open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Frances Conroy

Actores o'r Unol Daleithiau yw **Frances Hardman Conroy** (ganed 13 Tachwedd 1953).

Mae hi'n adnabyddus am ei rôl fel Ruth Fisher yn y gyfres deledu *Six Feet Under* (2001–2005), lle enillodd wobr Golden Globe a thair Gwobr Cymdeithas yr Actorion Sgrîn, ac fe'i henwebwyd am bedair Gwobr Emmy Primetime am Actores Arweiniol Ragorol mewn Cyfres Ddrama. Mae hi hefyd yn cael ei chydnabod am chwarae'r fersiwn hŷn o Moira O'Hara yn nhymor cyntaf y gyfres anturiaethol *American Horror Story*, gan ennill enwebiad Gwobr Saturn a Gwobr Primetime Emmy. Ymddangosodd Conroy mewn saith tymor pellach o'r sioe, gan bortreadu cymeriadau amrywiol, sy'n ei gosod ymhlith yr actorion sydd wedi ymddangos fwyaf ar y gyfres. Serennodd yn nhymor cyntaf y gyfres Hulu *Casual* ac ymddangosodd yn *The Mist* yn 2017. Yn 2019, serennodd yn *Joker* fel mam y cymeriad teitl, ac yn 2021, cafodd rôl gefnogol yn *The Power of the Dog*.

Ganwyd hi ym Monroe, Georgia yn 1953. Priododd â Jan Munroe.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q233882 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q233882 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion llais benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion theatr benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Wyddelig
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Categori:Genedigaethau 1953
Eve Arden

Actores o'r Unol Daleithiau oedd **Eve Arden** (30 Ebrill 1908 - 12 Tachwedd 1990).

Mae'n cael eu hadnabod am eu gwaith helaeth mewn ffilm, radio, ar y llwyfan, a theledu dros bron i chwe degawd. Mae'n cael eu cydnabod am ei perfformiadau mewn ffilmiau megis *Stage Door* (1937) a *Mildred Pierce* (1945), lle enillodd enwebiad Gwobr yr Academi am yr Actores Gefnogol Orau. Ymddangosodd Arden hefyd mewn ffilmiau noir nodedig gan gynnwys *The Unfaithful* (1947) ac *Anatomy of a Murder* (1959). Wrth drosglwyddo i deledu, serennodd fel athrawes ysgol uwchradd yn *Our Miss Brooks*, gan ennill Gwobr Emmy Primetime gyntaf am yr Actores Arweiniol Orau mewn Cyfres Ddrama. Roedd gan Arden hefyd rolau yn y gyfres deledu *Bewitched* a'r ffilmiau cerddorol *Grease* (1978) a *Grease 2* (1982).

Ganwyd hi yn Mill Valley, Califfornia yn 1908 a bu farw yn Los Angeles yn 1990. Priododd â Brooks West.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q255630 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q255630 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion theatr benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Almaenig
Categori:Genedigaethau 1908
Categori:Marwolaethau 1990
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Eleanor Parker

Actores o'r Unol Daleithiau oedd **Eleanor Jean Parker** (26 Mehefin 1922 - 9 Rhagfyr 2013).

Mae hi'n adnabyddus am ei chyflawniadau allweddol yn y sinema, gan gynnwys cael ei henwebu am dair Gwobr yr Academi am ei rolau yn *Caged* (1950), *Detective Story* (1951), a *Interrupted Melody* (1955), y cyntaf ohonynt a enillodd Gwpan Volpi iddi am yr Actores Orau. Ymddangosodd hefyd mewn ffilmiau nodedig fel *Of Human Bondage* (1946), *Scaramouche* (1952), *The Naked Jungle* (1954), *The Man with the Golden Arm* (1955), *A Hole in the Head* (1959), *The Sound of Music* (1965), a *The Oscar* (1966). Dechreuodd Parker ei gyrfa ar ôl cael ei darganfod gan sgowt talent Warner Bros a llofnodi contract tymor hir, gan arwain at ei ymddangosiad cyntaf mewn ffilm yn 1942. Roedd ei hymroddiad i actio yn amlwg o oedran ifanc, gan ei bod yn cymryd rhan mewn dramâu ysgol ac yn dilyn cyfleoedd actio yng Nghaliffornia.

Ganwyd hi yn Cedarville, Ohio yn 1922 a bu farw yn Palm Springs, Califfornia yn 2013.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q237399 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q237399 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion theatr benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1922
Categori:Marwolaethau 2013
Categori:Merched yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Kristy McNichol

Actores o'r Unol Daleithiau yw **Kristy McNichol** (ganed 11 Medi 1962).

Mae hi'n adnabyddus am ei chyflawniadau allweddol mewn teledu a ffilm, gan gynnwys ei phortread o Letitia *Buddy* Lawrence yn y ddrama deledu *Family*, lle enillodd ddwy Wobr Emmy.Mae ei gweithiau nodedig hefyd yn cynnwys rolau fel Angel yn y ffilm *Little Darlings*, Polly yn *Only When I Laugh*, a Barbara Weston yn y gomedi sefyllfa deledu *Empty Nest*. Ymddeolodd McNichol o actio yn 2001. Dechreuodd ei gyrfa fel actores blentyn, gan ymddangos mewn hysbysebion a serennu fel gwestai mewn cyfresi fel *Starsky & Hutch* a *The Bionic Woman*. Fe wnaeth hi hefyd fentro i gerddoriaeth gyda'i brawd Jimmy, gan ryddhau'r albwm *Kristy and Jimmy McNichol*.

Ganwyd hi yn Los Angeles yn 1962.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q441452 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q441452 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion llais benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Wyddelig
Categori:Genedigaethau 1962
Categori:Merched yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Leslie Uggams

Actores a chanteres o'r Unol Daleithiau yw **Leslie Marian Uggams** (ganed 25 Mai 1943).

Mae hi'n adnabyddus am ei chyflawniadau allweddol mewn theatr a theledu, gan gynnwys ei rôl glodwiw yn y sioe gerdd Broadway *Hallelujah, Baby!*, lle enillodd Wobr Theatre World a Gwobr Tony am yr Actores Orau mewn Sioe Gerdd. Enillodd Uggams gydnabyddiaeth ehangach am bortreadu Kizzy Reynolds yn y gyfres deledu *Roots*, gan ennill enwebiadau Golden Globe ac Emmy. Yn ddiweddarach yn ei gyrfa, cafodd sylw newydd gyda'i hymddangosiadau fel Blind Al yn y ffilmiau archarwr *Deadpool*, *Deadpool 2*, a *Deadpool & Wolverine*. Roedd ei rolau amlwg eraill yn cynnwys Leah Walker yn y gyfres ddrama gerddorol *Empire*, Agnes Ellison yn y ffilm gomedi-ddrama *American Fiction*, a Betty Pearson yn y gyfres ddrama ôl-apocalyptaidd Amazon *Fallout*.

Ganwyd hi yn Ninas Efrog Newydd yn 1943.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q534925 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q534925 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Cantorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Cantorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Cantorion yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Categori:Genedigaethau 1943
Camryn Manheim

Actores o'r Unol Daleithiau yw **Camryn Manheim** (ganed 8 Mawrth 1961).

Dechreuodd gyrfa Manheim gyda'i sioe un-fenyw ar Broadway, ''Wake Up, I'm Fat,'' yn 1994. Mae hi'n hysbys am eu cyflawniadau allweddol mewn teledu, gan gynnwys eu portreadau o Ellenor Frutt ar *The Practice* (1997–2004), Delia Banks ar *Ghost Whisperer* (2006–2010), a Kate Dixon ar *Law & Order* (2022–2024). Chwaraeodd Manheim hefyd rolau nodedig fel *Control* ar *Person of Interest* (2013–2015) a Lieutenant Cosgrove ar *Stumptown* (2019–2020). Mae ei chredydau ffilm yn cynnwys ''Romy and Michele's High School Reunion* (1997), *Happiness* (1998), a *Scary Movie 3'' (2003). Mae hi'n dderbynnydd Golden Globes a Gwobr Primetime Emmy, yn ogystal â thri enwebiad Gwobr Cymdeithas yr Actorion Sgrîn.

Ganwyd hi yn Caldwell, New Jersey yn 1961. Mae ganddi 1 plentyn.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q234514 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q234514 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion llais benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1961
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Merched a aned yn y 1960au
Categori:Angen prawf-ddarllen
Pia Zadora

Actores ac actores o'r Unol Daleithiau yw **Pia Zadora** (ganed 4 Mai 1954).

Gwnaeth ei hymddangosiad cyntaf fel actores blentyn ar Broadway, mewn theatr ranbarthol, ac yn y ffilm Santa Claus Conquers the Martians (1964). Daeth i sylw cenedlaethol ym 1981 pan enillodd Wobr Golden Globe am Seren Newydd y Flwyddyn am ei rôl yn y ffilm *Butterfly* tra'n ennill Gwobr Golden Raspberry am yr Actores Waethaf a'r Seren Newydd Waethaf am yr un perfformiad. Yn y 1980au, methodd ei gyrfa ffilm â chyflawni llwyddiant beirniadol, felly canolbwyntiodd ar gerddoriaeth. Fel cantores, mae wedi rhyddhau sawl albwm yn cynnwys caneuon poblogaidd, yn aml wedi'u cefnogi gan gerddorfa symffonig. Cafodd ei henwebu am Grammy ym 1984.

Ganwyd hi yn Hoboken, New Jersey yn 1954. Priododd â Meshulam Riklis a Jonathan Kaufer.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q437039 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Albymau

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q482994.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P175 ?st .
  ?st ps:P175 wd:Q437039 .
OPTIONAL { ?item wdt:P577 ?date .}
BIND(YEAR(?date) AS ?year) 
} 
  Group by ?item
|sort=P577
|columns=label:Albwm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion theatr benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1954
Categori:Merched yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Bwylaidd
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Eidalaidd
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Anna Faris

Actores o'r Unol Daleithiau yw **Anna Faris** (ganed 29 Tachwedd 1976).

Mae hi'n adnabyddus am chwarae rolau comig, gan gynnwys ei rôl flaenllaw fel Cindy Campbell yn y ffilmiau *Scary Movie* (2000–2026). Mae ei chredydau ffilm nodedig yn cynnwys *The Hot Chick* (2002), *Lost in Translation* (2003), *Brokeback Mountain* (2005), *Just Friends* (2005), *My Super Ex-Girlfriend* (2006), *Smiley Face* (2007), *The House Bunny* (2008), ''What's Your Number?* (2011), *The Dictator* (2012), ac *Overboard* (2018). Mae Faris hefyd wedi cael rolau llais yn y gyfres ffilm *Cloudy with a Chance of Meatballs* (2009–2013) ac *Alvin and the Chipmunks* (2009–2015), yn ogystal ag yn *The Emoji Movie* (2017). Ar deledu, serennodd fel Christy Plunkett yn y gyfres gomedi CBS *Mom* (2013–2020). Yn 2015, lansiodd Faris y podlediad  *Unqualified'', ac yn 2017, cyhoeddod ei hunangofiant o'r un enw yn werthwr gorau New York Times.

Ganwyd hi yn Baltimore, Maryland yn 1976. Roedd hi'n blentyn i John Homan Faris. Priododd â Chris Pratt a Michael Barrett ac mae ganddi 1 plentyn.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q4491 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q4491 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion llais benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Comedïwyr benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Comedïwyr sgetshis o'r Unol Daleithiau
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Categori:Genedigaethau 1976
Aimee Mullins

Athletwraig, actores a siaradwraig gyhoeddus o'r Unol Daleithiau yw **Aimee Mullins** (ganed 1976).

Mae'n adnabyddus am fod yr amputee cyntaf i gystadlu yn erbyn athletwyr heb anableddau mewn digwyddiadau Cymdeithas Athletau Colegol Cenedlaethol a chystadlu yn y Gemau Paralympaidd yn 1996 yn Atlanta. Dechreuodd Mullins fodelu yn 1999 a dechreuodd ei gyrfa actio yn 2002. Mae hi hefyd wedi siarad mewn cynadleddau amrywiol, gan gynnwys TED Talks. Ganwyd hi gyda hemimelia ffibwlaidd, cafodd ei choesau eu torri islaw'r pengliniau fel plentyn, ond dysgodd gerdded gyda choesau prosthetig erbyn ei bod yn ddwy oed. Mynychodd Mullins Brifysgol Georgetown ar ysgoloriaeth lawn, lle gwnaeth hanes fel yr amputee benywaidd cyntaf i gystadlu mewn digwyddiadau trac a maes.

Ganwyd hi yn Allentown, Pennsylvania yn 1976. Priododd â Rupert Friend.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q261056 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q261056 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Wyddelig
Categori:Genedigaethau 1976
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Merched a aned yn y 1970au
Categori:Angen prawf-ddarllen
Stephanie Sheh

Actores llais, cyfarwyddwr ADR, ysgrifennwr a cynhyrchydd o'r Unol Daleithiau yw **Stephanie Sheh** (ganed 10 Ebrill 1977).

Mae hi'n adnabyddus am ei gwaith helaeth yn lleiso fersiwnau Saesneg o anime, cartwnau, gemau fideo, a ffilmiau rhyngwladol gan gynnwys rolau nodedig fel Hinata Hyuga yn y fasnachfraint *Naruto*, Orihime Inoue yn *Bleach*, ac Usagi Tsukino yn fersiwn Viz Media o *Sailor Moon*. Mae ei rolau arwyddocaol eraill yn cynnwys Lotte Jansson yn *Little Witch Academia*, Yui Hirasawa yn *K-On!*, a Mitsuha Miyamizu yn *Your Name*. Dechreuodd Sheh ei gyrfa lleisio dan y ffugenw Jennifer Sekiguchi gyda'i debut fel Silky yn ''I'm Gonna Be An Angel!'' yn 2001. Mae hi hefyd wedi cyfrannu at gynhyrchu trosleisiadau Saesneg ac wedi recordio hysbysebion radio. Roedd gyrfa Sheh mewn lleisio yn cael ei ategu gan ei hastudiaethau mewn actio, lleisio, ac ymarfer.

Ganwyd hi yn Kalamazoo, Michigan yn 1977.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q750134 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Academyddion Prifysgol Califfornia, Los Angeles
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion llais benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1977
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Teresa Wright

Actores o'r Unol Daleithiau oedd **Teresa Wright** (27 Hydref 1918 - 6 Mawrth 2005).

Mae hi'n adnabyddus am ennill Gwobr yr Academi am yr Actores Gefnogol Orau yn 1942 am ei rôl fel Carol Beldon yn *Mrs. Miniver*. Cafodd ei henwebu hefyd ar gyfer yr un wobr yn 1941 am ei gwaith cyntaf yn *The Little Foxes* a derbyniodd enwebiad arall am Gwobr yr Academi am yr Actores Orau yn 1942 am ei pherfformiad yn *The Pride of the Yankees*. Mae Wright hefyd yn cael ei chydnabod am ei pherfformiadau yn *Shadow of a Doubt* (1943) gan Alfred Hitchcock a *The Best Years of Our Lives* (1946) gan William Wyler. Derbyniodd dair enwebiad Gwobr Emmy am ei gwaith teledu, gan gynnwys *The Miracle Worker* (1957), *The Margaret Bourke-White Story* (1959), a *Dolphin Cove* (1989). Cafodd Wright ei chanmol gan gyfarwyddwyr fel William Wyler ac Alfred Hitchcock am ei phroffesiynoldeb a'i thalent.

Ganwyd hi yn Harlem, Dinas Efrog Newydd yn 1918 a bu farw yn New Haven, Connecticut yn 2005. Priododd â Robert Anderson a Niven Busch.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q230136 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion theatr benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1918
Categori:Marwolaethau 2005
Categori:Merched yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Christine McIntyre

Actores a chantores o'r Unol Daleithiau oedd **Christine McIntyre** (16 Ebrill 1911 - 8 Gorffennaf 1984).

Mae hi'n adnabyddus am ei hymddangosiadau mewn amrywiaeth o ffilmiau yn ystod y 1930au a'r 1940au, gan gynnwys llawer ffilmau fer y Three Stooges a gynhyrchwyd gan Columbia Pictures. Roedd McIntyre yn gantores hyfforddedig yn glasurol gyda llais soprano operatig, a ddefnyddiodd mewn sawl ffilm Three Stooges. Dechreuodd ei gyrfa yn canu mewn ffilmiau nodwedd yn RKO Pictures a gwnaeth ei ymddangosiad cyntaf mewn ffilm yn *Swing Fever* yn 1937. Ymddangosodd hefyd mewn B-westerns a ffilmiau prif ffrwd fel *Blondie Takes a Vacation*. Yn 1944, llofnododd gontract degawd gyda Columbia Pictures, lle serennodd mewn ffilmau fer ochr yn ochr â Shemp Howard, Harry Langdon, ac eraill.

Ganwyd hi yn Nogales, Arizona yn 1911 a bu farw yn Van Nuys yn 1984.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q5111128 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Comedïwyr benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Comedïwyr yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1911
Categori:Marwolaethau 1984
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Merched a aned yn y 1910au
Categori:Angen prawf-ddarllen
E. G. Daily

Actores ac awdur o'r Unol Daleithiau yw **Elizabeth Daily** (hefyd; E. G. Daily) (ganed 11 Medi 1961).

Mae hi'n adnabyddus am ei rolau llais animeiddiedig, gan gynnwys Tommy Pickles ar *Rugrats* a'i gyfres ddeilliedig *All Grown Up*, Buttercup ar *The Powerpuff Girls*, Rudy Tabootie ar *ChalkZone*, a Julius ar *Julius Jr. *Roddodd ei lais i'r cymeriad teitl yn y ffilm fyw *Babe: Pig in the City, ac *ymddangosodd mewn ffilmiau byw fel ''Valley Girl, Dogfight, No Small Affair, Fandango, Streets of Fire, The Devil's Rejects, My Sister's Keeper, a Pee-wee's Big Adventure. *Fel cantores, rhyddhaodd Daily bedwar albwm stiwdio: *Wild Child (1985), Lace Around the Wound (1989), Tearing Down the Walls (1999), a Changing Faces (2008).* Fe wnaeth hi hefyd chwarae Sandy Burns ar y gyfres PBS *The Righteous Apples* ac ymddangosodd ar sioeau teledu fel *Laverne & Shirley*, *CHiPs*, *Fame*, a *Friends''.

Ganwyd hi yn Los Angeles yn 1961. Priododd â Rick Salomon ac mae ganddi 1 plentyn.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q258255 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q258255 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Albymau

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q482994.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P175 ?st .
  ?st ps:P175 wd:Q258255 .
OPTIONAL { ?item wdt:P577 ?date .}
BIND(YEAR(?date) AS ?year) 
} 
  Group by ?item
|sort=P577
|columns=label:Albwm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion llais benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Cantorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Cantorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Categori:Genedigaethau 1961
Gene Tierney

Actores llwyfan a ffilm o'r Unol Daleithiau oedd **Gene Tierney** (19 Tachwedd 1920 - 6 Tachwedd 1991).

Mae hi'n adnabyddus am ei chyfraniadau sylweddol i Oes Aur Hollywood, gan gynnwys rolau blaenllaw yn *Laura* (1944) ac *Leave Her to Heaven* (1945), a enillodd enwebiad iddi am Wobr yr Academi am Actores Orau. Roedd Tierney yn cael ei chanmol am ei harddwch ac yn brif actores mewn llawer o ffilmiau llwyddiannus i 20th Century Fox, megis *The Return of Frank James* (1940), *Heaven Can Wait* (1943), a *The Ghost and Mrs. Muir* (1947). Ar ôl i'w gyrfa ffilm ddirywio, ymddangosodd mewn amryw o sioeau teledu, gyda'i rôl olaf wedi'i chredydu yn y gyfres fer *Scruples* (1980).

Ganwyd hi yn Brooklyn yn 1920 a bu farw yn Houston yn 1991. Priododd â Oleg Cassini a W. Howard Lee.

## Ffilmyddiaeth
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q230555 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion theatr benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Wyddelig
Categori:Genedigaethau 1920
Categori:Hunangofianwyr yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Julie Benz

Actores o'r Unol Daleithiau yw **Julie Benz** (ganed 1 Mai 1972).

Mae hi'n adnabyddus am ei rolau fel Darla ar *Buffy the Vampire Slayer* ac *Angel* (1997–2004), ac fel Rita Bennett ar *Dexter* (2006–2010). Mae Benz hefyd wedi serennu mewn cyfresi teledu fel *Roswell* (1999–2000), *Desperate Housewives* (2010), *No Ordinary Family* (2010–2011), *A Gifted Man* (2011–2012), *Defiance* (2013–2015), *Hawaii Five-0* (2015–2017), *Training Day* (2017), a *Love, Victor* (2021). Mae ei chredydau ffilm yn cynnwys *Jawbreaker* (1999), *The Brothers* (2001), *Rambo* (2008), *Saw V* (2008), *Punisher: War Zone* (2008), a *The Boondock Saints II: All Saints Day* (2009). Dechreuodd Benz actio ar ôl i anaf orffen ei gyrfa sglefrio ffigwrau, er gwaethaf cael ei digalonni gan hyfforddwr actio.

Ganwyd hi yn Pittsburgh yn 1972. Priododd â John Kassir.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q230320 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q230320 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion llais benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1972
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Merched a aned yn y 1970au
Categori:Angen prawf-ddarllen
Ayo Edebiri

Actores a chomedïwraig o'r Unol Daleithiau yw **Ayo Edebiri** (ganed 3 Hydref 1995).

Maent yn adnabyddus am eu rôl fel Chef Sydney Adamu yn y gyfres gomedi-drama *The Bear*, y maent wedi ennill Golden Globes, dwy Wobr Cymdeithas yr Actorion Sgrîn, a Gwobr Emmy Primetime. Maent hefyd wedi derbyn enwebiad am Wobr Cyfarwyddwyr America am gyfarwyddo'r bennod *Napkins*. Mae Edebiri wedi bod yn awdur ac yn actor llais ar *Big Mouth* ers 2020 ac wedi cyfrannu fel awdur ar *What We Do in the Shadows* yn 2022. Yn 2023, maent wedi rhoi llais i gymeriadau yn *Spider-Man: Across the Spider-Verse* a *Teenage Mutant Ninja Turtles: Mutant Mayhem* ac wedi serennu yn y comedïau *Theater Camp* a *Bottoms*. Maent hefyd wedi rhoi llais i Envy yn y film plant *Inside Out 2* (2024).

Ganwyd hi yn Boston yn 1995.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q99365507 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q99365507 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion llais benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Comedïwyr Affricanaidd-Americanaidd
Categori:Comedïwyr benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Comedïwyr stand-yp o'r Unol Daleithiau
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Categori:Genedigaethau 1995
Ali MacGraw

Actores o'r Unol Daleithiau yw **Ali MacGraw** (ganed 1 Ebrill 1939).

Mae hi'n adnabyddus am ei chyflawniadau allweddol yn y diwydiant ffilm, gan gynnwys ei rôl yn *Goodbye, Columbus* (1969), a enillodd wobr Golden Globe iddi. Enillodd ragor o glod gyda *Love Story* (1970), gan dderbyn enwebiad am Wobr yr Academi am yr Actores Orau. Yn 1972, pleidleisiwyd MacGraw fel seren ffilm benywaidd orau yn fyd-eang a chafodd ei hanrhydeddu yn Theatr Tsieineaidd Grauman. Mae ei gweithiau nodedig yn cynnwys *The Getaway* (1972), *Convoy* (1978), *Players* (1979), *Just Tell Me What You Want* (1980), a *The Winds of War* (1983). Cyhoeddodd hunangofiant, *Moving Pictures*, yn 1991.

Ganwyd hi yn Pound Ridge, Efrog Newydd yn 1939. Priododd â Robert Evans a Steve McQueen ac mae ganddi 1 plentyn.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q229983 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q229983 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion theatr benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1939
Categori:Hunangofianwyr benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Kelly Hu

Actores o'r Unol Daleithiau yw **Kelly Ann Hu** (ganed 13 Chwefror 1968).

Mae hi'n adnabyddus am ei rolau mewn teledu a ffilm, gan gynnwys serennu fel Dr. Rae Chang ar y opera sebon *Sunset Beach* a Michelle Chan ar y ddrama heddlu *Nash Bridges*. Mae Hu wedi ymddangos mewn nifer o ffilmiau fel *The Scorpion King* fel Cassandra, *Cradle 2 the Grave* fel Sona, a *X2* fel Yuriko Oyama/Lady Deathstrike. Ymddangosodd hefyd yn y gyfres *Arrow* fel China White/Chen Na Wei. Mae Hu wedi cael rolau cyson yn *The Vampire Diaries*, *Teenage Mutant Ninja Turtles*, *Phineas and Ferb*, a ''Rapunzel's Tangled Adventure''. Yn ogystal, mae hi'n lleisio cymeriadau yn *Young Justice*. Enillodd Hu deitl Miss Hawaii Teen USA a fuodd y Americanwr Asiaidd cyntaf i ennill Miss Teen USA yn 1985.

Ganwyd hi yn Honolulu yn 1968.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q231116 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q231116 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion llais benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Seisnig
Categori:Genedigaethau 1968
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Barbara Bel Geddes

Actores lwyfan a sgrin, artist ac awdur plant o'r Unol Daleithiau oedd **Barbara Bel Geddes** (31 Hydref 1922 - 8 Awst 2005).

Mae hi'n adnabyddus am ei rôl flaenllaw fel Miss Ellie Ewing yn y gyfres deledu *Dallas*. Roedd Geddes hefyd yn serennu fel Maggie yn y cynhyrchiad Broadway gwreiddiol o *Cat on a Hot Tin Roof* yn 1955. Roedd ei ffilmiau nodedig yn cynnwys *I Remember Mama* (1948) a *Vertigo* (1958). Drwy gydol ei gyrfa, derbyniodd sawl gwobr ac enwebiad actio. Daeth i amlygrwydd yn y cynhyrchiad Broadway 1946 o *Deep Are the Roots*, gan ennill sawl gwobr am ei pherfformiad. Chwaraeodd Bel Geddes hefyd rolau arwyddocaol yn *The Moon Is Blue* a *Mary, Mary*, y ddau ohonynt yn llwyddiannus ar Broadway. Ataliodd ei gyrfa dros dro yn 1967 i ofalu am ei gŵr, Windsor Lewis.

Ganwyd hi yn Ninas Efrog Newydd yn 1922 a bu farw yn Northeast Harbor yn 2005. Roedd hi'n blentyn i Norman Bel Geddes.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q232421 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q232421 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion theatr benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1922
Categori:Llenorion plant o'r Unol Daleithiau
Categori:Marwolaethau 2005
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Miranda Cosgrove

Actores, cantores a chynhyrchydd o'r Unol Daleithiau yw **Miranda Taylor Cosgrove** (ganed 14 Mai 1993).

Mae hi'n adnabyddus am ei chyflawniadau fel eicon ieuenctid yn y 2000au a'r 2010au cynnar, gan gynnwys ei rolau yn *School of Rock* ac fel Megan Parker ar y gyfres gomedi Nickelodeon *Drake & Josh*. Cyrhaeddodd lwyddiant prif ffrwd fel Carly Shay ar y gyfres gomedi Nickelodeon *iCarly*. Gwnaeth Cosgrove ei ymddangosiad cerddorol cyntaf yn 2008 gyda thrac sain *iCarly* a rhyddhaodd ei halbwm stiwdio gyntaf *Sparks Fly* yn 2010. Rhoddodd ei llais i Margo yn y gyfres ffilm *Despicable Me* a chyflwynodd y gyfres CBS *Mission Unstoppable with Miranda Cosgrove* a serennodd mewn ffilmiau fel *The Intruders*, *3022*, a *North Hollywood*.

Ganwyd hi yn Los Angeles yn 1993.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q5104 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q5104 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Albymau

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q482994.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P175 ?st .
  ?st ps:P175 wd:Q5104 .
OPTIONAL { ?item wdt:P577 ?date .}
BIND(YEAR(?date) AS ?year) 
} 
  Group by ?item
|sort=P577
|columns=label:Albwm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion llais benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Wyddelig
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Seisnig
Categori:Cantorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Categori:Genedigaethau 1993
Gillian Jacobs

Actores o'r Unol Daleithiau yw **Gillian Jacobs** (ganed 19 Hydref 1982).

Mae hi'n adnabyddus am chwarae Britta Perry yn y gyfres gomedi NBC *Community* (2009–2015), Mickey Dobbs yn y gyfres gomedi ramantus Netflix *Love* (2016–2018), a Mary Jayne Gold yn y gyfres fer Netflix *Transatlantic* (2023). Mae ei rolau teledu nodedig eraill yn cynnwys Mimi-Rose Howard yn nhymor pedwar o'r gyfres gomedi-dramâu HBO *Girls* (2015), Atom Eve yn y gyfres archarwyr animeiddiedig *Invincible* (2021–presennol), a Tiffany Jerimovich yn y gyfres gomedi-dramâu FX ar Hulu *The Bear* (2023–presennol). Mae hi hefyd wedi ymddangos mewn ffilmiau fel *Gardens of the Night* (2008), ''Don't Think Twice* (2016), *Ibiza* (2018) a *I Used to Go Here'' (2020).

Ganwyd hi yn Pittsburgh yn 1982.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q439800 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q439800 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion llais benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion theatr benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1982
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Merched a aned yn y 1980au
Categori:Angen prawf-ddarllen
Elle King

Cantores, cyfansoddwr caneuon ac actores o'r Unol Daleithiau yw **Elle King** (ganed 3 Gorffennaf 1989).

Mae hi'n adnabyddus am ei steil cerddorol unigryw sy'n cyfuno gwlad, roc, a blues. Mae ei chyflawniadau allweddol yn cynnwys rhyddhau ei EP cyntaf, *The Elle King EP* (2012), gyda'r trac *Playing for Keeps* yn dod yn gân thema ar gyfer *Mob Wives Chicago* ar VH1. Roedd ei halbwm stiwdio gyntaf, *Love Stuff* (2015), yn cynnwys y sengl boblogaidd ''Ex's & Oh's*, a gyrhaeddodd y deg uchaf ar y Billboard Hot 100 ac enillodd ddwy enwebiad Grammy. Gwnaeth ei sengl 2021, *Drunk (And I Don't Wanna Go Home)'' gyda Miranda Lambert, hefyd lwyddiant ar y siartiau. Mae hi wedi teithio gyda gweithredoedd nodedig fel Of Monsters and Men, Train, a Joan Jett. Mae King, merch yr actor Rob Schneider a'r model London King, yn defnyddio cyfenw ei mam i sefydlu ei hunaniaeth ei hun. Mae hi wedi cael ei henwebu am bedwar Grammy yn y categorïau roc a gwlad.

Ganwyd hi yn Los Angeles yn 1989. Roedd hi'n blentyn i London King a Rob Schneider.

## Albymau

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q482994.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P175 ?st .
  ?st ps:P175 wd:Q5364665 .
OPTIONAL { ?item wdt:P577 ?date .}
BIND(YEAR(?date) AS ?year) 
} 
  Group by ?item
|sort=P577
|columns=label:Albwm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Banjowyr o'r Unol Daleithiau
Categori:Cantorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Cantorion yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1989
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Kim Stanley

Actores o'r Unol Daleithiau oedd **Kim Stanley** (11 Chwefror 1925 - 20 Awst 2001).

Mae hi'n adnabyddus am ei chyfraniadau i deledu, theatr, a ffilm, gan gynnwys perfformiadau nodedig yn y cynyrchiadau Broadway o *Picnic* (1953) a *Bus Stop* (1955). Cafodd Stanley ei henwebu am Wobr Tony am yr Actores Orau mewn Drama am ei rolau yn *A Touch of the Poet* (1959) ac *A Far Country* (1962). Mae ei gyrfa ffilm yn cynnwys perfformiad a dderbyniwyd yn dda yn *The Goddess* (1958) a *Séance on a Wet Afternoon* (1964), lle enillodd Wobr Cylch Beirniaid Ffilm Efrog Newydd am yr Actores Orau a chafodd ei henwebu am Wobr yr Academi. Yn ddiweddarach, ymddangosodd yn *Frances* (1982) a *The Right Stuff* (1983). Derbyniodd Stanley Wobr Emmy Primetime am ei rôl mewn addasiad teledu o *Cat on a Hot Tin Roof* yn 1985 a chafodd ei derbyn i Neuadd Enwogion Theatr America yr un flwyddyn.

Ganwyd hi yn Tularosa, New Mexico yn 1925 a bu farw yn Santa Fe yn 2001. Priododd â Curt Conway ac Alfred Ryder.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q259474 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion theatr benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Albanaidd
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Almaenig
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Seisnig
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Categori:Genedigaethau 1925
Mae Whitman

Actor o'r Unol Daleithiau yw **Margaret Whitman** (ganed 9 Mehefin 1988).

Mae hi'n adnabyddus am ei gwaith fel actor plentyn mewn ffilmiau fel *When a Man Loves a Woman*, *One Fine Day*, *Independence Day*, a *Hope Floats*. Enillodd gydnabyddiaeth brif ffrwd am ei pherfformiadau yn y gyfres deledu *Arrested Development*, *Parenthood*, a *Good Girls*. Ymddangosodd Whitman hefyd mewn ffilmiau fel *Scott Pilgrim vs. the World*, *The Perks of Being a Wallflower*, a *The DUFF*. Yn ogystal, mae ganddi yrfa helaeth fel actor llais, gan gyfrannu at gyfresi a ffilmiau fel *Johnny Bravo*, *The Jungle Book 2*, *Avatar: The Last Airbender*, *American Dragon: Jake Long*, *Tinker Bell*, *Young Justice*, *Teenage Mutant Ninja Turtles*, *The Owl House*, a *Skull Island*.

Ganwyd hi yn Los Angeles yn 1988. Roedd hi'n blentyn i Pat Musick.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q232307 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q232307 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion llais benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1988
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Merched a aned yn y 1980au
Categori:Angen prawf-ddarllen