Gemau Ieuenctid y Gymanwlad

yn Ras 100m, Gemau 2008]]
Digwyddiad aml-chwaraeon rhyngwladol yw **Gemau Ieuenctid y Gymanwlad** ('Commonwealth Youth Games') a drefnir gan Ffederasiwn Gemau'r Gymanwlad. Mae'r gemau'n cael eu cynnal bob pedair blynedd gyda fformat cyfredol Gemau'r Gymanwlad. Cynhaliwyd y gemau cyntaf yng Nghaeredin, yr Alban rhwng 10 a 14 Awst 2000. Cyfyngiad oedran yr athletwyr yw 14 i 18 mlwydd oed.

## Hanes
Trafododd Ffederasiwn Gemau'r Gymanwlad y syniad o Gemau Ieuenctid y Gymanwlad ym 1997. Ym 1998 cytunwyd ar y cysyniad at ddiben darparu digwyddiad aml-chwaraeon y Gymanwlad i bobl ifanc a anwyd yn y flwyddyn galendr 1986 neu'n hwyrach.

## Rhifyn o'r gemau
**Caeredin 2000** - Cynhaliwyd rhifyn cyntaf Gemau Ieuenctid y Gymanwlad yng Nghaeredin, yr Alban rhwng 10 a 14 Awst 2000. Bu 15 gwlad yn cystadlu am 483 o fedalau dros 3 diwrnod o gystadlu mewn 8 camp. Cymerodd cyfanswm o 773 o athletwyr, 280 o Swyddogion Technegol a thua 500 o wirfoddolwyr ran yn y digwyddiad. Ymladdwyd wyth o chwaraeon. Roedd y rhain yn cynnwys: Athletau, Cleddyfa, Gymnasteg, Hoci, Tenis Lawnt, Sboncen, Nofio a Chodi Pwysau.

**Bendigo 2004** - Cynhaliwyd ail rifyn Gemau Ieuenctid y Gymanwlad yn Bendigo, Awstralia rhwng 30 Tachwedd a 4 Rhagfyr 2004, cymerodd 22 gwlad ran a chystadlu mewn 10 digwyddiad chwaraeon a wasgarwyd dros gyfnod o 3 diwrnod, a oedd yn cynnwys Athletau, Badminton, Paffio, Bowls Lawnt, Roedd Rygbi 7 bob ochr, Bowlio Tenpin, Nofio, Beicio, Gymnasteg a Chodi Pwysau. Roedd 980 o athletwyr a swyddogion tîm yn rhan o'r Gemau yn Bendigo.

**Ynys Manaw 2011** - Cynhaliwyd pedwerydd rhifyn Gemau Ieuenctid y Gymanwlad yn Ynys Manaw rhwng 7 a 13 Medi 2011. Cystadlodd 811 o athletwyr o 64 o genhedloedd y Gymanwlad yng Ngemau Ieuenctid y Gymanwlad 2011. Aeth Cymru â charfan o 32 chwaraewr gan gynnwys pencampwr ifanc nofio Ewrop, Ieuan Lloyd o Benarth.

**Samoa 2015** - Cynhaliwyd pumed rhifyn Gemau Ieuenctid y Gymanwlad yn Apia, prifddinas Samoa. Samoa oedd yr unig gynigwyr ar gyfer y Gemau. Cymerodd tua 807 o athletwyr o 65 o genhedloedd a thiriogaethau ran yn y naw camp: dyfrol, saethyddiaeth, athletau, bocsio, bowlenni lawnt, rygbi saith bob ochr, sboncen, tenis a chodi pwysau. Nodwyd bod y Gemau'n llwyddiant i dîm Cymru a enillodd 2 fedal aur, pum arian, a dwy efydd. Cafwyd eitem ar y Gemau ac ar dîm Cymru yn benodol ar S4C.

** Bahamas 2017** - Cynhaliwyd chweched rhifyn Gemau Ieuenctid y Gymanwlad yn Nassau, Bahamas. Cynhaliwyd y gemau rhwng 18 a 23 Gorffennaf 2017. Y chwaraeon a ymleddwyd yn y Bahamas 2017 oedd Athletau, Nofio, Pêl-droed Traeth, Bocsio, Beicio (Ffordd), Judo, Rygbi Saith Bob Ochr, Tenis a Phêl-foli Traeth. Hwn oedd y tro cyntaf i Judo, Beach Soccer a Beach Volleyball gael eu cyflwyno mewn Gemau Ieuenctid y Gymanwlad. Chef de Mission tîm Cymru i'r Gemau oedd Gerwyn Owen.

**Trinidad a Tobago 2021** - Cynhelir y seithfed rhifyn o'r Gemau yn ynysoedd Trinidad a Tobago sydd yn y Caribî, oddi ar arfordir Feneswela.

## Cymru
Gweinyddir tîm Cymru gan Gemau'r Gymanwlad Cymru sy'n gyfrifol am holl dimau, gweinyddu a strwythur paratoi a chydlynu Gemau'r Gymanwlad yng Nghymru. Mae Ieuenctid Cymru wedi cystadlu ymhob un o'r Gemau ers y cychwyn. Cafwyd eitem ar raglen i blant ar S4C am y Gemau yn Somoa yn 2015 ar raglen *Clwb 2*. Nodwyd buddugoliaethau'r tîm a llwyddiant Catrin Jones o Fangor, enillydd y fedal aur yn categori codi pwysau 48&nbsp;kg y Merched.

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
* Gwefan
* Gwefan 'Gemau'r Gymanwlad Cymru'

Categori:Gemau'r Gymanwlad