Ibrahim Rugova

Roedd **Ibrahim Rugova**, enw cyntaf **Pjetër Rugova** (Cerrcë, 2 Rhagfyr, 1944 - Prishtina, 21 Ionawr, 2006), yn wleidydd a llenor o genedl Albania Cosofo. Ef oedd llywydd cyntaf Gweriniaeth Albaneg Cosofo cydnabyddedig (Republika Shqiptare a Kosovës), roedd yn un o brif arweinwyr y frwydr dros annibyniaeth Albaniaid Cosofo oddi ar yr hen Iwgoslafia. Roedd yn lladmerydd dros y dull di-drais o ennill hawliau ac annibyniaeth.

Rhoddodd bwys mawr ar etifeddiaeth hynafol tiriogaeth *Dardania* (teyrnas gogledd Albania yn dalaith Rufeinig, yna-Bysantaidd, bu wedyn dan reolaeth Ymerodraeth Otomanaidd, yna cymhathwyd i Iwgoslafi am y rhan fwyaf o 20g heblaw am gyfnod byr unedig gydag Albania yn ystod yr Ail Ryfel Byd) i gryfhau hunaniaeth y wlad, uno gyda Albania ac i hyrwyddo ei bolisi o gysylltiadau agosach gyda'r Gorllewin.

Diolch i'w rôl yn hanes Cosofo, enillodd Rugova y llysenw "Tad y Genedl" a "Gandhi y Balcanau", a ddyfarnwyd, ymhlith eraill, Gwobr Sakharov am rhyddid meddwl ac farwolaeth datgan "Arwr o Kosovo". Yr Albaniad arall a enillodd y ddau wobr yma oedd Adem Demaçi.

## Bywgraffiad
bawd|Ibrahim Rugova yn 2004
Roedd yn frodor o bentref Selo yn ardal Cerrcë. Er gwaethaf, neu, efallai oherwydd hanes o wrthdaro gwaedlyd yn ystod y 20g, roedd Rugova yn eiriolwr brwd o blaid ymgyrchu di-drais mwyn cael newid.

Pan ganwyd ef yn yr Ail Ryfel Byd, roedd y rhan fwyaf o Cosofo o dan reolaeth Mussolini ac yna Hitler ac yn rhan o'r un dirogaeth ag Albania (a elwir weithiau'n Albania Fawr). wedi'r Rhyfel ail-feddianwyd Cosofo gan Iwgoslafia a dienyddwyr ei dad, Ukë Rugova a'i dad yntai, Rrustë Rugova gan y Gomiwnyddion Tito yn Ionawr 1945. Roedd ei deulu yn aelodau o'r Kelmendi tylwyth (clan) Albanaidd.

### Addysg
Mynychodd Rugova ysgol uwchradd yn ninas Peć, gan raddio oddi yno yn 1967.

Bu'n fyfyriwr ym Mhrifysgol newydd-agored, Prishtina yn y Gyfadran Athroniaeth, Adran Astudiaethau Alabanaidd a cymerodd ran ym mhrotestiadau Cosofo yn 1968.

## Marwolaeth
bawd|Cofeb i Ibrahim Rugova, Prishtina, Cosofo
Mae'n farw ar y noson 21 Ionawr 2006 o ganser yr ysgyfaint a oedd wedi cael diagnosis ym mis Medi 2005 (roedd yn ysmygwr trwm). Cafodd ei gladdu heb ddefodau crefyddol, er gwaethaf sibrydion iddo gael ei fedyddio'n Gristion yn gyfrinachol er mwyn osgoi creu problemau gwleidyddol mewn gwlad a ddaeth yn fwyafrif o Fwslimaidd ers cyfnod yr Ymerodraeth Twrcaidd. yn ôl ei "gyffeswr" Albaneg, y Parch Lush Gjergji, dywedodd mewn cyfweliad fod Rugova wedi cwrdd cyn ei farw â'r Cardinal Angelo Scola, a gofynnodd y sacramentau.. Dywedwyd i Rugova, trwy fedydd, newid ei enw o'r Ibrahim Mwslemaidd i'r enw Critionogol, Pjetër.

Digwyddodd ei farwolaeth yn fuan wedi dechrau'r trafodaethau yn Fienna rhwng y Serbiaid a'r Albaniaid ar statws wleiyddol Cosofo, a weinyddwyd ar y pryd gan y Cenhedloedd Unedig ers mis Mehefin 1999. Gohiriwyd y cyfarfodydd am gyfnod fel parch i'w gof.

## Anrhydeddau
bawd|Anrhydedd Urdd y Faner Genedlaethol
* Anrhydedd Albanaidd 2006, Gorchymyn y Faner Genedlaethol - rhuban ar gyfer gwisg gyffredin Gorchymyn y Faner Genedlaethol

## Dolenni
* Plaid Cynghrair Ddemocrataidd Cosofo, LDK 

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1944
Categori:Marwolaethau 2006
Categori:Albaniaid Cosofo
Categori:Arlywyddion Cosofo
Categori:Gwleidyddion o Gosofo
Categori:Llenorion Albaneg o Gosofo