J. O. Roberts

Actor ac athro o Gymro oedd **John Owen Roberts**, a adwaenid fel **J. O. Roberts** (17 Ionawr 1932 – 19 Gorffennaf 2016). Cafodd ei hunangofiant, *Ar Lwyfan Amser*, ei ryddhau yn 2005 fel rhan o *Gyfres y Cewri*. Bu'n aelod blaenllaw o Gwmni Theatr Gwynedd o'i chreu ym 1986.

## Bywyd cynnar
Ganed John Owen Roberts yn Lerpwl, ac ar ddechrau yr Ail Ryfel Byd, symudodd e a'i chwaer i fyw gyda'i nain a'u taid ar Ynys Môn. Cafodd rhan fwyaf o'i addysg ar yr ynys a dechreuodd ei ddiddordeb mewn drama yn y cyfnod hwn.

## Gyrfa
### Addysg
Yn y 1950au, dychwelodd i Lerpwl fel athro ond roedd ei ddiddordeb ym myd drama wedi cydio ac roedd wedi ymddangos mewn dramâu radio ac ar lwyfan yn barod. Aeth ymlaen i ddysgu yn Llannerch-y-medd a Bodffordd, cyn symud i adran ddrama'r Coleg Normal, Bangor.

### Actor
[bawd|deunydd marchnata y gyfres [Lleifior (cyfres S4C 1990au)|*Lleifior*]]
Dechreuodd actio gyda Theatr Fach Llangefni. Wedi ymddeol o'i swydd fel athro ar ddechrau'r 1980au, daeth J O Roberts yn wyneb cyfarwydd mewn dramâu teledu, ac ar lwyfan.

Ymddangosodd mewn nifer o ddramau a chyfresi teledu, yn eu plith - *Hufen a Moch Bach* (1983-1988), ''Mae Hi'n Wyllt Mr Borrow* (1984), *Cysgodion Gdansk* (1987), *Deryn*, *Talcen Caled*. Chwaraeodd rhan Harri Vaughan yn *Lleifior* (1993-1995) - cyfres yn seiliedig ar lyfrau enwog Islwyn Ffowc Elis. Portreadodd Owain Glyn Dŵr yn y ffilm *Owain Glyndŵr'' ym 1983, yn olrhain hanes y gwrthryfelwr. Cawsant ddau o blant - y gyflwynwraig Nia Roberts a'r cyflwynydd chwaraeon, Gareth Roberts.

Derbyniodd Gymrodoriaeth er Anrhydedd am wasanaeth i fyd y ddrama o Brifysgol Bangor ar 13 Gorffennaf 2016. Bu farw wythnos yn ddiweddarach yn ei gartref - Pengwern, Benllech ar Ynys Môn.

Cynhaliwyd angladd cyhoeddus ddydd Gwener 29 Gorffennaf gyda gwasanaeth yng Nghapel Paradwys, Llanallgo am 1yp.

## Cynyrchiadau 
(detholiad)

### Theatr 
**Cwmni Theatr Gwynedd**

* *Enoc Huws*
* *Golff*
* *Ffrwd Ceinwen*

### Teledu a Ffilm 
* *Hufen a Moch Bach* (1983-1988)
* ''Mae hi'n Wyllt Mr Borrow* (1984)
* *Cysgodion Gdansk* (1987)
* *Deryn*
* *Talcen Caled*
* *Lleifior* (1993-1995)
* *Owain Glyndŵr (1983)*
* *Jabas*
* *Jabas Jones (ffilm)* (1990)
* *Heliwr'' (1996)

## Oriel 

Delwedd:J O Roberts (1524730).jpg
Delwedd:J O Roberts (1524728).jpg
Delwedd:J O Roberts (1524726).jpg
Delwedd:Gruffudd Parry's commissioned programme on Daniel Owen for Flint Eisteddfod 1969 (1548800).jpg
Delwedd:Gruffudd Parry's commissioned programme on Daniel Owen for Flint Eisteddfod 1969 (1548773).jpg
Delwedd:Gruffudd Parry's commissioned programme on Daniel Owen for Flint Eisteddfod 1969 (1548802).jpg
Delwedd:Gruffudd Parry's commissioned programme on Daniel Owen for Flint Eisteddfod 1969 (1548799).jpg
Delwedd:Cyfres ddrama S4C Lleifior.jpg
Delwedd:Ffilmiau'r Tŷ Gwyn - Lleifior.jpg
Delwedd:National Eisteddfod of Wales 1957, Llangefni (1466676).jpg
Delwedd:Performance of 'Ar Lan Menai' by Bangor Arts Society (1559073).jpg
Delwedd:Performance of 'Ar Lan Menai' by Bangor Arts Society (1559098).jpg
Delwedd:Performance of 'Ar Lan Menai' by Bangor Arts Society (1559072).jpg
Delwedd:Performance of 'Ar Lan Menai' by Bangor Arts Society (1559070).jpg
Delwedd:Proclaiming Eisteddfod Môn, Bodffordd, 1967 (1466355).jpg
Delwedd:Teaching music at Ysgol Bodffordd (1545048).jpg
Delwedd:Teaching music at Ysgol Bodffordd (1545043).jpg
Delwedd:Teaching music at Ysgol Bodffordd (1545047).jpg
Delwedd:Teaching music at Ysgol Bodffordd (1545042).jpg

## Cyfeiriadau
Categori:Pobl o Lerpwl
Categori:Genedigaethau 1932
Categori:Marwolaethau 2016
Categori:Actorion teledu o Gymru
Categori:Actorion theatr o Gymru