Jack Abramoff

Cyn-lobïwr o'r Unol Daleithiau sydd bellach yn ymgyrchydd yn erbyn lobïo yw **Jack Allan Abramoff** (ganwyd 28 Chwefror 1959). Roedd hefyd yn ddyn busnes, cynhyrchydd ffilmiau, ac awdur. Ef oedd y ffigwr canolog mewn ymchwiliad i lygredigaeth wleidyddol ar raddfa eang, ac o ganlyniad cafodd Abramoff a 21 o unigolion eraill eu canfod yn euog, gan gynnwys swyddogion y Tŷ Gwyn J. Steven Griles a David Safavian, y Cynrychiolydd Bob Ney, a naw o lobiwyr eraill a chynorthwywyr cyngresol.

Abramoff oedd cadeirydd cenedlaethol Pwyllgor Colegol y Blaid Weriniaethol o 1981 hyd 1985, un o'r aelodau a sefydlodd yr International Freedom Foundation (a honnir ei fod yn derbyn cyllid o lywodraeth De Affrica yn oes apartheid), a gwasanaethodd yn weithredwr ar fwrdd y felin drafod geidwadol National Center for Public Policy Research. O 1994 hyd 2001 roedd yn un o brif lobiwyr Preston Gates & Ellis, a Greenberg Traurig hyd fis Mawrth 2004.

Plediodd Abramoff yn euog yn Ionawr 2006 i bum cyhuddiad o ffeloniaeth yn ymwneud â sgandal ynghylch lobïo dros gasinos Americanwyr Brodorol, gan gynnwys SunCruz Casinos. Cafodd ei ddedfrydu i chwe blynedd mewn carchar ffederal am dwyll post, cynllwynio i lwgrwobrwyo swyddogion cyhoeddus, ac efadu trethi. Cafodd ei garcharu am 43 mis cyn iddo gael ei ryddhau yn Rhagfyr 2010. Wedi iddo gael ei ryddhau o'r carchar, ysgrifennodd hunangofiant ''Capitol Punishment: The Hard Truth About Washington Corruption From America's Most Notorious Lobbyist'' (2011).

Bu'r sgandalau yn destun dwy ffilm yn y flwyddyn 2010: y ffilm ddogfen *Casino Jack and the United States of Money*, a'r ffilm *Casino Jack* a serenodd Kevin Spacey yn rhan Abramoff.

## Sgandal yr Indiaid 
[bawd|225px|3 Ionawr 2006: Jack Abramoff yn gadael [Federal Court yn Washington, DC]]

Mae **sgandal lobïo Indiaidd Jack Abramoff** yn sgandal gwleidyddol Americanaidd sy'n gysylltiedig â gwaith perfformiwyd gan y lobïwyr gwleidyddol Jack Abramoff, Ralph E. Reed, Jr., Grover Norquist a Michael Scanlon dros fuddiannau gamblo casino Indiaidd am amcangyfrif o $85 miliwn mewn taliadau. Gorfiliodd Abramoff a Scanlon eu cleientiaid, a rhannon nhw'r elw o filiynau o ddoleri yn gyfrinachol.

Yng nghwrs y cynllun, mae'r lobïwyr wedi'u cyhuddo o roi anrhegion a rhoddion ymgyrch yn anghyfreithlon i ddeddfwyr mewn gyfnewid am bleidleisiau neu gefnogaeth deddfwriaeth. Mae'r cynrychiolydd Bob Ney (R-OH) a gweinydd i Tom DeLay (R-TX) wedi'u ymhlygu'n syth; mae gan wleidyddion eraill, y rhan fwyaf ohonynt yn ddeddfwyr Gweriniaethol, sydd â chysylltiadau â materion Indiaidd clymau  amrywiol. Mae ôl-effeithiau'r ymchwiliad wedi achosi DeLay i ymddiswyddo o'i swydd fel arweinydd Tŷ'r Cynrychiolwyr.

Mae Scanlon ac Abramoff wedi pledio'n euog i amrywiaeth o gyhuddiadau cysylltiedig â'r gynllun.

Ar 25 Tachwedd 2005, adroddodd *The Wall Street Journal* ehangiad ymchwiliad pedair aelod o'r Cyngres: yn ogystal â Ney a DeLay, mae'r adroddiad yn cynnwys y Cyn. John Doolittle (G., Calif.) a'r Llyw. Conrad Burns (G., Mont.)  Ar 2 Rhagfyr 2005 adroddodd *The New York Times* fod erlynyddion ffederal yn ystyried trefniant plediad bargeniol  a fydd yn rhoi tipyn o ystyriaeth i Abramoff os rhoddai dystiolaeth bydd yn ymhlygu bod aelodau'r Cyngres a'u staffwyr hŷn wedi derbyn cynigion swydd mewn gyfnewid am ffafrau deddfwriaethol.

Ar 3 Ionawr 2006 plediodd Abramoff yn euog i dri gyhuddiad ffeloniaeth — cynllwyn, twyll ac osgoi treth — ynglŷn â chyhuddiadau yn dod yn benodol o'i weithgareddau lobïo yn Washington ar ran llwythi Americanawyr Brodorol. Hefyd, mae angen i Abramoff a ddiffynyddion eraill wneud adferiad o o leiaf $25 miliwn â amddifadwyd trwy dwyll o gleientiaid, yn enwedig y lwythi Americanwyr Brodorol. Ymhellach, mae Abramoff $1.7 miliwn mewn dyled i'r IRS fel ganlyniad o'i ble euog i'r cyhuddiad o osgoi treth.. Mae ffeil y llys ar gael fel PDF.

[260px|bawd|chwith|Tystiodd Abramoff o flaen [Senedd Pwyllgor Materion Indiaidd ar 29 Medi 2004. Gwrthododd ateb cwestiynau'r Seneddwyr gan defnyddio'r hawl â ganiatair yn y Pumed Gwelliant.]]

Mae'r cytundeb yn honni y gwnaeth Abramoff llwgrwobrwyo swyddogion cyhoeddus. Mae un o'r achosion o lwgrwobrwyo a ddisgrifwyd yn fanwl am berson a adwaenir fel "Representative #1," â adroddir gan *The Washington Post* i fod yn y Gynrychiolydd Bob Ney (R-OH). Cadarnhaodd llefarydd Ney taw Ney oedd y Cynrychiolydd â nodir, ond gwadodd unrhyw ddylanwad amhriodol. Mae'r cytundeb hefyd yn manylu ar ymarfer Abramoff o gyflogi staffwyr Cyngresol blaenorol. Defnyddiodd Abramoff ddylanwad y bobl yma i lobïo eu cyflogwyr Cyngresol blaenorol, yn groes i waharddiad ffederal un-mlynedd ar y fath lobïo.

Ar ôl ple Abramoff o euogrwydd, symudwyd ymchwiliadau i Ionawr cynnar 2006 er mwyn canolbwyntio ar gwmni lobïo Alexander Strategy Group, sefydlwyd gan "cyfaill agos o DeLay a'i phennaeth staff blaenorol." Cyhoeddoedd y cwmni lobïo y byddai'n cau erbyn diwedd yr un mis oherwydd "cyhoeddusrwydd angheuol"; roedd wedi cynrychioli cwmnïau mawr megis Microsoft a PhRMA. Ar 1 Mai 2006 cytunodd y Gwasanaeth Cudd i ryddhau logiau o bob cyfarfod â Jack Abramoff ar neu cyn 10 Mai.

## Cyfeiriadau 
## Dolenni allanol 
*  Jack Abramoff's CV
*  Abramoff: The House that Jack built 

;Newyddion
*  The Abramoff Galaxy: Washington Post Graphic
*  *  *  *  BBC News – Q&A: Jack Abramoff scandal

;Barnau
*  Who in the Abramoff scandal is guilty of what? 

Categori:Genedigaethau 1958
Categori:Iddewon o'r Unol Daleithiau ym myd gwleidyddiaeth
Categori:Lobïo
Categori:Pobl a aned yn New Jersey
Categori:Pobl fusnes yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl fusnes yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl fusnes Iddewig o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl a gafwyd yn euog o osgoi treth
Categori:Pobl a gafwyd yn euog o dwyll
Categori:Sgandalau gwleidyddol yr Unol Daleithiau
Categori:Troseddwyr yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Ymgyrchwyr o'r Unol Daleithiau