Gareth Thomas (actor)

:*Gweler hefyd y tudalen gwahaniaethu Gareth Thomas*.

Actor o Gymru oedd **Gareth Thomas** (12 Chwefror 1945 – 13 Ebrill 2016). Roedd yn fwyaf adnabyddus am ei ran yn chwarae Roj Blake yng nghyfres deledu gwyddonias ''Blake's 7* ar y BBC, ond ymddangosodd mewn nifer o ffilmiau a rhaglenni teledu, yn cynnwys Shem yng nghyfres wyddonias ITV, *Star Maidens* ac fel Adam Brake yng nghyfres ffantasi *Children of the Stones''.

## Cefndir 
Magwyd Thomas yn Aberystwyth.
Hyfforddwyd Thomas yn RADA a daeth yn Aelod Cyswllt. Fe'i henwebwyd ddwywaith am BAFTA am ei berfformiad yn ''Stocker's Copper* (BBC Play for Today) (1972) a *Morgan's Boy'' (1984).

Mae peth o'i waith teledu arall yn cynnwys *The Avengers*, *Coronation Street*, *Z-Cars*, *Special Branch*, ''Sutherland's Law*, *Public Eye*, *Who Pays the Ferryman?*, *Bergerac*, *By the Sword Divided*, *The Citadel*, *Knights of God*, *Boon*, *London's Burning*, *Casualty*, *Taggart*, *Heartbeat*, *Sherlock Holmes*, *How Green Was My Valley*, *Torchwood* a *Midsomer Murders*.

Ymddangosodd Thomas mewn nifer o gynyrchiadau ar lwyfan. Mae perfformiadau nodedig yn cynnwys cynyrchiadau RSC o *Twelfth Night*, *Othello* ac *Anna Christie*; cynyrchiadau English Shakespeare Company o *Henry IV, Part 1* a *Part 2* a *Henry V*; a *King Lear*, *Educating Rita*, *Cat on a Hot Tin Roof*, *The Crucible*, *Equus* a *Déjà Vu*. Yn 2010 cafodd glod am ei berfformiad fel Ephraim Cabot yn Desire Under the Elms yn theatr y New Vic. Yn 2000 roedd yn destun cyntaf y gyfres cyfweliad/drama ar gryno ddisg *The Actor Speaks'' gan MJTV. Mewn un o'r cyfweliadau mae'n sôn am ei gymeriad Blake yn ''Blake's 7*.

Rhwng 1999 a 2005 cymerodd Thomas ran mewn 12 allan o 14 pennod o gomedi gwyddonias wreiddiol MJTV gyhoeddwyd ar CD sain. Yn y gyfres *Soldiers of Love'', roedd yn chwarae'r cyflwynydd teledu camp Gymreig Hywel Hammond a dihiryn y darn Aaron Arkenstein.

Yn 2001 fe ymddangosodd yn *Storm Warning*, drama sain wedi ei seilio ar *Doctor Who* a gynhyrchwyd gan Big Finish Productions. Roedd hefyd yn chwarae rhan Kalendorf yng nghynhyrchiad Big Finish Productions o gyfres *Dalek Empire*. Yn 2006 fe ymddangosodd fel seren gwadd yng nghyfres *Torchwood*, ym mhennod "Ghost Machine". Yn 2012, dychwelodd i ran "Roj Blake" yng nghynhyrchiad Big Finish Productions o ''Blake's 7: The Liberator Chronicles'', cyfres o ddarlleniadau dramatig sy'n cymryd lle yn ystod Cyfres Un cyn marwolaeth Oleg Gan. Roedd Thomas hefyd yn serennu fel "Blake" yn *Counterfeit* gan Peter Anghelides a *False Positive* gan Eddie Robson. Yn 2013 fe ymddangosodd fel Brother Cadfael yn addasiad cwmni theatr Middle Ground o *The Virgin in the Ice* gan Ellis Peters.

## Bywyd personol 
Ar ôl sawl blwyddyn yn byw yn ardal Gororau'r Alban, symudodd Thomas i Surrey yn 2009. Bu farw ar 13 Ebrill 2016 o fethiant y galon, yn 71 oed.  

## Ffilmyddiaeth 
* 1965 *Romeo and Juliet* (Ffilm Deledu) (Benvolio)
* 1967 *Quatermass and the Pit* (Gweithiwr) 
* 1967 *The Avengers* - *Murdersville* (Llofrudd)
* 1969 *The Wednesday Play* - *The Apprentices (Porthor) *
* 1969-1970 ''Parkin's Patch* (Ron Radley) (21 pennod) 
* 1971 *Coronation Street* (Mel Ryan)
* 1971, 1972 *Z-Cars* (2 bennod)
* 1971, 1972 *Public Eye* (2 bennod)
* 1972 *Man at the Top* - *You Will Never Understand Women * (Dave Croxley)
* 1972 *No Exit* (Matthew)
* 1972 *The Ragman's Daughter* (Tom)
* 1972 *Harriet's Back in Town* (Gyrrwr) (4 pennod)
* 1973 *Sutherland's Law* (Alec Duthie) (8 pennod)
* 1973 *Blue Movie Blackmail* (Ditectif mewn Cot fawr)
* 1974 *Juggernaut* (Liverpool Joiner)
* 1974 *David Copperfield* (Cyfres deledu fer) (Mr. Murdstone) (2 bennod)
* 1975 *Edward the Seventh* (Lord Charles Beresford) (2 bennod)
* 1975-1976 *How Green Was My Valley* (Rev. Mr. Gruffydd) (6 pennod)
* 1976 *Jackanory* (Narrator) (5 pennod)
* 1976 *Star Maidens* (Shem) (8 pennod)
* 1977 *Children of the Stones* (Adam Brake) (7 pennod)
* 1977 *Who Pays the Ferryman?* (Tony Viglis)
* 1978-1981 *Blake's 7* (Roj Blake) (28 pennod)
* 1980 *Hammer House of Horror* – *Visitor from the Grave* (Cwnstabl) 
* 1981 *Peter and Paul* (Julius) 
* 1982 *The Bell* (James Tayper) (4 pennod)
* 1983 *Bergerac* (Towers)
* 1983 *The Citadel* (Philip Denny) (6 pennod)
* 1984 *The Adventures of Sherlock Holmes* (Joseph Harrison)
* 1984 *Strangers and Brothers* (Arthur Mounteney) (2 bennod)
* 1984 *Morgan's Boy* (Morgan Thomas) (8 pennod)
* 1985 *By the Sword Divided* (Major General Horton) (3 pennod)
* 1985 *Dramarama* (Long John Silver)
* 1987 *Knights of God* (Owen Edwards) (10 pennod)
* 1988 *Tales of the Unexpected* – *The Colonel's Lady* (Telfer)
* 1989 *After the War* (Guy Falcon) (2 bennod)
* 1989-1992 *London's Burning* (Bulstrode) (7 pennod)
* 1989 *Boon* (Bill Stone)
* 1989 *Chelworth* (Peter Thornton) (4 pennod)
* 1990 *Emlyn's Moon* (Mr. Llewelyn) (5 pennod)
* 1991 *We Are Seven* (Big Bill Caradog)
* 1991 *The Chestnut Soldier* (Idris Llewelyn) (4 pennod)
* 1992 *Maigret* (Gautier)
* 1993 *Sparrow* (Corrado)
* 1994 *Medics* 
* 1995 *Crown Prosecutor* (Harry Thomsen) (2 bennod)
* 1995,2002 *Casualty* (2 bennod)
* 1996 *The Witch's Daughter* (Ffilm Deledu) (Dan Mackay) 
* 1998 *Merlin: The Quest Begins* (Blaze)
* 1998 *The Creatives* (Policeman)
* 1998 *Animal Ark* (Mr. Matthews)
* 1998-2004 *Heartbeat* (Nathaniel Clegghorn) (6 pennod)
* 2000 *Randall and Hopkirk* (Dickie Bechard)
* 2000 *The Strangerers* (Sarjant Heddlu)
* 2001 *Baddiel's Syndrome* (3 pennod)
* 2001 *Doctors* (Les Simms)
* 2002 *Shipman* (Rev Denis Thomas)
* 2004 *Taggart* (Lord Falkland)
* 2005-2008 *Distant Shores* (Charles McCallister) (11 pennod)
* 2006 *Torchwood* – *Ghost Machine* (Ed Morgan)
* 2007 *Midsomer Murders* (Huw Mostyn)
* 2008 *M.I. High* (Patrick Houston)
* 2009 *Personal Affairs* (Leo Hartmann)
* 2010 *Made in Romania* (Gary Devane)
* 2011 *Holby City'' (Gareth Harper)

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol 
*  ar wefan yr Internet Movie Database
* Hermit.org: Biography and role listing

Categori:Genedigaethau 1945
Categori:Marwolaethau 2016
Categori:Actorion teledu o Gymru