open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Portia Doubleday

Mae **Portia Ann Doubleday** (ganed 22 Mehefin 1988) yn actores o'r Unol Daleithiau. Mae'n adnabyddus am chwarae Angela yn y ddrama deledu USA Network *Mr. Robot*.

## Bywyd 
Ganwyd a magwyd Doubleday yn Los Angeles, Califfornia, yn ferch i Christina Hart a Frank Doubleday, sy'n gyn-actorion. Mae ei chwaer, Kaitlin, hefyd yn actores. Mae ei mam erbyn hyn yn gweithio yn y diwydiant adloniant fel ysgrifenwraig a chynhyrchydd dramâu.

Mynychodd Doubleday y Ganolfan ar gyfer Astudiaethau Cyfoethog yn Los Angeles, ysgol fagnet yng ngorllewin y ddinas. Disgrifiodd ei hun fel "tomboy" i'r *Los Angeles Times*, yn chwarae pêl-droed am ddeuddeg mlynedd. Yn 2010, yr oedd Doubleday yn astudio seicoleg yn y coleg ac yn ystyried gwneud cwrs cyn-feddygaeth.

## Gyrfa 
Mae Doubleday wedi ymddangos mewn nifer o ffilmiau, gan gynnwys rôl fel Sheeni Saunders yn *Youth in Revolt* yn 2009. yn ogystal â rôl fel Jasmine Lee yn y ffilm 2011 *Big Mommas: Like Father Like Son*. Yn fwy diweddar y mae wedi serennu fel Chris Hargensen yn y ffilm 2013 *Carrie*.

Ar y teledu, ymddangosodd Doubleday yn rheolaidd yn y comedi sefyllfa ABC *Mr. Sunshine* wrth ochr Matthew Perry ac Allison Janney rhwng 2010–2011. Ers mis Mai 2015, mae wedi serennu yn y gyfres deledu USA Network *Mr. Robot* gyda Rami Malek a Christian Slater. Mae'n chwarae ffrind a chyd-weithiwr i gymeriad Malek.

## Ffilmyddiaeth 
### Ffilmiau 
### Teledu
## Cyfeiriadau 
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1988
Clwb Pêl-droed Amed

Clwb chwaraeon yw **Amed SFK**, (hen enw **Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor)** yn Diyarbakır, dinas Gyrdaidd yn Nhwrci. Yn 2015/16 roedd y clwb pêl-droed yn chwarae yn ail adran Twrci a dyma yw clwb pêl-droed Cyngor Metrolopolitan Diyarbakir.

Ym mis Hydref 2014, newidiwyd enw'r clwb i Amedspor (Amed yw enw Cyrdaidd y ddinas). Roedd Ffederasiwn Twrci yn chwyrn yn erbyn y newid enw, a chafodd y clwb ddirwy.

Yn mis Chwefror 2016 cafodd eu chwaraewr Deniz Naki ei atal rhag chwarae am 12 gêm a dirwy fawr am ysgrifennu cofnod Facebook yn talu teyrnged i'r rhai a fu farw ac a anfwyd wrth amddiffyn ardaloedd Cyrdaidd rhag y Wladwriaeth Islamaidd..

Yn ystod gêm gwpan yn erbyn Basaksehir yn nhymor 2015/16, bu grŵp cefnogwyr Barikat yn lleisio eu cefnogaeth i ddinasoedd Sur a Cizure, a oedd fel eu dinas hwythau yn destun cyrffyw hirhoedlog gan fyddin Twrci, ac o ganlyniad cyhuddwyddwyd y clwb o "bropoganda eidiolegol", cawsant ddirwy a gwaharddwyd cefnogwyr o'u gêm nesaf. Yn yr un gêm roedd chwaraewr Basaksehir wedi gwneud saliwt milwr er teyrnged i filwyr Twrci a oedd wedi marw yn y gwrthdaro rhwng y Cyrdiaid a Thwrci.

Ar ddechrau eu gêm gwpan yn erbyn Fenerbahçe, safodd chwaraewyr y ddau dîm yn llonydd am hanner mynd ar ôl y chwiban gyntaf mewn protest yn erbyn gwaharddiad Deniz Naki.

## Cyfeiriadau 
## Dolenni allanol 
*  (Twrceg)

Categori:Timau pêl-droed Twrci
Rami Malek

Mae **Rami Malek** (ganed 12 Mai 1981) yn actor o'r Unol Daleithiau o dras Eifftaidd. Mae'n fwyaf adnabyddus am chwarae'r brif rôl Elliot Alderson yn y gyfres deledu USA Network *Mr. Robot*.

## Bywyd 
Ganwyd Malek yn Los Angeles, Califfornia i rieni Cristion Coptaidd sy'n dod o'r Aifft. Mae ganddo frawd gefell unfath yn ogystal â chwaer hŷn.

Mynychodd Ysgol Uwchradd Notre Dame yn Sherman Oaks, Califfornia ble y graddiodd yn 1999, yr un pryd â'r actores Rachel Bilson. Derbyniodd radd Baglor y Celfyddyd Gain yn 2003 o Brifysgol Evansville yn Evansville, Indiana.

## Gyrfa 
Dechreuodd yrfa actio Malek yn 2004 gyda'i ymddangosiad gwadd yn y gyfres deledu *Gilmore Girls*. Aeth yn ei flaen i ymddangos mewn nifer o raglenni eraill, megis *Over There* (2005), *Medium* (2005), *The War at Home* (2005-07), *24* (2010) a'r mini-gyfres HBO *The Pacific* (2010).

Mae Malek hefyd wedi ymddangos mewn nifer o ffilmiau, gan gynnwys y ffilmiau *Night at the Museum* (2006, 2009 a 2014) fel King Ahkmenrah*, Larry Crowne* (2011)*, The Master* (2012)*,* y ffilm annibynnol ''Ain't Them Bodies Saints'' (2013), a'r ffilm ddramatig lwyddiannus *Short Term 12 (2013).*

Ers 2015, y mae wedi serennu yn y ddrama seicolegol USA Network *Mr. Robot*. Ar gyfer y rôl hon y mae wedi ennill Gwobr Ddewis y Beirniaid ac wedi derbyn enwebiadau ar gyfer Gwobr Glôb Aur, Gwobr Satellite, Gwobr Gymdeithas yr Actorion Sgrin, a Gwobr Dorian.

Enillodd y Wobr Academi am Actor Gorau yn 2019.

## Ffilmyddiaeth
[bawd|Malek yn Comic-Con [San Diego, 2012]]
### Ffilmiau
### Teledu
### Actio llais
## Cyfeiriadau 
Categori:Genedigaethau 1981
Categori:Actorion ffilm o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl a aned yng Nghaliffornia
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Eifftaidd
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Roegaidd
Mr. Robot

Mae ***Mr. Robot*** yn gyfres deledu drama gyffro Americanaidd a grëwyd gan Sam Esmail.

## Cyfeiriadau
Categori:Rhaglenni teledu Americanaidd
Categori:Cyflwyniadau rhaglenni teledu 2015
Categori:Rhaglenni teledu Saesneg o'r Unol Daleithiau
Carly Chaikin

Mae **Carly Hannah Chaikin** (ganed 26 Mawrth 1990) yn actores o'r Unol Daleithiau. Mae ar hyn o bryd yn serennu yn y ddrama deledu USA Network *Mr. Robot*.

## Bywyd 
Ganwyd Chaikin yn Sant Monica, Califfornia i dad sy'n gweithio fel cardiolegydd a mam sy'n gweithio fel ffisiotherapydd. Fe'i magwyd fel Iddewes.

Mynychodd Ysgol Ferched Archer, ysgol uwchradd yn Los Angeles. Tra yno, chwaraeodd sawl camp, gan gynnwys pêl-foli, pêl-feddal, pêl-fasged, a phêl-droed.

Mae gan Chaikin 11 tatŵ, gydag un ohonynt yn cynnwys geiriau un o ganeuon Bob Dylan.

## Gyrfa 
Dechreuodd Chaikin actio yn 2009 gyda pherfformiad fel Veronica yn y ffilm *The Consultants.* Aeth yn ei blaen i ymddangos mewn ffilmiau eraill, megis *The Last Song* (2010) gyda Miley Cyrus a *My Uncle Rafael* (2012) gyda John Michael Higgins. yn y comedi sefyllfa ABC *Suburgatory* (2011–2014), a fe'i henwebwyd ar gyfer Gwobr Deledu Dewis y Beirniaid ar gyfer yr Actores Gefnogol Orau mewn Cyfres Gomedi. Yn 2014, fe'i chastiwyd, ynghyd â Rami Malek a Christian Slater, yn y gyfres deledu USA Network *Mr. Robot*. Chwaraea Darlene, aelod o 'fsociety', grŵp sy'n ysgrifennu cod maleisus.

Yn ogystal ag actio, mae Chaikin yn ysgrifennu a chynhyrchu ffilmiau byr, gan gynnwys *Happy Fucking Birthday* a *Nowhere to Go*. Canmolwyd *Nowhere to Go* yng Ngŵyl Ffilmiau FirstGlance yn 2013.

## Ffilmyddiaeth
### Ffilmiau
### Teledu
### Ffilmiau byr a gwe-gyfresi
## Cyfeiriadau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1990
Patrick Manning

Roedd **Patrick Augustus Mervyn Manning** ddwywaith yn Brif Weinidog Trinidad a Tobago (17 Awst 1946 – 2 Gorffennaf 2016).

Categori:Genedigaethau 1946
Categori:Gwleidyddion
Categori:Marwolaethau 2016
Grace Gummer

Mae **Grace Jane Gummer** (ganed 9 Mai 1986) yn actores o'r Unol Daleithiau. Mae ar hyn o bryd yn chwarae'r asiant FBI Dominique "Dom" DiPierro yn y gyfres USA Network *Mr. Robot*.

Mae'n ferch i'r actores fyd-enwog Meryl Streep a'r cerflunydd Don Gummer.

## Ffilmyddiaeth
### Ffilmiau
### Teledu
## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1986
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Stephanie Corneliussen

Mae **Stephanie Corenliussen** (ganed 28 Ebrill 1987) yn actores a model o Ddenmarc. Mae ar hyn o bryd yn serennu yn y ddrama deledu gyffrous *Mr. Robot*.

## Ffilmyddiaeth
### Ffilmiau
### Teledu
## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1987
Categori:Actorion o Ddenmarc
Categori:Merched yr 20fed ganrif o Ddenmarc
Categori:Merched yr 21ain ganrif o Ddenmarc
Central Line

Llinell ar Reilffordd Danddaearol Llundain yw'r **Central Line** a ddangosir gan linell goch ar fap y Tiwb. Fel llinell diwb lefel ddofn, mae'n rhedeg o ddwyrain i orllewin Llundain. Hon yw ail linell brysuraf y rheilffordd ar ôl y Northern Line.

## Map
center|550px|bawd|Llwybr daearyddol gywir y Central Line

Central
Deniz Naki

Mae **Deniz Naki** yn beldroediwr o dras Cwrdaidd a aned yn yr Almaen (ganed 9 Gorffennaf 1989), sy'n chwarae i Amed S.K. ar hyn o bryd.

## Gyrfa clwb 
Dechreuodd Naki ei yrfa gyda Bayer 04 Leverkusen, ond ni chafodd lwyddiant y tu hwnt i'r ail dîm.

Ar 2 Chwefror 2009, aeth ar fenthyg i Rot Weiss Ahlen, gan chwarae unarddeg gêm a sgorio pedair gôl. Ar 8 Chwefror, gwnaeth ei ymddangosiad proffesiynol cyntaf yn yr ail adran, pan ddaeth i'r maes fel eilydd yn lle Marco Reus mewn gêm yn erbyn FC Augsburg.

Ar 25 Mehefin 2009, gadawodd Naki Bayer Leverkusen ac arwyddo cytundeb tair blynedd gyda St. Pauli.  Ar 2 Tachwedd, ar ôl sgorio ail gôl ei dîm mewn buddugoliaeth 2-0 yn erbyn Hansa Rostock, achosodd gyn ddadlau pan ddathlodd drwy wneud arwydd 'torri-gwddf' tuag at gefnogwyr y gwrthwynebwyr. Cyfranodd saith gôl wrth i St. Pauli ddychwelyd i'r prif adran.

Ar ôl cyfnod prawf aflwyddiannus gyda Nottingham Forest, symudodd Naki i SC Paderborn 07 yn haf 2012.

Yn nhymor 2013/14 ymunodd â chlwb Gençlerbirliği SK yn Ankara. Ym mis Tachwedd 5, penderfynodd Naki adael Gençlerbirliği yn dilyn ymododiad hiliol honedig. Dyweoddod Naki i dri dyn ymosod arno ar y stryd ym mhrifddinas Twrci gan weiddi pethau hiliol ato a'i herio ynglŷn â'i genfogaeth i'r dref Gwrdaidd Kobane y Syria, a oedd dan warchae gan y Wladwriaeth Islamaidd (ISIS).

Yn mis Chwefror 2016 cafodd Naki ei atal rhag chwarae am 12 gêm a dirwy fawr am ysgrifennu cofnod Facebook yn talu teyrnged i'r rhai a fu farw ac a anafwyd wrth amddiffyn ardaloedd Cyrdaidd rhag y Wladwriaeth Islamaidd..

## Gyrfa ryngwladol 
Fel aelod o dîm Dan-19 yr Almaen cynrychiolodd Naki y wlad ym Mhencampwriaeth Dan-19 UEFA 2008, yn y Weriniaeth Siec.

## Cyfeiriadau 
## Dolenni allanol 
* Deniz Naki – Cofnod cystadlaethau UEFA
* Proffil Deniz Naki ar Fussballdaten

Categori:Genedigaethau 1989
Categori:Pêl-droedwyr o'r Almaen
Michael Cristofer

Mae **Michael Ivan Cristofer** (ganed 22 Ionawr 1945) yn ddramodydd, gwneuthurwr ffilmiau ac actor o'r Unol Daleithiau. Ar gyfer ei ddrama *The Shadow Box*, derbyniodd y Wobr Pulitzer ar gyfer Drama a'r Wobr Tony ar gyfer y Ddrama Orau yn 1977.

## Llyfryddiaeth
### Dramâu
* *Breaking Up*, cynhyrchwyd gan Primary Stages
* *Ice,* cynhyrchwyd gan Clwb Theatr Manhattan
* *Black Angel*, cynhyrchwyd gan Circle Repertory Company
* *The Lady and the Clarinet*
* *Amazing Grace*
* *The Whore and Mr. Moore*
* *Tabarja*
* *Pop*
* *Eyes Wide Open*

### Sgriptiau ffilm
* *The Shadow Box,* cyfarwyddwyd gan Paul Newman (Enwebiad Gwobr Glôb Aur a Gwobr Emmy)
* *Falling in Love,* yn serennu Meryl Streep a Robert De Niro
* *The Witches of Eastwick,* yn serennu Jack Nicholson
* *The Bonfire of the Vanities,* cyfarwyddwyd gan Brian De Palma, ac yn serennu Tom Hanks, Melanie Griffith a Bruce Willis
* *Breaking Up,* cyfarwyddwyd gan Robert Greenwald, ac yn serennu Russell Crowe a Salma Hayek
* *Casanova,* yn serennu Heath Ledger
* ''Georgia O'Keeffe'' (2009)
## Ffilmyddiaeth
### Ffilmiau
### Teledu
### Cyfarwyddwr
## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1945
Categori:Actorion ffilm o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu o'r Unol Daleithiau
Categori:Cyfarwyddwyr ffilm o'r Unol Daleithiau
Sally Phillips

Mae **Sally Elizabeth Phillips** (ganed 10 Mai 1970) yn actores Seisnig. Mae'n fwyaf adnabyddus am ei rôl fel Tilly yng nghomedi sefyllfa Miranda Hart *Miranda*.

## Ffilmiau
**Notting Hill*
*''Bridget Jones's Diary* (2001)
**Bridget Jones: The Edge of Reason* (2004)
**The Decoy Bride* (2011)
**Set the Thames on Fire* (2015)
**Pride and Prejudice and Zombies* (2016)
**Bridget Jones's Baby'' (2016)

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1970
Categori:Actorion ffilm o Loegr
Categori:Actorion teledu o Loegr
Categori:Merched yr 20fed ganrif
Categori:Merched yr 21ain ganrif
Circle Line

bawd|300px|Trên y Circle Line yn gadael gorsaf diwb Barbican

Llinell ar Reilffordd Danddaearol Llundain yw'r **Circle Line**, a ddangosir gan linell felen ar fap y Tiwb. Hon yw'r wythfed llinell brysuraf ar y rheilffordd. Mae'n ffurfio llinell ddolen o amgylch canol Llundain, ar ochr ogleddol Afon Tafwys.

## Hanes
Cafodd y Llinell Gylch ei awdurdodi pan wnaeth Deddfau Seneddol yn 1853 a 1854 grymuso y Rheilffordd Fetropolitanaidd a Reilffordd yr Ardal Fetropolitan i adeiladu'r rheilffordd danddaearol cyntaf yng nghanol Llundain. Cychwynodd y gwaith rhwng Farringdon a gorsafoedd Paddington, cafodd y llwybr ei ymestyn yn raddol ar bob pen.

## Map
550px|canol|bawd|Llwybr daearyddol gywir y Circle Line

Circle
Bridget Jones's Baby

Mae '''''Bridget Jones's Baby''''' yn ffilm gomedi rhamantaidd Brydeinig 2016 a gyfarwyddwyd gan Sharon Maguire ac ysgrifennwyd gan Helen Fielding, David Nicholls, ac Emma Thompson. Hon yw'r drydedd ffilm yn y gyfres a dilyniant i'r ffilm 2004 *Bridget Jones: The Edge of Reason*. Dychwela Renée Zellweger a Colin Firth i'w rolau fel Bridget Jones a Mark Darcy. Ymuna Patrick Dempsey â'r cast fel Jack Qwant.

Rhyddheir y ffilm ar 16 Medi 2016.

## Cast
* Renée Zellweger fel Bridget Jones
* Colin Firth fel Mark Darcy
* Patrick Dempsey fel Jack Qwant
* Sally Phillips fel Sharon "Shazza"
* James Callis fel Tom
* Celia Imrie fel Una Alconbury
* Shirley Henderson fel Jude 
* Jim Broadbent fel Mr. Colin Jones
* Gemma Jones fel Mrs. Pamela Jones 
* Jessica Hynes fel Magda
* Ed Sheeran
* Emma Thompson fel Dr. Rawling

## Cyfeiriadau
Categori:Ffilmiau 2016
Categori:Ffilmiau Pinewood Studios
Shirley Henderson

Actores o'r Alban yw **Shirley Henderson** (ganed 24 Tachwedd 1965). Serennodd yn *Trainspotting* (1996), ac fel y cymeriad Jude mewn 3 o'r ffilmiau *Bridget Jones* (2001/04/16).

Categori:Actorion benywaidd o'r Alban
Categori:Genedigaethau 1965
Categori:Merched yr 20fed ganrif o'r Alban
Categori:Merched yr 21ain ganrif o'r Alban
Joseph Armstrong

Goruchwylydd locomotifau Rheilffordd y Great Western oedd **Joseph Armstrong** (21 Medi 1816 – 5 Mehefin 1877), olynydd i Daniel Gooch.

Ganwyd Joseph Armstrong yn Bewcastle, Cumbria ym 1816. Roedd yn yrrwr trên ar Reilffordd Stockton a Darlington a Rheilffordd Lerpwl a Manceinion. Erbyn 1845 roedd yn oruchwylydd locomotifau i reilffyrdd Amwythig a Birmingham ac Amwythig a Chaer sydd wedi yno. Daethant yn rhan o Reilffordd y Great Western ym 1854, a daeth Armstrong yn  oruchwylydd locomotifau adran ogleddol y rheilffordd. Ar ôl ymddiswyddiad Gooch, aeth i Swindon, yn brif oruchwylydd. Ym 1864 aeth Gwaith Swindon o fod yn weithdy trwsio i ffatri cynhyrchu. Adeiladwyd tua 600 o locomotifau, 2,000 o gerbydau i deithwyr a 10,000 o wagenni rhwng 1869 a 1877.

Roedd yn bregethwr Methodist Wesleyaidd, a chefnogodd yr Institiwt Mecanyddion a Chymdeithas Cronfa'r Cleifion ymysg eraill. Agorwyd pwll nofio ar gyfer gweithwyr Gwaith Rheilffordd Swindon ym 1869 ac ysbyty iddynt ym 1871.

Bu farw Armstrong ym 1877. Prynwyd bad achub ar gyfer yr RNLI yn Cadgwith, Cernyw yn gofeb iddo.

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1816
Categori:Marwolaethau 1877
Categori:Peirianwyr y 19eg ganrif o Loegr
Categori:Peirianwyr sifil o Loegr
Kristen Wiig

Mae **Kristen Carroll Wiig** (ganed 22 Awst 1973) yn actores, comedïwraig, ysgrifenwraig a chynhyrchydd o'r Unol Daleithiau.

## Ffilmyddiaeth
### Ffilmiau
### Teledu
### Gemau fideo
## Cyfeiriadau
Categori:Digrifwyr o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1973
Chris Hemsworth

Mae **Chris Hemsworth** (ganed 11 Awst 1983) yn actor o Awstralia.

## Ffilmyddiaeth
### Ffilmiau 
bawd|upright|Hemsworth yng Ngŵyl Ffilmiau Tribeca ym mis Ebrill 2012
[thumbnail|upright|Chris Hemsworth yn [Sydney, 2013]]

### Teledu
### Gemau fideo 
## Cyfeiriadau
Categori:Actorion o Awstralia
Categori:Genedigaethau 1983
Michael K. Williams

Roedd **Michael Kenneth Williams** (22 Tachwedd 1966 – 6 Medi 2021) yn actor a dawnsiwr o'r Unol Daleithiau. Roedd yn fwyaf adnabyddus am ei rolau mewn cyfresi drama HBO, fel Omar Little yn *The Wire*, ac Albert "Chalky" White yn *Boardwalk Empire*.

Fe'i ganfuwyd yn farw yn ei fflat yn Brooklyn ar 6 Medi 2021.

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion teledu o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1966
Categori:Marwolaethau 2021
Charles Dance

Actor a chyfarwyddwr ffilm o Loegr yw  **Walter Charles Dance**, OBE (ganed 10 Hydref 1946) a adnabyddir fel **Charles Dance**. Mae'n adnabyddus am ei rôl fel Tywin Lannister yn y gyfres HBO *Game of Thrones*.

## Ffilmiau
**The Golden Child* (1986)
**Alien 3* (1992)
**Hilary and Jackie* (1998)
**The Imitation Game* (2014)

## Teledu
**The Jewel in the Crown* (1984)
**Rebecca* (1997)
**Bleak House* (2005)
* *Game of Thrones* (2011–15)
**And Then There Were None* (2015)

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion ffilm o Loegr
Categori:Actorion teledu o Loegr
Categori:Cyfarwyddwyr ffilm o Loegr
Categori:Genedigaethau 1946
Categori:Sgriptwyr ffilm o Loegr
Jessica Hynes

Actores ac ysgrifenwraig o Loegr yw **Tallulah Jessica Elina Hynes** (yn gynt **Stevenson**; ganed 30 Hydref 1972). Fe'i hadnabyddwyd yn broffesiynol fel **Jessica Stevenson** tan 2007.

Fe'i ganwyd yn Lewisham, de Llundain, ac fe'i magwyd yn Brighton, lle mynychodd ysgolion Babanod a Cynradd St Luke's yna Ysgol Uwchradd Dorothy Stringer. Wedi i'w rhieni wahanu fe'i magwyd gan ei mam. Symudodd Jessica yn ôl i Lundain fel oedolyn ifanc.

Mae teulu ei mam Jane yn hanu o ogledd Cymru ac mae ei mam yn byw ar ffarm yn Llanelian-yn-Rhos ac wedi dysgu Cymraeg fel oedolyn. Mae Jessica ei hun eisiau dysgu Cymraeg ac ymddangosodd ar pedwerydd cyfres S4C *Iaith ar Daith* ym Mai 2023.

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1972
Categori:Actorion ffilm o Loegr
Categori:Actorion teledu o Loegr
Categori:Pobl o Brighton
Andy García

Mae **Andrés Arturo García Menéndez** (ganed 12 Ebrill 1956), a adnabyddir yn broffesiynol fel **Andy García**, yn actor a chyfarwyddwr Ciwbanaidd-Americanaidd. Yn fwy diweddar, y mae wedi serennu yn ''Ocean's Eleven'' a'i dilyniannau ''Ocean's Twelve* ac *Ocean's Thirteen''.

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1956
Categori:Actorion ffilm o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu o'r Unol Daleithiau
Catrin Stewart

Actores o Gymraes yw **Catrin Stewart** (ganwyd 29 Ionawr 1988). Mae hi'n fwyaf adnabyddus am bortreadu Emma yn y gyfres drama gomedi *Stella* ar Sky1 a Jenny Fflint yn *Doctor Who*. Mae hefyd yn portreadu Lily yn *Misfits*. Cafodd ei pherfformiad theatrig fel Juliet yng nghynyrchiad Headlong o Romeo a Juliet ei ganmol gan *The Observer* fel "un o'r rhai mwyaf hudolus a theimladwy rwyf wedi gweld."

Fe fydd yn chwarae rhan efeilliaid yn y ffilm Gymraeg *Y Llyfrgell* (2016) ac enillodd wobr Perfformiad Gorau mewn Ffilm Nodwedd Brydeinig am y rhan yng Ngŵyl Ffilmiau Rhyngwladol Caeredin yn Mehefin 2016.

## Bywyd cynnar ac addysg
Fe'i magwyd yng Nghaerdydd ac aeth i Ysgol Gyfun Gymraeg Plasmawr. Ei thad yw'r newyddiadurwr a darlithiwr James Stewart. Yn ferch ifanc bu'n cystadlu gyda'r ysgol yn Eisteddfodau. Yn 16 oed, ymunodd â Theatr Cenedlaethol Ieuenctid Cymru ac ar ôl mwynhau'r profiad aeth ymlaen i astudio yng Ngholeg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru. Ymddangosodd mewn dwy ran fach ar deledu cyn cael hyfforddiant proffesiynol.

## Ffilmyddiaeth 
### Ffilm 
### Teledu 
### Llwyfan 
### Gwe 
## Cyfeiriadau 
## Dolenni allanol 
* 
* 

Categori:Actorion teledu o Gymru
Categori:Actorion ffilm o Gymru
Categori:Genedigaethau 1988
Categori:Merched yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Merched yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Pobl addysgwyd yn Ysgol Gyfun Gymraeg Plasmawr
Categori:Pobl o Gaerdydd
Categori:Cyn-fyfyrwyr Coleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru
Cecily Strong

Mae **Cecily Legler Strong** (ganed 8 Chwefror 1984) yn actores, actores lais a chomedïwraig o'r Unol Daleithiau. Ers 2012 mae wedi bod yn aelod o gast *Saturday Night Live*.

## Bywyd cynnar
Ganwyd Strong yn Springfield, Illinois yn ferch i Penelope a Bill Strong. Roedd ei thad yn gweithio fel pennaeth biwro i'r Associated Press ac y mae erbyn hyn yn bartner mewn busnes cysylltiadau cyhoeddus yn Chicago. Maent bellach wedi ysgaru. Yn ferch ifanc, yr oedd yn eilunaddoli *SNL* gan ailactio llawer o'r gwaith a gwylio hen raglenni..

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1984
Categori:Actorion teledu o'r Unol Daleithiau
Categori:Merched yr 20fed ganrif
Categori:Merched yr 21ain ganrif
Ghostbusters (ffilm 2016)

Mae ***Ghostbusters*** yn ffilm gomedi oruwchnaturiol Americanaidd sy'n ailwampiad o'r gyfres ffilmiau *Ghostbusters*. Cyfarwyddwyd y ffilm gan Paul Feig a fe'i hysgrifenwyd gan Feig a Katie Dippold. Serenna Melissa McCarthy, Kristen Wiig, Kate McKinnon a Leslie Jones fel paraseicolegwyr sy'n dechrau busnes dal-ysbrydion yn Ninas Efrog Newydd. Cynhwysa fersiwn newydd o thema Ghostbusters gan Fall Out Boy a Missy Elliott.

## Cast
* Melissa McCarthy fel Abby Yates
* Kristen Wiig fel Erin Gilbert
* Kate McKinnon fel Jillian Holtzmann
* Leslie Jones fel Patty Tolan
* Chris Hemsworth fel Kevin
* Andy García fel Maer Dinas Efrog Newydd
* Charles Dance
* Michael Kenneth Williams fel Hawkins
* Cecily Strong
* Neil Casey fel Rowan
* Elizabeth Perkins fel gwyddonydd
* Michael McDonald
* Matt Walsh fel Rourke
* Nate Corddry fel Leif
* Pat Kiernan fel cyflwynydd newyddion

#### Ymddangosiadau arbennig 
* Bill Murray
* Dan Aykroyd fel gyrrwr tacsi
* Sigourney Weaver
* Ernie Hudson
* Annie Potts fel ysgrifenyddes y gwesty
* Ozzy Osbourne fel ei hun

## Cyfeiriadau
Categori:Ffilmiau 2016
Categori:Ffilmiau Saesneg
Categori:Ffilmiau o Unol Daleithiau America
Categori:Ffilmiau sydd a'u stori wedi'i lleoli yn Ninas Efrog Newydd
Kate McKinnon

Mae **Kathryn McKinnon Berthold** (ganed 6 Ionawr 1984), a adnabyddir yn broffesiynol fel **Kate McKinnon**, yn actores, actores lais, a chomedïwraig o'r Unol Daleithiau. Mae'n fwyaf adnabyddus am ei gwaith fel aelod cast *Saturday Night Live* a *The Big Gay Sketch Show.*

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Digrifwyr LHDT
Categori:Genedigaethau 1984
Categori:Merched yr 20fed ganrif
Categori:Merched yr 21ain ganrif
Gorsaf reilffordd Boat of Garten

Roedd **Gorsaf reilffordd Boat of Garten** yn orsaf ar Reilffordd Inverness a Chyffordd Perth. Roedd yr orsaf hefyd yn gyffordd i gangen Lannau Spey o Reilffordd Great north of Scotland, yn arwain at Craigellachie.

Agorwyd yr orsaf ar 3 Awst 1863. Caewyd yr orsaf i deithwyr ar 18 Hydref 1965 ac yn gyfan gwbl ar 16 Mehefin 1969.

Ailagorwyd yr orsaf gan Reilffordd Stêm Strathspey ar 22 Gorffennaf 1978.

dim|bawd|260px
260px|bawd|dim

## Cyfeiriadau
Boat of Garten
Categori:Rheilffyrdd yr Alban
Categori:Rheilffyrdd treftadaeth yr Alban
Categori:Twristiaeth yn yr Alban
Leslie Jones

Mae **Leslie Jones** (ganed 7 Medi 1967) yn gomedïwraig ac actores o'r Unol Daleithiau. Mae ar hyn o bryd yn aelod o gast *Saturday Night Live*. Yn ôl Jones, mae'r comedïwyr Eddie Murphy, Richard Pryor a Whoopi Goldberg wedi dylanwadu ar ei gwaith.

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1967
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Llenorion Affricanaidd-Americanaidd
James Callis

Mae **James Nicholas Callis** (ganed 4 Mehefin 1971) yn actor Seisnig. Mae'n fwyaf adnabyddus am chwarae ffrind gorau Bridget Jones yn y ffilmiau ''Bridget Jones's Diary*, *Bridget Jones: The Edge of Reason* a *Bridget Jones's Baby''.

Fe'i ganwyd yn Hampstead, Llundain.  Cafodd ei addysg yn yr Ysgol Harrow.

Enillodd Wobr Jack Tinker yn 1996.

## Teledu
**A Dance to the Music of Time* (1997)
*''Sex, Chips & Rock n' Roll* (1999)
**Battlestar Galactica* (2002-2010) 
**The Musketeers'' (2014)

Categori:Actorion ffilm o Loegr
Categori:Actorion teledu o Loegr
Categori:Genedigaethau 1971
Categori:Pobl addysgwyd yn Ysgol Harrow
Ernie Hudson

Mae **Ernest Lee "Ernie" Hudson Sr.** (ganed 17 Rhagfyr 1945) yn actor o'r Unol Daleithiau. Fe'i adnabyddir am ei rôl fel Winston Zeddemore yn y ffilmiau *Ghostbusters*.

## Bywyd 
Ganwyd Hudson yn Benton Harbor, Michigan. Chwrddodd byth â'i dad, a bu ei fam, Maggie Donald, farw o'r diciâu pan yr oedd yn ddau fis oed. O ganlyniad, fe'i fagwyd gan ei fam-gu ar ochr ei fam, Arrana Donald.

Ymunodd Hudson â Lluoedd Arfog yr Unol Daleithiau yn syth ar ôl gadael yr ysgol uwchradd, ond fe'i ddiswyddwyd ar ôl tri mis oherwydd ei asthma. Symudodd i Detroit, Michigan a daeth yn ddramodydd yng nghwmni theatr Concept East. Ar ôl cofrestru ym Mhrifysgol Wayne State, sefydlodd Ensemble yr Actorion Theatr, cyn mynychu a graddio o Ysgol Ddrama Yale.

## Gyrfa 
Ar y teledu, ymddangosodd Hudson mewn rolau gwadd ar raglenni megis *The Dukes of Hazzard*, *The A-Team*, a *Fantasy Island*. Yn 1997, fe'i gastiwyd fel y Warden Leo Glyn yn y gyfres deledu HBO *Oz*, a chwaraeodd y cymeriad tan ddiwedd y rhaglen yn 2003. Yn fwy diweddar, cafodd rolau cylchol yng nghyfres olaf *Law & Order,* a *The Secret Life of the American Teenager,* a chwaraeodd Stuart Owens yn *Torchwood: Miracle Day* yn 2011*.*

Un o'i ffilmiau cyntaf oedd *Penitentiary II* yn 1982, cyn dod i amlygrwydd fel Winston Zeddemore yn *Ghostbusters* yn 1984. Daeth yn ôl i'r rhan yn nilyniant y ffilm, *Ghostbusters II*,  yn 1989. Cafodd rolau yn y ffilmiau *The Hand that Rocks the Cradle* yn 1992, *Congo* yn 1994, *The Crow* yn 1994, a *Stranger in the Kingdom* yn 1998. Mae hefyd yn adnabyddus am ymddangos wrth ochr Sandra Bullock fel asiant yr FBI yn *Miss Congeniality a Miss Congeniality 2: Armed & Fabulous.*

Ymddangosodd yn ailwampiad y ffilmiau *Ghostbusters* mewn rôl gameo yn 2016. Chwaraea Harvey y Postmon yn y ffilm deledu *Hey Arnold!* yn 2017.

## Ffilmyddiaeth 
### Ffilmiau 
### Teledu 
### Gemau fideo 
## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1945
Categori:Actorion ffilm o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu o'r Unol Daleithiau
Categori:Môr-filwyr yr Unol Daleithiau
Bridget Jones: The Edge of Reason (ffilm)

Mae ***Bridget Jones: The Edge of Reason*** yn ffilm gomedi rhamantaidd Brydeinig-Ffrengig-Amcericanaidd 2004. Fe'i chyfarwyddwyd gan Beeban Kidron a seiliwyd ar nofel Helen Fielding o'r un enw. Serenna Renée Zellweger fel Bridget Jones, Colin Firth fel Mark Darcy, a Hugh Grant fel Daniel Cleaver. Mae'n ddilyniant i'r ffilm 2001 ''Bridget Jones's Diary*. Dilynir y ffilm gan *Bridget Jones's Baby* yn 2016.

## Cast 
* Renée Zellweger fel Bridget Jones
* Colin Firth fel Mark Darcy
* Hugh Grant fel Daniel Cleaver
* Gemma Jones fel Mrs. Jones
* Jim Broadbent fel Mr. Jones
* Celia Imrie fel Una Alconbury
* James Faulkner fel Uncle Geoffrey
* Jacinda Barrett fel Rebecca Gillies
* Sally Phillips fel Sharon "Shazza"
* Shirley Henderson fel Jude
* James Callis fel Tom
* Jeremy Paxman fel ei hun
* Ian McNeice fel Cwisfeistr
* Jessica Stevenson fel Magda
* Paul Nicholls (*ymddangosiad arbennig'') fel Jed
* Wolf Kahler fel Sylwebydd
* Catherine Russell fel Camilla
* Ting-Ting Hu fel Putain o Wlad Tai
* Jason Watkins fel Charlie Parker-Knowles
* Vee Vimolmal fel phrao
* Pui Fan Lee a Melissa Ashworth fel Merched y carchar o Wlad Tai
## Cyfeiriadau
Categori:Ffilmiau 2004
Categori:Ffilmiau comedi Saesneg o Ffrainc
Categori:Ffilmiau comedi Saesneg o'r Deyrnas Unedig
Categori:Ffilmiau comedi Saesneg o'r Unol Daleithiau
Categori:Ffilmiau sydd a'u stori wedi'i lleoli yn Llundain
Michael McDonald

Mae **Michael James McDonald** (ganed 31 Rhagfyr 1964) yn actor, ysgrifennwr, a chomedïwr o'r Unol Daleithiau. Fe'i adnabyddir am serennu yn y rhaglen gomedi sgetsys *MADtv*.

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1964
Categori:Actorion ffilm o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu o'r Unol Daleithiau
Categori:Cyfarwyddwyr teledu o'r Unol Daleithiau
Nate Corddry

Mae **Nathan "Nate" Corddry** (ganed 8 Medi 1977) yn actor o'r Unol Daleithiau. Fe'i adnabyddir am ei rolau fel Adam Branch yn ''Harry's Law* a Gabriel yn nwy gyfres gyntaf *Mom''.

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1977
Categori:Actorion teledu o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl o Brooklyn
Annie Potts

Mae **Anne Hampton "Annie" Potts** (ganed 28 Hydref 1952) yn actores ffilm, deledu, a theatr o'r Unol Daleithiau. Fe'i hadnabyddir am ei rôl yn ffilmiau yr 1980au *Ghostbusters* a *Ghostbusters II,* ac am leisio Bo Peep yn y ffilmiau animeiddiedig *Toy Story* a *Toy Story 2* yn y 1990au.

## Ffilmiau
**Corvette Summer* (1978)
**King of the Gypsies* (1978)	
**Heartaches* (1981)
**Ghostbusters* (1984) 	
**Crimes of Passion* (1984)	
**Pretty in Pink* (1986)
*''Jumpin' Jack Flash* (1986)	
**The Man Who Fell to Earth* (1987)
**Pass the Ammo* (1988)	
**She's Having a Baby (1988)
*''Who's Harry Crumb?''* (1989)	
**Ghostbusters II* (1989)	
**Texasville* (1990)	
**Breaking the Rules* (1992)
**Elvis Has Left the Building* (2014)	
**Chu and Blossom* (2014)	
**As Good As You* (2015)	
**Ghostbusters'' (2016)

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1952
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion theatr benywaidd o'r Unol Daleithiau
Keith Towler

Gweithwr cymdeithasol hyfforddedig a chyn Gomisiynydd Plant Cymru yw **Keith Towler** (ganed Ionawr 1959).

Ganwyd yn Llundain yn fab i Betty a Peter, a daeth i Gymru yn blentyn pan symudodd y teulu i ardal Treganna. Aeth i ysgol gynradd yn Treganna cyn i'r teulu symud i ardal Cyncoed. Mynychodd Ysgol Uwchradd Llanedeyrn cyn gwneud gradd mewn celfyddyd gain yng Ngholeg Celf a Dylunio Exeter.

Daeth yn bennaeth NACRO Cymru yn 1998, ac yn 2001 fe'i benodwyd yn Gyfarwyddwr Lleihau Trosedd gyda NACRO. Yn 2006 daeth yn gyfarwyddwr rhaglen i Achub Y Plant Cymru, ac yn gadeirydd  Confensiwn ar Hawliau'r Plentyn y Cenhedloedd Unedig ar gyfer Cymru.

## Bywyd personol
Mae'n byw yn Llandeilo gyda'i wraig Angela a mae ganddo fab a merch.

## Cyfeiriadau 
## Dolenni allanol 
* Bywgraffiad ar gwefan Comisiynydd Plant Cymru 

Categori:Genedigaethau 1959
Categori:Gweision sifil o Gymru
Categori:Gweithwyr cymdeithasol o Gymru
Categori:Pobl a aned yn Llundain
Categori:Pobl addysgwyd yn Ysgol Uwchradd Llanedern
Thor: The Dark World

Mae ***Thor: The Dark World*** yn ffilm archarwyr 2013 Americanaidd, a gynhyrchwyd gan Marvel Studios a'i dosbarthwyd gan Walt Disney Studios Motion Pictures.

Dangoswyd y ffilm am y tro cyntaf ar 22 Hydref 2013 yn yr Odeon Leicester Square, Llundain. Rhyddhawyd y ffilm yn y Deyrnas Unedig ar 30 Hydref 2013, ac yn yr Unol Daleithiau ar 7 Tachwedd 2013.

Hon yw'r wythfed ffilm ym Mydysawd Sinematig Marvel, yn ddilyniant i'r ffilm 2011 *Thor*. Rhyddheir trydedd ffilm y gyfres, *Thor: Ragnarok,* ar 3 Tachwedd 2017.

## Cast 
* Chris Hemsworth fel Thor
* Natalie Portman fel Jane Foster
* Tom Hiddleston fel Loki
* Anthony Hopkins fel Odin
* Stellan Skarsgård fel Erik Selvig
* Idris Elba fel Heimdall
* Christopher Eccleston fel Malekith
* Adewale Akinnuoye-Agbaje fel Algrim / Kurse
* Kat Dennings fel Darcy Lewis
* Ray Stevenson fel Volstagg
* Zachary Levi fel Fandral
* Tadanobu Asano fel Hogun
* Jamie Alexander fel Sif
* Rene Russo fel Frigga
* Alice Krige fel Eir
* Chris O'Dowd fel Richard
* Benicio del Toro fel The Collector
* Ophelia Lovibond fel Carina
* Jonathan Howard fel Ian Boothby
* Tony Curran fel Bor
* Clive Russell fel Tyr
* Richard Brake fel capten yn yr Einherjar
* Chris Evans fel Loki yn esgus bod yn Captain America (cameo heb gydnabyddiaeth)
* Stan Lee fel y claf yn y ward iechyd meddwl (cameo)

## Cyfeiriadau
Categori:Ffilmiau 2013
Categori:Ffilmiau archarwyr Saesneg o'r Unol Daleithiau
Categori:Ffilmiau sydd a'u stori wedi'i lleoli yn Llundain
Categori:Ffilmiau Disney
Elizabeth Perkins

Mae **Elizabeth Ann Perkins** (ganed 18 Tachwedd 1960) yn actores o'r Unol Daleithiau. Mae'n adnabyddus am ei rolau yn *Big*, *The Flintstones*, *Miracle on 34th Street*, *About Lsat Night...* ac *Avalon*.

## Ffilmiau
**About Last Night* (1986)		
**From the Hip* (1987)		
**Big* (1988)	
**Sweet Hearts Dance* (1988)		
**Love at Large* (1990)		
**Enid Is Sleeping* (1990)		
**Avalon* (1990)	
**He Said, She Said* (1991)	
**The Doctor* (1991)	
**Indian Summer* (1993)
**The Flintstones* (1994)	
**Miracle on 34th Street* (1994)	
**Moonlight and Valentino	Rebecca* (1995)	
**Lesser Prophets* (1997)
*''I'm Losing You* (1998)	
**Crazy in Alabama* (1999)	
**28 Days* (2000)	
**Cats & Dogs* (2001)	
**All I Want* (2002)
**Speak* (2004)
**Jiminy Glick in Lalawood* (2004)	
**The Ring Two* (2005)	
**The Thing About My Folks* (2005)
**Must Love Dogs* (2005)	
**Kids in America* (2005)	
**Hop* (2011)	
**Ghostbusters'' (2016)

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1960
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Roegaidd
Categori:Pobl o Queens
Categori:Merched yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Merched yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Thor: Ragnarok

Mae ***Thor: Ragnarok*** yn ffilm archarwyr 2017 Americanaidd, a gynhyrchwyd gan Marvel Studios, a dosbarthwyd gan Walt Disney Studios Motion Pictures.

Cynhwysa'r cymeriad Marvel Comics Thor, gyda'r ffilm yn dilyn y ffilmiau *Thor* (2011) a *Thor: The Dark World* (2013). Hon yw ail ffilm ar bymtheg y Bydysawd Sinematig Marvel.

Rhyddhawyd y ffilm ar 27 Hydref 2017 yn y Deyrnas Unedig, ac ar 3 Tachwedd 2017 yng Ngogledd America.

## Cast 
* Chris Hemsworth fel Thor
* Tom Hiddleston fel Loki
* Idris Elba fel Heimdall
* Anthony Hopkins fel Odin
* Cate Blanchett fel Hela
* Tessa Thompson fel Valkyrie
* Jeff Goldblum fel Grandmaster
* Karl Urban fel Skurge
* Mark Ruffalo fel Bruce Banner / Hulk

## Cyfeiriadau 
Categori:Ffilmiau 2017
Categori:Ffilmiau o Unol Daleithiau America
Categori:Ffilmiau Saesneg
Categori:Ffilmiau archarwyr
Categori:Ffilmiau Disney
Iron Man (ffilm 2008)

Mae ***Iron Man*** yn ffilm archarwyr 2008 Americanaidd a seiliwyd ar y cymeriad Marvel Comics o'r un enw. Cynhyrchwyd y ffilm gan Marvel Studios a fe'i dosbarthwyd gan Paramount Pictures. Hon yw ffilm gyntaf y Bydysawd Sinematig Marvel. Cyfarwyddwyd gan Jon Favreau, ac ysgrifennwyd y sgript gan Mark Fergus, Hawk Ostby, Art Marcum, a Matt Holloway. Serenna Robert Downey Jr., Terrence Howard, Jeff Bridges, Shaun Toub, a Gwyneth Paltrow yn y ffilm.

Adrodda stori Tony Stark (Robert Downey Jr.), diwydiannwr a pheiriannydd sy'n adeiladu ysgerbwd allanol, arfogaeth sydd yn ei ganiatáu i ddod yn archarwr technolegol-ddatblygedig o'r enw Iron Man.

Dangoswyd *Iron Man* am y tro cyntaf yn Sydney ar 14 Ebrill 2008, cyn cael ei rhyddhau yn y sinema ar 2 Mai 2008.

## Cast
* Robert Downey Jr. fel Tony Stark / Iron Man 
* Terrence Howard fel Lt. Colonel James "Rhodey" Rhodes
* Jeff Bridges fel Obadiah Stane
* Shaun Toub fel Yinsen
* Gwyneth Paltrow fel Pepper Potts
* Faran Tahir fel Raza
* Paul Bettany fel llais J.A.R.V.I.S.
* Leslie Bibb fel Christine Everhart
* Clark Gregg fel Phil Coulson
* Will Lyman fel trosleisydd y seremoni wobrwyo
* Samuel L. Jackson fel Nick Fury (cameo)
* Stan Lee fel ei hun (cameo)
* Jon Favreau fel Happy Hogan (cameo)
* Tom Morello fel gard terfysgol (cameo)
* Jim Cramer fel ei hun (cameo)

## Cyfeiriadau
Categori:Ffilmiau 2008
Categori:Ffilmiau archarwyr Saesneg o'r Unol Daleithiau
Categori:Ffilmiau sydd a'u stori wedi'i lleoli yn Los Angeles
Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1831-1845

## Genedigaethau 1831 - 1845
*Gweler hefyd*
* Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 300-999
* Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1000-1499
* Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1500-1650
* Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1651-1799
* Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1800-1815
* Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1816-1830
* Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1846-1860
* Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein

Categori:Hanes Cymru
Iron Man 2

Mae ***The Iron Man 2*** yn ffilm archarwyr 2010 Americanaidd a seiliwyd ar y cymeriad Marvel Comics Iron Man. Cynhyrchwyd y ffilm gan Marvel Studios a'i dosbarthwyd gan Paramount Pictures. Hon yw trydedd ffilm y Bydysawd Sinematig Marvel.

Mae'n ddilyniant i'r ffilm 2008 *Iron Man*.

## Cast
*Robert Downey Jr. fel Tony Stark / Iron Man 
*Gwyneth Paltrow fel Pepper Potts
*Don Cheadle fel James "Rhodey" Rhodes
*Scarlett Johansson fel Natalie Ruhsman / Natasha Romanoff
*Sam Rockwell fel Justin Hammer
*Mickey Rourke fel Ivan Vanko
*Samuel L. Jackson fel Nick Fury
*Jon Favreau fel Happy Hogan
*Clark Gregg fel Asiant S.H.I.E.L.D. Phil Coulson
*Leslie Bibb fel Christine Everhart
*John Slattery fel Howard Stark
*Garry Shandling fel y Seneddwr Stern
*Paul Bettany fel llais J.A.R.V.I.S.
*Olivia Munn fel Chess Roberts
*Stan Lee fel ei hun (cameo)
*Christine Amanpour fel ei hun (cameo)
*Bill O'Reilly fel ei hun (cameo)
*Adam Goldstein fel ei hun (cameo)
*Elon Musk fel ei hun (cameo)
*Larry Ellison fel ei hun (cameo)

## Cyfeiriadau
Categori:Ffilmiau 2010
Categori:Ffilmiau archarwyr Saesneg o'r Unol Daleithiau
Categori:Ffilmiau sydd a'u stori wedi'i lleoli yn Los Angeles
Categori:Ffilmiau trosedd o'r Unol Daleithiau
Categori:Ffilmiau Paramount Pictures
Categori:Ffilmiau Disney
Captain America: The First Avenger

Mae ***Captain America: The First Avenger*** yn ffilm archarwyr Americanaidd 2011 a seiliwyd ar y cymeriad Marvel Comics Captain America. Cynhyrchwyd y ffilm gan Marvel Studios a'i dosbarthwyd gan Paramount Pictures.

Hon yw pumed ffilm y Bydysawd Sinematig Marvel.

## Cast 
* Chris Evans
* Tommy Lee Jones
* Hugo Weaving
* Hayley Atwell
* Sebastian Stan
* Dominic Cooper
* Neal McDonough
* Derek Luke
* Stanley Tucci

## Cyfeiriadau 
Categori:Ffilmiau 2011
Categori:Ffilmiau archarwyr Saesneg o'r Unol Daleithiau
Categori:Ffilmiau am blant yn dod i oedran
Categori:Ffilmiau Pinewood Studios
Categori:Ffilmiau sydd a'u stori wedi'i lleoli yn Ninas Efrog Newydd
Categori:Ffilmiau sydd a'u stori wedi'i lleoli yn Llundain
Categori:Ffilmiau Paramount Pictures
Categori:Ffilmiau Disney
Michel Rocard

Gwleidydd o Ffrainc oedd **Michel Rocard AC** (23 Awst 1930 – 2 Gorffennaf 2016). Prif Weinidog Ffrainc rhwng 1988 a 1991 oedd ef.

Categori:Genedigaethau 1930
Categori:Marwolaethau 2016
Categori:Prif Weinidogion Ffrainc
Guardians of the Galaxy (ffilm)

Mae ***Guardians of the Galaxy*** yn ffilm archarwyr 2014 Americanaidd a seiliwyd ar y tîm archarwyr Marvel Comics o'r un enw. Cynhyrchwyd y ffilm gan Marvel Studios a'i dosbarthwyd gan Walt Disney Studios Motion Pictures. Hon yw degfed ffilm y Bydysawd Sinematig Marvel.

## Cast
*Chris Pratt
*Zoe Saldana
*Dave Bautista
*Vin Diesel
*Bradley Cooper
*Lee Pace
*Michael Rooker
*Karen Gillan
*Djimon Hounsou
*John C. Reilly
*Glenn Close
*Benicio del Toro

## Cyfeiriadau
Categori:Ffilmiau 2014
Categori:Ffilmiau o Unol Daleithiau America
Categori:Ffilmiau gwyddonias
Categori:Ffilmiau Saesneg
Captain America: The Winter Soldier

Mae ***Captain America: The Winter Soldier*** yn ffilm archarwyr 2014 Americanaidd a seiliwyd ar y cymeriad Marvel Comics Captain America. Cynhyrchwyd y ffilm gan Marvel Studios a'i dosbarthwyd gan Walt Disney Studios Motion Pictures. Hon yw nawfed ffilm y Bydysawd Sinematig Marvel.

Mae'n ddilyniant i'r ffilm 2011 *Captain America: The First Avenger*.

## Cast 
* Chris Evans
* Scarlett Johansson
* Sebastian Stan
* Anthony Mackie
* Cobie Smulders
* Frank Grillo
* Emily VanCamp
* Hayley Atwell
* Robert Redford
* Samuel L. Jackson

## Cyfeiriadau 
Categori:Ffilmiau 2014
Categori:Ffilmiau o Unol Daleithiau America
Categori:Ffilmiau Saesneg
Categori:Ffilmiau Disney
Ant-Man (ffilm)

Mae ***Ant-Man*** yn ffilm archarwyr 2015 Americanaidd a seiliwyd ar y cymeriadau Marvel Comics Scott Lang a Hank Pym. Cynhyrchwyd y ffilm gan Marvel Studios a'i dosbarthwyd gan Walt Disney Studios Motion Pictures. Hon yw deuddegfed ffilm y Bydysawd Sinematig Marvel.

## Cast
*Paul Rudd
*Evangeline Lilly
*Corey Stoll
*Bobby Cannavale
*Michael Peña
*Tip "T.I." Harris
*Anthony Mackie
*Wood Harris
*Judy Greer
*David Dastmalchian
*Michael Douglas

## Cyfeiriadau
Categori:Ffilmiau 2015
Categori:Ffilmiau o Unol Daleithiau America
Categori:Ffilmiau Saesneg
Avengers: Age of Ultron

Mae ***Avengers: Age of Ultron*** yn ffilm archarwyr 2015 Americanaidd a seiliwyd ar y tîm archarwyr y Marvel Comics yr Avengers. Cynhyrchwyd y ffilm gan Marvel Studios a'i dosbarthwyd gan Walt Disney Studios Motion Pictures. Hon yw unfed ffilm ar ddeg y Bydysawd Sinematig Marvel.

Mae'n ddilyniant i'r ffilm 2012 *Avengers Assemble*.

## Cast 
* Robert Downey Jr.
* Chris Hemsworth
* Mark Ruffalo
* Chris Evans
* Scarlett Johansson
* Jeremy Renner
* Don Cheadle
* Aaron Taylor-Johnson
* Elizabeth Olsen
* Paul Bettany
* Cobie Smulders
* Anthony Mackie
* Hayley Atwell
* Idris Elba
* Stellan Skarsgård
* James Spader
* Samuel L. Jackson

## Cyfeiriadau 
Categori:Ffilmiau 2015
Categori:Ffilmiau archarwyr Saesneg o'r Unol Daleithiau
Categori:Ffilmiau sydd a'u stori wedi'i lleoli yn Ninas Efrog Newydd
Categori:Ffilmiau sydd a'u stori wedi'i lleoli yn Llundain
Categori:Ffilmiau Paramount Pictures
Categori:Ffilmiau Disney
Doctor Strange (ffilm)

Mae ***Doctor Strange*** yn ffilm archarwyr 2016 Americanaidd a seilir ar y cymeriad Marvel Comics o'r un enw. Cynhyrchir y ffilm gan Marvel Studios a'i dosbarthir gan Walt Disney Studios Motion Pictures. Hon fydd pedwaredd ffilm ar ddeg y Bydysawd Sinematig Marvel.

## Cast
*Benedict Cumberbatch
*Chiwetel Ejiofor
*Rachel McAdams
*Michael Stuhlbarg
*Mads Mikkelsen
*Tilda Swinton

## Cyfeiriadu
Categori:Ffilmiau 2016
Categori:Ffilmiau Saesneg
Categori:Ffilmiau o Unol Daleithiau America
Categori:Ffilmiau sydd a'u stori wedi'i lleoli yn Ninas Efrog Newydd
Daredevil (cyfres deledu)

Mae '''''Marvel's Daredevil***, neu ***Daredevil''''', yn gyfres we-deledu Americanaidd a seilir ar y cymeriad Marvel Comics o'r un enw. Lleolir y gyfres o fewn y Bydysawd Sinematig Marvel.

Rhyddhawyd y gyfres gyntaf ar Netflix ar 10 Ebrill 2015. Ar 21 Ebrill 2015, fe'i hadnewyddwyd gan Marvel a Netflix ar gyfer ail gyfres. Rhyddhawyd yr ail gyfres ar 18 Mawrth 2016. Yng Ngorffennaf 2016, adnewyddwyd y rhaglen am drydedd gyfres; dechreuodd ffilmio ar gyfer y gyfres yn Nhachwedd 2017, ac mae fod cael ei rhyddhau yn 2018.

## Cast
*Charlie Cox fel Matt Murdock / Daredevil
*Deborah Ann Woll fel Karen Page
*Elden Henson fel Franklin "Foggy" Nelson
*Toby Leonard Moore fel James Wesley
*Vondie Curtis-Hall fel Ben Urich
*Bob Gunton fel Leland Owlsley
*Ayelet Zurer fel Vanessa Marianna
*Rosario Dawson fel Claire Temple
*Vincent D'Onofrio fel Wilson Fisk / Kingpin
*Jon Berthnal fel Frank Castle / Punisher
*Élodie Yung fel Elektra Natchios
*Stephen Rider fel Blake Tower
## Cyfeiriadau
Categori:Cyflwyniadau rhaglenni teledu 2015
Categori:Rhaglenni teledu Americanaidd
Categori:Rhaglenni teledu Netflix
Categori:Rhaglenni teledu Saesneg o'r Unol Daleithiau
Iron Man 3

Mae ***Iron Man 3*** (neu ***Iron Man Three***) yn ffilm archarwyr 2013 Americanaidd a seiliwyd ar y cymeriad Marvel Comics Iron Man. Fe'i chynhyrchwyd gan Marvel Studios a'i dosbarthwyd gan Walt Disney Studios Motion Pictures. Hon yw seithfed ffilm y Bydysawd Sinematig Marvel.

Mae'n ddilyniant i'r ffilm 2008 *Iron Man* a'r ffilm 2010 *Iron Man 2*.

## Cast 
* Robert Downey Jr.
* Gwyneth Paltrow
* Don Cheadle
* Guy Pearce
* Rebecca Hall
* Stephanie Szostak
* James Badge Dale
* Jon Favreau
* Ben Kingsley

## Cyfeiriadau 
Categori:Ffilmiau 2013
Categori:Ffilmiau archarwyr Saesneg o'r Unol Daleithiau
Categori:Ffilmiau sydd a'u stori wedi'i lleoli yn Los Angeles
Categori:Ffilmiau trosedd o'r Unol Daleithiau
Categori:Ffilmiau Paramount Pictures
Categori:Ffilmiau Disney
Don Cheadle

Mae **Donald Frank "Don" Cheadle Jr.** (ganed 29 Tachwedd 1964) yn actor, ysgrifennwr, cynhyrchydd, a chyfarwyddwr o'r Unol Daleithiau. Yn 2016 roedd yn ymddangos yn ffilmiau'r Bydysawd Sinematig Marvel fel yr archarwr Lt. James 'Rhodey' Rhodes / War Machine.

Un o'i ffilmiau cyntaf oedd *Hamburger Hill* (1987), cyn adeiladu ar hyn yn y 1990au yn *Devil in a Blue Dress* (1995), *Rosewood* (1997) a *Boogie Nights* (1997). Yna, cydweithioedd gyda Steven Soderbergh ar *Out of Sight* (1998), *Traffic* (2000) a ''Ocean's Eleven* (2001). Ymddangosodd hefyd yn *The Rat Pack* (1998), *Things Behind the Sun* (2001), *Swordfish* (2001), *Crash* (2004), *Ocean's Twelve* (2004), *Ocean's Thirteen* (2007), *Reign Over Me* (2007), *Talk to Me* (2007), *Traitor* (2008) a *The Guard''.

Ym 2017 fe leisiodd y cymeriad Donald Duck yn y rhaglen deledu DuckTales 

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1964
Categori:Actorion ffilm o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu o'r Unol Daleithiau
Categori:Cyfarwyddwyr ffilm o'r Unol Daleithiau
Categori:Cynhyrchwyr teledu o'r Unol Daleithiau
Shaun Toub

Mae **Shaun Toub** (ganed 6 Ebrill 1963) yn actor ffilmiau a theledu Iranaidd. Mae'n adnabyddus am ei rolau fel Yinsen yn ffilm y Bydysawd Sinematig Marvel *Iron Man*, a Majid Javadi yn y gyfres Showtime *Homeland*.

## Ffilmiau
**Desperate Rescue: The Cathy Mahone Story* (1993)		
**Hot Shots! Part Deux* (1993)	
**Bad Boys* (1995)	
**Broken Arrow* (1996)	
**Executive Decision* (1996)	
**Stigmata* (1999)	
**Maryam* (2002)	
**Land of Plenty* (2004)		
**Crash* (2004)	
**The Nativity Story* (2006)	
**The Kite Runner* (2007)	
**Iron Man* (2008)		
**The Last Airbender* (2010)		
**Setup* (2011)		
**Papa* (2013)		
**Iron Man 3* (2013)		

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1963
Categori:Actorion teledu o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm o'r Unol Daleithiau
Barwniaeth Aberconwy

bawd|Arfbais Arglwyddi Aberconwy
Mae **Barwn Aberconwy**, (en:*Baron Aberconway*) **o Fodnant yn Sir Ddinbych**, yn deitl ym Mhendefigaeth y Deyrnas Unedig.

## Hanes 
Cafodd y teitl ei greu ar 21 Mehefin 1911 ar gyfer y diwydiannwr a'r gwleidydd Rhyddfrydol Syr Charles McLaren. Roedd eisoes wedi cael ei urddo'n farwnig, o Fodnant, Gwylgre a Hilders, ar 8 Awst 1902. Roedd ei fab hynaf, yr ail Farwn, yn ddyn busnes a hefyd yn Aelod Seneddol. Olynwyd ef gan ei fab, y trydydd Barwn. Bu farw'r trydydd barwn ar 4 Chwefror 2003 ac aeth y teitl i'w fab hynaf, Henry McLaren, y pedwerydd barwn a deiliad presennol y teitl.

## Arfbais 
Cefndir aur (*or*), dau gwplws (*chevronel*) coch (*gules*) gydag ochrau crwn (*invect*), rhwng dwy ffon bugail uwch eu pennau a chastell du gyda thri thwr yn chwifio baneri du (*sable*) oddi tanynt (*base*) Arwyddair: ''Bi'se Mac Na Cromaige'' (Gaeleg; Rwyf yn fab i'r Eglwys)

## Deiliaid 
* Charles Benjamin Bright McLaren, Barwn 1af Aberconwy (1850-1934); barwn 1911-1934. Bu'n briod i Laura Elizabeth McLaren Barwnes 1af Aberconwy
* Henry Duncan McLaren, 2il Barwn Aberconwy (1879-1953); barwn 1934-1953 
* Charles Melville McLaren, 3ydd Barwn Aberconwy (1913-2003); barwn 1953-2003 
* Henry Charles McLaren, 4ydd Barwn Aberconwy, (g 1948) barwn ers 2003, deiliad presennol

: Yr Anrhydeddus Charles Stephen McLaren (g 1984) etifedd tybiedig.

## Cyfeiriadau
Categori:Barwniaid ym Mhendefigaeth y Deyrnas Unedig
Categori:Barwniaid Aberconwy
Sam Rockwell

Mae **Sam Rockwell** (ganed 5 Tachwedd 1968) yn actor o'r Unol Daleithiau.

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1968
Categori:Actorion ffilm o'r Unol Daleithiau
Olivia Munn

Mae **Lisa Olivia Munn** (ganed 3 Gorffennaf 1980) a adnabyddir yn broffesiynol fel **Olivia Munn**, yn actores a model o'r Unol Daleithiau. Fe'i hadnabyddwyd fel **Lisa Munn** yn ei gyrfa gynnar, ond ers 2006, mae wedi defnyddio'r enw **Olivia Munn** yn bersonol ac yn broffesiynol.

Ymddangosa yn y ffilm 2016 *X-Men: Apocalypse* fel y cymeriad Psylocke.

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1980
Categori:Actorion ffilm  benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Seisnig
Categori:Merched yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Merched yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau