Matthew Perry

Roedd **Matthew Langford Perry** (19 Awst 1969 – 28 Hydref 2023) yn actor ac ysgrifennwr o'r Unol Daleithiau ac o Ganada. Roedd yn fwyaf adnabyddus am ei rôl fel Chandler Bing yng nghomedi sefyllfa teledu NBC *Friends*, yn ogystal â chwarae Ron Clark yn y ffilm deledu 2006 *The Ron Clark Story*. Ynghyd â serennu yn y gyfres *Studio 60 on the Sunset Strip*, ymddangosodd Perry mewn nifer o ffilmiau, gan gynnwys *Fools Rush In* (1997), *The Whole Nine Yards* (2000), a *17 Again* (2009). Yn 2010, lleisiodd Benny yn y gêm fideo 'chwarae rhan' *Fallout: New Vegas*.

Perry oedd cyd-grëwr, cyd-ysgrifennwr, uwch gynhyrchydd a seren y comedi sefyllfa ABC *Mr. Sunshine*, a redodd o Chwefror i Ebrill 2011. Yn Awst 2012, dechreuodd Perry serennu fel Ryan King, cyflwynydd chwaraeon ar gomedi sefyllfa NBC, *Go On*. Canslwyd y gyfres ar 10 Mai 2013. Perry oedd cyd-grëwr a seren comedi sefyllfa CBS *The Odd Couple*, yn chwarae rôl Oscar Madison. Adnewyddwyd y rhaglen am ail gyfres ar 11 Mai, 2015.

## Bywyd cynnar 
Ganwyd Perry yn Williamstown, Massachusetts. Roedd ei fam, Suzanne Marie Morrison (gynt Langford), yn newyddiadurwraig o Ganada ac yn gyn-ysgrifenyddes y wasg i Brif Weinidog Canada Pierre Trudeau. Mae ei dad, John Bennett Perry (ganed 1941), yn actor Americanaidd a chyn-fodel. Ysgarodd rhieni Perry cyn iddo droi'n un flwydd oed, ac aeth ei fam yn ei blaen i briodi Keith Morrison, newyddiadurwr darlledu. Magwyd Perry gan ei fam yn Ottawa, Ontario, a mynychodd Ysgol Gyhoeddus Rockcliffe Park a Choleg Ashbury. Fel plentyn, roedd yn chwaraewr tenis llwyddiannus.

## Gyrfa
Ar ôl symud o Ottawa i Los Angeles i ddilyn gyrfa actio, mynychodd Perry The Buckley School yn Sherman Oaks. Pan yn Buckley, perfformiodd Perry fel George Gibbs yn *Our Town*, yn ogystal ag ymddangos yn *The Miracle Worker* a *The Sound of Music*, yn derbyn canmoliaeth am ei berfformiadau. Yn ei flwyddyn olaf, cynlluniwyd cynhyrchiad o *The Elephant Man* gan y cyfarwyddwr Tim Hillman gyda'r syniad o gastio Perry fel John Merrick ynghyd â Vanessa Smith a seren *Les Miserables* y dyfodol, Lisa Capps. Tynnodd Perry yn ôl o'r cynhyrchiad ar ôl iddo gael ei gastio yn *A Night in the Life of Jimmy Reardon* gyda River Pheonix, yn dod â'i yrfa actio ysgol uwchradd i ben. Hefyd yn ystod ei ddyddiau yn yr ysgol uwchradd, daeth Perry yn berfformiwr comedi *improv* yn yr LA Connection yn Sherman Oaks. Dechreuodd Perry actio'n broffesiynol yn 18 mlwydd oed.

Wedi ymddangosiadau gwadd mewn rhaglenni teledu yng nghanol yr 1980au, ei fwriad oedd ymrestru ym Mhrifysgol De Califfornia, ond cyn iddo wneud hyn, cynigiwyd y brif rôl o Chazz Russell yn *Second Chance* i Perry, yn ei gynorthwyo i ddod yn fwy gweladwy ar y sîn actio. Yn wreiddiol, serennodd Perry gyda Kiel Martin pan ddarlledwyd y gyfres am y tro cyntaf yn 1987, ond ar ôl 13 o benodau, newidiwyd y fformat, gyda *Second Chance* yn troi'n *Boys Will Be Boys*, a daeth cymeriad Perry yn fwy amlwg gyda'r plot yn symud i ganolbwyntio ar anturiaethau Chazz a'i ffrindiau yn eu harddegau. Er gwaethaf y newidiadau, fe'i pharodd am ddim ond un gyfres. Ar ôl iddi orffen, arhosodd Perry yn Los Angeles yn gwneud ymddangosiad gwadd ar y rhaglen deledu *Growing Pains*, yn chwarae cariad Carol sy'n marw yn yr ysbyty o anafiadau wedi damwain gar.

## Ffilmyddiaeth 
**Ffilmiau**

**Teledu**

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1969
Categori:Marwolaethau 2023
Categori:Actorion teledu o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu o Ganada
Categori:Actorion ffilm o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm o Ganada
Categori:Pobl o Los Angeles, Califfornia
Categori:Pobl o Ottawa
Categori:Pobl fu farw trwy foddi