Earthjustice

Mae **Earthjustice** (a elwid yn wreiddiol yn *Sierra Club Legal Defense Fund*) yn sefydliad nid-er-elw wedi'i leoli yn yr Unol Daleithiau ac sy'n ymroddedig i gyfreitha materion amgylcheddol. Gyda'i bencadlys yn San Francisco, mae ganddo 14 o swyddfeydd rhanbarthol yn yr Unol Daleithiau, rhaglen ryngwladol, staff, a thîm polisi a deddfwriaeth yn Washington, DC.

## Y sefydliad 
Sefydlwyd y sefydliad ym 1971 fel Cronfa Amddiffyn Cyfreithiol Sierra Club, er ei fod yn gwbl annibynnol ar y Sierra Club. Newidiodd ei enw i Earthjustice ym 1997 i adlewyrchu ei rôl fel eiriolwr cyfreithiol yn cynrychioli cannoedd o sefydliadau rhanbarthol, cenedlaethol a rhyngwladol yn well. Fe'i cofrestrwyd fel *public interest organization* yn UDA, y math agosaf at yr hyn a elwir yn *elusen* yng Nghymru. 

O fis Medi 2018, mae'r grŵp wedi darparu cynrychiolaeth gyfreithiol am ddim i fwy na 1,000 o gleientiaid yn amrywio o'r Sierra Club, Cronfa Bywyd Gwyllt y Byd (WWF), a Chymdeithas yr Ysgyfaint America i grwpiau llai ar draws y byd, megis Cymdeithas Cimychiaid Maine a Chyfeillion y Bytholwyrdd ().

Fel a nodwyd, mae'n sefydliad di-elw ac nid yw'n codi tâl ar unrhyw un o'i gleientiaid am eu gwasanaeth. Daw cyllid ar gyfer y sefydliad o roddion a sefydliadau unigol. Nid yw'n derbyn unrhyw gyllid gan gorfforaethau na llywodraethau'r byd. Yn 2021, roedd gan Earthjustice $154 miliwn mewn cyfanswm refeniw a $100 miliwn mewn cyfanswm gwariant yn eu cyllideb. O 2021 ymlaen, roedd gan Earthjustice staff amser llawn o tua 170 o gyfreithwyr mewn 14 swyddfa ar draws yr Unol Daleithiau, a 14 o lobïwyr er budd i'r cyhoedd, wedi'u lleoli yn Washington, DC. Ar unrhyw bwynt mewn amser, mae ganddynt tua 630 o achosion cyfreithiol ar gyfartaledd. Llywydd presennol Earthjustice yw Abigail Dillen,  twrne amgylcheddol a ymunodd ag Earthjustice yn 2000 ac a fu gynt yn Is-lywydd Ymgyfreitha ar gyfer Hinsawdd ac Ynni.

## Cydnabyddiaeth 
Yn 2001, enwodd y cylchgrawn *Worth*, a anelwyd at Americanwyr incwm uchel, Earthjustice fel un o 100 elusen orau America.

Ers Ebrill 1, 2009, mae Charity Navigator wedi rhoi 4 seren i Earthjustice, sgôr uchaf y grŵp goruchwylio.

Yn Rhagfyr 2014, cafodd y sefydliad ei gydnabod am ei linell dda "Oherwydd bod angen cyfreithiwr da ar y Ddaear",  a ddewiswyd mewn cystadleuaeth ar-lein yn 2009 fel un o'r llinellau tag dielw gorau allan o 1,702. 

* Canolfan Cyfraith Amgylcheddol Ryngwladol (CIEL)
* Bioamrywiaeth a hawliau dynol
* Asghar Leghari yn erbyn Ffederasiwn Pacistan
* Confensiwn Aarhus
* Mudiad hinsawdd
* Cyfeillion Amgylchedd Iwerddon yn erbyn Llywodraeth Iwerddon

## Llyfryddiaeth 
* Tom Turner, gyda ffotograffau gan Carr Clifton, *Wild by Law: Cronfa Amddiffyn Cyfreithiol Sierra Club a’r Lleoedd y Mae Wedi’u Hachub* (San Francisco: Cronfa Amddiffyn Cyfreithiol Sierra Club a Sierra Club Books, 1990)
* Tom Turner, ''Cyfiawnder ar y Ddaear: Earthjustice a'r bobl y mae wedi'u gwasanaethu'' (White River Junction, VT: Chelsea Green Publishing Co., 2002)

## Cyfeiriadau 
## Dolenni allanol 
* Earthjustice - Gwefan swyddogol
Categori:Sefydliadau'r Unol Daleithiau
Categori:Sefydliadau 1971
Categori:Sefydliadau cyfreithiol
Categori:Mudiadau gwirfoddol
Categori:Amgylchedd Gogledd America