John Osmond

Awdur, newyddiadurwr a chynhyrchydd teledu o Gymru yw **John Osmond** (ganwyd 21 Hydref 1946). Roedd yn gyfarwyddwr y felin drafod Sefydliad Materion Cymreig rhwng 1996 a Mai 2013. Mae wedi cyfrannu tuag at nifer o lyfrau ar wleidyddiaeth a diwylliant Cymru a throsglwyddiad cyfrifoldebau gwleidyddol i’r Senedd yng Nghaerdydd.  Yn y gorffennol bu Osmond yn newyddiadurwr a chynhyrchydd rhaglenni teledu.

## Bywyd personol ac addysg
Cafodd Osmond ei eni yn Y Fenni, Sir Fynwy yn 1946. Roedd yn ddisgybl yn Ysgol Ramadeg King Henry VIII cyn cofrestru i ddarllen gradd BA yn Athroniaeth a Gwleidyddiaeth ym Mhrifysgol Bryste.  Cwbwlhaodd ei radd yn yr 1960au.  Yn 2004 rhoddwyd MA anrhydeddus i Osmond gan Prifysgol Cymru.

## Gyrfa
Dechreuodd weithio gyda'r *Yorkshire Post*, wedi iddo raddio, fel gohebydd.  Yn yr 1970au cymerodd swydd fel gohebydd materion Cymreig ar gyfer papur newydd y *Western Mail*.  Rhwng 1980 a 1982 bu Osmond yn olygydd y cylchgrawn materion cyfoes Cymreig *ARCADE – Wales Fortnightly*.  Cymerodd rôl gyda HTV yn yr 1980au fel cynhyrchydd rhaglenni, ac roedd Osmond yn un o'r rhai a gychwynnodd y rhaglen materion cyfoes *Wales This Week*. Cynhyrchydd hefyd y rhaglen teledu Sianel 4 *The Divided Kingdom*.  Ysgrifennodd lyfr i gyd-fynd â'r rhaglen yn 1988.  Cymerodd swydd Dirprwy Olygydd y papur newydd *Wales on Sunday* rhwng 1988 a 1990.

Yn yr 1990au ffurfiodd gwmni teledu Agenda Productions, a gynhyrchodd nifer o raglenni teledu ar gyfer y BBC, HTV, Sianel 4, S4C ac STV.

Cychwynodd ei swydd  fel cyfarwyddwr Y Sefydliad Materion Cymreig yn 1996.  Yn etholiadau Cynulliad Cenedlaethol Cymru 2007, ymgeisiodd Osmond yn etholaeth Preseli Penfro fel cynrychiolydd Plaid Cymru. Ond cynrychiolydd y Ceidwadwyr, Paul Davies, enillodd y sedd. Yn ddiweddarach bu'n gynghorydd arbennig i Adam Price AC pan oedd yn arweinydd Plaid Cymru. 

Heddiw mae Osmond yn dal nifer o swyddi:

* Cyfaill Ymchwil Hyn Anrhydeddus gyda'r Uned Cyfansoddiad yng Ngholeg Prifysgol Llundain.
* Cyfaill Sefydliad Prifysgol Cymru, Caerdydd.
* Aelod Cyfrwng Hyrwyddiad Llenyddiaeth Cymraeg.
* Aelod ar Fwrdd Canolfan Bywydeg a Meddygaeth Darwin yn Sir Benfro.
* Aelod ar Fwrdd Brawdle Datblygiad Cynaliadwy Cymru

## Cyhoeddiadau
**Crossing the Rubicon: Coalition Politics Welsh Style* (IWA, 2007)
**Myths, Memories and Futures: The National Library and National Museum in the Story of Wales* (Editor, IWA, 2007)
**Time to Deliver: The Third Term and Beyond* (golygydd, IWA, 2006)
**Welsh Politics Come of Ages* (golygydd, IWA, 2005)
**Birth of Welsh Democracy* (golygydd, IWA, 2003)
**Building a Civic Culture: Institutional Change, Policy Development and Political Dynamics in the National Assembly for Wales* (co-golygydd, 2002, IWA)
**The National Assembly Agenda* (golygydd, IWA, 1998)
**Welsh Europeans* (Seren, 1995)
**The Reality of Dyslexia* (Cassell, 1993)
**The Democratic Challenge* (Gomer, 1992)
**The Divided Kingdom* (Constable, 1988)
**The National Question Again - Welsh Political Identity in the 1980s* (golygydd, Gomer, 1985)
**Work in the Future* (Thorsons, 1986)
**Police Conspiracy* (Y Lolfa, 1984)
**Alternatives* (Thorsons, 1983)
**Creative Conflict: The Politics of Welsh Devolution* (Routledge, 1978)
**The Centralist Enemy* (Christopher Davies, 1974)

## Dolenni allanol
* Gwefan IWA

Categori:Genedigaethau 1946
Categori:Newyddiadurwyr o Gymru
Categori:Golygyddion o Gymru
Categori:Pobl o'r Fenni