Mark E. Smith

Roedd **Mark Edward Smith** (5 Mawrth 1957 – 24 Ionawr 2018) yn ganwr ac ysgrifennwr o Fanceinion, yn brif ganwr ac unig aelod cyson o'r  grŵp *post-punk* *The Fall* rhwng 1976 a 2018.

Roedd Smith yn enwog am ei steil sinigaidd a hiwmor eironig, acen gref Fanceinion ac yn ymddangos i beidio ag ymddiddori yn enwogrwydd neu sglein y byd pop.

Ganwyd Smith i deulu dosbarth gweithiol yn Salford gyda’r teulu wedyn yn symud i fyw yn ardal Prestwich gerllaw.

Gadawodd yr ysgol yn 16 oed i weithio fel clerc yn y dociau ond yn cymryd dosbarthiadau nos lefel-A yn llenyddiaeth Saesneg.

## The Fall
Ffurfiwyd *The Fall* yn Prestwich ym 1976 ar ôl i Smith cael ei ysbrydoli gan gig *Sex Pistols* ym Manceinion – yr aelodau gwreiddiol yn Mark E Smith, Martin Bramah, Una Baines a Tony Friel.

Er i Smith ymddangos ar olwg cyntaf i fod yn iob di-addysg, roedd Smith yn wybodus iawn am sawl agweddau o lenyddiaeth a chelfyddydau. Cymerwyd enw'r band o lyfr Albert Camus *The Fall*. Roedd yn hoff o waith y cyfansoddwr Almaenig Karlheinz Stockhausen a dylanwadwyd ei sŵn gan fandiau avant-garde megis Can, Velvet Underground, Captain Beefheart ac The Monks.

Dros 40 o flynyddoedd cafodd *The Fall* mwy na 60 o aelodau gwahanol, wrth i Smith ddod yn enwog am fod yn benstiff gan ddiswyddo cerddorion trwy’r amser.

Gadawyd un aelod yn Awstralia, y band yn symud ymlaen i'w gigs nesaf yn Japan gan ei adael heb ffordd i fynd adref.. Credir i Smith rhoi’r sac i beiriannydd stiwdio am feiddio ofyn am salad.

Roedd cyflwynydd BBC radio Marc Riley yn aelod o’r *Fall* rhwng  1978 a 1983 cyn iddo hefyd cael y sac.

Dywedodd Smith: *Os mae’n fi a dy nain ar bongos – The Fall ydi o* 

Rhwng 1979 a 2017 *The Fall* rhyddhawyd dros 32 o recordiau hir stiwdio, eu steil yn hynod o gyson dros y degawdau er gwaethaf yr holl newidiadau mewn cerddorion. 
bawd|The Fall - 2013
bawd|Mark E. Smith
Roedd John Peel yn gefnogwr brwd y band gan chwarae eu recordiau’n o hyd ar ei raglen radio hwyr y nos. Recordiodd *The Fall* 24 o sesiynau i raglen Peel, mwy nag unrhyw fand arall.

Ar y cyfan roedd poblogrwydd *The Fall* yn gyfyngedig i ddilyniant 'cult' brwd. Er cafodd y band beth lwyddiant masnachol ar ddiwedd y 1980au, y caneuon *Telephone Thing*, *Hit The North* a *Ghost in My House* yn cyrraedd y siartiau sengl. Serch hynny gwrthododd Smith ymddangos ar raglen *Top of the Pops*.

## Recordiau hir stiwdio
Rhyddhawyd nifer o recordiau o berfformiadau fyw'r band hefyd - er i Mark E Smith fod yn anfodlon ar eu rhyddhau.

* *Live at the Witch Trials* (1979)
* *Dragnet* (1979)
* *Grotesque* (1980)
* *Hex Enduction Hour* (1982)
* *Room to Live* (1982)
* *Perverted by Language* (1983)
* *The Wonderful and Frightening World Of...* (1984)
* ''This Nation's Saving Grace* (1985)
* *Bend Sinister* (1986)
* *The Frenz Experiment* (1988)
* *I Am Kurious Oranj* (1988)
* *Extricate* (1990)
* *Shift-Work* (1991)
* *Code: Selfish* (1992)
* *The Infotainment Scan* (1993)
* *Middle Class Revolt* (1994)
* *Cerebral Caustic* (1995)
* *The Light User Syndrome* (1996)
* *Levitate* (1997)
* *The Marshall Suite* (1999)
* *The Unutterable* (2000)
* *Are You Are Missing Winner* (2001)
* *The Real New Fall LP (Formerly Country on the Click)* (2003)
* *Fall Heads Roll* (2005)
* *Reformation Post TLC* (2007)
* *Imperial Wax Solvent* (2008)
* *Your Future Our Clutter* (2010)
* *Ersatz GB* (2011)
* *Re-Mit* (2013)
* *Sub-Lingual Tablet* (2015)
* *New Facts Emerge'' (2017)

## Gweler hefyd
* Datblygu

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1957
Categori:Marwolaethau 2018
Categori:Cantorion o Loegr
Categori:Cyfansoddwyr caneuon o Loegr
Categori:Awduron geiriau caneuon o Loegr
Categori:Pobl fu farw o ganser yr aren
Categori:Pobl fu farw o ganser yr ysgyfaint