open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
13 Hydref

**13 Hydref** yw'r dau-gant wyth-deg chweched (286ed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (287fed mewn blynyddoedd naid). Erys 79 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
* 1884 - Amser Safonol Greenwich (GMT) yn cael ei fabwysiadu yn fesur amser safonol ar draws y byd.
* 2005 - Harold Pinter yn ennill Gwobr Lenyddol Nobel.
* 2016 - Bob Dylan yn ennill Gwobr Lenyddol Nobel.

## Genedigaethau 
[bawd|130px|dde|[Margaret Thatcher]]
[bawd|130px|dde|[Rob Howley]]
* 1453 - Edward o Westminster, Tywysog Cymru (m. 1471)
* 1809 - Walter Wilkins, gwleidydd (m. 1840)
* 1821 - Rudolf Virchow, gwyddonydd (m. 1902)
* 1853 - Lillie Langtry, actores, cariad y brenin Edward VII, brenin y Deyrnas Unedig (m. 1929)
* 1909 - Art Tatum, pianydd jazz (m. 1956)
* 1913 - Isa Petrozzani, arlunydd (m. 1989)
* 1920 - Elaine Hamilton-O'Neal, arlunydd (m. 2010)
* 1921 - Yves Montand, actor (m. 1991)
* 1925 
**Margaret Thatcher, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig (m. 2013)
**Lenny Bruce, digrifwr (m. 1966)
* 1928 - Hedy Salquin, arlunydd (m. 2012)
* 1931 - Raymond Kopa, pêl-droediwr (m. 2017)
* 1934 - Nana Mouskouri, cantores a gwleidydd
* 1941 - Paul Simon, canwr
* 1946 - Edwina Currie, gwleidydd
* 1948 - Eifion Lloyd Jones, darlledwr a darlithydd
* 1953 - Leah Owen, cantores (m. 2024)
* 1958 - Jamal Khashoggi, newyddiadurwr (m. 2018)
* 1970 
**Rob Howley, chwaraewr rygbi'r undeb
**Paul Potts, canwr
* 1971 - Sacha Baron Cohen, actor, digrifwr ac ysgrifennwr
* 1982 - Ian Thorpe, nofiwr
* 1989 - Alexandria Ocasio-Cortez, gwleidydd

## Marwolaethau 
[bawd|130px|dde|[Bhumibol Adulyadej]]
[bawd|130px|dde|Cerflun o [Betty Campbell]]
* 54 - Claudius, 63, ymerawdwr Rhufeinig
* 1715 - Nicolas Malebranche, 77, athronydd
* 1822 - Antonio Canova, cerflunydd, 64
* 1928 - Maria Feodorovna, 80
* 1939 - Louise Germain, 65, arlunydd
* 1944 - Alice Brown Chittenden, 84, arlunydd
* 1987 - Gisela Andersch, 73, arlunydd
* 1991 - Donald Houston, 67, actor
* 2002 - Garfield Todd, 94, gwleidydd
* 2008 
**Guillaume Depardieu, 37, actor
**Helga Tiemann, 91, arlunydd
* 2009 - Al Martino, 82, cerddor
* 2015 - Sue Lloyd-Roberts, 64, newyddiadurwraig
* 2016 
**Bhumibol Adulyadej, 88, brenin Gwlad Tai
**Dario Fo, 90, actor, sgriptiwr a dramodydd
* 2017 - Betty Campbell, 82, athrawes ac ymgyrchydd cymunedol
* 2021 - Andrea Haugen, 52, cantores roc, awdures, actores a fodel

## Gwyliau a chadwraethau 
* Diwrnod genedlaethol Heddlu (Gwlad Tai)
* Pan fydd yn disgyn ar ddydd Llun:
**Diwrnod Columbus (yr Unol Daleithiau)
**Diwrnod Diolchgarwch (Canada)

1013
Hydref, 13
14 Hydref

**14 Hydref** yw'r dau-gant wyth-deg seithfed (287fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (288fed mewn blynyddoedd naid). Erys 78 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
[bawd|150px|dde|[Tanchwa Senghennydd]]
* 1066 - Brwydr Hastings.
* 1913 - Tanchwa Senghennydd: Tanchwa ym mhwll glo yr *Universal* yn Senghennydd yn lladd 439.
* 1964 - Martin Luther King yn ennill Gwobr Heddwch Nobel.
* 1981 - Hosni Mubarak yn dod yn Arlywydd yr Aifft.
* 1991 - Aung San Suu Kyi yn ennill Gwobr Heddwch Nobel.
* 1994 - Yasser Arafat, Shimon Peres a Yitzhak Rabin yn ennill Gwobr Heddwch Nobel.
* 2010 - Mark Rutte yn dod yn Brif Weinidog yr Iseldiroedd.
* 2022 - Mae corff Lola Daviet wedi'i ddarganfod ym Mharis.

## Genedigaethau 
[bawd|130px|dde|[Dwight D. Eisenhower]]
[bawd|130px|dde|[Hannah Arendt]]
* 1630 - Sofia o Hanover (m. 1714)
* 1633 - Iago II & VII, brenin Lloegr a'r Alban (m. 1701)
* 1644 - William Penn, sylfaenydd Pennsylvania (m. 1718)
* 1712 - George Grenville, Prif Weinidog Prydain Fawr (m. 1770)
* 1755 - Thomas Charles (Charles o'r Bala), clerigwr Methodistaidd (m. 1814)
* 1784 - Fernando VII, brenin Sbaen (m. 1833)
* 1797 - Ida Laura Pfeiffer, awdures (m. 1858)
* 1882 - Éamon de Valera, Prif Weinidog Iwerddon (m. 1975)
* 1888 - Katherine Mansfield, awdures (m. 1923)
* 1890 - Dwight D. Eisenhower, cadfridog a gwleidydd, 34ain Arlywydd Unol Daleithiau America (m. 1969)
* 1893 - Lillian Gish, actores (m. 1993)
* 1894 - E. E. Cummings, bardd (m. 1962)
* 1906 - Hannah Arendt, athronydd gwleidyddol (m. 1975)
* 1916 - C. Everett Koop, llawfeddyg (m. 2013)
* 1920 - Mary Pinchot Meyer, arlunydd (m. 1964)
* 1923 
**Joel Barnett, gwleidydd (m. 2014)
**Edith Oellers-Teuber, arlunydd (m. 2015)
* 1927 - Syr Roger Moore, actor (m. 2017)
* 1930
**Joseph Mobutu, Arlywydd Saïr (m. 1997)
**Alan Williams, gwleidydd (m. 2014)
* 1940 - Syr Cliff Richard, canwr
* 1971 - Jyrki Katainen, gwleidydd
* 1973 - George Floyd, dioddefwr trais gan yr heddlu (m. 2020)
* 1978 - Usher, canwr, dawnsiwr ac actor
* 1980 - Ben Whishaw, actor

## Marwolaethau 
[bawd|140px|dde|[Julius Nyerere]]
[bawd|140px|dde|[Rhonda Fleming]]
* 1066 - Harold II, brenin Lloegr, tua 44
* 1795 - Henry Owen, mathemategydd, 79
* 1944 - Erwin Rommel, cadlywydd, 52
* 1959 - Errol Flynn, actor, 50
* 1976 - Edith Evans, actores, 88
* 1977 - Bing Crosby, canwr, 74
* 1990 - Leonard Bernstein, cyfansoddwr, 72
* 1995 - Edith Pargeter, nofelydd, 82
* 1996 - Maria Hartl, arlunydd, 80
* 1999 - Julius Nyerere, gwleidydd, Arlywydd Tansania, 77
* 2016 - Jean Alexander, actores, 90
* 2017 - Marian Cannon Schlesinger, arlunydd, 105
* 2019 - Harold Bloom, beirniad llenyddol ac academydd, 89
* 2020 - Rhonda Fleming, actores a chantores, 97
* 2022 - Robbie Coltrane, actor, 72
* 2023 - Piper Laurie, actores, 91

## Gwyliau a chadwraethau 
*Dydd Gŵyl Brothen
*Diwrnod Nyerere (Tansanïa)
*Diwrnod y Mamau (Bolifia)
*Diwrnod Addysg Cenedlaethol (Gwlad Pwyl)
*Diwrnod y Amddiffyrwyr (Wcráin)
*Pan fydd yn disgyn ar ddydd Llun:
**Diwrnod Columbus (yr Unol Daleithiau)
**Diwrnod Diolchgarwch (Canada)

## Cyfeiriadau
1014
Hydref, 14
15 Hydref

**15 Hydref** yw'r dau-gant wyth-deg wyth (288fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (289fed mewn blynyddoedd naid). Erys 77 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
* 1973 - Dechrau Argyfwng olew 1973
* 1987 - Storom fawr ar draws Gogledd Ffrainc, yr Iseldiroedd, Gogledd yr Almaen a de ynys Prydain.
* 1990 - Mikhail Gorbachev yn ennill Gwobr Heddwch Nobel.
* 1993 - Nelson Mandela a Frederik Willem de Klerk yn ennill Gwobr Heddwch Nobel.
* 2016 - Ffrwgwd mewn tafarn yn Altsasu, Nafarroa, Gwlad y Basg, a arweinodd at Achos llys Altsasu.

## Genedigaethau
[bawd|130px|dde|[Friedrich Nietzsche]]
[bawd|130px|dde|[David Trimble]]
[bawd|130px|dde|[Ncuti Gatwa]]
* 70 CC - Fyrsil, bardd (m. 19 CC)
* 1542 - Akbar Mawr, Ymerawdwr Mughal (m. 1605)
* 1751 - David Samwell, meddyg a llenor (m. 1798)
* 1763 - Arglwydd Edward FitzGerald, cenedlaetholwr Gwyddelig (m. 1798)
* 1814 - Mikhail Lermontov, bardd (m. 1841)
* 1831 - Isabella Bird, gwyddonydd (m. 1904)
* 1844 - Friedrich Nietzsche, athronydd (m. 1900)
* 1856 - Robert Nivelle, milwr (m. 1924)
* 1872 - Edith Wilson, Prif Foneddiges yr Unol Daleithiau (m. 1961)
* 1880 - Marie Stopes, botanegydd (m. 1958)
* 1893 - Saunders Lewis, llenor (m. 1985)
* 1904 - Syr Julian Hodge, banciwr masnachol (m. 2004)
* 1905 - C. P. Snow, ffisegydd a nofelydd (m. 1980)
* 1908 - John Kenneth Galbraith, economegydd (m. 2006)
* 1915 - Yitzhak Shamir, Prif Weinidog Israel (m. 2012)
* 1920 - Mario Puzo, nofelydd (m. 1999)
* 1923 - Italo Calvino, awdur (m. 1985)
* 1925 - Tony Hart, arlunydd a chyflwynwr teledu (m. 2009)
* 1926 - Michel Foucault, athronydd (m. 1984)
* 1934 - Hywel Teifi Edwards, ysgolhaig ac awdur (m. 2010)
* 1943 - Penny Marshall, actores (m. 2018)
* 1944 - David Trimble, gwleidydd (m. 2022)
* 1948 - Chris de Burgh, canwr
* 1959 - Sarah Ferguson, Duges Efrog
* 1967 - Gustavo Zapata, pêl-droediwr
* 1969 - Dominic West, actor
* 1972 - Hiroshige Yanagimoto, pêl-droediwr
* 1984 - Owain Tudur Jones, pêl-droediwr
* 1992 - Ncuti Gatwa, actor
* 1999 - Ben Woodburn, pêl-droediwr

## Marwolaethau
[bawd|130px|dde|[Mata Hari]]
* 1389 - Pab Wrban VI, tua 71
* 1555 - John Price, ysgolhaig, tua 54
* 1564 - Andreas Vesalius, anatomydd a meddyg, 49
* 1819 - Louise o Orange-Nassau, arlynydd, 48
* 1889 - Daniel Gooch, peiriannydd rheilffordd, 73
* 1917 - Mata Hari (Margaretha Geertruida Zelle), dawnsiwraig, 41
* 1919 - Owen Rhoscomyl, awdur, 56
* 1946 - Hermann Göring, gwleidydd a chadlywydd, 53
* 1959 - Stepan Bandera, gwleidydd, 50
* 1964 - Cole Porter, cyfansoddwr, 73
* 1998 - Iain Mac a' Ghobhainn, awdur a bardd, 70
* 2011 - Betty Driver, actores, 91
* 2012 - Norodom Sihanouk, brenin Cambodia, 89
* 2021 - Syr David Amess, gwleidydd, 69 (llofruddiaeth) 

## Gwyliau a chadwraethau
* Diwrnod Shwmae
* Diwrnod Golchi Dwylo Byd-Eang

## Cyfeiriadau
1015
Hydref, 15
12 Hydref

**12 Hydref** yw'r dau-gant wyth-deg 5ed (285ed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (286ed mewn blynyddoedd naid). Erys 80 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
* 1492 - Llong Christopher Columbus yn cyrraedd un o ynysoedd y Bahamas gan gludo'r Ewropeaid cyntaf i weld tiroedd cyfandir America.
* 1849 - Patent ar y pin cau (*safety pin*) yn cael ei gofrestru gan Charles Rowley.
* 1968 - Annibyniaeth Gini Gyhydeddol.
* 2012 - Yr Undeb Ewropeaidd yn ennill Gwobr Heddwch Nobel.

## Genedigaethau
[bawd|130px|dde|[James Ramsay MacDonald]]
[bawd|130px|dde|[Luciano Pavarotti]]
* 1350 - Dmitry Donskoy, Tywysog Mawr Moscfa (m. 1389)
* 1537 - Edward VI, brenin Lloegr (m. 1553)
* 1798 - Pedro I, ymerawdwr Brasil (m. 1834)
* 1866 - James Ramsay MacDonald, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig (m. 1937)
* 1867 - Lyn Harding, actor (m. 1952)
* 1872 - Ralph Vaughan Williams, cyfansoddwr (m. 1958)
* 1886 - Paula Deppe, arlunydd (m. 1922)
* 1896 - Eugenio Montale, bardd a gwleidydd (m. 1981)
* 1917 - T. G. Jones, pêl-droediwr (m. 2004)
* 1921 - Kenneth Griffith, actor a gwneuthurwyr ffilmiau dogfen (m. 2006)
* 1929 
**Ebba Ahlmark-Hughes, arlunydd
**Magnus Magnusson, newyddiadurwr, hanesydd a chyflwynydd teledu (m. 2007)
* 1935 - Luciano Pavarotti, canwr opera (m. 2007)
* 1939 - Carolee Schneemann, arlunydd (m. 2019)
* 1944 - Kuniya Daini, pêl-droediwr
* 1948 - Rick Parfitt, cerddor (m. 2016)
* 1955 - Brian Flynn, pêl-droediwr
* 1958 - Bryn Merrick, cerddor (m. 2015)
* 1960 - Peter Grant, gwleidydd
* 1968 - Hugh Jackman, actor
* 1970 - Cody Cameron, actor a digrifwr
* 1974 - Stephen Lee, chwaraewr snwcer
* 1975 - Marion Jones, athletwraig
* 1983 - Alex Brosque, pêl-droediwr
* 1992 - Josh Hutcherson, actor

## Marwolaethau
[bawd|130px|dde|[Edith Cavell]]
[bawd|130px|dde|[John Denver]]
* 638 - Pab Honoriws I
* 642 - Pab John IV
* 1492 - Piero della Francesca, 77, arlunydd
* 1605 - Akbar Mawr, 62, ymerawdwr Mughal
* 1840 - Jeanne-Philiberte Ledoux, 63, arlunydd
* 1845 - Elizabeth Fry, 65, diwygiwr a dyngarwr
* 1858 - Hiroshige, tua 61, arlunydd *ukiyo-e* o Siapan
* 1859 - Robert Stephenson, 55, peiriannydd sifil
* 1870 - Robert E. Lee, 63, milwr
* 1915 - Edith Cavell, 49, nyrs
* 1924 - Anatole France, 80, awdur
* 1940 - Tom Mix, 60, actor
* 1943 - Ragnhild Keyser, 53, arlunydd
* 1955 - Ester Helenius, 80, arlunydd
* 1964 - Mary Pinchot Meyer, 43, arlunydd
* 1971 - Gene Vincent, 36, canwr
* 1983 - Lore Doerr-Niessner, 63, arlunydd
* 1990 - Bridget Bate Tichenor, 72, arlunydd
* 1997 - John Denver, 53, canwr
* 1998 - Matthew Shepard, 21, myfyriwr
* 2013 - Oscar Hijuelos, 62, awdur
* 2016 - Gudrun Piper, 99, arlunydd
* 2018 - Pik Botha, 86, gwleidydd
* 2024 - Alex Salmond, 69, gwleidydd, Prif Weinidog yr Alban

## Gwyliau a chadwraethau
* Diwrnod Cenedlaethol Sbaen (*Fiesta nacional de España*)
* Diwrnod Annibyniaeth (Gini Gyhydeddol)
* Pan fydd disgyn ar ddydd Llun:
**Diwrnod Columbus (yr Unol Daleithiau)
**Diwrnod Diolchgarwch (Canada)

1012
Hydref, 12
16 Hydref

**16 Hydref** yw'r dau-gant wyth-deg nawfed (289fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (290fed mewn blynyddoedd naid). Erys 76 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
* 1461 - Brwydr Twthil
* 1813 - Dechrau Brwydr Leipzig
* 1869 - Sefydlu Coleg Girton, Caergrawnt
* 1941 - Deiseb yn mynnu statws cyfartal â'r Saesneg i'r Gymraeg yn cael ei chynnig i'r Brif Weinidog y DU. Llofnodwyd y ddeiseb gan 450,000 o bobl.
* 1967 - Symud pencadlys Sefydliad Cytundeb Gogledd yr Iwerydd o Baris i Frwsel
* 1974 - Darlledu *Pobol y Cwm* ar BBC Cymru am y tro cyntaf.
* 1984 - Desmond Tutu yn ennill Gwobr Heddwch Nobel.

## Genedigaethau 
[bawd|130px|dde|[Oscar Wilde]]
[bawd|130px|dde|[Angela Lansbury]]
[bawd|130px|dde|[Dan Biggar]]
* 1430 - Iago II, brenin yr Alban (m. 1460)
* 1708 - Albrecht von Haller, meddyg (m. 1777)
* 1803 - Robert Stephenson, peiriannydd sifil (m. 1859)
* 1833 - Walter Clopton Wingfield, dyfeisiwr o tenis lawnt (m. 1912)
* 1834 - Syr Pryce Pryce-Jones, arloeswr busnes archebu drwy'r post (m. 1920)
* 1854 - Oscar Wilde, dramodydd, nofelydd a bardd (m. 1900)
* 1863 - Syr Joseph Austen Chamberlain, gwleidydd (m. 1937)
* 1886 - David Ben-Gurion, Prif Weinidog Israel (m. 1973)
* 1888 - Eugene O'Neill, dramodydd (m. 1953)
* 1890 - Michael Collins, arweinydd chwyldroadwyr Iwerddon (m. 1922)
* 1906 - Maudie Edwards, actores (m. 1991)
* 1908 - Enver Hoxha, Arweinydd Albania (m. 1985)
* 1922 - Max Bygraves, digrifwr a chanwr (m. 2012)
* 1923 - Bill McLaren, sylwebydd rygbi (m. 2010)
* 1925 - Fonesig Angela Lansbury, actores (m. 2022)
* 1927 - Günter Grass, awdur (m. 2015)
* 1929 - Ivor Allchurch, pêl-droediwr (m. 1997)
* 1933 - John Mark Jabalé, Esgob Mynyw
* 1947 - Terry Griffiths, chwaraewr snwcer
* 1956 - Marin Alsop, arweinydd cerddorfa 
* 1960 - Fonesig Cressida Dick, Comisiynydd y Gwasanaeth Heddlu Metropolitan (2017-2022)
* 1961 - Yahiro Kazama, pêl-droediwr
* 1962
**Flea, cerddor 
**Dmitri Hvorostovski, canwr opera (m. 2017)
* 1965 - Steve Lamacq, newyddiadwr a DJ
* 1967 - Davina McCall, cyflwynwraig ac actores
* 1983 - Loreen, cantores
* 1989 - Dan Biggar, chwaraewr rygbi
* 1990 - Natalie Powell, jiwdoka
* 1991 - Jedward, deuawd bop
* 1997 - Naomi Osaka, chwaraewraig tenis

## Marwolaethau 
[bawd|130px|dde|[Deborah Kerr]]
* 1591 - Pab Grigor XIV, 56
* 1660 - Hugh Peters, clerigwr, 62
* 1790 - Daniel Rowland, arweinwr Methodistiaidd, tua 77
* 1793 - Marie Antoinette, gwraig Louis XVI, brenin Ffrainc, 37
* 1866 - Angharad Llwyd, hynafiaethydd, 86
* 1872 - David Lewis, gwleidydd, tua 75
* 1951 - Liaquat Ali Khan, gwleidydd, 56
* 1956 - Robert Evans, llenor a hanesydd, 84
* 1981 - Moshe Dayan, milwr, 66
* 1988 - John Gwilym Jones, dramodydd, 84
* 1997 - James Michener, awdur, 90
* 2007 - Deborah Kerr, actores, 86
* 2011 - Caerwyn Roderick, gwleidydd, 84
* 2016 - Kigeli V, brenin Rwanda,  80
* 2017
**Sean Hughes, actor a chomediwr, 51
**Roy Dotrice, actor, 94
* 2023 
**Martti Ahtisaari, Arlywydd y Ffindir, 86
**Dyfed Elis-Gruffydd, daearegwr ac awdur, 78

## Gwyliau a chadwraethau 
* Diwrnod Bwyd y Byd
* Diwrnod y Bos (Canada, yr Unol Daleithiau)

## Cyfeiriadau
1016
Hydref, 16
19 Hydref

**19 Hydref** yw'r dau-gant naw-deg deufed (292fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (293ydd mewn blynyddoedd naid). Erys 73 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
[bawd|150px|dde|Baner [Niue]]
* 1974 - Niue (poblogaeth o 1,821) yn dod yn wladwriaeth annibynol, ond gyda chysylltiad agos gyda Seland Newydd.
* 1987 - Gwerth cyfranddaliadau ar farchnadoedd stoc y byd yn cwympo's sydyn. Ar y Wall Street cwympodd Mynegai Dow Jones 22%.
* 2007 - Arwyddo Cytundeb Lisbon
* 2017
**Cyhoeddi Jacinda Ardern yn Brif Weinidog nesaf Seland Newydd.
**Y gwrthrych siâp ffon 'Oumuamua yn ymddangos yng Nghysawd yr Haul.

## Genedigaethau
* 1433 - Marsilio Ficino, athronydd a diwinydd (m. 1499)
* 1862 - William Tudor Howell, gwleidydd (m. 1911)
* 1866 - Jacqueline Marval, arlunydd (m. 1932)
* 1899 - Miguel Angel Asturias, nofelydd (m. 1974)
* 1909 - Stein Grieg Halvorsen, actor (m. 2013)
* 1912 - Stephen Ward, meddyg (m. 1963)
* 1916 - Jean Dausset, meddyg (m. 2009) 
* 1917 - Evgenia Antipova, arlunydd (m. 2009)
* 1924 - Sonia Micela, arlunydd (m. 1988)
* 1925 - Bernard Hepton, actor (m. 2018)
* 1930 - Mavis Nicholson, awdures (m. 2022)
* 1931
**Manolo Escobar, canwr (m. 2013)
**John le Carre, nofelydd (m. 2020)
* 1933 - Lloyd Williams, chwaraewr rygbi (m. 2017)
* 1940
**Bettina von Arnim, arlunydd 
**Syr Michael Gambon, actor (m. 2023)
* 1943 - Cora Cohen, arlunydd (m. 2023)
* 1945 - Divine, actor a chanwr (m. 1988)
* 1946 - Philip Pullman, nofelydd
* 1954 - Ken Stott, actor
* 1957 - Karl Wallinger, cerddor (m. 2024)
* 1958 - Hiromi Hara, pêl-droediwr
* 1960 - Takeshi Koshida, pêl-droediwr
* 1962 - Tracy Chevalier, awdures
* 1966 - Jon Favreau, actor
* 1969 - Pedro Castillo, Arlywydd Periw
* 1976 - Omar Gooding, digrifwr
* 1978 - Sigrid Holmwood, arlunydd
* 1981 - Heikki Kovalainen, gyrrwr Fformiwla Un
* 1983 - Adrie Visser, seiclwraig

## Marwolaethau
* 1745 - Jonathan Swift, awdur, 77
* 1905 - Ann Rees, bardd, 31
* 1914 - Julio Argentino Roca, milwr a gwleidydd, 71
* 1917 - Bobby Atherton, pêl-droediwr, 41
* 1923 - Eleanor Norcross, arlunydd, 68
* 1936 - Lu Xun (Zhou Shuren), llenor, 55
* 1937 - Syr Ernest Rutherford, ffisegydd, 66
* 1943 - Camille Claudel, arlunydd, 78
* 1945 - Gabriele Maria Deininger-Arnhard, arlunydd, 90
* 1971 - Edwin Morris, Archesgob Cymru, 77
* 1972 - Fred Keenor, pêl-droediwr, 78
* 1982 - Iorwerth Peate, llenor a sylfaenydd Amgueddfa Werin Cymru, 81
* 1983 - Maurice Bishop, Prif Weinidog Grenada, 39
* 1987 - Jacqueline Du Pré, sielyddes, 42
* 2000 - Shirley Gorelick, arlunydd, 76
* 2010
**Tom Bosley, actor, 83
**Graham Crowden, actor, 87
* 2013 - Noel Harrison, canwr ac actor, 79
* 2014 - Stuart Gallacher, chwaraewr rygbi, 68
* 2020 - Spencer Davis, cerddor, 81

## Gwyliau a chadwraethau
* Diwrnod cyfansoddiad (Niue)
* Diwrnod Y Fam Teresa (Albania)

## Cyfeiriadau
1019
Hydref, 19
23 Hydref

**23 Hydref** yw'r dau-gant naw-deg chweched (296ed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (297fed mewn blynyddoedd naid). Erys 69 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
* 1295 - Yr Alban a Ffrainc yn arwyddo cytundeb cyntaf yr Hen Gynghrair (Auld Alliance).
* 1642 - Brwydr Edgehill yn Rhyfel Cartref Cyntaf Lloegr.
* 1946 - Cyfarfod cyntaf cynulliad y Genhedloedd Unedig yn Efrog Newydd.
* 1956 - Dechrau Chwyldro Hwngari.

## Genedigaethau
bawd|130px|dde|Pele
[bawd|130px|dde|[Sian Williams (chwaraewraig rygbi)|Sian Williams]]
* 1715 - Pedr II, tsar Rwsia (m. 1730)
* 1868 - Alfred Mond, diwydiannwr, ariannwr a gwleidydd  (m. 1930)
* 1912 - Anneliese Planken, arlunydd (m. 1994)
* 1920
**Mariya Dobrina, arlunydd (m. 1995)
**Lygia Clark, arlunydd (m. 1988)
* 1923 - Rina Lazo, arlunydd (m. 2019)
* 1925 
**Johnny Carson, cyflwynydd teledu a digrifwr (m. 2005)
**Glyn Houston, actor (m. 2019)
* 1931 - Edwin Benson, siaradwr olaf Mandaneg  (m. 2016)
* 1940 - Pelé (Edson Arantes do Nascimento), pêl-droediwr Brasilaidd (m. 2022)
* 1942
**Fonesig Anita Roddick, sylfaenydd y "Body Shop" (m. 2007)
**Michael Crichton, awdur (m. 2008)
* 1945 - Maggi Hambling, arlunydd
* 1954 - Ang Lee, cyfarwyddwr ffilm
* 1956 - Dwight Yoakam, canwr
* 1959 - "Weird Al" Yankovic, actor a chanwr
* 1976 - Ryan Reynolds, actor
* 1979 - Simon Davies, pêl-droediwr
* 1985 - Masiela Lusha, actores
* 1986 - Emilia Clarke, actores
* 1990 - Sian Williams, chwaraewraig rygbi

## Marwolaethau
[bawd|130px|dde|[Chulalongkorn]]
[bawd|130px|dde|[W. G. Grace]]
* 1858 - Agosti Xaho, awdur, 47
* 1862 - Blanka Teleki, arlunydd, 56
* 1867 - Franz Bopp, ieithegwr, 76
* 1905 - William Phillips, gwyddonydd, 83
* 1910 - Chulalongkorn, brenin Siam, 57
* 1915 - W. G. Grace, cricedwr, 67
* 1931 - Cyrnol Holman Fred Stephens, peiriannydd, 62
* 1950 - Al Jolson, canwr ac actor, 64
* 1964 - Anna Airy, arlunydd, 82
* 1968 - Syr William Albert Jenkins, marsiandwr glo a gwleidydd, 90
* 1986 - Edward Adelbert Doisy, meddyg, biocemegydd a chemegydd, 92
* 1997 - Clothilde Peploe, arlunydd, 81
* 2010 - David Thompson, gwleidydd, Prif Weinidog Barbados, 48
* 2012
**Michael Marra, cerddor, 60
**Owen Roberts, newyddiadurwr, 73
* 2013 - Syr Anthony Caro, cerflunydd, 89
* 2014 - Alvin Stardust, canwr, 72
* 2016 - Pete Burns, canwr, 57

## Gwyliau a chadwraethau
* Diwrnod Weriniaeth (Hwngari)
* Diwrnod Chulalongkorn (Gwlad Tai)

1023
Hydref, 23
21 Hydref

**21 Hydref** yw'r dau-gant naw-deg pedwerydd (294ydd) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (295ed mewn blynyddoedd naid). Erys 71 diwrnod hyd diwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
* 1097 - Dechrau gwarchae cyntaf Antiochia yn ystod y Groesgad Gyntaf.
* 1805 - Brwydr Trafalgar: rhwng Llynges y DU a llynges gynghreiriol Ffrainc a Sbaen.
* 1966 - Trychineb Aberfan: tomen lo yn llithro ar ben ysgol a chymuned Aberfan.
* 1986 - Annibyniaeth Ynysoedd Marshall.
* 1993 - Cymeradwyo Deddf yr Iaith Gymraeg 1993 yn senedd San Steffan.

## Genedigaethau 
[bawd|130px|dde|[Alfred Nobel]]
[bawd|130px|dde|[Carrie Fisher]]
* 1449 - Siôr, Dug Clarence (m. 1478)
* 1672 - Pylyp Orlyk, gwleidydd (m. 1742)
* 1772 - Samuel Taylor Coleridge, bardd (m. 1834)
* 1833 - Alfred Nobel, dyfeisiwr, crewr Gwobr Nobel (m. 1896)
* 1846 - Edmondo De Amicis, awdur (m. 1908)
* 1870 - Ada Walter Shulz, arlunydd (m. 1928)
* 1874 - W. D. Owen, nofelydd (m. 1925)
* 1911 - Mary Blair, arlunydd (m. 1978)
* 1912 - Syr Georg Solti, arweinydd cerddorfa (m. 1997)
* 1913 - Maria Sturm, arlunydd (m. 1996)
* 1917 - Dizzy Gillespie, cerddor (m. 1993)
* 1921
**Lana Azarkh, arlunydd (m. 2014)
**Ingrid van Houten-Groeneveld, gwyddonydd (m. 2015)
* 1925 - Virginia Zeani, cantores opera (m. 2023)
* 1929 - Ursula K. Le Guin, nofelydd (m. 2018)
* 1936 - Simon Gray, dramodydd (m. 2008)
* 1943 - Frances Thomas, awdures
* 1944 - Mandy Rice-Davies, model (m. 2014)
* 1949 - Benjamin Netanyahu, Prif Weinidog Israel
* 1953 - Peter Mandelson, gwleidydd
* 1956 - Carrie Fisher, actores (m. 2016)
* 1957 - Attila the Stockbroker, perfformiwr
* 1965 - Ion Andoni Goikoetxea, pêl-droediwr
* 1969 - Chris Law, gwleidydd
* 1976 - Andrew Scott, actor
* 1980 - Kim Kardashian, personaliaeth teledu
* 1989 - Sam Vokes, pêl-droediwr

## Marwolaethau 
[bawd|130px|dde|[Horatio Nelson]]
[bawd|130px|dde|[Jack Kerouac]]
[bawd|130px|dde|[Bobby Charlton]]
* 1422 - Charles VI, brenin Ffrainc, 54
* 1805 - Horatio Nelson, 47, llyngesydd
* 1896 - James Henry Greathead, 52, peiriannydd sifil
* 1931 - Arthur Schnitzler, 69, awdur
* 1938 - Syr John Griffith, 90, peiriannydd sifil
* 1944
**Adri Bleuland van Oordt, 82, arlunydd
**Hilma af Klint, 81, arlunydd
* 1949 - Rosina Davies, 86, efengyles
* 1969 - Jack Kerouac, 47, nofelydd
* 1975 - Nell Walden, 87, arlunydd
* 1984 - François Truffaut, 52, cyfarwyddwr ffilm
* 2006 - Urien Wiliam, 76, nofelydd a dramodydd
* 2010 - Loki Schmidt, 91, awdures
* 2011 - Yann Fouéré, 101, cenedlaetholwr Llydewig
* 2012 - George McGovern, 90, gwleidydd
* 2014
**Gough Whitlam, 98, Prif Weinidog Awstralia
**Ben Bradlee, 93, newyddiadurwr
* 2016 - Raine, Iarlles Spencer, 87, llysfam Diana, Tywysoges Cymru
* 2020 - Frank Bough, 87, cyflwynydd teledu
* 2021
**Bernard Haitink, 92, arweinydd cerddorfa
**Halyna Hutchins, 42, sinematograffydd
* 2022 - Masato Kudo, 32, pêl-droediwr
* 2023
**Syr Bobby Charlton, 86, pêl-droediwr
**Bobi, 31, ci

## Gwyliau a chadwraethau 
* Gŵyl Mabsant Tudwen (a hefyd 27 Hydref)
* Gŵyl Santes Ursula
* Diwrnod Trafalgar
* Diwrnod Afal (y Deyrnas Unedig)

## Cyfeiriadau
1021
Hydref, 21
24 Hydref

**24 Hydref** yw'r dau-gant naw-deg seithfed (297fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (298fed mewn blynyddoedd naid). Erys 68 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
* 1929 - Prisiau yng Nghyfnewidfa Stoc Efrog Newydd yn cwympo'n sydyn - gwerthwyd 12.9 miliwn o gyfrandaliadau y diwrnod hwnnw, y nifer mwyaf erioed tan y dydd Mawrth canlynol, 29 Hydref. (Gweler Cwymp Wall Street.) Dechrau'r Dirwasgiad Mawr ar economïau ledled y byd.
* 1945 - Creu'r Cenhedloedd Unedig.
* 1964 - Annibyniaeth Sambia.

## Genedigaethau 
[bawd|140px|dde|[Anton van Leeuwenhoek]]
[bawd|140px|dde|[Elwyn Jones]]
* 51 - Domitian, ymerawdwr Rhufain (m. 96)
* 1632 - Anton van Leeuwenhoek, biolegydd (m. 1723)
* 1868 - Alexandra David-Néel, fforiwr a llenor (m. 1969)
* 1877 - Emmy Olsson, arlunydd (m. 1969)
* 1906 - Marie-Louise von Motesiczky, arlunydd (m. 1996)
* 1909 - Elwyn Jones, gwleidydd (m. 1989)
* 1913 - Tito Gobbi, bariton (m. 1984)
* 1923 - Robin Day, newyddiadurwr (m. 2000)
* 1925
**Toshio Iwatani, pêl-droediwr (m. 1970) 
**Ieng Sary, gwleidydd (m. 2013)
* 1927 - Gilbert Bécaud, canwr (m. 2001)
* 1932 - Allan Rogers, gwleidydd (m. 2023)
* 1945 - Tyrone O'Sullivan, glowr (m. 2023)
* 1948 - Phil Bennett, chwaraewr rygbi (m. 2022)
* 1950 - Kozo Arai, pêl-droediwr
* 1954
**Thomas Mulcair, gwleidydd
**Malcolm Turnbull, 29ain Prif Weinidog Awstralia
* 1985 - Wayne Rooney, pêl-droediwr
* 1989 - PewDiePie, YouTuber
* 1994 - Naomichi Ueda, pêl-droediwr

## Marwolaethau 
[bawd|140px|dde|[Gene Roddenberry]]
* 996 - Huw Capet, brenin Ffrainc
* 1601 - Tycho Brahe, seryddwr, 54
* 1799 - Karl Ditters von Dittersdorf, cyfansoddwr, 59
* 1842 - Bernardo O'Higgins, gwleidydd, 64
* 1919 - Josefine Schalk, arlunydd, 68
* 1933 - Annie Swynnerton, arlunydd, 89
* 1945 - Vidkun Quisling, cydweithredwr â'r Natsïaid, 58
* 1949 - T. Rowland Hughes, bardd a nofelydd, 46
* 1957 - Christian Dior, cynllunydd ffasiwn, 52
* 1958 - G. E. Moore, athronydd, 84
* 1960 - Florence Tyzack Parbury, awdures, cerddor ac arlunydd, 79
* 1972 - Jackie Robinson, chwaraewr pel-fas, 53
* 1989 - Doris Huestis Speirs, arlunydd, 95
* 1991 - Gene Roddenberry, cynhyrchydd teledu, 70
* 2001 - Seishiro Shimatani, pêl-droediwr, 62
* 2005
**Mokarrameh Ghanbari, arlunydd, 77 
**Rosa Parks, ymgyrchydd hawliau sifil, 92
* 2010 - Sylvia Sleigh, arlunydd, 94
* 2012 - Hannie Bal, arlunydd, 91
* 2013 
**Manolo Escobar, canwr, 82
**Sarai Sherman, arlunydd, 91
* 2015 - Maureen O'Hara, actores, 95
* 2016 - Bobby Vee, canwr, 73
* 2017 - Fats Domino, canwr, 89
* 2022 - Laila Shawa, arlunydd, 82

## Gwyliau a chadwraethau 
* Dydd Gŵyl Cadfarch
* Ffair y Borth
* Dydd Annibyniaeth (Sambia)
* Dydd Cenhedloedd Unedig

1024
Hydref, 24
25 Hydref

**25 Hydref** yw'r dau-gant naw-deg wythfed (298fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (299fed mewn blwyddyn naid). Erys 67 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
* 1415 - Brwydr Agincourt
* 1854 - Brwydr Balaclava
* 1970 - Canoneiddio Rhisiart Gwyn gan y Pab Pawl VI.
* 2022 - Rishi Sunak yn dod yn Brif Weinidog y Deyrnas Unedig.

## Genedigaethau 
[bawd|130px|dde|[Johann Strauss II]]
[bawd|130px|dde|[Pablo Picasso]]
* 1767 - Benjamin Constant, nofelydd a llenor gwleidyddol (m. 1830)
* 1825 - Johann Strauss II, cyfansoddwr (m. 1899)
* 1838 - Georges Bizet, cyfansoddwr (m. 1875)
* 1881 - Pablo Picasso, arlunydd (m. 1973)
* 1915 - Olga Bogaevskaya, arlunydd (m. 2000)
* 1921 - Michael, brenin Rwmania (m. 2017)
* 1926 - Galina Vishnevskaya, cantores (m. 2012)
* 1927 - Barbara Cook, cantores (m. 2017)
* 1931 - Beverley Anne Holloway, gwyddonydd (m. 2023)
* 1933 - Jack Haley Jr., cyfarwyddwr a chynhyrchydd ffilm (m. 2001)
* 1935 - Karin Peschel, economegydd (m. 2020)
* 1936 - Syr Martin Gilbert, hanesydd (m. 2015)
* 1938 - Vija Celmins, arlunydd
* 1941 - Helen Reddy, cantores (m. 2020)
* 1952 - Fonesig Wendy Hall, mathemategydd
* 1957 - Nancy Cartwright, actores
* 1965 - Valdir Benedito, pêl-droediwr
* 1971 - Midori Goto, fiolinydd
* 1972 - Esther Duflo, economegydd
* 1975 - Zadie Smith, awdures
* 1981 - Shaun Wright-Phillips, pêl-droediwr
* 1984
**Maria Lvova-Belova, gwleidydd 
**Katy Perry, cantores

## Marwolaethau 
[bawd|130px|dde|[Geoffrey Chaucer]]
* 1154 - Steffan, brenin Lloegr
* 1400 - Geoffrey Chaucer, sgriptiwr, tua 60
* 1495 - João II, brenin Portiwgal, 40
* 1760 - Siôr II, brenin Prydain Fawr, 76
* 1993 - Vincent Price, actor ffilm, 82
* 2002
**Richard Harris, actor, 72
**Annemie Fontana, arlunydd, 76
* 2004 - John Peel, darlledydd, 65
* 2012 - Jacques Barzun, hanesydd ac athronydd, 104
* 2013
**Jenny Dalenoord, arlunydd, 95
**Syr Nicholas Hunt, swyddog yn y Llynges Frenhinol, 82
**Marcia Wallace, actores, 70
* 2014 - Jack Bruce, cerddor, 71

## Gwyliau a chadwraethau 
* Dydd gŵyl Santes Canna a'r sant Pabyddol John Roberts.
* Diwrnod Gwlad y Basg
* Diwrnod cyfansoddiad (Lithwania)
* Diwrnod weriniaeth (Casachstan)
* Diwrnod y Lluoedd Arfog (Rwmania)
* Diwedd Amser Haf Prydain (pan fydd disgyn ar ddydd Sul)

## Cyfeiriadau
1025
Hydref, 25
26 Hydref

**26 Hydref** yw'r dau-gant dau-ddeg nawfed (299fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (300fed mewn blynyddoedd naid). Erys 66 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
* 1859 - Storm enbyd yn suddo'r *Royal Charter* a 113 o longau eraill ar hyd arfordir Cymru ac yn dinistrio Eglwys Sant Brynach, Cwm yr Eglwys, Sir Benfro
* 1917 - Brwydr Caporetto
* 2000 - Laurent Gbagbo yn dod yn Arlywydd Arfordir Ifori.
* 2017 - Jacinda Ardern yn dod yn Brif Weinidog Seland Newydd.

## Genedigaethau 
* 1685 - Domenico Scarlatti, cyfansoddwr (m. 1757)
* 1759 - Georges Danton, chwyldroadwr (m. 1794)
* 1859 - Elizabeth Nourse, arlunydd (m. 1938)
* 1861 - Richard Griffith, llenor, bardd a newyddiadurwr (m. 1947)
* 1862 - Hilma af Klint, arlunydd (m. 1944)
* 1874 - Martin Lowry, cemegydd (m. 1936)
* 1875 - Syr Lewis Casson, actor a chynhyrchydd dramâu (m. 1969)
* 1879 - Leon Trotsky, gwleidydd (m. 1940)
* 1911 - Mahalia Jackson, cantores (m. 1972)
* 1913
**Elisabeth Eskes-Rietveld, arlunydd (m. 1999)
**Lea Ignatius, arlunydd (m. 1990)
* 1916 - François Mitterrand, Arlywydd Ffrainc (m. 1996)
* 1919
**Flora Baldini, arlunydd (m. 2009) 
**Mohammad Reza Pahlavi, Shah Iran (m. 1980)
* 1921 - Esther Geller, arlunydd (m. 2015)
* 1922 - Virginia Dehn, arlunydd (m. 2005)
* 1934 - Jacques Loussier, pianydd a chyfansoddwr (m. 2019)
* 1936 - Shelley Morrison, actores (m. 2019)
* 1941 - Charlie Landsborough, canwr a chyfansoddwr
* 1942 - Bob Hoskins, actor (m. 2014)
* 1947 - Hillary Clinton, gwleidydd
* 1952 - Syr Andrew Motion, bardd
* 1956 - Rita Wilson, actores a chantores
* 1959 - Evo Morales, Arlywydd Bolifia
* 1962 - Cary Elwes, actor
* 1973 - Seth MacFarlane, actor llais, animeiddiwr a sgriptiwr
* 1974 - Tjaarke Maas, arlunydd (m. 2004)

## Marwolaethau 
*1631 - Lewis Bayly, Esgob Bangor, ??
*1764 - William Hogarth, arlunydd, 66
*1890 - Carlo Collodi, awdur, 63
*1923 - Anne Bremer, arlunydd, 55
*1926 - Syr James Szlumper, peiriannydd sifil, 92
*1937 - Marie Heijermans, arlunydd, 78
*1963 - Horace Evans, meddyg, 60
*1972 - Igor Sikorsky, arloeswr hedfan, 83
*1979 - Park Chung-Hee, Arlywydd De Corea, 61
*1998 - A.O.H. Jarman, ysgolhaig, 87
*2001 - Olga Lehmann, arlunydd, 89
*2008 - Tony Hillerman, awdur, 83
*2013 - Ron Davies, ffotograffydd, 91
*2019 - Abu Bakr al-Baghdadi, llywodraethwr, 48
*2021 - Mort Sahl, digrifwr, 94
*2022 - James Roose-Evans, cyfarwyddwr theatr ac awdur, 94

## Gwyliau a chadwraethau 
* Diwrnod Cenedlaethol (Awstria)
* Diwrnod Angam (Nawrw)
* Diwedd Amser Haf Prydain (pan fydd disgyn ar ddydd Sul)

1026
Hydref, 26
5 Hydref

**5 Hydref** yw'r dau-gant saith-deg wythfed (278fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (279fed mewn blynyddoedd naid). Erys 87 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
* 1936 - Mintai o bobl di-waith yn dechrau eu taith o Jarrow i Lundain, i gyflwyno deiseb yn gofyn am waith yn Jarrow.
* 1942 - Cyfarfod sefydlu'r elusen Oxfam.

## Genedigaethau 
* 1658 - Maria o Modena (m. 1718)
* 1703 - Jonathan Edwards, diwinydd (m. 1758)
* 1713 - Denis Diderot, athronydd (m. 1784)
* 1781 - Bernard Bolzano, mathemategydd, diwinydd, athronydd a rhesymegydd (m. 1848)
* 1829 - Chester A. Arthur, 21ain Arlywydd yr Unol Daleithiau (m. 1886)
* 1908 - Nina Barka, arlunydd (m. 1986)
* 1919 - Donald Pleasence, actor (m. 1995)
* 1922 - Jock Stein, rheolwr pêl-droed (m. 1985)
* 1923 - Glynis Johns, actores
* 1927 - Bruce Millan, gwleidydd (m. 2013)
* 1936 - Václav Havel, dramodydd, bardd a gwleidydd (m. 2011)
* 1943 - Michael Morpurgo, nofelydd
* 1947 - Brian Johnson, canwr
* 1951
**Karen Allen, actores
**Bob Geldof, cerddor a gweithiwr
* 1957 - Bernie Mac, digrifwr ac actor (m. 2008)
* 1958 - Neil deGrasse Tyson, astroffisegwr
* 1967 - Guy Pearce, actor
* 1970 - Tasmina Ahmed-Sheikh, gwleidydd
* 1975 - Kate Winslet, actores
* 1987 - Hadleigh Parkes, chawaraewr rygbi'r undeb
* 1988 - Sam Warburton, chwaraewr rygbi'r undeb

## Marwolaethau 
* 1791 - Grigori Potyomkin, milwr a gwladweinydd, 52
* 1813 - Tecumseh, arweinydd gwleidyddol a milwrol, 45
* 1814 - Thomas Charles (Charles o'r Bala), clerigwr, 58
* 1859 - Gertrude Rutgers van Rozenburg, arlunydd, 59
* 1875 - Anna Maria Charretie, arlunydd, 56
* 1880
**Jacques Offenbach, cyfansoddwr, 61
**William Lassell, seryddwr, 81
* 1918 - Roland Garros, awyrennwr, 29
* 1926 - Dorothy Tennant, arlunydd, 71
* 1944 - Laura Evans-Williams, cantores opera, 61
* 1951 - Henriette Desportes, arlunydd, 74
* 1959 - Jeane Saliceti, arlunydd, 76
* 1973 - Jeanne Luykx, arlunydd, 46
* 1983 - Earl Tupper, dyfeisiwr, 76
* 1986 - Hal B. Wallis, cynhyrchydd ffilm, 88
* 2004 - Rodney Dangerfield, digrifwr, actor, ysgrifennwr a chynhyrchydd, 82
* 2007 - Matilde Salvador i Segarra, arlunydd, 89
* 2011 - Steve Jobs, cyd-sefydlwr Apple Computer, 56
* 2015 - Henning Mankell, nofelydd, 67
* 2019
**Tony Hoar, seiclwr, 87 
**Sally Soames, ffotograffydd, 82

## Gwyliau a chadwraethau 
*Dydd gŵyl Cynhafal

1005
Hydref, 05
2 Ebrill

**2 Ebrill** yw'r naw deg daufed dydd (92ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (93ydd mewn blynyddoedd naid). Erys 273 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
*1801 - Brwydr Gyntaf Copenhagen
*1982 - Yr Ariannin yn ceisio ailfeddiannu Ynysoedd y Falklands.
*2005 - Marwolaeth Pab Ioan Pawl II.
*2007 - Daeargryn Ynysoedd Solomon.
*2025 - Mae Arlywydd yr Unol Daleithiau Donald Trump yn cyhoeddi tariffau ysgubol ar lawer o wledydd.

## Genedigaethau
[bawd|130px|dde|[Hans Christian Andersen]]
[bawd|130px|dde|[Marvin Gaye]]
* 748? - Siarlymaen, yr ymerawdwr Glân Rhufeinig cyntaf  (m. 814)
*1519 - Catrin de Medici, brenhines Ffrainc (m. 1589)
*1647 - Maria Sibylla Merian, entomolegydd a darlunydd (m. 1717)
*1725 - Giacomo Casanova, naturiaethwr (m. 1798)
*1798 - August Heinrich Hoffmann von Fallersleben, bardd (m. 1874)
*1805 - Hans Christian Andersen, awdur (m. 1875)
*1827 - William Holman Hunt, arlunydd (m. 1910)
*1840 - Émile Zola, nofelydd (m. 1902)
*1891 - Max Ernst, arlunydd (m. 1976)
*1908 - Elena Skuin, arlunydd (m. 1986)
*1910 - Stella Snead, arlunydd (m. 2006)
*1926 - Syr Jack Brabham, gyrrwr Fformiwla Un (m. 2014)
*1930 - Yoshinori Shigematsu, pêl-droediwr (m. 2018)
*1931 - Reizo Fukuhara, pêl-droediwr (m. 1970)
*1939 - Marvin Gaye, canwr (m. 1984)
*1946 - Sue Townsend, nofelydd (m. 2014)
*1947 - Camille Paglia, awdures a beirniad
*1954 - Yuji Kishioku, pêl-droediwr
*1956 - Shigemitsu Sudo, pêl-droediwr
*1960 - Linford Christie, athletwr
*1971 - Edmundo Alves de Souza Neto, pêl-droediwr
*1972 - Masahiro Ando, pêl-droediwr
*1982 - David Ferrer, chwaraewr tenis

## Marwolaethau
[bawd|130px|dde|[Georges Pompidou]]
[bawd|130px|dde|[Pab Ioan Pawl II]]
*1118 - Baldwin I, brenin Jeriwsalem
*1502 - Arthur Tudur, Tywysog Cymru, 15
*1880 - Antonie Biel, arlunydd, 50
*1891 - Adelheid Dietrich, arlunydd, 63
*1893 - Sara Texeira de Mattos, arlunydd, 78
*1917 - Brinley Richard Lewis, chwaraewr rygbi rhyngwladol i Gymru, 26
*1934 - Henriette Hahn-Brinckmann, arlunydd, 71
*1941 - Kazimiera Adamska-Rouba, arlunydd, 45
*1958 - Tudor Davies, canwr ac actor, 65
*1966 - C. S. Forester, awdur, 66
*1974 - Georges Pompidou, Arlywydd Ffrainc, 62
*1982 - Ruth Gikow, arlunydd, 67
*1987 - Buddy Rich, drymiwr jazz, 69
*2001 - Lilo Peters, arlunydd, 88
*2005 - Pab Ioan Pawl II, 84
*2012
**Lucile Passavant, arlunydd, 101
**Elizabeth Catlett, arlunydd, 96
*2013 - Milo O'Shea, actor, 86
*2018 - Winnie Madikizela-Mandela, gwleidydd ac actifydd, 81 

## Gwyliau a chadwraethau
*Yn yr Ariannin: Diwrnod Cyn-filwyr y Malfinas, er cof am y rhai a fu farw yng ngwrthdaro 1982.
*Diwrnod Ymwybyddiaeth Awtistiaeth y Byd
*Diwrnod Rhyngwladol y Llyfr i Blant, penblwydd Hans Christian Andersen
*Pasg (1961, 1972, 2051, 2056)

## Cyfeiriadau
0402
Ebrill, 02
22 Hydref

**22 Hydref** yw'r dau-gant naw-deg pumed (295ed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (296ed mewn blynyddoedd naid). Erys 70 diwrnod hyd diwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
* 1962 - Argyfwng taflegrau Ciwba, pan gyhoeddodd yr Arlywydd Kennedy bod awyrennau ysbïo o'r Unol Daleithiau wedi gweld taflegrau niwclear yr Undeb Sofietaidd ar ynys Ciwba.

## Genedigaethau 
[bawd|140px|dde|[Joan Fontaine]]
[bawd|140px|dde|[Doris Lessing]]
* 1689 – João V, brenin Portiwgal (m. 1750)
* 1791 - Petronella Gustava Stenhoff, arlunydd (m. 1876)
* 1811 - Franz Liszt, cyfansoddwr (m. 1886)
* 1844 - Sarah Bernhardt, actores (m. 1923)
* 1870 - J. Glyn Davies, ysgolhaig yr ieithoedd Celtaidd (m. 1953)
* 1893 - Ernst Julius Öpik, seryddwr (m. 1985)
* 1894 - Ida Maly, arlunydd (m. 1941)
* 1913 - Robert Capa, ffotograffydd rhyfel (m. 1954)
* 1914 - David Tecwyn Lloyd, awdur (m. 1992)
* 1915 - Yitzhak Shamir, Prif Weinidog Israel (m. 2012)
* 1917 - Joan Fontaine, actores (m. 2013)
* 1919
**Doris Lessing, llenores (m. 2013)
**Abdulrahim Abby Farah, diplomydd a gwleidydd (m. 2018)
* 1921 - Syr Cuthbert Sebastian, Llywodraethwr o Sant Kitts-Nevis (m. 2017)
* 1938 - Christopher Lloyd, actor
* 1942 - Annette Funicello, actores a chantores (m. 2013)
* 1943 - Catherine Deneuve, actores
* 1949 - Arsène Wenger, rheolwr pêl-droed
* 1959 - Marc Shaiman, cyfansoddwr
* 1964 - Craig Levein, rheolwr pêl-droed
* 1965 - Alison Louise Kennedy, nofelydd, awdures, academydd a digrifwraig
* 1967 - Oona King, gwleidydd
* 1969 - Helmut Lotti, canwr
* 1970 - Javier Milei, gwleidydd
* 1971 - Tomislav Erceg, pêl-droediwr
* 1973 - Ichiro Suzuki, chwaraewr pêl-fas
* 1975 - Jesse Tyler Ferguson, actor

## Marwolaethau 
bawd|130px|dde|Paul Cezanne
[bawd|130px|dde|[Nadia Boulanger]]
* 1383 - Fernando I, brenin Portiwgal, 37
* 1729 - Anna Maria Ehrenstrahl, arlunydd, 63
* 1882 - János Arany, llenor, 65
* 1895 - Daniel Owen, nofelydd, 59
* 1906 - Paul Cézanne, arlunydd, 67
* 1961 - Cor de Boer-Sinia, arlunydd, 83
* 1964 - Khawaja Nazimuddin, Prif Weinidog Pakistan, 70
* 1973 - Pau Casals, cerddor, 96
* 1979 - Nadia Boulanger, cyfansoddwraig, 92
* 1987
**Miriam McKinnie, arlunydd, 81 
**Lino Ventura, actor, 68
* 1995 - Syr Kingsley Amis, nofelydd, 73
* 2002 - Ruth Buchholz, arlunydd, 91
* 2011 - Vita Petersen, arlunydd, 96
* 2014 - Rhiannon Davies Jones, nofelydd, 92
* 2015 - Esther Geller, arlunydd, 93
* 2016 - Terry James, cyfansoddwr, 83
* 2019
**Victoria Ann Funk, botanegydd, 71 
**Rolando Panerai, canwr opera, 95
* 2023 - Ida Applebroog, arlunydd, 93

## Gwyliau a chadwraethau 
* Diwrnod Gwledd y Pab Ioan Pawl II (Catholigiaeth)
* Diwrnod Ymwybyddiaeth Ysgytwol Rhyngwladol
* Jidai Matsuri (Kyoto, Japan)
* Diwrnod Wombat (Awstralia)

1022
Hydref, 22
3 Ebrill

**3 Ebrill** yw'r naw deg trydydd (93ydd) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (94ydd mewn blynyddoedd naid). Erys 272 diwrnod hyd diwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
* 1043 - Coroni Edward y Cyffeswr.
* 1908 - H. H. Asquith yn dod yn Brif Weinidog y Deyrnas Unedig.
* 1973 - Yr alwad ffôn symudol gyntaf erioed yn cael ei gwneud gan  Martin Cooper yn Efrog Newydd.
* 2016 -Papurau Panama, yn cael eu cyhoeddi: cyfrifon banc dirgel.

## Genedigaethau 
[bawd|130px|dde|[Doris Day]]
[bawd|130px|dde|[Helmut Kohl]]
[bawd|130px|dde|[Jane Goodall]]
* 1367 - Harri IV, brenin Lloegr (m. 1413)
* 1593 - George Herbert, bardd (m. 1633)
* 1783 - Washington Irving, awdur (m. 1859)
* 1812 - Henry Richard "Yr Apostol Heddwch", gwleidydd (m. 1888)
* 1832 - William Thomas, bardd (m. 1878)
* 1888 - Sibylle Ascheberg von Bamberg, arlunydd (m. 1966)
* 1892 - Olwen Carey Evans, dyngarwr (m. 1990)
* 1907 - Henriette Sechehaye, arlunydd (m. 1999)
* 1910 - Edvarda Lie, arlunydd (m. 1983)
* 1911 - Eleanor de Laittre, arlunydd (m. 1998)
* 1915 - Hermine Aichenegg, arlunydd (m. 2007)
* 1920 - John Demjanjuk (m. 2012)
* 1922
**Lavinia Bazhbeuk-Melikyan, arlunydd (m. 2005)
**Doris Day, actores a chantores (m. 2019)
* 1923 - Gerda Sutton, arlunydd (m. 2005)
* 1924 - Marlon Brando, actor (m. 2004)
* 1925 - Tony Benn, gwleidydd (m. 2014)
* 1927 - Ina Orbaan, arlunydd
* 1930 - Helmut Kohl, Canghellor yr Almaen (m. 2017)
* 1934 - Y Fonesig Jane Goodall, primatolegydd
* 1948 - Carlos Salinas de Gortari, Arlywydd Mecsico
* 1958 - Alec Baldwin, actor
* 1961 - Eddie Murphy, actor
* 1962 - Ellen Laan, gwyddonydd (m. 2022)
* 1964 - Nigel Farage, gwleidydd
* 1965 - Katsumi Oenoki, pêl-droed
* 1971
**Shireen Abu Akleh, newyddiadurwraig (m. 2022) 
**Robert da Silva Almeida, pêl-droediwr
* 1980 - Suella Braverman, gwleidydd
* 1982 - Cobie Smulders, actores
* 1985 - Leona Lewis, cantores

## Marwolaethau 
[bawd|130px|dde|[June Brown]]
* 1287 - Y Pab Honoriws IV
* 1602 - Siôn Tudur, bardd o Ddinbych
* 1810 - Twm o'r Nant, bardd ac anterliwtiwr
* 1882 - Jesse James, herwr, 34
* 1897 - Johannes Brahms, cyfansoddwr, 63
* 1901 - Richard D'Oyly Carte, impresario, 56
* 1944 - Aniela Cukier, arlunydd, 44
* 1956 - Amelie Ruths, arlunydd, 84
* 1991 - Graham Greene, nofelydd, 86
* 2007 - Marion Eames, nofelydd, 86
* 2013 - Ruth Prawer Jhabvala, awdures, 85
* 2017 - Dafydd Dafis, actor Cymreig, 58
* 2019 - Billy Mainwaring, chwaraewr rygbi, 78
* 2022 - June Brown, actores, 95
* 2023 - Nigel Lawson, gwleidydd, Canghellor y Trysorlys, 91

## Gwyliau a chadwraethau 
* Pasg (1904, 1983, 1988, 1994, 2067, 2078, 2089)

0403
Ebrill, 03
7 Ebrill

**7 Ebrill** yw'r naw deg seithfed (97fed) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (98fed mewn blynyddoedd naid). Erys 268 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
* 1948 - Sefydlu Cyfundrefn Iechyd y Byd
* 1955 - Anthony Eden yn dod yn Brif Weinidog y Deyrnas Unedig.
* 2010 - Roza Otunbayeva yn dod yn Arlywydd Cirgistan.

## Genedigaethau 
[bawd|140px|dde|[William Wordsworth]]
[bawd|140px|dde|[Gabriela Mistral]]
[bawd|140px|right|[Tim Peake]]
*1506 - Sant Ffransis Xavier (m. 1552)
*1652 - Pab Clement XII (m. 1740)
*1718 - Hugh Blair, beirniad llenyddol ac athronydd (m. 1800)
*1770 - William Wordsworth, bardd (m. 1850)
*1772 - Charles Fourier, athronydd (m. 1837)
*1861 - Clara Novello Davies, cantores ac athrawes cerddoriaeth (m. 1943)
*1889 - Gabriela Mistral, bardd a diplomydd (m. 1957) 
*1893 - Allen Welsh Dulles, 5ed Cyfarwyddwr CIA (m. 1969)
*1915 - Billie Holiday, cantores (m. 1959)
*1917 - R. G. Armstrong, actor (m. 2012)
*1920 - Ravi Shankar, cerddor (m. 2012)
*1925 - Marina Kozlovskaya, arlunydd (m. 2019)
*1927 - Lygia Pape, arlunydd (m. 2004)
*1928 - James Garner, actor (m. 2014)
*1929 - Bob Denard, milwr hur (m. 2007)
*1930
**Cliff Morgan, chwaraewr rygbi (m. 2013)
**Andrew Sachs, actor (m. 2016)
*1934 - Ian Richardson, actor (m. 2007)
*1939
**Syr David Frost, cyflwynydd teledu (m. 2013)
**Francis Ford Coppola, cyfarwyddwr ffilm
*1940 - Claire Bretécher, cartwnydd Ffrengig (m. 2020)
*1941 - Gorden Kaye, actor (m. 2017)
*1946 - Cen Williams, dylunydd (m. 2020)
*1947 - Florian Schneider, cerddor (m. 2020)
*1954 - Jackie Chan, actor
*1964 - Russell Crowe, actor
*1968 - Jennifer Lynch, cyfarwyddwraig ffilm a theledu
*1971 - Guillaume Depardieu, actor (m. 2008)
*1972 - Tim Peake, gofodwr
*1977 - Jenni Haukio, bardd, Prif Foneddiges y Ffindir
*1978 - Duncan James, canwr
*1985 - Humza Yousaf, gwleidydd, Prif Weinidog yr Alban

## Marwolaethau 
[bawd|140px|right|[El Greco]]
[bawd|140px|dde|[Jim Clark]]
*1498 - Charles VIII, brenin Ffrainc, 27
*1614 - El Greco (Doménikos Theotokópulo), arlunydd, 73
*1668 - William Davenant, bardd a dramodydd, 62
*1719 - Jean-Baptiste de la Salle, addysgwr, 67
*1739 - Dick Turpin, lleidr pen ffordd, crogwyd, 32
*1761 - Thomas Bayes, mathemategydd, tua 60
*1767 - Franz Sparry, cyfansoddwr, 51
*1803 - Toussaint l'Ouverture, arweinydd, 59
*1836 - William Godwin, awdur, 80
*1858 - Anton Diabelli, cyfansoddwr, 77
*1891 - P. T. Barnum, perchennog syrcas, 80
*1938 - Suzanne Valadon, arlunydd, 72
*1947 - Henry Ford, diwydiannwr, 83
*1950 - Walter Huston, actor, 66
*1955 - Theda Bara, actores, 69
*1961 - Vanessa Bell, arlunydd, 81
*1968 - Jim Clark, gyrrwr Fformiwla Un, 32
*2014 - Peaches Geldof, cyflwynydd teledu, 25
*2017
**Joan Baker, arlunydd a darlithydd, 95
**Tim Pigott-Smith, actor, 70
*2023 - Rachel Pollack, awdures ffluglen wyddonol, 77

## Gwyliau a chadwraethau 
*Gŵyl Mabsant Doged a Brynach Wyddel
*Diwrnod Iechyd y Byd
*Diwrnod Rhyngwladol Myfyrdod ar Hil-laddiad Rwanda
*Diwrnod Cenedlaethol Cwrw (yr Unol Daleithiau)
*Pasg (1901, 1912, 1985, 1996, 2075, 2080)

## Cyfeiriadau
0407
Ebrill, 07
4 Ebrill

**4 Ebrill** yw'r naw deg pedwerydd (94ydd) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (95ain mewn blynyddoedd naid). Erys 271 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
*1721 - Robert Walpole yn dod yn Brif Weinidog Prydain Fawr.
*1841 - Marwolaeth William Henry Harrison; John Tyler yn dod yn Arlywydd yr Unol Daleithiau.
*1949 - Cytundeb Gogledd Iwerydd yn cael ei arwyddo yn Washington; sefydlwyd NATO.
*1960 - Annibyniaeth Senegal.
*1968 - Martin Luther King yn cael ei lofruddio.
*1979 - Dienyddio Zulfiqar Ali Bhutto.
*2007 - Darganfod Gliese 581 c, planed newydd allheulol
*2020 - Syr Keir Starmer yn dod yn arweinydd Blaid Lafur.

## Genedigaethau
[bawd|130px|dde|[Muddy Waters]]
[bawd|130px|dde|[Maya Angelou]]
[bawd|130px|dde|[Hugh Masekela]]
*186 - Caracalla, ymerawdwr Rhufain (m. 217)
*1648 - Grinling Gibbons (m. 1721)
*1855 - Marie-Anne-Delphine Servant, arlunydd (m. 1888)
*1861 - Alice Dannenberg, arlunydd (m. 1948)
*1897 - Jeanne Champillou, arlunydd (m. 1978)
*1905 - Shojiro Sugimura, pêl-droediwr (m. 1975)
*1906 - Yasuo Haruyama, pêl-droediwr (m. 1987)
*1912 - Maria Katzgrau, arlunydd (m. 1998)
*1914 - Maria Hartl, arlunydd (m. 1996)
*1915 - Muddy Waters, cerddor (m. 1983)
*1922 - Ruth Schmidt Stockhausen, arlunydd (m. 2014)
*1923 - Guus Sundermeijer-Rincker, arlunydd
*1927 - Chris Costner Sizemore, arlunydd (m. 2016)
*1928 - Maya Angelou, awdures ac bardd (m. 2014)
*1929 - Doris Marie Leeper, arlunydd (m. 2000)
*1939 - Hugh Masekela, cerddor (m. 2018)
*1944 - Craig T. Nelson, actor
*1952 - Gary Moore, cerddor (m. 2011)
*1958 - Masakuni Yamamoto, pêl-droediwr
*1960 - Hugo Weaving, actor
*1963
**Jane McDonald, cantores, actores a chyflwynydd teledu 
**Graham Norton, comedïwr
*1965 - Robert Downey, Jr., actor
*1968 - Zwelonke Sigcawu, brenin y pobl Xhosa (m. 2019)
*1970 - Neil McEvoy, gwleidydd
*1979 - Heath Ledger, actor (m. 2008)
*1981 - Ned Vizzini, awdur (m. 2013)
*1990 - Manabu Saito, pêl-droediwr
*2003 - Rhian Edmunds, seiclwraig trac
*2007 - April Jones (m. 2012)
*2012 - Grumpy Cat (m. 2019)

## Marwolaethau
[bawd|130px|dde|[Martin Luther King]]
*397 - Sain Ambrose, esgob Milan
*1292 - Pab Nicolas IV
*1774 - Oliver Goldsmith, dramodydd
*1870 - Owen Wynne Jones, bardd a llenor
*1929 - Karl Benz, dylunydd, 84
*1968 - Martin Luther King, arweinydd, 39
*1972 - Christiane Pflug, arlunydd, 35
*1979 - Zulfiqar Ali Bhutto, gwleidydd, 51
*1983 - Gloria Swanson, actores, 84
*1987 - Richard Ithamar Aaron, athronydd, 85
*1998 - Kate Bosse-Griffiths, Eifftolegydd a llenor, 87
*2002 - Jutta Damme, arlunydd, 72
*2011 - Craig Thomas, nofelydd, 68
*2013 
**Roger Ebert, newyddiadurwr ac sgriptiwr, 70
**Carmine Infantino, arlunydd comics, 87
*2014 - Margo MacDonald, gwleidydd, 70
*2017 - Natalja Michaylovna Rimasjevskaja, gwyddonydd, 85
*2021 - Fonesig Cheryl Gillan, gwleidydd, 68

## Gwyliau a chadwraethau
* Sain Ambrose
* Diwrnod annibyniaeth (Senegal)
* Diwrnod Heddwch (Angola)
* Pasg (1915, 1920, 1926, 1999, 2010, 2021, 2083, 2094)

0404
Ebrill, 04