1 Tachwedd

**1 Tachwedd** yw'r tri-chant a phumed (305ed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (306ed mewn blynyddoedd naid). Erys 60 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
[bawd|150px|dde|Baner [Antigwa a Barbiwda]]
* 1455 - Priodas Edmwnd Tudur, Iarll Richmond, ac Arglwyddes Margaret Beaufort
* 1755 - Daeargryn Lisbon.
* 1894 - Niclas II yn dod yn tsar Rwsia.
* 1952 - Y bom hydrogen yn cael ei ffrwydro gan Unol Daleithiau America, am y tro cyntaf erioed, ar gylchynys Eniwetok yn y Môr Tawel.
* 1956 - Andhra Pradesh, Mysore (Karnataka presennol) a Kerala yn dod yn daleithiau India.
* 1981 - Annibyniaeth Antigwa a Barbiwda.
* 1982 - Dechreuodd sianel deledu S4C ddarlledu.
* 1993 - Daeth Cytundeb Maastricht i rym dros Yr Undeb Ewropeaidd.
* 2000 - Sefydlu Chhattisgarh fel talaith ddiweddaraf India.

## Genedigaethau
[bawd|130px|dde|[Leopold III, Dug Awstria]]
bawd|130px|dde|Victoria de los Angeles
[bawd|130px|dde|[Tim Cook]]
[bawd|130px|dde|[Mark Hughes]]
* 1339 - Rudolf IV, Dug Awstria (m. 1365)
* 1351 - Leopold III, Dug Awstria (m. 1386)
* 1757 - Antonio Canova, cerflunydd (m. 1822)
* 1762 - Spencer Perceval, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig (m. 1812)
* 1778 - Gustav IV Adolf, brenin Sweden (m. 1837)
* 1779 - Maria Margaretha van Os, arlunydd (m. 1862)
* 1801
**Vincenzo Bellini, cyfansoddwr (m. 1835)
**John Lloyd Davies, gwleidydd (m. 1860)
* 1810 - David Jones, bancwr a gwleidydd (m. 1869)
* 1871 - Stephen Crane, awdur (m. 1900)
* 1880 - Alfred Wegener, geologydd ac meteorologydd (m. 1930)
* 1882 - Syr Hilary Jenkinson, archifydd (m. 1961)
* 1887 - L. S. Lowry, arlunydd (m. 1976)
* 1895 - David Jones, bardd ac arlunydd (m. 1974)
* 1896 - Edmund Blunden, bardd (m. 1974)
* 1900 - Eiluned Lewis, nofelydd, bardd a newyddiadurwraig (m. 1979)
* 1909 - Kenneth H. Jackson, ysgolhaig (m. 1991)
* 1921
**Ilse Aichinger, awdures (m. 2016) 
**Helga Michie, arlunydd (m. 2018)
* 1923 - Victoria de los Ángeles, cantores (m. 2005)
* 1928 - Rita Letendre, arlunydd (m. 2021)
* 1934 - William Mathias, cyfansoddwr (m. 1992)
* 1935
**Edward Said, damcaniaethwr llenyddol (m. 2003)
**Gary Player, golffiwr
**Maria Velez, arlunydd (m. 2017)
* 1938 - Delwyn Williams, gwleidydd
* 1941 - Nigel Dempster, newyddiadurwr (m. 2007)
* 1942 - Marcia Wallace, actores (m. 2013)
* 1954 - Judy Marks, awdures
* 1957 - Philippa Perry, seicotherapydd
* 1960 - Tim Cook, dyn busnes
* 1962 - Anthony Kiedis, canwr
* 1963 
**Mark Hughes, pêl-droediwr
**Katja Riemann, awdures
* 1966 - Jeremy Hunt, gwleidydd
* 1972 - Toni Collette, actores
* 1973 - Aishwarya Rai, actores
* 1988 - Katie Curtis, seiclwr

## Marwolaethau
[bawd|140px|dde|[Siarl II, brenin Sbaen]]
[bawd|140px|dde|[Mamie Eisenhower]]
* 1399 - Siôn IV, Dug Llydaw, tua 60
* 1700 - Siarl II, brenin Sbaen, 38
* 1818 - Marie-Gabrielle Capet, arlunydd, 57
* 1894 - Alexander III, tsar Rwsia, 49
* 1903 - Theodor Mommsen, hanesydd, 85
* 1920 - Kevin Barry, cenedlaetholwr Gwyddelig, 18
* 1921 - John Williams, pregethwr, 66
* 1955 - Goronwy Moelwyn Hughes, gwleidydd, 58
* 1958 - Maria Jarema, arlunydd, 49
* 1971 - Jeanne Coppel, arlunydd, 75
* 1972 - Ezra Pound, bardd, 87
* 1979 - Mamie Eisenhower, Prif Foneddiges yr Unol Daleithiau, 82
* 1985 - Phil Silvers, digrifwr ac actor, 74
* 1987 - Hilde Hamann, arlunydd, 89
* 1990 - Jack Petersen, paffiwr, 79
* 1993 - Severo Ochoa, meddyg, 88
* 2003 - Daishiro Yoshimura, pêl-droediwr, 56
* 2006 - William Styron, nofelydd, 81
* 2007 - Paul Woods chwaraewr rygbi, 57
* 2014
**Joel Barnett, gwleidydd, 91
**Wayne Static, cerddor, 48
* 2019
**Rina Lazo, arlunydd, 96
**Daniel Mullins, Esgob Menevia, 90
**Paul Turner, cyfarwyddwr ffilmiau, 73

## Gwyliau a chadwraethau
bawd|150px|dde|Gwyl yr Hollsaint
* Dydd Gŵyl Cadfan
* Gwyl yr Hollsaint
* Samhain
* *World Vegan Day* (Diwrnod Figan y Byd)
* Diwrnod annibyniaeth (Antigwa a Barbiwda)
* Diwrnod genedlaethol (Algeria)
* Diwrnod Karnataka
* Diwrnod Kerala

1101
Tachwedd, 01