Theatr epig

[bawd|290x290px|[Bertolt Brecht ym 1954]]Mudiad theatrig a gododd ynghanol yr 20fed ganrif oedd **Theatr epig** (Almaeneg: *episches Theater*). Datblygodd o theorïau a gwaith ymarferol nifer o ymarferwyr Theatr fu'n ymateb i hinsawdd wleidyddol y cyfnod trwy greu dramâu gwleidyddol newydd. Ni ddylai theatr epig gyfeirio at raddfa na chynnwys y gwaith, ond yn hytrach at ei ffurf. Mae theatr epig yn crynhoi persbectif ac ymateb y gynulleidfa i'r darn trwy ddefnyddio amrywiaeth o dechnegau unigol, sy'n mesur eu hymateb. Nid pwrpas theatr epig yw annog cynulleidfa i atal eu hanghrediniaeth, ond yn hytrach eu gorfodi i weld eu byd fel y mae.

## Hanes 
Bathwyd y term "theatr epig" gan Erwin Piscator yn ystod ei flwyddyn gyntaf fel cyfarwyddwr Volksbühne Berlin (1924–27).  Nod Piscator oedd annog dramodwyr i fynd i'r afael â materion yn ymwneud â "bodolaeth gyfoes." Yna byddai'r pwnc newydd hwn yn cael ei lwyfannu trwy effeithiau dogfennol, rhyngweithio â'r gynulleidfa, a strategaethau i feithrin ymateb gwrthrychol. Mae theatr epig yn ymgorffori dull o actio sy'n defnyddio'r hyn y mae Brecht yn ei alw'n *gestus*. Mae theatr epig a'i ffurfiau niferus yn ymateb i syniad Richard Wagner o "Gesamtkunstwerk", neu "waith celf cyflawn", sy'n disgwyl i bob darn o gelf fod yn gyfansoddedig o ffurfiau celf eraill.

Tua diwedd ei yrfa, roedd Brecht yn ffafrio'r term "theatr ddeialogaidd" i ddisgrifio'r math o theatr yr oedd yn ei harloesi. O'i safbwynt diweddarach, roedd y term "theatr epig" wedi dod yn gysyniad rhy ffurfiol i fod o ddefnydd.

Mae theatr epig yn wahanol i ffurfiau eraill o theatr, yn enwedig y dull naturiolaidd cynnar a'r "realaeth seicolegol" diweddarach a ddatblygwyd gan Konstantin Stanislavski. Fel Stanislavski, nid oedd Brecht yn hoffi melodrama. Roedd ffocws cymdeithasol a gwleidyddol Brecht ei hun yn wahanol hefyd i swrealaeth a Theatr y Creulondeb.

## Technegau 
### *Verfremdungseffekt* 
Er nad Brecht a'i dyfeisiodd, gwnaeth Brecht y *Verfremdungseffekt*, a elwir yn Saesneg yn "effaith dieithrio" neu "effaith dieithrio", yn boblogaidd ac mae'n un o nodweddion pwysicaf theatr epig. 

Gellir cyflawni'r *Verfremdungseffekt* trwy gael actorion i chwarae nifer o gymeriadau, aildrefnu'r set yng ngolwg llawn y gynulleidfa, a "thorri'r bedwaredd wal" trwy siarad â'r gynulleidfa. Mae defnyddio adroddwr yn *Der kaukasische Kreidekreis* yn enghraifft arall o Verfremdungseffekt ar waith. Gellir defnyddio goleuadau hefyd i efelychu'r effaith. Er enghraifft, gall gorlifo'r theatr â goleuadau llachar (nid y llwyfan yn unig) a gosod offer goleuo ar y llwyfan annog y gynulleidfa i gydnabod yn llawn mai dim ond cynhyrchiad theatrig yw'r cyflwyniad yn hytrach na realiti.

### Hanesoli 
Defnyddir hanesoli hefyd er mwyn cysylltu digwyddiad hanesyddol gyda digwyddiad cyfoes tebyg. Gellir gweld hyn yn y dramâu *Mutter Courage und ihre Kinder* a *The Good Person of Szechwan*, y ddau wedi'u cyfansoddi gan Brecht, sy'n rhoi sylwadau ar faterion cymdeithasol neu wleidyddol cyfoes gan ddefnyddio cyd-destunau hanesyddol.

## Ymarferwyr enwog 
* Erwin Piscator
* Vladimir Mayakovsky
* Vsevolod Meyerhold
* Bertolt Brecht
* Friedrich Dürrenmatt

##  Cyfeiriadau 
##  Ffynonellau 
* Gordon, Robert. 2017. *Brecht, interruptions, and epic theatre.*
* Brecht, Bertolt. 1949. *A Short Organum for the Theatre.* Trans. John Willett. In Brecht (1964, 179–205).
* Brecht, Bertolt. 1964. *Brecht on Theatre: The Development of an Aesthetic*. Ed. and trans. John Willett. British edition. Llundain: Methuen. ISBN 0-413-38800-X. USA edition. New York: Hill and Wang. ISBN 0-8090-3100-0.
* Brecht, Bertolt. 1965. *The Messingkauf Dialogues*. Trans. John Willett. Bertolt Brecht: Plays, Poetry, Prose Ser. Llundain: Methuen, 1985. ISBN 0-413-38890-5.
* Genet, Jean. 1966. *Letters to Roger Blin*. In *Reflections on the Theatre and Other Writings*. Trans. Richard Seaver. Llundain: Faber, 1972. 7–60. ISBN 0-571-09104-0.
* Innes, Christopher 1972. ''Erwin Piscator's Political Theatre: The Development of Modern German Drama*. Caergrawnt: Cambridge UP, 1977. ISBN 0-521-29196-8.
* Wiles, Timothy 1980. *The Theatre Event.* Chicago: Chicago University Press. ISBN 0-226-89801-6.
* Willett, John. 1964. Editorial notes. In *Brecht on Theatre: The Development of an Aesthetic*, by Bertolt Brecht. Llundain: Methuen. ISBN 0-413-38800-X. New York: Hill and Wang. ISBN 0-8090-3100-0.

## Dolenni allanol 
* Theatr Epic  Archived   – Adnoddau Artsworx Prifysgol De Queensland ar *Y Fenyw Dda o Setzuan'' .

Theatr
Theatr
Categori:Theatr