Gwersyllt

Pentref o faint sylweddol a chymuned ym Mwrdeistref Sirol Wrecsam, Cymru, yw **Gwersyllt**. Saif ychydig i'r gogledd o ddinas Wrecsam, ger y briffordd A541.

Mae gan Gwersyllt orsaf trên ar y lein Wrecsam - Bidston a thair swyddfa bost  (Bradle, Gwersyllt a Brynhyfryd). Yng nghanol y pentref mae Ysgol Gyfun Bryn Alyn. Yn ôl y cyfrifiad 1991 roedd 721 siaradwyr Cymraeg yn y pentref (tri ward) sef rhyw 8% o'r boblogaeth. Mae'r ffigwr wedi codi i 1018 erbyn 2001 bron 11% o'r boblogaeth. Mae'r A541 yn hollti'r pentref ac mae ystâd diwydiannol sylweddol yn y pentref ynghyd ag archfarchnad a chanolfan siopa.  Mae Gorsaf Radio "Marcher" yn y pentref a chanolfan chwaraeon Gwyn Evans ynghlwm wrth Ysgol Bryn Alyn. Ym mis Awst 2012 torrwyd y dywarchen gyntaf ar gyfer Ysgol Gymraeg Gwersyllt.

Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan  ac yn Senedd y DU (San Steffan) gan .

## Hanes 
Roedd nifer o byllau glo yn yr ardal yma. Yn 1896 roedd gan bwll glo Gwersyllt 185 o weithwyr, 167 ohonynt dan y ddaear. Yn yr 20g adeiladwyd llawer o dai cyngor yma. Ers yr wythdegau adeiladwyd stadau preifat ar bob ochr a llenwi'r bylchau rhwng Gwersyllt, Bradle ac mae'r pentref yn cyrraedd Pendine erbyn heddiw.

## Eglwysi
### Eglwys y Drindod Sanctaidd
Mae gan Eglwys Plwyf Gwersyllt, sef Eglwys y Drindod Sanctaidd, ffenestr liw o safon, a mynwent sylweddol. Crewyd Plwyf Gwersyllt yn Nhachwedd 1851, o rannau o Dreflan Gwersyllt (gynt ym mhlwyf Gresfordd) a Stansty (gynt ym mhlwyf Wrecsam). Gosodwyd y maen sylfaen ar 13 Gorffennaf 1850, a chysegrwyd  Eglwys y Drindod ar 25 Gorffennaf 1851.

Ceir ar furiau'r eglwys nifer o wynebau ar ffurf cerfluniau:

Eglwys y Drindod Sanctaidd Holy Trinity Church Gwersyllt Wrexham Cymru Wales 26.JPG
Eglwys y Drindod Sanctaidd Holy Trinity Church Gwersyllt Wrexham Cymru Wales 16.JPG
Eglwys y Drindod Sanctaidd Holy Trinity Church Gwersyllt Wrexham Cymru Wales 17.JPG
Eglwys y Drindod Sanctaidd Holy Trinity Church Gwersyllt Wrexham Cymru Wales 25.JPG

### Eglwys Bresbyteraidd Saesneg
Saif capel *English Congregational* ger yr orsaf.

### Capel yr Annibynnwr
Dymchwelwyd capel Annibynnol Brynhyfryd (*Summerhill*) yn y 70au.

## Ysgolion Gwersyllt
* Ysgol Bryn Alyn. Arwyddair: "Dim heb Ymdrech"  Sefydlwyd ym 1958; bellach mae gan yr ysgol staff o 50 a thua 780 plant 11-16 oed.
* Ysgol Gynradd Gwersyllt: a sefydlwyd yn 2007 drwy uno Ysgol y Gaer a *Gwersyllt County Primary Junior School*.
* Ysgol Gynradd Heulfan: a agorwyd ym Medi 2005 drwy uno Ysgol Bryn Golau ac Ysgol y Drindod. Mae tua 204 o blant llawn amser, 40 yn y meithrinfa a 27 yn 'Y Canol' uned ar gyfer plant ag anableddau.
* Canolfan Cefnogaeth Gwersyllt
* Dodds Lane Student Centre - Gwersyllt
* Ysgol Gymraeg Gwersyllt. Ym mis Awst 2012 torrwyd y dywarchen gyntaf ar gyfer yr ysgol newydd sbon.

## Dolenni allanol
* Ysgolion 
* Ysgol Heulfan 
* Eglwys Gwersyllt
* Eglwys Gwersyllt 
* Ysgol Gymraeg Gwersyllt http://wrecsamplaid.blogspot.co.uk/2012/08/torrir-dywarchen-ysgol-gymraeg-gwersyllt.html

## Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:

## Cyfeiriadau
Categori:Cymunedau Wrecsam

Categori:Pentrefi Wrecsam
Categori:Llefydd o fewn Etholaeth Wrecsam (y DU)