Llyfr y Cysgodion

:''Mae'r erthygl hon yn disgrifio llyfr traddodiadol yn Wica; am ddefnyddiau eraill, gweler Book of Shadows.''
[bawd|dde|300px|Un o fersiynau cynharaf Llyfr y Cysgodion [Gerald Gardner (Wiciad)|Gerald Gardner]]

Llyfr sy'n cynnwys cyfarwyddiadau a thestunau crefyddol ar sut i gynnal defodau hudol yn y grefydd Neo-baganaidd, Wica, yw **Llyfr y Cysgodion**. Bellach, mae'r cysyniad o'r fath lyfr i'w weld mewn sawl enwad Neo-baganaidd. Crëwyd Llyfr y Cysgodion cyntaf gan y Wiciad Gerald Gardner rywbryd yn y 1940au hwyr neu 1950au cynnar. Defnyddiai ef y Llyfr gyntaf yn ei gwfen Bricket Wood ac wedyn mewn cwfenni dilynol a sefydlwyd ganddo yn y degawdau dilynol. Defnyddir Llyfr y Cysgodion mewn traddodiadau Wicaidd eraill, megis Wica Alecsandraidd, ac ers y 1970au ymlaen, mae ymarferwyr nad ydynt dilyn Wica Gardneraidd nag Alecsandraidd yn cadw Llyfr y Cysgodion hefyd.

Yn wreiddiol, pan oedd cwfenni, yn hytrach nag ymarferwyr unigol, yn dominyddu, "dim ond un copi [o Lyfr y Cysgodion] oedd yn bodoli er defnydd y gwfen gyfan, a gadwyd gan yr archoffeiriades neu'r archoffeiriad. Erbyn hyn, mae'r rheol honno yn annichonadwy, a [bellach] mae'n gyffredin i bob Gwrach gadw llyfr ei hun." Ymhlith y gwahanol draddodiadau o fewn Wica Draddodiadol Prydeinig, defnyddir copïau o Lyfr y Cysgodion gwreiddiol a ysgrifennwyd gan Gerald Gardner â chymorth ei Archoffeiriades Doreen Valiente, ynghyd â newidiadau ac ychwanegiadau ers hynny, gan ddilynwyr Wica. Er ymdrechion i gadw cynnwys y Llyfr hwn yn gyfrinachol, mae wedi cael ei gyhoeddi yn rhannol gan sawl person megis Charles Cardell, Lady Sheba, a Janet a Stewart Farrar. Mewn traddodiadau Wicaidd eraill ac ymhlith ymarferwyr eraill, mae fersiynau eraill wedi cael eu hysgrifennu sy'n annibynnol o Lyfr gwreiddiol Gardner.

Erbyn hyn, mae sawl enwad a thraddodiad yn defnyddio Llyfr y Cysgodion. Yn draddodiadol, "dinistrir llyfr cysgodion Gwrach ar ei marwolaeth." Mae'r cysyniad o'r Llyfr Cysgodion yn boblogaidd yn y cyfryngau, megis yn y gyfres deledu Americanaidd *Charmed*.

## Hanes
bawd|chwith|Llun du a gwyn o *Lyfr y Cysgodion* Gardner.

### Tarddiadau
Cyflwynodd Gardner *Lyfr y Cysgodion* i aelodau newydd ei gwfen yn y 1950au. Dywedodd mai llyfr coginio o swynion ydoedd (neu "lyfr cyfrin" fel yn nhraddodiad y dyn hysbys a ddisgrifir gan Kate Bosse-Griffiths yn ei llyfr *Byd y Dyn Hysbys*). Gellid copïo *Llyfr y Cysgodion* ac ychwanegu neu dynnu cynnwys yn ôl yr angen. Dywedai fod yr arfer o gadw'r fath lyfr yn un hynafol. Yn ôl y traddodiad, dywedai Gardner y dylid llosgi'r llyfr ar ôl i'r perchennog farw.

Ni soniai Gardner am "Lyfr y Cysgodion" yn ei nofel ''High Magic's Aid'' (1949) sy'n llyfr am wrachod y canol oesoedd. Dywedai Doreen Valiente (Archoffeiriades Gardner) nad oedd Gardner wedi dyfeisio'r syniad o "Lyfr y Cysgodion" bryd hynny, ond ffurfiai ef y term ar ôl iddo ysgrifennu ei nofel.

Dywedai hi y daeth Gardner o hyd i'r term mewn cylchgrawn o'r enw *The Occult Observer* (Cyfrol I, Rhifyn 3, 1949). Roedd hysbyseb yn y rhifyn, yn ei hôl, am nofel Gardner, ''High Magic's Aid'', ac wrth ei ochr roedd erthygl o'r enw "Llyf y Cysgodion" gan Mir Bashir. Roedd yr erthygl dan sylw yn sôn am lawlyfr darogan Sansgrit hynafol, a eglurodd sut mae rhagweld pethau drwy edrych ar gysgod rhywun.. Cafodd Gardner afael ar y defodau hyn ym 1946, wrth iddo brynu siarter oddi wrth Crowley yn rhoi'r hawl iddo berfformio defodau'r OTO.

## Gweler hefyd
* Neo-baganiaeth
* Wica

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
* Sut i Wneud Llyf y Cysgodion 
* Llyfr y Cysgodion 
* Casgliad ar-lein o gynnwys ar gyfer Wica a Dewiniaeth

Categori:Neo-baganiaeth
Categori:Wica
Categori:Testunau a ddefnyddir yn Wica