Baneri gweddi

bawd|300x300px| Mae baneri gweddi yn cysylltu dau gopa Copa'r Fuddugoliaeth dros Leh, Ladakh, India. Gellir gweld y Namgyal Tsemo Gompa ar y copa.

Mae **baneri gweddi Tibet** yn frethyn petryal lliwgar, a geir yn aml ar hyd llwybrau a chopaon yn uchel yn yr Himalaya. Fe'u defnyddir i fendithio'r wlad o gwmpas ac at ddibenion eraill. Credir bod baneri gweddi wedi tarddu gyda Bon. Yn Bon, defnyddiodd *Bonpo* siamanistaidd faneri plaen lliw cynradd yn Tibet. Mae baneri gweddi traddodiadol yn cynnwys testun a delweddau wedi'u hargraffu gan floc pren.

## Hanes 
bawd|Baner gweddi yn Sarchu
bawd|Golygfa agos o fflagiau gweddi
[bawd| Baneri gweddi Lung ta yn hongian ar hyd llwybr mynydd yn [Nepal]]

Trosglwyddwyd Sutras Nepal a ysgrifennwyd yn wreiddiol ar faneri brethyn, i ranbarthau eraill y byd fel baneri gweddi. Mae chwedl yn priodoli tarddiad y faner weddi i Fwdha Gautama, a ysgrifennodd ei weddïau ar fflagiau brwydr a ddefnyddiodd y *devas* yn erbyn eu gwrthwynebwyr, yr *asuras*. Gall fod y chwedl wedi rhoi rheswm i'r *bhikku* Indiaidd dros gario'r faner nefol fel ffordd o arwyddo ei ymrwymiad i *ahimsa*. Trosglwyddwyd yr wybodaeth hon i Tibet erbyn 800 CE, a chyflwynwyd y fflagiau go iawn erbyn 1040 CE fan bellaf, lle cawsant eu haddasu ymhellach.  Cyflwynodd y mynach Indiaidd Atisha (980–1054 CE) yr arferiad Indiaidd o argraffu ar fflagiau gweddi brethyn i Tibet a Nepal.

Yn ystod y Chwyldro Diwylliannol, cafodd pobl eu hannog i beidio i ddefnyddio ac hyrwyddo fflagiau gweddi ond ni chawsant eu dileu yn llwyr. Efallai bod llawer o ddyluniadau traddodiadol wedi'u colli. Ar hyn o bryd, gellir gweld gwahanol arddulliau o fflagiau gweddi ledled rhanbarth Tibet.

## Arddulliau *Lung ta / Darchog* 
bawd|Baneri gweddi ym Mynyddoedd Qilian, Tseina
bawd|"Lung ta" Tibetaidd neu " geffyl gwynt " o lyfr 1895 gan Laurence Austine Waddell

Mae dau fath o faneri gweddi: rhai llorweddol, o'r enw *Lung ta* (Wylie: *rlung-rta*, sy'n golygu " Ceffyl Gwynt ") yn Nhibeteg, a rhai fertigol, o'r enw *Darchog* (Wylie: *dar-lcog*, sy'n golygu "polyn fflag").

Mae baneri gweddi  *Lung* *ta* (llorweddol) o ffurf sgwâr neu betryal, ac wedi'u cysylltu ar hyd eu hymylon uchaf â llinyn neu edau hir. Fe'u crogir yn gyffredin ar linell letraws o uchel i isel rhwng dau wrthrych (ee, craig a phen polyn) mewn lleoedd uchel fel copaon temlau, mynachlogydd, stupas, a bylchau mynydd.

Mae baneri gweddi *Darchog* (fertigol) fel arfer yn *betryalau* sengl mawr sydd ynghlwm wrth bolion ar hyd eu hymyl fertigol. Mae Darchog yn cael eu gosod yn gyffredin yn y ddaear, ar fynyddoedd, carneddau, ac ar doeau, ac maent yn gysylltiedig yn eiconograffig ac yn symbolaidd â'r *Dhvaja*.

## Lliw a threfn 
[bawd|Baneri gweddi yn [Kathmandu, Nepal]]

Yn draddodiadol, mae baneri gweddi yn dod mewn setiau o bump: un ym mhob un o bum lliw. Trefnir y pum lliw o'r chwith i'r dde mewn trefn benodol: glas, gwyn, coch, gwyrdd a melyn. Mae'r pum lliw yn cynrychioli'r pum elfen  a'r Pum Golau Pur. Mae gwahanol elfennau'n gysylltiedig â gwahanol liwiau ar gyfer traddodiadau, dibenion a sadhana penodol. Mae glas yn symbol o'r awyr a'r gofod, mae gwyn yn symbol o'r aer a'r gwynt, mae coch yn symbol o dân, mae gwyrdd yn symbol o ddŵr, a melyn yn symbol o'r ddaear.  Yn ôl meddygaeth Draddodiadol Tibetaidd, cynhyrchir iechyd a chytgord trwy gydbwysedd y pum elfen.

## Symbolau a gweddïau 
Yn draddodiadol mae canol baner gweddi yn cynnwys *Lung ta* (ceffyl pwerus neu gryf) yn dwyn tair gem fflamio ( *ratna* yn benodol) ar ei gefn. Mae'r *Ta* yn symbol o gyflymder a thrawsnewid ffortiwn ddrwg i lwc dda. Mae'r tair gem yn fflamio yn symbol o'r Bwdha, y Dharma (dysgeidiaeth Bwdhaidd), a'r Sangha (cymuned Fwdhaidd): tair conglfaen traddodiad athronyddol Tibet.

Yn amgylchynu'r *Lung* *ta*  mae fersiynau amrywiol o oddeutu 400 mantras traddodiadol, pob un wedi'i gysegru i ddwyfoldeb penodol. Mae'r ysgrifau hyn yn cynnwys mantras gan dri o'r Bodhisattvau Bwdhaidd mawr: Padmasambhava (Guru Rinpoche), Avalokiteśvara (Chenrezig, bodhisattva tosturi, a nawddsant pobl Tibet ), a Manjusri.

Yn ogystal â mantras, mae gweddïau am hir oes o lwc dda yn aml yn cael eu cynnwys ar gyfer y sawl sy'n gosod y baneri.

Mae delweddau neu enwau pedwar anifail pwerus, a elwir hefyd yn y Pedwar Urddas, yn addurno pob cornel o faner: y ddraig, y garuda, y teigr, a'r lleweira.

## Symbolaeth a thraddodiad 
Yn draddodiadol, defnyddir baneri gweddi i hyrwyddo heddwch, tosturi, cryfder a doethineb. Nid yw'r baneri'n cario gweddïau i dduwiau, sy'n gamsyniad cyffredin; yn hytrach, mae'r Tibetiaid yn credu y bydd y gweddïau a'r mantras yn cael eu chwythu gan y gwynt i ledaenu'r ewyllys da a'r tosturi i'r holl ofod treiddiol. Felly, credir bod baneri gweddi yn dod â budd i bawb.

Trwy hongian baneri mewn lleoedd uchel bydd Lung ta yn cludo'r bendithion a ddangosir ar y baneri i phob bod. Wrth i'r gwynt basio dros wyneb y baneri, sy'n sensitif i symudiad lleiaf y gwynt, mae'r aer yn cael ei buro a'i sancteiddio gan y mantras.

Mae gweddïau baner yn dod yn rhan barhaol o'r bydysawd wrth i'r delweddau bylu wrth ddod i gysylltiad â'r elfennau. Yn union fel y mae bywyd yn symud ymlaen ac yn cael ei ddisodli gan fywyd newydd, mae Tibetiaid yn adnewyddu eu gobeithion am y byd trwy osod baneri newydd ochr yn ochr â'r hen. Mae'r weithred hon yn symbol o groesawu newidiadau bywyd a chydnabyddiaeth bod pob bod yn rhan o gylch mwy parhaus.

Yn ôl y gred draddodiadol, oherwydd bod y symbolau a'r mantras ar faneri gweddi yn gysegredig, dylid eu trin â pharch. Ni ddylid eu rhoi ar lawr gwlad na'u defnyddio ar ddillad. Dylid llosgi hen faneri gweddi.

Delwedd:Swayambunathflags.jpg|Baneri gweddi yn Swayambunath, Kathmandu.
Delwedd:Prayer flag above Tanze Gompa.jpg|Baner gweddi Darchog yng ngogledd India.
Delwedd:Ladakh prayer flag.jpg|Closiad tuag at faneri Lung ta ("Ceffyl Gwynt"), Ladakh, India.
Delwedd:Sky-and-prayer-flags.JPG|Baneri gweddi yng nghanol Nepal.
Delwedd:Thamel-prayer-flags.jpg|Baneri gweddi yn hongian ar strydoedd Thamel, Kathmandu

## Amseru hongian a chymryd i lawr 
Mae rhai yn credu, os yw'r baneri'n cael eu hongian ar ddyddiadau astrolegol anaddas, y gallant ddod â chanlyniadau negyddol cyn belled â'u bod yn cyhwfan. Yr amser gorau i osod baneri gweddi newydd yw yn y bore ar ddiwrnodau heulog, gwyntog.

Yn Tibet, mae hen fflagiau gweddi yn cael eu disodli gan rai newydd yn flynyddol ar Flwyddyn Newydd Tibet.

## Gweler hefyd 
* Gleiniau gweddi Bwdhaidd 
* Bras (tecstilau) 
* Namkha 
* Phurba 
* Stupa 
* Olwyn gweddi Tibet

## Nodiadau 
## Cyfeiriadau 
## Llyfryddiaeth
* Barker, Diane (2003). *Baneri Gweddi Tibet*. Connections Book Publishing.  ISBN &nbsp; 1-85906-106-0
* Beer, Robert (2004). *Encyclopedia of Tibetan* *Symbols and Motifs.* Serindia Publications.  ISBN &nbsp; 1-932476-10-5
*  
* Wise, Tad (2002). *Blessings on the Wind: The Mystery & Meaning of Tibetan Prayer Flags. Chronicle Books*  ISBN &nbsp; 0-8118-3435-2

Categori:Gwrthrychau crefyddol
Categori:Pages with unreviewed translations