Sopot

Dinas yng Ngwlad Pwyl yw **Sopot** (Casiwbeg: *Sopòt*; Almaeneg *Zoppot*) sydd wedi'i lleoli rhwng Gdansk a Gdynia, ynghyd â hi sy'n ffurfio'r Ddinas Driphlyg, fel y'i gelwir. Mae'n cwmpasu ardal o 17.3&nbsp;km2 ac mae ganddi 42,800 o drigolion (2001).

## Disgrifiad
Yn 1990au datblygodd Sopot yn gyflym diolch i dwristiaeth a gweinyddiaeth effeithlon. Ar ôl diwygio gweinyddol 1999, cafodd Sopot ei gydnabod yn eithriadol fel ardal, er bod yr enwebiad hwn fel arfer yn cael ei briodoli i ddinasoedd sydd â phoblogaeth o dros 100,000 o drigolion. Mae dinas Sopot yn fwyaf adnabyddus am yr Ŵyl Gân a gynhelir yn theatr awyr agored Opera Leśna ac am y pier (yr hiraf yn Ewrop gyda strwythur pren). Sefydlwyd yr Ŵyl gan Władysław Szpilman, oedd yn bianydd proffesiynol o Iddew a lwyddodd i ddianc a chuddio rhag y Natsïaid a daeth yn destun ffilm enwog Roman Polanski, The Pianist. Yn 1977 esblygodd yr Ŵyl i gynnal Cystadleuaeth Cân Intervision, sef, yn fras, fersiwn Dwyrain Ewrop a'r Bloc Comiwnyddol o gystadleuaeth dra-phoblogaidd, Eurovision.

## Etymoleg
Credir bod yr enw yn deillio o *sopot*, gair Hen Slafeg sy'n golygu "nant/ffrwd"  neu "ffynnon". Mae'r un gwreiddyn i'w gael mewn nifer o enwau Slafaidd eraill; mae'n debyg ei fod yn onomatopeig, yn dynwared sŵn dŵr rhedeg - murmur (Šepot).

Cofnodir yr enw gyntaf fel Sopoth ym 1283 a Sopot ym 1291. Mae'r "Zoppot" Almaeneg yn deillio'n uniongyrchol o'r enw gwreiddiol. Yn y 19g ac yn y blynyddoedd rhwng y ddau Ryfel byd, ail-Boloneiddiwyd yr enw Almaeneg fel Sopoty (ffurf luosog, yn agosach at ynganiad yr Almaen). Ymwelodd Almaenwyr a Rwsiaid â'r ddinas hefyd. Ar ddechrau'r 20g roedd yn hoff sba Wilhelm II, Ymerawdwr yr Almaen. Cafodd Sopot ei gydnabod yn swyddogol fel dinas ym 1902.

Yn y blynyddoedd 1919 - 1939 cafodd Sopot ei hun o fewn ffiniau Dinas Rydd Danzig a rhan o'r ardal a enwyd yn y Coridor Pwylaidd. Rhwng 1945 a 1975 roedd y ddinas yn sedd ardal. Yn ystod yr un cyfnod roedd y ddinas yn rhan o Voivodia Gdansk.

### Sopot Wedi'r Ail Ryfel Byd
Fe adferodd Sopot yn gyflym ar ôl y Rhyfel. Agorwyd llinell tram i Gdańsk, yn ogystal â'r Ysgol Gerdd, yr Ysgol Masnach Forwrol, llyfrgell, ac oriel gelf. Yn ystod arlywyddiaeth dinas Jan Kapusta, agorodd y dref Ŵyl Gelf flynyddol ym 1948. Ym 1952, disodlwyd y tramffyrdd gan linell gymudwyr rheilffyrdd trwm yn cysylltu Gdańsk, Sopot, a Gdynia. Er ym 1954 symudwyd Ysgol y Celfyddydau i Gdańsk, arhosodd Sopot yn ganolfan ddiwylliant bwysig, ac ym 1956 cynhaliwyd yr ŵyl jazz Bwylaidd gyntaf yno (tan hynny roedd jazz wedi'i gwahardd gan yr awdurdodau Comiwnyddol).

Yn 1961, cychwynwyd Gŵyl Gerdd Ryngwladol Sopot, er iddi gael ei chynnal yn Gdańsk am ei thair blynedd gyntaf - symudodd i'w lleoliad parhaol yn Opera Coedwig Sopot ym 1964. Yn 1963, gwnaed prif stryd Sopot (Bohaterów Monte Cassino, "Arwyr Monte Cassino") yn bromenâd ar gyfer cerddwyr yn unig. Meithrinwyd yr Ŵyl Gerdd gan Gystadleuaeth Cân Intervision yn yr 1970au mewn ymgais i gynnal digwyddiad a sbloets gerddoriaeth pop i gystadlu â llwyddiant Cystadleuaeth Cân Eurovision. Er i'r Intervision ddod i ben yn sgil gwrthdaro, protestiadau ac yna cyfraith filwrol Gwlad Pwyl Gomiwnyddol yn 1980, mae'r Ŵyl Gerdd yn dal i fodoli a dyma'r ail ddigwyddiad gerddorol fwyaf Ewrop wedi'r Eurovision.

Ym 1995, estynnwyd y baddon deheuol a chyfadeilad sanatoria yn sylweddol ac agorodd gwanwyn Saint Adalbert ddwy flynedd yn ddiweddarach, o ganlyniad i 1999 adenillodd Sopot ei statws tref sba swyddogol. Ym 1999, ymwelodd y Pab Ioan Pawl II â Sopot, mynychodd tua 800,000 o bererinion ei offeren.

## Poblogaeth
## Oriel

Sopot (DerHexer) 2010-07-16 047.jpg|Grand Hotel Sopot
Muelle de Sopot, Polonia, 2013-05-22, DD 09.jpg|Golygfa o'r pier - y pier pren hiraf yn Ewrop, 515.5m
Faro, Plaza Zdrojowy, Sopot, Polonia, 2013-05-22, DD 02.jpg|Goleudy Sopot
Sopot - panoramio (28).jpg|Balneotherapy, Canol y dref
Skwer przed domem zdrojowym.jpg|*Dom Zdrojowy* a gardd
Krzywy Domek w Sopocie.jpg|[Krzywy Domek ("Y Tŷ Cam")
Państwowa Galeria Sztuki w Sopocie.JPG|Oriel Gelf y Wladwriaethol yn Sopot 
Museum of Sopot, Poland.jpg|Amgueddfa Sopot
Sopot, ul. Mickiewicza 36.JPG|*Sopocki Belwederek*
Danuta Siedzikówna Memorial Sopot.JPG|Cofeb garreg i Danuta Siedzikówna
Muelle de Sopot, Polonia, 2013-05-22, DD 22.jpg|Traeth yn Sopot
Hotel Sheraton, Plaza Zdrojowy, Sopot, Polonia, 2013-05-22, DD 01.jpg|Gwesty'r Sheraton Sopot 

## Gefeilldrefi
Mae gan Sopot sawl gefeilldref:

* Ashkelon, Israel
* Frankenthal, Yr Almaen
* Karlshamn, Sweden
* Lake Worth, Florida, Unol Daleithiau
* Næstved, Denmarc
* Peterhof, Rwsia
* Ratzeburg, Yr Almaen
* Southend-on-Sea, Lloegr
* Zakopane, Gwlad Pwyl

## Gweler hefyd
* Cystadleuaeth Cân Intervision

## Dolenni
* Gwefan swyddogol i ymwelwyr (Saesneg) 
* Gwefan swyddogol tref Sopot
* Hanes Sopot

## Cyfeiriadau
Sopot