cwpan FA Lloegr a Chwpan Cymru cyn ymuno â'r *Combination League* ym 1899-1900 a cafwyd llwyddiant mwyaf y clwb yn ystod yr un tymor wrth iddynt godi Cwpan Cymru am yr unig dro yn eu hanes wedi buddugoliaeth 3-0 dros y C.P.D. Derwyddon Cefn yn Y Drenewydd.

Ar ôl gadael y Combination League, ymunodd Aber â Chynghrair Sir Drefaldwyn a'r Cylch ym 1904 gan ennill sawl pencampwriaeth cyn ymuno â'r Gynghrair Genedlaethol Gymreig (Adran y Canolbarth) ym 1921.

Llwyddodd Aber i ennill Cwpan Amatur Cymru ym 1931 a 1933.

Yn ystod tymor 2021/22 daeth Aberystwyth y clwb cyntaf yn hanes i chwarae 1,000 o gemau yn Uwch Gynghrair Cymru.

## Record yn Ewrop
## Anrhydeddau
***Cwpan Cymru**
** Enillwyr: 1899-1900
** Cyrraedd Rownd Derfynol: 2008-09, 2013-14
***Cwpan Amatur Cymru**
**Enillwyr: 1930-31, 1932-33, 1969-70
** Cyrraedd Rownd Derfynol: 1906-07, 1910-11, 1928-29, 1934-35, 1971-72

## Recordiau'r clwb
*Buddugoliaeth Fwyaf: 21-1 v. C.P.D. Machynlleth ym 1934.
*Colled Fwyaf: 1-20 v. C.P.D. Caersws yn 1962.
*Buddugoliaeth Fwyaf (Uwch Gynghrair Cymru): 6-0 v. Briton Ferry Athletic a Llanidloes 1993.
*Colled Fwyaf (Uwch Gynghrair Cymru): 1-8 v. Y Barri yn 1997.

## Chwaraewyr nodedig
* Rhys Griffiths - Aelod o Oriel Anfarwolion Uwch Gynghrair Cymru
* Robert Herbert Mills-Roberts - 8 cap dros Gymru 1885–1892
* Tomi Morgan - Aelod o Oriel Anfarwolion Uwch Gynghrair Cymru
* Colin Reynolds - Aelod o Oriel Anfarwolion Uwch Gynghrair Cymru
* Leigh Richmond Roose - 24 cap dros Gymru 1900-1911
* Wyn Thomas - Aelod o Oriel Anfarwolion Uwch Gynghrair Cymru
* David Williams - Prif sgoriwr yn holl hanes y clwb
* Marc Lloyd Williams - Aelod o Oriel Anfarwolion Uwch Gynghrair Cymru

## Tîm merched
Mae'r clwb hefyd yn cynnal C.P.D. Merched Tref Aberystwyth sy'n chwarae ar Goedlan y Parc ac sydd yn Uwch Gynghrair Merched Cymru. Bu'r tîm yn gyfrifol am chwarae y gêm gyntaf erioed yn yr hyn a ddaeth yn Uwch Gynghrair yn 2009.

## Cyfeiriadau

Categori:Sefydliadau 1884
Tref Aberystwyth