open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Whitton - An Iron Age and Roman Farmstead in South Glamorgan

Cyfrol ac astudiaeth o fferm o'r cyfnod Rhufeinig a'r Oes Haearn yn Ne Morgannwg yn yr iaith Saesneg gan Michael G. Jarret a Stuart Wrathmell yw ***Whitton - An Iron Age and Roman Farmstead in South Glamorgan*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1982. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.
Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1982
Merthyr Tudfil in 1851

Cyfrol ac astudiaeth pensaeriol yn y Saesneg gan Harold Carter a Sandra Wheatley yw ***Merthyr Tudfil in 1851: A Study of the Spatial Structure of a Welsh Industrial Town*** a gyhoeddwyd yng Nghymru gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1982. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Y seithfed llyfr yn y gyfres *Social Science Monographs*: astudiaeth o saernïaeth tref ddiwydiannol yng Nghymru.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Astudiaethau academaidd Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1982
The North Wales Quarrymen 1874-1922

Llyfr am hanes chwarelwyr Sir Gaernarfon gan R. Merfyn Jones yw ***The North Wales Quarrymen 1874-1922*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1983. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Hanes manwl ymdrechion chwarelwyr Gogledd Cymru i ffurfio cymdeithas neu undeb i amddiffyn eu buddiannau ar adeg o wrthdaro a chaledi mawr, wedi ei ysgrifennu gan hanesydd toreithiog sy'n tynnu ar dystiolaeth wreiddiol, sef dyfyniadau gan y chwarelwyr, ac sy'n adlewyrchu amrywiaeth hinsawdd cymdeithasol a diwydiannol yr oes.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Diwydiant llechi Cymru
Categori:Llyfrau am hanes Gwynedd
Categori:Llyfrau am y 19eg ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau am yr 20fed ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1983
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
Ellis Wynne (Writers of Wales)

Astudiaeth o fywyd a gwaith Ellis Wynne yn Saesneg gan Gwyn Thomas yw ***Ellis Wynne*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn y gyfres *Writers of Wales* yn 1984. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print.

Astudiaeth o fywyd a gwaith Ellis Wynne o Lasynys (1671-1734), clerigwr a llenor, ac un a gofir yn bennaf amdano fel awdur *Gweledigaethau y Bardd Cwsc*.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Astudiaethau llenyddol Saesneg
Categori:Ellis Wynne
Categori:Gwyn Thomas
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig yr 17eg ganrif
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig y 18fed ganrif
Categori:Llyfrau Cymreig 1984
Aspects of the Poetry of Dafydd ap Gwilym

Astudiaeth lenyddol yn yr iaith Saesneg o waith Dafydd ap Gwilym gan y Dr Rachel Bromwich yw ***Aspects of the Poetry of Dafydd ap Gwilym***, a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1986. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad
Casgliad o erthyglau gan yr ysgolhaig Dr Rachel Bromwich yn trafod un o feirdd Ewropeaidd mawr yr Oesoedd Canol.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Astudiaethau llenyddol Saesneg
Categori:Dafydd ap Gwilym
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig yr Oesoedd Canol
Categori:Llyfrau Cymreig 1986
Ruling Ambition

Nofel hanesyddol, Saesneg gan Robert Hume yw ***Ruling Ambition: The Story of Perkin Warbeck*** a gyhoeddwyd gan Dr. Robert Hume yn 2000. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print.

Nofel hanesyddol wedi ei gwau o amgylch helyntion gwir ac anhygoel Perkin Warbeck, marchnatwr defnyddiau o Fflandrys ac ymhonnwr am goron Harri VII.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 2000
History on the Ground

Llyfr am hanes ac archaeoleg Gororau Cymru gan A. J. Bird yw ***History on the Ground*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1977. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print.
Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau am archaeoleg Cymru
Categori:Llyfrau am archaeoleg Lloegr
Categori:Llyfrau am hanes Cymru
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
Categori:Llyfrau 1977
Categori:Llwybrau Byw
The Rebecca Riots (llyfr)

Llyfr hanes Helyntion Beca yn yr iaith Saesneg gan David Williams yw ***The Rebecca Riots: A Study in Agrarian Discontent*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1998. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Cyhoeddwyd gyntaf ym 1992.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Helyntion Beca
Categori:Llyfrau Cymreig 1998
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
Welsh Surnames

Cyfrol ac astudiaeth o gyfenwau Cymreig yn y Saesneg gan T. J. Morgan a Prys Morgan yw ***Welsh Surnames*** a gyhoeddwyd yng Nghymru gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1994. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Yr astudiaeth lawn gyntaf o gyfenwau Cymreig sy'n ddosbarthiad yn ogystal ag yn eiriadur. Ceir esboniad o ystyr cyfenwau'r Cymry, gan gynnwys yr 'ab' a'r 'ap' sy'n nodweddiadaol ohonom fel cenedl. Ceir hefyd penodau'n trafod cefndiroedd a chyd-destun nifer o gyfenwau, megis y Deddfau Uno, Brad y Llyfrau Gleision, ysgolion cyfrwng Cymraeg, S4C a Bwrdd yr Iaith Gymraeg.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Astudiaethau academaidd Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1994
Medieval Religious Literature

Cyfrol ac astudiaeth lenyddol yn yr iaith Saesneg gan D. Simon Evans yw ***Medieval Religious Literature*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn y gyfres *Writers of Wales* yn 1986. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print.

Cyfrol ar ystod eang o lenyddiaeth grefyddol o'r Oesoedd Canol, o'r gyfres *Writers of Wales*.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Astudiaethau llenyddol Saesneg
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig yr Oesoedd Canol
Categori:Llyfrau Cymreig 1986
Parliament and Territoriality

Astudiaeth fanwl o'r Pwyllgor Materion Cymreig yn Saesneg gan J. Barry Jones ac R.A. Wilford yw ***Parliament and Territoriality: The Committee on Welsh Affairs, 1979–1983*** a gyhoeddwyd yng Nghymru gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1986. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Astudiaethau academaidd Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1986
Dialect in Use

Astudiaeth o'r math o Saesneg a siaredir yng Nghaerdydd gan Nikolas Coupland yw ***Dialect in Use: Cardiff English*** a gyhoeddwyd yng Nghymru gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1988. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Astudiaethau academaidd Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1988
David Jones - A Commentary on Some Poetic Fragments

Cyfrol ac astudiaeth Saesneg gan Christine Pagnoulle yw ***David Jones: A Commentary on Some Poetic Fragments*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1987. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print.

Astudiaeth fanwl o wyth cerdd gan David Jones a gyhoeddwyd rhwng 1955 ac 1974 gan geisio taflu goleuni ar berthynas y cerddi hyn â gweithiau eraill, boed gerddi, traethodau neu ddarluniau, ynghyd â llyfryddiaeth ddethol a mynegai.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Astudiaethau llenyddol Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1987
John Morris-Jones (Writers of Wales)

Astudiaeth o fywyd a gwaith John Morris-Jones yn Saesneg gan Allan James yw ***John Morris-Jones*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn y gyfres *Writers of Wales* yn 1987. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Astudiaethau llenyddol Saesneg
Categori:John Morris-Jones
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig y 19eg ganrif
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig yr 20fed ganrif
Categori:Llyfrau Cymreig 1987
Eamon De Valera (llyfr)

Bywgraffiad Saesneg o Eamon De Valera gan Owen Dudley Edwards yw ***Eamon De Valera*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1987. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.
Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1987
Atlas of Cistercian Lands in Wales

Atlas o diroedd Urdd y Sistersiaid yng Nghymru gan David H. Williams yw ***Atlas of Cistercian Lands in Wales*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1990 Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Dyma atlas yn cynnwys mapiau, lluniau a thestun sy'n datgelu maint tiriogaethau ac eiddo'r Sistersiaid yng Nghymru yn ystod yr Oesoedd Canol.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Cistercian Lands in Wales
Categori:Daearyddiaeth hanesyddol Cymru
Categori:Llyfrau am Gymru'r Oesoedd Canol
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1990
Categori:Urdd y Sistersiaid yng Nghymru
From Romanticism to Surrealism

Cyfrol ac astudiaeth lenyddol o waith saith o brif feirdd ôl-Rhamantaidd yr iaith Sbaeneg yn yr iaith Saesneg gan Robert G. Havard yw ***From Romanticism to Surrealism: Seven Spanish Poets*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1988. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print.

Gwerthfawrogiad beirniadol a threiddgar o waith saith o brif feirdd ôl-Rhamantaidd yr iaith Sbaeneg yn ystod y 19g a'r 20g, sef Gustavo Adolfo Bécquer, Rosalía de Castro, Antonio Machado, Jorge Guillén, Pedro Salinas, Federico García Lorca a Rafael Alberti, gyda dyfyniadau Sbaeneg a chyfieithiadau Saesneg.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Astudiaethau llenyddol Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1988
Bangor 1883-1983

Hanes Cyngor Bwrdeistref Bangor a chasgliad o ffotograffau mewn cyfrol yn yr iaith Saesneg gan Peter Ellis Jones yw ***Bangor 1883-1983: A Study in Municipal Government*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1986. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Hanes Cyngor Bwrdeistref Bangor dros gyfnod o gan mlynedd. Ffotograffau du-a-gwyn.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Ffotograffiaeth
Categori:Llyfrau Cymreig 1986
Categori:Llyfrau Saesneg
Katherine Philips (Writers of Wales)

Astudiaeth o fywyd a gwaith Katherine Philips ("Orinda") yn Saesneg gan Patrick Thomas yw ***Katherine Philips ("Orinda")*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn y gyfres *Writers of Wales* yn 1988. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Bardd, dramodydd ac awdures oedd Katherine Philipps (neu Philips), neu **Orinda** (née Katherine Fowler, 1 Ionawr, 1631 - 22 Mehefin, 1664). Roedd hi'n boblogaidd iawn yn ei dydd ac yn cael ei hadnabod fel "Y Ddigymar Orinda" ("*The Matchless Orinda*").

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Astudiaethau llenyddol Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1988
The Rural Revolt That Failed

Cyfrol ac astudiaeth Saesneg gan David A. Pretty yw '''''The Rural Revolt that Failed: Farm Workers' Trade Unions in Wales, 1889–1950''''' a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1989. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Astudiaeth hanesyddol o Undebau Llafur gweithwyr amaethyddol yng Nghymru o 1889 hyd 1950.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1989
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
Judge John Bryn Roberts

Bywgraffiad Saesneg o'r cyfreithiwr a gwleidydd John Bryn Roberts gan Jack Eaton yw ***Judge John Bryn Roberts*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1989. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Cofiant i John Bryn Roberts, AS, gwleidydd a barnwr ac un o feibion yr hen Sir Gaernarfon.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau Saesneg
Categori:Llyfrau am y 19eg ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau am yr 20fed ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1989
The Welsh Laws

Golwg ar ddatblygiad cyfraith Hywel yn yr Oesoedd Canol, yn Saesneg, gan Thomas M. Charles-Edwards o Gyfraith Hywel yw ***The Welsh Laws*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn y gyfres *Writers of Wales* yn 1989. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Astudiaethau llenyddol Saesneg
Categori:Cyfraith Hywel
Categori:Llyfrau am Gymru'r Oesoedd Canol
Categori:Llyfrau Cymreig 1989
William Ewart Gladstone (llyfr)

Bywgraffiad Saesneg o W.E. Gladstone gan Agatha Ramm yw ***William Ewart Gladstone*** yn y gyfres *Political Portraits Series* a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1989. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Trafodaeth fanwl ar fywyd a gyrfa W.E. Gladstone, mewn yn ymwneud â gwleidyddion pwysig.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1989
Brenda Chamberlain (Writers of Wales)

Astudiaeth Saesneg gan Kate Holman yw ***Brenda Chamberlain*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn y gyfres *Writers of Wales* yn 1997. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Dadansoddiad manwl o ryddiaith a barddoniaeth llenor ac arlunydd Cymreig cymhleth, gan dynnu ar atgofion ffrindiau.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Astudiaethau llenyddol Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1997
Saunders Lewis (Writers of Wales)

Astudiaeth o fywyd a gwaith Saunders Lewis yn Saesneg gan Bruce Griffiths yw ***Saunders Lewis*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn y gyfres *Writers of Wales* yn 1989. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Astudiaethau llenyddol Saesneg
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig yr 20fed ganrif
Categori:Llyfrau Cymreig 1989
Categori:Saunders Lewis
The Fortress Excavations 1972-1974

Adroddiad Saesneg gan W.H. Manning ac I.R. Scott yw ***The Fortress Excavations 1972–1974 and Minor Excavations on the Fortress and Flavian Fort*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1990. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Mae'r gyfrol hon yn rhan o gyfres o adroddiadau manwl a gyhoeddwyd yn sgil y cloddio am olion Rhufeinig wnaed ym Mrynbuga rhwng 1965 a 1976.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1990
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
Dafydd ap Gwilym and the European Context

Astudiaeth yn Saesneg ar waith Dafydd ap Gwilym gan Helen Fulton yw ***Dafydd ap Gwilym and the European Context*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1989. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad
Astudiaeth o ddylanwad y traddodiadau canu mawl a serch Cymraeg a'r canu poblogaidd, ynghyd â'r dylanwadau Ewropeaidd, ar gerddi Dafydd ap Gwilym.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Astudiaethau llenyddol Saesneg
Categori:Dafydd ap Gwilym
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig yr Oesoedd Canol
Categori:Llyfrau Cymreig 1989
Backgrounds to David Jones

Cyfrol ac astudiaeth Saesneg gan Jonathan Miles yw ***Backgrounds to David Jones: A Study in Sources and Drafts*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1990. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print.

Ceir yma astudiaeth fanwl a thrylwyr i'r cefndir athronyddol a hanesyddol a ysgogodd rai o weithiau llenyddol cymhleth David Jones.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Astudiaethau llenyddol Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1990
Wales and the Tudor State

Llyfr ar perthynas Cymru a gwladwriaeth y Tuduriaid gan J. Gwynfor Jones yw ***Wales and the Tudor State:  Government, Religious Change and the Social Order, 1534–1603*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1989. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print.
Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau am hanes Lloegr
Categori:Llyfrau am yr 16eg ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1989
Japanese Manufacturing Investment in Wales

Cyfrol ac astudiaeth Saesneg gan Max Munday yw ***Japanese Manufacturing Investment in Wales*** a gyhoeddwyd yng Nghymru gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1990. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Ceir yn y llyfr hwn yr astudiaeth yn canolbwyntio ar ddatblygiad cwmnïau Siapaneaidd yng Nghymru.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Astudiaethau academaidd Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1990
The Curriculum and Organization of the County Intermediate Schools 1880-1926

Cyfrol ar hanes ysgolion canolradd Cymru gan Wynford Davies yw ***The Curriculum and Organization of the County Intermediate Schools 1880-1926*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1989. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Mae'r gyfrol hon yn cynnig astudiaeth o ddatblygiad a dylanwad ysgolion uwchradd yng Nghymru rhwng 1880 a 1926.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau am addysg yng Nghymru
Categori:Llyfrau am y 19eg ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau am yr 20fed ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1989
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
Owen of Wales: The End of the House of Gwynedd

Cyfrol am Owain Lawgoch gan A.D. Carr yw ***Owen of Wales: The End of the House of Gwynedd*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1990. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Cyfrol sy'n olrhain hanes Owain Lawgoch (1330-1378), etifedd olaf brenhiniaeth Gwynedd a ymladdodd ar ochr Ffrainc yn erbyn Lloegr ac a wnaeth ddau gais seithug i hawlio ei etifeddiaeth.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llinach Aberffraw
Categori:Llyfrau am Gymru'r Oesoedd Canol
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1991
Chester Silver

Cyfrol ar hanes arianwaith dinas Caer gan Maurice H. Ridgway yw ***Chester Silver 1837-1962: With Special Reference to the Chester Duty Books 1784-1840*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Gee yn 1997. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print.

Y drydedd gyfrol gan yr awdur sy'n dod â hanes gofaint arian Caer i ben gyda chau swyddfa brawf y ddinas ym 1962. Ffotograffau du-a -gwyn.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Caer
Categori:Llyfrau am hanes Lloegr
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1997
Lives of the Welsh Saints

Cyfrol o astudiaethau ar fucheddau rhai o seintiau Cymru gan G. H. Doble yw ***Lives of the Welsh Saints*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1971, wedi'i olygu gan D. Simon Evans. Ailargraffiad: 1993. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad
Ysgrifennodd Doble (1880-1945) lawer ar seintiau Cernyw, Cymru a Llydaw, gan ganolbwyntio ar ddadansoddi bucheddau'r seintiau o'r Canol Oesoedd. Cyhoeddoedd astudiaethau ar lawer o saint, ar wahân yn y lle cyntaf. Ail-gyhoeddwyd ei waith ar nifer o saint Cymreig, yn cynnwys Dyfrig, Illtud, Paulinus Aurelianus, Teilo ac Oudoceus, yn y gyfrol hon.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

Botwm Crys yn cadw lle

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau am Gymru'r Oesoedd Canol
Categori:Llyfrau Cymreig 1971
The Welsh Spirit of Gwent

Golwg ar hanes traddodiadau Cymreig Gwent, yn Saesneg gan Mair Elvet Thomas, yw ***The Welsh Spirit of Gwent*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1988. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Astudiaethau llenyddol Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1988
The Eisteddfod

Golwg ar hanes Eisteddfod Genedlaethol Cymru gan Hywel Teifi Edwards yw ***The Eisteddfod*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1990. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Astudiaethau llenyddol Saesneg
Categori:Eisteddfod Genedlaethol Cymru
Categori:Llyfrau am Gymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1990
Which Nation's Schools?

Astudiaeth o ddatblygiad addysg yng Nghymru yn yr 20g gan Gareth Elwyn Jones yw '''''Which Nation's Schools?''''' a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1990. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print.

Mae'r astudiaeth hon yn cynnig golwg newydd ar ddatblygiad addysg yng Nghymru, yn arbennig ers yr Ail Ryfel Byd.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1990
Categori:Llyfrau ffeithiol yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llyfrau ffeithiol Saesneg yr 20fed ganrif
Categori:Llyfrau ffeithiol Saesneg o Gymru am addysg
Categori:Llyfrau hanes Saesneg o Gymru
Categori:Llyfrau am yr 20fed ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau am addysg yng Nghymru
'Organise! Organise! Organise!'

Astudiaeth o dwf yr undebau llafur Cymreig yn y cyfnod 1840-86 gan Ryland Wallace yw ''''''Organise! Organise! Organise!': A Study of Reform Agitations in Wales, 1840-1886''''' a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1991. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Astudiaeth o gyfnod cythryblus yn hanes diweddar Cymru (1840-86) pan welwyd newidiadau cymdeithasol ac economaidd sylweddol ynghyd â datblygiadau gwleidyddol pwysig.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau am y 19eg ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1991
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
Education and Female Emancipation

Cyfrol ac astudiaeth Saesneg am hanes merched yng Nghymru gan W. Gareth Evans yw ***Education and Female Emancipation - The Welsh Experience 1847-1914*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1990. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Mae'r llyfr hwn yn cyfrannu i'r maes o hanes merched yng Nghymru. Dyma'r astudiaeth fawr gyntaf o'r frwydr i sicrhau addysg gyfartal i ferched yng Nghymru yn oes Fictoria a'r oes Edwardaidd.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau am addysg yng Nghymru
Categori:Llyfrau am y 19eg ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau am yr 20fed ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1990
The Angry Summer

Cerdd hir yn yr iaith Saesneg gan Idris Davies yw ***The Angry Summer: A Poem of 1926*** a gyhoeddwyd yn wreiddiol gan Faber and Faber yn 1943. Ailgyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1993 mewn argraffiad a oedd yn cynnwys nodiadau a rhagymadrodd cefndirol o'r gerdd  sy'n portreadu cyflwr cymunedau glofaol yn ystod streic chwe mis 1926. Mae ffotograffau, toriadau papur newydd ac adroddiadau llygaid dystion.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cerddi'r 20fed ganrif o Gymru
Categori:Cerddi Saesneg yr 20fed ganrif
Categori:Cerddi Saesneg o Gymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1993
Categori:Llyfrau barddoniaeth yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llyfrau barddoniaeth Saesneg yr 20fed ganrif
Categori:Llyfrau barddoniaeth Saesneg o Gymru
Atlantis and Egypt with Other Selected Essays

Detholiad o erthyglau ysgolheigaidd, Saesneg gan J. Gwyn Griffiths yw ***Atlantis and Egypt with Other Selected Essays*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1991. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Detholiad o erthyglau ysgolheigaidd gan awdurdod ar astudiaethau Eifftaidd sydd wedi cymhwyso dulliau Llenyddiaeth Gymharol a Chrefydd Gymharol at yr Hen Fyd.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1991
Political Portraits Series: Arthur Henderson

Bywgraffiad Saesneg o'r gwleidydd Arthur Henderson gan Chris Wrigley yw ***Arthur Henderson*** yn y gyfres *Political Portraits Series* a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1990. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print.
Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1990
George Ewart Evans (Writers of Wales)

Cyfrol ac astudiaeth lenyddol yn yr iaith Saesneg gan Gareth Williams yw ***George Ewart Evans*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn y gyfres *Writers of Wales* yn 1991. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Astudiaeth o waith George Ewart Evans, yr hanesydd llafar, bardd a llenor o Abercynon a ddaeth i amlygrwydd fel dehonglydd gwaith, bywyd a chyfoeth iaith gwerin de-ddwyrain Lloegr.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Astudiaethau llenyddol Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1991
The Semantics of the Welsh Verb

Dadansoddiad ieithyddol o brif elfennau'r ferf mewn Cymraeg Modern, yn Saesneg gan James Fife, yw ***The Semantics of the Welsh Verb: A Cognitive Approach*** a gyhoeddwyd yng Nghymru gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1990. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Gramadegau Cymraeg
Categori:Llenyddiaeth Saesneg Cymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1990
The Welsh and their Religion (cyfrol)

Casgliad o chwech o draethodau hanesyddol mewn cyfrol yn yr iaith Saesneg gan Glanmor Williams yw ***The Welsh and their Religion: Historical Essays*** a gyhoeddwyd yng Nghymru gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1991. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Casgliad o chwech o draethodau hanesyddol sy'n bwrw golwg ar amryfal agweddau ar brofiadau crefyddol y Cymry drwy'r canrifoedd. Ffotograffau du-a-gwyn.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Hanes Crefydd yn Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1991
Corneille's Tragedies

Astudiaeth o ddramâu Pierre Corneille gan R. C. Knight yw '''''Corneille's Tragedies: The Role of the Unexpected''''' a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1991. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print.

Astudiaeth o ugain drama arwrol a thrasiedïol y dramodydd Ffrengig o'r 17g sy'n cynnig rhai dehongliadau newydd o waith Corneille.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Astudiaethau llenyddol Saesneg
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Ffrainc
Categori:Llyfrau Cymreig 1991
Categori:Pierre Corneille
The Irish Literary Tradition

Astudiaeth lenyddol yn yr iaith Saesneg gan J.E. Caerwyn Williams a Patrick K. Ford yw ***The Irish Literary Tradition*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1992. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Cyfrol ysgolheigaidd sy'n olrhain hanes llenyddiaeth yn y Wyddeleg o'r 5g hyd yr ugeinfed. Cyhoeddwyd gyntaf ym 1992.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Astudiaethau llenyddol Saesneg
Categori:Llyfrau am Iwerddon
Categori:Llyfrau Cymreig 1992
The Welsh in Patagonia

Dadansoddiad cymdeithasegol o'r Wladfa Gymreig ym Mhatagonia gan Glyn Williams yw ***The Welsh in Patagonia*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1991. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Dadansoddiad cymdeithasegol o'r Wladfa Gymreig o'r 1860au hyd 1975 sy'n datblygu o fod yn gofnod o ddigwyddiadau yn hanes ddigwyddiad yn hanes Cymru i fod yn astudiaeth o adran o gymdeithas yr Ariannin.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau am yr Ariannin
Categori:Llyfrau Cymreig 1991
Categori:Llyfrau hanes Saesneg
Categori:Y Wladfa
The Story of the Harp in Wales

Cyfrol am ddatblygiad y delyn, yn Saesneg gan Osian Ellis, yw ***The Story of the Harp in Wales*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1991. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Mae'r awdur yn cofnodi datblygiad y delyn ac yn sôn am rai o delynorion blaenllaw Cymru drwy'r canrifoedd. Bwrir golwg hefyd ar darddiad a datblygiad y traddodiad cerdd dant.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1991
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
Categori:Telynau
The Welsh Gypsies

Casgliad o arferion, iaith a diwylliant teulu Abraham Wood, yn Saesneg gan A.O.H. Jarman ac Eldra Jarman, yw ***The Welsh Gypsies: Children of Abram Wood*** a gyhoeddwyd gan Wasg Prifysgol Cymru yn 1991. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Fersiwn Saesneg estynedig o *Y Sipsiwn Cymreig* yn adrodd hanes ac yn trafod arferion, iaith a diwylliant teulu sipsiwn enwocaf Cymru. Ffotograffau du-a- gwyn.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1991
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
Craft of the Blacksmith

Cyfrol ar y gofaint gwledig yn Saesneg gan John Williams-Davies yw ***Craft of the Blacksmith*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1991. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print.

Golwg ar dechnegau a sgiliau crefft gofaint gwledig. Mae'r gyfrol hefyd yn arweinlyfr i Efail Llawr-y-glyn o Sir Drefaldwyn, sydd bellach yn rhan o'r Amgueddfa Werin yn Sain Ffagan.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1991
Victorian School-Days in Wales

Casgliad o ffotograffau mewn cyfrol yn yr iaith Saesneg gan Gerallt D. Nash yw ***Victorian School-Days in Wales*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1997. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print.

Mae'r awdur yn bwrw golwg ar ddatblygiad addysg gynradd yng Nghymru dros bedair canrif ac yn edrych yn fanwl ar addysg yn ystod y 19g. Ffotograffau du-a-gwyn. Cyhoeddwyd gyntaf ym 1991.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1997
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
The Mabinogi

Astudiaeth lenyddol yn Saesneg ar Y Mabinogi gan Pronsias Mac Cana yw ***The Mabinogi***, a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru  yn y gyfres *Writers of Wales* yn 1992. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Astudiaethau llenyddol Saesneg
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig yr Oesoedd Canol
Categori:Llyfrau Cymreig 1992
Parliamentary Enclosures in Wales

Llyfr am hanes cau'r tiroedd comin gan John Chapman yw ***A Guide to Parliamentary Enclosures in Wales*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1992. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print.

Rhestr gyflawn a manwl o'r holl diroedd amgaeedig seneddol yng Nghymru ynghyd â rhagymadrodd sy'n egluro cefndir y mudiad a'r ddeddfwriaeth cau tiroedd a'u heffaith ar Gymru.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau am y 18fed ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau am y 19eg ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1992
Welsh Steam

Casgliad o 95 o ffotograffau mewn cyfrol yn yr iaith Saesneg gan Gwyn Briwnant-Jones yw ***Welsh Steam*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1991. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Detholiad o 95 o ffotograffau o gasgliad Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn bwrw golwg ar amryfal reilffyrdd stêm Cymru yn y 19g a'r 20g.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1991
Kate Roberts (Writers of Wales)

Cyfrol ac astudiaeth lenyddol o waith Kate Roberts, yn Saesneg gan Derec Llwyd Morgan, yw ***Kate Roberts*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1974. Cafwyd argraffiad newydd yn 1991. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Astudiaeth o fywyd a gwaith Kate Roberts a gyhoeddwyd gyntaf ym 1974.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Astudiaethau llenyddol Saesneg
Categori:Kate Roberts
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig yr 20fed ganrif
Categori:Llyfrau Cymreig 1974
Davies the Ocean

Bywgraffiad Saesneg o'r diwydiannwr David Davies gan Herbert Williams yw ***Davies the Ocean: Railway King and Coal Tycoon*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1991. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.
Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1991
The Inshore Fishermen of Wales

Arolwg o hanes pysgota'r môr a'r aberoedd yn Saesneg gan J. Geraint Jenkins yw ***The Inshore Fishermen of Wales*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1991. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print.

Arolwg o hanes pysgota'r môr a'r aberoedd yng Nghymru sy'n bwrw golwg ar yr amryfal ddulliau o bysgota ac ar y gwahanol fathau o bysgod sydd ar gael ger glannau Cymru.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1991
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
Revolution in America

Cyfrol ac astudiaeth Saesneg gan Peter D.G. Thomas yw ***Revolution in America: Britain & the Colonies, 1763-1776*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1992. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print.

Astudiaeth o darddiad y Chwyldro Americanaidd sy'n bwrw golwg gytbwys ar achosion a datblygiad yr anghydfod, gan gynnwys detholiad o ffynonellau gwreiddiol a llyfryddiaeth.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1992
An Introduction to Welsh Literature

Cyfrol am ddatblygiad llenyddiaeth Gymraeg, yn Saesneg gan Gwyn Williams, yw ***An Introduction to Welsh Literature*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn y gyfres *Writers of Wales* yn 1992. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print.

Ceir amlinelliad byr o ddatblygiad llenyddiaeth yn yr iaith Gymraeg o farddoniaeth Aneirin a Thaliesin yn y 6g i ryddiaith a dramâu Islwyn Ffowc Ellis a Saunders Lewis yn yr 20g, yn cynnwys crynodeb o themâu, traddodiadau a thechnegau, a'u hesblygiad drwy'r oesau.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Astudiaethau llenyddol Saesneg
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig
Categori:Llyfrau Cymreig 1992
Rhydwen Williams (Writers of Wales)

Astudiaeth o fywyd a gwaith y prifardd a'r nofelydd Rhydwen Williams o Gwm Rhondda wedi'i olygu gan Donald Evans yw ***Rhydwen Williams*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn y gyfres *Writers of Wales* yn 1991. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Astudiaethau llenyddol Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1991
A Wandering Scholar

Hunangofiant Robert Roberts ('Y Sgolor Mawr') yn Saesneg gan Robert Roberts yw ***A Wandering Scholar: The Life and Opinions of Robert Roberts*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1991. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Hunangofiant Robert Roberts (1834-85) yn cofnodi ei ymdrechion i godi o dlodi i enwogrwydd ac yn darlunio cymdeithas a chrefydd Cymru yng nghanol y 19g.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Atgofion a hunangofiannau Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1991
T.J.

Astudiaeth o fywyd a gwaith Thomas Jones (1870-1955) yn Saesneg gan E.L. Ellis yw ***T.J.: A Life of Dr Thomas Jones, CH*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1992. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print.

Astudiaeth lawn o fywyd a gwaith Thomas Jones, bachgen o gefndir cyffredin a ddaeth yn ysgrifennydd y cabinet i bedwar prif weinidog.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1992
Protestant Dissenters in Wales 1639-1689

Cyfrol ar hanes yr Anghydffurfwyr cynnar Cymreig gan Geraint H. Jenkins yw ***Protestant Dissenters in Wales 1639-1689*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1992. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Astudiaeth o anghydffurfwyr arloesol yn yr 17g ac o'r barnau gwrthgyferbyniol ynglŷn â'u cyfraniad, ynghyd â detholiad o ffynonellau gwreiddiol a llyfryddiaeth.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Hanes crefydd yng Nghymru
Categori:Llyfrau am yr 17eg ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1992
Crime in Nineteenth-Century Wales

Cyfrol am drosedd yng Nghymru'r 19eg ganrif gan David J. V. Jones yw ***Crime in Nineteenth-Century Wales*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1992. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Astudiaeth o lefelau troseddau yn ystod y 19g - y gyntaf o'i bath sy'n rhoi sylw i Gymru'n unig ac sy'n seiliedig ar ymchwil drylwyr i ffynonellau ystadegol ac adroddiadau.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau am y 19eg ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1992
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
Categori:Trosedd yng Nghymru
The Road to 1789 - From Reform to Revolution in France

Cyfrol ar y Chwyldro Ffrengig gan Nora Temple yw ***The Road to 1789: From Reform to Revolution in France*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 2003. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print. Cyhoeddwyd gyntaf yn 1992.

Astudiaeth o'r amryfal achosion a roddodd fod i'r Chwyldro Ffrengig ynghyd ag asesiad o farn amryfal ysgolheigion ar y pwnc ynghyd â detholiad o ffynonellau gwreiddiol a llyfryddiaeth.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Y Chwyldro Ffrengig
Categori:Llyfrau am hanes Ffrainc
Categori:Llyfrau Cymreig 2003
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
The Holy Wells of Wales

Llyfr am ffynhonnau sanctaidd Cymru gan Francis Jones yw ***The Holy Wells of Wales*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1954. 

Cafwyd argraffiad clawr meddal yn 1992 ac wedyn yn 2003. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.
Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Ffynhonnau Cymru
Categori:Hanes crefydd yng Nghymru
Categori:Llyfrau am Gymru'r Oesoedd Canol
Categori:Llyfrau am hanes Cymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1954
Categori:Llyfrau hanes Saesneg
Internal Difference

Cyfrol ac astudiaeth lenyddol yn yr iaith Saesneg gan M. Wynn Thomas yw ***Internal Differenc: Literature in 20th-Century Walese*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1992. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Casgliad o draethodau sy'n bwrw golwg ar yr amryfal ddelweddau o Gymru sy'n ymddangos yn llenyddiaeth yr 20g ac yn ystyried y rhesymau diwylliannol a roddodd fod i'r portreadau amrywiol hyn.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Astudiaethau llenyddol Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1992
The Customs and Traditions of Wales

Cyfrol am arferion a thraddodiadau Cymru wledig, yn Saesneg gan Trefor M. Owen, yw ***The Customs and Traditions of Wales*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1991. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print.

Arweinlyfr cryno a diddorol i arferion a thraddodiadau Cymru wledig yn bennaf yn ystod y 19g gan gyn-guradur Amgueddfa Werin Cymru Sain Ffagan, ynghyd ag adroddiadau byw gan lygad-dystion. 22 o ddarluniau du-a-gwyn. Cyhoeddwyd gyntaf yn 1991.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1991
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
Music for Wales

Cyfrol ac astudiaeth Saesneg gan David Ian Allsobrook yw ***Music for Wales: Walford Davies and the National Council of Music, 1918-1941*** a gyhoeddwyd yng Nghymru gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1992. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Astudiaeth o ymdrech Syr Walford Davies, drwy gyfrwng Cyngor Cerdd Cenedlaethol Cymru, i ysgogi holl fywyd cerddorol Cymru yn y cyfnod 1918-1941.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cerddoriaeth Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1992
The Labyrinth of Flames

Astudiaeth o effaith y diwydiant haearn ar blwyf Merthyr Tudful gan Chris Evans yw ***The Labyrinth of Flames: Work and Social Conflict in Early Industrial Merthyr Tydfil*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1993. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print.

Astudiaeth o effaith y diwydiant haearn ar blwyf Merthyr Tudful rhwng y 1760au ac 1815 pan ddaeth Merthyr yn ganolfan gynhyrchu haearn fwyaf y byd.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau am Ferthyr Tudful
Categori:Llyfrau am y 18fed ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau am y 19eg ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1993
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
And Shall These Mute Stones Speak?

Cyfrol ar feini arysgrifenedig cynnar Cymru a De-orllewin Lloegr gan Charles Thomas yw ***And Shall These Mute Stones Speak?*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1994. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print.

Astudiaeth o arysgrifau ar gerrig coffa yn ne Cymru a de-orllewin Lloegr, sy'n ailysgrifennu hanes y ddwy ardal yn ystod eu cyfnodau mwyaf anhysbys. Ffotograffau, darluniau a mapiau du-a-gwyn.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau am archaeoleg Cymru
Categori:Llyfrau am archaeoleg Lloegr
Categori:Llyfrau am Gymru'r Oesoedd Canol
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1994
A. G. Prys-Jones (Writers of Wales)

Cyfrol ac astudiaeth lenyddol yn yr iaith Saesneg gan Don Dale-Jones yw ***A.G. Prys-Jones*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru fel rhan o'r gyfres *Writers of Wales* yn 1992. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Astudiaeth o fywyd a gwaith y bardd Eingl-Gymreig cyntaf a oedd hefyd yn feirniad ac yn addysgwr a oedd yn ffigur pwysig yn natblygiad ymwybyddiaeth Gymreig yn yr 20g. Roedd Prys-Jones yn feddyg yn Nyffryn Clwyd.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Astudiaethau llenyddol Saesneg
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig yr 20fed ganrif
Categori:Llyfrau Cymreig 1992
Four Centuries of Farming at Cilewent

Casgliad o ffotograffau mewn cyfrol yn yr iaith Saesneg gan Eurwyn Wiliam yw ***Welsh Long-Houses - Four Centuries of Farming at Cilewent*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1997. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Arolwg o dai hirion Cymru, gan gynnwys casgliad o ffotograffau nas cyhoeddwyd o'r blaen o dai hirion yn Nyfed a dynnwyd yn negawd olaf y 19g. Cyhoeddwyd gyntaf ym 1992.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1997
Mid-Victorian Wales

Casgliad o bum traethawd  am hanes Cymru yn y 19g gan Ieuan Gwynedd Jones yw ***Mid-Victorian Wales*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1993. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Casgliad o bum traethawd yn trafod sylwadau pobl o'r tu allan ar fywyd Cymru ac ymateb y Cymry i'r sylwadau hynny ynghanol y 19g.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau am y 19eg ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1993
Selected Works of David Jones

Detholiad o waith David Jones yw ***Selected Works of David Jones*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1993. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Detholiadau o *In Parenthesis*, *The Anathemata* a *The Sleeping Lord*.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Astudiaethau llenyddol Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1993
Press, Politics and Society

Cyfrol ac astudiaeth Saesneg gan Aled G. Jones yw ***Press, Politics and Society: A History of Journalism in Wales*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1993. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print.

Yr astudiaeth fanwl gyntaf o holl agweddau'r diwydiant newyddiadura yng Nghymru sy'n rhychwantu dwy ganrif a chynnyrch y wasg yn y ddwy iaith.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1993
The Roman Pottery

Cyfrol ac astudiaeth am gloddfa archaeolegol ym Mrynbuga, yn Saesneg gan ac eraill yw ***The Roman Pottery*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1993. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print.

Astudiaeth o'r crochenwaith Rhufeinig a ddarganfuwyd yn ystod y cloddio rhwng 1965 a 1976 yn y gaer a'r aneddfa Rufeinig ym Mrynbuga, Gwent.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1993
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
Jawaharlal Nehru (llyfr)

Bywgraffiad Saesneg o Jawaharlal Nehru gan Denis Judd yw ***Jawaharlal Nehru*** yn y gyfres *Political Portraits Series* a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1993. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Bywgraffiad cryno o ffigur gwleidyddol a gyfrannodd yn amlwg at ffurfiant cenedlaetholdeb India ac a fu'n flaenllaw yng nghreadigaeth India fodern.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1993
Impossible Choices

Astudiaeth o nofelau Manuel Puig, yn Saesneg gan Pamela Bacarisse, yw ***Impossible Choices*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1993. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print.

Astudiaeth o arwyddocâd y gyfeiriadaeth ddiwylliannol yn nofelau Manuel Puig, yr awdur o America Ladin.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Astudiaethau llenyddol Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1993
A Favourite Game

Hanes criced yn Ne Cymru cyn 1992 gan Andrew Hignell yw ***A Favourite Game: Cricket in South Wales before 1914*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1993. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Astudiaeth o ddatblygiad criced yn Ne Cymru yng nghyd-destun y newidiadau cymdeithasol wrth i ardal wledig amaethyddol droi'n fwy trefol a diwydiannol. Ffotograffau du-a-gwyn.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Criced yng Nghymru
Categori:Llyfrau am chwaraeon yng Nghymru
Categori:Llyfrau am y 19eg ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau am yr 20fed ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1992
Categori:Llyfrau hanes yn y Saesneg
The Art of Richard Hughes

Astudiaeth o nofelau Richard Hughes gan Paul Morgan yw ***The Art of Richard Hughes: A Study of the Novels*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1993. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print.

Astudiaeth o nofelau Richard Hughes sy'n ystyried ei safle fel un o nofelwyr pwysicaf a mwyaf gwreiddiol llenyddiaeth Saesneg yn yr 20g.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Astudiaethau llenyddol Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1993
Selected Poems (Saunders Lewis)

Casgliad o gerddi Saesneg gan Saunders Lewis yw ***Selected Poems*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1993. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print.

Cyfieithiadau Saesneg o ddetholiad o gerddi Saunders Lewis ynghyd â rhagymadrodd a nodiadau.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Casgliadau o gerddi Saesneg o Gymru
Categori:Gweithiau Saunders Lewis
Categori:Llyfrau Cymreig 1993
Categori:Llyfrau barddoniaeth yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llyfrau barddoniaeth Saesneg yr 20fed ganrif
Radical Joe

Bywgraffiad Joseph Chamberlain yn Saesneg gan Denis Judd yw ***A Radical Joe: A Life of Joseph Chamberlain*** a gyhoeddwyd gan Gwasg Prifysgol Cymru yn 1993. Yn 2014 roedd y gyfrol allan o brint.

Bywgraffiad Joseph Chamberlain (1836-1914), sy'n cyflwyno hanes llawn bywyd un o wleidyddion radical mwyaf dadleuol Prydain yn yr oes fodern.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau Saesneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1993