2015

20g - **21g** - 22g
1960au 1970au 1980au 1990au 2000au - **2010au** - 2020au 2030au 2040au 2050au 2060au
2010 2011 2012 2013 2014 - **2015** - 2016 2017 2018 2019 2020

----

Dynodwyd 2015 gan y Cenhedloedd Unedig fel: Blwyddyn Ryngwladol Goleuni ac fel Blwyddyn Ryngwladol y Pridd.

## Digwyddiadau 
### Ionawr
*1 Ionawr - Undeb Economaidd Ewroasia yn cael ei sefydlu: undeb rhwng  Rwsia, Belarws, Armenia, Casachstan a Cirgistan
*3–7  Ionawr - Sawl cyflafan yn Baga, Nigeria a’r pentrefi cyfagos gan Boko Haram lle lladdwyd mwy na 2,000 o bobl.
*7 Ionawr - Ymosodiad terfysgol ar swyddfa *Charlie Hebdo* ym Mharis, Ffrainc; 12 o bobol yn marw.
*23 Ionawr - Salman bin Abdulaziz Al Saud yn dod yn frenin ar Sawdi Arabia.

### Chwefror
* 12 Chwefror - Cyngor Diogelwch y Cenhedloedd Unedig yn mabwysiadu Cynnig 2199 i leihau terfysgaeth.
* 14 Chwefror  – 29 Mawrth  – Cwpan Criced y Byd 2015 yn cael ei gynnal yn Awstralia a Seland Newydd gydag Awstralia'n trechu Seland Newydd yn y rownd derfynol.

### Mawrth
* 20 Mawrth - Diffyg ar yr haul i'w weld o Gymru.
* 24 Mawrth - Damwain cludiant awyr Germanwings (Airbus A320-211) yn yr Alpau; 150 o bobol yn marw.

### Ebrill
* 2 Ebrill - 148 o bobl yn cael eu lladd, y mwyafrif yn fyfyrwyr, drwy saethu torfol yng Ngholeg Prifysgol Garissa yn Cenia, gan y sefydliad terfysgol milwriaethus al-Shabaab.
* 4 Ebrill - Roedd diffyg llwyr ar y lleuad i'w weld yn Asia, Awstralia, y Môr Tawel ac America.
* 25 Ebrill - Daeargryn Nepal 2015 yn lladd 9,016 o bobl.
* 29 Ebrill - Sefydliad Iechyd y Byd (WHO) yn datgan bod rwbela wedi'i ddileu o'r Americas.

### Mai
*7 Mai - Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig yn arwain at y llywodraeth fwyafrifol Geidwadol gyntaf ers 18 mlynedd.
*8 Mai - Dros hanner cant o garcharorion yn nhref Al Khalis yn Irac yn dianc.
*23 Mai - Sweden yn ennill y Cystadleuaeth Cân Eurovision 2015.

### Mehefin
*2 Mehefin Sepp Blatter, Llywydd FIFA yn ymddiswyddo oherwydd cyhuddiadau o anonestrwyddm a llwgrwobrwyo.
*25-26 Mehefin  - ISIL yn hawlio cyfrifoldeb am dri ymosodiad o gwmpas y byd yn ystod Ramadan.
*30 Mehefin - Ciwba yw'r wlad gyntaf yn y byd i ddileu trosglwyddiad mam-i-blentyn o HIV a siffilis.

### Gorffennaf
*1 Gorffennaf - Argyfwng dyled llywodraeth Gwlad Groeg: yr economi ddatblygedig gyntaf i fethu taliad i'r Gronfa Ariannol Ryngwladol yn hanes 71 mlynedd yr IMF.
*14 Gorffennaf - Iran yn cynnig lleihau ei rhaglen niwclear pe codir sancsiynau yn ei herbyn

### Awst
*1-8 Awst - Eisteddfod Genedlaethol Cymru Maldwyn a'r Gororau 2015
:Y Fedal Ryddiaith - Tony Bianchi
:Enillydd y Goron - Manon Rhys
:Enillydd y Gadair - Hywel Griffiths
:Y Fedal Ddrama	- Wyn Mason
*Geraint Lloyd Owen (Geraint Llifon) yn cychwyn fel Archdderwydd

### Medi
*10 Medi - Paleoanthropolegwyr yn cyhoeddi eu bod wedi canfod rhywogaeth newydd o homo sapiens yn Ne Affrica, sef yr Homo naledi.

### Hydref
*3 Medi - Awyrennau UDA yn bomio un o ysbytai *Médecins Sans Frontières* yn Affganistan gan ladd tuag ugain o bobl.

### Tachwedd
*7 Tachwedd - Arlywyddion Tsieina, Xi Jinping a Tai Wan, Ma Ying-jeou, yn cyfarfod am y tro cyntaf yn hanes y ddwy wlad

### Rhagfyr
* 12 Rhagfyr - Cynhadledd y Cenhedloedd Unedig ar Newid Hinsawdd 2015 yn gytun yn eu strategaeth i leihau nwyon "tŷ gwydr" er mwyn atal newid hinsawdd a chynhesu byd eang.

## Genedigaethau 
*2 Mai - Tywysoges Charlotte o Gaergrawnt

## Marwolaethau 
*7 Ionawr &ndash; Cabu, 76, dylunydd
*8 Ionawr - Richard Meade, 76, arbenigwr marchogaeth
*25 Ionawr - Demis Roussos, 68, canwr
*29 Ionawr - Colleen McCullough, 77, nofelydd
*16 Chwefror - John Davies, 76, hanesydd
*11 Mawrth - Harri Pritchard Jones, 81, awdur
* 12 Mawrth - Terry Pratchett, nofelydd, 66
*23 Mawrth - Lee Kuan Yew, 91, gwleidydd
*24 Mawrth - R. Geraint Gruffydd, 86, ysgolhaig
* 13 Ebrill - Günter Grass, awdur, 87
* 2 Mai - Ruth Rendell, nofelydd, 85
*12 Mai - Mervyn Burtch, 85, cyfansoddwr
*23 Mai - John Forbes Nash, Jr., 86, mathemategydd
*1 Mehefin
**Germaine Brus, arlunydd, 100
**Val Doonican, canwr, 88
*10 Gorffennaf
**Omar Sharif, actor, 83
**Roger Rees, actor, 71
*30 Awst
**Wes Craven, cyfarwyddwr ffilm, 74
**Oliver Sacks, meddyg ac awdur, 82
* 1 Hydref - Illtyd Harrington, gwleidydd, 84
* 9 Hydref - Geoffrey Howe, 88, gwleidydd
* 20 Hydref - Michael Meacher, gwleidydd, 75
* 24 Hydref - Maureen O'Hara, actores, 95
* 3 Tachwedd - Judy Cassab, arlunydd, 95
* 22 Tachwedd
**Kim Young-sam, Arlywydd De Corea, 87
**Adele Morales, arlunydd, 90
* 30 Tachwedd - Fatema Mernissi, cymdeithasegydd, 75

## Y celfyddydau
### Llyfrau
*Joanna Davies - *Un Man*

### Teledu
**Y Streic a Fi*

### Cerddoriaeth
#### Albymau
*Sen Segur - *Ffilms*

## Eisteddfod Genedlaethol (Maldwyn)
* **Cadair:** Hywel Griffiths
* **Coron:** Manon Rhys
* **Medal Ryddiaeth:** Tony Bianchi, *Dwy Farwolaeth Endaf Rowlands* 
* **Gwobr Goffa Daniel Owen:** Mari Lisa, *Veritas*

## Gwobrau Nobel 
* **Ffiseg:** Takaaki Kajita ac Arthur B. McDonald
* **Cemeg:** Paul L. Modrich, Aziz Sancar a Tomas Lindahl
* **Meddygaeth:** William C. Campbell, Satoshi Ōmura a Tu Youyou
* **Llenyddiaeth:** Svetlana Alexievich
* **Economeg:** Angus Deaton
* **Heddwch:** Quartet du dialogue national Tiwnisia

## Cyfeiriadau