Polly Higgins

Bargyfreithiwr o'r Alban, awdur a lobïwr dros yr amgylcheddol oedd **Pauline Helène** **Higgins** FRSGS (4 Gorffennaf 1968 - 21 Ebrill 2019), a alwyd gan ei ffrindiau'n "**Polly**", ac a ddisgrifiwyd yn ei hysgrif goffa yn *The Guardian* fel, "un o'r ffigurau mwyaf ysbrydoledig y mudiad gwyrdd". Gadawodd ei gyrfa fel cyfreithiwr i ganolbwyntio ar eiriolaeth amgylcheddol, a lobïodd Gomisiwn y Gyfraith y Cenhedloedd Unedig yn aflwyddiannus i gydnabod eco-laddiad (Saesneg: *ecocide*) fel trosedd ryngwladol. Ysgrifennodd Higgins dri llyfr, gan gynnwys *Eradicating Ecocide*, a sefydlodd grŵp Gwarchodwyr y Ddaear i godi arian i gefnogi'r achos.

## Bywyd cynnar ac addysg 
Magwyd Higgins yn Blanefield ychydig i'r de o Ffawt Ffin yr Ucheldiroedd wrth droed Bryniau Campsie yn yr Alban. Roedd ei thad yn feteorolegydd yn ystod yr Ail Ryfel Byd a'i mam yn arlunydd. Dylanwadodd ymrwymiad y teulu i faterion hinsawdd a gwyrdd ar ei blynyddoedd cynnar. Yn ystod ei blynyddoedd prifysgol, bu’n cydweithio â Friedensreich Hundertwasser, artist ac ymgyrchydd amgylcheddol o Awstria. Yn ddiweddarach aethant i Fienna, lle dylanwadwyd arni gan y mudiad ecoleg Ewropeaidd. Yn 2013, enillodd Ddoethur Honoris Causa o Ysgol Fusnes Lausanne, y Swistir.

Hyfforddodd yn y gyfraith ym Mhrifysgol City, Llundain ac yna yn Ysgol y Gyfraith Inns of Court yn Llundain; yn 1998, cafodd ei galw i'r Bar (yn Lloegr). Yn 2009, disgrifiwyd Higgins gan gylchgrawn *The Ecologist* fel "un o ddeg meddyliwr gyda gweledigaeth gorau'r byd". Roedd yn safle 35 ar restr 100 o Fenywod Ysbrydoledig Gorau’r Byd 2016 yn y cylchgrawn *Salt*.

## Bywyd personol 
Wedi iddi adael yr Alban, bu Higgins yn byw'n Llundain ac ymsefydlodd yn ddiweddarach ger Stroud, Swydd Gaerloyw. Roedd yn briod ag Ian Lawrie, barnwr a QC.

Ym Mawrth 2019, dywedodd George Monbiot fod Higgins wedi cael diagnosis o ganser terfynol.
* ''Y Ddaear yw Ein Busnes: Newid Rheolau'r Gêm* (2012) ( )
* *Rwy'n Dare i chi fod yn Fawr* (2014) ( )
* *Dare i fod yn wych'' (2020) ( ) (ailgyhoeddi gyda chyflwyniad newydd ac atodiadau)

**Papurau**

* 

## Anrhydedd a chydnabyddiaeth yn nhrefn amser 
Cymdeithas Ddaearyddol Frenhinol yr Alban: - Medal Shackleton, 2018 
Hefyd:

* 1998 - Galwad i'r Bar
* 2009 - Yr Ecolegydd - Un o ddeg meddyliwr gweledigaethol gorau'r byd a "ddangosodd weledigaeth glir ar gyfer byd gwell"
* 2010-11 - Gwobr Llyfr y Bobl - Ffeithiol - Dileu Eco-laddiad gan Polly Higgins
* 2012 - Darlith Goffa Dathlu 50 Mlynedd Rachel Carson 2012 (Llundain a'r Iseldiroedd) - "Dod â'r Cyfnod Ecoladdiad i ben" (Eco-laddiad - y Bumed Trosedd yn Erbyn Heddwch)
* 2013-14 - Cadair Athrawol Arne Naess (anacademaidd) mewn Cyfiawnder Byd-eang a'r Amgylchedd ym Mhrifysgol Oslo, Norwy
* 2016 - Cylchgrawn Salt: - 100 o Fenywod Ysbrydoledig Gorau'r Byd Salt and Diageo, #35 Polly Higgins
* 2017 - Anrhydedd o Ekotopfilm, Slofacia, "Byddai ei chynnig i ymestyn awdurdodaeth y Llys Troseddol Rhyngwladol yn diffinio eco-laddiad fel trosedd ryngwladol ochr yn ochr â hil-laddiad, troseddau rhyfel, troseddau yn erbyn dynoliaeth a throseddau ymosodol."
* 2019 - Ekotopfilm, Slofacia - Gwobr y Rheithgor Rhyngwladol er Cof Polly Higgins

## Cyfeiriadau 
Categori:Genedigaethau 1968
Categori:Marwolaethau 2019
Categori:Cyfiawnder amgylcheddol
Categori:Cyfreithwyr benywaidd yr 20fed ganrif o'r Alban
Categori:Cyfreithwyr benywaidd yr 21ain ganrif o'r Alban
Categori:Cyn-fyfyrwyr Prifysgol Glasgow
Categori:Cyn-fyfyrwyr Prifysgol Aberdeen
Categori:Ymgyrchwyr benywaidd yr 20fed ganrif o'r Alban
Categori:Ymgyrchwyr benywaidd yr 21ain ganrif o'r Alban
Categori:Ymgyrchwyr newid hinsawdd