Bella Akhmadulina

Bardd o'r Undeb Sofietaidd oedd **Izabella Akhatovna Akhmadulina** (**Bella Akhmadulina** fel arfer; 10 Ebrill 1937 - 29 Tachwedd 2010) sy'n cael ei hystyried hefyd yn nodigedig am ei gwaith fel awdur storiau byrion, cyfieithydd, dramodydd, sgriptiwr ac actor. Ei henw yn Rwsieg yw Бе́лла (Изабе́лла) Аха́товна Ахмаду́лина, ac yn Tatar: Белла Әхәт кызы Әхмәдуллина. Nid oedd ots ganddi lawer am wleidyddiaeth, ac nid oedd yn ymddangos yn ei gwaith mewn unrhyw fodd.

Fe'i ganed yn Moscfa, prifddinas Rwsia a bu farw yn Peredelkino, i'r de=orllewin o Moscfa, o afiechyd y system cardiofasgwlaidd; fe'i chladdwyd ym Mynwent Novodevichy.

Roedd yn rhan o'r ysgol Sofietaidd honno o ysgrifenwyr a elwir yn "Fudiad y Don Newydd". Cyfeiriwyd ati gan Joseph Brodsky fel y bardd cyfoes mwyaf sy'n sgwennu mewn Rwsieg a gan drigolion Rwsia fel "Llais yr Epoc"  (neu 'gyfnod hir').

Er fod ei sgwennu'n wleidyddol ddiduedd, roedd Akhmadulina yn aml yn feirniadol o awdurdodau yn yr Undeb Sofietaidd, ac yn siarad o blaid pobl eraill, gan gynnwys yr enillwyr Nobel Boris Pasternak, Andrei Sakharov, ac Aleksandr Solzhenitsyn. Roedd hi'n adnabyddus i gynulleidfaoedd rhyngwladol trwy ei theithiau tramor yn ystod cyfnod anodd Nikita Khrushchev, pan ymddangosodd mewn stadia pêl-droed gorlawn. Ar ôl iddi farw yn 2010 yn 73 oed, dywedodd Llywydd Rwsia Dmitry Medvedev bod ei barddoniaeth yn rhan "clasurol o lenyddiaeth Rwsia."

Dechreuodd gyrfa lenyddol Akhmadulina pan oedd yn ferch ysgol yn gweithio fel newyddiadurwr ym mhapur newydd Moscfa, *Metrostroevets*, ac mewn cylch llenyddol a drefnwyd gan y bardd Yevgeny Vinokurov. Ymddangosodd ei cherddi cyntaf yn 1955 yn y cylchgrawn *Hydref* ar ôl cael ei chymeradwyo gan feirdd Sofietaidd cydnabyddiedig.

Ar ôl gorffen yr ysgol, aeth Akhmadulina i Sefydliad Llenyddiaeth Maxim Gorky lle graddiodd ym 1960. Yno, cyhoeddodd ei cherddi a'i herthyglau mewn gwahanol bapurau newydd. Beirniadwyd ei gwaith yn *Komsomolskaya Pravda* ym 1957. Cafodd ei diarddel o'r coleg am ychydig ym 1959 o ganlyniad i'w gwrthwynebiad i erledigaeth Boris Pasternak, ond caniatawyd iddi ddychwelyd.

Yn 1962 cyhoeddwyd casgliad cyntaf ei cherddi, o'r enw *Struna* (Llinyn), ac roedd yn llwyddiant ysgubol.

Bu'n briod pedair gwaith ac mae ganddi ferch, sydd hefyd yn fardd.

## Llyfrau a gyhoeddwyd
* *Struna* (*Llinyn*), Moscow, 1962
* *Oznob* (*Y Dwymyn*), Frankfurt, 1968
* *Uroki Muzyki*, (*Gwersi Cerdd*), 1969
* *Stikhi* (*Cerddi*), 1975
* *Svecha* (*Y Gannwyll*), 1977
* *Sny o Gruzii* (*Breuddwyd Georgia*), 1978–79
* *Metell* (*Storm-Eira*), 1977
* *Taina* (*Y Gyfrinach*), 1983
* *Sad* (*Yr Ardd*), 1987
* *Stikhotvorenie* (*Cerdd*), 1988
* *Izbrannoye* (*Penillion Dethol*), 1988
* *Stikhi* (*Penillion*), 1988
* *Poberezhye* (*Yr Arfordir*), 1991
* *Larets i Kliutch* (*Casket and Key*), 1994
* *Gryada Kamnei* (*Crib Carreg*), 1995
* *Samye Moi Stikhi* (*Fy Ngherddi fy Hun*), 1995
* *Zvuk Ukazuyushchiy* (*Sain Wurog*), 1995
* *Odnazhdy v Dekabre* (*Diwrnod o Ragfyr*), 1996

## Aelodaeth 
Bu'n aelod o PEN Rhyngwladol am rai blynyddoedd.

## Anrhydeddau
* 
Cadw lle i'r bot

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1937
Categori:Llenorion o Rwsia
Categori:Marwolaethau 2010
Categori:Merched yr 20fed ganrif o Rwsia
Categori:Pobl o Moscfa