Amets Arzallus

Mae **Amets Arzallus** **Antia** (ganed 9 Tachwedd 1983) yn *bertsolari,* newyddiadurwr ac athro bertsolaritza. Enillodd y *Bertsolari Txapelketa Nagusia,* prif gystadleuaeth *bertso* Gwlad y Basg yn 2013, a daeth yn ail i Maialen Lujanbio yn 2022 ac yn 2009.

## Bywyd 
Yn fab i'r *bertsolari* adnabyddus Jexux Arzallus ac Antia Miren, ac yn frawd i'r *bertsolari*s Itsaso Arzallus a Maddalen Arzallus, ganed ef yn Donibane Lohizune, ond symudodd y teulu i Hendaia pan oedd o'n fach. Wedi'i ddylanwadu gan ei dad a'i deulu, dechreuodd barddoni yn ifanc, yn ogystal â chwaraeon (mae'n hoffi pêl-droed a pilota). Wedi astudio yn ysgolion Hendaia a Kanbo ac ysgol uwchradd Baiona, astudiodd newyddiaduraeth ym Mhrifysgol Gwlad y Basg. Mae'n cydweithio â chylchgrawn *Argia* ac Euskadi Irrati, a hefyd yn gweithio yn yr ysgol bertso yn Hendaia.

Yn 2016, pan oedd Donostia yn brifddinas diwylliant Ewropeaidd, Amets oedd prif gymeriad rhaglen ddogfen fel rhan o brosiect "Europa Transit", oedd yn canolbwyntio ar ddinasoedd sydd wedi profi gwrthdaro. Roedd o mewn cysylltiad â cherddorion a beirdd a wnaeth ffoi o Gyprus.

## Bertsolaritza 
Ymddangosodd gyntaf fel *bertsolari* yn Beasain, ym Mhencampwriaeth Ryng-Ysgol Gipuzkoa 1992.  Yno roedd ei ffrind Sustrai Colina a'i chwaer Itasoa yn gwmni iddo. Cafodd ganlyniadau gwych mewn twrnameintiau rhwng ysgolion.

Ers hynny mae wedi bod ar y lefel uchaf. Roedd yn bencampwr ym mhencampwriaeth Nafarroa yn 2000. Yn 2005, cyrhaeddodd rowndiau terfynol Prif Bencampwriaeth Cantorion Gwlad y Basg; Daeth yn ail ym Mhencampwriaeth Bertsolari 2009,  ar ôl Maialen Lujanbio; ac yn 2013, bu'n bencampwr. Enillodd hefyd gystadleuaeth y Xilaba Bertsulari Xapelketa yn Ngogledd Gwlad y Basg yn 2008, 2010 a 2012.

## Llwyddiannau 
### Twrnameintiau 
* Bertsolari Txapelketa Nagusia (Prif Bencampwriaeth Bertso):
** Pencampwr (1): **2013**
** Ail (2): 2009 a 2022
** Rowndiau Terfynol (5): 2005, 2009, 2013, 2017, 2022
* Nafarroako Bertsolari Txapelketa (Pencampwriaeth Bertso Nafarroa) (4): 2000, 2001, 2002, 2003
* Xilaba Bertsulari Txapelketa (Cystadleuaeth Bertso Xilaba):
** Pencampwr (4): 2008, 2010, 2012, 2021
** Ail (1): 2016
* Euskal Herriko Eskolarteko Txapelketa (Pencampwriaeth Rhwng Ysgolion Gwlad y Basg) (2):
** 1997 (Uwchradd)
** 1996 (Cynradd)

### Gwobrau 
* Zarauzko Kopla Txapelketa (Pencampwriaeth Kopla Zarautz) (1): 2010

## Llyfrau 
### Cronicl teithio 
* *Illimani: Boliviako izpiak eta hizkiak* (2006, Argia liburuak).

### Nofel 
* *Miñan* (2019, Susan ). Nofel a ysgrifennwyd gydag Ibrahima Balde, yn adrodd hanes ei daith o Giniii Ewrop. Enillodd y nofel hon a Wobr Zilarrezko Euskadi yn 2020.bawd| Ibrahima Balde ac Amets Arzallus

## Gwaith fel newyddiadurwr 
Newyddiadurwr yw Antia Amets Arzallus wrth ei alwedigaeth. Yn 2017, fe gyfwelodd â'i dad Jexux Arzallus. Cyhoeddwyd y cyfweliad hwn yn Ataria Tolosaldeko ac fe'i cynhaliwyd ym man geni ei dad, fferm Goiazko Arre. Bu'n rhaid i'w dad ffoi o Sbaen i Ogledd Gwlad y Basg yn y 1970au.

## Cyfeiriadau 
## Dolenni allanol 
* Erthyglau gan Amets Arzallus, *Argia*
* Amets Arzallus ar wefan Sefydliad Diwylliannol Gwlad y Basg
* Llyfr "Miñan" ar-lein (Susa).

Categori:Genedigaethau 1983
Categori:Gwlad y Basg
Categori:Newyddiadurwyr