Plaid Gomiwnyddol Fietnam

Unig blaid wleidyddol gyfreithlon Gweriniaeth Sosialaidd Fietnam yw **Plaid Gomiwnyddol Fietnam** (Fietnameg: *Đảng Cộng sản Việt Nam*), ynghynt **Plaid Gomiwnyddol Indo-Tsieina** (*Ɖảng Cộng Sản Ɖông Dương*; 1930–51) a **Phlaid Gweithwyr Fietnam** (*Ɖảng Lao Ɖộng Việt Nam*; 1951–76), ac un o'r pum plaid gomiwnyddol lywodraethol yn yr 21g. Sefydlwyd ym 1930 gan Ho Chi Minh, a daeth y blaid i rym yng Ngogledd Fietnam (Gweriniaeth Ddemocrataidd Fietnam) ym 1954 wedi Rhyfel Indo-Tsieina a Fietnam oll yn sgil aduno'r wlad ar ddiwedd Rhyfel Fietnam ym 1975. Mewn enw, mae'r blaid yn bodoli ar y cyd â Ffrynt y Famwlad—clymblaid o amryw grwpiau sy'n dominyddu'r Cynulliad Cenedlaethol. Serch hynny, cynhelir y Blaid Gomiwnyddol lywodraeth unedol, gyda rheolaeth ganoledig ar y wladwriaeth, y lluoedd arfog, a'r cyfryngau. Gwarantir goruchafiaeth y Blaid Gomiwnyddol gan Erthygl 4 y cyfansoddiad. Mae'r bobl yn Fietnam fel arfer yn cyfeirio ati fel "y Blaid" (*Đảng*) neu "ein Plaid" (*Đảng ta*).

Trefnir Plaid Gomiwnyddol Fietnam ar sail canoliaeth ddemocrataidd, egwyddor a luniwyd gan y chwyldroadwr Marcsaidd Vladimir Lenin. Corff uchaf y blaid ydy'r Gyngres Genedlaethol, sy'n ethol y Pwyllgor Canolog, sef y corff goruchaf wrth ymwneud â materion y blaid yn y cyfnodau rhwng cynnal y cyngresau. Ar ôl cyngres, mae'r Pwyllgor Canolog yn ethol y Politbiwro a'r Ysgrifenyddiaeth, ac yn penodi'r Ysgrifennydd Cyffredinol, sef y swydd uchaf o fewn y blaid. Fodd bynnag, mae ei swyddogaeth yn gyfyngedig i weithredu penderfyniadau sy'n seiliedig ar bolisïau a gymeradwywyd ymlaen llaw gan y Pwyllgor Canolog neu'r Gyngres Genedlaethol. Mae gan y 14eg Politbiwro, a etholwyd yn Ionawr 2026, 19 o aelodau.

Yn hanesyddol, dymchwelodd y blaid y frenhiniaeth yn heddychlon a bu'n gwrthdaro â charfanau gwrthwynebol yn ystod y cyfnod 1945–46. Yn ddiweddarach, ymladdodd yn erbyn Undeb Ffrainc ac yna De Fietnam (Gweriniaeth Fietnam) am reolaeth dros y wlad gyfan. Rhwng 1941 a 1950, gweithredodd y blaid dan faner anghomiwnyddol. Yn ystod y Rhyfel Oer, heriwyd ei grym fel Gweriniaeth Ddemocrataidd Fietnam gan fodolaeth y llywodraeth ddeheuol, gwrthgomiwnyddol yn Saigon rhwng 1949 a 1975. Yn y cyfnod hwn roedd y llywodraeth gomiwnyddol yn Hanoi wedi'i halinio â'r Undeb Sofietaidd a'i chynghreiriaid, a Saigon wedi ei chefnogi gan Unol Daleithiau America a gwledydd eraill y Gorllewin. Ar ôl sicrhau grym ar draws holl diriogaeth Fietnam, unwyd y wlad yn swyddogol fel Gweriniaeth Sosialaidd Fietnam ym 1976. Gweithredodd y blaid economi gynlluniedig yng Ngogledd Fietnam, ac yn ddiweddarach ledled Fietnam gyfan, ers 1954, cyn cyflwyno diwygiadau economaidd, a elwir yn Đổi Mới, ym 1986. Ar hyn o bryd, mae’r blaid yn adnabyddus am ei chefnogaeth i'r hyn a ddisgrifia fel "economi farchnad â chyfeiriadedd sosialaidd" ac i Feddwl Ho Chi Minh.

Er ei bod yn parhau'n swyddogol i lynu wrth Farcsiaeth–Leninaeth, mae'r nifer fwyaf o ffynonellau annibynnol yn dadlau bod y blaid wedi colli ei chyfreithlondeb ideolegol a moesol unigryw ers cyflwyno economi gymysg ddiwedd y 1980au a’r 1990au. Yn y blynyddoedd diwethaf, mae'r blaid wedi rhoi'r gorau i gynrychioli dosbarth penodol, gan honni yn hytrach ei bod yn cynrychioli "buddiannau'r bobl gyfan", gan gynnwys entrepreneuraid. Diddymwyd y rhwystr olaf o ran dosbarth yn 2006, pan ganiatawyd i aelodau'r blaid gymryd rhan mewn gweithgareddau preifat. Wrth leihau'r pwyslais ar Farcsiaeth–Leninaeth, mae'r blaid wedi canolbwyntio'n gynyddol ar genedlaetholdeb Fietnamaidd, datblygiadoliaeth, a syniadau sy'n deillio o Chwyldro America a'r Chwyldro Ffrengig, ynghyd â chredoau personol Ho Chi Minh. Mae Plaid Gomiwnyddol Fietnam yn cymryd rhan yng Nghyfarfod Rhyngwladol Blynyddol y Pleidiau Comiwnyddol a Gweithwyr (IMCWP). Ym 1988, daeth y blaid yn unig blaid wleidyddol Fietnam pan ddiddymodd ei dwy blaid ddibynnol. Gwrthwynebir trefn y blaid gan fudiad democrataidd Fietnam, yn enwedig gan wrth-gomiwnyddion y diaspora.

## Cyfeiriadau 
Categori:Sefydliadau 1930
Categori:Comiwnyddiaeth yn Fietnam
Categori:Llywodraeth Fietnam
Fietnam
Comiwnyddol