Angharad Tomos

Awdures ac ymgyrchydd o Gymru yw **Angharad Tomos** (ganed 19 Gorffennaf 1958).

## Bywgraffiad
Fe'i ganed ym Mangor, Gwynedd ym 1958, a chafodd ei magu yn un o bum chwaer yn Llanwnda ger Caernarfon. Mynychodd Ysgol Gynradd Bontnewydd ac Ysgol Dyffryn Nantlle. Cychwynodd ei haddysg uwch ym Mhrifysgol Cymru, Aberystwyth, ond bu iddi adael er mwyn gweithio i Gymdeithas yr Iaith. Cafodd radd ym Mhrifysgol Cymru, Bangor yn ddiweddarach.

Mae'n ymgyrchydd iaith digyfaddawd, yn llenor disglair, ac wedi gwneud cyfraniad enfawr gyda'i llyfrau i blant. Bu'n gadeirydd Cymdeithas yr Iaith. Enillodd Fedal Lenyddiaeth Eisteddfod yr Urdd ym 1981 ac eto ym 1982 â'i chyfrol *Hen Fyd Hurt*.

Mae hi'n ysgrifennu a darlunio llyfrau i blant, gan gynnwys ei chyfres *Rwdlan*, a leolir yng Ngwlad y Rwla. *Rala Rwdins* oedd y gyfrol gyntaf yn y gyfres hon, cyhoeddwyd gan Y Lolfa ym 1983.

Ym 1985 derbyniodd wobr yr Academi Gymreig am ei nofel *Yma o Hyd* sydd am fywyd carchar y cafodd hi ei hun brofiad ohnno fel ymgyrchydd iaith. Enillodd Fedal Ryddiaith yr Eisteddfod Genedlaethol ddwywaith, ym 1991 ac ym 1997, a Gwobr Tir na n-Og ddwywaith yn ogystal, ym 1986 ac 1994

Enillodd Wobr Mary Vaughan Jones yn 2009 am ei chyfraniad tuag at llenyddiaeth plant yng Nghymru.

Mae hi'n briod â Ben Gregory ac yn byw ym Mhen-y-groes, Gwynedd.

## Ymgyrchu
Mae Tomos yn ymgyrchydd sydd wedi cefnogi sawl achos. Yn ogystal ag ymgyrchoedd dros y Gymraeg mae hi wedi gweithredu dros heddwch a gwrth-ryfel ac yn erbyn cerflun Henry Morton Stanley yn Ninbych.

## Llyfryddiaeth
bawd|320px

* *Yma o Hyd* (Y Lolfa, 1985)
* *Y Llipryn Llwyd* (Y Lolfa, 1985)
* *Titrwm* (Y Lolfa, 1994)
* *Hen Fyd Hurt* (Y Lolfa, 1992)
* *Sothach a Sglyfath*, Cyfres Cled (Y Lolfa, 1993)
* *Stwnsh Rwdlan* (Y Lolfa, 1997)
* *Parti Cwmwl* (Y Lolfa, 1998)
* '''Dydw i Ddim Eisiau' - Stori Jona'' (Cyhoeddiadau'r Gair, 1999)
* '''Un Bach Ydwyf''' (Cyhoeddiadau'r Gair, 1999)
* *Ar y Brig - Stori Saceus* (Cyhoeddiadau'r Gair, 1999)
* ''I Mewn i'r Arch â Nhw'' (Cyhoeddiadau'r Gair, 1999)
* ''Paid Siglo'r Cwch'' (Cyhoeddiadau'r Gair, 1999)
* ''Rhywun i'w Garu'' (Cyhoeddiadau'r Gair, 1999)
* *Y Wal Na Ddaeth i Lawr* (Cyhoeddiadau'r Gair, 1999)
* ''Yn Ffau'r Llewod'' (Cyhoeddiadau'r Gair, 1999)
* *Nadolig heb Goeden* (Cyhoeddiadau'r Gair, 1999)
* *Cnonyn Aflonydd* (Gwasg Gwynedd, 2001)
* ''I Mewn i'r Arch â Nhw'' (Cyhoeddiadau'r Gair, 2001)
* *Nadolig heb Goeden* (Cyhoeddiadau'r Gair, 2001)
* *Hiraeth am Yfory* (Gwasg Gomer, 2002)
* *Rhagom* (Gwasg Carreg Gwalch, 2004)
* ''Wele'n Gwawrio* (Y Lolfa, 2004)
* *Dysgu'r Wyddor gyda Rwdlan* (Y Lolfa, 2005)
* *Eira'r Gaeaf* (Y Lolfa, 2010)
* *Pecyn Cyfres Darllen Mewn Dim* (Y Lolfa, 2007)
* *Si Hei Lwli* (Y Lolfa, 2005)
* *Wrth fy Nagrau i* (Gwasg Carreg Gwalch, 2007)
* *Gwanwyn Gwlad y Rwla* (Y Lolfa, 2010)
* *Haf Braf* (Y Lolfa, 2010)
* *Halibalŵ Yr Hydref* (Y Lolfa, 2010)
* *Bodlon - Byw'n Hapus ar Lai* (Gwasg Gwynedd, 2011)
* *Llyfr Lliwio Gwlad y Rwla* (Y Lolfa, 2011)
* *Tua'r Dyfodol* (Caernarfon : Cyngor Gwynedd, 2014)
* *Darn Bach o Bapur* (Gwasg Carreg Gwalch, 2014)
* *Paent!* (Gwasg Carreg Gwalch, 2015)
* *The Empty Room* (Gwasg Carreg Gwalch, 2016)
* *Henriét y Syffrajét* (Gwasg Carreg Gwalch, 2018)
* *Y Castell Siwgr* (Gwasg Carreg Gwalch, 2020)
* *Arlwy'r Sêr* (Gwasg Carreg Gwalch, 2023)

## Gwobrau ac anrhydeddau
* 1982 - Medal Lenyddiaeth Eisteddfod yr Urdd am *Hen Fyd Hurt*
* 1986 - Gwobr Tir na n-Og am *Y Llipryn Llwyd* (Cyfres Rwdlan)
* 1991 - Medal Ryddiaith Eisteddfod Genedlaethol Cymru am *Si Hei Lwli*
* 1994 - Gwobr Tir na n-Og am Sothach a Sglyfath (Cyfres Cled)
* 1997 - Medal Ryddiaith Eisteddfod Genedlaethol Cymru am *Wele'n Gwawrio''
* 2009 - Gwobr Mary Vaughan Jones

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
*Archif y Llyfrgell Genedlaethol 
*Ei thudalen ar wefan Cymdeithas yr Iaith 


Categori:Enillwyr y Fedal Ryddiaith
Categori:Genedigaethau 1958
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Merched yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Merched yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant o Gymru
Categori:Nofelwyr Cymraeg o Gymru
Categori:Pobl addysgwyd yn Ysgol Dyffryn Nantlle
Categori:Pobl o Arfon
Categori:Ymgyrchwyr o Gymru