Cwpan y Byd Pêl-droed 2014

Cynhaliwyd **Cwpan y Byd FIFA 2014** yn Brasil rhwng 12 Mehefin ac 13 Gorffennaf 2014. Dyma fydd yr ugeinfed tro i'r gystadleuaeth gael ei chynnal a'r ail dro i Brasil gynnal y gystadleuaeth, ar ôl cynnal Cwpan y Byd 1950.

Dechreuodd y broses o gyrraedd Brasil ar 15 Mehefin 2011 wrth i Montserrat golli 2-5 gartref yn erbyn Belîs a daeth y gystadleuaeth i ben gyda'r rownd derfynol yn yr Estádio do Maracanã, Rio de Janeiro ar 13 Gorffennaf 2014 wrth i'r Almaen drechu'r Ariannin 1-0 yn y rownd derfynol a thorri eu henwau ar y tlws am y pedwerydd tro yn eu hanes, ac wrth wneud hynny, yn dod y tîm cyntaf o Ewrop i godi'r tlws yn Ne America.

Dyma oedd y tro cyntaf yn hanes Cwpan y Byd i'r dyfarnwyr allu alw ar dechnoleg llinell-gôl i ddyfarnu os yw'r bêl wedi croesi llinell gôl a hefyd y gallu i ddefnyddio ewyn diflannol ar gyfer ciciau rhydd.

Roedd pob gwlad sydd wedi codi Cwpan y Byd yn y gorffennol wedi llwyddo i gyrraedd Cwpan y Byd 2014 gyda'r Almaen (enillodd dair tlws fel Gorllewin Yr Almaen), Yr Ariannin, Brasil, Yr Eidal, Ffrainc, Lloegr, Sbaen ac Wrwgwai i gyd yn bresennol.

Dyma oedd y tro cyntaf i Fosnia a Hertsegofina ymddangos yn y rowndiau terfynol.

## Dewis lleoliad
Roedd FIFA wedi cyhoeddi yn 2003 mai yn Ne America byddai twrnament 2014 yn cael ei gynnal, fel rhan o'u polisi i rannu'r bencampwriaeth rhwng yr holl gonffederasiynau. Llwyddodd Brasil i ennill yr hawl i gynnal y bencampwriaeth yn 2007 wedi i Colombia dynnu eu cais yn ôl.

## Rowndiau Rhagbrofol
### Niferoedd
Roedd Brasil yn sicr o'u lle yn y rowndiau terfynol fel y wlad a oedd yn cynnal y twrnament, a chafwyd 207 o wledydd eraill yn ceisio am 31 lle yn y rowndiau terfynol oedd wedi'w rhannu rhwng y chwe conffederasiwn fel a ganlyn:

* **AFC** (Asia): 4 neu 5 lle
* **CAF** (Affrica): 5 lle
* **CONCACAF** (Gogledd, Canol America a'r Caribî): 3 neu 4 lle
* **CONMEBOL** (De America): 4 neu 5 lle (+ Brazil am gyfanswm o 5 neu 6 lle)
* **OFC** (Oceania): 0 neu 1 lle
* **UEFA** (Ewrop): 13 lle

Roedd y tîm a orffenodd yn bumed yn yr AFC yn herio'r tîm a orffenodd yn bumed yn CONMEBOL gyda'r tîm a oedd yn bedwerydd yn CONCACAF yn herio'r tîm a orffenodd yn gyntaf yng ngemau rhagbrofol OFC am le yn y rowndiau terfynol.

Bhwtan, Brwnei, Gwam a Mauritania oedd yr unig aelodau o Fifa i beidio cystadlu tra bod De Swdan wedi ymuno â Fifa ar ôl i'r broses rhagbrofol gychwyn. Cafwyd 820 o gemau yn y broses rhagbrofol wedi i'r Bahamas a Mawrisiws dynnu'n ôl o'r gystadleuaeth.

### Timau llwyddiannus
;AFC (4)
*  
* 
*  
* 

;CAF (5)
* 
* 
*  
* 
* 

;OFC (0)
* *Neb yn cyrraedd*

;CONCACAF (4)
* 
* 
*  
* 

;CONMEBOL (6)
*  
*  *(tîm cartref)*
*  
*  
*  
* 

;UEFA (13)
* 
* 
* 
*  
*  
*  
* 
*  
*  
*  
*  
*  
* 

## Detholi'r grwpiau
Defnyddir safle dethol y timau ar restr detholion Fifa (mewn cromfachau) ym mis Hydref 2013 ar gyfer dethol y timau.

Cafodd un tîm Ewropeaidd ei dynnu allan o Bot 4 er mwyn creu pedwar pot gydag wyth tîm ym mhob un (Yr Eidal ddaeth allan o'r pot).
Er mwyn sicrhau gwahaniaeth daearyddol ym mhob grŵp, crewydd pot ychwanegol ("Pot X") lle rhoddwyd y pedwar prif ddetholyn o Dde America (o Bot 1) a chafodd Wrwgwái eu tynnu allan o'r pot ychwanegol yma.
Cafodd Yr Eidal (o Bot 2) eu gosod yn yr un grŵp ag Wrwgwái (o Pot X) er mwyn sicrhau na fyddai tri thîm Ewropeaidd yn ymddangos yn yr un grŵp.

## Canlyniadau
*Amser pob gêm wedi ei nodi yn Amser Hâf Prydain (BST), sef UTC+1*

### Y Grwpiau
Roedd gemau'r grwpiau yn nodweddiadol am y nifer o goliau a sgoriwyd a bu rhaid disgwyl hyd nes y trydydd gêm ar ddeg cyn cael gêm ddi-sgôr, sef y gêm rhwng Iran a Nigeria. Dyma'r rhediad hiraf heb gêm gyfartal ers Cwpan y Byd 1930. Cafwyd 136 o goliau yn ystod y grwpiau - dim ond naw gôl yn llai na gafwyd trwy gydol twrnament 2010 yn Ne Affrica. Dyma'r nifer fwyaf o goliau yn ystod gemau'r grwpiau ers i'r twrnament ymestyn i 32 tîm ym 1998.

Roed chwe tîm wedi sicrhau eu lle yn Rownd yr 16 wedi dim ond dwy gêm: Yr Iseldiroedd, Tsile, Colombia, Costa Rica, Yr Ariannin a Gwlad Belg, ond cafodd y deiliaid, Sbaen, eu bwrw allan o'r gystadleuaeth wedi dwy gêm.

Methodd Lloegr a chamu ymlaen o'r grwpiau am y tro cyntaf ers Cwpan y Byd 1958 a cafodd Yr Eidal eu bwrw allan o'r gystadleuaeth ar ôl rhwydo dwy gôl yn unig - eu cyfanswm gwaethaf ers Cwpan y Byd 1966

Llwyddod wyth o'r 10 tîm o gyfandiroedd yr Americas (CONCACAF a CONMEBOL) i gyrraedd Rownd yr 16 a dyma'r tro cyntaf i CONCACAF weld tri thîm ymysg yr 16 olaf a'r tro cyntaf i ddau dîm o Africa (CAF) gamu allan o'r grwpiau. Ond cafodd timau Asia (AFC) bencampwriaeth i'w anghofio gyda pob un o'u timau yn gorffen ar waelod eu grŵp heb ennill yr un gêm.

#### Grŵp A
----

----

----

----

----

#### Grŵp B
----

----

----

----

----

#### Grŵp C
----

----

----

----

----

#### Grŵp D
----

----

----

----

----

#### Grŵp E
----

----

----

----

----

#### Grŵp F
----

----

----

----

----

#### Grŵp G
----

----

----

----

----

#### Grŵp H
----

----

----

----

----

### Rowndiau Olaf
#### Rownd yr 16
Am y tro cyntaf ers i'r twrnament ymestyn i 32 tîm llwyddodd pob un o enillwyr y grwpiau i gyrraedd rownd yr wyth olaf, sef pedwar o dimau UEFA, tri o CONMEBOL ac un o CONCACAF.  Roedd angen amser ychwanegol ym mhump o'r gemau ac roedd angen ciciau o'r smotyn yn nwy o'r rhain. Llwyddodd Colombia a Costa Rica i gyrraedd rownd yr wyth olaf am y tro cyntaf yn eu hanes, gyda Gwlad Belg yn cyrraedd yr wyth olaf am y tro cyntaf ers 1986. Roedd pedwar cyn bencampwr - Brasil, Ffrainc, Yr Almaen a'r Ariannin - ymysg yr wyth olaf, ynghyd â'r Iseldiroedd, sydd wedi colli yn y rownd derfynol ar dair achlysur.

----

----

----

----

----

----

----

#### Rownd yr Wyth Olaf
Am y tro cyntaf yn hanes Cwpan y Byd llwyddodd pob un o enillwyr y grwpiau i gyrraedd rownd yr wyth olaf. Llwyddodd Yr Almaen i drechu Ffrainc 1-0 a chyrraedd y rownd gynderfynol am y pedwerydd cystadleuaeth o'r bron a llwyddodd Brasil i guro Colombia 2–1, ond bydd Neymar yn colli gweddill y gystadleuaeth wedi iddo ddioddef anaf yn ystod y gêm. Cyrhaeddodd Yr Ariannin y pedwar olaf am y tro cyntaf ers 1990 ar ôl curo Gwlad Belg 1-0. Ac am yr ail dwrnament yn olynol cyrhaeddodd Yr Iseldiroedd y rownd gynderfynol ar ôl ennill ar giciau o'r smotyn yn erbyn Costa Rica.

----

----

----

#### Rownd Gynderfynol
Cafwyd y buddugoliaeth fwyaf yn hanes rowndiau terfynol Cwpan y Byd wrth i'r Almaen chwalu Brasil 7-1 a gwella ar fuddugoliaethau Yr Ariannin 6-1 Unol Daleithiau America (1930), Wrwgwái 6-1 Iwgoslafia (1930 a Gorllewin Yr Almaen 6-1 Awstria (1954). Dyma oedd colled fwyaf Brasil yn rowndiau terfynol Cwpan y Byd ers colli 3-0 yn erbyn Ffrainc yn rownd derfynol 1998.
Am y tro cyntaf yn hanes Cwpan y Byd cafwyd gêm ddi-sgôr mewn rownd derfynol wrth i'r Ariannin a'r Iseldiroedd orfod cymryd ciciau o'r smotyn i'w gwahanu. Llwyddodd Yr Ariannin i oroesi gan sicrhau eu bod yn cadw eu record 100% mewn rowndiau terfynol Cwpan y Byd yn dilyn buddugoliaethau ym 1978, 1986 a 1990 tra bo'r Iseldiroedd yn colli ar giciau o'r smotyn mewn rownd derfynol am yr ail dro ar ôl colli yn erbyn Brasil ym 1998.

----

#### Trydydd Safle
Gorffennodd Yr Iseldiroedd yn drydydd wrth drechu Brasil 3-0 yng ngêm y trydydd safle. Ildiodd Brasil 14 o goliau yn ystod y gystadleuaeth - record nid yn unig i Frasil, ond i unrhyw dîm cartref. Dyma'r nifer uchaf o goliau i unrhyw dîm ildio ers i Wlad Belg ildio 15 gôl yn ystod Cwpan y Byd 1986.

#### Rownd Derfynol
## Ystadegau
### Sgorwyr
**6 gôl**

*  James Rodríguez (Colombia)

**5 gôl**

*  Thomas Müller (Yr Almaen)

**4 gôl**

*  Lionel Messi (Yr Ariannin)

*  Neymar (Brasil)

*  Robin van Persie (Yr Iseldiroedd)

**3 gôl**

*  Enner Valencia (Ecwador)
*  Karim Benzema (Ffrainc)

*  Xherdan Shaqiri (Y Swistir)
*  André Schürrle (Yr Almaen)

*  Arjen Robben (Yr Iseldiroedd)

**2 gôl**

*  Abdelmoumene Djabou (Algeria) 
*  Islam Slimani (Algeria)
*  Tim Cahill (Awstralia) 
*  David Luiz (Brasil)
*  Oscar (Brasil)
*  Alexis Sánchez (Tsile)
*  Jackson Martínez (Colombia)
*  Bryan Ruiz (Costa Rica)

*  Gervinho (Arfordir Ifori)
*  Wilfried Bony (Arfordir Ifori)
*  Ivan Perišić (Croatia)
*  Mario Mandžukić (Croatia)
*  Andrew Ayew (Ghana)
*  Asamoah Gyan (Ghana)
*  Ahmed Musa (Nigeria)

*  Clint Dempsey (Unol Daleithiau)
*  Luis Suárez (Wrwgwái)
*  Mario Götze (Yr Almaen)
*  Mats Hummels (Yr Almaen)
*  Miroslav Klose (Yr Almaen) 
*  Toni Kroos (Yr Almaen) 
*  Memphis Depay (Yr Iseldiroedd)

**1 gôl**

*  Yacine Brahimi (Algeria)
*  Sefiane Feghouli (Algeria)
*  Rafik Halliche (Algeria)
*  Mile Jedinak (Awstralia)
*  Edin Džeko (Bosnia a Hertsegofina)
*  Vedad Ibišević (Bosnia a Hertsegofina)
*  Miralem Pjanić (Bosnia a Hertsegofina)
*  Vršajević (Bosnia a Hertsegofina)
*  Fernandinho (Brasil)
*  Fred (Brasil)
*  Thiago Silva (Brasil)
*  Joël Matip (Camerŵn)
*  Charles Aránguiz (Tsile)
*  Jean Beausejour (Tsile)
*  Jorge Valdívia (Tsile)
*  Eduardo Vargas (Tsile)
*  Pablo Armero (Colombia)
*  Juan Guillermo Cuadrado (Colombia)
*  Teófilo Gutiérrez (Colombia)
*  Juan Fernando Quintero (Colombia)
*  Joel Campbell (Costa Rica) 
*  Oscar Duarte (Costa Rica)
*  Marcos Ureña (Costa Rica)
*  Ivica Olić (Croatia)
*  Heung-Min Son (De Corea)
*  Koo Ja-cheol (De Corea)
*  Lee Keun-ho (De Corea)
*  Olivier Giroud (Ffrainc)
 
*  Blaise Matiudi (Ffrainc)
*  Paul Pogba (Ffrainc)
*  Moussa Sissoko (Ffrainc)
*  Mathieu Valbuena (Ffrainc)
*  Sokratis Papastathopoulos (Groeg)
*  Andreas Samaris (Groeg)
*  Georgios Samaras (Groeg)
*  Kevin Du Bruyne (Gwlad Belg)
*  Marouane Fellaini (Gwlad Belg)
*  Romelu Lukaku (Gwlad Belg)
*  Dries Mertens (Gwlad Belg)
*  Divock Origi (Gwlad Belg)
*  Jan Vertonghen (Gwlad Belg)
*  Carlo Costly (Hondwras)
*  = Reza Ghoochannejhad (Iran)
*  Keisuke Honda (Japan)
*  Shinji Okazaki (Japan)
*  Wayne Rooney (Lloegr)
*  Daniel Sturridge (Lloegr)
*  Andrés Guardado (Mecsico)
*  Hernández (Mecsico)
*  Rafael Márquez (Mecsico)
*  Oribe Peralta (Mecsico)
*  Giovani dos Santos (Mecsico)
*  Peter Odemwingie (Nigeria)
*  Nani (Portiwgal)
*  Cristiano Ronaldo (Portiwgal)
*  Silvestre Valera (Portiwgal)

*  Aleksandr Kerzhakov (Rwsia)
*  Aleksandr Kokorin (Rwsia)
*  Xabi Alonso (Sbaen)
*  Juan Mata (Sbaen)
*  Fernando Torres (Sbaen)
*  David Villa (Sbaen)
*  John Brooks (Unol Daleithiau)
*  Julian Green (Unol Daleithiau)
*  Jermaine Jones (Unol Daleithiau)
*  Edinson Cavani (Wrwgwái)
*  Diego Godin (Wrwgwái)
*  Blerim Džemaili (Y Swistir)
*  Adnan Mehmedi (Y Swistir)
*  Haris Seferaovic (Y Swistir)
*  Granit Xhaka (Y Swistir)
*  Sami Khedira (Yr Almaen)
*  Mesut Özil (Yr Almaen) 
*  Gonzalo Higuain (Yr Ariannin) 
*  Angel di Maria (Yr Ariannin) 
*  Marcos Rojo (Yr Ariannin) 
*  Claudio Marchisio (Yr Eidal)
*  Mario Balotelli (Yr Eidal)
*  Daley Blind (Yr Iseldiroedd)
*  Leroy Fer (Yr Iseldiroedd)
*  Klaas-Jan Huntelaar (Yr Iseldiroedd)
*  Wesley Sneijder (Yr Iseldiroedd)
*  Stefan de Vrij (Yr Iseldiroedd)
*  Georginio Wijnaldum (Yr Iseldiroedd)

'''Gôl i'w rwyd ei hun**

*   Sead Kolašinac (Bosnia a Hertsegofina) (yn erbyn Yr Ariannin)
*   Marcelo (Brasil) (yn erbyn Croatia)
*  John Boye (yn erbyn Portiwgal)
*  Noel Valladares (yn erbyn Ffrainc)
*  Joseph Yobo (yn erbyn Ffrainc)

### Goliau
* Nifer o goliau: **171**
* Cyfartaledd goliau pob gêm: **2.67**
* Sawl hat-tric: **2**
Thomas Müller, Xherdan Shaqiri
* Sgorio dwy gôl mewn un gêm: **14'''
Karim Benzema, Toni Kroos, Mario Mandžukić, Jackson Martínez, Lionel Messi, Ahmed Musa Neymar (2), Robin van Persie, Arjen Robben, James Rodríguez, André Schürrle Luis Suárez, Enner Valencia
* Ciciau o'r smotyn wedi eu dyfarnu: **13**
* Ciciau o'r smotyn wedi eu sgorio: **12**
Xabi Alonso, Karim Benzema, Edinson Cavani, Juan Guillermo Cuadrado, Sofiane Feghouli, Klas-Jan Huntelaar, Mile Jedinak, Thomas Müller, Neymar, Robin Van Persie, James Rodríguez, Georgios Samaras
* Ciciau o'r smotyn wedi eu methu: **1**
Karim Benzema
* Nifer fwyaf o goliau gan dîm: **18**
Yr Almaen,
* Nifer fwyaf o goliau gan unigolyn: **6**
James Rodríguez
* Nifer fwyaf o goliau wedi eu hildio: **14**
Brasil 
* Nifer lleiaf o goliau wedi eu hildio: **2**
Gwlad Belg, Colombia, Costa Rica, Ffrainc
* Nifer fwyaf o goliau mewn un gêm: **8**
Brasil 1-7 Yr Almaen 
* Bwlch buddugoliaeth fwyaf: **6 gôl**
Brasil 1-7 Yr Almaen 
* Nifer fwyaf o lechi glan gan dîm: **3**
Costa Rica, Ffrainc, Yr Almaen, Yr Ariannin

### Cardiau Coch
*  Alex Song (yn erbyn Croatia)
*  Oscar Duarte (yn erbyn Groeg)
*  Ante Rebić (Croatia) (yn erbyn Mecsico)
*  Konstantinos Katsouranis (yn erbyn Japan)
*  Steven Kefour (yn erbyn De Corea)
*  Antonio Valencia (Ecwador) (yn erbyn Ffrainc)
*  Wilson Palacios (yn erbyn Ffrainc)
*  Pepe (yn erbyn Yr Almaen)
*   Maxi Pereira (Wrwgwái) (yn erbyn Costa Rica)
*  Claudio Marchisio (Yr Eidal) (yn erbyn Wrwgwái)

## Arian gwobrwyo
Cadarnhaodd FIFA bod US$576 miliwnar gael yn arian gwobrwyo (gan gynnwys US$70 miliwn ar gael i glybiau sydd â chwaraewyr yn chwarae yn y gystadleuaeth. Roedd pob un o'r 32 o wledydd yn cael US$1.5 miliwn cyn y gystadleuaeth er mwyn paratoi a bydd gweddill yr arian yn cael ei rannu fel y ganlyn:

*US$8 miliwn – I'r timau sy'n methu camu allan o'r grŵp (16 tîm)
*US$9 miliwn – I'r timau sy'n colli yn Rownd yr 16 (8 tîm)
*US$14 miliwn – I'r timau sy'n colli yn Rownd yr Wyth Olaf (4 tîm)
*US$20 miliwn – Pedwerydd safle
*US$22 miliwn – Trydydd safle
*US$25 miliwn – Ail safle
*US$35 miliwn – Enillydd

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
*  

Categori:2014
2014
Categori:Chwaraeon ym Mrasil