Y Stafell Ddirgel (cyfres deledu)

Cyfres ddrama gyfnod i deledu a gynhyrchwyd gan HTV a Ffilmiau Llifon yn 2001 yw ***Y Stafell Ddirgel.*** Addasiad 6 phennod gan Manon Eames, o'r nofel o'r un enw am y Crynwyr gan yr awdures Marion Eames, yw'r gyfres. Dyma stori rhai o gymeriadau enwocaf llenyddiaeth Cymru, megis "Rowland Ellis", Sgweiar Brynmawr a’i wraig brydferth ond hunanol, "Meg", ac yn gefndir iddynt, cyfnod cythryblus y Crynwyr yn ardal Dolgellau gan gychwyn ym 1672.

## Cast 
* Ryland Teifi - Rowland Ellis
* Gwen Ellis - Nans y Goetre
* Olwen Medi - Jane Owen
* Gwyn Parry - Morris Richard
* Rhiannon McLean - Sian Richard
* Betsan Llwyd - Marged Humphrey
* Dyfan Roberts - Robert Owen
* Llion Williams - Ifan Roberts
* Dafydd Dafis - Cwnstabl Siencyn
* Maldwyn John - Sadrach
* Ian Saynor - Hywel Vaughan
* Robin Eiddior - Robin
* Huw Llŷr - Ellis Puw
* Bryn Fôn - Huw Morris
* Lowri Steffan - Meg Ellis
* Maureen Rhys - Malan
* Mari Wyn Roberts - Cadi
* Grey Evans - Dr Evans
* Gwilym Morris -  Sion Dafydd Porthmon
* Sy Holland - Betsan Prys
* Owen Garmon - Lefi Huws
* Morien Phillips - Dafydd
* Wyn Bowen Harries - Sion Prys
* Mari Rowland Hughes - Lowri Vaughan
* Janet Aethwy - Sinai Roberts
* Mirain Llwyd Owen - Dorcas
* Elen Gwynne - Lisa
* John Ogwen - Morris Jones
* Trefor Selway - Samuel Ifan
* Arwel Jones - Tomos Gruffydd
* Iwan Tudor - Gwallter
* Cadfan Roberts - Jeremy Mellor
* Alis Haf - Ann
* Bethan Roberts - Sian
* Jonathan Nefydd - John ap John
* Robin Griffith - Thomas Lloyd
* Alex Bulgo - William Penn
* David Plymer - George Fox
* Iwan Roberts - Tomos
* Norman Comer - Cwnslet Corbett
* Tony Leader - Barnwr Waleott

## Disgrifiad 
Mae’n amser y ffair a blwyddyn ers i Rowland a Meg briodi [1672] wrth iddyn nhw ddisgwyl genedigaeth eu plentyn cyntaf. Ond mae’r sect grefyddol y Crynwyr yn y dref yn cael eu herlid yn ddidrugaredd gan yr ustusiaid a Sgweiar didostur yr Hengwrt, Hywel Vaughan. Ac wrth i Rowland ddyheu am oddefgarwch, a Meg am wefusau dyn arall, heuir yr hadau am frad a thwyll ym Mrynmawr. O ganlyniad i fradwriaeth Meg, mae perthynas Rowland gyda’i was diymhongar, Ellis Puw, a’r Crynwyr lleol yn dyfnhau wrth iddo fynychu eu gwasanaethau heb yn wybod i neb. Mae Meg hefyd yn chwilio am gysur yn yr Hengwrt ym mreichiau Hywel Vaughan. Ond mae llygaid y gwas, Huw Morris, yn gwylio’r cyfan. Poeni am ddyfodol ei gyfeillion newydd a wna Rowland wrth i Hywel a’r rheithor newydd gynllwynio i anwybyddu’r Ddeddf Oddefgarwch ac erlid y Crynwyr i’w marwolaeth.

Sylweddola Meg ei bod wedi gwneud camgymeriad difrifol trwy roi ei hiechyd hi a’r babi yn y fantol, a does dim modd cuddio’r gwir bellach. Mae absenoldeb Rowland o’r eglwys yn tynnu sylw’r awdurdodau ac mae Hywel Vaughan yn ei rybuddio wrth i’r Ddeddf Oddefgarwch gael ei dileu. Gyda thywallt gwaed yn yr eglwys a merched gorffwyll northlymyn yn y dref, mae Dolgellau’n ferw wrth i’r Crynwyr baratoi am ryfel. Ac wrth i Meg gynllunio ei dihangfa, mae Huw Morris yn penderfynu elwa ar ei hofnau.

Daw profedigaeth i deulu Brynmawr a rhaid i Rowland ddewis rhwng ei gred a’i deulu.  Dal i ddioddef a wna Robert Owen yn y carchar ac mae’r Crynwyr yn dewis ei olynydd.  Ond mae’n rhaid i Rowland ddechrau talu wrth iddo ddioddef ymosodiadau gan y werin. Mae’r berthynas rhwng Rowland a Marged yn dyfnhau ond dyheu am ei gariad a wna Marged, nid am ei barch. Goddefa Dorcas y gadair foddi ac mae’r rhwyd yn cau wrth i’r awdurdodau garcharu Ellis Puw. Mae Rowland yn gorfod brwydro â'i ddicter yn sgil llofruddiaeth Dorcas.

## Cynhyrchu 
* Cynllunydd - Pauline Harrison
* Colur - Magi Vaughan
* Gwisgoedd - Jilly Thornley
* Sain - Tim Walker

Ffilmiwyd y rhan helaeth o'r gyfres ar ystad Y Faenol, ger Y Felinheli.

## Cyfeiriadau
Categori:Rhaglenni teledu Cymraeg
Categori:Rhaglenni teledu sydd a'u stori wedi'i lleoli yng Nghymru
Categori:Cyflwyniadau rhaglenni teledu 2001
Categori:Rhaglenni teledu drama
Categori:Rhaglenni teledu S4C
Categori:Rhaglenni teledu'r 2000au
Categori:Rhaglenni teledu Cymreig yr 2000au