Grand Theft Auto

Mae ***Grand Theft Auto*** (***GTA***) yn gyfres o gemau antur arwaith fideo a grëwyd gan David Jones a Mike Dailly yn wreiddiol. Dyfeisiwyd teitlau ddiweddarach yn y gyfres gan y brodyr Dan a Sam Houser gyda Leslie Benzies ac Aaron Garbut. Datblygwyd y gyfres gan gwmni Rockstar North (DMA Design cynt), ac yn cael ei gyhoeddi gan eu chwaer gwmni Rockstar Games. Mae enw'r gyfres yn cyfeirio at y term a ddefnyddir yn yr Unol Daleithiau ar gyfer y trosedd o ladrata cerbydau modur.
Mae'r rhan fwyaf o'r gemau yn y gyfres wedi eu gosod mewn lleoliadau ffuglennol, fel arfer, yn *Liberty City*, *Vice City* neu *San Andreas*, sydd wedi eu seilio ar Ddinas Efrog Newydd, Miami a thalaith California. Mae'r gêm gyntaf wedi ei leoli mewn tair dinas ffuglennol ond mae'r teitlau olynol yn tueddu defnyddio un lleoliad. Mae'r tasgau'r gemau yn llinynnol, lle fo cwblhau un dasg yn agor y nesaf. Mae'n bosib cael nifer o linynnau ar agor ar yr un pryd, gan fod rhai llinynnau'n gofyn i chwaraewyr aros am gyfarwyddiadau neu ddigwyddiadau pellach cyn symud ymlaen i'r dasg nesaf. Y tu allan i linynnau'r gêm, gall chwaraewyr crwydro'n rhydd trwy fyd y gêm. Wrth grwydro gall y chwaraewr cyflawni tasgau ochr, dewisol, sydd ddim yn rhan o brif lif y gêm. Mae'r gyfres yn canolbwyntio ar lawer o wahanol gymeriadau sydd yn ceisio codi drwy rengoedd yr isfyd troseddol, er bod eu cymhellion i wneud hynny, yn amrywio ym mhob gêm. Mae gwrth arwyr y gemau fel arfer yn gymeriadau sydd wedi bradychu'r prif gymeriad neu ei sefydliad, neu gymeriadau sy'n cael yr effaith fwyaf i atal y prif gymeriad rhag symud ymlaen. Mae nifer o enwogion o'r byd actio a channu wedi lleisio cymeriadau, gan gynnwys Ray Liotta, Burt Reynolds, Dennis Hopper, Samuel L. Jackson, James Woods, Debbie Harry, Phil Collins, Axl Rose a Peter Fonda.
Cwmni datblygu gemau fideo o'r Alban *DMA Design* dechreuodd y gyfres ym 1997. Erbyn 2018 roedd gan y gyfres un ar ddeg gêm unigol a phedwar pecyn ehangu. Mae'r drydedd gêm gronolegol yn y gyfres, *Grand Theft Auto III*, yn cael ei ystyried yn deitl carreg filltir, gan ei fod yn dod â'r gyfres i leoliad 3D gan greu profiad chware llawer mwy realistig. 
Mae'r gyfres wedi derbyn clod mawr ac wedi cael llwyddiant masnachol. Cyhoeddwyd mwy na 250 miliwn o unedau, gan ei roi yn y bedwerydd safle o ran gwerthiant masnachfraint gêm fideo y tu ôl i gemau *Mario* a *Pokémon* cwmni Nintendo  a *Tetris*.  Yn 2006, ymddangosodd *Grand Theaft Auto* mewn rhestr o eiconau dylunio Prydain yn y *Great British Design Quest* a drefnwyd gan y BBC a'r Amgueddfa Ddylunio. Yn 2013, rhoddodd *Y Telegraph* *Grand Theaft Auto* ymhlith allforion mwyaf llwyddiannus Prydain . Fodd Bynnag, mae'r gyfres hefyd wedi bod yn ddadleuol am ei gynnwys a themâu oedolyn a'i natur dreisgar.
## Teitlau 
### Y Brif gyfres
Mae cyfres Grand Theft Auto yn cael ei rannu i'r hyn a elwir yn *fydysawdau*, wedi eu henwi ar ôl y safon y graffig a defnyddir i'w dylunio. Mae'r gêm wreiddiol *Grand Theft Auto* ei estyniadau a'i olynydd yn perthyn i'r bydysawd 2d. Mae *Grand Theft Auto III* a'i olynwyr yn perthyn i'r Bydysawd 3D. Mae *Grand Theft Auto IV*, ei estyniadau a *Grand Theft Auto V* yn perthyn i'r bydysawd HD. Mae pob bydysawd yn cael ei hystyried fel cyfres ar wahân gyda dim ond brandiau, enwau lleoedd a chymeriadau cefndir yn cael eu rhannu rhyngddynt
Ymddangosodd tair rhan o'r brif gyfres ar PlayStation 2 hefyd cyn cael eu hail-ryddhau ar lwyfanau eraill. Cafwyd cytundeb rhwng cwmni Take-Two Interactive a chwmni Sony i ryddhau'r gemau ar gyfer PlayStation 2 am gyfnod cyn eu rhyddhau i Microsoft Windows a'r Xbox.
Yn 2001 cyhoeddiwyd *Grand Theft Auto III* gan symud at y defnydd o raffeg gyfrifiadurol tri-dimensiwn (3D) Cyhoeddwyd *GTA Vice City* yn 2002, yr un gyntaf yn y gyfres i gael arwr a oedd yn llefaru; gan ddefnyddio llais yr actor Ray Liotta ar ei gyfer. Cyflwynodd *GTA San Andreas*, a ryddhawyd yn 2004, wahanol elfennau newydd, gan gynnwys addasu cymeriad a map mawr yn cwmpasu tair dinas a'r ardal wledig gyfagos.
Cyhoeddwyd dau brif ran o'r gyfres ar gyfer PlayStation 3 a Xbox 360 ar yr un pryd. Canolbwyntiodd teitl 2008, *Grand Theft Auto IV* ar realiti a manylder, gan ddileu nodweddion nodweddu amrywiol, ond yn ychwanegu'r gallu i chware gydag eraill ar-lein. Roedd *Grand Theft Auto V*, a gyhoeddwyd yn 2013, yn cynnwys tri chymeriad chwaraeadwy yn lle'r un arferol. Fe'i rhyddhawyd i lwyddiant ariannol enfawr, gan dorri recordiau lluosog. Fe'i hail-ryddhawyd gyda nifer o welliannau yn 2014 ar gyfer PlayStation 4 a Xbox One, ac yn 2015 ar gyfer Microsoft Windows.
### Gemau eraill
Mae Grand Theft Auto wedi cynhyrchu nifer o gemau ychwanegol a phecynnau ehangu yn ogystal â gemau'r brif gyfres. Yn 1999, cafodd y gêm wreiddiol ddau becyn ehangu: *Grand Theft Auto: London 1969* a *Grand Theft Auto: London 1961*. Yn 2009, rhyddhawyd *The Lost and Damned* a *The Ballad of Gay Tony* ar gyfer y Xbox 360 fel pecynnau ehangu i *Grand Theft Auto IV*; cynhyrchodd "cytundeb strategol" rhwng Rockstar a Microsoft gwaharddiad amserol cyn eu rhyddhau i blatfformau eraill. Fe'u rhyddhawyd yn ddiweddarach ar Xbox 360, PlayStation 3 a Microsoft Windows fel rhan o gasgliad, o'r enw *Grand Theft Auto: Episodes from Liberty City.
Mae nifer o deitlau yn y gyfres wedi eu haddasu ar gyfer eu chware ar declynau symudol megis tabled neu ffôn. Rhyddhawyd *Chinatown Wars* ar gyfer iOS yn 2010 ac ar gyfer Android a Fire OS yn 2014. Ar gyfer eu degfed pen-blwydd, cafodd *Grand Theft Auto III* ac *Vice City* eu hail-gyhoeddi ar gyfer iOS ac Android yn 2011 a 2012. Yn 2013, cafodd *San Andreas'' ei gludo i iOS, Android, Windows Phone ac RT; ail-ryddhawyd y gemau symudol ar gyfer Xbox 360 yn 2014, blwyddyn degfed pen-blwydd y gêm, a'r flwyddyn ganlynol ar gyfer PlayStation 3. [28] Yn 2015, cafodd *Liberty City Stories* ei addasu ar gyfer OS, Android a Fire OS.
## Cyfryngau cysylltiedig 
Mae cyfres GTA wedi cael ei hehangu i mewn i wahanol fformatau eraill. Cyhoeddwyd *Jacked: The Outlaw Story of Grand Theft Auto* llyfr a ysgrifennwyd gan David Kushner sy'n croniclo datblygiad y gyfres, yn 2012.
Ym mis Mawrth 2015, cyhoeddodd BBC Two eu bod am ddarlledu *The Gamechangers*, dociwddrama 90 munud yn seiliedig ar greu *Grand Theft Auto*. Cafodd y rhaglen ei gyfarwyddo gan Owen Harris a'i hysgrifennu gan James Wood. Roedd yn serenu Daniel Radcliffe fel pennaeth Rockstar, Sam Houser a Bill Paxton fel Jack Thompson y twrnai cafodd ei wahardd wedi sawl cais i erlyn cwmnïau gan honni bod gemau GTA wedi achosi i bobl llofruddio o ganlyniad i chware'r gemau. Ym mis Mai 2015, cyflwynodd Rockstar achos cyfraith yn erbyn y BBC am dorri eu nod masnach, gan ddweud nad oedd ganddynt unrhyw gysylltiad â datblygiad y ffilm a'u bod wedi ceisio cysylltu â'r BBC i ddatrys y mater yn aflwyddiannus. Darlledwyd y rhaglen am y tro cyntaf ar 15 Medi
2015.
Yn 2006, cyhoeddodd cwmni *McFarland & Company* y llyfr *The Meaning and Culture of Grand Theft Auto*. Wedi'i lunio gan Nate Garrelts, mae'r llyfr 264 tudalen yn gasgliad o draethodau ynglŷn â chyfres Grand Theft Auto, i gynorthwyo cynulleidfaoedd i ddeall y gemau yn well ac i wneud pwynt ynglŷn â diwydrwydd dyladwy beirniadaeth gêm. Rhennir y llyfr yn ddwy ran: mae'r rhan gyntaf yn trafod y dadleuon sy'n ymwneud â'r gyfres, tra bod yr ail hanner yn edrych yn ddamcaniaethol ar y gemau.
## Derbyniad
Ers rhyddhau *Grand Theft Auto III* yn 2001, mae cyfres *Grand Theft Auto* wedi bod yn llwyddiant mawr, yn feirniadol ac yn ariannol. Mae wedi cynhyrchu adolygiadau a sgoriau perffaith neu bron yn berffaith ar bron pob un o'r gemau. Erbyn mis Medi 2013 roedd y gyfres wedi gwerthu dros 150 miliwn o gopïau ledled y byd, ac erbyn Awst 2015, cafodd *Grand Theft Auto* gwerthiant o dros 220 miliwn o unedau ledled y byd. Yn ystod ei wythnos gyntaf, gwerthodd Grand Theft Auto IV oddeutu 6 miliwn o gopïau ledled y byd gan ennill dros $500 miliwn.
Yn 2006, dyfarnwyd Grand Theft Auto yn un o ddyluniadau mwyaf Prydain yn y *Great Design Design Quest* a drefnwyd gan y BBC a'r Amgueddfa Ddylunio. Ymddangosodd y gêm mewn rhestr o eiconau dylunio Prydain a oedd yn cynnwys Concorde, Jaguar E-Type, Aston Martin DB5, Mini, y we Fyd-Eang, Tomb Raider, y blwch ffôn K2, Map Tiwb Llundain, bws Routemaster a'r Supermarine Spitfire
Mae'r gyfres wedi torri nifer o recordiau; dyfarnodd Guinness World Records 10 record y byd i'r gyfres yn 2008. Mae'r recordiau yn cynnwys y nifer fwyaf o Sêr Gwesteiol mewn Cyfres Gêm Fideo, Y Nifer Fwyaf o Artistiaid Llais mewn Gêm Fideo (*Grand Theft Auto: San Andreas*), Y Trac Sain Fwyaf Mewn Gêm Fideo (*Grand Theft Auto: San Andreas*) yn ogystal â'r Lansiad Adloniant mwyaf Llwyddiannus Holl Amser (*Grand Theft Auto V*). Bu Guinness World Records hefyd yn rancio *Grand Theft Auto* yn y drydydd safle ar eu rhestr o'r 50 gêm consol erioed yn seiliedig ar ei effaith gychwynnol a'i etifeddiaeth barhaol. Rhestrir *Grand Theft Auto: San Andreas* fel y gêm fwyaf llwyddiannus ar PlayStation 2.
### Gwerthiant
## Cyfeiriadau 
Categori:Gemau fideo
Categori:Grand Theft Auto