open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Un Cyfrwys Wyt Ti Ifan Bifan!

Stori gan Gunilla Bergstrom (teitl gwreiddiol Swedeg: *Listigt, Alfons Aberg!*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Juli Phillips yw ***Un Cyfrwys Wyt Ti Ifan Bifan!***.
Dref Wen a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1980. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Mae Ifan Bifan yn drist am ei fod yn rhy fach i chwarae gyda'i ddau gefnder mawr, ond cyn hir fe sylweddolan nhw nad yw Ifan yn rhy fach i ddeall ac i ddysgu wedi'r cyfan! Rhan o gyfres o lyfrau am fachgen bach a'i brofiadau dwys a difyr.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1980
Un Nos Sadwrn...

Stori gan Marged Pritchard yw ***Un Nos Sadwrn...***. 

Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1990. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Nofel fer i'r arddegau yn sôn am Dwynwen, merch ifanc un ar bymtheg oed. Cyhoeddwyd y nofel hon gyntaf ym 1980 o dan y teitl Enfys y Bore.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1990
Wali Wmff

Stori i blant gan Mair Wynn Hughes yw ***Wali Wmff***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1989. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Wali Wmff! Person? Na. Anifail? Na. Wel beth, felly? Does neb yn siŵr! Llyfr stori i blant gyda lluniau gan Elwyn Ioan.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1989
United!

Stori gan Eirug Wyn yw ***United!***. 
Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2003. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.Botwm Crys yn cadw lle
## Disgrifiad byr
Nofel fer ar gyfer disgyblion ail iaith yn CA 3 a 4 am anturiaethau dau fachgen sydd mewn trwbl yn yr ysgol byth a beunydd. Cyhoeddwyd yn wreiddiol ym 1996 gyda chefnogaeth ACCAC fel rhan o Gyfres y Dolffin. Mae'n sôn am ddau o hogiau sydd mynd i drwbl yn yr ysgol a beth sydd yn digwydd iddyn nhw wedyn. Mae'r stori yn dechrau yn y wers gwyddoniaeth. Mae Dingo a Wayne yn chwarae cardiau tra mae'r athro yn siarad Enw'r athro ydi Mr Ifor 'yr injan' Williams neu Ifor yr injan fel mae'r disgyblion yn ei alw. Mae Mr Ifor Wyn yn gyrru at y prifathro i gael cosb. Mae Mr Wynne yn cael sioc pan mae o yn cychwyn y car achos mae 'na ffrwydriaid. Mae Dingo a Waynne yn mynd o flaen y Prifathro eto.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2003
Y Môr yn eu Gwaed

Detholiad o rannau o nofelau gan T. Llew Jones yw ***Y Môr yn eu Gwaed***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1997. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Detholiad Siân Lewis o rannau o nofelau T. Llew Jones - Trysor y Môr-ladron, Barti Ddu a Dirgelwch yr Ogof am dri o arwyr mentrus a lliwgar Cymru'r gorffennol - Harri Morgan, Barti Ddu a Siôn Cwilt ar gyfer plant 9-13 oed.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1997
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Gweithiau gan T. Llew Jones
Whishgit!

Stori gan Els De Groen (teitl gwreiddiol Iseldireg: *Het foetsie-kind*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Elenid Jones yw ***Whishgit!***. 
Dref Wen a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1989. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Roedd hi'n amlwg fod gan Gwen ddawn arbennig iawn i wneud i bethau ddiflannu. I ble yr ai popeth? Nofel i blant 9-11 oed.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfieithiadau o nofelau i'r Gymraeg
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1989
Wrth Ymyl y Banc

Nofel fer i blant gan Emily Huws ac Elfyn Pritchard yw ***Wrth Ymyl y Banc***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1995. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Nofel fer yn adrodd hanes Hywel yn achub ci sydd wedi cael ei daro gan gar. Darluni au du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1995
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Y Beibl Graffig

Stori i blant gan Jeff Anderson, Mike Maddox a Steve Harrison (teitl gwreiddiol Saesneg: *The Lion Graphic Bible*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Gwion Hallam a Meirion Morris yw ***Y Beibl Graffig***. 
Cyhoeddiadau'r Gair a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2000. Yn 2017 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Cyfrol ddarluniadol lawn yn adrodd holl ddrama a chyffro, llawenydd a loes hoff hanesion y Beibl; i blant o bob oed. Cyhoeddwyd gyntaf yn 1999.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 2000
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Y Bys Hud

Stori ar gyfer plant a'r arddegau gan Roald Dahl (teitl gwreiddiol Saesneg: *The Magic Finger*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Elin Meek yw ***Y Bys Hud***. 
Rily a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2013. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfieithiadau o nofelau i'r Gymraeg
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2013
Categori:Roald Dahl
Y Carw Siglo

Stori gan Mari Williams yw ***Y Carw Siglo***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1989. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Storïau am anturiaethau Carys ac Ian, brawd a chwaer ifanc, gyda charw siglo mewn siop yn y dref. Lluniau du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1989
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Y Ceffyl Cudd

Stori gan Eluned Jones yw ***Y Ceffyl Cudd***. 
Gwasg Dinefwr a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1982. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Nofel i blant gan Eluned Jones yn adrodd hanes efeilliaid o Gaerdydd yn mynd ar wyliau i Ros y Lli at eu modryb. Gwnânt ffrindiau newydd yno, Siân a Geraint, ac yng nghwmni ei gilydd fe fagla'r plant ar draws llwybr dirgel, peryglus y Ceffyl Cudd...

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1982
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Y Belen Iorwerth

Stori gan Alan Davies yw ***Y Belen Iorwerth***. 
Gwasg Taf a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1991. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Nofel antur ffantasïol am belen a chanddi bŵer arbennig y mae pawb yn ei cheisio, rhai er da a rhai er drwg. Darluniau du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1991
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Y Brodyr Bendigedig a'r Hwdwch Hyll

Stori gan Nicholas Daniels yw '''''Y Brodyr Bendigedig a'r Hwdwch Hyll'''''. 
Dref Wen a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2009. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Mewn tŷ cyffredin ar stryd gyffredin, rhywle yng Nghymru, mae tri brawd anghyffredin iawn yn byw. Dyma'r Brodyr Bendigedig - archarwyr o fri! Pan ddaw'r Hwdwch Hyll i'r dref, dim ond Sbarc, Sbonc a Sgamp all achub y dydd ...

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 2009
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Ar Garlam

Stori i blant gan Fiona Cummings (teitl gwreiddiol Saesneg: *Sleepover Girls on Horseback*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Siân Lewis yw ***Y Clwb Cysgu Cŵl: Ar Garlam***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2002. Yn 2017 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Stori am bump o ferched bywiog yn rhannu hwyl a helynt wrth gynorthwyo i drefnu diwrnod o hwyl i gasglu arian tuag at ailsefydlu'r stablau lleol wedi iddynt gael eu llosgi i lawr; i ddarllenwyr 9-11 oed.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2002
Y Llyfr Ryseitiau: Dinas y Dreigiau

Stori gan Nicholas Daniels yw ***Y Llyfr Ryseitiau: Dinas y Dreigiau***. 
Dref Wen a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2011. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Nofel sy'n ddilyniant i'r *Llyfr Ryseitiau: Gwaed y Tylwyth* lle dilynwn Gwiddan, Olwen a Rhodri wrth iddyn nhw gael eu tynnu i mewn i antur anhygoel arall lle mae grymoedd y drwg a'r da yn dal i frwydro.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 2011
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Ditectifs Cysgu Cŵl

Stori i blant gan Louis Catt (teitl gwreiddiol Saesneg: *Sleepover Girls Go Detective*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Siân Lewis yw ***Ditectifs Cysgu Cŵl***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2003. Yn 2017 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Stori mewn cyfres am bump o ferched bywiog yn rhannu hwyl a helynt wrth geisio bod yn dditectifs yn chwilio am gath sydd ar goll. Cyhoeddwyd gyntaf Medi 2000.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2003
Y Llyn Hud

Stori i blant gan Leena Jamil (teitl gwreiddiol Saesneg: *The Enchanted Lake*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Helen Emanuel Davies yw ***Y Llyn Hud***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2007. Yn 2017 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Pan aiff tad Afnan a Sa'ad ar bererindod mae'n eu gadael yng ngofal ei gyfaill Ahmed, gan eu rhybuddio i ufuddhau iddo ym mhob peth. Yn y stori ddisglair hon gan wr a gwraig o'r Yemen ceir hanes y canlyniadau a ddaw i'w rhan wrth anufuddhau.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 2007
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Y Llygoden a'r Wy

Stori i blant gan William Mayne (teitl gwreiddiol Saesneg: *The Mouse and the Egg*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan R. Maldwyn Thomas yw '''''Y Llygoden a'r Wy'''''. 
Cyhoeddiadau'r Gair a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1997. Yn 2017 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Stori ar ffurf chwedl i blant am Taid sy'n dymuno rhywbeth gwell i'w fwyta nag wy, ac yn canfod y dylai fod yn ddiolchgar am yr hyn oedd ganddo. Darluniau lliw.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1997
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Y Bugail Blin

Stori gan Paddie Devon ac Angharad Tomos yw ***Y Bugail Blin***. 
Cyhoeddiadau'r Gair a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1996. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Fersiwn ar gyfer plant o stori'r geni ac o ddigwyddiadau'r noson o safbwynt y bugeiliaid, wedi ei hadrodd yn a'i darlunio'n lliwgar.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1996
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Y Mab Darogan

Nofel gan Bronwen Hosie (teitl gwreiddiol Saesneg: *Son of the Prophecy*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Haf Roberts yw ***Y Mab Darogan***. 
Gwasg Carreg Gwalch a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2002. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfieithiadau o nofelau i'r Gymraeg
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2002
Y Mabin-Od-i

Stori ar gyfer yr arddegau gan Hilma Lloyd Edwards yw ***Y Mabin-Od-i***. 
Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1995. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Nofel fer ar gyfer yr arddegau sy'n gyforiog o gymeriadau cyfarwydd o'r Mabinogi mewn sefyllfaoedd cwbl gyfoes.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1995
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Y Pentre Prysur

Stori gan Catrin Stevens yw ***Y Pentre Prysur***. 
Gwasg Carreg Gwalch a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1991. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Llyfr yn cynnwys straeon i blant am anturiaethau rhai o gymeriadau hynod Y Pentref Prysur.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1991
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Y Merlyn Du

Nofel i bobl ifanc gan T. Llew Jones yw ***Y Merlyn Du***.  Fe'i cyhoeddwyd gan Wasg Aberystwyth yn 1960. 

## Disgrifiad byr
Stori am ferlyn i blant a phobl ifanc.

## Addasiad
Addaswyd y nofel gan Tudor Watkins; Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1995. Yn 2013 roedd y gyfrol glawr galed honno allan o brint.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1960
Categori:Nofelau 1960
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Nofelau gan T. Llew Jones
Y Saethau Duon

Stori gan Stephen Jones yw ***Y Saethau Duon***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1988. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Nofel ar gyfer yr arddegau am anturiaethau gwaedlyd Nic yng nghanolbarth America.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1988
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Y Pussaka Hud

Storiau gan Menna Elfyn ac eraill yw ***Y Pussaka Hud***. 
Gwasg y Bwthyn a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2012. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Stori i blant 9-10 oed sydd wedi cael ei hysgrifennu gan bump o awduron plant o bum gwlad - Cymru, Ffindir, Catalonia, Y Weriniaeth Tsiec ac Iwerddon. Menna Elfyn yw'r awdur o Gymru.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 2012
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Y Seren Newydd

Stori i blant gan Taffy Davies (teitl gwreiddiol Saesneg: *A New Star*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Emily Huws yw ***Y Seren Newydd***. 
Cyhoeddiadau'r Gair a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1997. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Llyfr i blant sy'n adrodd hanes geni, bywyd a marw Iesu Grist ochr yn ochr â hanes bywyd seren. Ffotograffau lliw trawiadol o'r gofod, a darluniau lliw.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1997
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Y Tandem Hud

Stori i blant gan Mererid Hopwood yw ***Y Tandem Hud***. 
Gwasg Gwynedd a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2006. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Stori mewn odl sy'n adrodd hynt Lowri Elen a Guto Eurig; efeilliaid ydynt sy'n cael hen feic yn anrheg pen-blwydd, ond buan y dônt i wybod taw tandem hudol ydyw sy'n gallu eu dwyn ar anturiaethau rhyfeddol...

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 2006
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Y Tebot Express - Nofel Ni BT

Stori ar gyfer yr arddegau gan 38 o awduron ifanc o 17 ysgol uwchradd ledled Cymru yw ***Y Tebot Express***. 
Gwasg Carreg Gwalch a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2003. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Nofel fywiog yn sôn am gaffi anhygoel y Tebot Express, y rheolwr Americanaidd hunan-bwysig, y gweithwyr lloerig a'u helyntion doniol; i ddarllenwyr 12-15 oed.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 2003
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Y Tortsh Hud

Stori i blant gan Martin Morgan yw ***Y Tortsh Hud***. 
Dref Wen a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2008. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Mae Bili, Sniff a Mochyn, y tri bwli mawr, yn gwneud bywyd yn ddiflas i Gwyn a'i ffrind, Owen. Un diwrnod, daw Gwyn o hyd i dortsh arbennig ar ei ffordd adre o'r ysgol.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 2008
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Y Triawd Amser a Môr-Ladron y Caribî

Stori i blant gan Richard Everett, Julius Grütz a Thomas Platt (teitl gwreiddiol Almaeneg: *Die Abrafaxe – Unter Schwarzer Flagge*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Alun Ceri Jones yw ***Y Triawd Amser a Môr-Ladron y Caribî***. 
Dalen a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2006. Yn 2017 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Wrth i Gwion drio mynd â Llestr Aur hynafol yr ymerawdwr Monteswma o ddwylo'i gyfaill, mae grym cyfrinachol y llestr yn dwyn y Triawd Amser - Gradlon, Gwion a Garmon - nôl i'r 18g, i fyd môr-ladron y Caribî.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 2006
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Y Trywydd Du

Stori gan Len Evans yw ***Y Trywydd Du***. 
Dref Wen a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1995. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Nofel ar gyfer yr arddegau yn adrodd helyntion disgyblion chweched dosbarth ar wyliau sgio yn yr Eidal. Darlunia u du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1995
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Y Twits

Stori ar gyfer plant a'r arddegau gan Roald Dahl (teitl gwreiddiol Saesneg: *The Twits*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Elin Meek yw ***Y Twits***.
Rily a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2010. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfieithiadau o nofelau i'r Gymraeg
Categori:Roald Dahl
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2010
Y Tŵr at yr Haul

Stori ar gyfer plant gan Colin Thompson (teitl gwreiddiol Saesneg: *The Tower to the Sun*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Elin Meek yw ***Y Tŵr at yr Haul***. 
Dref Wen a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2003. Yn 2017 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Stori dyner a thrist am ymdrech un hen ŵr a'i ŵyr i oresgyn effeithiau llygredd yn yr amgylchedd trwy adeiladu tŵr uchel drwy'r cymylau tywyll sy'n gorchuddio'r ddaear er mwyn gweld yr haul unwaith eto, i ddarllenwyr 7-11 oed.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 2003
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Y Wisg Enfys

Stori gan Catherine Fisher yw ***Y Wisg Enfys***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2006. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Stori am ffrog arbennig. Mae'r ffrog o liwiau'r enfys yn hen ac arbennig iawn. Gellir gwisgo'r ffrog dywydd hon am chwe diwrnod, ond mae yna berygl o'i gwisgo ar y seithfed dydd.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 2006
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Tipyn o Gamp

Nofel ar gyfer yr arddegau gan Jean Ure (teitl gwreiddiol Saesneg: *A proper little Nooryeff*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan W.J. Jones yw ***Tipyn o Gamp***. 
Gwasg Gwynedd a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1992. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Nofel ar gyfer yr arddegau yn adrodd profiadau a helyntion Guto sy'n deillio o'i anallu i ddweud 'na' wrth neb.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1992
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Yng Nghanol y Nos

Stori gan Robert CormierJ. Philip Davies yw ***Yng Nghanol y Nos***. 
Uned Iaith/CBAC a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1999. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Addasiad Cymraeg o *In the Middle of the Night*, nofel iasoer am drychineb mewn theatr pan laddwyd 22 o blant yn parhau i beri hunllefau ac awydd am ddial bum mlynedd ar hugain wedi'r digwyddiad.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1999
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Y Plant a'r Drwg yn y Caws

Stori gan Allan Ahlberg (teitl gwreiddiol Saesneg: *The Children who Smelled a Rat*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Dylan Williams yw '''''Y Plant a'r Drwg yn y Caws'''''. 
Cymdeithas Lyfrau Ceredigion a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2005. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 2005
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Yr Asiant Cudd

Stori gan Bob Eynon yw ***Yr Asiant Cudd***. 
Dref Wen a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1997. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Nofel i bobl ifanc am fachgen llawn dychymyg sy'n cael lle i amau mai dihirod yw ei ewythr a'i ffrindiau yn Llundain. Darluniau du-a -gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1997
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Yr Alarch Du

Stori gan Rhiannon Wyn yw ***Yr Alarch Du***. 
Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2011. 
Yn 2012 enillodd y llyfr Wobr Tir na n-Og.
Yn 2017 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Nofel wedi'i gosod yn nhre Caernarfon, yn adrodd hanes perthynas tad alcoholig, ei fab, a merch o stad Sgubor Goch. Cawn bortread byw o'r dre a'r cymeriadau trwy lygaid y tri. Nofel i'r arddegau hwyr ac oedolion.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 2011
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Yr Eira Mawr a'r Rhew

Stori i blant gan Emily Huws ac Elfyn Pritchard yw '''''Yr Eira Mawr a'r Rhew'''''. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1989. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Deuddydd cyn y Nadolig mae Arthur, Nia ac Angharad yn chwarae yn y r eira ac yn cyfarfod hen wraig unig. Nofel fer gyda rhai lluniau du-a-gwyn ar gyfer plant 7 i 9 oed. Mae'n cyfateb i lyfrau Lefel 2 y gyfres Stori a Chwedl.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1989
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Yr Hen Dŵr

Stori ar gyfer plant gan Gary Crew (teitl gwreiddiol Saesneg: *The Water Tower*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Elin Meek yw ***Yr Hen Dŵr***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2003. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

Stori iasol llun-a-stori gyda delweddau grymus yn adrodd hanes dylanwad sinistr hen dwr trin dŵr ar drigolion y pentref cyfagos; i ddarllenwyr 7-10 oed.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfieithiadau o nofelau i'r Gymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 2003
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Yr Enillwyr

Stori i blant gan Len Evans yw ***Yr Enillwyr***. 
Dref Wen a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1996. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Roedd Arthur ac Ifor yn gyfeillion mynwesol hyd nes i dad Arthur ennill y loteri. Nofel fer ar gyfer yr arddegau ifanc, yn Gymry Cymraeg ac yn ddysgwyr.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1996
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Yr Hunllef Hudolus

Stori gan Rhian Pierce Jones yw ***Yr Hunllef Hudolus***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2004. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Nofel llawn bywiogrwydd am griw o ffrindiau ac un ewythr poblogaidd sy'n profi reid gyffrous, yn ffair y pentref; i ddarllenwyr 7-11 oed.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 2004
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Ysgol Jacob

Stori ar gyfer plant a'r arddegau gan Brian Keaney (teitl gwreiddiol Saesneg: ''Jacob's Ladder'') wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Elin Meek yw ***Ysgol Jacob***. 
Rily a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2010. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Mae bachgen yn deffro yng nghanol cae. Nid yw'n cofio sut y cyrhaeddodd yno. Nid yw'n cofio pwy yw e, hyd yn oed. Y cyfan mae e'n ei wybod i sicrwydd yw taw Jacob yw ei enw.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfieithiadau o nofelau i'r Gymraeg
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2010
Yr CMM

Stori ar gyfer plant a'r arddegau gan Roald Dahl ac a gyfieithwyd i'r Gymraeg gan Elin Meek yw ***Yr CMM***; y teitl gwreiddiol yw *The BFG*. Cyhoeddwyn y fersiwn wreiddiol, Saesneg yn 1982 a oedd yn estyniad o stori fer a sgwennod Dahl: *Danny Pencampwr y Byd* yn 1975. Cyflwynwyd y llyfr i ferch Dahl, Olivia, a fu farw o Subacute sclerosing panencephalitis yn 7 oed yn 1962. Erbyn 2009 roedd y llyfr wedi gwerthu 37 miliwn o gopiau yng ngwledydd Prydain yn unig.

Cwmni Rily o Gaerffili a gyhoeddodd y fersiwn Gymraeg a hynny yn 2012 ac eto yn 2016.

## Disgrifiad byr
Addasiad Cymraeg o *The BFG*, stori  gan awdur llyfrau plant yn sôn am ffrind gorau Sophie, sef y CMM, cawr mawr caredig sy'n defnyddio rhai geiriau hynod; i ddarllenwyr 8-11 oed. 72 llun du-a-gwyn.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfieithiadau o nofelau i'r Gymraeg
Categori:Roald Dahl
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2012
Aber: Ysgrifau am Aberystwyth

Cyfrol ddarluniedig o ysgrifau am Aberystwyth gan sawl awdur yw ***Aber: Ysgrifau am Aberystwyth***.
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2008. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

Tynnwyd y lluniau ar gyfer y gyfrol gan y ffotografydd adnabyddus o Aberystwyth, Keith Morris.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau am Aberystwyth
Categori:Llyfrau Cymreig 2008
Categori:Ysgrifau Cymraeg
Waw - Antur!

Stori i blant gan Mair Wynn Hughes yw ***Waw - Antur!***. 
Gwasg Pantycelyn a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2003. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Stori am fachgen anhapus sy'n profi antur cyffrous a brawychus wrth deithio mewn llong ofod wedi diwrnod diflas yn yr ysgol. 27 llun du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2003
Am Dro Ym Môn – Cemlyn

Llyfr taith gan Roger Thomas yw ***Am Dro Ym Môn – Cemlyn***. 

Yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2001. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Twristiaeth yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 2001
Y Tywysog Bach

Stori i blant gan Antoine de Saint-Exupéry (teitl gwreiddiol Ffrangeg: *Le Petit Prince*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Llinos Dafis yw ***Y Tywysog Bach***. 
Edition Tintenfass a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2007. Yn 2017 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Stori am dywysog bach sy'n syrthio o'r gofod ac yn glanio yn yr anialwch; yno mae'n cyfarfod â pheilot awyr sydd hefyd wedi glanio'n ddamweiniol.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 2007
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Ar y Lein Eto Fyth!

Llyfr taith ar ffurf dyddiadur gan Bethan Gwanas yw ***Ar y Lein Eto Fyth!***. 
Gwasg Gwynedd a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2008. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Dyma'r trydydd o ddyddiaduron Bethan Gwanas yn dilyn llinellau *Ar y Lein*; ei hanes yn dilyn y cyhydedd o amgylch y byd ydy hwn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bethan Gwanas
Categori:Dyddiaduron Cymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 2008
Categori:Llyfrau taith Cymraeg
Arfordir Ceredigion (cyfrol)

Teithlyfr am arfordir Ceredigion yw ***Arfordir Ceredigion***. 
Amrywiol a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1992. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Llyfryn sy'n rhoi amlinelliad o'r amrywiaeth o bethau sydd i'w cael ac i'w gwerthfawrogi ar arfordir Ceredigion. Darluniau du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Arfordir Ceredigion
Categori:Llyfrau am Geredigion
Categori:Llyfrau Cymreig 1992
Categori:Twristiaeth yng Nghymru
Ar Ynys Hud

Stori ar ffurf dyddiadur Cymraes ifanc gan Mabli Hall yw ***Ar Ynys Hud***.
Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1995. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Dyddiadur sensitif Cymraes ifanc sy'n mynd i weithio mewn gwesty ar Ynys Iona. Ychwanegir at naws y gwaith gan luniau pin-ac-inc.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Twristiaeth yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1995
Ysbryd Plas Nant Esgob

Stori gan T. Llew Jones yw ***Ysbryd Plas Nant Esgob***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1976. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Stori am ysbryd hen fôr-leidr yn aflonyddu ar drigolion Plas Nant Esgob. Cyhoeddwyd gyntaf ym 1976.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1976
Categori:Nofelau 1976
Categori:Nofelau am fôr-ladron
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Nofelau gan T. Llew Jones
Canllaw Bach Caerdydd

Cyfrol yn llawn ffotograffau o ddinas Caerdydd gan Lowri Haf Cooke yw ***Canllaw Bach Caerdydd***. 

Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2012. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Cyfrol yn llawn ffotograffau o'r ddinas a'r wybodaeth ddiweddaraf am fannau i ymweld â hwy, ynghyd â hanes a ffeithiau am y ddinas.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau am Gaerdydd
Categori:Llyfrau Cymreig 2012
Categori:Twristiaeth yng Nghymru
Cestyll Gwynedd

Golwg ar gestyll Gwynedd gan A. D. Carr a Glenda Carr yw ***Cestyll Gwynedd***. 

Cadw a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1985. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Golwg ar gestyll Gwynedd o safbwynt eu hanes a'u hadeiladwaith. Ceir yn y llyfr fapiau, diagramau a ffotograffau - nifer ohonynt mewn lliw.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau am hanes Conwy
Categori:Llyfrau am hanes Gwynedd
Categori:Llyfrau Cymreig 1985
Croeso i Ardal Aberaeron - Ceinewydd

Arweiniad i dreftadaeth ac atyniadau o gwmpas Aberaeron gan amryw o awduron yw ***Croeso i Ardal Aberaeron - Ceinewydd***. 
Llygad Gwalch Cyf a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2007. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Arweinaid i nifer o'r atyniadau o gwmpas Aberaeron - Ceinewydd.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Aberaeron
Categori:Ceinewydd
Categori:Llyfrau am Geredigion
Categori:Llyfrau Cymreig 2007
Categori:Twristiaeth yng Nghymru
Blwyddyn Gap: Teithio, Gweithio a Gwirfoddoli Dramor

Llyfr am bymtheg o bobl ifanc yn rhannu eu profiadau nhw o deithi gan Bethan Marlow a Laura Wyn (golygyddion) yw ***Blwyddyn Gap: Teithio, Gweithio a Gwirfoddoli Dramor***. 
Gwasg Gwynedd a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2009. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Pymtheg o bobl ifanc yn rhannu eu profiadau nhw o deithio, gweithio a gwirfoddoli dramor. Casglwyd y gyfrol at ei gilydd gan y golygyddion Bethan Marlow a Laura Wyn, a cheir hefyd air o brofiad am wirfoddoli dramor mewn rhagair gan Bethan Gwanas.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bethan Gwanas
Categori:Llyfrau taith Cymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 2009
Gerddi is-drofannol Abbotsbury

Gardd yn Dorset, De-orllewin Lloegr, yw **Gerddi is-trofannol Abbotsbury**. Sefydlwyd ym 1765 ar gyrion pentref Abbotsbury, yn ymyl Chesil Beach gan Iarlles Ilchester yn ardd llysiau ar gyfer ei chastell cyfagos. Maint y gerddi yw 20 acer.. Oherwydd bod y gerddi'n cysgodi mewn dyffryn yn agos i'r môr, mae ganddynt ficrohinsawdd addas i gadw planhigion is-drofannol.

## Oriel

Delwedd:GerddiAbbotsburyLB01.jpg|Dail yng Ngerddi Abbotsbury
Delwedd:GerddiAbbotsburyLB02.jpg|Blodau yng Ngerddi Abbotsbury
Delwedd:GerddiAbbotsburyLB03.jpg|Dail yng Ngerddi Abbotsbury
Delwedd:GerddiAbbotsburyLB04.jpg|Blodau yng Ngerddi Abbotsbury

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
*  Gwefan gerddi Abbotsbury 

Categori:Dorset
Abbotsbury
Vivekananda

Mynach Hindŵaidd oedd **Swami Vivekananda** (12 Ionawr 1863 – 4 Gorffennaf 1902, ganwyd: **Narendra Nath Datta**). Roedd yn ddisgybl  i Ramakrishna.

Categori:Genedigaethau 1863
Categori:Hindŵaeth
Categori:Marwolaethau 1902
Gorsaf Metrolink Queens Road

Mae **Gorsaf Metrolink Queens Road** yn orsaf Metrolink sydd wedi'i lleoli yn ardal Cheetham Hill yng Ngogledd Manceinion. Agorwyd yn wreiddiol am gweithwyr yn unig.
## Cyfeiriadau 
New Islington
Theatr Bolshoi

Theatr hanesyddol ym Moscfa, Rwsia, yw'r **Theatr Bolshoi** (), a ddyluniwyd gan y pensaer Joseph Bové ac sy'n enwog am yr operâu a'r balet a gaiff eu cynnal yno.

Caiff ei gyfri'n dirnod amlwg yn Rwsia oherwydd pensaernïaeth neoglasurol ei ffasâd, sydd i'w weld ar bapur 100-ruble. Ar 28 Hydref 2011 ailagorwyd y Bolshoi wedi chwe mlynedd o waith adnewyddu.

## Cyfeiriadau
Categori:Moscfa
Bolshoi
Cestyll ac Abatai Deheubarth

Arweinlyfr ar gyfer cestyll ac abatai'r Deheubarth gan Roger Turvey yw ***Cestyll ac Abatai Deheubarth***.
Cadw a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2002. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Darn o dir ac uned wleidyddol gref oedd hen Teyrnas Deheubarth a gynhwysai'r cyfan o'r de orllewin - o Afon Tawe i Fae Ceredigion.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Twristiaeth yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 2002
Tir-na-nOg (cerdd)

Awdl delyngegol a ysgrifennwyd yn 1916 gan T. Gwynn Jones yw **Tir-na-nOg** ac a gyhoeddwyd yn ei gyfrol *Caniadau*. Edrydd y gerdd hanes y chwedl Wyddelig eponymaidd a'r lle o'r un enw (Tír na n-Óg). Crynhoir cynnwys y gerdd yn ei rhagymadrodd:

:''Seiliwyd y gerdd hon ar hen chwedl Wyddelig, a geir mewn amryw ffurfiau, yn adrodd fel yr aeth y bardd Osian i Dir-na-nOg gyda Nia Ben Aur, merch brenin yr ynys, ac y bu fyw yno gyda hi dri chan mlynedd. Un dydd, medd y chwedl, daeth drosto awydd gweled ei hen wlad. Dywedodd Nia wrtho, o dodai ei droed ar dir Iwerddon, yr âi'n hen ac y byddai farw. Aeth Osian dros y môr hyd Iwerddon. Nid byw mo'i hen gymdeithion mwy, a bychain oedd y bobl, o'u cymharu â'r gwŷr gynt. Un dydd, wrth grwydro ar ei farch, gwelodd Osian ddengwr a deugain yn ceisio dodi maen ym mur rhyw gaer, ond nid oedd rym ynddynt i'w wneuthur. Dywedodd yntau y dodai y maen yn ei le iddynt, ond cael a fynnai o fwyd. Rhoed iddo a geisiai. Wrth iddo godi'r maen, torrodd cengl y cyfrwy, syrthiodd yntau ar lawr, aeth yn gleiriach dall yn y fan, bu farw, claddwyd ef yno, cyfodwyd carnedd ar ei fedd a thorri ei enw mewn ogam erwydd.'' 

## Cyfeiriadau
Categori:Llenyddiaeth Gymraeg
Heroin

bawd|Strwythur cemegol heroin
bawd

Opioid poenliniarol yw **heroin** a adnabyddir yn swyddogol fel **diamorffin**. Mae iddo hefyd nifer o enwau cyffredin: 'smac' neu 'brown'. Fe'i syntheseiddiwyd gyntaf yn 1874 gan Charles Romley Alder Wright drwy ychwanegu dau grŵp asetyl i folwciwl o forffin, a geir yn naturiol yn y pabi opiwm. Mae heroin ar ei ben ei yn gyffur anweithredol, ond pan gaiff ei osod yn y corff, fe'i trawsnewidir yn forffin.

Fel yn achos opioidau eraill, caiff heroin ei ddefnyddio fel poenliniarydd ac fel cyffur adloniadol fel ei gilydd. Cysylltir defnydd mynych â goddefiad a dibyniaeth gorfforol.

## Cyfeiriadau
Categori:Cyffuriau seicoweithredol
Categori:Opiwm
Y Triawd Amser: Congo

Stori i blant gan Hubertus Rufledt (teitl gwreiddiol Almaeneg: *Congo: Die Abrafaxe in Afrika*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Alun Ceri Jones yw ***Y Triawd Amser: Congo***. 
Dalen a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2008. Yn 2017 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Dyma ail antur Y Triawd Amser, yn teithio i grombil jyngl y Congo ar drywydd stori i'r papurau newydd am y bwci chwedlonol sy'n celu yn nyffryn N'gomo.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 2008
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Amgueddfa Genedlaethol Cymru (llyfr)

Llyfr taith gan Mark Evans, Oliver Fairclough a Mary Jones yw '''''Amgueddfa Genedlaethol Cymru: Arweiniad i'r Oriel Gelf Genedlaethol'''''. 
Llyfrau Amgueddfa Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1993. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1993
Categori:Twristiaeth yng Nghymru
Hashish

bawd|1.5g o hashish Americanaidd

Cynnyrch canabis a wneir o chwarennau resin (hynny yw, blew neu *trichomau*) y planigyn wedi eu cywasgu neu eu puro yw **hashish** (neu **hash**). Mae'n cynnwys yr un cyfansoddion gweithredol (THC a channabinoidau eraill) â blagur neu ddail y planhigyn sydd heb gael eu trin, ond mewn crynodiadau uwch. Gall fod yn solid neu ar ffurf resin, yn ddibynol ar sut mae wedi cael ei ffurfio; fel arfer mae hashish wedi'i gywasgu'n solid tra bo hashish sydd wedi'i wneud drwy broses puro dŵr (neu *bubble melt hash*) yn debycach i bast o liw melyn, brown golau, coch neu ddu.

Mae hashish wedi cael ei ddefnyddio at ddibenion meddygol ac fel cyffur adloniadol ers o leiaf y 3g CC.  Caiff ei gynhesu mewn pibell o'r enw hwca (*hookah*), bong neu mewn anweddwr neu mewn joint wedi'i gymysgu gyda chanabis neu dybaco. Gellir hefyd ei gymysgu mewn bwyd neu mewn potel fragu.

## Hanes 
Daw'r enw hashish o'r gair Arabeg (** حشيش **), sy'n golygu 'gwair' a chredir iddo darddu o Foroco, lle y tyf yn rhydd. Fodd bynnag mae hemp wedi tyfu yn Taiwan mor bell yn ôl â 10,000 CC, a chofnodir y defnydd cyntaf o ganabis yng nghanol Asia neu Tsieina.

Tyfwyd hashish yn India hefyd ers canrifoedd, ar enw arno yn y wlad honno oedd *Charas*, a hefyd yn Persia. Tyfir *Cannabis indica* ar hyd a lled cyffiniau India-Asia, a thyfwyd mathau arbennig o *ganja* mewn llefydd fel Gorllewin Bengal, Rajasthan a mynyddoedd yr Himalaya.

## Cyfeiriadau
Categori:Cannabis
Clara Zetkin

bawd|dde|Clara Zetkin a Rosa Luxemburg
Roedd **Clara Josephine Zetkin** (née ***Eißner***) (5 Gorffennaf 1857 – 20 Mehefin 1933) yn wleidydd ac yn feddyliwr Marcsaidd Almaenig a sefydlodd Ddiwrnod Rhyngwladol y Merched.

Hyd at 1917 bu'n weithgar ym Mhlaid Democrataidd yr Almaen; yna ymunodd gyda Phlaid Democrataidd Annibynnol yr Almaen (yr USPD) gan ddod a syniadaeth asgell chwith eithafol i'r mudiad (sef y Spartakusbund) gan ei drawsnewid i fod yn Blaid Gomiwnyddol yr Almaen (neu'r KPD).

## Darllen pellach
**Clara Zetkin: Selected Writing*, Clara Zetkin, 1991 ISBN 0-7178-0611-1
**Clara Zetkin as a Socialist Speaker* Dorothea Reetz, 1987 ISBN 0-7178-0649-9

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1857
Categori:Marwolaethau 1933
Categori:Comiwnyddion
Categori:Merched y 19eg ganrif
Categori:Merched yr 20fed ganrif
Croeso i Ardal Aberdaron - Nefyn

Arweiniad i dreftadaeth ac atyniadau o gwmpas Aberdaron gan amryw o awduron yw ***Croeso i Ardal Aberdaron - Nefyn***. 
Llygad Gwalch Cyf a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2007. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Arweiniad i nifer o'r atyniadau o gwmpas Aberdaron - Nefyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau am Wynedd
Categori:Llyfrau Cymreig 2007
Categori:Twristiaeth yng Nghymru
Crwydro Bro Lleu

Teithlyfr o 16 o deithiau cerdded yn Nyffryn Nantlle a'r cylch gan Dewi Tomos yw ***Crwydro Bro Lleu***. 
Gwasg Carreg Gwalch a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1990. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Teithlyfr o 16 o deithiau cerdded yn Nyffryn Nantlle a'r cylch - o gribau Nantlle i lawr i'r traethau a draw at yr Eifl. Cynhwysi r mapiau a lluniau du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Dyffryn Nantlle
Categori:Llyfrau am Wynedd
Categori:Llyfrau Cymreig 1990
Categori:Twristiaeth yng Nghymru
Crwydro Caron

Arweinlyfr llawn gwybodaeth am 6 o deithiau cerdded cylchol gan  yw ***Crwydro Caron***.
Curiad Caron a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2003. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Arweinlyfr llawn gwybodaeth am 6 o deithiau cerdded cylchol yn amrywio o ran hyd ac anhawster ac sy'n cychwyn o gofgolofn Henry Richard ar sgwar Tregaron. Mapiau du-a-gwyn.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau am Geredigion
Categori:Tregaron
Categori:Twristiaeth yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 2003
Crwydro Dwyrain Dinbych

Teithlyfr gan Frank Price Jones yw ***Crwydro Dwyrain Dinbych***. 
Llyfrau'r Dryw a gyhoeddodd y gyfrol yn y gyfres Crwydro Cymru a hynny yn 1961.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau am Sir Ddinbych
Categori:Llyfrau Cymreig 1961
Categori:Twristiaeth yng Nghymru
Crwydro Celtaidd

Cyfrol yn cofnodi ymweliadau'r awdur ag Iwerddon, Yr Alban a Llydaw gan Lyn Ebenezer yw ***Crwydro Celtaidd***.

Hughes a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1996. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Cyfrol yn seiliedig ar dair cyfres deledu yn cofnodi ymweliadau'r awdur ag Iwerddon, Yr Alban a Llydaw. Ffotograffau du-a-gwyn.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau am yr Alban
Categori:Llyfrau am Iwerddon
Categori:Llyfrau am Lydaw
Categori:Llyfrau taith Cymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 1996
Crwydro Llundain

Cyfrol sy'n ein tywys i'r rhannau hynny o Lundain sydd â chysylltiadau Cymraeg a Chymreig gan T.I. Ellis yw ***Crwydro Llundain***. 
Gwasg Dinefwr a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1971. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llundain
Categori:Llyfrau taith Cymraeg
Categori:Twristiaeth yn Lloegr
Categori:Llyfrau Cymreig 1971
Crwydro Sir Faesyfed

Teithlyfr mewn dwy gyfrol gan Ffransis G. Payne yw ***Crwydro Sir Faesyfed***.
Llyfrau'r Dryw a gyhoeddodd y cyfrolau yn y gyfres Crwydro Cymru a hynny yn 1966 a 1968.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Twristiaeth yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1966
Categori:Llyfrau Cymreig 1968
Clawdd Offa (cyfrol)

Cyflwyniad i hanes ac archaeoleg Clawdd Offa gan Alun Wyn Bevan yw ***Clawdd Offa***. 

Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2009. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Cyflwyniad dwyieithog am Glawdd Offa. Adeiladwyd y clawdd gwreiddiol nôl yn yr 8g allan o fwd, baw, pridd, coed a cherrig gan Offa, brenin Mersia.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau am archaeoleg Cymru
Categori:Llyfrau am Gymru'r Oesoedd Canol
Categori:Llyfrau Cymreig 2009
Dringo'r Andes & Gwymon y Môr

Argraffiad newydd o ddau deithlyfr gan yr awdures o'r Wladfa, Eluned Morgan, sef ''Dringo'r Andes* (1904) a *Gwymon y Môr* (1909) yw *'''Dringo'r Andes & Gwymon y Môr'''''. 
Honno a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2001. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau am yr Ariannin
Categori:Llyfrau Cymreig 2001
Categori:Llyfrau taith Cymraeg o'r Ariannin
Categori:Y Wladfa
Diolch i 'Nhrwyn

Dyddiadur taith yn adrodd hanes ymweliad yr awdur ag India gan Rocet Arwel Jones yw '''''Diolch i 'Nhrwyn'''''. 

Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2002. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Dyddiadur yn adrodd hanes ymweliad yr awdur ag India yn ystod Tachwedd a Rhagfyr 1999. 15 ffotograff a 7 cartwn du-a-gwyn ac 1 map. Cyhoeddwyd gyntaf ym mis Gorffennaf 2002.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Dyddiaduron Cymraeg
Categori:Llyfrau am India
Categori:Llyfrau Cymreig 2002
Categori:Llyfrau taith Cymraeg
Dod i Adnabod Gwynedd

Teithlyfr o Wynedd gan  yw ***Dod i Adnabod Gwynedd***. 

Amrywiol a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1990. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Llyfryn dwyieithog yn cynnig cipolwg ar rai o'r nodweddion diwylliannol, ieithyddol a chymdeithasol sy'n perthyn i Wynedd. Bwriedir ef fel canllaw i ymwelwyr neu fewnfudwyr.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau am Wynedd
Categori:Twristiaeth yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1990
Dyffryn Rheidol - Yr Hyn a Welwch yn Nyffryn Rheidol, Taith Natur Reilffordd Gyntaf Prydain

Llawlyfr i deithwyr y lein fach ar reilfforddy lein fach o Aberystwyth gan Norman Young (Golygydd) yw ***Yr Hyn a Welwch yn Nyffryn Rheidol, Taith Natur Reilffordd Gyntaf Prydain***. 
West Wales Naturalist Trust a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1973. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Twristiaeth yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1973
Enlli (ysgrifau)

Casgliad o ysgrifau ar archaeoleg, ecoleg a chymdeithaseg Ynys Enlli gan R. Gerallt Jones a Christopher J. Arnold (Golygyddion) yw ***Enlli***. 
Gwasg Prifysgol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1996. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Casgliad safonol o ysgrifau ar agweddau ar hanes, archaeoleg, ecoleg a chymdeithaseg Ynys Enlli, yn ogystal â rhai ar gysylltiadau llenorion ac artistiaid â'r ynys. Darluniau a ffotograffau du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau am archaeoleg Cymru
Categori:Llyfrau am hanes Gwynedd
Categori:Llyfrau am Lŷn
Categori:Llyfrau am Wynedd
Categori:Llyfrau Cymreig 1996
Categori:Ysgrifau Cymraeg