14 Tachwedd

**14 Tachwedd** yw'r trichant a deunawfed (318fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (319fed mewn blynyddoedd naid). Erys 47 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
* 1922 - Radio BBC yn dechrau darlledu.
* 1940 - Yr Ail Ryfel Byd: Cyrch bomio'r Almaen ar Coventry.
* 1963 - Gwlad yr Iâ: Surtsey, yn cael ei chreu gan echdoriad folcanig.
* 1969 - Apollo 12, yr ail griw yn cychwyn i'r Lleuad.
* 1990 - Llinell Oder-Neisse yn cael ei diffinio fel y ffin rhwng yr Almaen a Gwlad Pwyl. 
* 2014 - Nicola Sturgeon yn dod yn arweinydd Plaid Genedlaethol yr Alban.

## Genedigaethau 
[bawd|140px|dde|[Claude Monet]]
[bawd|140px|dde|[Jawaharlal Nehru]]
[bawd|140px|dde|[Astrid Lindgren]]
[bawd|140px|dde|[Charles III, brenin y Deyrnas Unedig]]
* 1650 - Wiliam III & II, brenin Lloegr a'r Alban (m. 1702)
* 1719 - Leopold Mozart, cyfansoddwr (m. 1787)
* 1776 - Henri Dutrochet, meddyg, botanegydd a biolegydd (m. 1847)
* 1801 - David Rees, awdur (m. 1869)
* 1805 - Fanny Mendelssohn, cyfansoddwr a phianydd (m. 1847)
* 1840 - Claude Monet, arlunydd (m. 1926)
* 1878 - Julie Manet, arlunydd (m. 1966)
* 1889 - Jawaharlal Nehru, Prif Weinidog India (m. 1964)
* 1891 - Syr Frederick Banting, meddyg a ffarmacolegydd (m. 1941)
* 1896 - Mamie Eisenhower, Prif Foneddiges yr Unol Daleithiau (m. 1979)
* 1900 - Aaron Copland, cyfansoddwr (m. 1990)
* 1907 - Astrid Lindgren, awdures (m. 2002)
* 1908 - Joseph McCarthy, gwleidydd (m. 1957)
* 1917 - Park Chung-Hee, Arlywydd De Corea (m. 1979)
* 1921 - Eva Nagy, arlunydd (m. 2003)
* 1922 
**Leili Muuga, arlunydd (m. 2016)
**Boutros Boutros-Ghali, Ysgrifennydd Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig (m. 2016)
**Veronica Lake, actores (m. 1973)
* 1930 - Fonesig Elisabeth Frink, arlunydd (m. 1993)
* 1935 - Hussein, brenin Iorddonen (m. 1999)
* 1942 - Manon Cleary, arlunydd (m. 2011)
* 1947 - P. J. O'Rourke, dychanwr, newyddiadurwr a llenor gwleidyddol (m. 2022)
* 1948
**Kristina Lugn, awdures (m. 2020) 
**Siarl III, brenin y Deyrnas Unedig a Realmau'r Gymanwlad
* 1952 - Bill Farmer, actor a digrifwr
* 1953 - Dominique de Villepin, gwleidydd
* 1954
**Bernard Hinault, seiclwr 
**Condoleezza Rice, gwleidydd, 66ain Ysgrifennydd Gwladol yr Unol Daleithiau
* 1956 - Peter R. de Vries, newyddiadurwr (m. 2021)
* 1959 - Paul McGann, actor
* 1964 - Patrick Warburton, actor
* 1972 - Josh Duhamel, actor
* 1973 - Dana Snyder, actor ilais, digrifwr a chynhyrchydd theledu
* 1975 - Luiz Bombonato Goulart, pêl-droediwr
* 1984
**Olga Grjasnowa, awdures
**Vincenzo Nibali, seiclwr
**Marija Serifovic, cantores

## Marwolaethau 
[bawd|130px|dde|[Gottfried Wilhelm von Leibniz]]
[bawd|130px|dde|[Georg Hegel]]
* 1687 - Nell Gwyn, 37
* 1716 - Gottfried Wilhelm von Leibniz, 70, athronydd a mathemategydd
* 1831 - Georg Hegel, 61, athronydd
* 1946 - Manuel de Falla, 69, cyfansoddwr
* 1950 - Mieze Mardner-Klaas, 66, arlunydd
* 1958 - Berthe Savigny, 76, arlunydd
* 1960
**Anne Bonnet, 52, arlunydd
**Augusta von Zitzewitz, 79, arlunydd
* 1996 - Nell Blaine, 74, arlunydd
* 2004 - Margaret Hassan, 59, gweithiwr cymorth *(dyddiad tebygol)*
* 2014 - Heidy Stangenberg-Merck, 92, arlunydd
* 2015 - Warren Mitchell, 89, actor
* 2018 
**Eva Gata, 60, mathemategydd
**Alice Psacaropulo, 97, arlunydd
* 2019 - Zwelonke Sigcawu, 51, brenin y pobl Xhosa
* 2020 - Des O'Connor, 88, cyflwynydd teledu, comediwr a chanwr
* 2021 - Etel Adnan, 95, arlunydd

## Gwyliau a chadwraethau 
*Dydd Gŵyl Dyfrig
*Diwrnod Diabetes y Byd
*Diwrnod y Plant (India)
*Diwrnod y Fenyw Colombia
*Penblwydd o Siarl III, brenin y Deyrnas Unedig
*Sul y Cofio (y Deyrnas Unedig), pan fydd disgyn ar ddydd Sul

1114
Tachwedd, 14