Christoph Schlingensief

Cyfarwyddwr theatr, artist perfformio a gwneuthurwr ffilmiau o'r Almaen oedd **Christoph Maria Schlingensief** (24 Hydref 1960 &ndash; 21 Awst 2010)   . 

Roedd Schlingensief yn ffigwr pryfoclyd meddylgar gan greu nifer o ddarnau theatr a ffilmiau dadleuol.

Yn dechrau fel gwneuthurwr ffilmiau tanddaearol annibynnol, llwyfannodd Schlingensief gynyrchiadau ar gyfer theatrau a gwyliau yn ddiweddarach, yn aml gyda dadleuon cyhoeddus. 

Yn y blynyddoedd olaf cyn ei farwolaeth, llwyfannodd *Parsifal* Wagner yng Ngŵyl Bayreuth a gweithiodd mewn sawl tŷ opera.

Mae gwaith Schlingensief wedi’u cymharu gyda nifer eang o wneuthurwyr ffilm, o Jean-Luc Godard, Derek Jarman a Luis Buñuel i Russ Meyer. Ymhlith ei ddylanwadau roedd Joseph Beuys a'i syniad o gerflunio cymdeithasol, a'r artistiaid Allan Kaprow a Dieter Roth .
## Bywyd cynnar ac addysg 
Ganwyd Schlingensief yn 1960 yn Oberhausen. Roedd ei dad yn fferyllydd a'i fam yn nyrs . Yn blentyn, cymrodd rhan mewn gwasanaethau eglwys fel bachgen allor ac eisoes yn gwneud ffilmiau byr gyda chamera llaw a threfnu digwyddiadau celf yn seler tŷ ei rieni. 

Methodd ddwywaith â chael mynediad i Brifysgol Teledu a Ffilm Munich. O 1981 ymlaen dechreuodd astudio iaith a llenyddiaeth Almaeneg, athroniaeth a hanes celf ym Mhrifysgol Munich, cyn rhoi'r gorau iddi ym 1983 i weithio fel cynorthwyydd i'r gwneuthurwr ffilmiau arbrofol Werner Nekes .  Ar ôl gweithio fel athro yng ngholegau celf yn Offenbach am Main a Düsseldorf, daeth yn rheolwr cynhyrchu ar gyfres deledu boblogaidd.. 

## Gyrfa 
### Ffilm a theledu 
[bawd| Schlingensief yn nerbyniad Berlinale 2009, gyda'i bartner [:de:Aino Laberenz|Aino Laberenz (dde), Alice Waters a Gaston Kaboré]]
Cafodd ffilm gyntaf Schlingensief, y swreal, abswrd arbrofol *Tunguska – Die Kisten sind da!* (1984) dderbyniad da gan feirniaid. 

Dylanwadwyd yn ddwfn ar Schlingensief gan ffilmau Almaeneg y 60au a 70au fel Rainer Werner Fassbinder.  Daeth llawer o aelodau o’i gwmni stoc o actorion fel Udo Kier, Margit Carstensen, Irm Hermann neu Volker Spengler yn selogion yn ffilmiau Schlingensief.

Cydweithoidd gyda'r awdur, athronydd, academydd a chyfarwyddwr ffilm Alexander Kluge.  

Daeth Schlingensief i'r amlwg gyda’i “Drioleg yr Almaen” *sy*'n delio gyda thri throbwynt yn hanes yr Almaen yn yr 20fed ganrif: mae'r ffilm gyntaf *Hundert Jahre Adolf Hitler* ("Can Mlynedd o Adolf Hitler", 1989) am oriau olaf Adolf Hitler, yr ail *The German Chainsaw Massacre* (1990), am grŵp o ddwyrain yr Almaen sy’n croesi’r ffin i ymweld â Gorllewin yr Almaen ac yn cael eu lladd gan deulu seicopathig o Orllewin yr Almaen gyda llifiau cadwyn, ac mae trydydd *Terror 2000* (1992) yn canolbwyntio ar drais senoffobig ar ôl ailuno'r wlad.

Un o weithiau mwyaf profoclyd oedd y gyfres teledu *Please Love Austria* (teitau eraill: *Foreigners out!* *Schlingensiefs Container* ). Darlledwyd o *contianer* lori ar sgwâr yn nghanol dinas Fienna. Daeth y gyfres yn fuan ar ôl llwyddiant Jörg Haider a'i blaid asgell-dde yn etholiad Awstria gan sefyll ar blatffom o bolisiau yn erbyn tramorwyr a mewnfudwyr.  Gan gopio steil y gyfres hynod o boblogiadd Big Brother, roedd y gwylwyr yn gallu gwylio bywydau dwsin neu fwy o geiswyr lloches go iawn tu mewn y *contianer* a phleidleisio ar ba un oedd i'w daflu o'r wlad nesaf.

Daeth Schlingensief yn ffigwr o gryn enwogrwydd a drwg-enwog yn yr Almaen, diolch i nifer o brosiectau teledu poblogaidd. Wedi'i darlledu yn 1997, roedd *Talk 2000* yn sioe siarad gyda gwesteion enwog gyda Schlingensief weithiau'n torri ar draws cyfweliadau i drafod ei broblemau personol ei hun. 

Yn *U3000* (2000) ffilmwyd cyfweliadau ‘sioe siarad’ anhrefnus mewn trên U-Bahn Berlin. 

Yn *Freakstars 3000* (2003), parodi chwe rhan ar ffurf *American Idol*, gyda dau ddwsin o bobl o gartref byw â chymorth i bobl ag anabledd meddwl yn cystadlu.  Yn ddiweddarach ymunodd ag oriel Hauser & Wirth . Yn 2007, cynhaliodd arddangosfa o waith Schlingensief ym Munich; cyflwynodd *African Twin Towers* a ffilmiau byrion sydd wedi’u saethu tra yn cyfarwyddo *The Flying Dutchman* yn y Teatro Amazonas ym Manaus, Brasil. 

### Theatr 
bawd| Schlingensief yn siarad ym mherfformiad *Deutschlandsuche 99* o flaen y Volksbühne, 1999
Yn y 1990au, cyfarwyddodd Schlingensief gyfres o gynyrchiadau anhrefnus, dychanol yn theatr Volksbühne yn Berlin. 

Cyfarwyddodd hefyd fersiwn o *Hamlet*, gydag is-deitl, *This is your Family, Nazi~Line*, gyda chyn-aelodau o grwpiau Neo Natsïaidd ac yna eu castio fel actorion i chwarae cymeriadau yn y ddrama ar y llwyfan fel ffordd o ailintegreiddio'r cyn-aelodau. Neo-Natsïaid gyda gweithlu cyffredin y theatr.

Yn *Passion Impossible, Wake Up Call for Germany* 1997 neu *Chance 2000, Pleidleisiwch drosoch eich Hun* ffurfiodd Schlingensief y *Blaid Cyfle Olaf* lle gallai unrhyw un ddod yn ymgeisydd ei hun yn y cyfnod cyn etholiad ffederal 1998 yn yr Almaen .  

Yr un flwyddyn gwnaeth brosiect perfformio ar gyfer Gŵyl Awstria o'r enw *Chance 2000 for Graz* : adeiladwyd wyth piler yn sgwâr canolog Marienplatz, lle gwahoddwyd pobl ddigartref i eistedd arnynt, a'r cytundeb oedd bod yr un a eistedd yno hiraf allai ennill 7,000 swllt, a phob dydd yr artist taflu 20,000 swllt ar bobl oedd yn mynd heibio.  Amharwyd ar y prosiect gyda chymorth plaid asgell dde Awstria, a gasglodd 10,000 o lofnodion yn ei erbyn.

### Pentref Opera Affrica 
Yn 2004, llwyfannodd *Parsifal* Wagner ar gyfer Gŵyl Bayreuth.   

Un o brioseictau olaf ei fywyd oedd i ciesio adeiladu tŷ opera yn Burkina Faso. Roedd y prosiect, a dderbyniodd arian gan lywodraeth yr Almaen,  hefyd i gynnwys ysgol theatr a ffilm, ac ysbyty.  Dechreuodd y gwaith adeiladu ym mis Ionawr 2010, ger Ouagadougou, Bu farw Schlingensief o ganser un fuan wedyn ac fe'i parhawyd yn ddiweddarach o dan arweiniad gwraig a'i gynorthwyydd hir-amser Aino Laberenz. 
## Marwolaeth 
Ar ôl dysgu bod ganddo ganser yr ysgyfaint yn gynnar yn 2008,  ysgrifennodd Schlingensief am ei salwch ac yn 2009 cyhoeddodd *Heaven Could Not Be as Beautiful as Here: A Cancer Diary.* Bu farw ar Awst 21, 2010 yn Berlin, yr Almaen yn 49 oed 

## Gweler hefyd 
Neue Walisische Kunst - Grŵp 'Celf Newydd Cymru' - sydd wedi'u dylanwdau gan waith Christoph Schlingensief

## Cyfeiriadau 
{{DEFAULTSORT:Schlingensief, Christoph]]
Categori:Cyfarwyddwyr ffilm o'r Almaen
Categori:Cyfarwyddwyr theatr o'r Almaen
Categori:Cyfarwyddwyr opera o'r Almaen
Categori:Genedigaethau 1960
Categori:Marwolaethau 2010