13 Ionawr

**13 Ionawr** yw'r 13eg dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori. Erys 352 diwrnod arall tan ddiwedd y flwyddyn (353 mewn blwyddyn naid).

## Digwyddiadau 
* 1830 - Feneswela yn gwahanu oddi wrth Colombia Fwyaf.
* 1842 - William Brydon Jalalabad, yr unig un o'r fyddin Eingl-Indiaidd o 16,500 o ddynion i oroesi, yn cyrraedd man saff yn ystod cyrch cyntaf Prydain ar Affganistan.
* 1898 - Emile Zola yn cyhoeddi ei erthygl ''J'Accuse* yn datgelu dichell byddin Ffrainc yn erlyn Alfred Dreyfus yn ddiachos.
* 1919 – Y Faner Goch yn cael ei chodi yn ystod gwrthryfel (miwtini) ar HMS *Kilbride'' yn Aberdaugleddau.
* 2001 - Daeargryn El Salfador.
* 2012 - Suddo'r Costa Concordia oddi ar Giglio, Twscani, yr Eidal.

## Genedigaethau 
[bawd|130px|dde|[Hedd Wyn]]
[bawd|130px|dde|[Bill Bailey]]
* 1848 - Lilla Cabot Perry, arlunydd (m. 1933)
* 1864 - Hanna Hirsch-Pauli, arlunydd (m. 1940)
* 1866 - Frank Hill, chwaraewr rygbi'r undeb (m. 1927)
* 1879 - Ida IJzerman, arlunydd (m. 1942)
* 1884 - Sophie Tucker, cantores (m. 1966)
* 1887 - Hedd Wyn, bardd (m. 1917)
* 1907 - Sabine Zlatin, arlunydd (m. 1996)
* 1919 - Robert Stack, actor (m. 2003)
* 1924 - Paul Feyerabend, athronydd (m. 1994)
* 1926 - Michael Bond, awdur (m. 2017)
* 1933 - Janet Kear, gwyddonydd (m. 2004)
* 1938 - Cabu, arlunydd (m. 2015)
* 1944 - Lene Adler Petersen, arlunydd
* 1947 - Carles Rexach, pêl-droediwr
* 1959 - Gilmar Rinaldi, pêl-droediwr
* 1961 - Julia Louis-Dreyfus, actores a chomediwraig
* 1965 - Bill Bailey, digrifwr, actor a cherddor
* 1966 - Patrick Dempsey, actor
* 1969 - Stephen Hendry, chwaraewr snwcer
* 1970 - Shonda Rhimes, awdures
* 1975 - Daniel Kehlmann, awdur
* 1976 - Magno Alves, pêl-droediwr
* 1977 - Orlando Bloom, actor
* 1978 - Paulo César Tinga, pêl-droediwr
* 1980 - Akira Kaji, pêl-droediwr
* 1992 - Adam Matthews, pêl-droediwr
* 1993 - Max Whitlock, jimnast artistig
* 1994 - Tom Lawrence, pêl-droediwr

## Marwolaethau 
[bawd|130px|dde|[Maria Sibylla Merian]]
[bawd|130px|dde|[James Joyce]]
[bawd|130px|dde|[Patrick McGoohan]]
* 86 CC - Gaius Marius, cadfridog a gwleidydd Rhufeinig, 71
* 888 - Siarl Dew, Ymerawdwr Glân Rhufeinig, 48
* 858 - Brenin Ethelwulf
* 1599 - Edmund Spenser, bardd
* 1691 - George Fox, sylfaenydd Crynwriaeth a Cymdeithas Grefyddol Cyfeillion, 67
* 1717 - Maria Sibylla Merian, arlunydd, 69
* 1864 - Stephen Foster, cyfansoddwr, 37
* 1909 - Eva Bonnier, arlunydd, 61
* 1916 - Victoriano Huerta, Arlywydd Mecsico, 61
* 1929 - Wyatt Earp, swyddog cyfraith, 80
* 1936
**Emily Shanks, arlunydd, 78
**Bertha Zillessen, arlunydd, 63
* 1941 - James Joyce, nofelydd a bardd, 58
* 1943 - Sophie Taeuber-Arp, arlunydd, 54
* 1944 - Holcha Krake, arlunydd, 58
* 1968 - William Crwys Williams ("Crwys"), bardd, 93
* 1971 - Maria Assunta Arbesser von Rastburg, arlunydd, 86
* 1978 - Hubert H. Humphrey, Is-Arlywydd Unol Daleithiau America, 66
* 1993 - Edivaldo Martins Fonseca, peldroediwr, 30
* 2002 - Ted Demme, cyfarwyddwr ffilm, 38
* 2003 - Elisabeth Steineke, arlunydd, 93
* 2004 - Harold Shipman, llofrudd, 57
* 2009 
**Dai Llewellyn, cymdeithaswr, 62
**Patrick McGoohan, actor, 80
* 2015 - Jane Wilson, arlunydd, 90
* 2017 - Antony Armstrong-Jones, ffotograffydd, 86
* 2021
**Siegfried Fischbacher, perfformiwr, 81
**Mirain Llwyd Owen, actores, awdures ac ymgyrchydd, 47
* 2024 - Stephen Laybutt, peldroediwr, 46

## Gwyliau a chadwraethau 
*Dydd Gŵyl Cyndeyrn a Sant Eilian
*Sant Cnut (Norwy, Sweden, y Ffindir)
*Diwrnod cyfansoddiad (Mongolia)
*Diwrnod Democratiaid (Cabo Verde)

0113
Ionawr, 13