Senedd Ewrop

Un o ganghennau deddfwriaethol yr Undeb Ewropeaidd ac un o'i saith sefydliad yw **Senedd Ewrop** (neu **Y Senedd Ewropeaidd**). Gyda Chyngor yr Undeb Ewropeaidd, mae hi'n deddfu deddfwriaeth Ewropeaidd, yn gyffredin ar gynnig y Comisiwn Ewropeaidd. Mae'r Senedd yn cynnwys 705 o Aelodau Senedd Ewrop (ASEau). Mae hi'n cynrychioli'r ail etholwyr mwyaf yn y byd (ar ôl Senedd India) a'r etholwyr democrataidd traws-wladol mwyaf yn y byd (375 miliwn o bleidleiswyr cymwys yn 2009)

Ers 1979, etholir y Senedd yn uniongyrchol bob pum mlynedd gan ddinasyddion yr Undeb Ewropeaidd trwy bleidlais gyffredinol. Mae'r nifer a bleidleisiodd yn etholiadau seneddol wedi lleihau bob tro ar ôl 1979 tan 2019, pan cynyddwyd y nifer gan 8 y cant, ac aeth yn uwch na 50% am y tro cyntaf ers 1994. 18 oed yw'r oedran pleidleisio ym mhob Aelod-wladwriaeth ac eithrio ym Malta ac Awstria, lle mae'n 16 oed, a Gwlad Groeg, lle mae'n 17 oed.

Er bod gan Senedd Ewrop bŵer deddfwriaethol, fel y mae y Cyngor, nid oes ganddi'r hawl menter – sydd yn hawl y Comisiwn Ewropeaidd – fel y rhan fwyaf o seneddau gwladol yr aelod-wladwriaethau. “Sefydliad cyntaf” yr Undeb Ewropeaidd yw hi (soniwyd yn gyntaf yn ei gytundebau a bod gan flaenoriaeth seremonïol dros sefydliadau eraill yr UE), a rhannu pwerau deddfwriaethol a chyllidebol cyfatal gyda’r Cyngor (ac eithrio ar ychydig o faterion lle gweithreda gweithdrefn deddfwriaethol arbennig). Hefyd, mae ganddi reolaeth cyfartal dros gyllid yr UE. Yn y pen draw, mae’r Comisiwn Ewropeaidd, sydd yn gwasanaethu fel cangen weithredol yr UE, yn atebol i’r Senedd. Yn enwedig, gall y Senedd benderfynu a ddylid cymeradwyo enwebai’r Cyngor Ewropeaidd ar gyfer Arlywydd y Comisiwn, ac mae hi ymhellach yn gyfrifol am gymeradwyo (neu wrthod) penodi’r Comisiwn yn ei gyfanrwydd. Gall hi wedyn gorfodi’r Comisiwn cyfredol i ymddiswyddo gan deddfu cynnig cerydd. a’i swyddfeydd gweinyddol yn Ninas Lwcsembwrg. Mae sesiynau llawn yn digwydd yn Strasbwrg yn ogystal â Brwsel, Gwlad Belg, wrth i gyfarfodydd pwyllgor y Senedd yn digwydd yn bennaf ym Mrwsel.

## Grwpiau gwleidyddol 
Dyma restr o'r grwpiau o bleidiau yn y senedd a'r nifer o seddi sydd ganddynt ar hyn o bryd (ers Mehefin 2009):

*EPP-ED (y Grŵp Cristnogol Democrataidd)
**  284 sedd
*PSE (Plaid y Sosialwyr Ewropeaidd)
** 215 sedd
*ALDE (Clymblaid y Rhyddfrydwyr a'r Democratiaid dros Ewrop)
** 105 sedd
*UEN (Undeb y Cenhedloedd Ewropeaidd)
**44 sedd
*Greens-EFA (Pleidiau gwyrdd - Cynghrair Rhydd Ewrop)
** 42 sedd
*ChUE/ChGN (Chwith Unedig Ewropeaidd/Chwith Gwyrdd Nordig)
** 41sedd
*IND/DEM (Rhyddid a Democratiaeth)
** 24 sedd
* Ceir nifer o aelodau Senedd Ewrop sy ddim yn perthyn i grŵp pleidiau. Fe'u gelwir yn "NI" (Non-Inscrits).
** 32 sedd

Sylwch: Nid yr un peth â'r pleidiau cenedlaethol ydyw grwpiau pleidiau Senedd Ewrop, er bod cysylltiad rhyngddyn nhw.

## Cynrychiolaeth 

  **Dylanwad cymharol pleidleiswyr pob wlad** ar ôl Cytundeb Nice, yn cynnwys aelod-wladwriaethau newydd (Ffynhonnell: Spiegel Online):

Gwlad
Pob. (miw.)
&nbsp;ASEau
&nbsp;Pob./MEP
&nbsp;Dylanwad

  
    
  
  
    Lwcsembwrg
    0.4
    &nbsp;&nbsp;&nbsp;
    6
    66667
    12.42
  
  
    Malta
    0.4
    &nbsp;&nbsp;&nbsp;
    5
    80000
    10.53
  
  
    Cyprus
    0.8
    &nbsp;&nbsp;&nbsp;
    6
    133333
    6.21
  
  
    Estonia
    1.4
    &nbsp;&nbsp;&nbsp;
    6
    233333
    3.54
  
  
    Slofenia
    2.0
    &nbsp;&nbsp;&nbsp;
    7
    285714
    2.89
  
  
    Latfia
    2.4
    &nbsp;&nbsp;&nbsp;
    9
    266667
    3.10
  
  
    Iwerddon
    3.7
    &nbsp;&nbsp;&nbsp;
    13
    284615
    2.91
  
  
    Lithwania
    3.7
    &nbsp;&nbsp;&nbsp;
    13
    284615
    2.91
  
  
    Y Ffindir
    5.2
    &nbsp;&nbsp;&nbsp;
    14
    371429
    2.22
  
  
    Denmarc
    5.3
    &nbsp;&nbsp;&nbsp;
    14
    378571
    2.18
  
  
    Slofacia
    5.4
    &nbsp;&nbsp;&nbsp;
    14
    385714
    2.14
  
  
    Awstria
    8.1
    &nbsp;&nbsp;&nbsp;
    18
    450000
    1.84
  
  
    Sweden
    8.9
    &nbsp;&nbsp;&nbsp;
    19
    468421
    1.76
  
  
    Portiwgal
    9.9
    &nbsp;&nbsp;&nbsp;
    24
    412500
    2.00
  
  
    Hwngari
    10.0
    &nbsp;&nbsp;&nbsp;
    24
    416667
    1.98
  
  
    Gwlad Belg
    10.2
    &nbsp;&nbsp;&nbsp;
    24
    425000
    1.94
  
  
    Y Weiriniaeth Tsiec
    10.3
    &nbsp;&nbsp;&nbsp;
    24
    429167
    1.92
  
  
    Gwlad Groeg
    10.6
    &nbsp;&nbsp;&nbsp;
    24
    441667
    1.87
  
  
    Yr Iseldiroedd
    15.8
    &nbsp;&nbsp;&nbsp;
    27
    585185
    1.41
  
  
    Gwlad Pwyl
    38.6
    &nbsp;&nbsp;&nbsp;
    54
    714815
    1.15
  
  
    Sbaen
    39.4
    &nbsp;&nbsp;&nbsp;
    54
    729630
    1.13
  
  
    Yr Eidal
    57.7
    &nbsp;&nbsp;&nbsp;
    78
    739744
    1.11
  
  
    Ffrainc
    59.1
    &nbsp;&nbsp;&nbsp;
    78
    757692
    1.09
  
  
    Y Deyrnas Unedig
    59.4
    &nbsp;&nbsp;&nbsp;
    78
    761538
    1.08
  
  
    Yr Almaen
    82.1
    &nbsp;&nbsp;&nbsp;
    99
    828283
    1.00
  
  
    
  
  
    Cyfanswm
    450.8
    &nbsp;&nbsp;&nbsp;
    732
    615846
    1.35
  

Mae Senedd Ewrop yn cynrychioli'r 450 miliwn o bobl sydd yn yr Undeb Ewropeaidd. Ar hyn o bryd mae 732 o aelodau seneddol (ASE).

## Llywyddion Senedd Ewrop
### Llywyddion y Cynulliad Seneddol, 1958-1962
*Robert Schuman (Ffrainc) 1958-1960 
*Hans Furler (Gorllewin yr Almaen) 1960-1962

### Llywyddion Senedd Ewrop, 1962 i heddiw
*Gaetano Martino (Yr Eidal) 1962-1964 
*Jean Pierre Duvieusart (Gwlad Belg) 1964-1965 
*Victor Leemans (Yr Iseldiroedd) 1965-1966 
*Alain Poher (Ffrainc) 1966-1969 
*Mario Scelba (Yr Eidal) 1969-1971 
*Walter Behrendt (Gorllewin yr Almaen) 1971-1973 
*Cornelis Berkhouwer (Yr Iseldiroedd) 1973-1975 
*Georges Spénale (Ffrainc) 1975-1977 
*Emilio Colombo (Yr Eidal) 1977-1979 
*Simone Veil (Ffrainc) 1979-1982 
*Piet Dankert (Yr Iseldiroedd) 1982-1984 
*Pierre Pflimlin (Ffrainc) 1984-1987 
*The Lord Plumb (Y Deyrnas Unedig) 1987-1989 
*Enrique Barón Crespo (Sbaen) 1989-1992 
*Egon Klepsch (Yr Almaen) 1992-1994 
*Klaus Hänsch (Yr Almaen) 1994-1997 
*José María Gil-Robles (Sbaen) 1997-1999 
*Nicole Fontaine (Ffrainc) 1999-2002 
*Pat Cox (Gweriniaeth Iwerddon) 2002-2004
*Josep Borrell Fontelles (Sbaen) 2004-2007
*Hans-Gert Pöttering (Yr Almaen) 2007-2009
*Jerzy Buzek (Gwlad Pwyl) 2009–2012
*Martin Schulz (Yr Almaen) 2012-2017
*Antonio Tajani (Yr Eidal) 2017-2019
*David Sassoli (Yr Eidal) 2019-2022
*Roberta Metsola (Malta) 2022-presennol

## Gweler hefyd 
* Aelodau Senedd Ewrop ar gyfer y Deyrnas Unedig 2009-2014

## Cyfeiriadau

Categori:Sefydliadau a leolir yn Strasbwrg
Categori:Sefydliadau'r Undeb Ewropeaidd
Ewrop