open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fordwich

Tref a phlwyf sifil yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Fordwich**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dinas Caergaint. Saif ar lannau Afon Stour, i'r gogledd-ddwyrain o Gaergaint. Cyn i'r afon newid ei chwrs Fordwich oedd prif borthladd Caergaint.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 381 yn unig. Dyma un o'r trefi lleiaf yn Lloegr.

## Cyfeiriadau
## Dolen allanol
* 

Categori:Dinas Caergaint
Categori:Plwyfi sifil Caint
Categori:Trefi Caint
Fowey

Tref a phlwyf sifil yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy **Fowey **(Cernyweg: *Fowydh*, yn golygu 'ffawydd').

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 2,315.

Mae Caerdydd 163.8 km i ffwrdd o Fowey ac mae Llundain yn 344.4&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Truro sy'n 30.8&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Plwyfi sifil Cernyw
Categori:Trefi Cernyw
Gillingham, Dorset

:''Am leoedd eraill o'r un enw gweler Gillingham.''

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy **Gillingham**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Dorset.

Mae ganddi boblogaeth o oddeutu 9,323.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Dorset
Categori:Plwyfi sifil Dorset
Categori:Trefi Dorset
Gillingham, Caint

:''Am leoedd eraill o'r un enw gweler Gillingham.''

Tref yn sir seremonïol Caint, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Gillingham**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn awdurdod unedol Medway. Saif ar Afon Medway.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Gillingham boblogaeth o 104,157.

## Cyfeiriadau
Categori:Medway
Categori:Trefi Caint
Glossop

Tref yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Glossop**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref High Peak.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Glossop boblogaeth o 33,020.

Mae Caerdydd 233 km i ffwrdd o Glossop ac mae Llundain yn 247.6&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Manceinion sy'n 20.6&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Neuadd y Dref
*Traphont Dinting

## Enwogion
*Nicholas Garlick (c.1555–1588), merthyr Catholig
*Matthew Ellison Hadfield (1812-1885), pensaer
*Julien Mitchell (1888-1954), actor
*Hilary Mantel (1952-2022), nofelydd
*Eileen Cooper (g. 1953), arlunydd
*Ellie Simmonds (g. 1994), nofiwr

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref High Peak
Categori:Trefi Swydd Derby
Frodsham

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Gaer, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Frodsham**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gorllewin Swydd Gaer a Chaer.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 9,226.

Mae Caerdydd 203.8 km i ffwrdd o Frodsham ac mae Llundain yn 265.4&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caer sy'n 16.2&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Castell Frodsham
*Clwb Mersey View
*Eglwys Sant Lawrens
*Tŷ Parc Castell

## Enwogion
*Benny Jones (g. 1920), pêl-droediwr
*Daniel Craig (g. 1968), actor 
*Gary Barlow (g. 1971), canwr a chyfansoddwr

## Gweler hefyd
*Gorsaf reilffordd Frodsham

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Gorllewin Swydd Gaer a Chaer
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaer
Categori:Trefi Swydd Gaer
Godmanchester

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaergrawnt, Dwyrain Lloegr, ydy **Godmanchester**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Huntingdonshire.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 6,711.

## Cyfeiriadau
Categori:Huntingdonshire
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaergrawnt
Categori:Trefi Swydd Gaergrawnt
Gorleston-on-Sea

Tref yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Gorleston** neu **Gorleston-on-Sea**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Great Yarmouth.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Gorleston-on-Sea boblogaeth o 24,741.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Great Yarmouth
Categori:Trefi Norfolk
Grange-over-Sands

Tref a phlwyf sifil yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Grange-over-Sands**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Westmorland a Furness. Mae'n gorwedd ar lan Bae Morecambe.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,114.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Gorsaf reilffordd
*Lido
*Ysgol Grange-over-Sands

## Cyfeiriadau
Categori:Westmorland a Furness
Categori:Plwyfi sifil Cumbria
Categori:Trefi Cumbria
Gravesend

Tref yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Gravesend**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Gravesham.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Gravesend boblogaeth o 55,467.

Trafoda Robert H. Hiscock yr enw yn ei lyfr *A History of Gravesend* (Phillimore, 1976):

:''"The name Gravesham appears only in the Domesday Book, 1086, and was probably the error of a Norman scribe. It was 'Gravesend' in the Domesday Monarchorum c.1100, and 'Gravesende' in the Textus Roffensis c.1100. It is strange that this "clerical error" should now have been adopted as the name of the new Council".''

250px|bawd|Map Gravesend ym 1946

## Enwogion
*Thom Gunn (1929–2004), bardd
*Katherine Hamnett (g. 1947), dylunydd ffasiwn
*Gemma Arterton (g. 1986), actores

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Gravesham
Categori:Trefi Caint
Framlingham

Tref a phlwyf sifil yn Suffolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Framlingham**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Suffolk.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 3,342.

Mae Caerdydd 321.9 km i ffwrdd o Framlingham ac mae Llundain yn 127&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Norwich sy'n 45.2&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Castell Framlingham
*Coleg Framlingham
*Eglwys Sant Mihangel
*Ysgol Thomas Mills

## Enwogion
*Samuel Danforth (1626–1674), pregethwr, bardd a seryddwr
*Edwin Edwards (1823-1879), arlunydd

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Dwyrain Suffolk
Categori:Plwyfi sifil Suffolk
Categori:Trefi Suffolk
Great Dunmow

Tref a phlwyf sifil yn Essex, Dwyrain Lloegr, ydy **Great Dunmow**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Uttlesford.

Mae Caerdydd 247.3 km i ffwrdd o Great Dunmow ac mae Llundain yn 50.8&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caergrawnt sy'n 39&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Uttlesford
Categori:Plwyfi sifil Essex
Categori:Trefi Essex
Great Torrington

Tref a phlwyf sifil yn Nyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy **Great Torrington**.

Mae Caerdydd 89.4 km i ffwrdd o Great Torrington ac mae Llundain yn 288.7&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Exeter sy'n 50.7&nbsp;km i ffwrdd.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 5,714.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Torridge
Categori:Plwyfi sifil Dyfnaint
Categori:Trefi Dyfnaint
Gateshead

Tref yn Tyne a Wear, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy **Gateshead**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Bwrdeistref Fetropolitan Gateshead.

Mae Caerdydd 398.3 km i ffwrdd o Gateshead ac mae Llundain yn 393.8&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Newcastle upon Tyne sy'n 4.1&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Fetropolitan Gateshead
Categori:Trefi Tyne a Wear
Great Yarmouth

Tref yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Great Yarmouth**.  Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Great Yarmouth

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Great Yarmouth boblogaeth o 38,693.

Mae Caerdydd 358.7 km i ffwrdd o Great Yarmouth ac mae Llundain yn 174.6&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Norwich sy'n 29&nbsp;km i ffwrdd.

## Gweler hefyd
* Gorsaf reilffordd Great Yarmouth

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Great Yarmouth
Categori:Trefi Norfolk
Willington, Swydd Durham

Tref yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy **Willington**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Greater Willington yn awdurdod unedol Swydd Durham.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Willington boblogaeth o 6,633.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Swydd Durham
Categori:Trefi Swydd Durham
Guisborough

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Gogledd Swydd Efrog, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy **Guisborough**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Redcar a Cleveland.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 17,777.

Mae Caerdydd 367.9 km i ffwrdd o Guisborough ac mae Llundain yn 341.2&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Durham sy'n 43.4&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Redcar a Cleveland
Categori:Plwyfi sifil Gogledd Swydd Efrog
Categori:Trefi Gogledd Swydd Efrog
Grimsby

Tref yn sir seremonïol Swydd Lincoln, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Grimsby**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Gogledd-ddwyrain Swydd Lincoln.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Grimsby boblogaeth o 88,243.

Mae Caerdydd 313 km i ffwrdd o Grimsby ac mae Llundain yn 228&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Kingston upon Hull sy'n 26.9&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Gogledd-ddwyrain Swydd Lincoln
Categori:Trefi Swydd Lincoln
Hadleigh, Suffolk

:''Am y dref o'r un enw yn Essex, gweler Hadleigh, Essex.''

Tref a phlwyf sifil yn Suffolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Hadleigh**.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 8,253.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Babergh
Categori:Plwyfi sifil Suffolk
Categori:Trefi Suffolk
Hailsham

Tref a phlwyf sifil yn Nwyrain Sussex, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Hailsham**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Wealden.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 20,436.

Mae Caerdydd 250.1 km i ffwrdd o Hailsham ac mae Llundain yn 77.2&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Brighton sy'n 28.1&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Wealden
Categori:Plwyfi sifil Dwyrain Sussex
Categori:Trefi Dwyrain Sussex
Halesowen

Tref yn sir Gorllewin Canolbarth Lloegr, yn rhanbarth Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Halesowen**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Dudley. Cyn 1974 roedd yn rhan o sir hanesyddol Swydd Gaerwrangon. Saif tua 7 milltir (11&nbsp;km) i'r gorllewin o ganol Birmingham.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Halesowen boblogaeth o 58,135.

## Enwogion
*Thomas Attwood (1783-1856), economegydd a gwleidydd
*Francis Brett Young (1884-1954), nofelydd a bardd
*Rex Williams (g. 1933), chwaraewr snwcer a biliards
*Lee Sharpe (g. 1971), pêl-droediwr

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Fetropolitan Dudley
Categori:Trefi Gorllewin Canolbarth Lloegr
Halifax, Gorllewin Swydd Efrog

Tref yng Ngorllewin Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Halifax**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Calderdale.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Halifax boblogaeth o 88,134.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Eglwys Sant Ioan Fedyddiwr
*Neuadd y Dref
*Neuadd Shibden
*Tŵr Wainhouse

## Enwogion
*Wilfred Pickles (1904–1978), cyflwynwr radio
*John Noakes (g. 1934-2017), cyflwynwr teledu
*Percy Shaw

## Gweler hefyd
*Gorsaf reilffordd Halifax

## Cyfeiriadau
Categori:Calderdale
Categori:Trefi Gorllewin Swydd Efrog
Godalming

Tref a phlwyf sifil yn Surrey, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Godalming**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Waverley.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 21,804.

Mae Caerdydd 181 km i ffwrdd o Godalming ac mae Llundain yn 51.6&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Chichester sy'n 40.2&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Amgueddfa Godalming
*Charterhouse (ysgol)
*Eglwys Sant Pedr a Sant Pawl
*Gerddi Jack Phillips
*Gwesty Kings Arms
*Neuadd y Dref

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Waverley
Categori:Plwyfi sifil Surrey
Categori:Trefi Surrey
Halstead

Tref a phlwyf sifil yn Essex, Dwyrain Lloegr ydy **Halstead**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Braintree.

Mae Caerdydd 268.4 km i ffwrdd o Halstead ac mae Llundain yn 70&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caergrawnt sy'n 44.8&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Braintree
Categori:Plwyfi sifil Essex
Categori:Trefi Essex
Haltwhistle

Tref a phlwyf sifil yn Northumberland, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy **Haltwhistle**. Saif ger Mur Hadrian.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 3,791.

## Cyfeiriadau
Categori:Plwyfi sifil Northumberland
Categori:Trefi Northumberland
Harlow

Tref yn Essex, Dwyrain Lloegr, ydy **Harlow**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf yn awdurdod unedol Ardal Harlow.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan yr ardal an-fetropolitan boblogaeth o 81,944.

Mae Caerdydd 229.3 km i ffwrdd o Harlow ac mae Llundain yn 31.3&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy St Albans sy'n 30&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Eglwys Santes Fair
*Theatr Playhouse

## Enwogion
*Rik Mayall (1958-2014), comediwr

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Harlow
Categori:Trefi Essex
Harpenden

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Hertford, Dwyrain Lloegr, ydy **Harpenden**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dinas ac Ardal St Albans.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 29,448.

Mae Caerdydd 198.6 km i ffwrdd o Harpenden ac mae Llundain yn 37.5&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy St Albans sy'n 7.2&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Dinas ac Ardal St Albans
Categori:Plwyfi sifil Swydd Hertford
Categori:Trefi Swydd Hertford
Harrow, Llundain

Tref ym Mwrdeistref Llundain Harrow, Llundain Fwyaf, Lloegr, ydy **Harrow**. Saif tua 10.4 milltir (16.9&nbsp;km) i'r gogledd-orllewin o ganol Llundain.

## Cyfeiriadau
Categori:Trefi Llundain Fwyaf
Categori:Ardaloedd Bwrdeistref Llundain Harrow
Bircotes

Tref yn Swydd Nottingham, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Bircotes**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Harworth Bircotes yn ardal an-fetropolitan Bassetlaw.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Bircotes boblogaeth o 7,948.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Bassetlaw
Categori:Trefi Swydd Nottingham
Grays

Tref yn sir seremonïol Essex, Dwyrain Lloegr, ydy **Grays**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn awdurdod unedol Bwrdeistref Thurrock.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Grays boblogaeth o 66,843.

Mae Caerdydd 243 km i ffwrdd o Grays ac mae Llundain yn 30.2&nbsp;km.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Thurrock
Categori:Trefi Essex
Hatfield, Swydd Hertford

:''Am leoedd eraill o'r un enw gweler Hatfield.''

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Hertford, Dwyrain Lloegr, ydy **Hatfield**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Welwyn Hatfield.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 39,202.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Welwyn Hatfield
Categori:Plwyfi sifil Swydd Hertford
Categori:Trefi Swydd Hertford
Hatherleigh

Tref a phlwyf sifil yn Nyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy **Hatherleigh**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Gorllewin Dyfnaint.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Gorllewin Dyfnaint
Categori:Plwyfi sifil Dyfnaint
Categori:Trefi Dyfnaint
Dan Lydiate

Chwaraewr rygbi'r undeb o Gymro yw **Dan Lydiate** (18 Rhagfyr 1987).

Categori:Chwaraewyr rygbi'r undeb o Gymru
Categori:Chwaraewyr undeb rygbi rhyngwladol Cymru
Categori:Genedigaethau 1987
Categori:Pobl o Landrindod
Ryan Bevington

Chwaraewr rygbi'r undeb rhyngwladol o Gymru ydy **Ryan Bevington** (ganwyd 9 Rhagfyr 1988), sydd wedi chwarae i Dîm Cenedlaethol Cymru. Ei sfale fel arfer ydy prop.

## Cyfeiriadau
Categori:Chwaraewyr rygbi'r undeb o Gymru
Categori:Chwaraewyr undeb rygbi rhyngwladol Cymru
Categori:Genedigaethau 1988
Haslingden

Tref yn Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Haslingden**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Rossendale.

Mae Caerdydd 254.1 km i ffwrdd o Haslingden ac mae Llundain yn 286.3&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Salford sy'n 25&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Rossendale
Categori:Trefi Swydd Gaerhirfryn
Halesworth

Tref a phlwyf sifil yn Suffolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Halesworth**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Suffolk.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,726.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Dwyrain Suffolk
Categori:Plwyfi sifil Suffolk
Categori:Trefi Suffolk
Bradley Davies

Cymro a chwaraewr rygbi rhyngwladol ydy **Bradley Davies** (ganwyd 9 Ionawr 1987). Mae'n chwarae i Gleision Caerdydd yng nghyngrair Pro 12. Arferai ei dad, Bleddyn Davies, chwarae i Glwb Rygbi Pontypridd.

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1987
Categori:Rygbi'r undeb yng Nghymru
Categori:Chwaraewyr undeb rygbi rhyngwladol Cymru
Ian Evans

Chwaraewr rygbi cenedlaethol o Gymru ydy **Ian Evans** (ganwyd 4 Hydref 1984 yn Johannesburg); mae wedi chwarae dros Gymru ar lefel ryngwladol. Fe'i magwyd yn Aberdâr ac ymunodd yn gynnar iawn gyda thim rygbi Abercwmboi cyn ymuno gyda chlwb Pontypridd.

Categori:Genedigaethau 1984
Categori:Rygbi'r undeb yng Nghymru
Categori:Chwaraewyr undeb rygbi rhyngwladol Cymru
Andy Powell

Chwaraewr rygbi'r undeb o Gymru yw **Andrew "Andy" Powell** (ganwyd 23 Awst 1981).

Fe'i ganwyd yn Aberhonddu.  Cafodd ei addysg yng Ngholeg Llanymddyfri.

## Cyfeiriadau
Categori:Chwaraewyr rygbi'r undeb o Gymru
Categori:Chwaraewyr undeb rygbi rhyngwladol Cymru
Categori:Genedigaethau 1981
Categori:Pobl o Aberhonddu
Categori:Pobl addysgwyd yng Ngholeg Llanymddyfri
Escrava Isaura

Drama deledu o Frasil yw ***Escrava Isaura***. Cynhyrchwyd y rhaglen gan Rede Globo a chafodd ei rhyddhau ar 11 Hydref 1976.

## Cast
* Lucélia Santos : Isaura
* Rubens de Falco : Leôncio
* Roberto Pirillo : Tobias
* Edwin Luisi : Álvaro
* Zeni Pereira : Januária
* Gilberto Martinho : Almeida
* Beatriz Lyra : Ester
* Norma Blum : Malvina
* Átila Iório : Miguel
* Isaac Bardavid : Francisco
* Léa Garcia : Rosa
* Mário Cardoso : Henrique
* Elisa Fernandes : Taís
* Dary Reis : Fontoura

## Gweler hefyd
* Terra Nostra

## Dolenni allanol
IMDB: 0142036

Categori:Rhaglenni teledu Brasilaidd
Categori:Rhaglenni teledu drama
Categori:Rhaglenni teledu Portiwgaleg
Categori:Rhaglenni teledu TV Globo
Tri Tryweryn

[bawd|270px|Clawr y llyfr *[Cysgod Tryweryn* gan Owain Williams]]

Tri ymgyrchydd a osododd fom ar safle adeiladu cronfa ddŵr Tryweryn oedd **Tri Tryweryn**, sef Emyr Llywelyn, Owain Williams, a John Albert Jones. Cafodd Emyr Llywelyn ac Owain Williams eu carcharu am ddifrodi trosglwyddydd ar y safle gyda'r bom yn oriau mân fore Sadwrn, 10 Chwefror 1963. Arestiwyd Emyr Llywelyn, a oedd yn fyfyriwr yn Aberystwyth, yn y dre honno rhyw wythnos wedyn ond wnaeth e ddim datgelu pwy oedd gyda fe yn gwneud y weithred. Fe fu achos traddodi yn y Bala, gyda William R. P. George yn ei amddiffyn. Plediodd yn euog ac fe'i dedfrydwyd am flwyddyn o garchar yn Asaisis Caerfyrddin.

## Cyfeiriadau 
Categori:1963 yng Nghymru
Categori:Anufudd-dod sifil
Categori:Tryweryn
Categori:Ymgyrchwyr yr 20fed ganrif o Gymru
Havant

Tref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr ydy **Havant**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Havant. Mae Caerdydd 168.2 km i ffwrdd o Havant ac mae Llundain yn 96&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Portsmouth sy'n 7.8&nbsp;km i ffwrdd.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan ardal adeiledig Havant boblogaeth o 46,953.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Havant
Categori:Trefi Hampshire
Hayle

Tref a phlwyf sifil yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy **Hayle** (Cernyweg: *Heyl*). 

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 8,939.

## Cyfeiriadau
Categori:Plwyfi sifil Cernyw
Categori:Trefi Cernyw
Haxby

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Gogledd Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Haxby**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Dinas Efrog.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 8,428.

## Cyfeiriadau
Categori:Dinas Efrog
Categori:Plwyfi sifil Gogledd Swydd Efrog
Categori:Trefi Gogledd Swydd Efrog
Gainsborough, Swydd Lincoln

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Gainsborough**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gorllewin Lindsey.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 18,508.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gorllewin Lindsey
Categori:Plwyfi sifil Swydd Lincoln
Categori:Trefi Swydd Lincoln
Hedge End

Tref a phlwyf sifil yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Hedge End**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Eastleigh.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 20,790.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Eastleigh
Categori:Plwyfi sifil Hampshire
Categori:Trefi Hampshire
Garstang

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Garstang**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Wyre.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,428.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Wyre
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaerhirfryn
Categori:Trefi Swydd Gaerhirfryn
Heanor

Tref yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Heanor**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Heanor and Loscoe yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Amber Valley.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Heanor boblogaeth o 25,644.

Mae Caerdydd 211 km i ffwrdd o Heanor ac mae Llundain yn 187&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Derby sy'n 13.6&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Amber Valley
Categori:Trefi Swydd Derby
Haywards Heath

Tref a phlwyf sifil yng Ngorllewin Sussex, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Haywards Heath**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Ardal Canol Sussex.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 27,057.

Mae Caerdydd 221.1 km i ffwrdd o Haywards Heath ac mae Llundain yn 57&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Brighton sy'n 18.1&nbsp;km i ffwrdd.

## Enwogion
*Mark Ravenhill (g. 1966), dramodydd
*Natasha Bedingfield (g. 1981), cantores
*Kaya Scodelario (g. 1992), actores

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Canol Sussex
Categori:Plwyfi sifil Gorllewin Sussex
Categori:Trefi Gorllewin Sussex
Hednesford

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Stafford, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Hednesford**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Cannock Chase.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 16,789.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Cannock Chase
Categori:Plwyfi sifil Swydd Stafford
Categori:Trefi Swydd Stafford
Hedon

Tref a phlwyf sifil yn Nwyrain Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Hedon**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Riding Dwyreiniol Swydd Efrog.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 7,100.

Mae Caerdydd 322.3 km i ffwrdd o Hedon ac mae Llundain yn 247.2&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Kingston upon Hull sy'n 10&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Dwyrain Swydd Efrog
Categori:Plwyfi sifil Dwyrain Swydd Efrog
Categori:Trefi Dwyrain Swydd Efrog
Ken Owens

Chwaraewr rygbi'r undeb o Gymru yw **Ken Owens** (ganwyd 3 Ionawr 1987).

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1981
Categori:Chwaraewyr rygbi'r undeb o Gymru
Categori:Chwaraewyr undeb rygbi rhyngwladol Cymru
Categori:Pobl o Gaerfyrddin
Categori:Pobl addysgwyd yn Ysgol Gyfun Bro Myrddin
Hendon

Tref ym Mwrdeistref Llundain Barnet, Llundain Fwyaf, Lloegr, ydy **Hendon**. Saif tua 7 milltir (11&nbsp;km) i'r gogledd-orllewin o ganol Llundain.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardaloedd Bwrdeistref Llundain Barnet

Categori:Trefi Llundain Fwyaf
Henley-in-Arden

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Warwick, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Henley-in-Arden**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Stratford-on-Avon. Saif tua 9 milltir (14&nbsp;km) i'r gorllewin o dref Warwick.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,773.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Stratford-on-Avon
Categori:Plwyfi sifil Swydd Warwick
Categori:Trefi Swydd Warwick
Henley-on-Thames

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Rydychen, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Henley-on-Thames** neu **Henley**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Swydd Rydychen. Saif ar Afon Tafwys, ger Reading. Mae'n enwog oherwydd Regata Frenhinol Henley (cystadleuaeth rhwyfo) sy'n digwydd yno'n flynyddol. 

Roedd Michael Heseltine Boris Johnson yn aelodau seneddol Henley. 

Mae Caerdydd 158.1 km i ffwrdd o Henley-on-Thames ac mae Llundain yn 55&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Rhydychen sy'n 34.6&nbsp;km i ffwrdd.

bawd|300px|dim|Afon Tafwys yn Henley

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal De Swydd Rydychen
Categori:Plwyfi sifil Swydd Rydychen
Categori:Trefi Swydd Rydychen
Hertford

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Hertford, Dwyrain Lloegr, ydy **Hertford**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Swydd Hertford.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 26,783.

Mae Caerdydd 217 km i ffwrdd o Hertford ac mae Llundain yn 31&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy St Albans sy'n 17.7&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Dwyrain Swydd Hertford
Categori:Plwyfi sifil Swydd Hertford
Categori:Trefi Swydd Hertford
Hartlepool

Tref yn sir seremonïol Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, yw **Hartlepool**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn awdurdod unedol Bwrdeistref Hartlepool.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal di-blwyf Hartlepool boblogaeth o 84,230.

Mae Caerdydd 379.6 km i ffwrdd o Hartlepool ac mae Llundain yn 360.2&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Durham sy'n 25&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Hartlepool
Categori:Trefi Swydd Durham
Hetton-le-Hole

Tref yn ninas Sunderland, Tyne a Wear, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy **Hetton-le-Hole**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Hetton ym mwrdeistref fetropolitan Dinas Sunderland.

Mae ganddi boblogaeth o oddeutu 14,402.

## Cyfeiriadau
Categori:Dinas Sunderland
Categori:Trefi Tyne a Wear
Hexham

Tref a phlwyf sifil yn Northumberland, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy **Hexham**.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 11,829.

Mae Caerdydd 394.2 km i ffwrdd o Hexham ac mae Llundain yn 406.1&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Newcastle upon Tyne sy'n 32&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Abaty Hexham
*Pont Hexham
*Shambles (marchnad)

## Enwogion
*Wilfrid Wilson Gibson (1878-1962), bardd
*Tom Graveney (g. 1927), cricedwr
*Tony Bastable (1944-2007), cyflwynydd teledu
*Syr Mark Elder (g. 1947), arweinydd
*Kevin Whately (g. 1951), actor
*Pete Doherty (g. 1979), cerddor

## Cyfeiriadau
Categori:Plwyfi sifil Northumberland
Categori:Trefi Northumberland
Heywood, Manceinion Fwyaf

Tref ym Manceinion Fwyaf, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Heywood**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Rochdale.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Heywood boblogaeth o 28,205.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Fetropolitan Rochdale
Categori:Trefi Manceinion Fwyaf
High Wycombe

Tref yn sir seremonïol Swydd Buckingham, De-ddwyrain Lloegr, ydy **High Wycombe**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn awdurdod unedol Swydd Buckingham.

Mae Caerdydd 168.8 km i ffwrdd o High Wycombe ac mae Llundain yn 46.5&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy St Albans sy'n 32.2&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Swydd Buckingham
Categori:Trefi Swydd Buckingham
Helston

:''Peidiwch â chymysgu y dref hon â'r pentref Helstone yng Nghernyw.*

Tref a phlwyf sifil yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy **Helston** (Cernyweg: *Hellys'').

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 11,178; roedd gan yr ardal adeiledig boblogaeth o 11,311.

Mae Caerdydd 212.8 km i ffwrdd o Helston ac mae Llundain yn 396.1&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Truro sy'n 23.3&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Cofeb Grylls
*Eglwys Sant Mihangel
*Tafarn y Blue Anchor

## Enwogion
*Bob Fitzsimmons (1863-1916) paffiwe

## Gefeilldrefi
Gefeilldrefi Helston:
* 25px Sasso Marconi, Bologna, Yr Eidal
* 25px Plougasnou, Llydaw, Ffrainc

## Cyfeiriadau
Categori:Plwyfi sifil Cernyw
Categori:Trefi Cernyw
Highworth

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Wiltshire, De-orllewin Lloegr, ydy **Highworth**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Swindon.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 8,151.

Mae Caerdydd 103.2 km i ffwrdd o Highworth ac mae Llundain yn 111.5&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Rhydychen sy'n 34&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Swindon
Categori:Plwyfi sifil Wiltshire
Categori:Trefi Wiltshire
Hinckley

Tref yn Swydd Gaerlŷr, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Hinckley**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Hinckley a Bosworth.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Hinckley boblogaeth o 45,249.

Mae Caerdydd 171.1 km i ffwrdd o Hinckley ac mae Llundain yn 143.8&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Coventry sy'n 18.3&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Hinckley a Bosworth
Categori:Trefi Swydd Gaerlŷr
Hingham, Norfolk

Tref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Hingham**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Norfolk. 

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 2,367.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal De Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Categori:Trefi Norfolk
Hoddesdon

Tref yn Swydd Hertford, Dwyrain Lloegr, ydy **Hoddesdon**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Broxbourne.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Hoddesdon (sy'n cynnwys tref Broxbourne) boblogaeth o 42,253.

Mae Caerdydd 220.3 km i ffwrdd o Hoddesdon ac mae Llundain yn 27.4&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy St Albans sy'n 21&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Broxbourne
Categori:Trefi Swydd Hertford
Holbeach

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Holbeach**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Holland.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 11,186.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Eglwys yr Holl Saint

## Enwogion
*Susanna Centlivre (c.1670-1723), bardd ac actores
*Norman Angell (1872-1967), gwleidydd ac enillydd y Wobr Heddwch Nobel
*Geoff Capes (g. 1949), athletwr (Taflu’r maen)

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal De Holland
Categori:Plwyfi sifil Swydd Lincoln
Categori:Trefi Swydd Lincoln
Holsworthy, Dyfnaint

Tref a phlwyf sifil yn Nyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy **Holsworthy**.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Torridge
Categori:Plwyfi sifil Dyfnaint
Categori:Trefi Dyfnaint
Holt, Norfolk

:''Am leoedd eraill o'r un enw, gweler Holt (gwahaniaethu).''

Tref marchnad a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr ydy **Holt**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gogledd Norfolk.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 3,810.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Cofeb rhyfel
*Ysgol Gresham
*Melin wynt
*Neuadd Holt
*Tŵr dŵr

## Enwogion
*Sebastian Shaw (1905–1994), actor
*Syr Matthew Pinsent (g. 1970), pencampwr rhwyfo

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gogledd Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Categori:Trefi Norfolk
Horley

Tref a phlwyf sifil yn Surrey, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Horley**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Reigate a Banstead.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 22,076.

Mae Caerdydd 212.5 km i ffwrdd o Horley ac mae Llundain yn 38.1&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Dinas Westminster sy'n 36&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Reigate a Banstead
Categori:Plwyfi sifil Surrey
Categori:Trefi Surrey
Hornsea

Tref a phlwyf sifil yn Nwyrain Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Hornsea**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Riding Dwyreiniol Swydd Efrog.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 8,432.

Mae Caerdydd 338 km i ffwrdd o Hornsea ac mae Llundain yn 266.2&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Kingston upon Hull sy'n 21&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Amgueddfa Hornsea
*"Bettison's Folly"
*Hornsea Freeport (canolfan siopa)

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Dwyrain Swydd Efrog
Categori:Plwyfi sifil Dwyrain Swydd Efrog
Categori:Trefi Dwyrain Swydd Efrog
Hornsey

Ardal faestrefol ym Mwrdeistref Llundain Haringey, Llundain Fwyaf, Lloegr, ydy **Hornsey**. Saif tua 6.2 milltir (10&nbsp;km) i'r gogledd o ganol Llundain. 

## Cyfeiriadau
Categori:Ardaloedd Bwrdeistref Llundain Haringey
Categori:Trefi Llundain Fwyaf
Higham Ferrers

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Higham Ferrers**.  Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gogledd Swydd Northampton.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 8,083.

Mae Caerdydd 200.3 km i ffwrdd o Higham Ferrers ac mae Llundain yn 93.7&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Peterborough sy'n 38.6&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Gogledd Swydd Northampton
Categori:Trefi Swydd Northampton
Categori:Plwyfi sifil Swydd Northampton
Horwich

Tref a phlwyf sifil ym Manceinion Fwyaf, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Horwich**. Fe'i lleolir ym mwrdeistref fetropolitan Bolton.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 20,067.

Mae Caerdydd 239.2 km i ffwrdd o Horwich ac mae Llundain yn 284.8&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Preston sy'n 20.5&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Fetropolitan Bolton
Categori:Plwyfi sifil Manceinion Fwyaf
Categori:Trefi Manceinion Fwyaf
Houghton Regis

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Bedford, Dwyrain Lloegr ydy **Houghton Regis**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Canol Swydd Bedford.

Mae Caerdydd 189.1 km i ffwrdd o Houghton Regis ac mae Llundain yn 52.4&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy St Albans sy'n 22&nbsp;km i ffwrdd.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 19,662.

## Cyfeiriadau
Categori:Canol Swydd Bedford
Categori:Plwyfi sifil Swydd Bedford
Categori:Trefi Swydd Bedford
Hungerford

Tref a phlwyf sifil yn Berkshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Hungerford**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gorllewin Berkshire.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 5,767.

## Hanes
*1688 - Wiliam, Tywysog Orange, yn ymweld â gwesty The Bear.
*1987 - Cyflafan Hungerford; 16 o bobol yn colli eu bywydau.

## Enwogion
Bu'r personoliaeth teledu Johnny Morris yn byw yn Hungerford ar ddiwedd ei oes.

## Cyfeiriadau
Categori:Gorllewin Berkshire
Categori:Plwyfi sifil Berkshire
Categori:Trefi Berkshire
Giovanni Cheli

Cardinal Pabyddol o'r Eidal oedd **Giovanni Cheli** (4 Hydref 1918 &ndash; 8 Chwefror 2013). Roedd yn bennaeth emeritws y Cyngor Archesgobol dros Ymfudwyr.

## Cyfeiriadau 
Categori:Archesgobion Catholig
Categori:Cardinaliaid
Categori:Genedigaethau 1918
Categori:Marwolaethau 2013
Categori:Pobl o Torino
Chris Kyle

Aelod o SEALs Llynges yr Unol Daleithiau oedd **Christopher Scott "Chris" Kyle** (8 Ebrill 1974 – 2 Chwefror 2013) oedd yn y saethwr cudd (Saesneg: *sniper*) â'r nifer uchaf o laddedigaethau yn hanes milwrol yr Unol Daleithiau.

## Cyfeiriadau 
Categori:Cristnogion o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1974
Categori:Marwolaethau 2013
Categori:Pobl o Odessa, Texas
Categori:Saethwyr cudd
Horsforth

Tref a phlwyf sifil yng Ngorllewin Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Horsforth**. Fe'i lleolir ym mwrdeistref fetropolitan Dinas Leeds.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 18,895.

Mae Caerdydd 282.6 km i ffwrdd o Horsforth ac mae Llundain yn 278.3&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Leeds sy'n 7.2&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Dinas Leeds
Categori:Plwyfi sifil Gorllewin Swydd Efrog
Categori:Trefi Gorllewin Swydd Efrog
Hunstanton

Tref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Hunstanton**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref King's Lynn a Gorllewin Norfolk.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,229.

Mae Caerdydd 298.1 km i ffwrdd o Hunstanton ac mae Llundain yn 163&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Ely sy'n 61.3&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref King's Lynn a Gorllewin Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Categori:Trefi Norfolk
Hyde, Manceinion Fwyaf

Tref ym Manceinion Fwyaf, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Hyde**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Tameside.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Hyde boblogaeth o 34,003.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Fetropolitan Tameside
Categori:Trefi Manceinion Fwyaf
Hythe, Caint

Tref a phlwyf sifil yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Hythe**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Folkestone a Hythe.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 14,516.

Yn y gorffennol bu'n borthladd pwysig, yn un o'r Pum Porthladd (*Cinque Ports*).

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Folkestone a Hythe
Categori:Plwyfi sifil Caint
Categori:Trefi Caint
Categori:Y Pum Porthladd
Ilford

Tref ym Mwrdeistref Llundain Redbridge, Llundain Fwyaf, Lloegr, ydy **Ilford**. Saif tua 9.1 milltir (14.6&nbsp;km) i'r dwyrain o ganol Llundain.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardaloedd Bwrdeistref Llundain Redbridge

Categori:Trefi Llundain Fwyaf
Horncastle, Swydd Lincoln

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Horncastle**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Lindsey.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Dwyrain Lindsey
Categori:Plwyfi sifil Swydd Lincoln
Categori:Trefi Swydd Lincoln
Ilkeston

Tref yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Ilkeston**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Erewash.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Ilkeston boblogaeth o 38,640.

Mae Caerdydd 209.6 km i ffwrdd o Ilkeston ac mae Llundain yn 182&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Nottingham sy'n 10&nbsp;km i ffwrdd.

## Enwogion
*Thomas Attenborough (1833-1907), cricedwr
*Alf Baker (1898-1955), chwaraewr pêl-droed
*Robert Lindsay (g. 1949), actor

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Erewash
Categori:Trefi Swydd Derby
Ilminster

Tref a phlwyf sifil yng Ngwlad yr Haf, De-orllewin Lloegr, ydy **Ilminster**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Gwlad yr Haf.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 5,808.

Mae Caerdydd 64.5 km i ffwrdd o Ilminster ac mae Llundain yn 206.1&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Wells sy'n 35.8&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:De Gwlad yr Haf
Categori:Plwyfi sifil Gwlad yr Haf
Categori:Trefi Gwlad yr Haf
Immingham

Tref, porthladd a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Lincoln, Swydd Efrog a Humber, ydy **Immingham**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Gogledd-ddwyrain Swydd Lincoln.

Mae ganddi boblogaeth o oddeutu 12,200.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Gogledd-ddwyrain Swydd Lincoln
Categori:Plwyfi sifil Swydd Lincoln
Categori:Porthladdoedd Lloegr
Categori:Trefi Swydd Lincoln
Ingleby Barwick

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Gogledd Swydd Efrog, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy **Ingleby Barwick**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Stockton-on-Tees.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 20,378.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Stockton-on-Tees
Categori:Plwyfi sifil Gogledd Swydd Efrog
Categori:Trefi Gogledd Swydd Efrog
Irthlingborough

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Irthlingborough**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gogledd Swydd Northampton.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 8,535.

Mae Caerdydd 199.5 km i ffwrdd o Irthlingborough ac mae Llundain yn 96.3&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Peterborough sy'n 38.2&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Gogledd Swydd Northampton
Categori:Plwyfi sifil Swydd Northampton
Categori:Trefi Swydd Northampton
Ivybridge

Tref a phlwyf sifil yn Nyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy **Ivybridge**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan South Hams.

Mae Caerdydd 132 km i ffwrdd o Ivybridge ac mae Llundain yn 295.7&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Plymouth sy'n 16&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal South Hams
Categori:Plwyfi sifil Dyfnaint
Categori:Trefi Dyfnaint
Ynys Portland

Ynys oddi ar arfordir o Dorset, De-orllewin Lloegr, ar ei bwynt mwyaf deheuol, yw **Ynys Portland** (Saesneg: *Isle of Portland*). Mae'n cael ei ymuno â'r tir mawr gan draeth graeanog 29&nbsp;km (18 milltir) o hyd, sef Traeth Chesil. 

Mae ganddi arwynebedd o tua 12&nbsp;km² – tua 6&nbsp;km (4&nbsp;milltir) o hyd a 2.7&nbsp;km (1.7&nbsp;milltir) o led. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Portland, Dorset. Mae ei haneddiadau yn cynnwys Castletown, Chiswell, Easton, Fortuneswell, The Grove, Southwell a Weston.

Mae'r ynys, sy'n sefyll ar ganol yr Arfordir Jwrasig, yn cael ei ffurfio o galchfaen. Mae Carreg Portland yn uchel ei barch fel carreg adeiladu, ac mae sawl chwarel ar yr ynys.

## Cyfeiriadau
Categori:Arfordiroedd Lloegr
Categori:Daearyddiaeth Dorset
Categori:Ynysoedd Lloegr
Jarrow

Tref yn Tyne a Wear, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy **Jarrow**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan De Tyneside.

Mae ganddi boblogaeth o oddeutu 27,526.

Mae Caerdydd 405.9 km i ffwrdd o Jarrow ac mae Llundain yn 396&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Newcastle upon Tyne sy'n 9&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:De Tyneside
Categori:Trefi Tyne a Wear
Kempston

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Bedford, Dwyrain Lloegr, ydy **Kempston**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Bedford.

Mae Caerdydd 198.5 km i ffwrdd o Kempston ac mae Llundain yn 72.6&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy St Albans sy'n 42.7&nbsp;km i ffwrdd.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 20,733.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Bedford
Categori:Plwyfi sifil Swydd Bedford
Categori:Trefi Swydd Bedford
Ilfracombe

Tref a phlwyf sifil yn Nyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy **Ilfracombe**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd Dyfnaint.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 11,509.

Mae Caerdydd 73 km i ffwrdd o Ilfracombe ac mae Llundain yn 282&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Abertawe sy'n 48.7&nbsp;km i ffwrdd.

bawd|dim|Theatr Landmark, Ilfracombe

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gogledd Dyfnaint
Categori:Trefi Dyfnaint
Categori:Plwyfi sifil Dyfnaint
Kenilworth

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Warwick, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Kenilworth**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Warwick. Saif tua 5 milltir (8&nbsp;km) i'r gogledd o dref Warwick a 6 milltir (10&nbsp;km) i'r de-ddwyrain o ganol dinas Coventry.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 22,413.

Mae Caerdydd 146.1 km i ffwrdd o Kenilworth ac mae Llundain yn 136&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Coventry sy'n 8&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
* Castell Kenilworth
* Abaty Kenilworth
* Eglwys Sant Niclas
* Tŵr Cloc

bawd|dim|Adfeilion Castell Kenilworth

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Warwick
Categori:Plwyfi sifil Swydd Warwick
Categori:Trefi Swydd Warwick
Kesgrave

Tref a phlwyf sifil yn Suffolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Kesgrave**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Suffolk.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 14,168.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Dwyrain Suffolk
Categori:Plwyfi sifil Suffolk
Categori:Trefi Suffolk
Keswick, Cumbria

Tref a phlwyf sifil yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Keswick**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Cumberland.

Mae'r plwyf sifil yn cynnwys yr aneddiad Briery.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,821.

## Cyfeiriadau
Categori:Cumberland (awdurdod unedol)
Categori:Plwyfi sifil Cumbria
Categori:Trefi Cumbria
Kettering

Tref yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Kettering**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf awdurdod unedol Gogledd Swydd Northampton.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Kettering boblogaeth o 56,226.

Mae Caerdydd 197.3 km i ffwrdd o Kettering ac mae Llundain yn 106.5&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Peterborough sy'n 38.2&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Gogledd Swydd Northampton
Categori:Trefi Swydd Northampton
Keynsham

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Gwlad yr Haf, De-orllewin Lloegr, ydy **Keynsham**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Caerfaddon a Gogledd-ddwyrain Gwlad yr Haf.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 15,641.

Daw enw'r dref o enw santes (Ceinwen) o'r 5g, yr un ferch ag a roddodd ei henw i Llan-gain yn Sir Gaerfyrddin. Daw'r enw 'Santes Cain', a gysylltir hefyd gyda Llan-gain.

Mae Caerdydd 47.6 km i ffwrdd o Keynsham ac mae Llundain yn 166.5&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Bryste sy'n 8.6&nbsp;km i ffwrdd.

## Enwogion
*Bill Bailey (g. 1965), comediwr

## Cyfeiriadau
Categori:Caerfaddon a Gogledd-ddwyrain Gwlad yr Haf
Categori:Plwyfi sifil Gwlad yr Haf
Categori:Trefi Gwlad yr Haf
Kimberley, Swydd Nottingham

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Nottingham, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Kimberley**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Broxtowe.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 6,053.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Broxtowe
Categori:Plwyfi sifil Swydd Nottingham
Categori:Trefi Swydd Nottingham
Kingsbridge

:''Am leoedd eraill o'r un enw, gweler Kingsbridge (gwahaniaethu).''

Tref a phlwyf sifil yn Nyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy **Kingsbridge**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan South Hams.

Mae Caerdydd 139.4 km i ffwrdd o Kingsbridge ac mae Llundain yn 292.1&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Plymouth sy'n 28.6&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal South Hams
Categori:Plwyfi sifil Dyfnaint
Categori:Trefi Dyfnaint
Howden

Tref a phlwyf sifil yn Nwyrain Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Howden**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Riding Dwyreiniol Swydd Efrog.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,142.

Rhoddodd Wiliam I, brenin Lloegr y dref i Esgobion Durham yn 1080. Enwyd y cantref 'Howdenshire' ar ôl y dref, a pharhaodd yn rhan o Swydd Durham hyd at 1846. Defnyddiwyd ffiniau gwreiddiol y cantref ar gyfer dwy ward lywodraethol gyfredol Howden a Howdenshire, a oedd â phoblogaeth gyfun o 19,753 yng nghyfrifiad 2011.

Mae Howden wedi'i leoli ym Mro Efrog, ar yr A614, er bod traffordd yn amgylchynu'r dref ei hun. Saif yn agos at draffyrdd yr M62 a'r M18, gerllaw i Goole sydd yr ochr arall i Afon Ouse. Gwasanaethir y dref gan orsaf reilffordd Howden, sydd yng Ngogledd Howden a'n gwasanaethu trefi fel Leeds, Selby, Efrog, Hull a Llundain.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Dwyrain Swydd Efrog
Categori:Plwyfi sifil Dwyrain Swydd Efrog
Categori:Trefi Dwyrain Swydd Efrog
Kirkby-in-Ashfield

Tref yn Swydd Nottingham, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Kirkby-in-Ashfield**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf yn ardal an-fetropolitan Ashfield.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Kirkby-in-Ashfield boblogaeth o 26,927.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Ashfield
Categori:Trefi Swydd Nottingham
Kirkby Lonsdale

:''Am leoedd eraill o'r enw Kirkby yn Cumbria a siroedd eraill gweler Kirkby (gwahaniaethu).''

Tref a phlwyf sifil yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Kirkby Lonsdale**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Westmorland a Furness.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,843.

Mae Caerdydd 305 km i ffwrdd o Kirkby Lonsdale ac mae Llundain yn 342.2&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caerhirfryn sy'n 22&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Westmorland a Furness
Categori:Plwyfi sifil Cumbria
Categori:Trefi Cumbria
Kington, Swydd Henffordd

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Henffordd, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Kington** (Cymraeg: **Ceintun** neu **Ceintyn**).

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 2,626.

## Gweler hefyd
*Rhestr enwau Cymraeg ar drefi a llefydd eraill yn Lloegr

## Cyfeiriadau
Categori:Plwyfi sifil Swydd Henffordd
Categori:Trefi Swydd Henffordd
Kirkbymoorside

Tref a phlwyf sifil yng Ngorllewin Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Kirkbymoorside**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Ryedale. 

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 3,040.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Ryedale
Categori:Plwyfi sifil Gogledd Swydd Efrog
Categori:Trefi Gogledd Swydd Efrog
Kidsgrove

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Stafford, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Kidsgrove**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf yn awdurdod unedol Bwrdeistref Newcastle-under-Lyme.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 23,756.

Mae Caerdydd 189.4 km i ffwrdd o Kidsgrove ac mae Llundain yn 227.6&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Stoke-on-Trent sy'n 8&nbsp;km i ffwrdd.

## Gweler hefyd
* Gorsaf reilffordd Kidsgrove

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Newcastle-under-Lyme
Categori:Plwyfi sifil Swydd Stafford
Categori:Trefi Swydd Stafford
Kirton in Lindsey

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Lincoln, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Kirton in Lindsey**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Gogledd Swydd Lincoln.

Mae ganddi boblogaeth o oddeutu 2,694.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Gogledd Swydd Lincoln
Categori:Plwyfi sifil Swydd Lincoln
Categori:Trefi Swydd Lincoln
Knutsford

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Gaer, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Knutsford**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Dwyrain Swydd Gaer.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 13,191.

Mae Caerdydd 209.8 km i ffwrdd o Knutsford ac mae Llundain yn 251.2&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Salford sy'n 20.6&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Capel Undodaidd Brook Street (gyda'r bedd Elizabeth Gaskell)
*Eglwys Sant Ioan Fedyddiwr
*Neuadd y dref
*Tafarn Lord Eldon 
*Tŵr Gaskell
*Tŷ Sessions
*White Lion

## Enwogion
*Edward Penny (1714–1791), arlunydd
*Syr Henry Holland (1788-1873), meddyg
*Martin Edwards (g. 1955), nofelydd

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Dwyrain Swydd Gaer
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaer
Categori:Trefi Swydd Gaer