Adho Mukha Svanasana (Ci ar i Lawr)

Safle'r corff, sef asana, mewn ymarferion ioga, yw **Ci ar i Lawr**, a elwir hefyd yn yr iaith frodorol yn **Adho Mukha Shvanasana** ( IAST: *Adho Mukha Śvānāsana*). Gelwir y math yma o osgo yn asana gwrthdro, a chaiff ei ymarfer yn aml fel rhan o ddilyniant llifeiriol o ystumiau, yn enwedig Surya Namaskar, Cyfarchiad i'r Haul. Mae'r asana'n cael ei ddefnyddio'n gyffredin mewn ioga modern fel ymarfer corff. Nid oes gan yr asana amrywiadau a enwir yn ffurfiol, ond defnyddir sawl amrywiad chwareus i gynorthwyo ymarferwyr cychwynnol i ddod yn gyfforddus yn yr ystum.
 mewn parc yn cydweithio ar ddwy asana debyg (Ci ar i Lawr)]]

Mae'r osgo Ci ar i Lawr (Saesneg: *Downward Dog*) yn ymestyn llinyn y gar a chyhyrau croth y goes yng nghefn y coesau, a hefyd yn adeiladu cryfder yn yr ysgwyddau. Mae rhai gwefanau poblogaidd yn cynghori yn ei erbyn yn ystod beichiogrwydd, ond canfu astudiaeth arbrofol o fenywod beichiog ei fod yn fuddiol.

Mae Ci ar i Lawr wedi cael ei alw’n “un o'r ystumiau ioga sy'n cael ei adnabod yn fwyaf eang” a’r “safle ioga mwyaf nodweddiadol”. Oherwydd hyn, yn aml, dyma'r asana a ddefnyddir pan fydd yoga'n cael ei ddarlunio mewn ffilm, llenyddiaeth ac mewn hysbysebion. Mae'r asana wedi ymddangos yn aml yn niwylliant y Gorllewin, gan gynnwys yn nheitlau nofelau, paentiad, a chyfresi teledu, ac fe'i awgrymir yn yr enw masnachol, "YOGΛ", y cyfrifiadur plygadwy.

## Geirdarddiad 
[chwith|bawd| Gajāsana. Darlun wedi'i dynnu â llaw yn *Sritattvanidhi*, llawysgrif Palas Mysore o'r [19g. Mae'r cyfarwyddyd i berfformio'r ystum hwn "drosodd a throsodd" yn yr *Hațhābhyāsapaddhati* yn awgrymu ei ailadrodd yn y dilyniant a elwir yn Surya Namaskar.]]
Daw'r enw o debygrwydd yr ystum i'r ffordd y mae ci yn ymestyn wrth godi o'i orwedd. Daw'r enw Sansgrit o *adhas* (अधस्) sy'n golygu "i lawr", *mukha* (मुख) sy'n golygu "wyneb", *śvāna* (श्वान) sy'n golygu "ci", a *âsana* (आसन) sy'n golygu "safle'r corff".

Ni cheir yr enw yn nhestunau ioga hatha *canoloesol, ond disgrifir* osgo tebyg, sef y Gajāsana (Osgo'r Eliffant), yn yr *Hațhābhyāsapaddhati* yn y 18g; mae'r testun yn galw am iddo gael ei ailadrodd "drosodd a throsodd" o safle wyneb i lawr, gorweddol.
 yn ei lyfr ym 1928. Mae'r dilyniant yn defnyddio Ci ar i Lawr ddwywaith (rhifau 4 a 7).]]
Disgrifiwyd ystum tebyg, ynghyd â fformat 5-cyfrif a dull o neidio rhwng ystumiau sy'n debyg i system Ioga Ashtanga Vinyasa, yn y testun Daneg Niels Bukh o ddechrau'r 20fed ganrif *Gymnasteg Cyntefig*, sydd yn ei dro'n deillio o draddodiad Sgandinafaidd o gymnasteg o'r 19g. Roedd y system wedi cyrraedd India erbyn y 1920au ac roedd gan gymnasteg Indiaidd, hefyd, system o ystumiau, o'r enw "dands" (o Sansgrit दण्ड *daṇḍa*, ffon bren ), wedi'i gysylltu gan neidiau, ac mae un o'r dands yn agos iawn at yr asana yma, Ci ar i Lawr. Yn ogystal, yn y 1920au, poblogeiddiodd ac enwodd Bhawanrao Shriniwasrao Pant Pratinidhi, Rajah Aundh, (1868–1951) arfer Surya Namaskar (Cyfarchiad i'r Haul), gan ei ddisgrifio yn ei lyfr 1998 *Y Ffordd Deg Pwynt i Iechyd: Surya Namaskars*. lle mae Ci ar i Lawr yn ymddangos ddwywaith yn ei ddilyniant o 12 ystum.

Mae amrywiadau eraill yn cynnwys plygu un pen-glin a gostwng y glun ar yr ochr honno;  "pedlo" bob yn ail, trwy blygu un pen-glin a chodi'r ffêr ar yr ochr honno, yna'r llall, ac yna bachu pob troed yn ei dro y tu ôl i'r ffêr arall; codi un goes, naill ai ei ymestyn yn syth allan, neu blygu'r pen-glin, ac ystwytho ac ymestyn y droed; newid bob yn ail rhwng plygu'r ddau ben-glin a sythu'r coesau wrth ddod â'r ysgwyddau ymlaen yn union uwchben y dwylo; a throelli'r corff, gan ymestyn yn ôl ag un llaw i afael yn y ffêr gyferbyn.
bawd|Ci ar i lawr mewn Iogi Doga

## Gweler hefyd 
* Rhestr o asanas

## Llyfryddiaeth 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Cyfeiriadau 
Categori:Asanas pygu mlaen
Categori:Asanas sefyll