Ralph Griffiths (newyddiadurwr)

Newyddiadurwr, cyhoeddwr a golygydd cyfnodolion o Loegr oedd **Ralph Griffiths**  (1720 - 28 Medi 1803) a oedd o dras Gymreig. Yn 1749, sefydlodd gylchgrawn llenyddol llwyddiannus cyntaf Llundain, y *Monthly Review* (1749–1845), a pharhaodd yn olygydd iddo hyd ei farwolaeth yn 1803.

Yn 1750, ynghyd â'i frawd Fenton, cyhoeddodd *Fanny Hill* gan John Cleland (1709 - 1789), sef *Memoirs of a Woman of Pleasure*, a brynasai am £20, ond a enillodd iddo £10,000 yn ôl y sôn.

Cafodd ei eni yn Swydd Amwythig yn 1720 a bu farw yn Llundain. 

## Ei waith
Ganed Griffiths yn Swydd Amwythig, Lloegr, ond ychydig a wyddys am ei fywyd cynnar; dechreuodd ei yrfa fel gwneuthurwr watsys yn Stone, Swydd Stafford, cyn symud i Lundain tua 1741 i weithio i'r gwerthwr llyfrau Jacob Robinson yn Fleet Street. Ym 1747 cododd Griffiths rybudd ar ffurf arwydd y tu allan i'w siop ei hun yn datgan na fyddai awduron diflas ac anniddorol yn derbyn unrhyw drugaredd. Ddwy flynedd yn ddiweddarach lansiodd y *Monthly Review*, a ddaeth yn llwyddiant ysgubol o fewn dim, gan ennill tua £2,000 y flwyddyn iddo.

Ar hyd ei oes bu Griffiths yn gasglwr brwd o lyfrau, pamffledi ac ysgrifau. Yr oedd yn ymgyrchydd cynnar dros wella statws llenyddol beirdd a nofelwyr benywaidd, ac mewn adolygiad yn 1798 o *Poetic Trifles* gan Elizabeth Moody ysgrifennodd,Hon yw Oes Merched dyfeisgar a dysgedig; sydd wedi rhagori cymaint yn nghanghenau mwy cain llenyddiaeth, fel nad oes angen i ni betruso rhag casglu fod yr anghydfod hir cynhyrfus rhwng y ddau ryw yn hir yn dod i ben; ac nad yw'n gwestiwn mwyach, a yw gwraig yn israddol ai peidio i ddyn mewn gallu naturiol, neu yn llai galluog i ragori mewn cyflawniadau meddwl. *New Series xxvii.* *441*Yn 1748, cyhoeddodd Griffiths ei bamffled enwocaf, *"The Expediency and Necessity of Revising and Improving the Public Litwrgi. Humbly Represented"*. 

Dywedir mai gwraig Griffiths yn gofalu am ei faterion ariannol i raddau helaeth ac yn gyfrannwr cyson i *The Monthly*. 

Daeth golygyddiaeth Griffiths o *The Monthly* ag enwogrwydd dramor iddo, ac ar 1 Mai 1764, ysgrifennodd Benjamin Franklin ,Gwnaf bopeth o fewn fy ngallu i argymell y gwaith y mae Mr. Griffiths yn ei grybwyll.Oherwydd cystadleuaeth y cyfnodolyn *The Critical Review* yn 1761 bu'n rhaid iddo werthu *The Monthly*, ond erbyn 1780, roedd wedi adennill perchnogaeth o'r cyhoeddiad, er ei fod erbyn hynny i raddau helaeth wedi "ymddeol fel llyfrwerthwr". 

Bu farw, yn ei wythdegau, yn Linden House, Turnham Green (yn awr Chiswick High Road ), Llundain.

### Llyfryddiaeth 
* Kent, Elizabeth E. ''Goldsmith a'i Lyfrwerthwyr* . Clifton, NJ: AM Kelley, 1973.
* Lonsdale, Roger (gol). *Beirdd Merched y Ddeunawfed Ganrif: Blodeugerdd Rhydychen* . Rhydychen: Gwasg Prifysgol Rhydychen, 1989.

## Darllen pellach 
* Curwen, *Hanes Llyfrwerthwyr, Hen a Newydd* .
* Goldsmith, *Gwaith, cyf.* *2'' .
* Ralph Griffiths - Awdur " Ascanius; or Young Adventurer " - 1746

## Cyfeiriadau
*Ralph Griffiths - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Pobl o Loegr o dras Gymreig
Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1720
Categori:Marwolaethau 1803
Categori:Newyddiadurwyr o Loegr
Categori:Golygyddion papurau newydd o Loegr