Prifysgol Bangor

Prifysgol ym Mangor, Gwynedd, gogledd Cymru yw **Prifysgol Bangor** (cyn-enwau: **Prifysgol Cymru, Bangor**, **Coleg Prifysgol Gogledd Cymru**). Mae'n aelod-sefydliad o Brifysgol Cymru. Derbyniodd siarter Frenhinol yn 1885 ac roedd yn un o'r cyrff hynny a sefydlodd y Brifysgol ffederal. Cawsai ei hadnabod am y rhan fwyaf o'i hoes fel "Brifysgol Cymru, Bangor". Ers Medi 2007 fe'i gelwir yn Brifysgol Bangor, gan iddi wahanu oddi wrth Brifysgol ffederal Cymru.

Pan archwiliwyd asesiadau ymchwil y coleg yn 2008, gwelwyd fod bron i 50% o'r holl waith ymchwil o fewn ei muriau yn flaenllaw - a hynny yn nhermau bydeang. Caiff ei gydnabod fel y 251fed prifysgol mwyaf blaenllaw yn y byd. Yn ôl Canllaw'r *Sunday Times* i Brifysgolion Prydain, 2012, caiff ei gyfri fel y brifysgol orau yng Nghymru o ran yr addysgu ac o fewn y 15eg gorau ym Mhrydain yn y categori hwn.

Cyhoeddir *Esgor*, cyfnodolyn cyntaf y Gymraeg ar fydwreigiaeth, gan y brifysgol.

Sefydlwyd yn 1884 gyda 58 o fyfyrwyr. Nawr, yn yr unfed ganrif ar hugain mae dros 10,000 o fyfyrwyr yn mynychu'r brifysgol.

Yn 2023, enwyd y brifysgol yn Prifysgol y flwyddyn yng Nghymru gan y Daily Mail.

[bawd|Myfyrwyr newydd yn cyrraedd Coleg Prifysgol Gogledd Cymru Bangor. Ffotograff gan [Geoff Charles (1958).]]

## Cynfyfyrwyr a staff enwog
### Academyddion
*Yr Athro Pwyll ap Siôn, Adran Gerdd
*Yr Athro Samuel L. Braunstein (tan 2004), ffisegydd
*Yr Athro Antony Carr, hanesydd
*Tony Conran, bardd a chyfieithydd
*Yr Athro David Crystal, ieithydd ac ysgrifennwr
*Yr Athro Bedwyr Lewis Jones, ysgolhaig Cymraeg
*Yr Athro John Morris-Jones, ieithydd
*Yr Athro Ron Pethig
*Yr Athro Gwyn Thomas, ysgolhaig Cymraeg a bardd
*Syr Ifor Williams, ieithydd ac arbenigwr ar yr Hengerdd

### Eraill
*Frances Barber, actores
*Danny Boyle, cyfarwyddwr ffilm a chynhyrchydd
*Richard Brunstrom (Cyn-Brif Gwnstabl Heddlu Gogledd Cymru), graddiodd mewn Sŵoleg ym 1979
*A. H. Dodd, hanesydd
*Y Prifardd Gwyn ap Gwilym
*Mark Hughes, (Cymrawd er Anrhydedd), rheolwr pêl-droed
*Rhys Ifans, (Cymrawd er Anrhydedd), actor
*Siân James, cantores
*Emyr Preis, hanesydd
*D. W. Roberts, gwyddonydd
*John Sessions, actor
*G. W. Shaw, hanesydd
*R. Williams Parry, bardd
*Phillip Pullman (Cymrawd er Anrhydedd), nofelydd plant Saesneg
*R. S. Thomas, bardd Cymreig
*Carol Vorderman (Cymrawd er Anrhydedd), cyflwynydd teledu

## Colegau
**Coleg Gwyddorau Iechyd ac Ymddygiad**

* Ysgol Gwyddorau Gofal Iechyd
* Ysgol Gwyddorau Meddygol
* Ysgol Seicoleg
* Ysgol Gwyddorau Chwaraeon, Iechyd ac Ymarfer

'''Coleg y Celfyddydau a'r Dyniaethau'''
* Ysgol y Gymraeg
* Ysgol Astudiaethau Creadigol a'r Cyfryngau
* Ysgol Dysgu Gydol Oes
* Ysgol Hanes, Hanes Cymru ac Archeoleg
* Ysgol Ieithyddiaeth ac iaith Saesneg
* Ysgol Ieithoedd Modern
* Ysgol Cerddoriaeth
* Ysgol Athroniaeth a Chrefydd
* Ysgol Saesneg

**Coleg Gwyddorau Ffisegol a Chymhwysol**
* Ysgol Cemeg
* Ysgol Cyfrifiadureg
* Ysgol Peirianneg Electronig

**Coleg Busnes, y Gyfraith, Addysg a Gwyddorau Cymdeithas**
* Ysgol Addysg
* Ysgol Busnes Bangor
* Ysgol y Gyfraith
* Ysgol Gwyddorau Cymdeithasol

**Coleg Gwyddorau Naturiol**
* Ysgol Gwyddorau Biolegol (gan gynnwys Gardd Fotaneg Treborth)
* Ysgol Gwyddorau Eigion
* Ysgol yr Amgylchedd, Adnoddau Naturiol a Daearyddiaeth

## Neuaddau Preswyl
*Safle Ffriddoedd
*Safle Ffordd y Coleg
*Safle'r Santes Fair
*Safle'r Normal

## Gweler Hefyd 
Rhestr o prifysgolion yn y DU

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
*Gwefan swyddogol Prifysgol Bangor


Categori:Adeiladau ac adeiladwaith yng Ngwynedd
Categori:Addysg yng Ngwynedd
Categori:Bangor
Bangor
Bangor
Categori:Sefydliadau 1884