Etholiad Cynulliad Cenedlaethol Cymru, 2016

Cynhaliwyd **Etholiad Cynulliad Cenedlaethol Cymru, 2016** ar ddydd Iau 5 Mai 2016, pan etholwyd Aelodau'r Cynulliad (AC) i holl seddi'r cynulliad; 60 ohonynt. Hwn oedd 5ed etholiad ar gyfer Cynulliad Cenedlaethol Cymru, yr ail ers Deddf Llywodraeth Cymru 2006 a'r cyntaf ers Deddf Llywodraeth Cymru 2014. Cynhaliwyd yr etholiad cyn yr un yma yn 2011 a chyn hynny yn 2007, 2003 a 1999.

Yn fyr, aeth nifer ACau y Blaid Lafur a'r Ceidwadwyr i lawr, gwelwyd ACau UKIP yn cael eu hethol drwy sytem gyfrannol yr etholiad (Rhestr Rhanbarth) a chipiodd Leanne Wood, Arweinydd Plaid Cymru sedd Leighton Andrews, Llafur yn y Rhondda.

Yn yr etholiad flaenorol enillwyd mwyafrif y seddi gan y Blaid Lafur, a gipiodd bedair seddi yn fwy na'r tro cynt. Yn 2015 roedd gan y Blaid Lafur 30 o seddi, sef union hanner cyfanswm seddi'r Cynulliad, un arall oedd angen arnynt i hawlio mwyafrif. Gwelodd y blaid hefyd ogwydd o 10% o'u plaid; yr ail blaid fwyaf oedd y Blaid Geidwadol, gydag 14 o seddi: dau'n fwy na'r flwyddyn cynt. Fodd bynnag, collodd arweinydd y Blaid Geidwadol, Nick Bourne, ei sedd. Collodd Blaid Cymru bedair sedd a dim ond 5 aelod a gafodd y Democratiaid Rhyddfrydol.)

Yn Is-etholiad Ynys Môn, 2013 a gynhaliwyd ar ddydd Iau y 1af o Awst 2013 cododd gogwydd Plaid Cymru i +16.82% pan enillodd ymgeisydd newydd y Blaid, Rhun ap Iorwerth y sedd.

Bydd gan ddinasyddion gwledydd Prydain, Y Gymanwlad a'r Undeb Ewropeaidd yr hawl i bleidleisio, cyn belled a'u bod yn byw yng Nghymru a thros 18 oed ar y diwrnod. Ar yr un diwrnod, cynhelir etholiad ar gyfer Senedd yr Alban, Cynulliad Gogledd Iwerddon, Cynulliad Llundain a Maer Llundain a nifer o awdurdodau yn Lloegr. Gohiriwyd yr etholiadau hyn i gyd am gyfnod o flwyddyn - o 1015 i 2016 - oherwydd y cynhaliwyd Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig yn 2015. Dan Ddeddf Cymru 2014, bydd etholiadau'r cynulliad yn cael eu cynnal bob yn 5 mlynedd.

canol|400px

## Polau piniwn
Yn ôl pôl piniwn  7–11 Ebrill 2016; YouGov/ITV Wales), roedd Pleidlais etholiadol y Blaid Lafur i lawr o 42.3% yn yr etholiad diwethaf i 35%; y Toriaid i lawr o 25% i 19%, Rhyddfrydwyr i lawr o 10.6% i 6%. Ar y llaw arall, roedd pleidlais Plaid Cymru i fyny o 17% i 21% ac UKIP ar 17%.

## Enwebiadau'r etholaethau
**Nodyn:** *Dynodir y rhai a etholwyd gyda chefndir lliw y blaid.*

## Rhestrau Rhanbarthol
### Canolbarth a Gorllewin Cymru
* **CANLYNIAD: Llafur 2 Sedd	Pleidleisiau 41,975, Plaid Cymru 1 Sedd	Pleidleisiau 56,754, UKIP 1 Sedd	Pleidleisiau 25,042** Joyce Watson, Eluned Morgan, Simon Thomas, Neil Hamilton
*Ymddiswyddodd Simon Thomas a cymerwyd ei le gan Helen Mary Jones ar Awst 2018.

### Gogledd Cymru
***CANLYNIAD: UKIP 2 Sedd	Pleidleisiau 25,518, Plaid Cymru 1 Sedd	Pleidleisiau 47,701, Ceidwadwyr 1 Sedd	Pleidleisiau 45,468** Nathan Gill, Michelle Brown, Llyr Gruffydd, Mark Isherwood
*Ymddiswyddodd Nathan Gill ar 27 Rhagfyr 2017 a cymerwyd ei le gan Mandy Jones y diwrnod canlynol.

### Canol De Cymru
* **CANLYNIAD: Ceidwadwyr 2 Sedd	Pleidleisiau 42,185, Plaid Cymru 1 Sedd 	Pleidleisiau 48,357, UKIP 1 Sedd 	Pleidleisiau 23,958** Andrew RT Davies, David Melding, Neil McEvoy, Gareth Bennett

### Dwyrain De Cymru
* **CANLYNIAD: UKIP 2 Sedd 	Pleidleisiau 34,524, Ceidwadwyr 1 Sedd 	Pleidleisiau 33,318, Plaid Cymru 1 Sedd	Pleidleisiau 29,686** Mark Reckless, David Rowlands, Mohammad Asghar, Steffan Lewis
*Ar ôl farwolaeth Steffan Lewis yn Ionawr 2019 cafodd Delyth Jewell lle yn y Cynulliad.

### Gorllewin De Cymru
* **CANLYNIAD:  Plaid Cymru 2 Sedd 	Pleidleisiau 29,050, Ceidwadwyr 1 Sedd	Pleidleisiau 25,414, UKIP 1 Sedd	Pleidleisiau 23,096** Bethan Jenkins, Dai Lloyd, Suzy Davies, Caroline Jones

## Cyfeiriadau
Categori:Etholiadau Cynulliad Cenedlaethol Cymru
Cynulliad Cenedlaethol Cymru