Uwch Gynghrair Belarws

Mae pencampwriaeth pêl-droed Belarwseg, a elwir hefyd yn **Vycheïchaïa Liha** (Belarwseg: *Вышэйшая ліга*, Uwch Gynghrair) yw prif adran bêl-droed Belarws. Fe'i trefnir gan Ffederasiwn Pêl-droed Belarws ac mae'n cynnwys 16 tîm.

Lansiwyd tymor gyntaf pencampwriaeth Belarws ym mis Ebrill 1992, tua wyth mis ar ôl i Belarws adael yr Undeb Sofietaidd ym mis Awst 1991.

Yn ei thymor gyntaf, roedd y bencampwriaeth yn dilyn calendr "gwanwyn-hydref" un flwyddyn a etifeddwyd o'r hen bencampwriaeth Sofietaidd cyn symud i galendr "gwanwyn disgyn" dros ddwy flynedd, yn debyg i'r rhan fwyaf o bencampwriaethau Gorllewin Ewrop o dymor 1992-1993. Ar ôl tri thymor, mae'r calendr yn dychwelyd i fformat blwyddyn o dymor 1995, heb iddo newid ers hynny.

Y deiliad teitl presennol yw BATE Borisov, enillwyr tymor 2018, sef clwb mwyaf llwyddiannus y gystadleuaeth o bell ffordd gyda 15 teitlau wedi'u caffael ers tymor 1999. Yr ail glwb mwyaf llwyddiannus yw Dinamo Minsk, sydd wedi ennill y gynghrair 7 gwaith.

## Hanes
Cynhaliwyd tymor gyntaf pencampwriaeth Belarws yn 1992, gyda'r tymor yn dechrau ganol mis Ebrill ac yn dod i ben ddeufis yn ddiweddarach yng nghanol mis Mehefin. O'r 16 o glybiau yn y bencampwriaeth, Dinamo Minsk, enillydd y tymor gyntaf hwn, yw'r unig dîm o gyn is-adran y gynghrair Sofietaidd. Daeth pum tîm arall o adrannau proffesiynol Sofietaidd eraill tra bod y deg olaf yn cael eu dyrchafu o bencampwriaeth leol yr hen Weriniaeth Sofietaidd Belarws (Belarws SSR) - nad oedd yn wlad annibynnol.

Yn fuan ar ôl dechrau'r gystadleuaeth, penderfynodd y sefydliad yn gyflym symud o galendr "gwanwyn-hydref" dros flwyddyn i fformat "hydref-gwanwyn" ar draws dwy flynedd galendr tebyg i'r rhan fwyaf o bencampwriaethau Ewrop. o'r Gorllewin. Wedi'i sefydlu yn ystod tymor 1992-1993, cadwyd y fformat nes tymor 1994-1995 gan ddychwelyd wedyn i'r hen ffyrf o blwyddyn galendr unigol.

Mae nifer y timau sydd wedi eu cynnwys yn yr adran wedi ei hamrywio sawl gwaith, yn enwedig yn ystod y 2000au, pan amrywiwyd rhwng 19 glwb i 15 ac yna lawr i 12 rhwng 2010 a 2014. Mae nifer y clybiau wedi dychwelyd i 16 ers dechrau tymor 2016.

Yn ei ymddangosiad cyntaf, Dinamo Minsk bu'n dominyddu'r bencampwriaeth yn bennaf, gan ennill chwech o'r saith tymor cyntaf rhwng 1992 a 1997, yr MPKC Mazyr yn ennill gweddill y bencampwriaeth ym 1996 1. Yna mae'r enillwyr yn amrywio gyda saith gwahanol enilydd rhwng 1998 a 2005. Fodd bynnag, daw'r amrywiaeth hwn i ben gyda thŵf BATE Borisov, a enillodd 13 teit yn olynol rhwng 2006 a 2018. Yr olaf hefyd yw'r tîm Belarwseg cyntaf i gyrraedd cam grŵp Cynghrair y Pencampwyr UEFA yn 20082, yna Cynghrair Europa UEFA y flwyddyn ganlynol.

Cafodd y gystadleuaeth ei noddwr teitl cyntaf yn nhymor 2012 gyda phartneriaeth cwmni o Rwsia, Alfa-Bank. Disodlwyd y nawdd yma gan Belarusbank yn nhymor 2013.

## Cystadlu yn Ewrop
Oherwydd bod calend bêl-droed Belarws yn un flwyddyn galendr mae'n dod i ben ym mis Tachwedd, dim ond ar gyfer cystadlaethau Ewropeaidd y tymor canlynol y mae'r cymwysterau Ewropeaidd a gafwyd ar ddiwedd y tymor yn dechrau rhwng mis Gorffennaf a mis Medi. Yn ogystal, dim ond ym mis Mai, dim ond dau fis ar ôl dechrau'r bencampwriaeth, y caiff lleoedd cymwys eu dosbarthu ar gyfer y tymor presennol.

Ers tymor 2017, mae pencampwriaeth Belarws wedi ennill gwobr gymwys ar gyfer ail rownd gymhwyso Cynghrair y Pencampwyr UEFA. Mae lle ar gyfer ail rownd ragbrofol Cynghrair Europa UEFA yn cael ei roi i enillydd Cwpan Belarus tra bod dau le ar gyfer y rownd gymhwyso gyntaf yn cael eu dyfarnu i'r ail a'r trydydd. Gellir ail-ennill lle enillydd y Cwpan i'r bencampwriaeth os yw eisoes wedi cymhwyso ar gyfer cystadleuaeth Ewropeaidd mewn ffordd arall.

### Table Pencampwyr Uwch Gynghrair Belarws 
## Co-efficient
## Dolenni
* Ffederasiwn Pêl-droed Belarws 
* RSSSF.com - Rhestr Pencampwyr

## Cyfeiriadau
Belarws
Categori:Pêl-droed ym Melarws
Categori:Sefydliadau chwaraeon Belarws