Eugène Ionesco

Dramodydd Rwmanaidd-Ffrengig yn yr iaith Ffrangeg yn bennaf oedd **Eugène Ionesco** (ganed **Eugen Ionescu**; 26 Tachwedd 1909 – 28 Mawrth 1994) sydd yn nodedig fel prif arloeswr theatr yr absẃrd. Yn ystod ei yrfa, ysgrifennodd 33 o ddramâu, sawl cyfrol o atgofion ac ysgrifau, un gyfrol o farddoniaeth (yn Rwmaneg), un casgliad o straeon byrion, ac un nofel.

Cyfieithwyd tair o'i ddramâu i'r Gymraeg: *Y Wers* (*La leçon*) ac *Y Tenant Newydd* (*Le nouveau locataire*) gan K. Lloyd-Jones, ac *Y Dyn Unig* (*Le solitaire*) gan John Watkins. Mae'n werth bwrw golwg hefyd ar hanes y ddrama Gymraeg *Y Ffynnon* a gyflwynwyd gan fyfyrwyr Cymdeithas y Ddrama Gymraeg, Prifysgol Bangor ym 1964, a honwyd oedd wedi'i gyfieithu o waith Ionesco.

## Bywyd cynnar ac addysg (1909–34) 
Ganed Eugen Ionescu ar 26 Tachwedd 1909 yn Slatina, yn ne Rwmania, yn fab i'r cyfreithiwr Eugen Ionescu a'i wraig Marie-Therese, o dras Ffrengig. Symudodd ei deulu i Ffrainc ym 1910 pan oedd yn faban, er mwyn i Eugen yr hynaf gyflawni ei radd yn y gyfraith ym Mhrifysgol Paris. Treuliodd Eugène y rhan fwyaf o'i blentyndod ym Mharis, dan ofal ei fam wedi i'w dad ddychwelyd i Rwmania ym 1916 i ymladd yn y Rhyfel Byd Cyntaf. Wedi iddynt ysgaru, a phan oedd Eugène yn 13 oed, dychwelodd ei fam i Rwmania am iddi beidio â darparu ar gyfer ei phlant, a throsglwyddodd y plant i warchodaeth y tad. Aeth Eugène i Rwmania ym 1925.

Astudiodd Ionesco drwy gyfrwng y Ffrangeg ym Mhrifysgol Bwcarést o 1929 i 1933, a derbyniodd ei radd yn yr iaith Ffrangeg a'i llenyddiaeth. Pan oedd yn fyfyriwr, cafodd Ionesco sawl dadl lenyddol gyhoeddus gyda'i athro, yr esthetegydd a beirniad Mihail Dragomirescu. Cyhoeddodd ei lyfr cyntaf, y casgliad o gerddi *Elegii pentru fiinte mici*, ym 1931, a'i gyfrol gyntaf o ysgrifau, *Nu*, ym 1934. Mae ei ddramâu diweddar yn cynnwys *Jeux de massacre* (1970), *Macbett* (1972; a ysbrydolwyd gan *Macbeth* gan William Shakespeare), a *Ce formidable bordel* (1973). Cyhoeddodd Ionescu ei unig nofel, *Le Solitaire*, ym 1973.

## Diwedd ei oes (1980–94) 
Yn ystod deng mlynedd olaf ei oes, dechreuodd Ionesco baentio, yn enwedig mewn arddull lliwyddiaeth megis gweithiau Joan Miró.

Bu farw Eugène Ionesco ar 28 Mawrth 1994 ym Mharis yn 84 oed. Cafodd ei gladdu ym Mynwent y Montparnasse.

## Cyfeiriadau 
Categori:Genedigaethau 1909
Categori:Marwolaethau 1994
Categori:Aelodau'r Académie française
Categori:Beirdd yr 20fed ganrif o Rwmania
Categori:Beirdd Rwmaneg o Rwmania
Categori:Derbynwyr Légion d'honneur
Categori:Dramodwyr yr 20fed ganrif o Rwmania
Categori:Dramodwyr yr 20fed ganrif o Ffrainc
Categori:Dramodwyr Ffrangeg o Ffrainc
Categori:Dramodwyr Ffrangeg o Rwmania
Categori:Dramodwyr Rwmaneg o Ffrainc
Categori:Dramodwyr Rwmaneg o Rwmania
Categori:Hunangofianwyr yr 20fed ganrif o Ffrainc
Categori:Hunangofianwyr yr 20fed ganrif o Rwmania
Categori:Hunangofianwyr Ffrangeg o Ffrainc
Categori:Hunangofianwyr Ffrangeg o Rwmania
Categori:Llenorion straeon byrion yr 20fed ganrif o Ffrainc
Categori:Llenorion straeon byrion yr 20fed ganrif o Rwmania
Categori:Llenorion straeon byrion Ffrangeg o Ffrainc
Categori:Llenorion straeon byrion Ffrangeg o Rwmania
Categori:Nofelwyr yr 20fed ganrif o Ffrainc
Categori:Nofelwyr yr 20fed ganrif o Rwmania
Categori:Nofelwyr Ffrangeg o Ffrainc
Categori:Nofelwyr Ffrangeg o Rwmania
Categori:Pobl fu farw ym Mharis
Categori:Ymfudwyr o Rwmania i Ffrainc
Categori:Ysgrifwyr a thraethodwyr yr 20fed ganrif o Rwmania
Categori:Ysgrifwyr a thraethodwyr Rwmaneg o Rwmania