open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rhwng Rhyfeloedd

Nofel Gymraeg gan E. Morgan Humphreys yw ***Rhwng Rhyfeloedd*** (teitl llawn: ''Rhwng Rhyfeloedd [:] Stori am y ganrif o'r blaen''). Fe'i cyhoeddwyd fel llyfr yn 1924 gan Y Cwmni Cyhoeddi Addysgol ond ymddangosodd cyn hynny fesul pennod yn y cylchgrawn *Cymru* yn ystod 1916.

Stori antur gyffrous i blant hŷn yw'r nofel, sydd wedi'i lleoli yng ngogledd-orllewin Cymru yn y flwyddyn 1816, sef cyfnod Rhyfeloedd Napoleon.

## Cyfeiriadau 
Categori:E. Morgan Humphreys
Categori:Llyfrau Cymreig 1924
Categori:Nofelau 1924
Categori:Nofelau Cymraeg
Categori:Nofelau plant
Ceulan y Llyn Du

Nofel Gymraeg gan E. Morgan Humphreys yw ***Ceulan y Llyn Du*** (teitl llawn: *Ceulan y Llyn Du [:] Stori ddirgelwch*). Fe'i cyhoeddwyd yn 1944 yn y gyfres Llyfrau Pawb.

Stori dditectif i blant hŷn ond sy'n addas i oedolion hefyd yw'r nofel hon. Fel yn y nofel gynharach *Dirgelwch Gallt y Ffrwd* (1938), mae'n stori am griw o ladron gemau mewn lle tawel diarffordd. Mae'r "gweilch" hyn yn cael eu rhwystro a'u dal yn y diwedd gan yr Inspector John Aubrey, prif gymeriad *Dirgelwch Gallt y Ffrwd* ac sy'n ymddangos hefyd mewn nofel dditectif ddiweddarach, sef *Llofrudd yn y Chwarel* (1951).

## Cyfeiriadau 
Categori:E. Morgan Humphreys
Categori:Llyfrau Cymreig 1944
Categori:Nofelau 1944
Categori:Nofelau ditectif Cymraeg
Categori:Nofelau plant
Porth Dafarch

Bae ar arfordir orllewinol Ynys Gybi yw **Porth Dafarch**, lle ceir traeth tywodlyd sy'n denu ymwelwyr. Fe'i lleolir ger Trearddur. Mae Llwybr Arfordirol Ynys Môn, sy'n rhan o Lwybr Arfordir Cymru, yn rhedeg trwy Borth Dafarch. Mae arfordir Porth Dafarch yn eiddo'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol.

250px|bawd|dim|Porth Dafarch; Mai 2021

Categori:Baeau Cymru
Categori:Arfordir Ynys Môn
Categori:Eiddo'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol yng Nghymru
Categori:Traethau Cymru
Categori:Trearddur
Llofrudd yn y Chwarel

Nofel Gymraeg gan E. Morgan Humphreys yw ***Llofrudd yn y Chwarel*** (teitl llawn: *Llofrudd yn y Chwarel [:] Un o anturiaethau John Aubrey*). Fe'i cyhoeddwyd yn 1951 gan Wasg y Brython, Lerpwl.

Stori dditectif i blant hŷn ond sy'n addas i oedolion hefyd yw'r nofel hon. Fel yn y nofelau cynharach *Dirgelwch Gallt y Ffrwd* (1938) a *Ceulan y Llyn Du* (1944), prif gymeriad y stori yw'r Inspector John Aubrey, "Sherlock Holmes" y nofel dditectif Gymraeg.

Mae'n stori gyffro am lofrudd ar ffo mewn lle tawel diarffordd a'r plismyn a John Aubrey ar ei ôl. Bernir gan rai fod y cynllun yn wan a'r cyffro yn ddof mewn cymhariaeth â'r nofelau cynharaf. Dyma'r nofel olaf a gyhoeddodd yr awdwr, a hynny dwy flynedd cyn ei farwolaeth yn 1953.

## Cyfeiriadau 
Categori:E. Morgan Humphreys
Categori:Llyfrau Cymreig 1951
Categori:Nofelau 1951
Categori:Nofelau ditectif Cymraeg
Categori:Nofelau plant
Olwen Wymark

Dramodydd o Americanes oedd **Olwen Margaret Wymark** (14 Chwefror 1932 – 14 Mehefin 2013).

## Cyfeiriadau 
Categori:Genedigaethau 1932
Categori:Marwolaethau 2013
Categori:Dramodwyr yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Dramodwyr Saesneg o'r Unol Daleithiau
Categori:Merched yr 20fed ganrif
Categori:Merched yr 21ain ganrif
Categori:Pobl o Galiffornia
Jim Kelly

Crefftwr ymladd, actor, a chwaraewr tenis o'r Unol Daleithiau oedd **James Milton Kelly** (5 Mai 1946 – 29 Mehefin 2013). Chwaraeodd ran Williams yn y ffilm *Enter the Dragon* (1973).

Bu farw o ganser yn 2013.

## Cyfeiriadau 
Categori:Actorion ffilm o'r Unol Daleithiau
Categori:Americanwyr Affricanaidd
Categori:Crefftwyr ymladd
Categori:Chwaraewyr tenis o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1946
Categori:Marwolaethau 2013
Categori:Pobl fu farw o ganser
Categori:Pobl o Kentucky
Mohamed Morsi

Gwleidydd o'r Aifft oedd **Mohamed Morsi** (8 Awst 1951 – 17 Mehefin 2019). Roedd yn Arlywydd yr Aifft o 30 Mehefin 2012 hyd 3 Gorffennaf 2013, pan gafodd ei ddisodli gan *coup* milwrol yn dilyn protestiadau mawr ar y strydoedd yn erbyn ei lywodraeth Islamaidd. Roedd yn arweinydd Plaid Rhyddid a Chyfiawnder, cangen wleidyddol y Frawdoliaeth Fwslimaidd yn yr Aifft. Morsi oedd yr arlywydd cyntaf i gael ei ethol yn ddemocrataidd yn yr Aifft.

Roedd wedi bod yn y ddalfa ers ei ddisodli. Yn Mehefin 2019 roedd yn y llys yng Nghairo yn ateb cyhuddiadiad o ysbïo. Ymgwympodd a bu farw yn ddiweddarach, mae'n debyg o drawiad ar y galon.

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1951
Categori:Marwolaethau 2019
Categori:Arlywyddion yr Aifft
Categori:Gwleidyddion yr 21ain ganrif o'r Aifft
Categori:Islamiaeth
Categori:Pobl y Gwanwyn Arabaidd
Bert Stern

Ffotograffydd o Americanwr oedd **Bertram Stern** (3 Hydref 1929 – 26 Mehefin 2013) sy'n enwocaf am ei luniau o Marilyn Monroe.

## Cyfeiriadau 
Categori:Genedigaethau 1929
Categori:Marwolaethau 2013
Categori:Ffotograffwyr yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Ffotograffwyr Iddewig o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl a aned yn Brooklyn
Categori:Pobl fu farw ym Manhattan
Kenneth G. Wilson

Ffisegwr o'r Unol Daleithiau oedd **Kenneth Geddes Wilson** (8 Mehefin 1936 – 15 Mehefin 2013) a enillodd Wobr Ffiseg Nobel ym 1982 "am ei ddamcaniaeth o ffenomenau beirniadol parthed trawsnewidiadau gweddau".

Bu farw o gymhlethdodau o lymffoma yn 2013.

## Cyfeiriadau 
Categori:Enillwyr Gwobr Ffiseg Nobel
Categori:Ffisegwyr o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1936
Categori:Marwolaethau 2013
Categori:Pobl fu farw o lymffoma
Categori:Pobl o Massachusetts
Margherita Hack

Astroffisegwraig o'r Eidal oedd **Margherita Hack** (12 Mehefin 1922 – 29 Mehefin 2013).

## Cyfeiriadau 
Categori:Genedigaethau 1922
Categori:Marwolaethau 2013
Categori:Academyddion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Eidal
Categori:Academyddion Prifysgol Trieste
Categori:Anffyddwyr o'r Eidal
Categori:Astroffisegwyr o'r Eidal

Categori:Cyn-fyfyrwyr Prifysgol Fflorens
Categori:Ffisegwyr benywaidd yr 20fed ganrif o'r Eidal
Categori:Ffisegwyr benywaidd yr 21ain ganrif o'r Eidal
Categori:Merched a aned yn y 1920au
Categori:Pobl o dras Swisaidd
Categori:Pobl a aned yn Fflorens
Categori:Pobl fu farw yn Trieste
Categori:Seryddwyr benywaidd yr 20fed ganrif o'r Eidal
Categori:Seryddwyr benywaidd yr 21ain ganrif o'r Eidal
Jack Dye

Milwr Prydeinig oedd yr Uwchfrigadydd **Jack Bertie Dye** (13 Rhagfyr 1919 – 10 Mehefin 2013).

## Cyfeiriadau 
Categori:Genedigaethau 1919
Categori:Marwolaethau 2013
Categori:Pobl o Suffolk
Categori:Uwchfrigadwyr y Fyddin Brydeinig
Oshawa

Dinas yn nhalaith Ontario, Canada yw **Oshawa** (poblogaeth o 149,607 yn 2011). Lleolir y ddinas yn ne Ontario, ar lan Llyn Ontario a thua 60 cilomedr i'r dwyrain o *downtown* Toronto.

## Tarddiad yr enw
Daw'r enw Oshawa o'r term Ojibwe *aazhaway*, sy'n golygu "man croesi" neu "croes".

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
*Gwefan swyddogol y ddinas

Categori:Dinasoedd Ontario
O'r Bae

Rhaglen radio wleidyddol wythnosol yw '''''O'r Bae''''' a ddarlledir pob wythnos yn fyw o Fae Caerdydd, ar BBC Radio Cymru. Fe'i chyflwynir gan Vaughan Roderick gyda phanel o westeion, gan gynnwys gwleidyddion, newyddiadurwyr, sylwebwyr ac ymgyrchwyr sy'n trafod yr wythnos wleidyddol yng Nghymru.

Mae'r rhaglen hefyd ar gael fel podlediad.

## Dolenni allanol 
* 
* Gwefan y podlediad

Categori:BBC Radio Cymru
Categori:Rhaglenni radio Cymraeg
Categori:Rhaglenni radio'r BBC
Rhagddodiad

:*Erthygl am y term ieithyddol yw hon; gweler hefyd Rhagddodiad SI.*
Mewn ieithyddiaeth, morffem sy'n rhagflaenu'r gwreiddyn i fynegi ystyr gramadegol neu darddiadol yw **rhagddodiad**. Fel yn achos y dodiaid eraill, ni all rhagdodiaid sefyll ar eu pennau eu hunain. Maen nhw felly yn forffemau clymedig.

Ceir rhagddodiad mewn sawl iaith. Enghraifft o'r rhagddodiad yn y Gymraeg yw'r rhagddodiad negyddol *an-* (e.e. mewn *anwybodus*, *annuwiol*, *angharedig*). Enghraifft arall yw *di*- (e.e. mewn *di-Gymraeg*). Mae rhai rhagddodiaid eraill yn cryfhau'r ystyr, megis *ad*- (e.e. *ad-drefnu*), *cyf*- (e.e. *cyfieithu*, *cyfweliad*) a *tra*- (e.e. *traserch*, *traffordd*).

## Gweler hefyd
*Dodiad
*Olddodiad
*Mewnddodiad

## Cyfeiriadau
Categori:Morffoleg ieithyddol
Olddodiad

:*Erthygl am y term ieithyddol yw hon; gweler hefyd Olddodiad rhyngrwyd.*
Mewn ieithyddiaeth, morffem sy'n dilyn y gwreiddyn i fynegi ystyr gramadegol neu darddiadol yw **olddodiad**. Fel yn achos y dodiaid eraill, ni all olddodiaid sefyll ar eu pennau eu hunain. Maen nhw felly yn forffemau clymedig.

Ceir olddodiaid mewn sawl iaith. Enghraifft o'r olddodiad yn y Gymraeg yw -*gar* (mewn *hawddgar*) neu -*odd* (mewn *gwelodd*).

## Gweler hefyd
*Dodiad
*Rhagddodiad
*Mewnddodiad

## Cyfeiriadau
Categori:Morffoleg ieithyddol
Mewnddodiad

Mewn ieithyddiaeth, morffem sy'n digwydd y tu mewn i'r gwreiddyn i fynegi ystyr gramadegol neu darddiadol yw **mewnddodiad**. Fel yn achos y dodiaid eraill, ni all mewnddodiaid sefyll ar eu pennau eu hunain. Maen nhw felly yn forffemau clymedig.

Ni cheir mewnddodiaid yn y Gymraeg ond fe'u ceir mewn rhai ieithoedd eraill megis Tagalog, e.e. -*um*- 'amser gorffennol' mewn *kumanta* 'canodd' (cymharer *kanta* 'canu').

## Gweler hefyd
*Dodiad
*Olddodiad
*Rhagddodiad

## Cyfeiriadau
Categori:Morffoleg ieithyddol
Llwybr Arfordir Gŵyr a Bae Abertawe

Un o'r wyth adran sy'n ffurfio Llwybr Arfordir Cymru yw **Llwybr Arfordir Gŵyr a Bae Abertawe**. Mae'n 115&nbsp;km o hyd o'r ochr orllewinol yng Nghasllwchwr, ar y ffin â Sir Gaerfyrddin, a'i ochr ddwyreiniol yn Nhywynnau Cenfig, sy'n ffinio gyda Castell-nedd Port Talbot. Ceir ar ei hyd 10 gwarchodfa natur, 24 o warchodfeydd yr Ymddiriedolaeth Natur, 32 o Safleoedd o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig a 5 Ardal Gadwraeth Arbennig.
bawd|Pen Pyrod - gyda'i chreigiau ar ffurf draig.

Ymhlith uchafbwyntiau'r daith y mae: Traeth Aberafan, Pen Pyrod (safle eiconig, gyda'r olygfa orau ohono o Fae Rhosili), goleudy haearn bwrw Trwyn Whiteford a'r Mwmbwls.

## Is-lwybrau lleol
Ceir nifer o lwybrau lleol, llai y gellir eu defnyddio ac sy'n cychwyn ger Llwybr yr Arfordir, er enghraifft:
#Taith Rhosili. Taith gylchol o dair milltir (4.8&nbsp;km) a restrir fel un o ddeg taith gorau Cymru gan y Cerddwyr. O ran anhawster, fe'i disgrifir fel llwybr hawdd i'w cherdded ac ni ddylai gymryd mwy na theirawr o amser. Y man cychwyn yw maes parcio Rhosili. Wyneb o laswellt sydd i'r llwybr gyda rhai mannau'n ro mân.
#Llwybr de Gŵyr (Bae Langland i Fae Caswell). Dyma lwybr hawdd i'w gerdded, gyda'i fan cychwyn ym maes parcio Langland. Mae'n llwybr cylchol o ddwy filltir ac o'r llwybr ceir golygfeydd arbennig o forloi llwyd, llamhidyddion a siarcod. Mae'r wiber yma mewn mannau hefyd, er nad yw'n hawdd eu canfod gan eu bont mor swil. 
#Port Einon to Oxwich. 7.2&nbsp;km ydy hyd y llwybr yma, sy'n nadreddu drwy goedwig ac ambell ddibyn serth. Mae'n pasio Castell Oxwich a adeiladwyd yn y 16g gan Syr Rice Mansel er mwyn darparu llety moethus. Cysegrwyd yr eglwys yn Oxwich, sy'n dyddio o'r 13eg a'r 14g, i Sant Illtud. Gerllaw'r pentref mae traeth Bae Oxwich. Porth Einon ydy'r rhan mwyaf deheuol o Benrhyn Gŵyr.

## Cyfeiriadau
Gŵyr a Bae Abertawe
Categori:Arfordir Abertawe
Categori:Cludiant yn Abertawe
Categori:Penrhyn Gŵyr
Douglas Engelbart

Peiriannydd o'r Unol Daleithiau oedd **Douglas Carl Engelbart** (30 Ionawr 1925 – 2 Gorffennaf 2013) a ddyfeisiodd y llygoden gyfrifiadurol.

## Cyfeiriadau 
Categori:Genedigaethau 1925
Categori:Marwolaethau 2013
Categori:Dyfeiswyr o'r Unol Daleithiau
Categori:Dyfodolwyr
Categori:Peirianwyr o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl o Portland, Oregon
Fernando Verdasco

Chwaraewr tenis o Sbaen yw **Fernando Verdasco Carmona** (ganwyd 15 Tachwedd 1983). Cyrhaeddodd rownd gynderfynol Pencampwriaeth Agored Awstralia yn 2009, gan golli i Rafael Nadal.

Categori:Chwaraewyr tenis o Sbaen
Categori:Genedigaethau 1983
Categori:Pobl o Fadrid
Seo Jae-pil

Gwleidydd a newyddiadurwyr o Gorea oedd **Seo Jae-pil** (Coreeg:서재필, 徐載弼, 7 Ionawr 1864 (neu 1866) - 5 Ionawr 1951). Roedd hefyd yn ymgyrchydd dros annibyniaeth Corea oddi wrth Ymerodraeth Japan. Ef oedd y Coreead cyntaf i'w dderbyn yn ddinesydd cyflawn yn Unol Daleithiau America ble bu'n feddyg. Caiff hefyd ei gofio fel sylfaenydd papur newydd cyntaf Corea, sef "Tongnip Sinmun" (독립신문) a Tongnipmun(독립문) a'r fersiwn Saesneg *The Independent*.

## Cyfeiriadau 
## Dolenni allanol 
*  Seo Jae-pil 
*  Seo Jae-pil

Categori:Genedigaethau 1864
Categori:Marwolaethau 1951
Categori:Meddygon o Gorea
Categori:Gwleidyddion o Gorea
Categori:Newyddiadurwyr o Gorea
Jean-Louis Scherrer

Ffasiynwr o Ffrancwr oedd **Jean-Louis Scherrer** (19 Chwefror 1935 – 20 Mehefin 2013).

## Cyfeiriadau 
Categori:Genedigaethau 1935
Categori:Marwolaethau 2013
Categori:Dylunwyr yr 20fed ganrif o Ffrainc
Categori:Dylunwyr yr 21ain ganrif o Ffrainc
Categori:Dylunwyr ffasiwn o Ffrainc
Categori:Pobl a aned ym Mharis
Categori:Pobl fu farw ym Mharis
Alburgh

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Alburgh**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Norfolk.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil poblogaeth o 410.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal De Norfolk
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Alby with Thwaite

Plwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Alby with Thwaite**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd Norfolk.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd ganddo boblogaeth o 245.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gogledd Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Aldborough, Norfolk

Pentref yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Aldborough**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil
Aldborough & Thurgarton yn ardal an-fetropolitan Gogledd Norfolk.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gogledd Norfolk
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Sandhurst

Gall **Sandhurst** gyfeirio at ambell le yn Lloegr:

* Sandhurst, Berkshire
** Academi Filwrol Frenhinol Sandhurst
* Sandhurst, Caint
* Sandhurst, Swydd Gaerloyw
* Little Sandhurst
Radu Vasile

Gwleidydd, hanesydd, a bardd o Rwmania oedd **Radu Vasile** (10 Hydref 1942 – 3 Gorffennaf 2013) oedd yn Brif Weinidog Rwmania o Ebrill 1998 hyd  Rhagfyr 1999.

Bu farw yn 2013 o ganser y colon.

## Cyfeiriadau 
Categori:Genedigaethau 1942
Categori:Marwolaethau 2013
Categori:Beirdd yr 20fed ganrif o Rwmania
Categori:Beirdd Rwmaneg o Rwmania
Categori:Hanesyddion o Rwmania
Categori:Pobl fu farw o ganser y colon, y rectwm, neu'r coluddyn
Categori:Prif Weinidogion Rwmania
Anchor Corner

Pentrefan yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Anchor Corner**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Little Ellingham yn ardal an-fetropolitan Breckland.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Breckland
Categori:Pentrefi Norfolk
Anmer, Norfolk

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr ydy **Anmer**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref King's Lynn a Gorllewin Norfolk.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref King's Lynn a Gorllewin Norfolk
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Arminghall

Pentref yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Arminghall**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Caistor St Edmund and Bixley yn ardal an-fetropolitan De Norfolk.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal De Norfolk
Categori:Pentrefi Norfolk
Ashby with Oby

Plwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Ashby with Oby**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Great Yarmouth.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Great Yarmouth
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Ashill, Norfolk

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Ashill**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Breckland.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil poblogaeth o 1,411.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Breckland
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Ashwellthorpe and Fundenhall

Plwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Ashwellthorpe and Fundenhall**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Norfolk.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd ganddo boblogaeth o 750.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal De Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Samarra

:*Erthygl am y ddinas yn Irac yw hon. Am y ddinas yn Rwsia gweler Samara. Gweler hefyd Samara (gwahaniaethu).*

Dinas yn Irac yw **Sāmarrā** (Arabeg: سامَرّاء‎). Saif ar lan ddwyreiniol afon Tigris yn nhalaith Salah ad-Din, 125&nbsp;km (78 milltir) i'r gogledd o ddinas Baghdad, yng nghanolbarth y wlad. Fe'i hystyrir yn ddinas sanctaidd gan Foslemiaid Shia. Yn 2003, roedd tua 348,700 o bobl yn nyw yno. Yn 2007, cyhoeddodd UNESCO Samarra yn Safle Treftadaeth y Byd.

## Hanes
Mae Samarra yn hen iawn. Ceir olion o bobl y Dywilliant Samarraidd sy'n dyddio o'r Chalcolithig (tua 5500–4800 CC) yn y rhan yma o ardal Mesopotamia. Cyfeirir at ddinas *Sur-marrati* yn cael ei hailsefydku gan y brenin Sennacherib yn 690 CC.

Yn yr Oesoedd Canol Cynnar, Samarra oedd prifddinas Califfiaeth yr Abassiaid. Symudodd y Califf Al-Mu'tasim ei lys yno yn 836. Codwyd Mosg Mawr Samarra gan ei olynydd. Ganwyd y bardd Arabeg clasurol Abdullah ibn al-Mu'tazz yn Samarra yn 861.

## Dolenni allanol
*  Samarra Archaeological Survey 

Categori:Dinasoedd Irac
Categori:Dinasoedd sanctaidd
Categori:Mesopotamia
Categori:Safleoedd archaeolegol Irac
Categori:Safleoedd Treftadaeth y Byd yn Irac
Llwybr Arfordir De Cymru ac Aber Hafren

Un o'r wyth adran sy'n ffurfio Llwybr Arfordir Cymru yw **Llwybr Arfordir De Cymru ac Aber Hafren**. Mae'n llwybr hir sy'n ymestyn o Gynfig ger Porthcawl i Gas-gwent ar y ffin â Lloegr ac sy'n ymuno gyda Llwybr Clawdd Offa. Mae ei hyd yn 156 km o'r naill ben i'r llall.
[bawd|Y machlud o [Cefn Sidan|Gefn Sidan]]
bawd|Logo a man cychwyn y Llwybr yng Nghas-gwent

Dyma, efallai'r llwybr mwyaf prysur o'r 8 llwybr rhanbarthol ar Lwybr Arfordir Cymru, sy'n 870 milltir o hyd ac a agorwyd yn 2012.. Ceir golygfeydd gwych o aber afon Hafren sydd â’r amrediad llanw mwyaf ond un yn y byd, sef 49 troedfedd.

Mae'r llwybr yn nadreddu drwy siroedd Pen-y-bont ar Ogwr, Bro Morgannwg, Caerdydd, Casnewydd a Sir Fynwy. Mae'n cynnwys y trefi a'r dinasoedd canlynol: Y Barri, Bae Caerdydd, Penarth, Casnewydd, Trefynwy a Chas-gwent.

## Is-lwybrau lleol
Ceir nifer o lwybrau lleol, llai y gellir eu defnyddio ac sy'n cychwyn ger Llwybr yr Arfordir, er enghraifft:
*Llwybr Bae Caerdydd. Mae'r llwybr hwn yn 10&nbsp;km (6.2 milltir) o hyd ac yn cylchu'r bae mor bell a thref Penarth dros Bont y Werin. Mae llawer o adeiladau hynafol a diddorol yn y cyffiniau gan gynnwys adeiladau'r y Senedd, Canolfan y Mileniwm, yr Eglwys Norwyaidd a ''St David's Hotel & Spa''.
bawd|Y llwybr ger Penpyrch
*Taith Blaencwm. 6 milltir ydy'r llwybr hwn sy'n ymestyn i fyny Cwm Rhondda, heibio nifer o raeadrau ac olion diwydiant glofaol y De. Ceir golygfeydd gwych o Benpych a Threherbert a'r dyffryn islaw.
*Llwybr Cas-gwent. Ceir dau lwybr a dau ddewis! Mae'r cyntaf yn amgylchu'r dref ei hun a'r llall o fewn muriau'r dref. Arwyddwyd y ddau lwybr yn glir. Man cychwyn y ddau ydy Canolfan Dwristiaeth y dref a ganfyddir ar lan Afon Gwy.

## Gweler hefyd
* Traethau Baner Las Cymru: traeth y Barri

## Cyfeiriadau
De Cymru ac Aber Hafren
Categori:Cludiant yng Nghasnewydd
Categori:Cludiant yng Nghaerdydd
Categori:Cludiant ym Mhen-y-bont ar Ogwr
Categori:Cludiant ym Mro Morgannwg
Categori:Cludiant yn Sir Fynwy
Barsham, Norfolk

Plwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Barsham**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd Norfolk. Mae'n cynnwys pentrefi East Barsham, North Barsham, West Barsham a Houghton St Giles.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gogledd Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Beeston, Norfolk

Pentref yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Beeston**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Beeston with Bittering yn ardal an-fetropolitan Breckland.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Breckland
Categori:Pentrefi Norfolk
Bexfield

Pentref yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Bexfield**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Foulsham yn ardal an-fetropolitan Broadland.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Broadland
Categori:Pentrefi Norfolk
Bexwell

Pentref yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Bexwell**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Ryston yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref King's Lynn a Gorllewin Norfolk.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref King's Lynn a Gorllewin Norfolk
Categori:Pentrefi Norfolk
Belton with Browston

Plwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Belton with Browston**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Great Yarmouth. Mae'n cynnwys y pentrefi Belton a Browston Green.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd ganddo boblogaeth o 3,805.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Great Yarmouth
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Bixley

Pentref yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Bixley**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Caistor St Edmund and Bixley yn ardal an-fetropolitan De Norfolk.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal De Norfolk
Categori:Pentrefi Norfolk
Blo' Norton

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy '''Blo' Norton'''. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Breckland.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Breckland
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Blofield

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Blofield**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Broadland.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil poblogaeth o 3,316.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Broadland
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Bowthorpe

Ardal faestrefol yn Norwich, Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Bowthorpe**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Dinas Norwich.

## Cyfeiriadau
Categori:Dinas Norwich
Categori:Pentrefi Norfolk
Burgh and Tuttington

Plwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Burgh and Tuttington**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Broadland.
Mae'n cynnwys y pentrefi Burgh next Aylsham a Tuttington.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd ganddo boblogaeth o 322.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Broadland
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Bylaugh

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Bylaugh**.

## Cyfeiriadau
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Cantley, Norfolk

Pentref yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Cantley**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Cantley, Limpenhoe and Southwood yn ardal an-fetropolitan Broadland.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Broadland
Categori:Pentrefi Norfolk
Clippesby

Pentref yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Clippesby**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Fleggburgh yn awdurdod unedol Bwrdeistref Great Yarmouth.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Great Yarmouth
Categori:Pentrefi Norfolk
Burston and Shimpling

Plwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Burston and Shimpling**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Norfolk.
Mae'n cynnwys y pentrefi Burston a Shimpling.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd ganddo boblogaeth o 568.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal De Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Corpusty

Pentref yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Corpusty**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Corpusty and Saxthorpe yn ardal an-fetropolitan Gogledd Norfolk.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gogledd Norfolk
Categori:Pentrefi Norfolk
Coxford, Norfolk

Pentref yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Coxford**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil East Rudham yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref King's Lynn a Gorllewin Norfolk.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref King's Lynn a Gorllewin Norfolk
Categori:Pentrefi Norfolk
Cranwich

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Cranwich**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Breckland.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Breckland
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Ditchingham Hall

bawd|240px|Ditchingham Hall
Plasty ac ystad, ger pentref Ditchingham yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Ditchingham Hall**.

Categori:Adeiladau ac adeiladwaith yn Norfolk
Downham West

Plwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr ydy **Downham West**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref King's Lynn a Gorllewin Norfolk.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 286.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref King's Lynn a Gorllewin Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Fleggburgh

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Fleggburgh** neu **Burgh St Margaret**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Great Yarmouth.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 948.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Great Yarmouth
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Great and Little Plumstead

Plwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Great and Little Plumstead**.  Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Broadland.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 3,602.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Broadland
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Fishley

Pentref yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Fishley**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Upton with Fishley yn ardal an-fetropolitan Broadland.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Broadland
Categori:Pentrefi Norfolk
Heywood, Norfolk

Plwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Heywood**.  Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Norfolk. Yng Nghyfrifiad 2011 roedd ganddo boblogaeth o 222.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal De Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Hockering

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Hockering**.

## Cyfeiriadau
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Houghton on the Hill, Norfolk

: ''Am y pentref o'r un enw yn Swydd Gaerlŷr, gweler Houghton on the Hill.''

Pentref canoloesol diffaith yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Houghton on the Hill**.  Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil North Pickenham yn ardal an-fetropolitan Breckland.
Yr unig adeiladau sydd wedi goroesi yw fferm ac Eglwys y Santes Fair. Cafodd yr eglwys ei hachub yn y 1990au ar ôl iddi fynd yn adfail.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Breckland
Categori:Pentrefi Norfolk
Ickburgh

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Ickburgh**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Breckland.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil poblogaeth o 309.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Breckland
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Irstead

Pentref yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Irstead**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Barton Turf yn ardal an-fetropolitan Gogledd Norfolk

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gogledd Norfolk
Categori:Pentrefi Norfolk
Kelling Heath

Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig rhwng Holt a Weybourne yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Kelling Heath**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd Norfolk.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gogledd Norfolk
Categori:Safleoedd o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yn Norfolk
Keswick, De Norfolk

Pentref yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Keswick**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Keswick and Intwood yn ardal an-fetropolitan De Norfolk.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal De Norfolk
Categori:Pentrefi Norfolk
Houghton, Norfolk

: ''Am leoedd eraill o'r un enw, gweler Houghton (gwahaniaethu).''

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Houghton**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref King's Lynn a Gorllewin Norfolk.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref King's Lynn a Gorllewin Norfolk
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Lamas, Norfolk

Pentref yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Lamas**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Buxton with Lamas yn ardal an-fetropolitan Broadland.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Broadland
Categori:Pentrefi Norfolk
Langford, Norfolk

:''Am leoedd eraill o'r un enw gweler Langford.''

Pentref yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Langford**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Ickburgh yn yn ardal an-fetropolitan Breckland.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Breckland
Categori:Pentrefi Norfolk
Langley with Hardley

Plwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Langley with Hardley**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Norfolk.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd ganddo boblogaeth o 488.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal De Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Lingwood and Burlingham

Plwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Lingwood and Burlingham**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Broadland.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 2,694.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Broadland
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Litcham

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Litcham**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Breckland.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil poblogaeth o 618.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Breckland
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Little Barningham

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Little Barningham**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd Norfolk. Saif y pentref 19 milltir (31&nbsp;km) i'r gogledd o Norwich, 10 milltir (16&nbsp;km) i'r de-orllewin o dref Cromer.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gogledd Norfolk
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Little Dunham

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Little Dunham**.

## Cyfeiriadau
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Kirstead Green

Pentref yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Kirstead Green**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Kirstead yn ardal an-fetropolitan De Norfolk.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal De Norfolk
Categori:Pentrefi Norfolk
Matlaske

Pentref yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Matlaske**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Matlask yn ardal an-fetropolitan Gogledd Norfolk. (Mae sillafu swyddogol enwau'r pentref a'r plwyf ychydig yn wahanol.)

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gogledd Norfolk
Categori:Pentrefi Norfolk
Mautby

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Mautby**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Great Yarmouth.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 411.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Great Yarmouth
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Middleton, Norfolk

:''Am leoedd eraill o'r un enw gweler Middleton.''

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Middleton**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref King's Lynn a Gorllewin Norfolk.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref King's Lynn a Gorllewin Norfolk
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Morton on the Hill

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Morton on the Hill**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Broadland. Saif tuag 8 milltir (13&nbsp;km) i'r gogledd-orllewin o Norwich.

Mae ganddo arwynebedd o  a phoblogaeth o 85 mewn 34 tŷ yn ôl Cyfrifiad 2001.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Broadland
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
The Norfolk Burnhams

Clwstwr o bentrefi yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **The Norfolk Burnhams**.  Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref King's Lynn a Gorllewin Norfolk ar arfordir gogleddol y sir. Ar un adeg roedd saith pentref Burnham o fewn radiws o ddwy filltir. Dyma nhw:

*Burnham Deepdale
*Burnham Norton
*Burnham Overy
*Burnham Sutton
*Burnham Thorpe
*Burnham Ulph
*Burnham Westgate

Cafodd y pentref modern Burnham Market ei greu trwy uno tri o'r pentrefi hyn, sef Burnham Sutton, Burnham Westgate a Burnham Ulph.

Categori:Bwrdeistref King's Lynn a Gorllewin Norfolk
Categori:Pentrefi Norfolk
North Elmham

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **North Elmham**. Mae gan y plwyf arwynebedd o  ac yng nghyfrifiad 2001 roedd ei boblogaeth yn 1,428 gyda 624 o anheddiadau.

## Cyfeiriadau
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Northrepps

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Northrepps**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd Norfolk. Saif y pentref  i'r de-ddwyrain o Cromer,  i'r gogledd o Norwich a  i'r gogledd o Lundain.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Eglwys Llanfair
*Neuadd y pentref
*Ysgol

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gogledd Norfolk
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Old Buckenham

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Old Buckenham**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Breckland. Saif tua 29&nbsp;km (18&nbsp;mi) i'r de-orllewin o Norwich.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,270.

Yr hen enwau am y pentref oedd: *Bucham*, *Buccham* neu *Bucheham* (gweler  Llyfr Dydd y Farn), ac mae'n dod o'r Hen Saesneg am "Gartref dyn o'r enw Bucca", neu o bosibl, Fychan.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Breckland
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Morley Saint Botolph

Pentref yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Morley Saint Botolph**.

## Cyfeiriadau
Categori:Pentrefi Norfolk
Morley, Norfolk

Plwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Morley**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Norfolk.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd ganddo boblogaeth o 1,241.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal De Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Overstrand

Pentref a phlwyf sifil arfordirol yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Overstrand**.  Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd Norfolk. Saif y pentref 2 ffilltir i'r dwyrain o Cromer. mae gan y plwyf boblogaeth o oddeutu 1,100.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gogledd Norfolk
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Oxwick

Pentrefan yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Oxwick**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Colkirk yn ardal an-fetropolitan Breckland.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Breckland
Categori:Pentrefi Norfolk
Potter Heigham

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Potter Heigham**.  Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd Norfolk. Saif y pentref ar lan Afon Thurne, tua 20&nbsp;km (12 mill) i'r gogledd-ddwyrain o ddinas Norwich ar hyd yr A149.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,043.

Mae'r pentref yn nodedig am ei bont a'i heglwys - ill dau'n deillio'n ôl i'r Canol Oesoedd.

bawd|dim|Pont Heigham

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gogledd Norfolk
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Repps with Bastwick

Plwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Repps with Bastwick**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Great Yarmouth.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd ganddo boblogaeth o 391.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Great Yarmouth
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Ringstead, Norfolk

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Ringstead**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref King's Lynn a Gorllewin Norfolk.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 324.

bawd|dim|Arwydd y pentref

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref King's Lynn a Gorllewin Norfolk
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Rocklands

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Rocklands**.

## Cyfeiriadau
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Ardal Breckland
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Ryburgh

Plwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Ryburgh**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd Norfolk. Mae'n cynnwys y pentrefi Great Ryburgh a Little Ryburgh.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil poblogaeth o 694.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gogledd Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Saham Toney

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Saham Toney**.

## Cyfeiriadau
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Scarning

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr ydy **Scarning**.

## Cyfeiriadau
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Runhall

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Runhall**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Brandon Parva, Coston, Runhall and Welborne yn ardal an-fetropolitan De Norfolk.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal De Norfolk
Categori:Pentrefi Norfolk
Sporle with Palgrave

Plwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Sporle with Palgrave**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Breckland.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd ganddo boblogaeth o 1,011.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Breckland
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Stonebridge, Norfolk

Pentref yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Stonebridge**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Wretham yn ardal an-fetropolitan Breckland.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Breckland
Categori:Pentrefi Norfolk
Sutton, Norfolk

:*Erthygl am y pentref yn Norfolk yw hon. Am ystyron eraill gweler Sutton.*
Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Sutton**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd Norfolk.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gogledd Norfolk
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Stow Bardolph

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Stow Bardolph**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref King's Lynn a Gorllewin Norfolk.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,230.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref King's Lynn a Gorllewin Norfolk
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Stokesby with Herringby

Plwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Stokesby with Herringby**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Great Yarmouth.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 304.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Great Yarmouth
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Tattersett

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Tattersett** Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd Norfolk.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 988.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gogledd Norfolk
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Stow Bedon

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Stow Bedon**.

## Cyfeiriadau
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Thurne

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Thurne**. Saif ar lan Afon Thurne yn y Broads, tua  i'r gorllewin o dref Great Yarmouth a  i'r dwyrain o ddinas Norwich.

Mae'r tiroedd o amgylch yn isel iawn a cheir nifer o felinau gwynt i bwmpio'r dŵr i lefel uwch.

## Cyfeiriadau
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Thorpe Marriott

Pentref yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Thorpe Marriott**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Drayton yn ardal an-fetropolitan Broadland.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Broadland
Categori:Pentrefi Norfolk
Thurton

:''Peidiwch â chymysgu y pentref hwn â phentref Thurlton, sy'n sefyll yn gyfagos.''

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Thurton**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Norfolk.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil poblogaeth o 567.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal De Norfolk
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Tipp's End

Pentref ar y ffin rhwng Norfolk a Swydd Gaergrawnt, Dwyrain Lloegr, ydy '''Tipp's End** neu **Tipps End'''. Saif 8 cilomedr (5 milltir) i'r dwyrain o March, Swydd Gaergrawnt.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Fenland
Categori:Bwrdeistref King's Lynn a Gorllewin Norfolk
Categori:Pentrefi Norfolk
Tivetshall St Margaret

Pentref a cyn-blwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Tivetshall St Margaret**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Norfolk.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd poblogaeth yr hen blwyf sifil yn 295. Ar 1 Ebrill 2019 cyfunwyd y plwyf sifil â Tivetshall St Mary er mwyn creu plwyf newydd Tivetshall.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal De Norfolk
Categori:Pentrefi Norfolk
Toft Monks

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Toft Monks**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Norfolk. Mae ganddo arwynebedd o 687 hectar. Mae bron ar y ffin rhwng Norfolk a Suffolk, tuag 11 milltir i'r de-orllewin o Great Yarmouth a phedair milltir i'r gogledd o Beccles.

Yng nghyfrifiad 2001 roedd yma boblogaeth o 324 o drigolion dros dair oed. Cysegrwyd yr eglwys leol i'r Forwyn Fair, ac fe'i codwyd yn y 13g.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal De Norfolk
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Tottington, Norfolk

Plwyf sifil a phentref diffaith yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Tottington**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Breckland.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Breckland
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Thurgarton, Norfolk

Pentref yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Thurgarton**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Aldborough & Thurgarton yn ardal an-fetropolitan Gogledd Norfolk.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gogledd Norfolk
Categori:Pentrefi Norfolk
Upton with Fishley

Plwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Upton with Fishley**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Broadland.
Mae'n cynnwys y pentrefi Upton a Fishley.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd ganddo boblogaeth o 702.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Broadland
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Walpole Highway

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Walpole Highway**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref King's Lynn a Gorllewin Norfolk.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 701.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref King's Lynn a Gorllewin Norfolk
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Walpole, Norfolk

Plwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Walpole**.  Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref King's Lynn a Gorllewin Norfolk.

Mae'n cynnwys y pentrefi Walpole St Andrew a Walpole St Peter. Yng Nghyfrifiad 2011 roedd ganddo boblogaeth o 1,804.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref King's Lynn a Gorllewin Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Weeting-with-Broomhill

Plwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Weeting-with-Broomhill** Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Breckland.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd ganddo boblogaeth o 1,839.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Breckland
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Welborne

Pentref yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Welborne**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Brandon Parva, Coston, Runhall and Welborne yn ardal an-fetropolitan De Norfolk.

## Cyfeiriadau
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Ardal De Norfolk
Wereham

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Wereham**.

## Cyfeiriadau
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
West Caister

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **West Caister**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Great Yarmouth.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil poblogaeth o 175.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Great Yarmouth
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Worthing, Norfolk

Pentref yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Worthing**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Hoe yn ardal an-fetropolitan Breckland.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Breckland
Categori:Pentrefi Norfolk
Abington Vale

Ardal faestrefol yn nhref Northampton yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Abington Vale**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Northampton yn awdurdod unedol Gorllewin Swydd Northampton.

## Cyfeiriadau
Categori:Gorllewin Swydd Northampton
Categori:Pentrefi Swydd Northampton
Heather Dohollau

Bardd o Gymru oedd yn ysgrifennu yn Ffrangeg oedd **Heather Dohollau**, ganwyd Heather Lloyd (22 Ionawr 1925 – 30 Ebrill 2013).

## Cyfeiriadau 
Categori:Beirdd o Gymru
Categori:Beirdd Ffrangeg o Gymru
Categori:Pobl o Ffrainc o dras Gymreig
Categori:Genedigaethau 1925
Categori:Llenorion Ffrangeg o Gymru
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Marwolaethau 2013
Categori:Pobl o Dreherbert
Wretham

Plwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Wretham**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Breckland. Mae'r plwyf yn cynnwys y pentrefi East Wretham, Stonebridge ac Illington.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 396.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Breckland
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Jerzy Janowicz

Chwaraewr tenis o Wlad Pwyl yw **Jerzy Filip Janowicz** (ganwyd 13 Tachwedd 1990). Cyrhaeddodd rownd gynderfynol Wimbledon yn 2013 gan golli i Andy Murray.

Categori:Chwaraewyr tenis o Wlad Pwyl
Categori:Genedigaethau 1990
Categori:Pobl o Łódź
Wood Norton, Norfolk

Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Wood Norton**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd Norfolk.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 217.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gogledd Norfolk
Categori:Pentrefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Wolferton

Pentref yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Wolferton**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Sandringham yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref King's Lynn a Gorllewin Norfolk.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref King's Lynn a Gorllewin Norfolk
Categori:Pentrefi Norfolk
Emilio Colombo

Gwleidydd o'r Eidal oedd **Emilio Colombo** (11 Ebrill 1920 – 24 Mehefin 2013) oedd yn Brif Weinidog yr Eidal o 1970 hyd 1972, yn Weinidog Tramor yr Eidal o 1980 hyd 1983 ac o 1992 hyd 1993, yn Llywydd y Senedd Ewropeaidd o 1977 hyd 1979, ac yn Seneddwr am Fywyd yn Senedd yr Eidal o 2003 hyd ei farwolaeth.

## Cyfeiriadau 
Categori:Catholigion o'r Eidal
Categori:Genedigaethau 1920
Categori:Gweinidogion Tramor yr Eidal
Categori:Llywyddion Senedd Ewrop
Categori:Marwolaethau 2013
Categori:Pobl o Potenza
Categori:Prif Weinidogion yr Eidal
Bernie Nolan

Cantores ac actores Wyddelig-Seisnig oedd **Bernadette "Bernie" Nolan** (17 Hydref 1960 – 4 Gorffennaf 2013) oedd yn aelod o The Nolans.

Bernie oedd y prif leisydd ar ergyd fwyaf y grŵp, "I'm in the Mood for Dancing" (1979). Bu farw yn 52 oed, o ganser y fron.

## Cyfeiriadau 
Categori:Actorion teledu o Iwerddon
Categori:Cantorion o Iwerddon
Categori:Genedigaethau 1960
Categori:Marwolaethau 2013
Categori:Pobl fu farw o ganser y fron
Categori:Pobl o Blackpool
Categori:Pobl o Ddulyn
Categori:Pobl o Loegr o dras Wyddelig
Achurch

Pentref yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Achurch**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Thorpe Achurch yn awdurdod unedol Gogledd Swydd Northampton.

Yn ôl Llyfr Dydd y Farn (1086) arferid ei alw'n "Asechirce" yn y Canoloesoedd.

## Cyfeiriadau
Categori:Gogledd Swydd Northampton
Categori:Pentrefi Swydd Northampton
Adstone

Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Adstone**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gorllewin Swydd Northampton.

## Cyfeiriadau
Categori:Gorllewin Swydd Northampton
Categori:Pentrefi Swydd Northampton
Categori:Plwyfi sifil Swydd Northampton
Benefield

Plwyf sifil yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Benefield**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gogledd Swydd Northampton. Mae'n cynnwys pentrefi Upper Benefield a Lower Benefield.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd ganddo boblogaeth o 339.

## Cyfeiriadau
Categori:Gogledd Swydd Northampton
Categori:Plwyfi sifil Swydd Northampton
Billing Hall

Maenordy yn Billing, Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, oedd **Billing Hall**. Dymchwelwyd y tŷ ym 1956.

## Cyfeiriadau
Categori:Adeiladau ac adeiladwaith yn Swydd Northampton
Categori:Gorllewin Swydd Northampton
Caswell, Swydd Northampton

Aneddiad diflanedig yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Caswell**.

## Cyfeiriadau
Categori:Gorllewin Swydd Northampton
Categori:Pentrefi Swydd Northampton
Great Oakley, Swydd Northampton

:''Am y pentref o'r un enw yn Essex, gweler Great Oakley, Essex.'' 

Pentref yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Great Oakley**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Newton and Little Oakley yn awdurdod unedol Gogledd Swydd Northampton.

## Cyfeiriadau
Categori:Gogledd Swydd Northampton
Categori:Pentrefi Swydd Northampton
Hinton, Swydd Northampton

:''Am leoedd eraill o'r un enw, gweler Hinton.''

Pentref yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr ydy **Hinton**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Woodford cum Membris yn awdurdod unedol Gorllewin Swydd Northampton.

## Cyfeiriadau
Categori:Gorllewin Swydd Northampton
Categori:Pentrefi Swydd Northampton
Loddington

Ceir sawl **Loddington**:

;Pentrefi yn Lloegr
* Loddington, Swydd Gaerlŷr
* Loddington, Swydd Northampton
Marion Bartoli

Chwaraewraig tenis o Ffrainc yw **Marion Bartoli** (ganwyd 2 Hydref 1984 yn Le Puy-en-Velay, Département Haute-Loire).  Enillodd y Pencampwriaethau, Wimbledon, yn 2013.

Categori:Chwaraewyr tenis o Ffrainc
Categori:Genedigaethau 1984
Categori:Pencampwyr Wimbledon
Categori:Pobl o Haute-Loire
Categori:Merched yr 20fed ganrif o Ffrainc
Categori:Merched yr 21ain ganrif o Ffrainc
Wolfhampcote

Pentref gwag sy'n estyn ar draws y ffin rhwng Swydd Northampton a Swydd Warwick yn Lloegr ydy **Wolfhampcote**.

Mae hefyd yn blwyf sifil yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Rugby, Swydd Warwick. Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 284. Mae'n cynnwys yr aneddiadau Flecknoe a Sawbridge.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Rugby
Categori:Pentrefi Swydd Northampton
Categori:Pentrefi Swydd Warwick
Woodend, Swydd Northampton

Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Woodend**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gorllewin Swydd Northampton.

## Cyfeiriadau
Categori:Gorllewin Swydd Northampton
Categori:Pentrefi Swydd Northampton
Categori:Plwyfi sifil Swydd Northampton
Doddington

Gallai **Doddington** gyfeirio at:

;Pentrefi yn Lloegr
*Doddington, Caint
*Doddington, Swydd Gaer
*Doddington, Swydd Gaergrawnt
*Doddington, Swydd Lincoln

;Gweler hefyd
*Dry Doddington