Caeau Pontcanna a Chaeau Llandaf

Mae **Caeau Pontcanna a Chaeau Llandaf** yn ddau fan gwyrdd trefol sy'n ffinio â'i gilydd yng Nghaerdydd, yn gorchuddio 157 erw (64 ha) a 70 erw (28 ha) yn y drefn honno. Fe'u lleolir ar lannau gorllewinol yr Afon Taf ac i'r dwyrain o Landaf ac i'r gogledd-ddwyrain o Bontcanna. Mae'r ddau barc yn eiddo i Gyngor Caerdydd ac yn cael eu rheoli gan ei adran Barciau. Mae'r parciau gan fwyaf ar dir gwastad gan eu bod yn rhan o orlifdir Afon Taf, er bod y tir yn codi ar ymyl gorllewinol Caeau Llandaf.

## Hanes
Prynwyd Caeau Llandaf i Gyngor Caerdydd oddi wrth y teulu Thompson oedd yn berchen felin ym 1898. Mae'r parc wedi'i leoli ar lwybr hanesyddol bwysig rhwng canol y ddinas a Llandaf.

Cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol 2008 ar Gaeau Llandaf, canlyniad hynny oedd yn dal yn broblem ym mis Ebrill 2010 ar ôl i ran o’r caeau barhau’n llawn dwr. Ers hynny mae Cyngor Caerdydd wedi cyhoeddi cynlluniau ailddatblygu gwerth £400,000 ar gyfer y lleiniau â draeniau o dan ddaear.

Ym mis Gorffennaf 2010 gwrthododd Cyngor Caerdydd gais am faes parcio y tu allan i Athrofa Prifysgol Cymru, Caerdydd (a elwir yn Brifysgol Metropolitan Caerdydd bellach), gan nodi y byddai’n niweidio cymeriad a golwg Ardal Gadwraeth Llandaf, yn arwain at golli mannau agored yn y ddinas, ac yn gwaethygu tagfeydd traffig ar Western Avenue.

Cynhalwyd gŵyl fawr Gymraeg Tafwyl ar Gaeau Llandaf yn 2017 gan nad oedd y lleoliad blaenorol, gerddi Castell Caerdydd ar gael oherwydd cynnal Cynghrair y Pencampwyr UEFA. Mynychodd 38,000 o bobl yr ŵyl 9 diwrnod (oedd yn cynnwys digwyddiadau y tu allan i'r Caeau) o'u cymharu â 36,000 y flwyddyn flaenorol.

## Tirwedd
bawd|250px|Gatiau ar fynedfa ogleddol Caeau Pontcanna (2010)

Mae'r ddau parcwedi'u gwahanu ar yr ochr ddwyreiniol gan wal gerrig gyda choed masarn ar y naill ochr a'r llall. Mae'r ardal wedi'i phlannu â choed collddail o bob ochr i'r llwybrau cerdded. Ar hyd yr ochr ddwyreiniol, wrth ymyl y wal, mae amrywiaeth o gyfleusterau hamdden, gan gynnwys maes chwarae i blant, lawnt fowlio a chyrtiau tenis. Yn y pen gogleddol roedd pwll nofio awyr agored. Mae nodweddion a gofnodwyd yn y 1920au, megis ffynnon, pwll, creigwaith a phant rhedyn, i gyd wedi diflannu.

Mae'r parc yn cynnwys cymysgedd o laswelltir wedi'i dorri'n helaeth ac ardaloedd coetir sy'n gartref i fywyd gwyllt. Mae'r parc wedi'i leoli yn nyffryn Afon Taf. Mae coed aeddfed yn gyffredin ledled y parc, fel y castanwydd (*Aesculus*) a choed phalmwydden (*Tilia*).

Mae'r parc yn ardal o laswellt wedi'i dorri a groesir gan rwydwaith o lwybrau tarmac, wedi'u ffinio gan ffyrdd ar bob ochr ond i'r dwyrain, lle ceir y rhan fwyaf o gyfleusterau hamdden.

Caeawyd y pwll nofio yn 1994 am nad oedd yn talu ffordd. Dymchwelwyd y safle yn 1998. Defnyddiwyd lluniau o'r pwll nofio a'i drysau amryliw fel clawr eiconig record hir Geraint Jarman a'r Cynganeddwyr, ''Diwrnod i'r Brenin'' (1981).

## Oriel

File:Llandaff Fields & Pontcanna Fields.png|Map yn dangos Caeau Llandaf (chwith) a Chaeau Pontcanna (de)
File:Llandaff Fields Cafe Castan Public Conveniences.jpg|'Cafe Castan' ar fynedfa ddeheuol Caeau Llandaf oddi ar Heol y Gadeirlan
File:Cricket near Llandaff - geograph.org.uk - 1923766.jpg|Gêm griced ar ochr ogleddol Caeau Llandaf gyda thŵr Cadeirlan Llandaf yn y cefndir
File:NE along a tree-lined path through Pontcanna Fields, Cardiff - geograph.org.uk - 4452587.jpg|Llwybr drwy Caeau Pontcanna yn arwain i'r gogledd ddwyrain (2014)
File:Pontcanna Fields changing rooms and car park, Cardiff - geograph.org.uk - 4452649.jpg|Parcfa a Ystafelloedd Newid Caeau Pontcanna

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
* Caeau Pontcanna a Chaeau Llandaf Gwefan Coflein Cofnod Henebion Cenedlaethol Cymru
* Flog ar Barc Thompson Sianel Youtube Daily Vlogs UK, 2022
* Caeau Llandaf Gwefan Cyngor Caerdydd

Categori:Parciau Caerdydd
Categori:Treganna
Categori:Pontcanna