Planhigion y Canoldir

[200px|de|bawd|[Olewydden]]Mae hinsawdd arbennig ym masn y Môr Canoldir. Mae yna lawer o feicrohinsoddau hefyd. Yn ogystal, mae yna llawer o wahanol fathau o bridd. Y canlyniad yw, bod llawer o'r planhigion yn endemig, hynny yw; dim ond i'w darganfod mewn un man.

Ym masn y Canoldir mae yna blanhigion sy;-
*ddim ond yn tyfu yn naturiol yn y Canoldir.
*neu, yn frodorion o'r Canoldir ond yn tyfu'n dda mewn lleoedd eraill hefyd.
*neu, wedi eu cyflwyno i'r Canoldir o leoedd eraill.

## Y planhigion 
Fe fydd y planhigion canlynol yn tyfu'n wyllt yn y prysgwydd *(maquis)*, yn y *chaparral* ac wedi eu diwyllio yn y gerddi hefyd.

Gellir tyfu llawer o'r planhigion hyn yng Nghymru mewn tŷ gwydr. Fe fydd rhai yn tyfu'n iawn yn yr awyr agored mewn lle heulog, ond rhaid amddiffyn y rhan fwyaf ohonyn nhw yn erbyn y rhew.
[bawd|de|150px|[Acesia (yn ne Ffrainc)]]
**Acacia dealbata* : Acesia / Mimosa
**Acacia retinoides / Acacia floribunda* : Mimosa pedwar tymor
**Acanthus mollis* : Troed yr arth
**Agave americana* : Agave
**Agave ferox*
**Alianthus*
**Prunus dulcis* : Almon
**Aloe*
**Anthyllis barba jovis* : Barf Iau
**Arbutus unedo* : Mefuswydden
**Arisarium vulgare*
**Arundo donax* : Cawrgorsen
[bawd|de|150px|[Arundo donax|Cawrgorsen *(Arundo donax)*]]
**Asparagus acutifolius* : Merllys / Llysiau'r dyfrglwyf
**Bougainvillea*
**Cactus*
**Calluna vulgaris* : Grug mêl / Grug ysgub
**Calycotome spinosa*
**Campsis radicans / Bignonia radicans*
**Carpobrotus edulis* Ffigys Hottentot / Ffigys y môr
**Carpobrotus acinaciformis* : Bysedd mam-yng-nghyfraith
**Castanea sativa* : Castanwydden
**Celtis australis*
**Centranthus ruber* : Lili Ysbaen / Centranthus coch
**Ceratonia siliqua*
**Cersis siliquastrum* : Coeden Jiwdas
**Chamaerops humilis* : Corbalmwydden
**Cistus* : Rhosyn-y-graig
***Cistus aldibus* :- gotwmog
***Cistus monspeliensis* :- Montpellier
***Cistus salviaefolius* :- a deilen saets
[bawd|de|150px|Perllan [Oren (ffrwyth)|orennau (yn ne Ffrainc)]]
**Citrus aurantium* : Oren
**Citrus limonia* : Lemon / Lemwn
**Citrus medica / limonium* : Sitron
**Coriaria myrtifolia* Coeden y barcwr
**Cotinus coggygria*
**Crithmum maritimum*: Ffenigl y môr
**Cycas revoluta*
**Cupressus sempervirens* : Cypreswydden
**Daphne gnidium*
**Dahlia arborea* (cynaniad **DÂL-ia**, peidiwch â drysu hwn gyda Dalea, cynaniad **DEL-ia**)
**Datura stramonium* : Afal ddreiniog
**Diospyros kaki* : Caci
**Ecballium elaterium* : Cucumer asyn
**Erica arborea* : Grugwydden
**Eriobotrya japonica*
**Eucalyptus globulus*
**Euphorbia dendroides*
**Foeniculum vulgare* : Ffenigl
**Ficus carica* : Ffigysbren
**Glaucium flavum* Pabi melyn gorniog
**Helichrysum stoechas* : Blodyn tragwyddol
**Hibiscus rosa-sinensis* : Rhosyn Tsieina
**Inula viscosa*
**Ipomea purpurea*
**Jasminium mesnyi / Jasminium primulinum*
**Juniperus communis*
**Juniperus oxycedrus*
**Lantana camara*
**Laurus nobilis* : Llawryfen
**Lavandula stoechas* / Lafant
**Lobularia maritima / Alyssum maritimum*
[bawd|de|150px|[Pinwydden ymbarél|Pinwydd ymbarél (yn Andalucía, Spaen)]]
**Magnolia grandiflora* : Magnolia
**Medicago arborea*
**Myrtus communis* : Myrtwydd
**Nerium oleander* : Rhoswydden
**Olea europaea* : Olewydden
**Opuntia*
**Oxalis floribunda / Oxalis articulata*
**Oxalis pes-caprae / Oxalis cenua*
**Paliurus spina christi* : Draenen Crist
**Passiflora coerulea*
**Phillyrea augustifolia*
**Phoenix canariensis*
**Phoenix dactylifera* : Palmwydden ddatys[bawd|de|150px|[Palmwydden ddatys|Palmwydd ddatys (ar ynys Djerba)]]
**Phormium tenax* : Llin Seland Newydd
**Phytolacca americana*
**Pinus halepensis* : Pinwydden Halab / Pinwydden Aleppo
**Pinus pinea* : Pinwydden ymbarél
**Pinus pineaster* : Pinwydden y môr
**Pistacia lentiscus*
**Pistacia terebinthus*
**Pittosporum tobira*
**Plumbago capensis* : Plwmbago
**Punica granatum* : Pomgranad / Grawnafal
**Pyracantha* : Draenen dân
**Quercus ilex* : Prinwydden / Derwen fythwyrdd[bawd|de|150px|[Prinwydden (yn Sbaen)]]
**Quercus suber* : Derwen gorcyn
**Ricinus communis* Planhigyn oel castor
**Robinia pseudoacacia* Acesia ffug
**Rosmarinus officinalis* : Rhos Mair / Rhosmari
**Ruscus aculeatus* : Banadl pigog / Celyn Mair
**Santolina chamaecyparissus* : Cypres y ddaear / Cotwm lafant
**Satureia montana* : Sawr y gaeaf
**Senecio bicolor / Cineraria*
**Schinus molle* : Ffug blanhigyn bupur
**Smilax aspera* : Miaren werdd / Sarsaparilla Ewrop
**Spartium junceum*
**Strelitzia reginae* : Aderyn yr ynysoedd
**Teucrium fruticans*
**Thymelaea hirsuta*
[bawd|de|150px|[Derwen gorcyn (ym Mhortiwgal)]]
**Thymus vulgaris* : Teim
**Trachycarpus fortunei / Chamaerops excelsa*
**Viburnum tinus*
**Zizyphus jujuba / Zizyphus vulgaris* : Datys tsieina

Categori:Planhigion
Categori:Y Môr Canoldir