Folkspraak

bawd|Baner Folkspraak
Mae **Folkspraak** (hefyd **Folksprák** aa **Folksprak**; o'r geiriau *folk* 'pobl' a *spraak* 'iaith', yn golygu "iaith y bobl") yn iaith anorffenedig yn seiliedig ar Ieithoedd Germanaidd gyda'r bwriad o fod yn hawdd ei ddysgu i unrhyw siaradwr frodorol o'r ieithoedd Germanaidd,

Mae'r gair *Folkspraak* yn cael ei ddefnyddio yn ogystal mewn ffordd mwy cyffredinol i drafod cydweithio ieithyddol Rhyng-Germanaidd.

## Hanes
Mae datblygiad y prosiect iaith yn cymryd lle gan mwyaf ar-lein mewn grŵp Yahoo. Ceir sawl gwahaniaeth am bwyntiau gramadeg ac orgraff ac mae sawl fersiwn, neu dafodiaith gwahanol o'r 'iaith' wedi datblygu.  Ceir anghytuno dros ba ffynhonnell ieithyddol i seilio'r geiriau a gramadeg arnynt. Bydd rhai datblygwyr felly, yn cael ysbrydoliaeth i'r iaith Ffriseg, Is-Almaeneg (Plattdeutsch) a Norwyeg Nynorsk yn ogystal â'r ieithoedd ffurfiannol eraill; Saesneg, Iseldireg, Almaeneg, Daneg a Norwyeg Bokmål, a Swedeg.

## Gorolwg
Y syniad tu ôl y prosiect oedd y byddai i siaradwyr un iaith Germanaidd allu darllen a deall Folkspraak o fewn wythnos a'i hysgrifennu o fewn mis.

Mae datblygiad yr iaith yn debyg i broses datblygiad Interlingua. I greu iaith neu trefn gramadegol mae Folkspraak yn defnyddio samplau o'r holl ieithoedd Germanaidd i greu y ffurf mwyaf cyffredin. Gwneir defnydd hefyd o ieithoedd artiffisial Germanaidd eraill.

## 'Tafodieithoedd'
O achos y rhaniadau ac anghytuno o fewn Folkspraak, ceir sawl prosiect a 'tafodiaith' gwahanol.

### Middelspraak
Mae **Middelspraak** (hefyd **Middelsprake**) yn iaith-greu a ddyluniwyd gan Ingmar Roerdinkholder, a ddaeth, maes o law, i fod yn aelod a geisiodd datblygu Folkspraak. Daeth Middelspraak i ymdebygu'n fawr i Folkspraak, ac, o'r herwydd, fe'i gwelir fel amrywiaeth arni. Y prif wahaniaeth rhwng y ddwy 'iaith' yw'r sillafu a ffonoleg. Mae Middelspraak yn fwy ceidwadol, archaig, tra bod ffocws mwy cyfoes a syml i Folkspraak.

Creuwyd Middelspraak drwy gymharu 8 iaith Germanaidd fyw: Saesneg, Almaeneg, Iseldireg, Daneg, Swedeg, Is-Sacsoneg, Ffrisieg a Norwyeg Nynorsk. 

### Frenkisch
Mae **Frenkisch** yn waith annibynnol o fewn Folkspraak. Fe'i datblygwyd gan David Parke.

### Nordienisk
Mae Nordienisk yn ail waith annibynnol o fewn Folkspraak. Ni wyddir pwy yw ei chreadwr.

## Gramadeg
### Y Wyddor ac Ynganu
Mae'r wyddor Folkspraak yn defnyddio wyddor Lladin sylfaenol ISO. Mae cytseiniaid dwbl a grwpiau cytseiniol yn nodi llafariaid byr. Mae'r *c* yn cynrychioli IPA'/s/' o flaen llafariaid blaen (e i y eu) ac IPA/k/ ac mewn unrhyw fan arall. Mae'r deugraffau *th* a *ph* yn cynrychioli yr un ynganiad â *t* a *p*. Ni ddefnyddir nodau diacritig.

### Morffoleg
Does gan Folkspraak ddim amrywiaeth ansoddeiriol a llafar. Mae enwau a greir o ansoddeiriau yn ogystal â berfenwau sy'n terfynnu mewn *-e* fel yn *de andere* (yr arall) a *have* (i gael, to have). Does dim gwahaniaeth rhwng ansoddeiriau ac adferfau.

Does dim cenedl enwau heblaw mewn rhagenwau personol: *si* (hi, 'she'), *hi* (fe, 'he'), *ik* (fi, 'I'), *mi* (fi, 'me').

Gwneir enwau yn lluosog drwy ychwanegu *-e* neu, os yw'r enw yn gorffen gyda llafariad di-acen, gydag *-s*. *Mann* (dyn, 'man'), *manne* (dynion, 'men'), *auto* (car), *autos* (ceir, 'cars').

### Cystrawen
Y drefn sylfaenol yw goddrych-berf-gwrthrych, (SVO, subject–verb–object ). Gofynnir cwestiwn dwy ddweud tu chwith, berf-goddrych-gwrthrych, (VSO).

## Enghreifftiau
Ceir Gweddi'r Arglwydd mewn sawl tafodiaith neu amrywiaeth Folspraak.

O Erthygl 1 Datganiad Hawliau Dynol Ryngwladol:

## Dolenni
*Folksprak.org - cynnwys gwybodaeth gramadegol, geirfa a wici
*Folkspraak page yn Langmaker (ddim ar gael yn uniongyrchol, mwyach)
*Tudalen Folkspraak ar Omniglot
*Geiriadur Saesneg-Folksprak dictionary
*Folkspraak: Germanic Auxiliary Language - y Grŵp Yahoo, lle datblygir Folkspraak
*Folkspraak ar Wikibooks
*casgliad o ddrafftiau Folksprak 
*Middlespraak - Iaith Gyffredin Almaenig - y Grŵp Yahoo lle datblygir Middelspraak
*Amlinelliad Cryno o Middelspraak 
*Amluniad o'r Perthynas gydag Iseldireg
*Frenkisch Grammatik

## Cyfeiriadau
Categori:Iaith