Tudur Owen

Actor, digrifwr, cyflwynydd teledu a radio, ymgyrchydd ac awdur o Gymru ydy **Tudur Owen** (ganed 22 Mai 1967).

## Bywyd cynnar
Cafodd Tudur ei eni ar Ynys Môn. Ei rieni oedd y ffarmwr a dyn busnes Iolo Owen, Trefri (1931-2024) a Gweneth. Roedd yn un o pump o blant a fagwyd yn Nhrefri, un o ffermydd mwyaf stad Bodorgan.

## Gyrfa 
Dechreuodd berfformio comedi ar ei sefyll trwy gyfrwng y Gymraeg yn 1999.

Mae Tudur wedi ymddangos ar nifer o raglenni comedi ac adloniant S4C yn cynnwys *Gwefreiddiol*, *Gwerthu Allan*, *Mawr* a *Noson Lawen*.. Mae wedi ysgrifennu ar gyfer rhaglenni fel *Y Rhaglen Wirion ‘Na,* *Craig Ac Eifion, Teledu Eddie* a *Wil a Cêt*.

Yn 2009 fe gafodd gyfres sioe sgwrsio ''Tudur o'r Doc'' a oedd yn cael ei ffilmio yn Galeri, Caernarfon. Fe ddaeth y sioe 'nôl gydag ychydig o newidiadau a theitl newydd *Sioe Tudur Owen* yn 2011.

Yn 2016 cyflwynodd raglen ddogfen ''Tudur Owen a'i Gwmni Pysgod'' oedd yn dilyn Tudur wrth geisio ail-gyflwyno modd o brynu pysgod ffres o'r Fenai yn siopau lleol Porthaethwy. Dilynwyd hyn gan gyfres lawn yn 2017 yn edrych ar sut i greu busnesau sy'n cynhyrchu a gwerthu yn y gymuned leol.

Roedd ganddo sioe ar brynhawn ddydd Gwener ac ar fore Sadwrn ar Radio Cymru. Cyhoeddodd yn 2025 y bydd ei sioe ar brynhawn Gwener yn dod i ben.

Roedd yn berchen ar fusnes **Tŷ Golchi** sy'n cynnwys caffi, siop a chlwb comedi. Fe brynodd yr adeilad sydd wedi ei leoli rhwng Bangor a Chaernarfon a fe agorwyd y busnes ym mis Ionawr 2012.

## Bywyd personol
Ym mis Hydref 2014, cafodd Tudur ddiagnosis o gancr y brostad a chyhoeddodd hyn ar ei sioe ar Radio Cymru. Derbyniodd lawdriniaeth yn Clatterbridge i waredu'r cancr, nad oedd wedi lledu. Ers hynny, mae Tudur yn ymgyrchu ac annog dynion i fod yn fwy ymwybodol o'r cyflwr. Mae'n byw yn Y Felinheli gyda'i wraig Sharon ac mae ganddynt ddau blentyn.

Ar 5 Gorffennaf 2022, fe'i anrhydeddwyd gan Brifysgol Bangor am ei gyfraniad i adloniant yng Nghymru. Derbyniodd radd Doethur mewn Llenyddiaeth a’i urddo gyda Gradd er Anrhydedd.

## Teledu
* *Sioe PC Leslie Wynne* – comedi sefyllfa [2008-2009]
* ''Tudur o'r Doc* – sioe siarad [2009]
* *Sioe Tudur Owen* – sioe siarad [2012-2015]
* *Byw Yn Ôl Y Llyfr* – rhaglen ddogfen hanesyddol [2010-2011]
* *Byw Yn Ôl Y Papur Newydd* – rhaglen ddogfen [2011]
* *Beryl, Cheryl a Meryl* – drama gomedi [2009]
* *Tudur Owen a'r Cwmni* – rhaglen ddogfen [2016-]
* *Tourist Trap* – rhaglen gomedi sefyllfa, BBC Wales [2018]
* *Tudur's TV Flashback* – rhaglen gyda deunydd archif, BBC Wales [2019-]

## Llyfryddiaeth
* *Dangos Fy Hun*, Hydref 2011, Gwasg Gwynedd, 
* *Y Sw'', Hydref 2014, Gwasg Carreg Gwalch, 

## Gwobrau
* Enillydd BAFTA Cymru 2009 – Sioe Adloniant Orau – Sioe PC Leslie Wynne (Ysgrifennwr/ Perfformiwr)
* Enwebiad BAFTA Cymru 2010 – Sioe Adloniant Orau – Tudur Owen O’r Doc (Cynhyrchydd/Perfformiwr)
* Enwebiad BAFTA Cymru 2010 – Cyflwynydd Gorau
* Gwyl Cyfryngau Celtaidd 2009 – Rhaglen Adloniant Ysgafn Orau – Tudur Owen O’r Doc (Cynhyrchydd/Perfformiwr)
* Enwebiad Royal Television Society 2011 - am “Wil & Cêt”

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol 
* Sioe Tudur Owen, Radio Cymru
* Tŷ Golchi

Categori:Genedigaethau 1960
Categori:Cyflwynwyr teledu o Gymru
Categori:Cyflwynwyr radio o Gymru
Categori:Actorion o Gymru
Categori:Digrifwyr o Gymru
Categori:Ymgyrchwyr o Gymru
Categori:Pobl o Ynys Môn