Ofcom

Yr **Office of Communications** gelwir fel rheol wrth y talfyriad, **Ofcom** (Swyddfa Gyfathrebiadau) yw'r awdurdod rheoleiddio ar gyfer telathrebu yn y Deyrnas Unedig, sydd â phersonoliaeth gyfreithiol. Fe’i diffiniwyd yn 2002 gan Ddeddf y Swyddfa Gyfathrebiadau 2002. Fe’i crëwyd ar 1 Ebrill 2003 a daeth i rym ar 29 Rhagfyr 2003. Daeth ynghyd hen swyddogaethau *Oftel*, y Comisiwn Teledu Annibynnol (*Independent Television Commission*), y Comisiwn Safonau Darlledu (*Broadcasting Standards Commission*), yr Awdurdod Radio (*Radio Authority*) a Chomisiwn Cyfathrebu Radio (*Broadcasting Standards Commission*).

## Oftel
Oftel oedd enw’r sefydliad a oedd yn gyfrifol am reoleiddio telathrebu yn y Deyrnas Unedig cyn creu Ofcom.

## Cwyn gan Peter Humphrey
Ym mis Tachwedd 2018, fe wnaeth Peter Humphrey ffeilio cwyn yn erbyn CGTN gydag Ofcom.

Ym mis Gorffennaf 2020, fe wnaeth Ofcom farnu bod cwyn Peter Humphrey “wedi’i seilio”, am “driniaeth annheg” ac “ymyrraeth ar breifatrwydd” ar ôl darlledu dwy raglen newyddion gan y sianel a elwid ar y pryd yn Newyddion Teledu Cylch Cyfyng ym mis Awst 2013 a mis Gorffennaf 2014. Yn ystod y rhaglen hon, fe’i cyflwynir yn arbennig fel “a ddrwgdybir” sy’n cyffesu. Mae Peter Humphrey yn gwadu cyfaddefiadau gorfodol tra’r oedd yn “eistedd, wedi’i gloi mewn cawell, â gefynnau, wedi’i glymu i gadair fetel”..

## Tynnu trwydded ddarlledu CGTN yn ôl
Yn ystod protestiadau o blaid democratiaeth yn Hong Kong yn 2019-2020, canfu Ofcom achosion o dorri rheolau darlledu’r DU ynghylch darlledu: methodd y sianel dro ar ôl tro â chyflwyno safbwyntiau’r arddangoswyr yn erbyn Beijing.

Ar ddechrau Chwefror 2021, diddymodd Ofcom drwydded ddarlledu sianel CGTN yn y Deyrnas Unedig. Daeth ei ymchwiliad i'r casgliad bod y drwydded yn cael ei dal yn anghywir gan 'Star China Media Limited' (SCML) y mae ei chynnwys golygyddol yn cael ei reoli gan y Plaid Gomiwnyddol Tsieina. Er gwaethaf oedi sylweddol wrth gydymffurfio â rheolau statudol, diddymodd Ofcom drwydded ddarlledu CGTN yn y DU o ystyried yr ymyrraeth sylweddol â hawl darlledwr i ryddid mynegiant. Ychydig ddyddiau ar ôl y cyhoeddiad, mewn ymateb, gwaharddodd Tsieina’r BBC rhag darlledu ar dir Tsieineaidd, gan honni bod rhai o’i hadroddiadau ar Tsieina wedi torri egwyddorion geirwiredd a didueddrwydd newyddiadurol. Felly, mae'r sianel CGTN unwaith eto wedi'i hawdurdodi yn y Deyrnas Unedig.

## Achosion eraill
Ar ddechrau mis Mawrth 2020, cyflwynodd Ofcom euogfarnau mewn pedwar achos gwahanol.

Yn ystod protestiadau o blaid democratiaeth yn Hong Kong yn 2019, mynnodd Ofcom ddirwy o £125,000. Mae’n barnu bod sianel CGTN yn euog o fethu yn ei rhwymedigaeth i fod yn ddiduedd trwy roi safbwynt y gyfundrefn Tsieineaidd yn unig mewn pum rhaglen a ddarlledwyd ym Mhrydain Fawr. Mae hi hefyd yn galw am roi dirwy o £100,000 yn erbyn CGTN am dorri preifatrwydd y newyddiadurwr Peter Humphrey. O ran y ddwy gollfarn arall, mae Ofcom yn ystyried “triniaeth annheg ac ymyrraeth ar breifatrwydd” tuag at Simon Cheng, cyn-weithiwr i’r conswl Prydeinig yn Hong Kong yn 2019, a Gui Minhai, gwerthwr llyfrau o Hong Kong, dinesydd Swedaidd wedi’i frodori, a gafodd ei herwgipio yn 2015 gan heddlu Tsieineaidd yng Ngwlad Thai. Nid yw eto wedi dyfarnu ar y cosbau cysylltiedig.

## Ofcom Cymru
Mae **Ofcom Cymru** yn cynrychioli Ofcom yng Nghymru a Chymru o fewn Ofcom – yn rheoli cysylltiadau a chyfathrebiadau gyda'r cyhoedd ac ystod eang o randdeiliaid y diwydiant, yn cynnwys gwleidyddion, darlledwyr a'r cyfryngau.

Mae gan Gymru gynrychiolaeth ar Fwrdd Cynnwys Ofcom a'i Phwyllgor Cynghori ei hunan.

Mae swyddfa Ofcom Cymru yn Ffordd Caspian, Bae Caerdydd.

### Cyfarwyddwyr Cymru
* 2004 - 2028 - Rhodri Williams cyn gynhyrchydd teledu a chyfarwyddwr cwmni Tinopolis ac yna Cadeirydd Bwrdd S4C rhwng 2020-2024. Bu controfersi ynghlŷn ag apwyntiadau o fewn Ofcom Cymru yn ystod cyfnod Rhodri Williams gan gynnwys cytundeb i gwmni lobïo 'Deryn' yn 2014 ac apwyntiad cariad ac yna gwraig Rhodri Williams, Elaenor Williams, i'r sefydliad.

* 2018-presennol - Eleanor Marks, fe'i hapwyntiwyd yn 2018. 

### Datganoli Darlledu i Gymru
Mae Ofcom Cymru wedi bod yn rhan o'r drafodaeth ar fater Datganoli Darlledu - pwnc sydd wedi ei hystyried droeon gan Senedd Cymru. Er mai corff datganoledig yw Ofcom sy'n bodoli'n unswydd oherwydd bod darlledu yn y Gymraeg, nid yw Ofcom Cymru ei hun o blaid datganoli darlledu i Gymru.

Gan nad oes gan Ofcom Cymru bwerau dros S4C nac i’w gwneud yn ofynnol i ddeunydd penodol, fel gofynion Cymraeg, gael ei gynnwys mewn fformatau radio masnachol

## Gweler hefyd
* Datganoli pellach i Gymru am bwnc Datganoli Darlledu

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
* Gwefan Ofcom Cymru
* Cyfryngau’r Genedl Cymru 2022 arolwg gan Ofcom Cymru (ffurf pdf)
* Gwefan swyddogol Ofcom DU

Categori:Sefydliadau 2003
Categori:Darlledu
Categori:Darlledu yng Nghymru
Categori:BBC Cymru