30 Medi

**30 Medi** yw'r dau-gant saith-deg trydydd (273ydd) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (274ydd mewn blynyddoedd naid). Erys 92 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
* 1294 - Gwrthryfel Madog ap Llywelyn yn cychwyn
* 1402 - Yn dilyn Gwrthryfel Glyn Dŵr pasiwyd Deddf yn Llundain a oedd yn atal Cymry rhag cario arfau, gwrando ar eu beirdd neu ymgynnull.
* 1791 - Yr opera *Y Ffliwt Hud* (Almaeneg: *Die Zauberflöte*) gan Mozart yn cael ei pherfformio am y tro cyntaf, yn Fienna, Awstria
* 1965 - Ymgais gan garfan adain-chwith i gipio grym yn Indonesia. Llofruddir chwe chadfridog. Mae'r ymgais yn methu, a daw Suharto i rym yn nes ymlaen.
* 1966 - Annibyniaeth Botswana.

## Genedigaethau 
[bawd|130px|dde|[John Rae (anturiaethwr)|John Rae]]
[bawd|130px|dde|[Waldo Williams]]
[bawd|130px|dde|[Deborah Kerr]]
[bawd|130px|dde|[Truman Capote]]
* 1227 - Pab Nicolas IV
* 1707 - Richard Trevor, esgob Tyddewi (m. 1771)
* 1732 - Jacques Necker, banciwr a gwleidydd (m. 1804)
* 1811 - Augusta o Saxe-Weimar-Eisenach (m. 1890)
* 1813 - John Rae, anturiaethwr (m. 1893)
* 1857 - Mary Rogers Williams, arlunydd (m. 1907)
* 1882 - Hans Geiger, ffisegydd (m. 1945)
* 1883 - Nora Stanton Blatch Barney, ffeminist (m. 1971)
* 1895 - Lewis Milestone, cyfarwyddwr ffilm (m. 1980)
* 1902 - Ryuzo Shimizu, pêl-droediwr (m. ?)
* 1904 - Waldo Williams, bardd (m. 1971)
* 1905 - Savitri Devi, awdures (m. 1982)
* 1916 - Nadezjda Eliseevna Tsjernikova, arlunydd (m. 2010)
* 1917 - Buddy Rich, drymiwr (m. 1987)
* 1921 - Deborah Kerr, actores (m. 2007)
* 1924 - Truman Capote, awdur (m. 1984)
* 1925
**Nita Engle, arlunydd (m. 2019)
**Gwyn Alf Williams, hanesydd (m. 1995)
* 1928
**Takeshi Inoue, pêl-droediwr (m. 1992)
**Elie Wiesel, awdur a gwleidydd (m. 2016)
* 1931 - Teresa Gorman, gwleidydd (m. 2015)
* 1934 - Udo Jürgens, canwr (m. 2014)
* 1941 - Eva Bosch, arlunydd
* 1945
**Mohammad Asghar, gwleidydd (m. 2020) 
**Ehud Olmert, gwleidydd
* 1962 - Frank Rijkaard, pêl-droediwr
* 1963 - Julie Harvey, arlunydd
* 1964 - Monica Bellucci, actores
* 1965 - Omid Djalili, comediwr
* 1975 - Marion Cotillard, actores
* 1980 - Martina Hingis, chwaraewraig tenis
* 1981 - Cecelia Ahern, awdures
* 1984 - Keisha Buchanan, cantores
* 1997 - Max Verstappen, gyrrwr rasio

## Marwolaethau 
[bawd|140px|dde|[James Dean]]
[bawd|140px|dde|[Patrick White]]
* 954 - Louis IV, brenin Ffrainc, tua 33
* 1440 - Reginald Grey, 3ydd Barwn Grey de Ruthyn, tua 80
* 1770 - George Whitefield, pregethwr, 55
* 1811 - Thomas Percy,  awdur a hynafiaethydd, 82
* 1878 - Evan James (Ieuan ap Iago), bardd, tua 70
* 1913 - Rudolf Diesel, peiriannydd a dyfeisiwr, 55
* 1914 - John David Lewis, hanesydd, 55
* 1926 - Victoria Dubourg, arlunydd, 85
* 1955 - James Dean, actor, 24
* 1967 - Antoinette van Hoytema, arlunydd, 91
* 1976 - Paul Dehn, sgriptiwr, 63
* 1985 - Simone Signoret, actores, 64
* 1990 - Patrick White, nofelydd, 78
* 1993 - Novella Parigini, arlunydd, 72
* 1998 - Mies van Oppenraaij, arlunydd, 87
* 2000
**Lina Bryans, arlunydd, 91 
**Howard Winstone, paffiwr, 61
* 2005 - Gerda Sutton, arlunydd, 82
* 2014 - Maria Juana Heras Velasco, arlunydd, 90
* 2018
**Geoffrey Hayes, cyflwynydd teledu, 76
**Walter Laqueur, hanesydd, 97
* 2019 - Jessye Norman, cantores opera, 74
* 2020 - Emyr Humphreys, llenor, bardd a nofelydd, 101
* 2024 - Ken Page, actor, 70

## Gwyliau a chadwraethau 
*Dydd Gŵyl Enghenedl
* Diwrnod Annibyniaeth (Botswana)
* Diwrnod y Gabledd

## Cyfeiriadau
0930
Medi, 30