Cymdeithas Ffederasiynau Pêl-droed Aserbaijan

[250px|bawd|Pencadlys yr AFFA yn [Baku, noder yr hen logo uwchben y drysau]]
**Cymdeithas Ffederasiynau Pêl-droed Aserbaijan** (Asereg: **Azərbaycan Futbol Federasiyaları Assosiasiyası, AFFA**) yw corff llywodraethol pêl-droed gweriniaeth  Aserbaijan. Ffurfiwyd yr AFFA yn 1992 ac mae'n gyfrifol am oruchwilio pob agwedd o'r gêm amatur a phroseiynol yn y wlad. Mae AFFA yn gyfrifol am dîm cenedlaethol Aserbaijan a'r holl dimau eraill gan gynnwys menywod ac ieuenctid, cynghreiriau, cwpan a tîm menywod. Lleolir y pencadlys yn y brifddinas, Baku.

Er bod Aserbaijan yn wlad ar lan y Môr Caspian, i'r dwyrain o Dwrci (sy'n siarad chwaer-iaith) ac i'r de o Rwsia a'r gogledd o Iran, mae'n rhan o UEFA, ffederasiwn cymdeithasau pêl-droed Ewrop yn ogystal â FIFA (y corff byd-eang).

## Hanes
Mae'r Aseriaid yn bobl Twrceg o ran iaith a Mwslim o ran crefydd, ond bu'r wlad o dan reolaeth Ymerodraeth Rwsia ac yna'r Undeb Sofietaidd hyn nes cwymp yr Undeb yn 1991. Tan y flwyddyn honno, roedd Aserbaijan yn weriniaeth o fewn yr Undeb Sofietaidd ond heb statws gwlad annibynnol na thîm pêl-droed annibynnol - fel holl wledydd eraill megis Estonia, Iwcrain ac Armenia, sydd nawr yn wledydd annibynnol.

Yn dilyn cwymp yr Undeb Sofietaidd ffurfiwyd yr AFFA ar 26 Mawrth 1992, wedi i Aserbaijan ennill ei hannibyniaeth. Ar 23 Chwefror 2009, datgelodd yr AFFA, ynghŷd ag Is-lywydd UEFA, Şenes Erzik, Academi Bêl-droed Azerbaijan.

### Logo Newydd
Yn 2010, mabwysidodd yr AFFA arwyddlun newydd. Yn ystod yr 1990au newidiodd y wlad yn raddol ac yn dameidiog oddi ar defnyddio'r wyddor Gyrilig (fel wyddor Rwsieg) i ddefnyddio'r wyddor Ladin tebyg i orgraff yr iaith Twrceg. Sylwir felly y ceir defnydd o'r ddau wyddor yn ystod dyddiau cynnar yr AFFA. Noder bod y lythyren ə unigryw yn dynodi'r sŵn 'schwa' sy'n cyfateb i'r 'y' Gymraeg.

## Anghydfod gyda FIFA
Derbyniodd yr AFFA ergyd gan FIFA ym mis Ebrill 2002 pan ddododd FIFA waharddiad dwy flynedd ar yr AFFA yn dilyn anghydfod rhwng y Gymdeithas a'r mwyafrif o glybiau Uwch Gynghrair Aserbaijan. Bu'n rhaid dod â'r gystadleuaeth ddomestig i ben oherwydd yr anghydfod a gwrthododd y timau eu chwraewyr rhag chwarae i'r tîm cenedlaethol, gyda'r swyddogion treth yn ymchwilio i gyhuddiadau o dwyll o fewn yr AFFA.

Yn  2012 etholwyd Rovnag Abdullayev fel Llywydd i'r Gymdeithas er mai ef oedd yr unig enwebiad.

## Cwpan Pêl-droed Menywod y Byd d-17, 2012
bawd|Cloc hyrwyddo ar gyfer Cwpan y Byd Merched dan-17 FIFA yn Baku
Yn 2012 cynhaldwyd Cwpan Pêl-droed Menywod o dan 17 oed FIFA yn Aserbaijan. Cynhaliwyd y gemau rhwng 22 Medi - 13 Hydref 2012. Enillwyd y gystadleuaeth gan Ffrainc. Cynhaliwyd yr holl gemau mewn tair stadiwm gwahanol - dau yn ninas Baku ac un yn ninas Lankaran, ger y ffin ag Iran. Ni lwyddodd i dîm Azerbaijan fynd drwy ei rownd gyntaf. Nid oedd tîm gan Gymru yn cystadlu yn y bencampwriaeth.

## Cystadlaethau
bawd|Stampiau o Aserbaijan gyda delweddau o'r tîm cenedlaethol, i ddathlu Cwpan y Byd 2004
Mae'r AFFA yn gyfrifol am y twrnamentiau canlynol:
;Pêl-droed Dynion:
* UWch Gynghrair Aserbaijan (Azeri: *Topaz Premyer Liqası*)
* Adran Gyntaf Aserbaijan (*Birinci Divizion*); yr ail adran
* Cwpan Aserbaijan
* Supercup Aserbaijan 
* Cynghrair Futsal Azerbaijan
* Cynghrair Amatur AFFA

;Pêl-droed Menywod:
* Cynghrair Bêl-droed Menywod Aserbaijan

## Timau Cenedlaethol
Yr AFFA sy'n gyfrifol am dimau cenedlaethol y wlad:
;Dynion:
* Tîm pêl-droed cenedlaethol Aserbaijan (rheolwr cyfredol, Robert Prosinečki)
* Ceir hefyd timau cenedlaethol dynion dan-21; dan-19; dan-17; dan-16 a dan-15.
* Ceir hefyd tîm Futsal cenedlethol a thîm Pêl-droed traeth.

;Menywod:
* Tîm pêl-droed cenedlaethol menywod Aserbaijan (rheolwr cyfredol, Shamil Heydarov)

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
*Association of Football Federations of Azerbaijan Gwefan Swyddogol yr AFFA 
*Aserbaijan ar wefan UEFA
*Aserbaijan  ar wefan FIFA
*Twitter @affa_official

Aserbaijan
Categori:Pêl-droed yn Aserbaijan