open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
György Lukács

Athronydd Marcsaidd, beirniad llenyddol, a gwleidydd comiwnyddol o Hwngari oedd **György Lukács** (13 Ebrill 1885 – 4 Mehefin 1971).

Ganed yn Budapest, Awstria-Hwngari, i deulu o Iddewon cefnog. Ymaelododd â Phlaid Gomiwnyddol Hwngari ym 1918, a gwasanaethodd yn gomisâr diwylliant ac addysg yn llywodraeth Béla Kun yng Ngweriniaeth Sofietaidd Hwngari (1919). Yn sgil cwymp Kun, symudodd Lukács i Fienna ac yno bu'n weithgar yn y mudiad tanddaearol. Golygodd y cylchgrawn *Kommunismus* a chyhoeddodd ei gyfrol arloesol *Geschichte und Klassenbewußtsein* (1923; "Hanes ac Ymwybyddiaeth o Ddosbarth"). Datblygodd Lukács syniadaeth Farcsaidd a oedd yn debycach i fydolwg athronyddol a diwylliannol nac i ddadansoddiad gwyddonol.

## Cyfeiriadau 
Categori:Genedigaethau 1885
Categori:Marwolaethau 1971
Categori:Academyddion Iddewig o Hwngari
Categori:Athronwyr o Hwngari
Categori:Athronwyr Marcsaidd
Categori:Beirniaid llenyddol o Hwngari
Categori:Comiwnyddion o Hwngari
Categori:Gwleidyddion yr 20fed ganrif o Hwngari
Categori:Gwleidyddion Iddewig o Hwngari
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Hwngari
Categori:Marcswyr o Hwngari
Categori:Pobl a aned yn Awstria-Hwngari
Categori:Pobl a aned yn Budapest
Categori:Pobl fu farw yn Budapest
Categori:Ysgolheigion Almaeneg o Hwngari
Categori:Ysgolheigion Hwngareg o Hwngari
Cyflafareddiadau Fienna

Mae **Cyflafareddiadau Fienna**, a elwir hefyd yn **Ddyfarniadau Fienna**, yn gyfres o ddau ddyfarniad lle ceisiodd yr Almaen Natsiaidd a'r Eidal Ffasgaidd ddelio â galwadau tiriogaethol Hwngari dan ei harweinydd, Miklós Horthy, i ad-ennill peth o'r tiroedd a gollwyd gan Hwngari yng Nghytundeb Trianon yn  1920 gan osgoi rhyfel. Fe wnaethant alluogi Hwngari i feddiannu ardaloedd yn heddychlon yn yr hyn sydd bellach yn Slofacia, Wcráin a Rwmania. Gan hynny gwirdrowyd llawer o golledion Hwngari yn sgil y ffaith i Ymerodraeth Awstria-Hwngari goll'r Rhyfel Byd Cyntaf ac adferwyd peth o'r tirigaeth a feddiannau Hwngari rhwng 1867-1918, a adwaenir heddiw yn aml fel Hwngari Fawr.

Cynhaliwyd y ddau set o Gyflafareddau ym Mhalas y Schloss Belvedere ger Fienna.

## Dyfarniad Gyntaf Fienna
Arweiniodd Cyflafaredd Gyntaf Fienna at Ddyfarniad Gyntaf Fienna ar 2 Tachwedd 1938, lle cafodd ardaloedd â mwyafrif Hwngareg yn ne Slofacia ac Wcráin Carpatiau (Rwthenia y bryd hynny) eu gwahanu oddi ar Tsiecoslofacia a'u dyfarnu i Hwngari.

## Ail Ddyfarniad Fienna
Ym 1940 cafodd Hwngari ran o ogledd Transylfania ac ardaloedd Szatmár/Satu Mare a Máramaros/Maramureș o Rwmania dan bwysau gan yr Almaen er mwyn gallu integreiddio'r boblogaeth Székely Hwngareg eu hiaith, i diriogaeth Hwngari.

## Wedi'r Ail Ryfel Byd
Wedi buddugoliaeth y 'Cynghreiriaid' yn yr Ail Ryfel Byd, bu’n rhaid i Hwngari golli'r ardaloedd hyn eto ym 1947 ar ôl iddi hi (fel Rwmania) gymryd rhan yn yr ymosodiad ar yr Undeb Sofietaidd ar ochr yr Almaen yn 1941. Cyhoeddwyd bod y ddau fesur yn ddi-rym gan y Cynghreiriaid yn ystod y Rhyfel ac fe'u canslwyd yn ffurfiol yng Nghynhadledd Heddwch Paris ym 1947.

Mae ardaloedd y dyfarniad cyntaf bellach yn perthyn i Slofacia, lle mae'r Magyars (pobl o dras Hwngaraidd) yn dal i fod yn bron i 10% o'r boblogaeth. Arweiniodd hyn at ddial yn erbyn y Magyars yn Tsiecoslofacia, ac fe'i hystyriwyd hyd yn oed yn ddadleoliad llwyr, fel yn achos y lleiafrifoedd Almaeneg eu hiaith. Fel ateb dros dro, cytunodd arweinwyr comiwnyddol Tsiecoslofacia a Hwngari ar gyfnewid poblogaeth ym mis Chwefror 1946. Cafodd tua 70,000 o bobl eu hailsefydlu ar y ddwy ochr. Nid yw'r mater lleiafrifol yno yn rhydd o wrthdaro erbyn yr 21g - fel y mae i'r Slofaciaid yn Hwngari. Yn Transylfania, hefyd, ar wahân i ddadleoliad Rwmaniaid o dras Almaenig, bu ymosodiadau dialgar yn erbyn trigolion Hwngari.

## Gweler hefyd
* Cytundeb München
* Hwngari Fawr
* Rwmania Fawr

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
* Time magazine, *Fascist Edens*, 14 Tachwedd 1938 

Categori:Yr Ail Ryfel Byd
Categori:Cytundebau'r Almaen
Fiena
Cyflafareddiadau Fienna
Categori:Hanes Hwngari
Categori:München
Categori:Hanes Rwmania
Categori:Hanes Slofacia
Categori:1938
Sittingbourne

Tref ddiwydiannol yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Sittingbourne**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Swale.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Sittingbourne poblogaeth o 48,948.

Saif y dref wrth ymyl Stryd Watling, trac hynafol a ddefnyddir gan y Rhufeiniaid, ac wrth ymyl y Swale, stribyn o'r môr sy'n gwahanu tir mawr Caint oddi wrth Ynys Sheppey. Nid oes unrhyw gofnod o'r lle yn Llyfr Dydd y Farn (1086), ond mae'n cael ei grybwyll fel man aros i bererinion rhwng Llundain a Chaergaint yn *The Canterbury Tales* (diwedd y 14g) gan Geoffrey Chaucer. Parhaodd y dref i fod yn arhosfan ar y ffordd o Lundain i borthladdoedd ar arfordir y Môr Udd hyd nes i'r rheilffordd ddod yn 1858. Ar ôl hynny datblygodd fel canolfan ddiwydiannol, gan gynhyrchu briciau a phapur.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Swale
Categori:Plwyfi sifil Caint
Categori:Trefi Caint
Diwylliant Gweriniaeth Dominica

Datblygodd **diwylliant Gweriniaeth Dominica** yn bennaf ar sail etifeddiaeth Sbaenaidd y wlad a chyda dylanwadau Affricanaidd sydd yn adlewyrchu hanes amlhiliol y wlad fel rhan o Gapteiniaeth Gyffredinol Santo Domingo yn Ymerodraeth Sbaen. Rhennir ynys Hispaniola rhwng Gweriniaeth Dominica a Haiti, a fu'n meddiannu cyn-wladfa Santo Domingo o 1822 nes rhyfel annibyniaeth ym 1844. Dylanwadwyd ar ddiwylliant Gweriniaeth Dominica i raddau gan ddiwylliant Haiti, er i nifer o Ddominiciaid adweithio'n erbyn yr ymddiwylliannu hwnnw mewn ymgais i fynegi diwylliant cenedlaethol unigryw.

## Cerddoriaeth a dawns 
Mae Gweriniaeth Dominica yn enwog am ddwy genre o gerddoriaeth a dawns, *merengue* a *bachata*, sydd yn defnyddio rhythmau Affricanaidd ac elfennau o'r traddodiad Ewropeaidd. Gellir olrhain *merengue* a'r genre debyg *méringue* yn Haiti yn ôl i ganol y 19g, pryd cyfunwyd arddulliau rhythmig Gorllewin Affrica gyda dawnsiau gwerin i ddeuoedd o Sbaen a Ffrainc, a hefyd elfennau o gerddoriaeth frodorol y Taino. Dylanwadwyd ar *merengue* yn gryf gan gerddoriaeth Ciwba a Feneswela, a datblygodd sawl ffurf ranbarthol ar draws Gweriniaeth Dominica. Dan unbennaeth Rafael Trujillo (1930–61) mabwysiadwyd arddull *merengue* El Cibao yn gerddoriaeth genedlaethol y wlad. Erbyn diwedd yr 20g roedd y ddawns wledig hon yn un o brif arddulliau y neuadd ddawns yn America Ladin. Cynhelir gwyliau *merengue* mawr yn ninasoedd Santo Domingo a Puerto Plata. Datblygodd *bachata* yn nechrau'r 20g yn bennaf o'r genres Ciwbaidd *bolero* a *son*, ac yn hanesyddol hon oedd cerddoriaeth y dosbarth gweithiol, a glywid mewn tafarnau a phuteindai ar gyrion Santo Domingo. Cynhyrchwyd offerynnau traddodiadol *bachata* o ddefnyddiau rhad, er enghraifft yr offeryn taro *güira* o duniau alwminiwm neu ddrymiau o grwyn geifr. Cenir hefyd alawon gwerin o'r traddodiad Sbaenaidd. Ymhlith y cantorion a cherddorion enwocaf o Weriniaeth Dominica mae Juan Luis Guerra (g. 1957) a Fernando Villalona (g. 1955).

## Llenyddiaeth 
Yn ystod cyfnod y feddiannaeth gan Haiti, amlygwyd yr ymddeffroad cenedlaetholgar yn llên y Dominiciaid, yn enwedig ym marddoniaeth Félix Maria del Monte (1819–99). Cyfansoddwyd yr arwrgerdd genedlaethol *Enriquillo: leyenda histórica dominicana* (1879–82), sydd yn portreadu creulondeb y setlwyr Sbaenaidd tuag at y Taino, gan Manuel de Jesús Galván (1834–1910). Yn nechrau'r 20g ymunodd llenorion megis yr ysgrifwr Américo Lugo (1870–1952) a'r bardd Gastón Fernando Deligne (1861–1913) â'r mudiad *modernismo* a fu'n boblogaidd ar draws America Ladin. Daeth llenyddiaeth genedlaetholgar i'r amlwg unwaith eto yn ystod meddiannaeth Gweriniaeth Dominica gan yr Unol Daleithiau ym 1916–24. Un o brif themâu llên Gweriniaeth Dominica yn ail hanner yr 20g oedd y mudiad protest a materion cymdeithasol, er enghraifft yn straeon byrion y gwleidydd Juan Bosch (1909–2001). Mae awduron cyfoes yn ysgrifennu yn aml am fywydau beunyddiol y werin.

## Celf 
Ymhlith yr arlunwyr o nod o Weriniaeth Dominica mae Ramón Oviedo (1924–2015), José Rincón Mora (1939–2016), a Leopoldo Navarro (1862–1908).

## Cyfeiriadau
Cerrig Coffa Aneurin Bevan

chwith|bawd|260px
bawd|260px
Mae **Cerrig Coffa Aneurin Bevan** yn gerrig ar ben bryn ger Tredegar lle areithiodd Aneurin Bevan sawl gwaith, yn denu torfeydd sylweddol. Mae’r un mawr yn cynrychioli Bevan ei hyn, a’r tri llai Rhymni, Tredegar a Glynebwy, y tair tref ei etholaeth.

## Cyfeiriadau
Categori:Cofebion
Categori:Gwleidyddiaeth Cymru
Categori:Blaenau Gwent
Rhestr o Siroedd Minnesota

## Minnesota
bawd|400px|Siroedd Minnesota
Dyma '''restr o'r 33 rhanbarth gweinyddol sy'n cael eu hadnabod wrth yr enw *County* yn Nhalaith Minniesota''' yn yr Unol Daleithiau, yn nhrefn yr wyddor:

# Aitkin County
# Anoka County
# Becker County
# Beltrami County
# Benton County
# Big Stone County
# Blue Earth County
# Brown County
# Carlton County
# Carver County
# Cass County
# Chippewa County
# Chisago County
# Clay County
# Clearwater County
# Cook County
# Cottonwood County
# Crow Wing County
# Dakota County
# Dodge County
# Douglas County
# Faribault County
# Fillmore County
# Freeborn County
# Goodhue County
# Grant County
# Hennepin County
# Houston County
# Hubbard County
# Isanti County
# Itasca County
# Jackson County
# Kanabec County
# Kandiyohi County
# Kittson County
# Koochiching County
# Lac qui Parle County
# Lake County
# Lake of the Woods County
# Le Sueur County
# Lincoln County
# Lyon County
# McLeod County
# Mahnomen County
# Marshall County
# Martin County
# Meeker County
# Mille Lacs County
# Morrison County
# Mower County
# Murray County
# Nicollet County
# Nobles County
# Norman County
# Olmsted County
# Otter Tail County
# Pennington County
# Pine County
# Pipestone County
# Polk County
# Pope County
# Ramsey County
# Red Lake County
# Redwood County
# Renville County
# Rice County
# Rock County
# Roseau County
# St. Louis County
# Scott County
# Sherburne County
# Sibley County
# Stearns County
# Steele County
# Stevens County
# Swift County
# Todd County
# Traverse County
# Wabasha County
# Wadena County
# Waseca County
# Washington County
# Watonwan County
# Wilkin County
# Winona County
# Wright County
# Yellow Medicine County

## Map dwysedd poblogaeth
Mae lliwiau gwahanol yn dynodi dwysedd trymach.
bawd|400px| center

## Cyfeiriadau

Minnesota
Bwrdeistref Ashford

Ardal an-fetropolitan yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, yw **Bwrdeistref Ashford** (Saesneg: *Borough of Ashford*). 

Mae gan yr ardal arwynebedd o 581&nbsp;km², gyda 129,281 o boblogaeth yn ôl amcangyfrif cyfrifiad 2018. Mae'n ffinio ar Fwrdeistref Tunbridge Wells a Bwrdeistref Maidstone i'r gorllewin, Bwrdeistref Swale i'r gogledd, Dinas Caergaint ac Ardal Folkestone a Hythe i'r dwyrain, a Dwyrain Sussex i'r de.

bawd|dim|Bwrdeistref Ashford yng Nghaint

Ffurfiwyd yr ardal dan Ddeddf Llywodraeth Leol 1972, ar 1 Ebrill 1974.

Rhennir y fwrdeistref yn 39 o blwyfi sifil, heb ardaloedd ddi-blwyf. Mae ei phencadlys yn nhref Ashford. Mae aneddiadau eraill yn yr ardal yn cynnwys tref Tenterden.

## Gweler hefyd 
* Ashford (etholaeth seneddol)

## Cyfeiriadau 
Ashford
Bwrdeistref Tunbridge Wells

Ardal an-fetropolitan yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, yw **Bwrdeistref Tunbridge Wells** (Saesneg: *Borough of Tunbridge Wells*). 

Mae gan yr ardal arwynebedd o 331&nbsp;km², gyda 118,054 o boblogaeth yn ôl amcangyfrif cyfrifiad 2018. Mae'n ffinio Ardal Sevenoaks i'r gorllewin, Bwrdeistref Tonbridge a Malling a Bwrdeistref Maidstone i'r gogledd, Bwrdeistref Ashford i'r dwyrain, a Dwyrain Sussex i'r de.

bawd|dim|Bwrdeistref Tunbridge Wells yng Nghaint

Ffurfiwyd yr ardal dan Ddeddf Llywodraeth Leol 1972, ar 1 Ebrill 1974.

Rhennir y fwrdeistref yn 16 o blwyfi sifil, gydag ardal ddi-blwyf sy'n cynnwys tref Royal Tunbridge Wells, lle mae ei phencadlys. Mae aneddiadau eraill yn yr ardal yn cynnwys trefi Paddock Wood a Tenterden.

## Gweler hefyd 
* Tunbridge Wells (etholaeth seneddol)

## Cyfeiriadau 
Tunbridge Wells
Leopold II, Ymerawdwr Glân Rhufeinig

Uchelwr o Dŷ Hapsbwrg oedd **Leopold II** (5 Mai 1747 – 1 Mawrth 1792) a fu'n Ymerawdwr Glân Rhufeinig o 1790 i 1792.

Ganed yn Fienna, yn drydydd mab i Maria Theresa, Archdduges Awstria, a Ffransis I, Ymerawdwr Glân Rhufeinig. Olynodd Leopold ei dad yn Ddug Tysgani yn sgil ei farwolaeth ym 1765, pryd daeth ei frawd hynaf yn Joseff II, Ymerawdwr Glân Rhufeinig. Dylanwadwyd ar Leopold gan syniadau'r Oleuedigaeth ac yn ystod ei gyfnod hir yn llywodraethu Tysgani fe ddiwygiodd y cyfundrefnau treth a thariff ac anogodd datblygiad sefydliadau i gynrychioli'r bobl.

Wedi marwolaeth Joseff II yn Chwefror 1790, daeth Leopold yn Archddug Awstria, Brenin Hwngari a Chroatia, a Brenin Bohemia. Ym Medi 1790 fe'i etholwyd yn Ymerawdwr Glân Rhufeinig ac aeth ati i ddadsefydlu'r wladwriaeth ganoledig a ffurfiwyd gan Joseff II yn y Frenhiniaeth Hapsbwrgaidd. Yn sgil y Chwyldro Ffrengig (1789), penderfynodd Leopold barhau â pholisïau Joseff o ryddfreinio'r werin a pharchu rhyddid y rhai nad oedd yn Gatholigion i addoli. Yn Awst 1791, fodd bynnag, ymunodd Leopold â Ffredrig Wiliam II, brenin Prwsia, i wrthwynebu'r chwyldro yn Natganiad Pillnitz, gan alw ar arweinwyr Ewrop i achub y frenhiniaeth yn Ffrainc. Roedd brenhines olaf Ffrainc, Marie Antoinette, yn chwaer i Leopold. Yn ei fisoedd olaf bu Leopold yn sicrhau cynghrair milwrol rhwng Awstria a Phrwsia. Bu farw yn sydyn yn Fienna yn 44 oed a fe'i olynwyd gan ei fab Ffransis II, Ymerawdwr Glân Rhufeinig. Deunaw mis wedi marwolaeth Leopold, dienyddiwyd ei chwaer Marie Antoinette.

## Cyfeiriadau 
Categori:Archddugiaid Awstria
Categori:Pobl y 18fed ganrif o Awstria
Categori:Brenhinoedd Bohemia
Categori:Brenhinoedd Croatia
Categori:Brenhinoedd Hwngari
Categori:Genedigaethau 1747
Categori:Marwolaethau 1792
Categori:Pobl o Fienna
Categori:Teyrnoedd y 18fed ganrif
Categori:Ymerodron Glân Rhufeinig
Rhestr o Siroedd Nebraska

## Nebraska
bawd|400px|Siroedd Nebraska
Dyma '''restr o'r 93 rhanbarth gweinyddol sy'n cael eu hadnabod wrth yr enw *County* yn Nhalaith Nebraska''' yn yr Unol Daleithiau, yn nhrefn yr wyddor:
## Rhestr
### FIPS
Mae'r cod Safon Prosesu Gwybodaeth Ffederal (FIPS), a ddefnyddir gan lywodraeth yr Unol Daleithiau i roi cod hunaniaeth unigryw i daleithiau a siroedd y wlad, yn cael ei ddarparu gyda phob cofnod yn y tabl. Cod Nebraska yw 31, a fyddai, o'i gyfuno ag unrhyw god sirol, yn cael ei ysgrifennu fel 31XXX. Mae'r cod FIPS ar gyfer pob sir yn cysylltu â data cyfrifiad ar gyfer y sir honno. 

|}

## Cyn Siroedd 
* Clay (1855-1864) Ffurfiwyd allan o diriogaeth heb ei threfnu a'i amsugno i siroedd Gage a Lancaster County.
* Jackson (1855-1856) Ffurfiwyd allan o diriogaeth heb ei threfnu a'i amsugno i Fillmore County and Tiriogaeth heb ei threfnu
* Johnson (1855-1856) Ffurfiwyd allan o diriogaeth heb ei threfnu a'i amsugno i diriogaeth heb ei threfnu
* Blackbird (1855-1888) Ffurfiwyd allan o Burt County a'i amsugno i Thurston County
* Loup (1855-1856) Ffurfiwyd allan o Burt a thiriogaeth heb ei threfnu a'i amsugno i siroedd Madison, Monroe a Platte 
* Jones (1856-1866) Ffurfiwyd allan o diriogaeth heb ei threfnu a'i amsugno i Jefferson County.
* Mae Grant, Harrison, Jackson, Lynn, Monroe a Taylor yn cael eu rhestru ym 1870
* West (1860-1862) Ffurfiwyd allan o diriogaeth heb ei threfnu a'i amsugno i Holt County

## Map dwysedd poblogaeth
Mae lliwiau gwahanol yn dynodi dwysedd trymach.
bawd|400px| center
## Cyfeiriadau

Nebraska
Rhestr o Siroedd Mississippi

bawd|350px|Siroedd Mississippi
Dyma '''restr o'r 823 rhanbarth gweinyddol sy'n cael eu hadnabod wrth yr enw *County* yn Nhalaith Mississippi''' yn yr Unol Daleithiau, yn nhrefn yr wyddor:

# Adams County
# Alcorn County
# Amite County
# Attala County
# Benton County
# Bolivar County
# Calhoun County
# Carroll County
# Chickasaw County
# Choctaw County
# Claiborne County
# Clarke County
# Clay County
# Coahoma County
# Copiah County
# Covington County
# DeSoto County
# Forrest County
# Franklin County
# George County
# Greene County
# Grenada County
# Hancock County
# Harrison County
# Hinds County
# Holmes County
# Humphreys County
# Issaquena County
# Itawamba County
# Jackson County
# Jasper County
# Jefferson County
# Jefferson Davis County
# Jones County
# Kemper County
# Lafayette County
# Lamar County
# Lauderdale County
# Lawrence County
# Leake County
# Lee County
# Leflore County
# Lincoln County
# Lowndes County
# Madison County
# Marion County
# Marshall County
# Monroe County
# Montgomery County
# Neshoba County
# Newton County
# Noxubee County
# Oktibbeha County
# Panola County
# Pearl River County
# Perry County
# Pike County
# Pontotoc County
# Prentiss County
# Quitman County
# Rankin County
# Scott County
# Sharkey County
# Simpson County
# Smith County
# Stone County
# Sunflower County
# Tallahatchie County
# Tate County
# Tippah County
# Tishomingo County
# Tunica County
# Union County
# Walthall County
# Warren County
# Washington County
# Wayne County
# Webster County
# Wilkinson County
# Winston County
# Yalobusha County
# Yazoo County

## Map dwysedd poblogaeth
Mae lliwiau gwahanol yn dynodi dwysedd trymach.
bawd|300px| center

## Cyfeiriadau

Mississippi
Rhestr o Siroedd Montana

bawd|400px|Siroedd Montana
Dyma '''restr o'r 56 rhanbarth gweinyddol sy'n cael eu hadnabod wrth yr enw *County* yn Nhalaith Montana''' yn yr Unol Daleithiau, yn nhrefn yr wyddor:

# Beaverhead County
# Big Horn County
# Blaine County
# Broadwater County
# Carbon County
# Carter County
# Cascade County
# Chouteau County
# Custer County
# Daniels County
# Dawson County
# Deer Lodge County
# Fallon County
# Fergus County
# Flathead County
# Gallatin County
# Garfield County
# Glacier County
# Golden Valley County
# Granite County
# Hill County
# Jefferson County
# Judith Basin County
# Lake County
# Lewis and Clark County
# Liberty County
# Lincoln County
# McCone County
# Madison County
# Meagher County
# Mineral County
# Missoula County
# Musselshell County
# Park County
# Petroleum County
# Phillips County
# Pondera County
# Powder River County
# Powell County
# Prairie County
# Ravalli County
# Richland County
# Roosevelt County
# Rosebud County
# Sanders County
# Sheridan County
# Silver Bow County
# Stillwater County
# Sweet Grass County
# Teton County
# Toole County
# Treasure County
# Valley County
# Wheatland County
# Wibaux County
# Yellowstone County

## Map dwysedd poblogaeth
Mae lliwiau gwahanol yn dynodi dwysedd trymach.
bawd|300px| center

## Cyfeiriadau

Montana
Rhestr o Siroedd Missouri

bawd|400px|Siroedd Missouri
Dyma '''restr o'r 115 rhanbarth gweinyddol sy'n cael eu hadnabod wrth yr enw *County* yn Nhalaith Missouri''' yn yr Unol Daleithiau, yn nhrefn yr wyddor:

# Adair County
# Andrew County
# Atchison County
# Audrain County
# Barry County
# Barton County
# Bates County
# Benton County
# Bollinger County
# Boone County
# Buchanan County
# Butler County
# Caldwell County
# Callaway County
# Camden County
# Cape Girardeau County
# Carroll County
# Carter County
# Cass County
# Cedar County
# Chariton County
# Christian County
# Clark County
# Clay County
# Clinton County
# Cole County
# Cooper County
# Crawford County
# Dade County
# Dallas County
# Daviess County
# DeKalb County
# Dent County
# Douglas County
# Dunklin County
# Franklin County
# Gasconade County
# Gentry County
# Greene County
# Grundy County
# Harrison County
# Henry County
# Hickory County
# Holt County
# Howard County
# Howell County
# Iron County
# Jackson County
# Jasper County
# Jefferson County
# Johnson County
# Knox County
# Laclede County
# Lafayette County
# Lawrence County
# Lewis County
# Lincoln County
# Linn County
# Livingston County
# McDonald County
# Macon County
# Madison County
# Maries County
# Marion County
# Mercer County
# Miller County
# Mississippi County
# Moniteau County
# Monroe County
# Montgomery County
# Morgan County
# New Madrid County
# Newton County
# Nodaway County
# Oregon County
# Osage County
# Ozark County
# Pemiscot County
# Perry County
# Pettis County
# Phelps County
# Pike County
# Platte County
# Polk County
# Pulaski County
# Putnam County
# Ralls County
# Randolph County
# Ray County
# Reynolds County
# Ripley County
# St. Charles County
# St. Clair County
# St. Francois County
# St. Louis County
# Dinas St. Louis
# Ste Genevieve County
# Saline County
# Schuyler County
# Scotland County
# Scott County
# Shannon County
# Shelby County
# Stoddard County
# Stone County
# Sullivan County
# Taney County
# Texas County
# Vernon County
# Warren County
# Washington County
# Wayne County
# Webster County
# Worth County
# Wright County

## Map dwysedd poblogaeth
Mae lliwiau gwahanol yn dynodi dwysedd trymach.
bawd|400px| center

## Cyfeiriadau

Missouri
Rhestr o Siroedd Nevada

bawd|400px|Siroedd Nevada
Dyma '''restr o'r 17 rhanbarth gweinyddol sy'n cael eu hadnabod wrth yr enw *County* yn Nhalaith Nevada''' yn yr Unol Daleithiau, yn nhrefn yr wyddor:

## Rhestr
### FIPS
Mae'r cod Safon Prosesu Gwybodaeth Ffederal (FIPS), a ddefnyddir gan lywodraeth yr Unol Daleithiau i roi cod hunaniaeth unigryw i daleithiau a siroedd y wlad, yn cael ei ddarparu gyda phob cofnod yn y tabl. Cod Nevada yw 32, a fyddai, o'i gyfuno ag unrhyw god sirol, yn cael ei ysgrifennu fel 32XXX. Mae'r cod FIPS ar gyfer pob sir yn cysylltu â data cyfrifiad ar gyfer y sir honno. 

|}

## Hanes
Mae un ar bymtheg o siroedd ac un ddinas annibynnol yn Nhalaith Nevada . Ar 25 Tachwedd, 1861, sefydlwyd Deddfwrfa Diriogaethol Nevada gyda naw sir. Derbyniwyd Nevada i'r Undeb ar 31 Hydref, 1864 gydag un ar ddeg sir.  Ym 1969, cyfunwyd Ormsby County a Carson City yn un llywodraeth ddinesig o'r enw Carson City.

## Siroedd diflanedig 
* Bullfrog County;  ffurfiwyd ym 1987 o ran o Nye County. Datganwyd bod y greadigaeth yn anghyfansoddiadol a'i ddiddymu ym 1989. 
* Lake County ; un o'r naw sir wreiddiol a ffurfiwyd ym 1861. Ailenwyd yn Roop County ym 1862. Daeth rhan yn Lassen County, California ym 1864 ac atodwyd y gweddill i  Washoe County ym 1883. 
* Ormsby County, Nevada; un o'r naw sir wreiddiol a ffurfiwyd ym 1861. Wedi'i gyfuno ym 1969 â sedd y sir, Carson City, gan ffurfio'r ddinas annibynnol o'r enw un enw. 

## Map dwysedd poblogaeth
Mae lliwiau gwahanol yn dynodi dwysedd trymach.
bawd|400px| center

## Cyfeiriadau

Nevada
Rhestr o Siroedd Rhode Island

bawd|300px
Dyma restr o'r 5 rhanbarth gweinyddol sy'n cael eu hadnabod wrth yr enw *County* yn Nhalaith Rhode Island yn yr Unol Daleithiau, yn nhrefn yr wyddor:

## Hanes
Mae pum sir yn Nhalaith Rhode Island. Mae Rhode Island yn gydradd â Hawaii am gael y nifer ail leiaf o siroedd mewn talaith yn yr Unol Daleithiau (dim ond Delaware sydd â llai, gyda thair sir).  Nid fu gan siroedd Rhode Island unrhyw swyddogaethau llywodraethol ers 1846 ac eithrio fel ffiniau gweinyddol llys, gwasanaethau siryf a charchardai sy'n cael eu cynnal gan lywodraeth y dalaith.

Sefydlwyd trefedigaeth Rhode Island yn yr 17eg ganrif, a hi oedd y gyntaf o'r Tair Trefedigaeth ar Ddeg gwreiddiol i ddatgan annibyniaeth oddi wrth lywodraeth Prydain ym 1776, yn ystod y Chwyldro Americanaidd er hynny hi yr olaf o'r 13 gwladfa gwreiddiol i ddod yn dalaith. 

|}

#### Nodyn
Cyfeirir yn aml at ganolfan weinyddol Washington County (cyn diddymu llywodraeth sirol) fel "West Kingston". Mewn gwirionedd, nid oes gan West Kingston, pentref yn South Kingstown, ei lywodraeth leol ei hun, ond lleolir y llys sirol yng nghod post (*Zip Code*) West Kingston.

## Map dwysedd poblogaeth
Mae lliwiau gwahanol yn dynodi dwysedd trymach.
bawd|400px| center

## Cyfeiriadau

Rhode Island
Rouge

bawd|200px|Y Rouge

Grŵp merch enwog o'r Brasil yw'r **Rouge**.

## Aelodau
* Aline Wirley
* Fantine Thó
* Karin Hils
* Li Martins
* Lu Andrade

## Albymau
**Rouge* (2002)
*''C'est La Vie* (2003)
**Blá Blá Blá* (2004)
**Mil e Uma Noites* (2005)
**Les 5inq'' (2019)

Categori:Bandiau
Rhestr o Siroedd New Hampshire

bawd| 200px|Siroedd New Hampshire
Dyma '''restr o'r 10 rhanbarth gweinyddol sy'n cael eu hadnabod wrth yr enw *County* yn Nhalaith New Hampshire''' yn yr Unol Daleithiau, yn nhrefn yr wyddor:

## Rhestr
### FIPS
Mae'r cod Safon Prosesu Gwybodaeth Ffederal (FIPS), a ddefnyddir gan lywodraeth yr Unol Daleithiau i roi cod hunaniaeth unigryw i daleithiau a siroedd y wlad, yn cael ei ddarparu gyda phob cofnod yn y tabl. Cod New Hampshire yw 33, a fyddai, o'i gyfuno ag unrhyw god sirol, yn cael ei ysgrifennu fel 33XXX. Mae'r cod FIPS ar gyfer pob sir yn y tabl isod yn cysylltu â data cyfrifiad ar gyfer y sir honno. 

## Hanes
Mae deg sir yn nhalaith New Hampshire. Crëwyd pump o'r siroedd ym 1769, pan oedd New Hampshire yn dal i fod yn drefedigaeth Seisnig yn hytrach na thalaith Americanaidd,. Sef cyfnod yr ystod israniad cyntaf o'r drefedigaeth i siroedd. Y siroedd olaf a grëwyd oedd Belknap County a Carroll County, ym 1840.

## Tarddiad enwau
Enwyd mwyafrif siroedd New Hampshire am bobl amlwg o Loegr neu'r America neu leoliadau a nodweddion daearyddol. Dim ond enw un sir sy'n tarddu o iaith Americaniad Brodorol: Sir Coös, a enwir am air Algonquian sy'n golygu "pinwydd bach".

## Cefndir
Mae'r siroedd yn tueddu i fod yn llai o ran arwynebedd tir tuag at ben deheuol y dalaith, lle mae poblogaeth New Hampshire wedi'i chrynhoi, ac yn fwy o ran arwynebedd tir yn y gogledd llai poblog. 

## Map dwysedd poblogaeth
Mae lliwiau gwahanol yn dynodi dwysedd trymach.
bawd|400px| center

## Cyfeiriadau

New Hampshire
Liz Edgar

Roedd **Liz Edgar** (28 Ebrill 1943 – 25 Ebrill 2020) (née Broome) yn arbenigwr marchogaeth o Gymru o Sir Fynwy. Chwaer David Broome oedd hi. Priododd Ted Edgar ym 1965.

Enillodd Gwpan Brenhines Elizabeth bum gwaith.

## Cyfeiriadau
Categori:Chwaraewyr o Gymru
Categori:Genedigaethau 1943
Categori:Marchogaeth
Categori:Marwolaethau 2020
Siarl VII, Ymerawdwr Glân Rhufeinig

Uchelwr o Dŷ Wittelsbach oedd **Siarl VIII** (Karl Albrecht; 6 Awst 1697 – 20 Ionawr 1745) a fu'n Ymerawdwr Glân Rhufeinig o 1742 i 1745 ac yn Etholydd Bafaria o 1726 i 1745.

Ganed ym Mrwsel yn yr Iseldiroedd Sbaenaidd, yn fab i Maximilian II, Etholydd Bafaria, a'i wraig Theresa Kunegunda Sobieska, a oedd yn ferch i Jan III Sobieski, brenin Gwlad Pwyl. Olynodd Siarl ei dad yn Etholydd Bafaria ym 1726. Er iddo gydnabod y Datganiad Pragmatig a oedd yn sicrhau hawl Maria Theresa, merch yr Ymerawdwr Siarl VI, i olynu ei thad, roedd yr Etholydd Siarl yn credu ei fod yn meddu ar hawl ei hun gan fod ei wraig yn ferch i'r Ymerawdwr Joseff I.

## Cyfeiriadau 
Categori:Pobl y 18fed ganrif o'r Almaen
Categori:Etholyddion Bafaria
Categori:Genedigaethau 1697
Categori:Marwolaethau 1745
Categori:Pobl o Frwsel
Categori:Ymerodron Glân Rhufeinig
Bwrdeistref Maidstone

Ardal an-fetropolitan yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, yw **Bwrdeistref Maidstone** (Saesneg: *Borough of Maidstone*). 

Mae gan yr ardal arwynebedd o 393&nbsp;km², gyda 168,955 o boblogaeth yn ôl amcangyfrif cyfrifiad 2018. Mae'n ffinio ar Fwrdeistref Tonbridge a Malling i'r gorllewin, Medway a Bwrdeistref Swale i'r gogledd, Bwrdeistref Ashford i'r dwyrain, a Bwrdeistref Tunbridge Wells i'r de.

bawd|dim|Bwrdeistref Maidstone yng Nghaint

Ffurfiwyd yr ardal dan Ddeddf Llywodraeth Leol 1972, ar 1 Ebrill 1974.

Rhennir y fwrdeistref yn 41 o blwyfi sifil, gydag ardal ddi-blwyf sy'n cynnwys tref Maidstone, lle mae ei phencadlys.

## Cyfeiriadau 
Maidstone
Staplehurst

Pentref a phlwyf sifil yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Staplehurst**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Maidstone.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 5,947.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Maidstone
Categori:Pentrefi Caint
Categori:Plwyfi sifil Caint
Rhestr o Siroedd New Jersey

bawd|Siroedd New Jersey

Dyma '''restr o'r 21 rhanbarth gweinyddol sy'n cael eu hadnabod wrth yr enw *County* yn Nhalaith New Jersey''' yn yr Unol Daleithiau, yn nhrefn yr wyddor:

## Rhestr 
### FIPS
Mae'r cod Safon Prosesu Gwybodaeth Ffederal (FIPS), a ddefnyddir gan lywodraeth yr Unol Daleithiau i roi cod hunaniaeth unigryw i daleithiau a siroedd y wlad, yn cael ei ddarparu gyda phob cofnod yn y tabl. New Jersey yw 34 , a fyddai, o'i gyfuno ag unrhyw god sirol, yn cael ei ysgrifennu fel 34XXX. Mae Atlantic County yn rhannu'r cod 001 gyda nifer o siroedd eraill yn yr Unol Daleithiau megis Allegany County, Maryland ond o ragddodi cod talaith New Jersey, 34, i cod Atlantic County ceir 34001, cod unigryw i'r sir honno.

Mae'r cod FIPS ar gyfer pob sir yn y tabl isod yn cysylltu â data cyfrifiad ar gyfer y sir honno. 

## Cefndir 
Mae 21 sir yn New Jersey. Gyda'i gilydd mae'r siroedd hyn yn cynnwys 250 o fwrdeistrefi, 52 o ddinasoedd, 15 tref, 244 trefgordd, a 4 pentref.  Yn New Jersey, mae sir yn lefel lywodraeth leol rhwng y dalaith a'r corfforaethau lleol. Mae llywodraeth sir yn New Jersey yn cynnwys Bwrdd o Rydd-ddeiliaid Dethol,  siryf, clerc, a dirprwy (sy'n gyfrifol am brofiant diwrthwynebiad ac arferol),  y mae pob un ohonynt yn cael eu hethol. Bydd gan siroedd a drefnir o dan y Gyfraith Siarter Sirol Ddewisol asiantaeth sirol etholedig. Yn draddodiadol, mae siroedd yn cyflawni dyletswyddau dan orchymyn y dalaith fel cynnal a chadw carchardai, parciau a ffyrdd penodol. Gelwir safle gweinyddiaeth a llysoedd sir yn "sedd y sir".

## Hanes 
Llywodraethwyd New Jersey gan ddau grŵp o berchnogion fel dwy diriogaeth wahanol, East Jersey a West Jersey, rhwng 1674 a 1702. Crëwyd siroedd cyntaf New Jersey fel ardaloedd gweinyddol yn y ddwy diriogaeth, gyda East Jersey wedi'i rannu ym 1675 i siroedd Bergen, Essex, Middlesex a Monmouth, tra bod siroedd cychwynnol West Jersey, Burlington a Salem, yn dyddio i 1681.  Y sir ddiweddaraf a grëwyd yn New Jersey yw Union County, a grëwyd ym 1857 ac a enwyd ar ôl undeb yr Unol Daleithiau pan oedd y Rhyfel Cartref ar fin digwydd. Mae enwau siroedd New Jersey yn deillio o sawl ffynhonnell, er bod y rhan fwyaf o'i siroedd wedi'u henwi ar ôl enwau lleoedd yn Lloegr  a Chymru ac arweinwyr amlwg yn y cyfnodau trefedigaethol a chwyldroadol. Bergen County yw'r sir fwyaf poblog, yn ôl Cyfrifiad 2010, gyda 905,116 o bobl, a Salem County yw'r lleiaf poblog gyda 66,083 o bobl.

## Map dwysedd poblogaeth 
Mae lliwiau gwahanol yn dynodi dwysedd trymach.
canol|bawd|400x400px|link=Special:FilePath/New_Jersey_population_map.png

## Cyfeiriadau 

New Jersey
Blue Bloods (cyfres deledu)

Cyfres deledu drama heddlu Americanaidd yw ***Blue Bloods*** sydd ar sianel CBS. Prif gymeriadau'r gyfres yw aelodau o'r teulu ffuglennol Reagan, teulu Catholig Gwyddelig yn Ninas Efrog Newydd sydd â hanes o waith ym maes gorfodi'r gyfraith. Mae *Blue Bloods* yn serennu Tom Selleck fel Comisiynydd Heddlu Dinas Efrog Newydd, Frank Reagan; mae prif aelodau eraill y cast yn cynnwys Donnie Wahlberg, Bridget Moynahan, Will Estes, Len Cariou, a Sami Gayle. Mae'r gyfres wedi'i ffilmio ar leoliad yn Ninas Efrog Newydd gyda chyfeiriadau achlysurol at faestrefi cyfagos. Cychwynnodd y gyfres ar Fedi 24, 2010, gyda phenodau yn darlledu ar ddydd Gwener yn dilyn CSI: NY cyn cael ei symud i ddydd Mercher am 10:00 p.m.

## Cyfeiriadau
Categori:Cyflwyniadau rhaglenni teledu 2010
Categori:Cyfresi teledu
Categori:Rhaglenni teledu'r 2000au
Categori:Rhaglenni teledu'r 2010au
Categori:Rhaglenni teledu Americanaidd
Categori:Rhaglenni teledu Saesneg o'r Unol Daleithiau
Categori:Prosiect Wici Môn
Categori:Rhaglenni teledu CBS
Culfor Dover

Culfor ym man culaf y Môr Udd, sy'n gwahanu Prydain Fawr a chyfandir Ewrop, yw **Culfor Dover** neu **Culfor Dofr** (Saesneg: *Dover Strait* neu *Straits of Dover*; Ffrangeg: *Pas de Calais*). Dyma'r ffin rhwng y Môr Udd i'r de-orllewin a Môr y Gogledd i'r gogledd-ddwyrain.

Mae pwynt culaf y culfor i'w gael o bentir South Foreland, i'r gogledd-ddwyrain o borthladd Dover, Caint, De-ddwyrain Lloegr, i bentir Cap Gris-Nez, ger Calais yn département Pas-de-Calais, Ffrainc – pellter o 33.3&nbsp;km (20.7&nbsp;mi). Rhwng y pentiroedd hyn yw'r ffordd fwyaf poblogaidd i nofwyr traws-sianel.

Mae'r culfor cyfan o fewn dyfroedd tiriogaethol Ffrainc a'r Deyrnas Unedig, ond mae Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Gyfraith y Môr yn caniatáu i longau gwledydd eraill fynd drwodd heb gyfyngiad.

bawd|dim|400px|Clogwyni Gwyn Dover a welir o Cap Gris-Nez ar draws Culfor Dover

## Cyfeiriadau
Categori:Arfordiroedd Ffrainc
Categori:Culforoedd Ewrop
Categori:Daearyddiaeth Caint
Categori:Môr Udd
Ardal Dover

Ardal an-fetropolitan yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, yw **Ardal Dover** (Saesneg: *Dover District*). 

Mae gan yr ardal arwynebedd o 315&nbsp;km², gyda 116,969 o boblogaeth yn ôl amcangyfrif cyfrifiad 2018. Mae'n ffinio Ardal Folkestone a Hythe a Dinas Caergaint i'r gorllewin, Thanet i'r gogledd, y Môr Udd i'r dwyrain, a Chulfor Dover i'r dwyrain a'r de.

bawd|dim|Ardal Dover yng Nghaint

Ffurfiwyd yr ardal dan Ddeddf Llywodraeth Leol 1972, ar 1 Ebrill 1974.

Rhennir yr ardal yn 35 o blwyfi sifil, heb ardaloedd di-blwyf. Mae ei phencadlys yn nhref  Dover. Mae aneddiadau eraill yn yr ardal yn cynnwys trefi Deal, a Sandwich.

## Gweler hefyd 
* Dover (etholaeth seneddol)

## Cyfeiriadau 
Dover
Ringwould with Kingsdown

Plwyf sifil yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Ringwould with Kingsdown**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dover.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 2,030. Mae'n cynnwys y pentrefi Ringwould a Kingsdown.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Dover
Categori:Plwyfi sifil Caint
Maj Sjöwall

Nofelydd Swedaidd oedd **Maj Sjöwall** (25 Medi 1935 – 29 Ebrill 2020). Mae hi'n fwyaf adnabyddus am ddyfeisio cymeriad Martin Beck.

Cafodd Maj Sjöwall ei geni yn Stockholm, yn ferch i Will Sjöwall a Margit Trobäck.

## Nofelau
* *Roseanna* (1965)
* *Mannen som gick upp i rök* (1966)
* *Mannen på balkongen* (1967)
* *Den skrattande polisen* (1968)
* *Brandbilen som försvann* (1969)
* *Polis, polis, potatismos* (1970)
* *Den vedervärdige mannen från Säffle* (1971)
* *Det slutna rummet* (1972)
* *Polismördaren* (1974)
* *Terroristerna* (1975)

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1935
Categori:Marwolaethau 2020
Categori:Merched yr 21ain ganrif
Categori:Merched yr 20fed ganrif
Categori:Nofelwyr o Sweden
Irrfan Khan

Roedd **Sahabzade Irfan Ali Khan** (7 Ionawr 1967 &ndash; 29 Ebrill 2020), yn fwyaf adnabyddus fel **Irrfan Khan** neu **Irrfan**, yn actor o India a oedd yn enwog ledled y byd.

## Ffilmiau
**Salaam Bombay!* (1988)
**The Warrior* (2001)
**Haasil* (2003) 
**Maqbool* (2004)
**The Namesake* (2006)
**Life in a... Metro* (2007)  
**Slumdog Millionaire* (2008)
**Paan Singh Tomar* (2011)
**The Amazing Spider-Man* (2012)
**Life of Pi* (2012)
**Jurassic World* (2015)
**Inferno* (2016)

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion o India
Categori:Genedigaethau 1967
Categori:Marwolaethau 2020
Cors Romney

Ardal gwlyptir yng Nghaint a Dwyrain Sussex, De-ddwyrain Lloegr, yw **Cors Romney** (Saesneg: *Romney Marsh*). Mae'n cynnwys tua 100 milltir sgwâr (260&nbsp;km²) o dir tenau ei boblogaeth. 

Mae'r ardal wedi cynnal dwysedd uchel o ddefaid ers amser maith a hyd heddiw mae defaid Cors Romney yn cael eu hystyried yn un o'r bridiau mwyaf llwyddiannus a phwysig. Mae nifer o ddyfrffyrdd yn croesi'r ardal. Mewn rhai rhannau mae'r gors yn is na lefel y môr.

Oherwydd ei leoliad, ei ddaearyddiaeth a'i arwahanrwydd, roedd yn baradwys smyglwyr o'r 17g hyd at y 19g. 

[bawd|dim|400px|Cors Romney: Eglwys Thomas Beckett, [Fairfield, Caint, gyda'r defaid enwog yn pori yn y cefndir]]

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
*  Gwefan Canolfan Ymwelwyr Cors Romney

Categori:Daearyddiaeth Caint
Categori:Daearyddiaeth Dwyrain Sussex
Eastwell, Caint

Pentrefan a phlwyf sifil yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Eastwell**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Ashford. Gorwedd y plwyf yn union i'r gogledd o dref Ashford.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 103.

Mae'r plwyf yn rhannu cynghorau plwyf sifil a phlwyf eglwys gyda Boughton Aluph cyfagos.

## Eglwys blwyf
Cwympodd llawer o Eglwys y Santes Fair, yr eglwys blwyf ganoloesol, ym 1951, a dymchwelwyd y rhan fwyaf o'r adfeilion ym 1956. Dim ond y twr gorllewinol o'r 15g, wal orllewinol yr ystlys deheuol, a chapel daerawd o'r 19g sy'n dal i sefyll. Er 1980 mae'r gweddillion wedi bod yn Heneb Gofrestredig o dan ofal yr elusen Friends of Friendless Churches.

bawd|dim|Gweddillion Eglwys y Santes Fair

## Eastwell Park
Ystâd wledig fawr a maenordy yn y plwyf sifil yw **Eastwell Park**. Adeiladwyd y maenordy yn wreiddiol rhwng 1540 a 1550 ar gyfer Syr Thomas Moyle, comisiynydd Harri VIII yn ystod cyfnod diddymu'r mynachlogydd. Codwyd tŷ newydd yn y 18g. Cafodd hyn ei ymestyn yn y 19g, ei ddifrodi gan dân yn y 1920au, a'i ailadeiladu ar raddfa lai ym 1926–8. Adeiladwyd y porthdy, a elwir bellach yn "Eastwell Towers", ym 1848.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Ashford
Categori:Pentrefi Caint
Categori:Plwyfi sifil Caint
Trigonometry (cyfres deledu)

Drama arloesol wyth-rhan a ddarlledwyd am y tro cyntaf ar nosweithiau Sul ar sianel BBC2 yn y DU yng Ngwanwyn 2020. Mae'r ddrama wedi ei selio ar hanes perthynas tri oedolyn yn eu tridegau cynnar yn Llundain. Mae cymeriad Kieran, sy'n barafeddyg yn barter i Gemma, sy'n berchennog ar gaffi annibynnol lleol. Mae anesmwythder o fewn perthynas y ddau ar y cychwyn oherwydd si am gyn-berthynas lesbiaiddd/deu-rywiol gan Gemma, a'i hanfodlonrwydd o gytuno i briodi Kieran.

Oherwydd fod y ddau'n cwffio i gadw ddau ben llinyn ynghyd yn ariannol, mae'nt yn penderfynu rhentu ystafell yn eu fflat bach ac yma daw'r trydydd brif aelod o'r ddrama i fodoli, Ray. Mae Ray ar y dechrau yn brwydro i ddod i ymafael a bywyd yn dilyn terfyn annisgwyl ar ei gyrfa fel nofiwr cydamserol proffesiynol.

Bu i Ray yngartrefu'n fuan a buan iawn daw bywyd y tri'n agosach at ei gilydd a daw cyfnod lletchwith lle mae'r tri'n cadw eu gwir-teimladau am ei gilydd yn gudd. Daw pethau i ben yn ystod priodas Kieran a Gemma pryd mae Ray yn penderfynu gadael am na allai guddio'i theimladau mwyach. Yn ystod parti eu priodas mae Gemma a Kieran yn cyfaddau eu teimladau tuag at Ray ac yn ystod ail hanner y gyfres daw Ray'n ei hol a daw'r tri i gydnabod eu teimladau am ei gilydd, a mae'nt yn penderfynu byw fel triawd (*thrupple*).

Mae'r ddrama'n archwilio agweddau cymdeithasol tuag at aml-garu mewn naratif sydd yn gymeradwyol o wahanol rywioldebau a pherthnasau mewn cymdeithas.

## Prif gymeriadau 
* Gemma: Thalissa Teixeira
* Kieran: Gary Carr
* Ray: Ariane Labed

Categori:Cyflwyniadau rhaglenni teledu 2020
Categori:Rhaglenni teledu'r BBC
Categori:Rhaglenni teledu Saesneg o'r Deyrnas Unedig
Tarsgabhaig

Mae **Tarsgabhaig** (Saesneg:Tarskavaig) yn bentref ar An t-Eilean Sgitheanach (Ynys Skye). Mae gan y pentref nifer o siaradwyr yr iaith Gàidhlig. Mae’r ardal yn Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig oherwydd Gwregys Gwthiad Moine gerllaw. Tarddiad enw’r pentref yw ‘bae’r penfreision’

bawd|dim|260px
bawd|dim|260px

## Cyfeiriadau
.

Categori:Aneddiadau Ynys Skye
Ardal Folkestone a Hythe

Ardal an-fetropolitan yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, yw **Ardal Folkestone a Hythe** (Saesneg: *Folkestone and Hythe District*; **Ardal Shepway** gynt). 

Mae gan yr ardal arwynebedd o 357&nbsp;km², gyda 112,578 o boblogaeth yn ôl amcangyfrif cyfrifiad 2018. Mae'n ffinio Bwrdeistref Ashford i'r gorllewin, Dinas Caergaint ac Ardal Dover i'r gogledd, y Môr Udd i'r dwyrain, a Dwyrain Sussex i'r de.

bawd|dim|Ardal Folkestone a Hythe yng Nghaint

Ffurfiwyd yr ardal dan Ddeddf Llywodraeth Leol 1972, ar 1 Ebrill 1974, o dan yr enw "Ardal Shepway". Fe'i hailenwyd yn "Folkestone a Hythe" ym mis Ebrill 2018.

Rhennir yr ardal yn 30 o blwyfi sifil, heb ardaloedd di-blwyf. Mae ei phencadlys yn nhref  Folkestone. Mae aneddiadau eraill yn yr ardal yn cynnwys trefi Hythe, Hawkinge, Lydd a New Romney.

## Gweler hefyd 
* Folkestone a Hythe (etholaeth seneddol)

## Cyfeiriadau 
Folkestone a Hythe
Ardal Thanet

Ardal an-fetropolitan yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, yw **Ardal Thanet** (Saesneg: *Thanet District*). 

Mae gan yr ardal arwynebedd o 103&nbsp;km², gyda 141,849 o boblogaeth yn ôl amcangyfrif cyfrifiad 2018. Mae'n ffinio ar Ddinas Caergaint i'r gorllewin, Ardal Dover i'r de, Culfor Dover i'r dwyrain, ac Aber Tafwys i'r gogledd.

bawd|dim|Ardal Thanet yng Nghaint

Ffurfiwyd yr ardal dan Ddeddf Llywodraeth Leol 1972, ar 1 Ebrill 1974.

Rhennir yr ardal yn 11 o blwyfi sifil, gydag ardal ddi-blwyf sy'n cynnwys tref Margate, lle mae ei phencadlys. Mae aneddiadau eraill yn yr ardal yn cynnwys trefi Broadstairs, Ramsgate a Westgate-on-Sea.

## Cyfeiriadau 
Thanet
Ardal Sevenoaks

Ardal an-fetropolitan yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, yw **Ardal Sevenoaks** (Saesneg: *Sevenoaks District*). 

Mae gan yr ardal arwynebedd o 369&nbsp;km², gyda 120,293 o boblogaeth yn ôl amcangyfrif cyfrifiad 2018. Mae'n ffinio Bwrdeistref Dartford i'r gogledd, Bwrdeistref Tonbridge a Malling a Bwrdeistref Tunbridge Wells i'r dwyrain, Dwyrain Sussex i'r de, a Surrey a Llundain Fwyaf i'r gorllewin.

bawd|dim|Ardal Sevenoaks yng Nghaint

Ffurfiwyd yr ardal dan Ddeddf Llywodraeth Leol 1972, ar 1 Ebrill 1974.

Rhennir yr ardal yn 32 o blwyfi sifil, heb ardaloedd di-blwyf. Mae ei phencadlys yn nhref Sevenoaks. Mae aneddiadau eraill yn yr ardal yn cynnwys trefi Edenbridge, Swanley a Westerham.

## Gweler hefyd 
* Sevenoaks (etholaeth seneddol)

## Cyfeiriadau 
Sevenoaks
Bwrdeistref Swale

Ardal an-fetropolitan yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, yw **Bwrdeistref Swale** (Saesneg: *Borough of Swale*). 

Mae gan yr ardal arwynebedd o 373&nbsp;km², gyda 148,519 o boblogaeth yn ôl amcangyfrif cyfrifiad 2018. Mae'n ffinio Medway i'r gorllewin, Bwrdeistref Maidstone a Bwrdeistref Ashford i'r de, Dinas Caergaint i'r dwyrain, ac Aber Tafwys i'r gogledd.

bawd|dim|Bwrdeistref Swale yng Nghaint

Ffurfiwyd yr ardal dan Ddeddf Llywodraeth Leol 1972, ar 1 Ebrill 1974.

Rhennir y fwrdeistref yn 38 o blwyfi sifil, gyda dwy ardal ddi-blwyf sy'n cynnwys tref Sittingbourne, lle mae ei phencadlys, a Sheerness. Mae aneddiadau eraill yn yr ardal yn cynnwys trefi Faversham, a Queenborough. Mae'r ardal yn cynnwys Ynys Sheppey.

## Cyfeiriadau 
Swale
Bwrdeistref Gravesham

Ardal an-fetropolitan yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, yw **Bwrdeistref Gravesham** (Saesneg: *Borough of Gravesham*). 

Mae gan yr ardal arwynebedd o 99&nbsp;km², gyda 106,385 o boblogaeth yn ôl amcangyfrif cyfrifiad 2018. Mae'n ffinio Bwrdeistref Dartford ac Ardal Sevenoaks i'r gorllewin, Bwrdeistref Tonbridge a Malling i'r de, Medway i'r dwyrain, ac Aber Tafwys i'r gogledd.

bawd|dim|Bwrdeistref Gravesham yng Nghaint

Ffurfiwyd yr ardal dan Ddeddf Llywodraeth Leol 1972, ar 1 Ebrill 1974.

Rhennir y fwrdeistref yn bum plwyf sifil, gyda dwy ardal ddi-blwyf sy'n cynnwys tref Gravesend, lle mae ei phencadlys. Mae aneddiadau eraill yn yr ardal yn cynnwys tref Northfleet.

## Gweler hefyd 
* Gravesham (etholaeth seneddol)

## Cyfeiriadau 
Gravesham
Brython Shag

Grŵp o ardal Blaenau Ffestiniog yw **Brython Shag**. Mae'r band yn cynnwys aelodau bandiau blaenorol o Flaenau Ffestiniog - Ceri Cunnington oedd prif leisydd Anweledig a'r cerddor a'r cyfansoddwr unigol, Gai Toms. Broliant y grŵp oedd; "O lwch hen fandiau Stiniog, ffurfiwyd un newydd... a ma hein yn mynd i godi'r to, o ddifri mo!" 

Maent yn recordio caneuon ar label Recordiau Sbensh. Cyhoeddwyd albwm ym mis Mawrth 2016. Maent hefyd wedi ymddangos ar S4C gan gynnwys ar raglen miwsig Cymraeg, Ochr1 gan gynnwys ''Teyrnged i'r Crys-T*, a cân *Dwnsia Ne Granda*.

## Caneuon
Ymysg ei caneuon mae *Pobl Gorllewinol Hapus* a ryddhawd ym mis Gorffennaf 2017. Mae eu caneuon hefyd yn ymwneud gyda bro eu mebyd, megis *Blaenau a Port''  sy'n cyfeirio at y berthynas a'r tyndra sydd rhwng y ddau drefn gyfagos, Blaenau Ffestiniog a Phorthmadog.

**Blaenau a Port**
:''Rhai ohonom dal yn ifanc rhai yn brysur mynd yn hen
::Rhai yn lygod mawr ac yn rhedeg at y linell wen

:Wedi tyfu fyny, a petha fod i neud sens
::Cyfiawnder y byd dal i eistedd ar y ffens

:Beth bynnag am hyn, waeth i ni greu lot o sbort
::Dim otch os ti o Blaenau, dim otch os ti o Port

:Mae llwythi’n meddwl y gwaetha meddwl bo ni’n casau
::Llwyth yn pori yn niwl y mynydd, llwyth yn yr haul

:Rhai mewn 'Jack boots Magi Thatcher'
::Rhai yn 'bryfid ar y wal'
:Tap a ffenest Ship n Castle
::Codi'n gilydd off y llawr.''

## Disgograffi
Ceir disgograffi o ganeuon y band ar wefan BBC Radio Cymru.

## Dolenni
* Brython Shag ar Soundcloud
* Brython Shag ar Facebook

## Cyfeiriadau
Categori:Bandiau Cymraeg
Categori:Blaenau Ffestiniog
Brython Shag
Alessandro Manzoni

Bardd a nofelydd o'r Eidal oedd **Alessandro Manzoni** (7 Mawrth 1785 – 22 Mai 1873) sydd yn nodedig am ei nofel hanesyddol *I promessi sposi* a ystyrir yn un o glasuron llên yr Eidal. Roedd yn genedlaetholwr Eidalaidd brwd yn ystod cyfnod y Risorgimento, ac mae ei farddoniaeth yn cyfleu ei Gatholigiaeth.

## Bywyd cynnar (1785–1810) 
Ganed ym Milan, Dugiaeth Milan, yn fab i Pietro Manzoni, un o'r fân-bendefigaeth yn Lombardi, a'i wraig Giulia Beccaria, a oedd yn ferch i Cesare Bonesana, Marchese di Beccaria, diwygiwr cyfreithiol yn oes yr Oleuedigaeth. Mae'n debyg nad oedd Pietro yn dad biolegol Alessandro, ac ym 1792 gwahanodd Pietro a Giulia wedi saith mlynedd yn briod. Treuliodd Alessandro ei addysg mewn ysgolion preswyl Catholig, ac o ganlyniad i'r profiad hwnnw fe fagodd deimladau gwrthlglerigol yn ei ieuenctid.

Ym 1805 aeth Manzoni i fyw gyda'i fam, a'i chariad, ym Mharis. Yn ystod ei bum mlynedd yno bu'n cymdeithasu â deallusion a radicalwyr y ddinas, gan gynnwys yr *idéologues*, a chofleidiodd sgeptigiaeth Voltairaidd. Symudasant i fila ym mhentref Brusuglio, ar gyrion Milan, ac yno cyfansoddodd Manzoni ei gylch o gerddi crefyddol, yr *Inni sacri*. Mynychwyd ei angladd gwladwriaethol gan Umberto, Tywysog Safwy.

## Cyfeiriadau 
Categori:Genedigaethau 1785
Categori:Marwolaethau 1873
Categori:Beirdd y 19eg ganrif o'r Eidal
Categori:Beirdd Catholig o'r Eidal
Categori:Beirdd Eidaleg o'r Eidal
Categori:Cenedlaetholwyr Eidalaidd
Categori:Nofelwyr y 19eg ganrif o'r Eidal
Categori:Nofelwyr Eidaleg o'r Eidal
Categori:Pobl o Ddugiaeth Milan
Categori:Pobl a aned ym Milan
Categori:Pobl fu farw ym Milan
Bwrdeistref Tonbridge a Malling

Ardal an-fetropolitan yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, yw **Bwrdeistref Tonbridge a Malling** (Saesneg: *Borough of Tonbridge and Malling*). 

Mae gan yr ardal arwynebedd o 240&nbsp;km², gyda 130,508 o boblogaeth yn ôl amcangyfrif cyfrifiad 2018. Mae'n ffinio Ardal Sevenoaks i'r gorllewin, Bwrdeistref Gravesham a Medway i'r gogledd, Bwrdeistref Maidstone i'r dwyrain, a Bwrdeistref Tunbridge Wells i'r de.

bawd|dim|Bwrdeistref Tonbridge a Malling yng Nghaint

Ffurfiwyd yr ardal dan Ddeddf Llywodraeth Leol 1972, ar 1 Ebrill 1974.

Rhennir y fwrdeistref yn 27 o blwyfi sifil, gydag ardal ddi-blwyf sy'n cynnwys tref Tonbridge. Mae ei phencadlys yn nhref West Malling. Mae aneddiadau eraill yn yr ardal yn cynnwys tref Snodland.

## Gweler hefyd 
* Tonbridge a Malling (etholaeth seneddol)

## Cyfeiriadau 
Tonbridge a Malling
Interpol (gwahaniaethu)

Gall "Interpol" gyfeirio at:
*Interpol, sefydliad rhyngwladol sy'n hybu cydweithio rhwng heddluoedd
*Interpol, band roc *indie* o Efrog Newydd
*Yn anffurfiol, Adran Wleidyddiaeth Rhyngwladol Prifysgol Aberystwyth
Ffransis I, Ymerawdwr Glân Rhufeinig

Uchelwr o Dŷ Hapsbwrg-Lorraine oedd **Ffransis I** (8 Rhagfyr 1708 – 18 Awst 1765) a fu'n Ymerawdwr Glân Rhufeinig o 1745 i 1765, yn Archddug Awstria o 1740 i 1765, yn Uchel Ddug Toscana o 1737 i 1765, ac yn Ddug Lorraine o 1729 i 1735.

Ganed yn Nancy, Dugiaeth Lorraine. Ym 1723 symudodd i lys Fienna ac yno priododd â Maria Theresa, merch yr Ymerawdwr Siarl VI, ar 12 Chwefror 1736. Yn ôl Cytundeb Fienna (1738), bu'n rhaid i Ffransis ildio Dugiaeth Lorraine i Stanisław Leszczyński, wedi iddo golli ei goron yn Rhyfel Olyniaeth Gwlad Pwyl (1733−35). Derbyniodd Ffransis Uchel Ddugiaeth Toscana yn iawndal, gan olynu Gian Gastone, yr un olaf o linach y Medici i ddwyn y teitl hwnnw.

## Cyfeiriadau 
Categori:Archddugiaid Awstria
Categori:Dugiaid Lorraine
Categori:Genedigaethau 1708
Categori:Marwolaethau 1765
Categori:Pobl o Lorraine
Categori:Teyrnoedd y 18fed ganrif
Categori:Uchel Ddugiaid Toscana
Categori:Ymerodron Glân Rhufeinig