Clwb Rygbi Caernarfon

Lleolir **Clwb Rygbi Caernarfon** ar Y Morfa, Lôn Parc Caernarfon.

## Hanes y Clwb
Sefydlwyd y clwb nôl ar y chweched o Dachwedd, 1973 o dan yr enw “Caernarvon & District Rugby Union Football Club”.  Des Treen oedd yn arwain y rygbi yn yr ysgol uwchradd leol sef Ysgol Syr Hugh Owen.  Yma yr oedd ymarferion a gemau yn cael eu chwarae a’r tîm cyntaf yn cystadlu yng Nghwpan Gogledd Cymru.  Tyfodd y clwb a dechreuodd yr ail dîm yn 1975 a thrydedd yn 1977.

Yn 1974 cafodd y clwb ddefnydd o gaeau Coed Helen dros Yr Aber, Caernarfon.  Ychwanegwyd goleuadau ar y caeau yn 1979, a gwelir ambell bolyn dal yn sefyll yno hyd heddiw.   
Agorwyd ty’r clwb a chlwb cymdeithasol y clwb yn nhref Caernarfon yn ardal y cei yn 1977. 
Dechreuwyd adran iau’r clwb yn 1981 o dan arweiniad Emrys Jones gyda thimau o dan 7 hyd at o dan 12.  Mae’r adran iau yn parhau i dyfu gyda dros 200 o chwaraewyr cofestriedig bellach.

## Y Morfa
Gyda gweledigaeth o gael caeau a chlwb ar yr run safle, yn 1980 arwyddwyd les ar dir Y Morfa ger Ysbyty Eryri.  Derbyniwyd caniatad adeiladu ac erbyn 1983 roedd adeilad ystafell newid a storfa.  Ail leolwyd ty’r clwb i'r Morfa yn y 1990au a gwerthwyr yr hen glwb i'r Cyngor yn 1993. Gyda grant sylweddol o £120,000 gan Gyngor Chwaraeon Cymru yn 1998/99 uwchraddiwyd y cyflysterau ar Y Morfa.

Ynghyd a’r cyflysterau newydd dechreuodd y clwb ennill ar y cae.  Rhwng 1979 a 1987 enillodd timau’r clwb naill ai Cynghrair Gwynedd neu Ogledd Cymru bron pob blwyddyn yn ystod y cyfnod.

Derbyniwyd aelodaeth o Undeb Rygbi Cymru yn 1991 ac o ganlyniad dipyn mwyn o dicedi gemau rhyngwladol ar gael i aelodau’r clwb.   
Yr run adeg roedd rygbi yn datblygu mew manau eraill.  Sefydlwyd timau ieuenctid 16-19 oed a hefyd tîm y GOGs yn 1993 ar gyfer y sawl oedd wedi ymddeol o chwarae i'r tî cyntaf a’r ail dîm.

Sefydlodd tîm rygbi merched yn 1998 gyda Keith Parry yn brif hyfforddwr.  O’r cychwyn roeddent yn lwyddiant yn gyrru timau merched eraill y Gogledd a dod yn ail yn y gynghrair a chwpan Cymreig.  Aeth Kate Jones ymlaen i fod yn chwaraewr cyntaf o’r clwb i ennill cap dros Gymru. Mae hyn wedi bod yn ysbrydiolaeth i nifer o ferched eraill o’r clwb I fynd ymlaen i chwarae i Gymru; Manon Williams, Jess Kavanagh, Teleri Davies dim ond i enwi y rhai.

Daeth llwyddiannau i chwaraewyr eraill y clwb; Cai Griffiths chwarae dros Gymru yn nhîmau o dan 16, 18 & 20 ac yna mynd ymlaen i chwarae yn broffesiynol i Gastell Nedd a’r Gweilch, Iolo Evans chwarae dros Gymru tîm o dan 20 a thîm saith pob ochr Cymru, Rhun Williams chwarae i Gymru tîm o dan 20 a Gleision Caerdydd, Morgan Williams tîm 7 pob ochr Cymru a Sgarlets.  Mae nifer wedi mynd ymlaen i chwarae i dîm RGC.

## 2019
Gyda’r nifer o aelodau a chwaraewyr yn tyfu, roedd rhaid adeiladu ystafelloedd newid ychwanegol ac ystafell ffitrwydd, daeth cegin newydd i'r clwb.

Gydag newidiadau yn yr Undeb Rygbi, sefydlwyd y clwb fel cwmni LTD yn 2018.

### Timau presennol y clwb
* Tim Cyntaf – Cynghrair Adran 1 Gogledd Cymru 
**Hyfforddwyr: Gareth Thirsk, Llion Owen, Mark Griffith & Carl – hyffroddi pob nos Fawrth a nos Iau 
Ail dîm - 3ydd Cynghrair Adran Gogledd Cymru 
Hyfforddwyr: Paul Rowlands & Gareth Roberts – Hyfforddi pob nos Fawrth a nos Iau
Ieuenctid 
Hyfforddwyr: Ieuan Jones, Carl Russell Owen, Dafydd Roberts, Rhys Evans – Hyfforddi nos Fawrth a nos Iau
Merched – Cynghrair Cymru 
Hyfforddwyr: Keith Parry & Kate Jones – Hyfforddi nos Iau.
Tim Genethod o dan 18 
Hyfforddwr: Ceri Davies – Hyfforddi nos Iau
O dan 16 Hyfforddwr: Richard Evans – Nos Fercher
 O dan 15 Hyfforddwyr: Bari Jones, Gwil Jones a Gethin Jones – Hyfforddi nos Fawrth 
O dan 14 Hyfforddwyr:Keith Parry, Meirion Williams, David  Hughes & David Jones Hyfforddi nos Fawrth.
O dan 13 Hyfforddwyr: David Bracegirdle, Dylan Edwards a Mark Griffiths Hyfforddi nos Fawrth 
O dan 12 Hyfforddwyr: Rhys Alun a Mei Gwilym hyfforddi nos Wener.
O dan 11 Hyfforddwyr: Laurence Smith a Gareth Harding hyfforddi nos Wener.
O dan 10 Hyfforddwyr: Mark Herbert, Dylan Green, Bleddyn Williams & Rob Hall Hyfforddi nos Wener.
O dan 9 Hyfforddwyr: Ceri Parry, Mei Gwilym a Meirion Williams (Caio Parry a Tomos Williams) hyfforddi nos Wener.
O dan 8 Hyfforddwyr: Rhys Evans a Gwyndaf Rowlands hyfforddi nos Wener.
O dan 7 Hyfforddwyr: Rhys ap Gwilym a Keith Parry hyfforddi nos Wener.  
Llywydd: Eifion Harding
Cadeirydd: Alun Roberts
Ysgrifennydd: Ann Hopcyn
Trysorydd: Eifion Jones 
Capten presennol y tîm cyntaf yw Carwyn Roberts (ugeinfed capten y clwb ers i’r tîm sefydlu’n 1973).Lliwiau’r clwb: Marwn ac aur – rhain oedd lliwiau rhata i brynu ar gyfer crysau rygbi nôl yn y 1970au.

==Dolenni allanol== 
* 

Rygbi Caernarfon
Caernarfon
Categori:Prosiect Wici Môn