open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Axminster

Tref a phlwyf sifil yn Nyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy **Axminster**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Dyfnaint.

Mae Caerdydd 78.7 km i ffwrdd o Axminster ac mae Llundain yn 218.3&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Exeter sy'n 37.4&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Dwyrain Dyfnaint
Categori:Plwyfi sifil Dyfnaint
Categori:Trefi Dyfnaint
Salem (y llun)

Darlun a baentiwyd gan Sydney Curnow Vosper ym 1908 yw ***Salem***. Rhoddwyd y teitl Salem ar y llun gan mai golygfa o Gapel Salem, ym Mhentre Gwynfryn ydyw – tua milltir i'r dwyrain o Lanbedr wrth gymer Afon Artro ac Afon Cwmnantcol.

Mae'n ddarlun gan Sydney Curnow Vosper RWS, RWA (29 Hydref 1866 – 10 Gorffennaf 1942) o Siân Owen (1837–1927) o Dy’n-y-fawnog yn eistedd yn y capel yn ei siôl Gymreig. Cred rhai eu bod yn medru gweld llun y Diafol ym mhlygiadau'r siôl. Mae paentiad *Capel Salem* i'w gweld heddiw yn Oriel Gelf yr Arglwyddes Lever (*Lady Lever Art Gallery*) yn Port Sunlight, Cilgwri, Lloegr.

Daeth y llun yn boblogaidd oherwydd y cysylltiad â sebon. Prynwyd y llun yn 1909 gan y diwydiannwr William Hesketh Lever am 100 gini. Defnyddiwyd y llun i hyrwyddo *"Sunlight Soap"*. Daeth tocyn bychan am ddim gyda phob bar o sebon a gellid cyfnewid y tocynnau hyn am gopi o'r llun iawn ac effaith hyn, wrth gwrs, oedd i lawer iawn o gartrefi dderbyn copi o'r llun – y llun cyntaf yn y rhan fwyaf o gartrefi.

## Ail fersiwn
Yn 1988 datgelodd rhaglen gylchgrawn S4C *Hel Straeon* fod fersiwn ychydig yn wahanol o'r llun yn bodoli, a beintiwyd ar gyfer brawd-yng-nghyfraith yr artist, Frank Treharne James. Roedd James wedi dotio ar y llun ac erfynodd i'r arlunydd baentio copi manwl iddo. Nid yw'r llun yn copi perffaith am fod rhai amrywiadau - nid oes cloc na rheilen ar gyfer cotiau a mae un cymeriad ar goll. Dilyswyd y fersiwn yma o'r llun gan awdurdod ar luniau Cymreig, Peter Lord. Roedd y llun yn berchen i un o ddisgynyddion Frank James ac fe'i arddangoswyd am ychydig yng Nghastell Cyfarthfa yn 2002.

Yn Medi 2019 roedd bwriad i werthu'r ail lun yma. Roedd cwmni Rogers Jones & Co am gynnwys y llun mewn ocsiwn yng Nghaerdydd ar 19 Hydref gydag amcan bris wedi ei osod rhwng £40,000 a £60,000. Er hynny, cyhoeddwyd ar 10 Hydref 2019 fod Llyfrgell Genedlaethol Cymru wedi prynu'r llun "ar ran y genedl" er bod manylion y cytundeb yn parhau yn breifat.

bawd|dim|280px|Capel Salem fel ag y mae heddiw (2010)

## Pareidolia
Mae'r gred bod modd gweld y diafol yn y clogyn ac ellyll yn sipio drwy'r ffenestr, o bosib, yn un o’r enghreifftiau mwyaf eiconig o pareidolia Cymreig.

## Gweler hefyd 
* Y Diafol yng Nghymru
* Pareidolia

## Cyfeiriadau 
## Darllen pellach 
* Tal Williams, ''Salem: Y Llun a'r Llan / Painting and Chapel'' (Cyhoeddiadau'r Barddas, 1991)

Categori:Gweithiau 1908
Categori:Llanbedr
Categori:Peintiadau'r 20fed ganrif
Categori:Peintiadau o Gymru
Categori:Peintiadau o Loegr
Bacup

Tref yn Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Bacup**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Rossendale.

Mae Caerdydd 255.2 km i ffwrdd o Bacup ac mae Llundain yn 281.2&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Manceinion sy'n 24.1&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Rossendale
Categori:Trefi Swydd Gaerhirfryn
Barking

Ardal faestrefol ym Mwrdeistref Llundain Barking a Dagenham, Llundain Fwyaf, Lloegr, ydy **Barking**. 
Saif tua 10 milltir (16.1&nbsp;km) i'r dwyrain o ganol Llundain.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardaloedd Bwrdeistref Llundain Barking a Dagenham
Bakewell

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Bakewell**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dyffrynnoedd Swydd Derby.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 3,949.

Mae Caerdydd 217.8 km i ffwrdd o Bakewell ac mae Llundain yn 216.9&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Sheffield sy'n 23.6&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Amgueddfa'r Hen Dŷ
*Croes Bakewell
*Eglwys yr Holl Saint

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Dyffrynnoedd Swydd Derby
Categori:Plwyfi sifil Swydd Derby
Categori:Trefi Swydd Derby
Barnet

Tref farchnad ym Mwrdeistref Llundain Barnet, Llundain Fwyaf, Lloegr, ydy **Barnet**. 
Saif tua 10.5  milltir (17&nbsp;km) i'r gogledd-gogledd-orllewin o ganol Llundain.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardaloedd Bwrdeistref Llundain Barnet
Categori:Trefi Llundain Fwyaf
Adlington, Swydd Gaerhirfryn

:''Am leoedd eraill o'r un enw gweler Adlington.''

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Adlington**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Chorley.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 6,010.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Chorley
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaerhirfryn
Categori:Trefi Swydd Gaerhirfryn
Barnard Castle

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy **Barnard Castle**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Durham.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 5,495.

Mae Caerdydd 350.9 km i ffwrdd o Barnard Castle ac mae Llundain yn 357.9&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Durham sy'n 34&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Swydd Durham
Categori:Plwyfi sifil Swydd Durham
Categori:Trefi Swydd Durham
Barrow-in-Furness

: ''Am leoedd eraill o'r enw "Barrow", gweler Barrow.''

Tref yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Barrow-in-Furness**. Mae'n gorwedd ar lan Bae Morecambe.

Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf yn awdurdod unedol Westmorland a Furness.

## Enwogion
*George Romney (1734–1802), arlunydd

## Cyfeiriadau
Categori:Westmorland a Furness
Categori:Trefi Cumbria
Barnoldswick

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Barnoldswick**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Pendle.

Mae Caerdydd 278.6 km i ffwrdd o Barnoldswick ac mae Llundain yn 301.5&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Bradford sy'n 32.2&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Pendle
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaerhirfryn
Categori:Trefi Swydd Gaerhirfryn
Barnstaple

Tref yn Nyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy **Barnstaple** (neu mewn Cymraeg Canoloesol: **Barstabl**). Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd Dyfnaint.

Mae Caerdydd 75.4 km i ffwrdd o Barnstaple ac mae Llundain yn 279.1&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caerwysg sy'n 54.5&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Capel Sant Ann
*Castell

## Enwogion
*John Gay (1685-1732), bardd a dramodydd
*Richard Eyre (g. 1943), cyfarwyddwr
*Dermot Murnaghan (g. 1957), cyflwynydd teledu
*Katie Hopkins (g. 1975), newyddiadurwraig
*Phil Vickery (g. 1976), chwaraewr rygbi

## Gweler hefyd
*Rhestr enwau Cymraeg ar drefi a llefydd eraill yn Lloegr
*Rhestr enwau lleoedd yng ngwaith Guto'r Glyn

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gogledd Dyfnaint
Categori:Plwyfi sifil Dyfnaint
Categori:Trefi Dyfnaint
Barton-upon-Humber

Tref yn sir seremonïol Swydd Lincoln, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Barton-upon-Humber**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Gogledd Swydd Lincoln.

Mae ganddi boblogaeth o oddeutu 9,334.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Gogledd Swydd Lincoln
Categori:Trefi Swydd Lincoln
Basildon

:''Am y plwyf sifil o'r un enw yn Berkshire, gweler Basildon, Berkshire.''

Tref yn Essex, Dwyrain Lloegr, ydy **Basildon**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Basildon.

Mae Caerdydd 255.3 km i ffwrdd o Basildon ac mae Llundain yn 42.7&nbsp;km.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan ardal adeiledig Basildon boblogaeth o 117,341.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Basildon
Categori:Trefi Essex
Battle, Dwyrain Sussex

Tref a phlwyf sifil yn Nwyrain Sussex, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Battle**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Rother.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 6,673.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Rother
Categori:Plwyfi sifil Dwyrain Sussex
Categori:Trefi Dwyrain Sussex
Aspatria

Tref a phlwyf sifil yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Aspatria**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Cumberland.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 2,834.

## Cyfeiriadau
Categori:Cumberland (awdurdod unedol)
Categori:Plwyfi sifil Cumbria
Categori:Trefi Cumbria
Beccles

Tref a phlwyf sifil yn Suffolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Beccles**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Suffolk.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 10,123.

Mae Caerdydd 343.4 km i ffwrdd o Beccles ac mae Llundain yn 155.5&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Norwich sy'n 26.1&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Dwyrain Suffolk
Categori:Plwyfi sifil Suffolk
Categori:Trefi Suffolk
Beckenham

Ardal faestrefol ym Mwrdeistref Llundain Bromley, Llundain Fwyaf, Lloegr, ydy **Beckenham**. Saif tua 8.4 milltir (13.5&nbsp;km) i'r de-ddwyrain o ganol Llundain.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardaloedd Bwrdeistref Llundain Bromley
Categori:Trefi Llundain Fwyaf
Beaminster

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy **Beaminster**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Dorset.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 3,136.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Dorset
Categori:Plwyfi sifil Dorset
Categori:Trefi Dorset
Bedale

Tref a phlwyf sifil yng Ngogledd Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Bedale**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Hambleton.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 3,156.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Hambleton
Categori:Plwyfi sifil Gogledd Swydd Efrog
Categori:Trefi Gogledd Swydd Efrog
Bedworth

Tref yn Swydd Warwick, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Bedworth**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Nuneaton a Bedworth. 

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Bedworth boblogaeth o 30,648.

Mae Caerdydd 160.5 km i ffwrdd o Bedworth ac mae Llundain yn 142.2&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Coventry sy'n 8.2&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Nuneaton a Bedworth
Categori:Trefi Swydd Warwick
Belper

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Belper**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Amber Valley.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 21,823.

Mae Caerdydd 207.1 km i ffwrdd o Belper ac mae Llundain yn 191.7&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Derby sy'n 12&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Amber Valley
Categori:Plwyfi sifil Swydd Derby
Categori:Trefi Swydd Derby
Salem

Enw o'r Beibl ydy **Salem**.

*Gweler Salem (cyfeiriad Beiblaidd) ((sa'lem) Hebraeg am "heddwch")

## Capeli
* Salem, Cefncymerau, Pentre Gwynfryn, y capel y paentiwyd y llun enwog *Salem* gan Sydney Curnow Vosper

## Lleoedd
### Cymru
*Salem, pentref yng Ngheredigion
*Salem, pentref yn Sir Gaerfyrddin

### Lloegr
*Salem, pentrefan yng Nghernyw

### Unol Daleithiau America
*Salem, Massachusetts, dinas yn nhalaith Massachusetts
*Salem, Oregon, prifddinas talaith Oregon

## Eraill
**Salem*, paentiad gan Sydney Curnow Vosper
----
Berkeley, Swydd Gaerloyw

Tref yn Swydd Gaerloyw, De-orllewin Lloegr, ydy **Berkeley**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Stroud. 

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 2,034.

## Adeiladau a chofadeiladau
* Castell Berkeley

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Stroud
Categori:Trefi Swydd Gaerloyw
Appleby-in-Westmorland

Tref a phlwyf sifil yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Appleby-in-Westmorland**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Westmorland a Furness.

Hyd at 1974, hi oedd tref sirol sir hanesyddol Westmorland a'r dref sir leiaf yn Lloegr, ac fe'i gelwid yn syml fel **Appleby**. Pan ddiddymwyd Westmorland ym 1974 (dan Ddeddf Llywodraeth Leol 1972) a'i ymgorffori yn Cumbria, newidiwyd enw'r dref i gadw'r enw "Westmorland". Mae'n gorwedd ar Afon Eden, tua 14 milltir (23&nbsp;) i'r de-ddwyrain o Penrith, 32 milltir (51&nbsp;) i'r de-ddwyrain o Gaerliwelydd, 27 milltir (43&nbsp;) i'r gogledd-ddwyrain o Kendal a 45 milltir (72&nbsp;) i'r gorllewin o Darlington.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 3,048.

Mae Caerdydd 347.6 km i ffwrdd o Appleby-in-Westmorland ac mae Llundain yn 376.1&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caerliwelydd sy'n 45.4&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Castell Appleby
*Eglwys Sant Lawrens
*Eglwys Sant Mihangel
*Gorsaf heddlu
*Gorsaf reilffordd
*Gwesty'r Tufton Arms
*Hen bragdy
*Neuadd y dref
*Ty Gwyn

## Enwogion
*Thomas Langton (m. 1501), esgob Tyddewi
*William Yates (1921-2010), gwleidydd

## Cyfeiriadau
Categori:Westmorland a Furness
Categori:Plwyfi sifil Cumbria
Categori:Trefi Cumbria
Bawtry

Tref a phlwyf sifil yn Ne Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Bawtry**. Fe'i lleolir ym mwrdeistref fetropolitan Doncaster.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Fetropolitan Doncaster
Categori:Plwyfi sifil De Swydd Efrog
Categori:Trefi De Swydd Efrog
Beverley

Tref a phlwyf sifil yn Nwyrain Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Beverley**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Riding Dwyreiniol Swydd Efrog.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 18,624.

Mae Caerdydd 322.9 km i ffwrdd o Beverley ac mae Llundain yn 260.4&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Kingston upon Hull sy'n 12&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
* Beverley Minster

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Dwyrain Swydd Efrog
Categori:Plwyfi sifil Dwyrain Swydd Efrog
Categori:Trefi Dwyrain Swydd Efrog
Biddulph

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Stafford, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Biddulph**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Swydd Stafford Moorlands.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 19,892.

Mae Caerdydd 194 km i ffwrdd o Biddulph ac mae Llundain yn 226.7&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Stoke-on-Trent sy'n 10&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Swydd Stafford Moorlands
Categori:Plwyfi sifil Swydd Stafford
Categori:Trefi Swydd Stafford
Bideford

Tref a phlwyf sifil yn Nyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy **Bideford**.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 16,610.

Mae Caerdydd 89.3 km i ffwrdd o Bideford ac mae Llundain yn 292.2&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Exeter sy'n 58.8&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Torridge
Categori:Plwyfi sifil Dyfnaint
Categori:Trefi Dyfnaint
Biggleswade

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Bedford, Dwyrain Lloegr, ydy **Biggleswade**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Canol Swydd Bedford.

Mae Caerdydd 212.1 km i ffwrdd o Biggleswade ac mae Llundain yn 64.1&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caergrawnt sy'n 30.4&nbsp;km i ffwrdd.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 22,554.

## Cyfeiriadau
Categori:Canol Swydd Bedford
Categori:Plwyfi sifil Swydd Bedford
Categori:Trefi Swydd Bedford
Billericay

Tref a phlwyf sifil yn Essex, Dwyrain Lloegr, ydy **Billericay**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Basildon.

Mae Caerdydd 249.6 km i ffwrdd o Billericay ac mae Llundain yn 38.2&nbsp;km. 

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 27,998.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Basildon
Categori:Plwyfi sifil Essex
Categori:Trefi Essex
Billingham

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy **Billingham**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Stockton-on-Tees.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 36,165.

Mae Caerdydd 369.8 km i ffwrdd o Billingham ac mae Llundain yn 352.4&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Durham sy'n 26.8&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Stockton-on-Tees
Categori:Plwyfi sifil Swydd Durham
Categori:Trefi Swydd Durham
Bingham, Swydd Nottingham

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Nottingham, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Bingham**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Rushcliffe.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 9,131.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Rushcliffe
Categori:Plwyfi sifil Swydd Nottingham
Categori:Trefi Swydd Nottingham
Birchwood

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Gaer, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Birchwood**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Warrington.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 10,701.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Warrington
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaer
Categori:Trefi Swydd Gaer
Bishop's Stortford

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Hertford, Dwyrain Lloegr, ydy '''Bishop's Stortford'* (a elwir hefyd yn *Rhydstort''). Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Swydd Hertford.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 37,212.

Mae Caerdydd 235.3 km i ffwrdd o Bishop's Stortford ac mae Llundain yn 43.8&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy St Albans sy'n 36.7&nbsp;km i ffwrdd. Mae Maes Awyr Stansted Llundain 6 cilomedr o ganol y dref a hefyd y dref fwyaf agosaf at y maes awyr.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Dwyrain Swydd Hertford
Categori:Plwyfi sifil Swydd Hertford
Categori:Trefi Swydd Hertford
Bishop's Waltham

Tref a phlwyf sifil yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy '''Bishop's Waltham'''. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dinas Caerwynt.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 6,723.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Eglwys Sant Pedr
*Melin Abaty
*Palas yr Esgob
*Y Priordy

## Enwogion
*Edward Vernon (1684–1757), llynghesydd

## Cyfeiriadau
Categori:Dinas Caerwynt
Categori:Plwyfi sifil Hampshire
Categori:Trefi Hampshire
Bishop Auckland

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy **Bishop Auckland**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Durham.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 16,276.

Mae Caerdydd 366.4 km i ffwrdd o Bishop Auckland ac mae Llundain yn 364.3&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Durham sy'n 15.6&nbsp;km i ffwrdd.

## Gweler hefyd
* Bishop Auckland (etholaeth seneddol)

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Swydd Durham
Categori:Plwyfi sifil Swydd Durham
Categori:Trefi Swydd Durham
Beaconsfield

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Buckingham, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Beaconsfield**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Buckingham.

Mae Caerdydd 175.5 km i ffwrdd o Beaconsfield ac mae Llundain yn 39&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy St Albans sy'n 27.8&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Swydd Buckingham
Categori:Plwyfi sifil Swydd Buckingham
Categori:Trefi Swydd Buckingham
Bewdley

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerwrangon, Gorllewin Canolbarth Lloegr, yw **Bewdley**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Wyre Forest. Saif ar lannau Afon Hafren tua 3 milltir (5&nbsp;km) i'r gorllewin o dref Kidderminster.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 9,240.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Eglwys Santes Anne
*Parc Saffari Gorllewin Canolbarth Lloegr
*Pont Bewdley

## Enwogion
*Stanley Baldwin (1867-1947), Prif Weinidog y Deyrnas Unedig Roedd Baldwin yn AS San Steffan dros Bewdley rhwng 1908 a 1937.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Wyre Forest
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaerwrangon
Categori:Trefi Swydd Gaerwrangon
Blackrod

Tref a phlwyf sifil ym Manceinion Fwyaf, Gogledd-orllewin Lloegr ydy **Blackrod**. Fe'i lleolir ym mwrdeistref fetropolitan Bolton.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 5,001.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Fetropolitan Bolton
Categori:Plwyfi sifil Manceinion Fwyaf
Categori:Trefi Manceinion Fwyaf
Bexhill-on-Sea

Tref yn Nwyrain Sussex, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Bexhill-on-Sea** neu **Bexhill**.  Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf yn ardal an-fetropolitan Rother.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Bexhill boblogaeth o 42,369.

## Oriel

Delwedd:De La Warr Pavilion from promenade.JPG|Pafiliwn De La Warr
Delwedd: Bexhill Old Town - Looking Northwest - geograph.org.uk - 399966.jpg|Yr hen dref

Delwedd: Bexhill-on-Sea -28Oct2005.jpg|Y Promenâd
Delwedd: Railway Station, Bexhill-on-Sea - geograph.org.uk - 694294.jpg|Gorsaf reilffordd Bexhill-on-Sea

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Rother
Categori:Trefi Dwyrain Sussex
Blackburn

:''Am leoedd eraill o'r un enw, gweler Blackburn (gwahaniaethu).''

Tref yn sir seremonïol Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Blackburn**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn awdurdod unedol Bwrdeistref Blackburn gyda Darwen.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Blackburn boblogaeth o 117,963.

Mae Caerdydd 255.9 km i ffwrdd o Blackburn ac mae Llundain yn 295.1&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Preston sy'n 15.1&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Camlas Leeds a Lerpwl
*Cerflun Brenhines Victoria
*Eglwys Gadeiriol Blackburn
*Neuadd y Dref
*Neuadd Brenin Siôr

## Enwogion
*John Harper (1809–1842), pensaer
*Kathleen Harrison (1892-1995), actores
*Kathleen Ferrier (1912-1953), cantores
*Keith Duckworth (1933–2005), peiriannydd
*Anthony Valentine (1939-2014), actor
*Josephine Cox (g. 1941), nofelydd
*Ian McShane (g. 1942), actor

## Cyfeiriadau

Categori:Bwrdeistref Blackburn gyda Darwen
Categori:Trefi Swydd Gaerhirfryn
Berkhamsted

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Hertford, Dwyrain Lloegr, ydy **Berkhamsted**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Dacorum.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 18,015.

Mae Caerdydd 182.8 km i ffwrdd o Berkhamsted ac mae Llundain yn 42.6&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy St Albans sy'n 17&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Dacorum
Categori:Plwyfi sifil Swydd Hertford
Categori:Trefi Swydd Hertford
Bexley

Ardal faestrefol ym Mwrdeistref Llundain Bexley, Llundain Fwyaf, Lloegr, ydy **Bexley**. Saif tua 13 milltir (21&nbsp;km) i'r dwyrain-dde-ddwyrain o ganol Llundain.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardaloedd Bwrdeistref Llundain Bexley
Categori:Trefi Llundain Fwyaf
Blyth, Northumberland

Tref a phlwyf sifil yn Northumberland, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy **Blyth**.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 37,339.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Cerflun "Spirit of the Staithes"
*Goleudy

## Cyfeiriadau
Categori:Plwyfi sifil Northumberland
Categori:Trefi Northumberland
Boroughbridge

Tref a phlwyf sifil yng Ngogledd Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Boroughbridge**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Harrogate.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 3,405.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Harrogate
Categori:Plwyfi sifil Gogledd Swydd Efrog
Categori:Trefi Gogledd Swydd Efrog
Bognor Regis

Tref a phlwyf sifil yng Ngorllewin Sussex, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Bognor Regis**.

Mae Caerdydd 191.1 km i ffwrdd o Bognor Regis ac mae Llundain yn 90.3&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Chichester sy'n 8.6&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Arun
Categori:Plwyfi sifil Gorllewin Sussex
Categori:Trefi Gorllewin Sussex
Bottesford, Swydd Lincoln

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Lincoln, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Bottesford**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Gogledd Swydd Lincoln.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 10,690.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Gogledd Swydd Lincoln
Categori:Plwyfi sifil Swydd Lincoln
Categori:Trefi Swydd Lincoln
Boston, Swydd Lincoln

:''Am leoedd eraill o'r un enw gweler Boston (gwahaniaethu).''

Tref yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Boston**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Boston.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Boston boblogaeth o 41,340.

Tirnod mwyaf nodedig Boston yw Eglwys Sant Botolph ("The Stump"), un o'r eglwysi plwyf mwyaf yn Lloegr, gyda thŵr anarferol o amlwg.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Boston
Categori:Trefi Swydd Lincoln
Bolsover

Tref yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Bolsover**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Old Bolsover yn ardal an-fetropolitan Bolsover.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Bolsover boblogaeth o 11,754.

Mae Caerdydd 232.9 km i ffwrdd o Bolsover ac mae Llundain yn 206.8&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Sheffield sy'n 20.8&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Castell Bolsover
*Creswell Crags
*Traphont Doe Lea
*Ysgol Bolsover

## Enwogion
*Stan Worthington (1905-1973), cricedwr
*Charlie Elliott (1912-2004), cricedwr
*Mark Morris (g. 1963), nofelydd

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Bolsover
Categori:Trefi Swydd Derby
Bourne, Swydd Lincoln

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Bourne**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Ardal De Kesteven.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 17,981.

Yn ogystal â'r dref ei hun, mae'r plwyf sifil yn cynnwys pentrefannau Cawthorpe, Dyke a Twenty. Ar un adeg roedd Austerby yn cael ei ystyried yn anheddiad ar wahân, ond mae bellach yn faestref i'r dref.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal De Kesteven
Categori:Plwyfi sifil Swydd Lincoln
Categori:Trefi Swydd Lincoln
Bovey Tracey

Tref a phlwyf sifil yn Nyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy **Bovey Tracey**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Teignbridge.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Teignbridge
Categori:Trefi Dyfnaint
Categori:Plwyfi sifil Dyfnaint
Brackley

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Brackley**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gorllewin Swydd Northampton.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 13,018.

Mae Caerdydd 152.7 km i ffwrdd o Brackley ac mae Llundain yn 92&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Rhydychen sy'n 31.7&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Gorllewin Swydd Northampton
Categori:Plwyfi sifil Swydd Northampton
Categori:Trefi Swydd Northampton
Bracknell

Tref a phlwyf sifil yn Berkshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Bracknell**.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 52,696.

Mae Caerdydd 168.1 km i ffwrdd o Bracknell ac mae Llundain yn 46.8&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Dinas Westminster sy'n 44.3&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Bracknell Forest
Categori:Plwyfi sifil Berkshire
Categori:Trefi Berkshire
Bradford on Avon

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Wiltshire, De-orllewin Lloegr, ydy **Bradford on Avon**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Wiltshire.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 9,402.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Wiltshire
Categori:Plwyfi sifil Wiltshire
Categori:Trefi Wiltshire
Bradley Stoke

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Gaerloyw, De-orllewin Lloegr, ydy **Bradley Stoke**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol De Swydd Gaerloyw.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 20,599.

## Cyfeiriadau
Categori:De Swydd Gaerloyw
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaerloyw
Categori:Trefi Swydd Gaerloyw
Brandon, Suffolk

:''Am leoedd eraill o'r un enw gweler Brandon.''

Tref a phlwyf sifil yn Suffolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Brandon**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gorllewin Suffolk.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 9,145.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gorllewin Suffolk
Categori:Plwyfi sifil Suffolk
Categori:Trefi Suffolk
Braunstone Town

Tref yn Swydd Gaerlŷr, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Braunstone Town**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Braunstone yn ardal an-fetropolitan Blaby.

Mae Caerdydd 185.4 km i ffwrdd o Braunstone Town ac mae Llundain yn 142&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caerlyr sy'n 4.2&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Blaby
Categori:Trefi Swydd Gaerlŷr
Brampton, Caerliwelydd

:''Erthygl am y dref ger Caerliwelydd yw hon. Am y pentref yn yr un sir, yn Ardal Eden, gweler Brampton, Eden. Am leoedd eraill o'r un enw gweler Brampton.''

Tref a phlwyf sifil ger Caerliwelydd yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Brampton**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Cumberland.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,627.

## Cyfeiriadau
Categori:Cumberland (awdurdod unedol)
Categori:Plwyfi sifil Cumbria
Categori:Trefi Cumbria
Brading

Tref a phlwyf sifil yn Ynys Wyth, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Brading**.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil poblogaeth o 2034.

## Cyfeiriadau
Categori:Plwyfi sifil Ynys Wyth
Categori:Trefi Ynys Wyth
Bridport

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy **Bridport**. 

Mae ganddi boblogaeth o oddeutu 12,977.

Mae Caerdydd 88.5 km i ffwrdd o Bridport ac mae Llundain yn 205.2&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Wells sy'n 53.6&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Dorset
Categori:Plwyfi sifil Dorset
Categori:Trefi Dorset
Bridlington

Tref a phlwyf sifil yn Nwyrain Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Bridlington**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Riding Dwyreiniol Swydd Efrog.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 35,369.

Mae Caerdydd 353.1 km i ffwrdd o Bridlington ac mae Llundain yn 286.2&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Kingston upon Hull sy'n 39&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Dwyrain Swydd Efrog
Categori:Trefi Dwyrain Swydd Efrog
Brierfield, Swydd Gaerhirfryn

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Brierfield**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Pendle.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Pendle
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaerhirfryn
Categori:Trefi Swydd Gaerhirfryn
Brigg

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Lincoln, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Brigg**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Gogledd Swydd Lincoln.

Mae ganddi boblogaeth o oddeutu 5,076.

Mae Caerdydd 294 km i ffwrdd o Brigg ac mae Llundain yn 228.1&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Kingston upon Hull sy'n 23.7&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Gogledd Swydd Lincoln
Categori:Plwyfi sifil Swydd Lincoln
Categori:Trefi Swydd Lincoln
Brierley

Tref yn Ne Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Brierley**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Barnsley. Mae'r dref yn agos i'r ffin â Gorllewin Swydd Efrog, yn rhan deheuol o'r A628 ac yn llai na dwy filltir i'r de-orllewin o Hemsworth.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Brierley boblogaeth o 2,595.

Ni ddefnyddiwyd y sillafiad presennol tan 1572; y sillafiad gwreiddiol (fel y gwelir yn Llyfr Dydd y Farn, rhwng 1085 a 1086) oedd "Breselia" (cymharer enw Cymraeg "Preseli") ac yna defnyddid "Brerelia" a "Brereley" yn ddiweddarach.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Fetropolitan Barnsley
Categori:Trefi De Swydd Efrog
Brixham

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Dyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy **Brixham**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn awdurdod unedol Bwrdeistref Torbay.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Torbay
Categori:Plwyfi sifil Dyfnaint
Categori:Trefi Dyfnaint
Broadstairs and St Peter's

Plwyf sifil yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy '''Broadstairs and St Peter's'''.  Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Thanet. Mae'n cynnwys aneddiadau Broadstairs, St Peter's a Westwood, gan gynnwys y maelfa Westwood Cross.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 24,903.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Thanet
Categori:Plwyfi sifil Caint
Bromborough

Tref yng Nglannau Merswy, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Bromborough**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Cilgwri.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Fetropolitan Cilgwri
Categori:Trefi Glannau Merswy
Brightlingsea

Tref a phlwyf sifil yn Essex, Dwyrain Lloegr, ydy **Brightlingsea**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Tendring.

Mae Caerdydd 292.8 km i ffwrdd o Brightlingsea ac mae Llundain yn 85&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caergaint sy'n 60.2&nbsp;km i ffwrdd.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 8,679.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Tendring
Categori:Trefi Essex
Categori:Plwyfi sifil Essex
Bromley

Tref ac ardal faestrefol ym Mwrdeistref Llundain Bromley, Llundain Fwyaf, Lloegr, ydy **Bromley**. 
Saif tua 9.3 milltir (15&nbsp;km) i'r de-ddwyrain o ganol Llundain.

Yn 2011 roedd ganddo boblogaeth o 71,983.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardaloedd Bwrdeistref Llundain Bromley
Categori:Trefi Llundain Fwyaf
Bromsgrove

Tref yn Swydd Gaerwrangon, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Bromsgrove**.

Mae ganddi boblogaeth o oddeutu 29,237.

Mae Caerdydd 121.5 km i ffwrdd o Bromsgrove ac mae Llundain yn 162.5&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caerwrangon sy'n 18&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Bromsgrove
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaerwrangon
Categori:Trefi Swydd Gaerwrangon
Broseley

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Amwythig, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Broseley**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Amwythig.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,929.

Gough's Jitty, Broseley 1.jpg|Mynedfa i Gough's Jitty Broseley
Gough's_Jitty,_Broseley_2.jpg|Rhan o Gough's Jitty, Broseley

Broseley_Delf.jpg|Hen "delf" (pwll glo agored) ynghanol Broseley
Broseley Church 1.jpg|Eglwys Broseley, 4ydd eglwys ar y safle, cwblhawyd 1845

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Swydd Amwythig
Categori:Plwyfi sifil Swydd Amwythig
Categori:Trefi Swydd Amwythig
Broughton-in-Furness

Tref yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Broughton-in-Furness**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Broughton West yn awdurdod unedol Westmorland a Furness.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Broughton-in-Furness poblogaeth o 529.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Eglwys Mair Fadlen, gyda'r cofadeilad Atkinson
*Neuadd y Farchnad
*Pont Duddon
*Tŵr Broughton

## Enwogion
*Syr Robin Philipson (1919–1992), arlunydd
*Richard Parsons (g. 1966), awdur

## Cyfeiriadau
Categori:Westmorland a Furness
Categori:Trefi Cumbria
Bruton

Tref a phlwyf sifil yng Ngwlad yr Haf, De-orllewin Lloegr, ydy **Bruton**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Gwlad yr Haf.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 2,907.

## Cyfeiriadau
Categori:De Gwlad yr Haf
Categori:Plwyfi sifil Gwlad yr Haf
Categori:Trefi Gwlad yr Haf
Buckfastleigh

Tref a phlwyf sifil yn Nyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy **Buckfastleigh**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Teignbridge.

Mae Caerdydd 118.8 km i ffwrdd o Buckfastleigh ac mae Llundain yn 282.4&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Plymouth sy'n 27.8&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Teignbridge
Categori:Plwyfi sifil Dyfnaint
Categori:Trefi Dyfnaint
Broughton, Swydd Lincoln

:''Am lleoedd eraill o'r enw "Broughton", gweler Broughton.''

Tref fechan a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Lincoln, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Broughton**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Gogledd Swydd Lincoln. Saif y dref tua dwy filltir i'r gogledd-orllewin o Brigg.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 5,726.

## Cysylltiadau rhyngwladol
Mae Broughton wedi'i gefeillio â:

* Nozieg, Llydaw

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Gogledd Swydd Lincoln
Categori:Plwyfi sifil Swydd Lincoln
Categori:Trefi Swydd Lincoln
Bude–Stratton

Plwyf sifil yng Nghernyw, De Orllewin Lloegr, ydy **Bude–Stratton**. Mae'n cynnwys trefi Bude a Stratton.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd ganddo boblogaeth o 9,934.

## Cyfeiriadau
Categori:Plwyfi sifil Cernyw
Brentford

Tref ym Mwrdeistref Llundain Hounslow, Llundain Fwyaf, Lloegr, ydy **Brentford**. Saif tua 8 milltir (13&nbsp;km) i'r gorllewin-dde-orllewin o ganol Llundain. Fe'i lleolir yng nghymer neu gydlifiad dwy afon: Afon Tafwys ac Afon Brent, a saif ar ben dwyreiniol Coridor yr M4.

Yn hanesyddol arferai Brenford fod o fewn Middlesex, ac weithiau fe'i hystyrid yn dref sirol y swydd, ond mae wedi bod yn rhan o Llundain Fwyaf ers 1965.

Yn 54 CC ymladdwyd brwydr yma rhwng Iwl Cesar a'r Brython Cassivelaunus. Yn 781 ceir cofnod o anghydfod rhwng Offa, brenin Mersia ac Esgob Cerwrangon ac ymladdwyd brwydr arall bwysig yn y cyffiniau yn 1016 rhwng Cnut Fawr ac Edmwnd II.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardaloedd Bwrdeistref Llundain Hounslow
Categori:Trefi Llundain Fwyaf
Bulwell

Ardal faestrefol yn ninas Nottingham, Swydd Nottingham, Dwyrain Canolbarth Lloegr ydy **Bulwell**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf yn awdurdod unedol Dinas Nottingham.

## Cyfeiriadau
Categori:Dinas Nottingham 
Categori:Trefi Swydd Nottingham
Bungay

Tref a phlwyf sifil yn Suffolk, Dwyrain Lloegr, ar Afon Waveney, ydy **Bungay**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Suffolk.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 5,127.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Buttercross
*Castell Bungay
*Eglwys Llanfair

## Enwogion
*Elizabeth Bonhôte née Mapes (1744–1818), awdures
*Susanna Moodie (1803-1885), awdures

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Dwyrain Suffolk
Categori:Plwyfi sifil Suffolk
Categori:Trefi Suffolk
Buntingford

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Hertford, Dwyrain Lloegr, ydy **Buntingford**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Swydd Hertford.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,948.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Dwyrain Swydd Hertford
Categori:Plwyfi sifil Swydd Hertford
Categori:Trefi Swydd Hertford
Burford

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Rydychen, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Burford**.  Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gorllewin Swydd Rydychen.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,410.

Mae Caerdydd 112.8 km i ffwrdd o Burford ac mae Llundain yn 110.4&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Rhydychen sy'n 26.6&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gorllewin Swydd Rydychen
Categori:Plwyfi sifil Swydd Rydychen
Categori:Trefi Swydd Rydychen
Burgess Hill

Tref a phlwyf sifil yng Ngorllewin Sussex, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Burgess Hill**.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 30,109.

Mae Caerdydd 220.4 km i ffwrdd o Burgess Hill ac mae Llundain yn 62&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Brighton sy'n 13&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Canol Sussex
Categori:Plwyfi sifil Gorllewin Sussex
Categori:Trefi Gorllewin Sussex
Burnham-on-Crouch

Tref a phlwyf sifil yn Essex, Dwyrain Lloegr, ydy **Burnham-on-Crouch**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Maldon.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 8,845.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Maldon
Categori:Plwyfi sifil Essex
Categori:Trefi Essex
Burgh Le Marsh

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr,  ydy **Burgh Le Marsh**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Lindsey.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 2,340.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Dwyrain Lindsey
Categori:Plwyfi sifil Swydd Lincoln
Categori:Trefi Swydd Lincoln
Burnham-on-Sea and Highbridge

Plwyf sifil yng Ngwlad yr Haf, De-orllewin Lloegr, ydy **Burnham-on-Sea and Highbridge**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Sedgemoor. Mae'r plwyf yn cynnwys y trefi Burnham-on-Sea a Highbridge, sy'n rhannu cyngor tref.

Categori:Ardal Sedgemoor
Categori:Plwyfi sifil Gwlad yr Haf
Burnley

Tref yn Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Burnley**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Burnley.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Burnley boblogaeth o 81,548.

Mae Caerdydd 264.1 km i ffwrdd o Burnley ac mae Llundain yn 291.3&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Preston sy'n 30.1&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau

Categori:Bwrdeistref Burnley
Categori:Trefi Swydd Gaerhirfryn
Burntwood

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Stafford, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Burntwood**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Lichfield.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Lichfield
Categori:Plwyfi sifil Swydd Stafford
Categori:Trefi Swydd Stafford
Burton upon Trent

Tref yn Swydd Stafford, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Burton upon Trent** neu **Burton on Trent** neu **Burton**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Swydd Stafford.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Burton upon Trent boblogaeth o 72,299.

Mae Caerdydd 180.4 km i ffwrdd o Burton upon Trent ac mae Llundain yn 177&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Derby sy'n 17&nbsp;km i ffwrdd.

Mae wedi'i leoli ger ffin Swydd Derby. Mae'r ddinas yn enwog am ei fragdai. 

Tyfodd y ddinas o amgylch abaty Burton Abbey. Bu Pont Burton yn leoliad dau frwydr bwysig; yn 1322 curodd Edward II y gwrthryfelwr Thomas Plantagenet, 2il Iarll Lancaster, ac, yn 1643 yn ystod Rhyfel Cartref Lloegr pan meddiannodd y Brenhinwyr y ddinas. Estynnodd yr uchelwr William Paget a'i ddisgynyddion y maenordy o fewn eiddo'r hen fynachlog a gwella teithio ar hyd Afon Trent i Burton. Tyfodd y ddinas i fod yn dref farchnad brysur yn ystod y cyfnod modern. Mae gan y ddinas ei orsaf reilffordd ei hun, a agorwyd ym 1839.

Y clwb pêl-droed yw Burton Albion FC.

## Gefeilldrefi Burton upon Trent
*  Blantyre, Malawi
*  Elkhart, Indiana, UDA
*  Lingen Ems, Yr Almaen
*  Rochefort, Ffrainc
*  Toyserkan, Iran
*  Bielawa, Gwlad Pŵyl

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Dwyrain Swydd Stafford
Categori:Trefi Swydd Stafford
Burton Latimer

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Burton Latimer**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gogledd Swydd Northampton.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 7,449.

Mae Caerdydd 197 km i ffwrdd o Burton Latimer ac mae Llundain yn 102&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Peterborough sy'n 39&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Gogledd Swydd Northampton
Categori:Plwyfi sifil Swydd Northampton
Categori:Trefi Swydd Northampton
Buxton

:''Am leoedd eraill o'r un enw, gweler Buxton (gwahaniaethu).''

Tref yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Buxton**.  Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref High Peak.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Buxton boblogaeth o 22,115.

Mae Caerdydd 215.7 km i ffwrdd o Buxton ac mae Llundain yn 229.1&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Sheffield sy'n 32.2&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref High Peak
Categori:Trefi Swydd Derby
Bushey

Tref yn Swydd Hertford, Dwyrain Lloegr, ydy **Bushey**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Hertsmere.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Bushey boblogaeth o 25,328.

Mae Caerdydd 195.9 km i ffwrdd o Bushey ac mae Llundain yn 22.8&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy St Albans sy'n 12.1&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Hertsmere
Categori:Trefi Swydd Hertford
Bollington

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Gaer, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Bollington**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Dwyrain Swydd Gaer.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 7,593.

Mae Caerdydd 214.5 km i ffwrdd o Bollington ac mae Llundain yn 239.7&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Manceinion sy'n 23.2&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Dwyrain Swydd Gaer
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaer
Categori:Trefi Swydd Gaer
Blandford Forum

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy **Blandford Forum**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Dorset.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 10,325.

Mae Caerdydd 98.9 km i ffwrdd o Blandford Forum ac mae Llundain yn 161.4&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caersallog sy'n 35.3&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Eglwys Sant Pedr a Sant Pawl
*Neuadd y Dref
*Tŷ Coupar
*Tŷ pwmp
*Ysgol Blandford

## Enwogion
*William Wake (1657-1737), Archesgob Caergaint
*Reginald Heber Roe (1850-1926), athro
*Mary Gordon-Watson (g. 1948), marchogwraig

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Dorset
Categori:Plwyfi sifil Dorset
Categori:Trefi Dorset
Bletchley a Fenny Stratford

Tref yn Milton Keynes, Swydd Buckingham, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Bletchley and Fenny Stratford **. Mae ganddi boblogaeth o oddeutu 15,313.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Milton Keynes
Caistor

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Caistor**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gorllewin Lindsey.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 3,095.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gorllewin Lindsey
Categori:Plwyfi sifil Swydd Lincoln
Categori:Trefi Swydd Lincoln
Calne

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Wiltshire, De-orllewin Lloegr, ydy **Calne**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Wiltshire.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 17,274.

Mae Caerdydd 81.1 km i ffwrdd o Calne ac mae Llundain yn 132.3&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caerfaddon sy'n 25.9&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Wiltshire
Categori:Plwyfi sifil Wiltshire
Categori:Trefi Wiltshire
Camborne

Tref a phlwyf sifil yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy **Camborne** (Cernyweg: *Kammbronn*).

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 20,845.

Mae Caerdydd 205.4 km i ffwrdd o Camborne ac mae Llundain yn 393.1&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Truro sy'n 18.4&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Plwyfi sifil Cernyw
Categori:Trefi Cernyw
Cannock

Tref yn Swydd Stafford, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Cannock**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf yn ardal an-fetropolitan Cannock Chase.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Cannock boblogaeth o 67,768.

Mae Caerdydd 156 km i ffwrdd o Cannock ac mae Llundain yn 185.2&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caerlwytgoed sy'n 13&nbsp;km i ffwrdd.

## Enwogion
Walter Colman (1600–1645) Ffreier Ffransisgaidd

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Cannock Chase
Categori:Trefi Swydd Stafford
Canvey Island

Tref, plwyf sifil ac ynys ar Aber Tafwys yn Essex, Dwyrain Lloegr, ydy **Canvey Island**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Castle Point.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 38,170.

Mae'r ynys wedi'i gwahanu oddi wrth dir mawr de Essex gan rwydwaith o fornentydd a sianeli. Mae'n gorwedd ychydig yn uwch na lefel y môr, ac mae'n tueddu i ddioddef llifogydd mewn llanwau eithriadol, ond serch hynny mae pobl wedi byw ynddi ers goresgyniad y Rhufeiniaid ar Brydain.

Tir amaethyddol oedd yr ynys yn bennaf tan yr 20g, pan ddaeth yn gyrchfan glan môr. Rhwng 1911 a 1951 dyma'r cyrchfan glan môr sy'n tyfu gyflymaf ym Mhrydain. 

Cafodd yr ynys ei diffeithio gan lifogydd Môr y Gogledd ym 1953, a laddodd 58 o ynyswyr ac a orfododd y 13,000 o drigolion i adael eu cartrefi. O ganlyniad, mae Canvey yn cael ei amddiffyn gan amddiffynfeydd môr modern sy'n cynnwys 2&nbsp;filltir (3.2&nbsp;km) o waliau môr concrid.

Mae Ynys Canvey hefyd wedi bod yn ganolfan storio a dosbarthu bwysig ar gyfer y diwydiant petrocemegol ers 1936.

## Cyfeiriadau
## Oriel

Delwedd:Water canvey.jpg|Canvey Island dan ddŵr yn ystod llifogydd 1953
Delwedd:Canvey 191007.jpg|Tanciau storio olew a nwy yn South Hole, Canvey Island
Delwedd:The Lobster Smack, Canvey Island - geograph.org.uk - 98266.jpg|Tafarn The Lobster Smack wrth ymyl rhan o'r amddiffynfeydd môr
Delwedd:High Street Canvey - geograph.org.uk - 1205337.jpg|Stryd Fawr, Canvey Island

Categori:Bwrdeistref Castle Point
Categori:Plwyfi sifil Essex
Categori:Trefi Essex
Categori:Ynysoedd Lloegr
Camelford

Tref a phlwyf sifil yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy **Camelford** (Cernyweg: *Reskammel*).

Lleolir y dref ym mhlwyf eglwysig Lanteglos-by-Camelford. (''Peidiwch â chymysgu hwn â Lanteglos-by-Fowey, sy'n blwyf egwysig yn yr un swydd.'') Eglwys Santes Julitta yw eglwys y plwyf.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 2,945.

## Cyfeiriadau
Categori:Plwyfi sifil Cernyw
Categori:Trefi Cernyw
Carnforth

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Carnforth**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dinas Caerhirfryn.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 5,560.

Mae Caerdydd 295.6 km i ffwrdd o Carnforth ac mae Llundain yn 341.5&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caerhirfryn sy'n 9.2&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Dinas Caerhirfryn
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaerhirfryn
Categori:Trefi Swydd Gaerhirfryn
Carlton Colville

Ardal faestrefol Lowestoft a phlwyf sifil yn Suffolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Carlton Colville**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Suffolk.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 8,505.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Dwyrain Suffolk
Categori:Pentrefi Suffolk
Categori:Plwyfi sifil Suffolk
Carterton, Swydd Rydychen

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Rydychen, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Carterton**.  Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gorllewin Swydd Rydychen.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 15,680.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gorllewin Swydd Rydychen
Categori:Plwyfi sifil Swydd Rydychen
Categori:Trefi Swydd Rydychen
Castle Cary

Tref a phlwyf sifil yn Ngwlad yr Haf, De-orllewin Lloegr, ydy **Castle Cary**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Gwlad yr Haf.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 2,276.

## Cyfeiriadau
Categori:De Gwlad yr Haf
Categori:Plwyfi sifil Gwlad yr Haf
Categori:Trefi Gwlad yr Haf