Instituto Guimarães Rosa

]]

Sefydliad llywodraeth Brasil yw **Instituto Guimarães Rosa** (Sefydliad Guimarães Rosa) sy'n ymroddedig i gysylltiadau diwylliannol ac addysgol allanol y wlad â gweddill y byd, gan gynnwys canoli hyrwyddo'r iaith Bortiwgaleg a lledaenu diwylliant Brasil. Fe'i crëwyd yn 2022 mewn cysylltiad â'r Weinyddiaeth Materion Tramor (MRE) a disodli pob **Centro Cultural Brasileiro** a **Rede Brasil Cultural** fel yr adnabu gynt (CCB) mewn ffordd ddatganoledig yn seiliedig ar ddarostyngiad i bob pennaeth cenhadaeth neu gonsylaidd o gynrychiolaeth ddiplomyddol Brasil dramor. Paula Alves de Souza oedd y cyfarwyddwr cyntaf a benodwyd i'r sefydliad sy'n anrhydeddu'r llenor a'r diplomydd Guimarães Rosa. I ddechrau, byddai'r athrofa'n derbyn enw dyn arall, José Bonifácio, arwr Annibyniaeth y wlad, ond roedd sefydliad eisoes â'r dynodiad hwnnw.

Mae unedau Canolfan Ddiwylliannol Brasil yn cymhwyso arholiad CELPE-Bras, i brofi hyfedredd ym Mhortiwgaleg Brasil.

## Cyd-destun ryngwladol
Mae'r Instituto yn enghraifft o ddiplomyddiaeth ddiwylliannol a cheisio lledaenu grym meddal ar ran gwladwriaeth, iaith a diwylliant Brasil fel gan sawl gwlad arall. Ymysg sefydliadau tebyg mae, Instituto Camões (Portiwgal), Goethe-Institut (Yr Almaen) neu Cyngor Prydeinig. Mae'r Rede Brasil Cultural yn fenter gan lywodraeth Brasil gyda'r nod o hyrwyddo'r iaith a'r diwylliant o'r wlad honno dramor. Mae'r sefydliadau hyn ymhlith y prif sefydliadau sy'n bodoli ar hyn o bryd ar gyfer hyrwyddo diwylliant eu gwledydd dramor. Serch hynny, o'i gymharu â'r rhwydweithiau sy'n hyrwyddo iaith a diwylliant gwledydd eraill, mae Rede Brasil Cultural yn ei ddyddiau cynnar ac mae angen mwy o bresenoldeb rhyngwladol o hyd.

## Hanes
Mae Rede Brasil Cultural, a elwid gynt yn *Rede Brasileira de Ensino no Exterior*, wedi bodoli ers 50 mlynedd: agorwyd Canolfan Ddiwylliannol Brasil gyntaf ym 1962, yn ninas Lima, a chynhaliwyd y dewis cyntaf o ymgeiswyr ar gyfer y Rhaglen Darlithwyr ym 1965. Ers hynny, crëwyd sawl Canolfan Ddiwylliannol. Daeth rhai ohonynt, ar ôl cyfnod yn gysylltiedig â llywodraeth Brasil, yn sefydliadau ymreolaethol, megis yr Instituto de Cultura Brasil-Colombia a'r Instituto Brasileiro Ecuadoriano de Cultura.

## Canolfannau
Derbyniodd set o unedau Gweinyddiaeth Materion Tramor Brasil ar gyfer hyrwyddo'r iaith Bortiwgaleg, agwedd Brasil, ddynodiad Rede Brasil Cultural. Disodlodd yr enwad hwn, yn 2013, y Rhwydwaith Brasil o Addysgu Dramor. Mae Rhwydwaith Diwylliannol Brasil yn cynnwys Canolfannau Diwylliannol Brasil sydd wedi'u lleoli mewn 29 o wledydd, sef sefydliadau sy'n gysylltiedig â llysgenadaethau Brasil yn y dinasoedd lle maent wedi'u lleoli, a'r Rhaglenni Darllen Brasil. Yn ogystal, mae'r Rhwydwaith yn hyrwyddo gweithgareddau ar gyfer cymunedau Brasil sy'n byw mewn gwledydd eraill, megis cyrsiau mewn Portiwgaleg fel Iaith Treftadaeth, ac yn cefnogi cymhwyso CELPE-Bras, arholiad hyfedredd iaith Portiwgaleg dramor.

Mae'r CCBs, heddiw Guimarães Rosa Institutes (IGR), yn sefydliadau sy'n gysylltiedig â llysgenadaethau Brasil dramor, sy'n ymroddedig i ddysgu Portiwgaleg a chynnal gweithgareddau diwylliannol. Mae'r IGRs yn cynnig cyrsiau iaith Portiwgaleg, yn ogystal â chyrsiau dawns, cerddoriaeth, coginio a chelfyddydau plastig, ymhlith gweithgareddau eraill sy'n ymwneud â lledaenu diwylliant Brasil. Mae rhan o'r cyhoedd yn yr athrofeydd â diddordeb mewn gweithio neu astudio ym Mrasil, tra bod rhan arall â chysylltiad ac yn ceisio brasamcan â diwylliant Brasil.

*  (Instituto Guimarães Rosa Luanda)
*  (Instituto Guimarães Rosa Buenos Aires)
*  (Instituto Guimarães Rosa La Paz)
*  ( Instituto Guimarães Rosa Cidade da Praia)
*  (Instituto Guimarães Rosa Pretoria)
*  (Instituto Guimarães Rosa Rhufain)
*  (Instituto Guimarães Rosa Helsinki)
*  ( Instituto Guimarães Rosa Georgetown)
*  (Instituto Guimarães Rosa Bissau)
*  (Instituto Guimarães Rosa Santo Domingo)
*  (Instituto Guimarães Rosa Port au Prince)
*  (Instituto Guimarães Rosa Tel Aviv)
*  (Instituto Guimarães Rosa Beirwt)
*  (Instituto Guimarães Rosa Dinas Mecsico)
*  (Instituto Guimarães Rosa Maputo)
*  (Instituto Guimarães Rosa Asunción)
*  (Instituto Guimarães Rosa Lima)
*  (Instituto Guimarães Rosa San Salvador)
*  (Instituto Guimarães Rosa São Tomé a Príncipe)
*  ( Instituto Guimarães Rosa Barcelona)
*  (Instituto Guimarães Rosa Paramaribo)
*  ( Instituto Guimarães Rosa Santiago)

Mae gan Instituto Guimarães Rosa bresenoldeb hefyd yn: Dinas Panamâ (Panamâ), Managua (Nicaragwa). Mae canolfannau newydd yn cael eu gosod i y: Dili, Dinas Guatemala a Tunis.

## Sefydliadau tebyg
Mae Instituto Guimarães Rosa yn debyg i sawl sefydliad gan genedl wladwriaethau eraill er mwyn hyrwyddo diwylliant, iaith a buddion eu gwledydd. Y Basgwyr (gydag Etxepare Euskal Institutua) a'r Catalaniaid (gyda Institut Ramon Llull) yw'r unig ddau genedl ddi-wladwriaeth sydd â sefydliad mor soffistigedig a strategol. Hyd yma, nid yw Cymru wedi gweld yn dda i sefydlu asiantaeth debyg.

## Gweler hefyd
* Rhestr o sefydliadau hyrwyddo iaith a diwylliant ryngwladol

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
* Gwefan Swyddogol Instituto Guimarães Rosa
* Instituto Guimarães Rosa yn Santiago Chile
* GUIMARÃES ROSA: características, principais obras ("GUIMARÃES ROSA: nodweddion, prif weithiau") cyflwyniad ar Youtube (Portiwgaleg)

Categori:Brasil
Categori:Portiwgaleg
Categori:Sefydliadau rhyngwladol