Labi Siffre

Canwr, cyfansoddwr caneuon a bardd o Loegr yw **Claudius Afolabi** **"Labi**" **Siffre** (  LAB-ee SIF-ree; ganwyd 25 Mehefin 1945).

Rhyddhaodd Siffre chwe albwm rhwng 1970 a 1975 a phedwar rhwng 1988 a 1998. Mae ei gyfansoddiadau'n cynnwys "It Must Be Love", a gyrhaeddodd Rhif 14 ar siart senglau'r DU ym 1971 (ryddhawyd fersiwn o'r gân yn yr 1980au gan y band Madness), a "Crying Laughing Loving Lying". Un o'i ganeuon mwyaf enwog yw "(Something Inside) So Strong" — cân gwrth-apartheid a ysbrydolwyd gan raglen ddogfen deledu – a gyrhaeddodd Rhif 4 ar siart y DU. Enillodd y gân olaf Wobr Ivor Novello i Siffre am y Gân Orau yn Gerddorol ac yn Eiriol gan Academi Brydeinig Cyfansoddwyr Caneuon, Cyfansoddwyr ac Awduron, ac mae wedi cael ei defnyddio mewn ymgyrchoedd Amnesty International.

Mae wedi cyhoeddi traethodau, a'r ddrama lwyfan-a-theledu *Deathwrite* a thair cyfrol o farddoniaeth: *Nigger*, *Blood on the Page*, a *Monument*. Yn 2022, dogfennwyd ei fywyd a'i waith yn y gyfres *Imagine*, o dan y teitl, *Labi Siffre: This Is My Song*.

## Bywyd cynnar ac addysg 
Ganwyd Claudius Afolabi Siffre yn Hammersmith, Llundain ym 1945, y pedwerydd o bum bachgen i fam Brydeinig o dras gwyn Prydeinig ac Affro-Barbadiaidd a thad Prydeinig o Nigeria. Magwyd Siffre yn Bayswater a Hampstead ac fe'i haddysgwyd mewn ysgol ddyddiol annibynnol Gatholig, Ysgol Sant Benedict, yn Ealing, Gorllewin Llundain.

Aeth Siffre ymlaen i astudio cerddoriaeth yn Ysgol Gerdd Eric Gilder yn Wardour Street, Soho, Llundain. Mae Siffre yn diolch i Gilder yn un o'i gerddi gyda'r teitl "education education education".

## Gyrfa 
Ar ôl gadael yr ysgol, gweithiodd Siffre fel gyrrwr tacsi a dosbarthwr nwyddau, cyn penderfynu canolbwyntio ar gerddoriaeth.

Yn y 1960au, chwaraeodd Siffre y gitâr jazz yng nghlwb jazz Annie Ross yn Soho, Llundain, fel rhan o fand tŷ yn cynnwys organ Hammond, gitâr a drymiau.

Rhyddhaodd chwe albwm rhwng 1970 a 1975. Yn gynnar yn y 1970au, daeth tri o'i senglau yn boblogaidd: Y cyntaf oedd "It Must Be Love" (Rhif 14, 1971, a pherfformiodd y gân ar *Top of the Pops* y BBC). Addaswyd y gân yn ddiweddarach gan Madness ac aeth eu fersiwn i Rif 4 yn y siart,. Ymddangosodd Siffre ei hun yn y fideo swyddogol. Cafodd lwyddiant hefyd gyda "Crying Laughing Loving Lying" (Rhif 11, 1972); a "Watch Me" (Rhif 29, 1972).

Ym 1978, cymerodd Siffre ran yn y rowndiau rhagbrofol i gynrychioli'r DU yng Nghystadleuaeth Cân Eurovision. Perfformiodd "Solid Love", a ysgrifennwyd ar y cyd â Tom Shapiro, a ddaeth yn bumed o'r 12 cân i'w hystyried yng nghystadleuaeth . Yn ogystal, cyd-ysgrifennodd y gân "We Got It Bad", a berfformiwyd gan Bob James, a ddaeth yn 10fed.

Dewisodd Siffre adael y byd cerddoriaeth erbyn diwedd y 1970au ond yn 1985 daeth allan o ymddeoliad, pan welodd ffilm deledu o Dde Affrica yn ystod cyfnod Apartheid yn dangos milwr gwyn yn saethu at blant du. Mewn ymateb i hyn ysgrifennodd y gân *(Something Inside) So Strong* (Rhif 4, 1987). Perfformiodd y gân ar *Top of the Pops*, ac aeth ymlaen i ryddhau pedwar albwm arall rhwng 1988 a 1998.

Yn 2023, defnyddiwyd baled Siffre o 1972*, Crying Laughing Loving Lying,* yn nhrac sain *The Holdovers*, ffilm a enwebwyd am Oscar. Dywedwyd fod y gân wedi "cyflwyno Siffre i genhedlaeth newydd." Defnyddiwyd ei gerddoriaeth hefyd yn y 2020au ar nifer o draciau sain rhaglenni teledu a ffilmiau poblogaidd. Mae gan Siffre nifer fawr o ddilynwyr ar y cyfryngau cymdeithasol hefyd.

## Etifeddiaeth 
Cafodd sawl darn o gân Siffre o 1975 "I Got The..." eu samplo mewn caneuon hip hop poblogaidd yn y 1990au, yn fwyaf nodedig yn sengl Eminem o 1999 "My Name Is". O ganlyniad i enwogrwydd newydd y gân, cafodd ei rhyddhau fel sengl yn 2003. Cafodd y trac ei gynnwys hefyd yn y bennod "Bagman" yng ghyfres *Better Call Saul*.

Cafodd trac Siffre o 1972 "My Song", y 10fed trac ar ei albwm *Crying Laughing Loving Lying*, ei samplo gan y rapiwr Kanye West ar y gân "I Wonder" ar ei drydydd albwm *Graduation*.

Ym mis Chwefror 2022, darlledwyd rhaglen ddogfen *Labi Siffre: This Is My Song*, fel rhan o'r gyfres *Imagine* ar y BBC, lle cyflwynodd Alan Yentob ffilm yn dogfennu bywyd a gwaith Siffre.

## Bywyd personol 
Cyfarfu Siffre â'i bartner Peter Lloyd ym mis Gorffennaf 1964 ac roedd y ddau gyda'i gilydd am 48 mlynedd. Aethant i bartneriaeth sifil yn 2005, cyn gynted ag yr oedd hynny'n bosibl yn gyfreithiol yn y DU. Ers 2022, mae Siffre yn byw yn Sbaen. Mae Siffre yn anffyddiwr. a Rhif 33 yn yr Unol Daleithiau ym 1983. Gwnaeth Labi Siffre ymddangosiad cameo yn y fideo swyddogol hefyd.
* Cafodd fersiwn o "(Something Inside) So Strong " ei ryddhau gan y canwr Michael Ball ym 1996, gan gyrraedd Rhif 40 yn y siartiau yn y DU. Gwnaeth Rik Waller fersiwn o'r gân hefyd tra'n gystadleuydd ar *Pop Idol*, gan gyrraedd Rhif 25 yn Siart Senglau'r DU yn 2002.
* Cafodd "I Got The..." ei samplo gan y cynhyrchydd Dr. Dre ar gyfer sengl boblogaidd y rapiwr Eminem ym 1999, "My Name Is" o'r albwm *The Slim Shady LP.* I ddechrau, gwrthododd Siffre ganiatâd i'r ddeuawd ddefnyddio'r sampl, yn seiliedig ar ei wrthwynebiad i gynnwys geiriau homoffobig a gwraig-gasineb yn y gân, ond yn y pen draw cytunodd i adael iddynt ryddhau'r record ar ôl clywed fersiwn lân y gân yn unig.

## Llyfryddiaeth 
### Barddoniaeth 
* *Nigger* (Xavier Books 1993)
* *Blood on the Page* (Xavier Books 1995)
* *Monument* (Xavier Books 1997)

### Dramâu 
* *DeathWrite* (Xavier Books 1997)

### Traethodau 
* *Choosing the Stick They Beat You With* (Penguin 2000)

## Cyfeiriadau 
## Dolenni allanol 
* *Something Inside So Strong*, Soul Music, BBC Radio 4
* *Arthur Ransome*, Great Lives, BBC Radio 4

Categori:Genedigaethau 1945
Categori:Pobl o Hampstead
Categori:Cerddorion o Loegr
Categori:Cantorion o Loegr
Categori:Cyfansoddwyr o Loegr
Categori:Cerddorion LHDT
Categori:Beirdd o Loegr
Categori:Anffyddwyr o Loegr