Nicola Benedetti

Mae **Nicola Joy Nadia Benedetti** CBE (g. 20 Gorffennaf 1987) yn unawdydd ffidil o'r Alban. Enillodd wobr Cerddor Ifanc y Flwyddyn y BBC pan oedd yn 16 oed. Mae hi'n gweithio gyda cherddorfeydd yn Ewrop ac America yn ogystal â Alexei Grynyuk, ei chyfeilydd rheolaidd. Ers 2012, mae hi wedi chwarae ffidil gan Gariel Stradivarius. Hi oedd y fenyw gyntaf i arwain Gŵyl Ryngwladol Caeredin pan gafodd ei phenodi yn Gyfarwyddwr yr Ŵyl ar 1 Hydref 2022.

## Bywyd cynnar ac addysg 
Ganwyd Benedetti yng Ngorllewin Kilbride, Gogledd Swydd Ayr, yr Alban, i dad o'r Eidal a mam o dras Eidalaidd ac Albanaidd. Dechreuodd chwarae'r ffidil yn bedair oed gyda gwersi gan Brenda Smith. Yn wyth oed, daeth yn arweinydd Cerddorfa Plant Cenedlaethol Prydain Fawr. Yn naw oed, roedd eisoes wedi llwyddo yn ei harholiad gradd wyth, tra'n mynychu Ysgol Wellington. Ym mis Medi 1997, dechreuodd astudio yn Ysgol Yehudi Menuhin yng nghefn gwlad Surrey, Lloegr.

Ar ddiwedd ei blwyddyn gyntaf (1998), chwaraeodd unawd yng nghyngerdd blynyddol yr ysgol yn Neuadd Wigmore, a pherfformiodd yn Llundain a Pharis fel unawdydd yn C*oncerto Ffidil Dwbl* Bach gydag Alina Ibragimova. Chwaraeodd mewn cyngerdd coffa yn Abaty Westminster i ddathlu bywyd a gwaith Yehudi Menuhin.

Yn 2000, bu'n cystadlu yng Nghystadleuaeth Menuhin fel cystadleuydd iau.

Mae gan Nicola chwaer hŷn, Stephanie, sydd hefyd yn chwarae'r ffidil.

## Cerddor Ifanc y Flwyddyn y BBC 
]]
Yn mis Mai 2004, pan oedd yn 16 oed, enillodd Benedetti gystadleuaeth Cerddor Ifanc y Flwyddyn y BBC, gan berfformio *Concerto Ffidil Cyntaf* Karol Szymanowski yn y rownd derfynol yn Neuadd Usher yng Nghaeredin, gyda Cherddorfa Symffoni Albanaidd y BBC. O ganlyniad i ennill y wobr, daeth yn gyntaf yn adran gerddoriaeth gwobr Top Scot ym mis Rhagfyr 2005.

## *Benedetti Foundation* 
Yn 2019, ffurfiodd Benedetti'r *Benedetti Foundation*. Ers 2019, mae'r elusen wedi gweithio gyda mwy na 75,000 o bobl o bob oed a 105 gwlad gwahanol yn cymryd rhan. Yn 2024, roedd eu fideos ar Youtube wedi cael eu chwarae mwy na 6.5 miliwn o weithiau.
  
## Bywyd personol 
Roedd Benedetti mewn perthynas â'r sielydd Almaenig Leonard Elschenbroich, y cyfarfu ag ef yn Ysgol Gerdd Yehudi Menuhin. Er bod y berthynas wedi dod i ben, maent yn parhau i fod yn ffrindiau da.

Yn mis Mai 2024, adroddodd y wefan Slipperdisc bod Benedetti wedi cael plentyn.

Ar 26 Gorffennaf 2025, adroddodd *The Telegraph* ei bod hi wedi priodi'r cerddor jazz Wynton Marsalis.

## Anrhydeddau a gwobrau 
bawd|Benedetti yn mis Awst 2022|220x220px

* Yn 2007, derbyniodd doethuriaeth anrhydeddus gan Brifysgol Caledonian Glasgow.
* Yn 2010, derbyniodd doethuriaeth anrhydeddus gan Brifysgol Heriot-Watt.
* Yn 2011, derbyniodd gradd anrhydeddus gan Brifysgol Caeredin.
* Yn Anrhydeddau'r Flwyddyn Newydd 2013, cafodd ei gwneud yn Aelod o Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig (MBE) "Am wasanaeth i gerddoriaeth ac i elusen".   
* Yn 2013, derbyniodd radd anrhydeddus gan Brifysgol Caerlŷr.
* Yn 2015, cafodd ei rhestru ar BBC 100 Women

* Yn 2017, cyflwynwyd iddi Fedal Gerddoriaeth y Frenhines. Benedetti oedd y ieuengaf o'r deuddeg person i dderbyn y wobr ers ei sefydlu yn 2005. 
* Yn 2017, cafodd ei hethol yn gymrawd anrhydeddus o Gymdeithas Frenhinol Caeredin.

* Yn Anrhydeddau'r Flwyddyn Newydd 2019 cafodd ei gwneud yn Gadlywydd Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig (CBE) "Am wasanaeth i gerddoriaeth".
* Yn 2019 derbyniodd wobr Medal Frenhinol gan Gymdeithas Frenhinol Caeredin am wella bywydau plant difreintiedig yr Alban trwy *Sistema Scotland* a’r *Big Noise Orchestras*.
* Yn 2020, derbyniodd radd anrhydeddus gan Brifysgol Efrog.

* Yn 2022, enillodd Gwobr Grammy am yr unawd offerynnol clasurol gorau.

* Yn 2022, fe’i penodwyd yn llywydd anrhydeddus y *Royal Conservatoire of Scotland* (RCS). 

* Derbyniodd wobr Caeredin 2023, sy’n cael ei rhoi i unigolion sydd wedi gwneud cyfraniad pwysig i’r ddinas a’i dwyn i sylw cenedlaethol a rhyngwladol. Rhoddwyd y wobr i gydnabod ei gwaith fel cyfarwyddwr Gŵyl Caeredin. 

## Dolenni allanol
* Gwefan swyddogol Benedetti Foundation
* Gwefan swyddogol Nicola Benedetti

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1987
Categori:Merched yr 21ain ganrif
Categori:Merched yr 20fed ganrif
Categori:Enillwyr Gwobr Grammy
Categori:Feiolinwyr