Eisteddfod Genedlaethol Cymru Rhondda Cynon Taf 2024

Cynhaliwyd **Eisteddfod Genedlaethol Cymru Rhondda Cynon Taf 2024** ym Mhontypridd, Rhondda Cynon Taf, rhwng 3 - 10 Awst 2024. Hwn oedd Eisteddfod gyntaf yr Archdderwydd Mererid Hopwood. Hwn oedd y tro cyntaf i'r Eisteddfod Genedlaethol gael ei gynnal  ym Mhontypridd ers 1893.

Llywydd yr ŵyl oedd Cennard Davies, athro a dreuliodd ddegawdau yn dysgu Cymraeg i oedolion. Gwahoddwyd chwech o hoelion wyth yr ardal i dderbyn teitl Llywyddion Anrhydeddus, am eu "cyfraniad i fywyd diwylliannol yr ardal a'r Gymraeg yn lleol". Y chwech oedd Eirlys Britton, Wil Morus Jones, Susan Jenkins, Geraint Davies, Menna Thomas a Martyn Geraint.

Cyhoeddwyd fod y gronfa leol wedi codi £332,000 ar gyfer yr ŵyl. Dywedodd Cadeirydd y Pwyllgor Gwaith, Helen Prosser, eu bod "wedi cyrraedd eu targed ariannol a mwy". Darparodd Llywodraeth Cymru £350,000 i’r Eisteddfod er mwyn darparu tocynnau am ddim i unigolion a theuluoedd o gartrefi incwm is yn ardal Rhondda Cynon Taf.

## Cyngherddau 
Cychwynnodd yr Eisteddfod gyda'r sioe gerdd 'Nia Ben Aur', sy'n seiliedig ar chwedl Wyddelig. Cafodd yr opera roc gyntaf hwn ei berfformio yn y Gymraeg union hanner can mlynedd yn ôl. Mae'r sioe wedi ei ddiweddaru gyda sgript gan Fardd Plant Cymru, Nia Morais gyda threfniannau cerddorol newydd gan Patrick Rimes a Sam Humphreys a’i ail-ddychmygu gan y Cyfarwyddwr Angharad Lee. Roedd y perfformiad yn cynnwys trefniannau corawl gan Richard Vaughan a fydd yn cael eu perfformio gan gôr yr Eisteddfod. Roedd Afon Dance, grŵp dawnsio cymunedol lleol a dawnswyr yn ymuno gyda'r dawnswyr Gwyddelig, Nicola Kilmurry, o Ddulyn a Tadhg Quigley Brennan, o Donegal (trwy Six Collective).

## Y Maes 
Yn Awst 2023 cyhoeddwyd mai Parc Coffa Ynysangharad ym Mhontypridd fyddai cartref yr Eisteddfod. () Gosodwyd pebyll a stondinau yr Eisteddfod ymysg adnoddau arferol y Parc. Defnyddiwyd theatr Y Muni ym Mhontypridd fel lleoliad i rowndiau cynderfynol a chyngherddau gyda'r nos.

Roedd Maes B yn cael ei gynnal ar gaeau Ysgol Uwchradd Pontypridd a roedd y maes Carafannau a gwersylla ar dir preifat rhwng Pontypridd a Glyn-coch. Mae Llwybr Taf yn cysylltu'r tri lleoliad. Roedd y ganolfan groeso a swyddfa docynnau yn Llyfrgell Pontypridd a maes parcio hygyrch ym Maes Parcio Stryd y Santes Catrin. Defnyddiwyd tir Ysgol y Ddraenen Wen a Phrifysgol De Cymru, Trefforest, ar gyfer cyfleusterau Parcio a Theithio, yn ogystal â safle Parcio a Theithio presennol Abercynon.

## Prif gystadlaethau 
### Y Gadair 
Enillydd y Gadair oedd Carwyn Eckley (ffugenw "Brynmair"). Traddodwyd y feirniadaeth gan Aneirin Karadog, ar ran ei gyd-feirniaid Huw Meirion Edwards a Dylan Foster Evans. Y dasg oedd llunio awdl ar fwy nag un o'r mesurau traddodiadol, heb fod yn fwy na 250 o linellau, ar y testun *Cadwyn*. Roedd hon yn gystadleuaeth agos iawn, gydag un o’r beirniaid yn ffafrio cadeirio ymgeisydd arall.

Dywedodd Aneirin Karadog "Mae’r golled, a’r ymgiprys â cheisio dal gafael ar atgofion, ceisio ffoi rhagddyn nhw weithiau gan eu bod yn dod â phoen galar gyda nhw, yn cael ei dwysáu drwy ganu moel y cerddi hyn a’r absenoldeb a deimlir o gerdd i gerdd hefyd yn cael ei deimlo yn yr arddull." Yn ei feirniadaeth dywed Huw Meirion Edwards: “Ymateb y mae’r bardd i’r profiad dirdynnol o golli ei dad yn dilyn gwaeledd yn ystod haf 2002, ac yntau ar y pryd yn blentyn ifanc". Ychwanegodd Dylan Foster Evans: “Rydym yng nghwmni bardd arbennig yma, a bydd y cerddi hyn yn aros yn fy nghof am amser maith.”

Noddwyd y Gadair a'r wobr ariannol gan Ysgol Llanhari wrth i'r sefydliad ddathlu 50 mlynedd o addysg Gymraeg yn y sir. Dyluniwyd y Gadair gan Berian Daniel a fu'n cydweithio gyda disgyblion ysgol Gymraeg lleol i gael ysbrydoliaeth. Daw'r derw'r gadair o goeden hynafol fu'n tyfu ger cartre’ Iolo Morganwg yn y Bontfaen ac mae'r cynllun hefyd yn cynnwys glo a haearn i adlewyrchu hen ddiwydiant yr ardal.

### Y Goron 
Enillydd y Goron oedd Gwynfor Dafydd o Donyrefail (ffugenw "*Samsa*"). Traddodwyd y feirniadaeth gan Tudur Dylan Jones ar ran ei gyd-feirniaid Guto Dafydd ac Elinor Gwynn. Cystadlodd 47 eleni a'r dasg oedd cyflwyno pryddest neu gasgliad o gerddi heb fod mewn cynghanedd gyflawn, heb fod dros 250 o linellau ar y testun *Atgof*. Yn ei feirniadaeth, dywedodd Tudur Dylan "Mae hanes y cymoedd yn gymhleth gyfoethog, ac adleisir y cyfoeth a’r cymhlethdod yn ymateb y bardd i’r ardal a’i phobl. Nid moliant unllygeidiog sydd yma – yn hytrach, ei dweud hi fel y mae, yn ddi-flewyn-ar-dafod o onest.”

Noddwyd y Goron a'r wobr ariannol o £750 gan Ysgol Garth Olwg. Dyluniwyd y Goron a chynhyrchwyd gan Elan Rhys Rowlands o Gaernarfon. Yn 23 mlwydd oed hi yw un o'r ieuengaf erioed i wneud hynny. Wedi graddio o Brifysgol Birmingham, dywedodd mai dylunio'r goron oedd y "job gynta', yn yr wythnos gynta'" ar ôl dechrau yn ei swydd gyda chwmni Neil Rayment Goldsmiths, Bae Caerdydd.

### Gwobr Goffa Daniel Owen 
Roedd neb yn deilwng o'r wobr eleni. Traddodwyd y feirniadaeth gan Jerry Hunter, ar ran ei gyd-feirniaid Catrin Beard a Marlyn Samuel. Tasg y gystadleuaeth oedd creu nofel heb ei chyhoeddi gyda llinyn storïol cryf, heb fod yn llai na 50,000 o eiriau. Y wobr oedd Medal Goffa Daniel Owen a £5,000.

Dim ond 5 ymgais a gafwyd ar y gystadleuaeth eleni ond dywedodd y beirniaid nad oedd yr un ohonyn nhw yn barod i’w cyhoeddi. Yn y feirniadaeth dywedyd "Ymddengys fod y gystadleuaeth hon yn denu darpar nofelwyr yn hytrach na rhai profiadol yn aml. Er bod enillwyr y gorffennol wedi llwyddo i greu nofel gyntaf lwyddiannus, mae’n afrealistig disgwyl i hynny ddigwydd bob blwyddyn". Ychwanegodd Catrin Beard "“Os yw ein prif ŵyl lenyddol am anrhydeddu nofel gyda gwobr ariannol hael a chlod cynulleidfa’r pafiliwn, mae’n deg bod y disgwyliadau’n uchel, a gyda chynifer o nofelau graenus yn cael eu cyhoeddi bob blwyddyn, maen nhw’n uwch fyth"

### Y Fedal Ryddiaith 
Enillydd y Fedal oedd Eurgain Haf o Bontypridd gyda'i nofel *Y Morfarch Arian* dan y ffugenw "Manaia". Dywedodd John Roberts yn ei feirniadaeth: “Mae gan Manaia allu i ysgrifennu yn gynnil ond lliwgar a bywiog, ac mae’r cymeriadau yn grwn ac yn gyfan. Manaia sy’n dod i’r brig a’r ddwy nofel arall yn dynn ar ei sodlau.”

Y dasg oedd cyfansoddi cyfrol o ryddiaith greadigol heb fod dros 40,000 o eiriau ar y thema "Newid". Yn ogystal â derbyn y Fedal Ryddiaith roedd gwobr ariannol o £750, yn rhoddedig gan Gymdeithas Gymraeg Rhiwbeina.

Thraddodwyd y feirniadaeth gan Annes Glynn, ar ran ei chyd-feirniaid John Roberts ac Elen Ifan.

### Y Fedal Ddrama 
Nid oedd seremoni ar gyfer Fedal Ddrama eleni. Ar brynhawn Iau, cyhoeddodd yr Eisteddfod fod y gystadleuaeth wedi ei atal am eleni. Daeth y penderfyniad ar ôl y broses o feirniadu'r gystadleuaeth. Roedd sïon ar hyd a lled y Maes yn damcaniaethu am y rheswm a chafwyd beirniadaeth gan lawer am nad oedd eglurhad pellach gan yr Eisteddfod. Arweiniodd yr helynt at ymgyrch o hyd at naw mis am eglurhad ac ymateb teg, gan Lys yr Eisteddfod a'r Bwrdd Rheoli, ond parhau i anwybyddu'r galw a wnaethant. Anfonwyd dau lythyr agored at y Llys gyda bron i 600 o enwau arnynt, yn gofyn am eglurhad llawn dros y dileu. Ymysg yr enwau roedd cyn-Archdderwyddon, cyn-Lywydd y Llys, cyn-enillwyr Y Fedal Ddrama, Prifeirdd, enillwyr Gwobr Goffa Daniel Owen, academyddion ac actorion.

## Canlyniadau cystadlaethau
### Bandiau Pres
**101. Bandiau pres Pencampwriaeth, dosbarth 1**
1. Band Pres Cwm Ebwy - Glynebwy
2. Band Tylorstown - Pendyrus
3. Band Parc a Dare - Treorci

**102. Bandiau pres dosbarth 2 a 3**
1. Band Pres Bwrdeistref Casnewydd - Casnewydd
2. Seindorf Arian Rhydaman - Rhydaman
3. Band Markham a'r Cylch - Abertawe

**103. Bandiau pres dosbarth 4**
1. Band Porthaethwy - Bangor

**104. Bandiau pres ieuenctid**
1. Band Ieuenctid De Cymru
2. Seindorf Ieuenctid Beaumaris - Ynys Môn

### Cerdd Dant 
**151. Côr cerdd dant**
1. Lleisiau Tywi — Llandeilo
2. Merched Ystum Taf — Caerdydd
3. Côr Tônteg — Pentre'r Eglwys

**152. Parti cerdd dant agored**
1. Parti'r Ddinas — Caerdydd
2. Parti’r Cwm — Bala
3. Lodesi Dyfi — Bro Ddyfi

**153. Parti cerdd dant o dan 25 oed**
1. Ysgol Glanaethwy - Bangor
2. Bro Taf - Caerdydd

**154. Triawd neu bedwarawd cerdd dant**
1. Ceri, Ruth a Siriol
2. Triawd Myrddin
3. Lodesi Dyfi

**155. Deuawd cerdd dant 16 oed a throsodd**
1. Ruth a Siriol — Abergele a Chaerdydd
2. Gavin ac Osian — Pontypridd
3. Branwen a Hanna — Llanbedr Dyffryn Clwyd

**156. Deuawd cerdd dant o dan 16 oed**
1. Beca ac Awen — Yr Wyddgrug
2. Elen Dafydd Roberts a Jini Grug Dobson — Caerdydd
3. Olivia Davies ac Ela Mablen Griffiths-Jones — Llanybydder

**157. Gwobr Aled Lloyd Davies**
1. Martha Harris — Llandeilo
2. Sophie Jones — Cwm Senni
3. Ruth Erin Roberts — Caerdydd

**158. Unawd cerdd dant 16 ac o dan 21 oed**
1. Gwenan Mars — Dinbych
2. Branwen Medi Jones — Llanbedr Dyffryn Clwyd
3. Elain Rhys — Trawsfynydd

**159. Unawd cerdd dant 12 ac o dan 16 oed**
1. Gwenno Llwyd Beech — Llanllechid
2. Cian Glyn — Yr Eglwys Newydd
3. Ela Mablen Griffiths-Jones — Llanybydder

**160. Unawd cerdd dant o dan 12 oed
1. Jini-Grug Dobson - Caerdydd
2. Elen Dafydd Roberts - Caerdydd
3. Morus Charles - Caerdydd

### Cerddoriaeth 
**201. Côr agored**
1. ABC - Caerdydd
2. Ysgol Glanaethwy - Bangor
3. Côr CF1 - Caerdydd

**202. Côr cymysg**
1. Côr CF1 — Caerdydd
2. Côrdydd — Caerdydd
3. Côr Llanddarog — Llanddarog

**203. Côr lleisiau tenor**
1. Risca Male Choir — Risca, Casnewydd
2. Côr Tadau Trisant — Llantrisant, Meisgyn a Phontyclun
3. Côr Meibion Llangwm — Corwen

**204. Côr lleisiau soprano / alto**
1. Côr Merched Cwm Rhondda — Treorci
2. Merched Soar — Llanbedr Pont Steffan
3. Ysgol Glanaethwy — Bangor

**205. Côr i rai 60 oed a throsodd**
1. Côr Hen Nodiant — Caerdydd
2. Encôr — Porthaethwy
3. Côr Nefi Blws — Caerdydd

**206. Côr ieuenctid o dan 25 oed**
1. Côr Heol Y March
2. Merched Plastaf
3. Côr y Cwm

**207. Cystadleuaeth gorawl Eisteddfodau Cymru**
1. Côr Caerdydd
2. Côr Eifionydd
3. Côr Y Gleision

**208. Côr newydd i’r Eisteddfod**
1. Côr Taflais - Caerdydd
2. Côr Bryn Owain - Y Bont-faen, Bro Morgannwg
3. Côr Cyfeillion Melin Gruffydd - Caerdydd

**209. Y gân Gymraeg orau'''
1. Ysgol Glanaethwy - Beth yw'r Haf i Mi?

**210. Tlws Sioned James, Arweinydd Corawl yr Ŵyl**
1. Eleri Roberts

**211. Côr yr Ŵyl**
1. Côr Caerdydd

**221. Ensemble lleisiol rhwng 3 a 6 mewn nifer**
1. Ysgol Gymraeg Bro Morgannwg — Y Barri
2. Merched Mela — Pwllheli
3. Criw C.Ô.R — Caerffili

**231. Ysgoloriaeth W Towyn Roberts**
1. Owain Rowlands — Llandeilo
2. Scarlett Jones — Llundain
3. Manon Ogwen Parry — Penarth
4. Twm Tegid — Treffynnon

**232. Unawd soprano 25 oed a throsodd**
1. Bethan Elin — Ynys Môn
2. Joy Cornock — Talyllychau
3. Yingzi Song — Caerdydd

**233. Unawd mezzo | contralto | gwrth-denor 25 oed a throsodd**
1. Erin Fflur — Y Felinheli
2. Gerallt Rhys Jones — Machynlleth
3. Heledd Mair Besent — Llanbedr Pont Steffan

**234. Unawd tenor 25 oed a throsodd**
1. Elis Jones — Rhuthun
2. Aled Wyn Thomas — Llanwnnen, Llanbedr Pont Steffan
3. Arfon Rhys Griffiths — Llanuwchllyn

**235. Unawd bariton | bas 25 oed a throsodd**
1. Kees Huysmans — Llanbedr Pont Steffan
2. Barry Nudd Powell — Llanfihangel y Creuddyn
3. Richard Rees — Machynlleth

**237. Canu emyn | cân o fawl**
1. Joy Cornock - Talyllychau
2. Marianne Jones Powell - Llandre, Ceredigion
3. David Maybury – Maesteg

**238. Ar ei newydd wedd - dehongliad newydd o gân werin draddodiadol**
1. Iestyn Gwyn Jones - Creigiau, Caerdydd
2. Jennie Williams - Tonyrefail
3. Morgan a Catrin - Ysgol Garth Olwg, Pontypridd

**239. Unawd Gymraeg | Hen Ganiadau**
1. Richard Rees - Machynlleth
2. Arfon Rhys Griffiths - Llanuwchllyn
3. Bethan Elin - Ynys Môn

**240. Unawd soprano 19 ac o dan 25 oed**
1. Manon Ogwen Parry — Penarth
2. Caitlin Hockley — Caerdydd
3. Scarlett Jones — Llundain

**241. Unawd mezzo / contralto / gwrth-denor 19 ac o dan 25 oed**
1. Elen Wyn — Caerdydd
2. Erin Thomas — Caerdydd

**242. Unawd tenor 19 ac o dan 25 oed**
1. Elis Garmon Jones — Y Bala
2. Rhys Archer — Y Fflint
3. Cai Fôn Davies — Bangor

**243. Unawd bariton / bas 19 ac o dan 25 oed**
1. Tomos Heddwyn Griffiths — Trawsfynydd
2. Owain Rowlands — Llandeilo
3. Daniel O’Callaghan — Pwll Trap

**245. Unawd allan o sioe gerdd 19 oed a throsodd**
1. Rachel Stephens — Treherbert
2. Elis Myers-Sleight — Merthyr Tudful
3. Lauren Elizabeth Williams — Castell-nedd

**246. Ysgoloriaeth goffa Wilbert Lloyd Roberts**
1. Elis Myers-Sleight — Merthyr Tudful

**247. Unawd allan o sioe gerdd o dan 19 oed**
1. Leusa Francis — Caernarfon
2. Branwen Medi Jones — Llanbedr Dyffryn Clwyd
3. Poppy Mohammad — Caerdydd

**248. Unawd 16 ac o dan 19 oed**
1. Branwen Medi Jones — Llanbedr Dyffryn Clwyd
2. Georgia Williams — Rhuthun
3. Guto Jenkins — Llanfihangel-ar-Arth

**249. Unawd 12 ac o dan 16 oed**
1. Beca Hogg — Yr Wyddgrug
2. Gethin Williams — Caerdydd
3. Ela Mablen Griffiths-Jones — Llanybydder

**250. Unawd o dan 12 oed**
1. Leisa Gwen Roberts - Y Bontfaen
2. Elen Dafydd Roberts - Caerdydd
3. Beca Grug Morris - Caerfyrddin

**262. Grŵp offerynnol**
1. Lefi Dafydd a Jencyn Corp - Ysgol Bro Preseli
2. Heledd a Remy - Treganna
3. TwmpDaith - O bedwar ban Cymru

**263. Rhuban Glas offerynnol 19 oed a throsodd**
1. Tomos Boyles — Treganna
2. Owen Putter — Cardiff
3. Isabelle Harris — Pontypridd

**264. Rhuban Glas offerynnol 16 ac o dan 19 oed**
1. Brandon Luke Edwards — Y Fali
2. Alwena Mair Owen — Llanllwni
3. Lisa Morgan — Bangor

**265. Rhuban Glas offerynnol o dan 16 oed**
1. Owen Rhys Frohawk - Caerdydd
2. Gwenan Dickenson - Y Fenni
3. Edryd Ifan Collins - Caerdydd

### Dawns 
**301. Tlws coffa Lois Blake**
1. Dawnswyr Talog — Caerfyrddin
2. Dawnswyr Nantgarw — Caerdydd
3. Dawnswyr Ysgafndroed — Caerdydd

**302. Parti dawnsio gwerin o dan 25 oed**
1. Dawnswyr Talog - Caerfyrddin
2. Bro Taf - Caerdydd
3. Ysgol Plasmawr - Caerdydd

**303. Dawns stepio i grŵp**
1. Dawnswyr Nantgarw — Caerdydd
2. Cywion Cowin — Caerfyrddin
3. Ysgol Hafodwenog — Caerfyrddin

**304. Tlws Cymdeithas Ddawns Werin Cymru**
1. Dawnswyr Talog — Caerfyrddin

**305. Deuawd, triawd neu bedwarawd stepio**
1. Daniel a Morus - Creigiau, Caerdydd
2. Erin a Caian - Blaenycoed
3. Elwyn a Ioan – Caerdydd

**306. Dawns stepio unigol mewn arddull draddodiadol i fechgyn**
1. Daniel Calan Jones — Creigiau, Caerdydd
2. Morus Caradog Jones — Creigiau, Caerdydd
3. Caian Wyn Evans — Porthyrhyd

**307. Dawns stepio unigol mewn arddull draddodiadol i ferched**
1. Elen Morlais Williams — Caerdydd
2. Gwennan Heledd Staziker — Caerdydd
3. Lleucu Parri — Caerdydd

**310. Parti o ddawnswyr cymdeithasol**
1. Ysgol Llanhari

**351. Dawns i grŵp dros 4 mewn nifer**
1. Commander - Dimensions Performance Academy - Pontypridd
2. Hudoliaeth — Clwb Dawns Hudoliaeth
3. Uchelgais — Rhydaman

**352. Dawns i bâr/triawd/pedwarawd**
1. Cerys, Ebony a Cadi — Rhydaman
2. Awen ac Alaw — Caerdydd
3. Celyn, Lillie, Alys a Belle — Rhydaman

**353. Dawns unigol 12 oed a throsodd**
1. Mairwen Thomas — Penarth
2. Rocco — Pontypridd
3. Nel Sian Parry — Caernarfon

**354. Dawns unigol o dan 12 oed**
1. Lal Prydderch Ifan - Caergybi
2. Isabelle Davies - Rhydaman
3. Lillie Morgan - Rhydaman

**355. Dawns gelf / greadigol / gyfoes / ballet i grŵp dros 4 mewn nifer**
1. Flood - Dimensions Performance Academy - Pontypridd
2. GFiyah - Llanilltud Fardre
3. Uchelgais - Rhydaman

### Gwerin 
**401. Côr alaw werin**
1. Côr Esgeifiog — Gaerwen
2. Côr Merched Canna — Caerdydd
3. Côr Godre'r Garth — Rhondda Cynon Taf

**402. Parti alaw werin**
1. Eryrod Meirion — Llanuwchllyn
2. Parti'r Ddinas — Caerdydd
3. Lodesi Dyfi — Bro Ddyfi

**403. Parti Alaw Werin o dan 25 oed**
1. Ysgol Glanaethwy - Bangor
2. Merched Plastaf - Caerdydd
3. Ysgol Garth Olwg - Pentre'r Eglwys

**404. Gwobr Goffa y Fonesig Ruth Herbert Lewis**
1. Cadi Mars Jones — Llandderfel
2. Llio Meirion — Rhuthun
3. Siriol Elin — Abergele

**405. Unawd alaw werin 16 ac o dan 21 oed**
1. Celyn Richards — Sanclêr
2. Branwen Medi Jones — Llanbedr Dyffryn Clwyd
3. Fflur Erin Edwards — Llanfairpwllgwyngyll

**406. Unawd alaw werin 12 ac o dan 16 oed**
1. Awen Hogg — Yr Wyddgrug
2. Ela Mablen Griffiths-Jones — Llanybydder
3. Tesni Thomas — Abergele

**407. Unawd alaw werin o dan 12 oed**
1. Morus Charles - Caerdydd
2. Greta Ann Jones - Caerfyrddin
3. Nanw Melangell Griffiths-Jones - Llanybydder

### Llefaru 
**601. Côr llefaru**
1. Côr Sarn Helen — Llanbedr Pont Steffan
2. Côr Merched Tawe — Abertawe
3. Côr Llefaru Cwm Rhondda — Treorci, Rhondda

**602. Parti llefaru hyd at 16 mewn nifer**
1. Gens y Gen — Caerdydd
2. Merched y Felin — Caerdydd
3. Parti Man a Man — Llanbedr Pont Steffan

**605. Gwobr goffa Gwyneth Morus Jones – Rhuban Glas ieuenctid – Llefaru unigol 16 ac o dan 21 oed**
1. Mari Elin Prys — Porthaethwy
2. Alwena Mair Owen — Llanllwni
3. Erin Llwyd — Corwen

**606. Llefaru unigol 12 ac o dan 16 oed**
1. Cadi Elis Roberts — Caernarfon
2. Gwenno Llwyd Beech — Llanllechid
3. Gruffudd Llwyd Beech — Llanllechid

**607. Llefaru unigol o dan 12 oed**
1. Celyn Davies - Castellnewydd Emlyn
2. Efa Medi - Llandysul
3. Elysteg Emyr - Henllan

**608. Llefaru o’r Ysgrythur: agored**
1. Cai Fôn Davies - Bangor
2. Lisa Jones - Llanelli
3. Daniel O’Callaghan - Pwll Trap

**609. Mewn Cymeriad**
1. Daniel O’Callaghan - Pwll Trap

### Theatr 
**905. Deialog – rhwng 2 a 4 mewn nifer**
1. Kellie-Gwen ac Elis - Caerdydd
2. Swyn Efa Tomos ac Ela Mablen Griffiths-Jones - Llanybydder
3. Ceuron a Ania - Ynys Môn

**906. Monolog 16 ac o dan 19 oed**
1. Alis Tomos — Caernarfon
2. Ela Williams — Crosshands
3. Courtney Olwen Manel — Llundain

**907. Monolog 12 ac o dan 16 oed**
1. Mari Fflur Thomas — Caerdydd
2. Begw Elain Roberts — Caernarfon
3. Ela Mablen Griffiths-Jones — Llanybydder

### Maes D 
**802. Côr dysgwyr**
1. Côr Dysgwyr y Cymoedd — Pontypridd
2. Dysg-Gôr — Caerdydd
3. Côr Dysgwyr ABA — Abertawe

## Anrhydeddau'r Orsedd 
Cafodd y canlynol eu hurddo i Orsedd y Beirdd ar Faes yr Eisteddfod, ar fore dydd Gwener, 9 Awst.
Anrhydeddir y canlynol a'u croesawyd i Orsedd y Beirdd:

#### Gwyrdd 
* **Anne England**
* **Nerys Howell**
* **Angharad Lee**
* **Elin Llywelyn-Williams**
* **Catrin Rowlands**
* **Derrick Rowlands
* **Mari Morgan**
* **Shân Eleri Passmore**
* **Siwan Rosser**
* **Peter Spriggs**
* **Llinos Swain**
* **Meilyr Hedd Tomos**
* **Gareth Williams**
* **Siân Rhiannon Williams**

#### Glas 
* **Delyth Badder**
* **Carol Bell**
* **Jamie Bevan**
* **Dafydd Trystan Davies**
* **Geraint Davies**
* **Michelle Davies**
* **Joseff Gnagbo**
* **Margot Ann Phillips Griffith**
* **Gill Griffiths**
* **Rosa Hunt**
* **Awen Iorwerth**
* **Gethin Lloyd James**
* **Theresa Mgadzah Jones**
* **David Lloyd-Jones**
* **Ian Wyn Rees**
* **Rhuanedd Richards**
* **David Roberts**
* **Elfed Roberts**
* **Elinor Snowsill**
* **Derec Stockley**
* **Hazel Thomas**
* **John Thomas**
* **Mark Vaughan**
* **Ynyr Williams**

#### Tu allan i Gymru 
* **Megan Williams** (glas)
* **Simon Chandler''' (gwyrdd)

## Dolenni allanol
## Cyfeiriadau
Categori:2024 yng Nghymru
Rhondda Cynon Taf 2024
2024
Rhondda Cynon Taf 2024
Categori:Pontypridd