Brodyr Davies, Y Bers

bawd|240x240px|Y "Gatiau Gwyn" yn Neuadd Leeswood, a briodolir i Robert a John Davies

Roedd y **Brodyr Davies** o'r Bers, ger Wrecsam, yn deulu o ofaint a oedd yn weithgar yn y 18fed ganrif. Roeddent yn arbennig o adnabyddus am eu gwaith haearn gyr o ansawdd uchel, ac mae sawl enghraifft ohono yn dal i fodoli mewn tai gwledig a mynwentydd yn ardal y ffin rhwng Cymru a Lloegr.

## Bywgraffiad 
Roedd y teulu'n cynnwys Hugh neu Huw Davies (m. 1702) a'i feibion Robert (1675–1748) a John (1682–1755), a fyddai ill dau'n mynd ymlaen i fod yn ofaint uchel eu parch. Roedd yna ddau fab arall hefyd, Huw a Thomas, a chwe merch, Anne, Magdalen, Jane, Sarah, Elinor, a Margaret. Roeddent yn gweithio yng ngofail Croes Foel yn y Bers, ger Wrecsam.

[bawd|Gatiau [Castell y Waun, 1719]]
Mae'n bosibl bod Robert – a ystyrir yn gyffredinol y mwyaf talentog o'r teulu – wedi astudio o dan y gof haearn gyr Ffrengig nodedig Jean Tijou. Dywedir hefyd fod y brodyr wedi gweithio gyda Robert Bakewell o Derby.

Mae sawl enghraifft o waith y gwyddys ei fod gan Robert a John wedi goroesi, yn ogystal â llond llaw o eitemau a briodolir i'w tad. Mae rhai o'r rhain o ansawdd eithriadol o uchel; mae sgrin a gatiau o'r enw'r "Gatiau Gwyn", yn Neuadd Leeswood, Sir y Fflint, wedi cael eu disgrifio fel un o'r rhai gorau o'u math yn ngwledydd Prydain, ac wedi cael eu priodoli i'r brodyr Davies ar sail patrymau gwaith ffret nodedig a rennir gyda'u dyluniadau eraill. Disgrifiodd Nikolaus Pevsner waith y brodyr Davies fel "gwyrthiol".

## Gweithiau gan y teulu Davies 
Mae'r canlynol yn gysylltiedig â'r brodyr Davies trwy dystiolaeth ddogfennol:

* Gatiau Castell y Waun (1719)
* Eglwys San Giles, Wrecsam, gatiau (1720) gan Robert Davies, a gatiau'r gangell a rheilen y côr a briodolir i Hugh Davies (diwedd y 17g)
* Gatiau Eglwys Sant Pedr, Rhuthun (1727)
* Porth Eglwys y Plwyf Croesoswallt (1738)
* Gatiau Tŷ Berwick, ger Amwythig (yn ei le erbyn 1760) gan Robert Davies, sydd bellach yn Newnham Paddox, Monks Kirby, Swydd Warwick

## Gweithiau a briodolir i deulu Davies 
* Gatiau a fu gynt ym Mharc Stansty, sydd bellach yn Neuadd Erddig. Gwyddys bod Robert Davies wedi gwneud gatiau ar gyfer Erddig, ond cawsant eu tynnu i ffwrdd yn ystod gwaith ailfodelu o'r parc gan William Emes.
* Y Giatiau Gwyn a'r Giatiau Du, Neuadd Leeswood
* Y Gatiau Aur, Neuadd Eaton, Swydd Gaer
* Gatiau Eglwys y Santes Fair, Eccleston, o Neuadd Emral ger Wrecsam, sydd bellach wedi'i dymchwel
* Gatiau yn Neuadd Gwysaney, ger Sychdyn
* Gatiau nawr yng Nghastell Cholmondeley
* Gatiau Neuadd Hawkstone, Swydd Amwythig
* Gatiau a rheiliau yn Neuadd Carden sydd bellach wedi'i dymchwel; mae'r gatiau bellach wedi'u tynnu
* Priodolwyd prif byrth Eglwys Sant Oswald, Malpas i'r brodyr gynt, ond ystyrir bellach eu bod o ddyddiad diweddarach. Credir, fodd bynnag, mai gwaith eu tad Hugh yw giât lai ym mynwent yr eglwys.

## Oriel

Golden_Gates_at_Eaton_Hall_Cheshire.JPG|Y "Gatiau Aur", Neuadd Eaton
Erddig_Hall_gates_-_scan01.png|Gatiau Erddig, yn wreiddiol ym Mharc Stansty
Church_Gates,_St_Giles_Parish_Church,_Wrexham_-_geograph.org.uk_-_653013.jpg|Gatiau Robert Davies ar gyfer San Giles, Wrecsam
Gates_of_St_Mary_the_Virgin_Parish_Church_-_geograph.org.uk_-_1595737.jpg|Cyn-giatiau Neuadd Emral, sydd bellach wedi'i lleoli yn St Mary, Eccleston, Swydd Gaer 

## Cyfeiriadau
Categori:Hanes Wrecsam
Categori:Celfyddydwyr o Gymru
Categori:Gofaint