open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
CND Cymru

bawd|250px|Rali gyntaf *Cyngor Cenedlaethol Cymru CND* yn Aberystwyth, 1961
Cangen led-annibynnol o'r mudiad Prydeinig CND yw **CND Cymru.** Mudiad a sefydlwyd er mwyn ceisio dwyn perswâd ar lywodraeth y DU i gael gwared ar arfau niwclear yw'r Ymgyrch dros Ddiarfogi Niwclear (CND). 

## Hanes
Sefydlwyd cangen o CND yng Nghaerdydd ym 1958, ac ymddangosodd grwpiau gwrth-niwclear bach lleol mewn rhannau eraill o Gymru, megis Pwyllgor Arfau Niwclear Aberystwyth. Yn ddiweddarach daeth y grwpiau annibynnol hyn yn gysylltiedig â *Chyngor Cenedlaethol Cymru CND*. Sefydloedd CND Cymru fel olynydd i'r Cyngor Cenedlaethol, yn 1981. Mae CND Cymru yn gweithio dros heddwch a diarfogi rhyngwladol a byd lle mae'r adnoddau helaeth sydd bellach wedi'u neilltuo i filitariaeth yn cael eu hailgyfeirio i wir anghenion y gymuned a'r amgylchedd. Nod y sefydliad yw sicrhau byd di-drais, di-niwclear wedi'i seilio ar barch at hawliau dynol a hawliau bywyd. Mae CND Cymru yn gweithio trwy lobïo, cymryd rhan mewn gwrthdystiadau, trefnu digwyddiadau a chymryd rhan mewn gweithredu uniongyrchol di-drais. Mae hefyd yn ymwneud â gwaith addysg, gan dynnu sylw at faterion pwysig. Yn benodol, ffocws diweddar CND Cymru fu tynnu sylw at anlladrwydd System Arfau Niwclear Prydain, *Trident*.

## Cyfeiriadau 
## Dolenni allanol
*Christoph Laucht & Martin Johnes (2019). "Resist and survive: Welsh protests and the British nuclear state in the 1980s", *Contemporary British History*, 33:2, 226-245, DOI: 10.1080/13619462.2018.1519423

Categori:Diarfogi niwclear
Categori:Gwleidyddiaeth Cymru
Categori:Heddychaeth
Categori:Mudiadau di-drais
Categori:Mudiadau heddwch
Categori:Sefydliadau cenedlaethol
Categori:Sefydliadau 1981
Categori:Ynni niwclear
Ardal Gogledd Norfolk

Ardal an-fetropolitan yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, yw **Ardal Gogledd Norfolk** (Saesneg: *North Norfolk District*). 

Mae gan yr ardal arwynebedd o 963&nbsp;km², gyda 104,552 o boblogaeth yn ôl amcangyfrif cyfrifiad 2018. Mae ei harfordir gogleddol yn gorwedd ar Fôr y Gogledd. Mae'n ffinio Bwrdeistref King's Lynn a Gorllewin Norfolk i'r gorllewin, ac Ardal Breckland, Ardal Broadland a Bwrdeistref Great Yarmouth i'r de.

bawd|dim|Ardal Gogledd Norfolk yn Norfolk

Ffurfiwyd yr ardal dan Ddeddf Llywodraeth Leol 1972, ar 1 Ebrill 1974.

Pencadlys yr awdurdod yw Cromer. Mae aneddiadau eraill yn ardal yr awdurdod yn cynnwys trefi North Walsham, Sheringham a Wells-next-the-Sea

## Gweler hefyd
* Gogledd Norfolk (etholaeth seneddol)

## Cyfeiriadau 
Gogledd Norfolk
Bwrdeistref Great Yarmouth

Ardal an-fetropolitan yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, yw **Bwrdeistref Great Yarmouth** (Saesneg: *Borough of Great Yarmouth*). 

Mae gan yr ardal arwynebedd o 174&nbsp;km², gyda 99,370 o boblogaeth yn ôl amcangyfrif cyfrifiad 2018. Mae ei harfordir dwyreiniol yn gorwedd ar Fôr y Gogledd. Mae'n ffinio Ardal Gogledd Norfolk, Ardal Broadland ac Ardal De Norfolk i'r gorllewin, a Suffolk i'r de.

bawd|dim|Bwrdeistref Great Yarmouth yn Norfolk

Ffurfiwyd yr ardal dan Ddeddf Llywodraeth Leol 1972, ar 1 Ebrill 1974.

Mae'r fwrdeistref yn cynnwys tref Great Yarmouth ei hun, ynghyd â 21 o blwyfi sifil cyfagos.

## Gweler hefyd
* Great Yarmouth (etholaeth seneddol)

## Cyfeiriadau 
Great Yarmouth
Ardal De Norfolk

Ardal an-fetropolitan yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, yw **Ardal De Norfolk**. 

Mae gan yr ardal arwynebedd o 908&nbsp;km², gyda 138,017 o boblogaeth yn ôl amcangyfrif cyfrifiad 2018. Mae'n ffinio Ardal Breckland i'r gorllewin, Ardal Broadland, Dinas Norwich a Bwrdeistref Great Yarmouth i'r gogledd, a Suffolk i'r de.

bawd|dim|Ardal De Norfolk yn Norfolk

Ffurfiwyd yr ardal dan Ddeddf Llywodraeth Leol 1972, ar 1 Ebrill 1974.

Rhennir Ardal De Norfolk yn 119 o blwyfi sifil, heb ardaloedd di-blwyf. Mae ei phencadlys yn Long Stratton. Mae aneddiadau eraill yn yr ardal yn cynnwys trefi Diss, Hingham, Loddon a Wymondham.

## Gweler hefyd
* De Norfolk (etholaeth seneddol)

## Cyfeiriadau 
De Norfolk
Ardal Broadland

Ardal an-fetropolitan yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, yw **Ardal Broadland** (Saesneg: *Broadland District*). 

Mae gan yr ardal arwynebedd o 552&nbsp;km², gyda 129,464 o boblogaeth yn ôl amcangyfrif cyfrifiad 2018. Mae'n ffinio Ardal Breckland i'r gorllewin, Ardal Gogledd Norfolk i'r gogledd, Bwrdeistref Great Yarmouth i'r dwyrain, a Dinas Norwich ac Ardal De Norfolk i'r de.

bawd|dim|Ardal Broadland yn Norfolk

Ffurfiwyd yr ardal dan Ddeddf Llywodraeth Leol 1972, ar 1 Ebrill 1974.

Rhennir Ardal Broadland yn 65 o blwyfi sifil, heb ardaloedd di-blwyf. Mae ei phencadlys yn Thorpe St Andrew. Mae aneddiadau eraill yn yr ardal yn cynnwys trefi Acle, Aylsham a Reepham.

## Gweler hefyd
*Broadland (etholaeth seneddol)

## Cyfeiriadau 
Broadland
Wali

bawd|Caligraffi Alefaidd, "Ali yw Wali Duw"
bawd|Manylyn o miniatur Indiaidd yn darlunio’r Tywysog Dara Shikoh, o Ymerodraeth Mughal (bu f. 1659) yn ceisio cyngor sant lleol o’r enw Mian Mir (bu f. 1635), heb ddyddiad ond efallai o ddiwedd yr 17g
Mae'r i'r term Arabeg **wali** (, '**; plural , **'; *walī*) ystyron llythrennol yn cynnwys "meistr", "awdurdod", "ceidwad", "amddiffynnydd" a "ffrind".. Mewn ystyr ysbrydol, fe'i defnyddir fel talfyriad o "Waliullah/Wali Allah", sef "cyfaill i Dduw", i ddynodi'r bobl hynny o fydd llawn, y credir eu bod wedi cael perthynas agos arbennig ag Allah. O ganlyniad felly, mewn crefydd boblogaidd, priodolir sgiliau ymyrraeth iddynt yn aml, mewn ffordd debyg i sgiliau seintiau mewn Cristnogaeth. Gellir ystyried bod "Sant" yn gyfieithiad gyffredinol i'r term Wali, felly. Yng nghyd-destun Gogledd Affrica, mae'r term yn aml yn gyfystyr â *marabout* (un sydd wedi ei ddanfon i weithredu, garrosoned/attached yn Saesneg), sef, i lenaenu ac addysgu am ffydd Islamaidd.

Mae meistri cymunedau cyfriniol (Swffi) yn aml yn cael eu hystyried yn "wali". Ymhlith yr enwocaf mae Ali, cefnder a mab-yng-nghyfraith Muhammad, a Fatima, merch y Proffwyd.

O ran cyflwr wali (la wilaya), y Coran, ar ôl dweud y bydd "Mae Allah yn magu dynion y bydd yn eu caru fel y byddant yn ei garu" (5:54), fe'i mynegir fel a ganlyn: وَهُمْ رَاكِعُونَ "Yn wir eich cynghreiriaid yw Allah a'i Negesydd a'r credinwyr sy'n cyflawni'r weddi, ac yn talu eu degwm trwy buteindra eu hunain yn ostyngedig (5: 55).

Mewn gwirionedd, dywedir i Ali dalu degymiad tra’n ymostwng mewn gweddi, gan gynnig ei fodrwy i gardotyn, a byddai’r adnodau hyn wedi cael eu datgelu i’r Proffwyd y tro hwnnw.

Mae Islamiaeth Uniongred yn tueddu i annog rhag unrhyw fath o gwlt seintiau, gan gredu na all unrhyw un sefyll uwchlaw dynion eraill, mewn safle canolraddol rhwng creaduriaid a Duw. Ond mae crefyddau poblogaidd, yn enwedig mewn rhai rhanbarthau o'r byd Islamaidd, yn rhoi parch mawr i'r saint. Er enghraifft yng Ngogledd Affrica, lle mae *marabouts* dirifedi yn gwarchod beddrod sant, ac sydd yn aml yn gyrchfan pererindodau go iawn a gwyliau traddodiadol.

## Noder
Mae'r erthygl hon yn ymwneud â beichiogi Islamaidd seintiau. Am y teitl gweinyddol, gweler *Wāli*. Gall 'Wali' hefyd fod yn derm am asiant y briodferch yn y Gyfraith Islamaidd.

## Cyfeiriadau
Categori:Islamiaeth
Categori:Crefydd
Y Broads

Rhwydwaith o afonydd a llynnoedd yn Norfolk a Suffolk, Dwyrain Lloegr, yw'r **Broads** neu **Llynnoedd Norfolk** (Saesneg: *The Broads* neu *Norfolk Broads*). Mae statws yr ardal yn cyfateb i statws parc cenedlaethol.

Mae'r ardal yn ymestyn ar draws arwynebedd 303&nbsp;km², y rhan fwyaf ohono yn Norfolk, gyda dros 200&nbsp;km o ddyfrffyrdd y gellir eu mordwyo. Mae saith afon a 63 o lynnoedd, y rhan fwyaf yn llai na 4 metr (13 tr) o ddyfnder.

bawd|dim|Y Broads yn Nwyrain Lloegr

Am nifer o flynyddoedd roedd y llynnoedd yn cael eu hystyried yn nodweddion naturiol y dirwedd. Dim ond yn y 1960au y profodd Joyce Lambert eu bod wedi'u creu gan bobl: mewn gwirionedd cloddiadau mawn gorlifiedig oeddent. Yn yr Oesoedd Canol roedd y mynachlogydd lleol yn cloddio'r mawndiroedd fel busnes, gan werthu tanwydd i Norwich a Great Yarmouth. Cymerodd Eglwys Gadeiriol Norwich 320,000 tunnell o fawn y flwyddyn. Yna dechreuodd lefelau'r môr godi, a dechreuodd y pyllau orlifo. Er gwaethaf adeiladu pympiau gwynt a chloddiau, parhaodd y llifogydd. Y canlyniad oedd tirwedd nodweddiadol yr ardal a welir heddiw, gyda'i gwelyau cyrs, corsydd pori a choetir gwlyb.

Mae'r Broads wedi bod yn gyrchfan gwyliau cychod ers diwedd y 19g.

Mae'r Broads, er eu bod yn cael eu gweinyddu gan y Broads Authority, yn rhoi eu henw i ardal llywodraeth leol Broadland yn Norfolk, tra bod rhannau o'r Broads hefyd yn gorwedd o fewn ardaloedd llywodraeth eraill: Ardal Gogledd Norfolk, Ardal De Norfolk, Dinas Norwich a Bwrdeistref Great Yarmouth yn Norfolk, yn ogystal ag Ardal Dwyrain Suffolk.

## Cyfeiriadau
Categori:Daearyddiaeth Norfolk
Categori:Daearyddiaeth Suffolk
Categori:Hanes Norfolk
Categori:Parciau cenedlaethol Lloegr
Iman (Islam)

Mae **Iman** - yn Arabeg إيمان, Īmān (llyth. lit. "ffydd" neu "crêd") - yn derm a ddefnyddir o fewn y crefydd Islamaidd ar gyfer y cysyniad o "ffydd" ac fe'i defnyddir i gyfeirio at gryfder argyhoeddiad Mwslemiaid; gelwir yr hwn sy'n cael y ffydd hon yn **mumin**. Mae Islam, fel crefyddau eraill, yn awgrymu "cred yn yr anweledig" benodol; Mae'r gred hon, y mae'n rhaid iddi fod yn "argyhoeddiad heb amheuaeth yn bosibl," yn cael ei chyfrifo trwy chwe erthygl ffydd (''arkān al-īmān) ac, ynghyd â phum colofn Islam, mae'n sail i'r grefydd hon.

## Cyfeiriad yn y Coran
Mae'r term iman wedi'i amlinellu yn y Quran a'r Hadith. Yn ôl y Quran, rhaid i weithredoedd cyfiawn ddod gydag iman ac mae'r ddau gyda'i gilydd yn angenrheidiol ar gyfer mynediad i Baradwys. Yn yr Hadith, mae iman yn ychwanegol at Islam ac *ihsan* yn ffurfio tri dimensiwn y grefydd Islamaidd.

Mae ffydd hefyd yn un o dri dimensiwn Islam  (neu *ad-din*) a gyfansoddwyd gan y syniadau am:

* *islam* (ymostwng i ddeddfau dwyfol),
* *iman* (bod â ffydd yn y deddfau hyn),
* *ihsan* (cysoni â rhagoriaeth).

Felly, y cam nesaf wrth ymostwng yw caffael ffydd, hynny yw, y "gwir ymrwymiad" i Dduw; Mae'r Qur'an (49:14) yn nodi nad yw cael y naill yn golygu cael y llall eto: "... Peidied â dweud ein bod wedi derbyn ffydd; Dewch i ni ddweud ein bod wedi derbyn Islam, oherwydd nid yw ffydd eto yn eu calonnau. "

## Dolenni
* Reality of Iman (Faith) – Meaning and Understanding 
* Faith in allah 

## Cyfeiriadau
Categori:Crefydd
Categori:Islam
Arapahoe County

Gall **Arapahoe County** gyfeirio at sawl lle:

* Arapahoe County, Colorado
* Arapahoe County, Kansas Territory, a fu mewn bodolaeth o 1855 hyd 1861

----
Armstrong County

Gall **Armstrong County** gyfeirio at un o ddwy sir yn yr Unol Daleithiau:

*Armstrong County, Pennsylvania
*Armstrong County, Texas

----
Rhestr o Siroedd Arizona

bawd|300px|Siroedd Arizona

Dyma '''restr o'r 15 rhanbarth gweinyddol sy'n cael eu hadnabod wrth yr enw *County* yn Nhalaith Arizona''' yn yr Unol Daleithiau, yn nhrefn yr wyddor:
## Rhestr 
# Apache County
# Cochise County
# Coconino County
# Gila County
# Graham County
# Greenlee County
# La Paz County
# Maricopa County
# Mohave County
# Navajo County
# Pima County
# Pinal County
# Santa Cruz County
# Yavapai County
# Yuma County

## Hanes
Mae 15 sir yn nhalaith Arizona. Crëwyd pedair sir (Mohave, Pima, Yavapai ac Yuma) ym 1864 yn dilyn trefniant Tiriogaeth Arizona ym 1862. Rhannwyd Pah-Ute County, sydd bellach wedi darfod, o Mohave County ym 1865, ond unodd yn ôl ym 1871. Cafodd pob un sir ac eithrio La Paz County eu creu erbyn i Arizona droi'n dalaith ym 1912. Sefydlwyd La Paz County ym 1983 ar ôl blynyddoedd lawer o wthio am annibyniaeth o Mohave County. 

## Ystyr enwau'r siroedd
Mae wyth o bymtheg sir Arizona yn cael eu henwi ar ôl wahanol lwythau Americanaidd Brodorol sy'n preswylio mewn rhannau o'r hyn sydd bellach yn Arizona, gydag un arall (Cochise County) yn cael ei henwi ar ôl arweinydd brodorol. Mae pedair sir arall, Gila County, Santa Cruz County, Pinal County, a Graham County, wedi'u henwi am nodweddion ffisegol tirwedd Arizona: Afon Gila, Afon Santa Cruz, Pinal Peak, a Mount Graham, yn y drefn honno. Mae sir arall, La Paz County, wedi’i henwi ar ôl cyn anheddiad, tra bod y sir olaf, Greenlee County, wedi’i henwi ar ôl un o arloeswyr cynnar y wladwriaeth. 

## Cyfeiriadau 

Arizona
Beckham County

Ceir dwy sir o'r enw **Beckham County** yn yr Unol Daleithiau:

* Beckham County, Kentucky, a fu mewn bodolaeth am gyfnod byr yn 1904
* Beckham County, Oklahoma

----
Ystadegau y Gofid Mawr (COVID-19) yng Nghymru

:''Am y cerrig milltir pwysicaf, gweler: Y Gofid Mawr (COVID-19) yng Nghymru.

Ar 28 Chwefror profwyd y person cyntaf yng Nghymru yn bositif o'r haint **COVID-19** a elwir weithiau'n 'Ofid Mawr' ac ar 16 Mawrth 2020, bu farw'r person cyntaf yng Nghymru o'r haint. Enw'r firws sy'n achosi'r haint hwn yw SARS-CoV-2, sef math o Goronafeirws RNA un-edefyn, ac fe'i gwelwyd am y tro cyntaf yn Wuhan, Tsieina yn Rhagfyr 2019.

Dyma grynodeb o'r ystadegau a ryddhawyd gan Iechyd Cyhoeddus Cymru. Yn y misoedd cyntaf daeth y niferoedd o brofion/achosion yn bennaf o gleifion a gymerwyd i'r ysbyty, neu weithwyr iechyd a gafodd brawf. Ers 18 Mai 2020 roedd unrhyw berson dros 5 oed yn cael gofyn am brawf. Mae'r nifer marwolaethau yn cynnwys achosion a adroddwyd i ICC mewn ysbyty neu gartref gofal lle cafwyd prawf positif mewn labordy a lle mae meddyg yn credu mai COVID-19 wnaeth achosi'r farwolaeth. Ffynhonnell y ffigyrau yma yw gwefan Iechyd Cyhoeddus Cymru.

Hyd at 2022 roedd Swyddfa Ystadegau Gwladol (ONS) yn cyhoeddi ystadegau wythnosol am farwolaethau a gofrestrwyd yn y DU ac mae'n rhoi cyfanswm o'r holl farwolaethau sy'n gysylltiedig â choronafeirws.

**Nid oedd diweddaradau ystadegau cyson ar ôl 25 Mai 2022**

## Graffiau 
Mae'r graffiau yma yn defnyddio ystadegau dyddiol Iechyd Cyhoeddus Cymru, lle mae'r ffigyrau yn cynnwys achosion a marwolaethau a adroddwyd ar y diwrnod hynny, a fydd efallai yn cynnwys sawl achos (prawf positif) neu farwolaeth a ddigwyddodd sawl diwrnod ynghynt. Fodd bynnag mae'r graff marwolaethau yn ôl dyddiad a ddigwyddodd, nid pryd ei adroddwyd.

### Cyfanswm yr achosion a'r marwolaethau yn ôl dyddiad adroddwyd 

### Achosion newydd yn ôl dyddiad adroddwyd 

Ffynhonnell: *coronavirus.data.gov.uk*.

### Achosion newydd yn ôl wythnos adroddwyd 
#### 2020

 

#### 2021

#### 2022

### Nifer o farwolaethau yn ôl wythnos adroddwyd 

## Marwolaethau ar draws Cymru
Mae saith bwrdd iechyd yng Nghymru. Dyma'r niferoedd o farwolaethau fesul bwrdd:

## Marwolaethau ychwanegol yn ôl y Swyddfa Ystadegau Gwladol
Mae'r graff isod yn dangos y marwolaethau ychwanegol () yng Nghymru yn 2020/2021 uwchben y cyfartaledd dros y 5 mlynedd cynt. Defnyddir hyn fel ystadegyn awdurdodol i gymharu effaith y pandemig ar boblogaeth unrhyw wlad.

## Niferoedd a heintiwyd
;Nifer a brofwyd yn bositif o'r COVID-19 
:Diweddarwyd diwethaf ar 18 Ebrill o'r ystadegau ar wefan Iechyd Cyhoeddus Cymru. Mae'r siart canlynol yn nodi'r nifer o achosion o COVID-19 allan o bob 10,000 person.

## Cymhariaeth gyda rhai gwledydd eraill
:Diweddarwyd diwethaf ar 13 Chwefror 2021.

;Marwolaethau

## Cyfeiriadau
Categori:Coronafirysau
Categori:Iechyd yng Nghymru
Categori:Marwolaeth yng Nghymru
Categori:COVID-19 yng Nghymru
Alleghany County

Ceir sawl **Alleghany County** yn yr Unol Daleithiau:

*Alleghany County, Gogledd Carolina
*Alleghany County, Virginia
*Allegany County, Maryland
*Allegany County, Efrog Newydd
*Allegheny County, Pennsylvania
Shannon, Gogledd Carolina

Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: *unincorporated community*) yn , yn nhalaith Gogledd Carolina,  yw ''''''. {{if then show| {{#invoke:WikidataIB |getValue |list=prose |fwd=ALL |osd={} |noicon=y |P138 }}||Cafodd ei henwi ar ôl|, }}  

 
## Poblogaeth ac arwynebedd
{{if then show| {{#invoke:WikidataIB |getValue |fwd=ALL |osd={} |noicon=y |P585 |qual=P2046}}||Mae ganddi arwynebedd o|.}}{{if then show| {{#invoke:WikidataIB |getValue |fwd=ALL |osd={} |noicon=y |P585 |qual=P2044}} ||Ar ei huchaf mae'n|yn uwch na lefel y môr.}} {{if then show| {{#invoke:WikidataIB |getValue |fwd=ALL |osd={} |noicon=y |P166 |qual=P1082}}||Yn ôl cyfrifiad y wlad, poblogaeth y dref yw:|; mewn cymhariaeth, yn 2016 roedd poblogaeth Caerdydd yn 361,462 a Rhyl tua 26,000.}} 

## Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Shannon, gan gynnwys:

{{Wikidata list
|sparql=
SELECT DISTINCT ?item ?itemLabel ?itemDescription ?yob ?yod
WHERE {
  ?item wdt:P31 wd:Q5;
    wdt:P19 wd:Q1875613.
      OPTIONAL {  ?item wdt:P569 ?dob.              BIND(YEAR(?dob) AS ?yob)           }      # mae P569 yn y golofn yn rhoi'r dyddiad llawn
  OPTIONAL {  ?item wdt:P570 ?dod.              BIND(YEAR(?dod) AS ?yod)           }      # mae P570 yn y golofn yn rhoi'r dyddiad llawn
SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "cy,en". }
}
ORDER BY DESC (?item)
LIMIT 10
|sort=P569
|references=all
|columns=label:enw,P18,P106,P19,?yob:Bl geni,?yod:Bl marw
|links=local, text
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Cymunedau Robeson County, Gogledd Carolina
Ferdinand III, Ymerawdwr Glân Rhufeinig

Uchelwr o Dŷ Hapsbwrg oedd **Ferdinand III** (13 Gorffennaf 1608 – 2 Ebrill 1657) a fu'n Ymerawdwr Glân Rhufeinig o 1637 i 1657, yn Archddug Awstria o 1637 i 1657, yn Frenin Bohemia o 1627 i 1657, ac yn Frenin Hwngari o 1625 i 1657.

Ganed Ferdinand yn Graz, Dugiaeth Styria, un o daleithiau'r Ymerodraeth Lân Rufeinig, yn fab hynaf i Ferdinand, Archddug Awstria, a'i wraig Maria Anna, Tywysoges Bafaria. Ym 1619 coronwyd Ferdinand yr hynaf yn Ferdinand II, Ymerawdwr Glân Rhufeinig. Bachgen galluog a llawn egni oedd Ferdinand, a dechreuodd fynychu cynghorau'r gweinidogion ac ymwneud â materion gwladol ym 1626 pan oedd yn ei arddegau. Fe'i coronwyd yn Frenin Hwngari ym 1625 ac yn Frenin Bohemia ym 1627.

## Cyfeiriadau 
Categori:Genedigaethau 1608
Categori:Marwolaethau 1657
Categori:Archddugiaid Awstria
Categori:Brenhinoedd Bohemia
Categori:Brenhinoedd Croatia
Categori:Brenhinoedd Hwngari
Categori:Cyfansoddwyr yr 17eg ganrif o Awstria
Categori:Cyfansoddwyr clasurol o Awstria
Categori:Pobl o Graz
Categori:Pobl fu farw yn Fienna
Categori:Teyrnoedd yr 17eg ganrif
Categori:Ymerodron Glân Rhufeinig
Rhestr o Siroedd De Carolina

bawd|300px|Siroedd De Carolina
Dyma '''restr o'r 46 rhanbarth gweinyddol sy'n cael eu hadnabod wrth yr enw *County* yn Nhalaith De Carolina''' yn yr Unol Daleithiau, yn nhrefn yr wyddor  :
## Rhestr
# Abbeville County
# Aiken County
# Allendale County
# Dinas Sirol Anderson
# Bamberg County
# Barnwell County
# Beaufort County
# Berkeley County
# Calhoun County
# Charleston County
# Cherokee County
# Chester County
# Chesterfield County
# Clarendon County
# Colleton County
# Darlington County
# Dillon County
# Dorchester County
# Edgefield County
# Fairfield County
# Florence County
# Georgetown County
# Greenville County
# Greenwood County
# Hampton County
# Horry County
# Jasper County
# Kershaw County
# Lancaster County
# Laurens County
# Lee County
# Lexington County
# McCormick County
# Marion County
# Marlboro County
# Newberry County
# Oconee County
# Orangeburg County
# Pickens County
# Richland County
# Saluda County
# Spartanburg County
# Sumter County
# Union County
# Williamsburg County
# York County

## Hanes
Mae talaith De Carolina yn cynnwys 46 sir. Dyma'r uchafswm a ganiateir gan gyfraith y dalaith.  

Yn y cyfnod trefedigaethol, rhannwyd y tir o amgylch yr arfordir yn blwyfi. Roedd y plwyfi yn cyfateb i blwyfi Eglwys Loegr yn y trefedigaethau ar y pryd. Roedd hefyd sawl sir a oedd â swyddogaethau barnwrol ac etholiadol. Wrth i bobl setlo'r cyffindiroedd, ffurfiwyd ardaloedd barnwrol a siroedd ychwanegol. Parhaodd a thyfodd y strwythur hwn ar ôl y Rhyfel Chwyldroadol. Ym 1800, ailenwyd pob "sir" yn "ardal". Ym 1868, newidiwyd yr ardaloedd yn ôl i siroedd.  Mae gan Adran Archifau a Hanes De Carolina fapiau sy'n dangos ffiniau siroedd, ardaloedd a phlwyfi gan ddechrau ym 1682. 

## Cyn plwyfi, siroedd a rhanbarthau
### Plwyfi
* Plwyf Sant Luc a ffurfiwyd gan y Cynulliad Trefedigaethol ar 23 Mai 1767, wedi'i leoli ar Ynys Hilton Head a'r tir mawr cyfagos.

### Siroedd
* Craven County a ffurfiwyd ym 1682 gan Yr Arglwyddi Perchnogol
* Granville County a ffurfiwyd ym 1686 gan Yr Arglwyddi Perchnogol
* Orange County (1785-1791)
* Lewisburg County(1785-1791)
* Winton County, sef y Barnwell County presennol
* Liberty County, y Sir Marion County presennol
* Winyah County yw hen enw Georgetown County
* Claremont County
* Salem County
* 
### Ardaloedd
* Ffurfiwyd Ardal Cheraw ym 1769
* Ffurfiwyd Ardal Camden ym 1769
* Ffurfiwyd naw deg chwech o ardaloedd eraill, hefyd ym 1769
* Ardal Pinckney (1791-1798)
* Dosbarth Washington (1785-1798)
* Ffurfiwyd Ardal Pendleton ym 1789 o diroedd llwyth y Cherokee

## Cyfeiriadau

De Carolina
Rhestr o Siroedd Connecticut

bawd|300x300px|Siroedd Connecticut
Dyma '''restr o'r 8 rhanbarth gweinyddol sy'n cael eu hadnabod wrth yr enw *County* yn Nhalaith Connecticut''' yn yr Unol Daleithiau, yn nhrefn yr wyddor:

## Rhestr 
# Fairfield County
# Hartford County
# Litchfield County
# Middlesex County
# New Haven County
# New London County
# Tolland County
# Windham County

## Hanes 
Mae wyth sir yn nhalaith Connecticut.

Cafodd pedair o'r siroedd - Fairfield, Hartford, New Haven a New London - eu creu ym 1666, yn fuan ar ôl i Wladfa Connecticut a Threfedigaeth New Haven gyfuno. Crëwyd Siroedd Windham a Litchfield yn ddiweddarach yn oes y trefedigaeth, tra crëwyd Siroedd Middlesex a Tolland ar ôl annibyniaeth America (y ddau ym 1785). 

Er bod Connecticut wedi'i rannu'n siroedd, nid oes llywodraeth sirol yn Connecticut, ac mae llywodraeth leol yn cael ei gynnal ar lefel y fwrdeistref yn unig.  Diddymwyd bron pob swyddogaeth llywodraeth sirol yn Connecticut ym 1960, heblaw am siryfion etholedig y sir a'u hadrannau oddi tanynt. 

Erys enwau siroedd hynafol Connecticut at ddibenion daearyddol. Mae ffiniau daearyddol yr hen siroedd yn dal i gael eu defnyddio gan y dalaith i drefnu ei systemau marsial a barnwrol taleithiol. Mae awdurdodaethau llysoedd Connecticut yn dal i lynu wrth ffiniau'r siroedd, er bod Siroedd Fairfield, Hartford a New Haven wedi'u hisrannu ymhellach i sawl ardal lai.

## Tarddiad enwau'r siroedd 
Mae chwech o'r siroedd wedi'u henwi ar gyfer lleoliadau yn Lloegr, lle tarddodd llawer o ymsefydlwyr cynnar Connecticut. Mae Fairfield County yn cymryd ei enw o'r cannoedd o erwau o forfa heli a oedd yn ffinio â'r arfordir. Mae New Haven yn cael ei enwi gan ei fod wedi'i sefydlu fel hafan lle gallai Piwritaniaid fod yn rhydd o erledigaeth.

## Cyfeiriadau 

Connecticut
Iechyd Cyhoeddus Cymru

Mae **Iechyd Cyhoeddus Cymru** (neu **ICC**; ) yn un o'r 11 sefydliad sy'n ffurfio GIG Cymru (neu "NHS Cymru" ar lafar). Mae'n un o dair ymddiriedolaeth hefyd, a sefydlwyd ar 1 Hydref 2009 fel rhan o ailstrwythuro'r gwasanaeth iechyd yng Nghymru. Y ddwy ymddiriedolaeth arall yw:  Ymddiriedolaeth GIG Prifysgol Felindre a Gwasanaeth Ambiwlans Cymru.

Prif nod ICC yw amddiffyn a gwella iechyd a lles a lleihau anghydraddoldebau iechyd yng Nghymru.

Mae eu strategaeth hirdymor yn cwmpasu'r cyfnod 2018-30. Ynddi, gwelir saith blaenoriaeth strategol, sy'n cysylltu â'i gilydd er mwyn cyflawni prif bwrpas ICC, sef "Gweithio i Wireddu Dyfodol Iachach i Gymru":

# Dylanwadu ar benderfynyddion ehangach iechyd
# Gwella llesiant meddyliol a chydnerthedd
# Hyrwyddo ymddygiad iach
# Sicrhau dyfodol iach ar gyfer y genhedlaeth newydd
# Diogelu'r cyhoedd rhag heintiau a bygythiadau amgylcheddol i iechyd
# Cefnogi gwaith i ddatblygu system iechyd a gofal gynaliadwy sy'n canolbwyntio ar atal ac ymyrryd yn gynnar
# Meithrin a defnyddio gwybodaeth a sgiliau i wella iechyd a llesiant ledled Cymru

## Strategaeth
Mae gan Iechyd Cyhoeddus Cymru fwrdd Rheoli, sy'n gyfrifol am gyfeiriad strategol, fframwaith llywodraethu, diwylliant a datblygiad sefydliadol a chysylltiadau â rhanddeiliaid. Mae'n cynnwys Cadeirydd, chwe Chyfarwyddwr Anweithredol a phum Cyfarwyddwr Gweithredol, dan arweiniad Prif Weithredwr.

## Cyfeiriadau
## Dolen allanol
* [Cyngor parthed COVID-19(https://cy.wikipedia.org/wiki/COVID-19) yng ngwanwyn 2020.]

Categori:Iechyd yng Nghymru
Categori:Sefydliadau 2009
Categori:Sefydliadau Cymru
Materoliaeth ddilechdidol

Cyfundrefn neu ddull athronyddol a ddatblygwyd gan Karl Marx (1818–83) a Friedrich Engels (1820–95) yn ail hanner y 19g yw **materoliaeth ddilechdidol** sydd yn seiliedig ar ddamcaniaeth Hegelaidd y dilechdid. Fel ffurf ar fateroliaeth, mae'n cymryd yn ganiataol bod byd materol a chanddo ddirwedd gwrthrychol sydd yn annibynnol ar y meddwl neu'r ysbryd, ac yn groes felly i ddelfrydiaeth. Mae'n gosod cynsail eang ar gyfer materoliaeth hanesyddol drwy ddal taw'r dilechdid ydy'r ddeddf sylfaenol gyffredin sydd yn pennu datblygiadau ym myd natur, cymdeithas, a'r meddwl.

Yn ôl athroniaeth G. W. F. Hegel (1770–1831), proses resymegol ydy hanes sydd yn dilyn hynt y triawd: y ddiriaeth, yr haniaeth, a'r diamod. Mabwysiadodd Marx ac Engels enwau Johann Gottlieb Fichte (1762–1814) ar y triawd: y gosodiad, y gwrthosodiad, a'r cyfosodiad, neu thesis, antithesis, a synthesis. Safbwyntiau croes i'w gilydd ydy'r gosodiad a'r gwrthosodiad a gaent eu cytgordio neu gyfuno yn stad y cyfosodiad. Er bod naws uwchnaturiol i ddilechdid Hegel, tynnai Marx ac Engels ar fwriannau metaffisegol Hegeliaeth wrth fynd i'r afael ag ystyriaethau ontolegol y safbwynt materolaidd, a hynny mewn ymgais i ateb cwestiynau epistemolegol. Mynasant bod syniadau yn ymddangos o ganlyniad i brosesau materolaidd yn unig, hynny yw yn gynnyrch amodau'r byd materol neu yn ymateb iddynt.

Lluniodd Engels seiliau'r athrawiaeth yn y gyfrol *Anti-Dühring* (1878) a'i ysgrifeniadau *Dialektik der Natur* (ysgrifennwyd 1873–83, cyhoeddwyd 1925). Datblygodd sawl ffurf ar fateroliaeth ddilechdidol, gan gynnwys Marcsiaeth–Leniniaeth a fabwysiadwyd yn ideoleg swyddogol yr Undeb Sofietaidd.

## Darllen pellach 
* Z. A. Jordan, *The Evolution of Dialectical Materialism* (Llundain: Macmillan, 1967).
* "Marx", Cyfres Y Meddwl Modern, Howard Williams

Categori:Athroniaeth y gwyddorau
Categori:Dilechdid
Categori:Marcsiaeth
Dilechdidol
Pod Pedwar a Chwech

Podlediad am griced yn y Gymraeg yw **Pod Pedwar a Chwech**. Cafodd ei sefydlu fel prosiect annibynnol gan Alun Rhys Chivers a Daniel Johnson, dau sy'n gweithio i gwmni Golwg. Mae'n cael ei ddisgrifio gan y sylfaenwyr fel podlediad criced Cymraeg sy'n rhoi sylw i bopeth "o Bacistan yn erbyn Bangladesh i Grymych yn erbyn Hwlffordd".

Y bwriad oedd lansio'r podlediad yn llawn ar ddechrau'r tymor criced, ond yn dilyn gohirio'r tymor yn sgil y coronafeirws, penderfynwyd lansio tudalennau Facebook, Twitter ac Instagram yn gyntaf a'r podlediad yn llawn pan fyddai'r tymor criced yn dechrau.

Categori:Podlediadau am chwaraeon
Ardal Gorllewin Suffolk

Ardal an-fetropolitan yn Suffolk, Dwyrain Lloegr, yw **Ardal Gorllewin Suffolk** (Saesneg: *West Suffolk District*). 

Mae gan yr ardal arwynebedd o 1,035&nbsp;km², gyda 178,881 o boblogaeth yn ôl amcangyfrif cyfrifiad 2018. Mae'n ffinio Ardal Canol Suffolk ac Ardal Babergh i'r dwyrain, Swydd Gaergrawnt i'r gorllewin, Norfolk i'r gogledd ac Essex i'r de.

bawd|dim|Ardal Gorllewin Suffolk yn Suffolk

Ffurfiwyd 1 Ebrill 2019 pan unwyd hen awdurdodau Ardal Forest Heath a Bwrdeistref St Edmundsbury.

Pencadlys yr awdurdod yw Bury St Edmunds. Mae aneddiadau yn ardal yr awdurdod yn cynnwys trefi Brandon, Haverhill, Mildenhall a Newmarket.

## Gweler hefyd
* Gorllewin Suffolk (etholaeth seneddol)

## Cyfeiriadau 
Gorllewin Suffolk
Ardal Canol Suffolk

Ardal an-fetropolitan yn Suffolk, Dwyrain Lloegr, yw **Ardal Canol Suffolk** (Saesneg: *Mid Suffolk District*). 

Mae gan yr ardal arwynebedd o 871&nbsp;km², gyda 102,493 o boblogaeth yn ôl amcangyfrif cyfrifiad 2018. Mae'n ffinio Ardal Gorllewin Suffolk i'r gorllewin, Ardal Babergh a Bwrdeistref Ipswich i'r de, Ardal Dwyrain Suffolk i'r dwyrain, a Norfolk i'r gogledd.

bawd|dim|Ardal Canol Suffolk yn Suffolk

Ffurfiwyd yr ardal dan Ddeddf Llywodraeth Leol 1972, ar 1 Ebrill 1974.

Mae aneddiadau yn ardal yr awdurdod yn cynnwys trefi Stowmarket, Eye a Needham Market.

Ers 2011 mae Ardal Canol Suffolk ac Ardal Babergh wedi bod yn cydweithredu i ddarparu gwasanaethau, ac wedi bod yn archwilio'r posibiliadau o uno fel un awdurdod.

## Cyfeiriadau 
Canol Suffolk
Bwrdeistref Ipswich

Ardal an-fetropolitan yn Suffolk, Dwyrain Lloegr, yw **Bwrdeistref Ipswich** (Saesneg: *Borough of Ipswich*). 

Mae gan yr ardal arwynebedd o 39.4&nbsp;km², gyda 137,532 o boblogaeth yn ôl amcangyfrif cyfrifiad 2018. Mae'n ffinio Ardal Canol Suffolk i'r gogledd, Ardal Dwyrain Suffolk i'r dwyrain, ac Ardal Babergh i'r de.

bawd|dim|Bwrdeistref Ipswich yn Suffolk

Ffurfiwyd yr ardal dan Ddeddf Llywodraeth Leol 1972, ar 1 Ebrill 1974.

Mae'r fwrdeistref yn ardal ddi-blwyf.

## Gweler hefyd
* Ipswich (etholaeth seneddol)

## Cyfeiriadau 
Ipswich
Edwardstone

Pentref a phlwyf sifil yn Suffolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Edwardstone**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Babergh.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 352. Mae'r plwyf sifil yn cynnwys y pentrefannau Mill Green, Priory Green, Round Maple a Sherbourne Street.

Mae Eglwys Santes Fair y Forwyn, eglwys blwyf Edwardstone, yn Adeilad rhestredig Gradd I.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Babergh
Categori:Pentrefi Suffolk
Categori:Plwyfi sifil Suffolk
Ynys y Pinwydd (Caledonia Newydd)

Mae **Ynys y Pinwydd** (; enw yn iaith Kanak Kwênyii: '''') yn ynys yn y Cefnfor Tawel, ac yn rhan o  ynysfor Caledonia Newydd, casgliad tramor o Ffrainc. Mae'r ynys yn rhan o gymuned (bwrdeistref) L'Île-des-Pins, yn Nhalaith De Caledonia Newydd. Llysenw Ynys y Pinwydd yw ''''  ("yr ynys agosaf at Baradwys").

bawd|dim|Map 1890

Mae'r ynys yn  o hyd a  o led. Mae'n gorwedd i'r de-ddwyrain o Grande Terre, prif ynys Caledonia Newydd, ac mae'n   i'r de-ddwyrain o'r brifddinas Nouméa. Mae un maes awyr (cod ILP) gyda rhedfa o . Mae Ynys y Pinwydd wedi'i hamgylchynu gan Barriff Caledonia Newydd.

Mae trigolion yr ynys yn bennaf yn Kanakiaid Melanesaidd brodorol, ac mae'r boblogaeth yn 2,000 (amcangyfrif 2006) (poblogaeth 1989 1,465).

Mae'r ynys yn gyfoethog o fywyd anifeiliaid ac mae'n gartref i greaduriaid anarferol fel y geco cribog *Correlophus ciliatus* a'r geco *Rhacodactylus leachianus* mwyaf y byd.

Y ''''  yw pwynt uchaf yr ynys, sef    o uchder. Afon Ouro yw'r afon hiraf.

IleDesPinsBagne.jpg|Adfeilion gwladfa gosb, Ouro
IleDesPinsChateau.jpg|Twr dwr yn Ouro
Nouméa_Ile_des_Pins_Upi.JPG|Bae Upi

## Hanes 
Bu pobl Melanesaidd yn byw ar yr ynys am dros 2000 o flynyddoedd cyn i Ewropeaid ymweld â'r ynys gyntaf. Gwelodd Capten James Cook yn 1774 yr ynys a'i ailenwi ar ei ail fordaith i Seland Newydd. Rhoddodd Cook ei enw i'r ynys ar ôl gweld y pinwydd brodorol tal (*Araucaria columnaris*). Ni laniodd ar yr ynys erioed, ond wrth iddo weld arwyddion o breswylio (mwg) tybiodd fod pobl yn byw yno. Yn y 1840au cyrhaeddodd cenhadon Protestannaidd a Chatholig, ynghyd â masnachwyr yn chwilio am sandalwydd.

Cymerodd y Ffrancwyr feddiant o'r ynys y 1853 ac ar yr adeg honno dewisodd y Kunies brodorol y grefydd Gatholig. Yn 1872 daeth yr ynys yn wladfa gosbi Ffrengig, yn gartref i 3,000 o alltudion gwleidyddol o Comiwn Paris.

## Golygfeydd 
Gellir gweld adfeilion trefedigaeth gosbol ym mhentref Ouro yng ngorllewin yr ynys. Mae twr dŵr Ouro a adeiladwyd gan garcharorion yn 1874/75 ac a adnewyddwyd yn 2005 yn dal i gael ei ddefnyddio.

Ym mynwent *Cimetière des Déportés* ger Ouro mae cofeb siâp pyramid a beddau 300 o alltudion a fu farw rhwng 1872 a 1880.

## Dolenni allanol 
*  www.isle-of-pines.com Gwybodaeth gyffredinol a thwristiaeth am Ynys y Pinwydd 
* Cyfweliad sain gyda phreswylydd Ynys y Pinwydd am fywyd ar Ynys y Pinwydd 
* Tudalen Ynys y Pinwydd Jane  
* Lluniau Ynys y Pinwydd

Categori:Caledonia Newydd
Categori:Erthyglau sy'n cynnwys testun Ffrangeg
Categori:Pages with unreviewed translations
Broward County, Florida

Sir yn nhalaith , [[]] yw ''''''. {{if then show| {{#invoke:WikidataIB |getValue |list=prose |fwd=ALL |osd={} |noicon=y |P138 }}||Cafodd ei henwi ar ôl|.}}  

{{if then show| {{#invoke:WikidataIB |getValue |fwd=ALL |osd={} |noicon=y |P585 |qual=P2046}}||Mae ganddi arwynebedd o|.}} {{if then show| {{#invoke:WikidataIB |getValue |fwd=ALL |osd={} |noicon=y |P166 |qual=P2927}} ||Allan o'r arwynebedd hwn, y canran o ffurfiau dyfrol, megis llynnoedd ac afonydd, yw |.}} {{if then show| {{#invoke:WikidataIB |getValue |fwd=ALL |osd={} |noicon=y |P585 |qual=P2044}} ||Ar ei huchaf, mae'n|yn uwch na lefel y môr.}} {{if then show| {{#invoke:WikidataIB |getValue |fwd=ALL |osd={} |noicon=y |P166 |qual=P1082}}||Yn ôl cyfrifiad y wlad, poblogaeth y sir yw:|. Mewn cymhariaeth, yn 2016 roedd poblogaeth Caerdydd yn 361,462 a Rhyl tua 26,000.}} 

  

## Trefi mwyaf
Mae gan y sir yma boblogaeth o tua . Dyma rai o'r dinasoedd, trefi neu gymunedau mwyaf poblog y sir:

{{Wikidata list
|sparql=
SELECT DISTINCT ?item ?itemLabel ?population WHERE {
  ?item wdt:P131 wd:Q494624;
    wdt:P1082 ?population.
  { ?item (wdt:P31/(wdt:P279*)) wd:Q486972. }
  UNION
  { ?item (wdt:P31/(wdt:P279*)) wd:Q1093829. }
  UNION
  { ?item (wdt:P31/(wdt:P279*)) wd:Q3957. }
  UNION
  { ?item (wdt:P31/(wdt:P279*)) wd:Q17343829. }
  SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "en". }
}
ORDER BY DESC (?population)
LIMIT 15
|links=local, text
|references=all
|columns=label:Tref neu gymuned,P1082:Poblogaeth,P2046:Arwynebedd
|links=local, text
}}

## Cyfeiriadau

Categori:Siroedd Florida
Canabis yn y Deyrnas Unedig

]]
Mae defnydd hamdden o **ganabis yn y Deyrnas Unedig** yn anghyfreithlon, ac fe'i dosbarthir fel cyffur Dosbarth B. Yn 2004, gwnaed canabis yn gyffur Dosbarth C gyda chosbau llai difrifol, ond fe'i symudwyd yn ôl i Ddosbarth B yn 2009. Cyfreithlonwyd defnydd meddygol o ganabis pan gafodd ei ragnodi gan feddyg arbenigol cofrestredig ym mis Tachwedd 2018.

Caiff canabis ei ddefnyddio'n helaeth fel cyffur anghyfreithlon yn y Deyrnas Unedig, tra bod mathau eraill sydd â lefelau is o THC (neu gywarch) wedi cael eu defnyddio'n ddiwydiannol ers dros fil o flynyddoedd ar gyfer ffibr, olew a hadau. Mae canabis wedi cael ei gyfyngu fel cyffur yn y Deyrnas Unedig ers 1928, er bod cyfyngiad ar ei ddefnydd fel cyffur hamdden tan y 1960au, pan arweiniodd poblogrwydd cynyddol at ddosbarthiad 1971 llymach.

Er gwaetha'r ffaith bod canabis yn anghyfreithlon yn y Deyrnas Unedig, gydag argaeledd cyfyngedig at ddefnydd meddygol, y Deyrnas Unedig yw allforiwr canabis cyfreithiol mwyaf y byd. Mae'r Deyrnas Unedig hefyd yn gartref i GW Pharmaceuticals, un o gynhyrchwyr canabis meddygol mwyaf y byd, a'r cwmni sydd y tu ôl i'r cynhyrchion canabis cyntaf i gael eu cymeradwyo mewn marchnadoedd mawr - Sativex ac Epidiolex.

## Cyfeiriadau
Categori:Cannabis
Neco Williams

Pêl-droediwr o Gymru yw **Neco Shay Williams** (ganwyd 13 Ebrill 2001) sy'n chwarae i dîm cenedlaethol Cymru. Mae hefyd yn chwarae fel amddiffynnwr i Nottingham Forest.

Ganwyd Williams yn Wrecsam yn fab i Lee Williams ac Emma Jones . Derbyniodd ei hyfforddiant cynnar yn academiau Lerpwl  a gwnaeth ei ymddangosiad cyntaf i Lerpwl ar 30 Hydref 2019 yn erbyn Arsenal yng Nghwpan y Gynghrair.

Fe'i enwyd fel chwaraewr rhyngwladol posib yng Nghymru ar gyfer Ewro 2020. Cafodd ei gynnwys yng ngharfan Cymru yn Awst 2020 ac enillodd ei gap cynta dros Gymru ar 3 Medi 2020 mewn gêm yn erbyn y Ffindir yn Helsinki. Daeth ymlaen yn ail hanner y gêm yn erbyn Bwlgaria a chwaraewyd yn Stadiwm Dinas Caerdydd ar 6 Medi 2020. Sgoriodd gôl ym munud olaf y gêm gan roi buddugoliaeth 1-0 i dîm Cymru.

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 2001
Categori:Pêl-droedwyr o Gymru
Categori:Pêl-droedwyr rhyngwladol Cymru
Bury St Edmunds (etholaeth seneddol)

Etholaeth seneddol yn Suffolk, Dwyrain Lloegr, oedd **Bury St Edmunds**. Dychwelodd un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.

BuryStEdmunds2007Constituency.svg|Etholaeth Bury St Edmunds yn Suffolk
EnglandSuffolk.svg|Suffolk yn Lloegr

Crëwyd yr etholaeth fel bwrdeistref seneddol ym 1614, a hyd at 1885 dychwelodd ddau aelod seneddol. Bu llawer o newidiadau i'w ffiniau yn ystod ei hanes, ond ar hyn o bryd yn ogystal â thref Bury St Edmunds mae'n cynnwys rhannau o Ardal Gorllewin Suffolk ac Ardal Canol Suffolk. Fe'i diddymwyd yn 2024 a daeth yn rhan o Bury St Edmunds a Stowmarket.

## Aelodau Seneddol 
Ar ôl 1885
* 1885–1892: Lord Francis Hervey (Ceidwadol)
* 1892–1900: Henry Cadogan (Ceidwadol)
* 1900–1906: Syr Edward Greene (Ceidwadol)
* 1906–1907: Frederick Hervey (Ceidwadol)
* 1907–1931: Walter Guinness (Ceidwadol)
* 1931–1944: Frank Heilgers (Ceidwadol)
* 1944–1945: Edgar Keatinge (Ceidwadol)
* 1945–1950: Geoffrey Clifton-Brown (Ceidwadol)
* 1950–1964: William Aitken (Ceidwadol)
* 1964–1992: Eldon Griffiths (Ceidwadol)
* 1992–1997: Richard Spring (Ceidwadol)
* 1997–2015: David Ruffley (Ceidwadol)
* 2015–2024: Jo Churchill (Ceidwadol)
* 2024: *diddymwyd yr etholaeth*

Categori:Etholaethau Senedd y Deyrnas Unedig yn Nwyrain Lloegr (hanesyddol)
Categori:Sefydliadau 1885
Categori:Dadsefydliadau 2024
Rhestr o Siroedd Gorllewin Virginia

bawd|300px|Siroedd Gorllewin Virginia
Dyma '''restr o'r 55 rhanbarth gweinyddol sy'n cael eu hadnabod wrth yr enw *County* yn Nhalaith Gorllewin Virginia''' yn yr Unol Daleithiau, yn nhrefn yr wyddor:
## Rhestr
# Barbour County
# Berkeley County
# Boone County
# Braxton County
# Brooke County
# Cabell County
# Calhoun County
# Clay County
# Doddridge County
# Fayette County
# Gilmer County
# Grant County
# Greenbrier County
# Hampshire County
# Hancock County
# Hardy County
# Harrison County
# Jackson County
# Jefferson County
# Kanawha County
# Lewis County
# Lincoln County
# Logan County
# McDowell County
# Marion County
# Marshall County
# Mason County
# Mercer County
# Mineral County
# Mingo County
# Monongalia County
# Monroe County
# Morgan County
# Nicholas County
# Ohio County
# Pendleton County
# Pleasants County
# Pocahontas County
# Preston County
# Putnam County
# Raleigh County
# Randolph County
# Ritchie County
# Roane County
# Summers County
# Taylor County
# Tucker County
# Tyler County
# Upshur County
# Wayne County
# Webster County
# Wetzel County
# Wirt County
# Wood County
# Wyoming County

## Hanes
Mae gan dalaith West Virginia 55 sir. Roedd hanner cant ohonynt yn bodoli erbyn 1861, cyn hynny roedd West Virginia yn rhan o Gymanwlad Virginia.  Ffurfiwyd y pump arall (Grant, Mineral, Lincoln, Summers, a Mingo) yn y dalaith ar ôl iddo gael ei dderbyn i'r Unol Daleithiau ar 20 Mehefin, 1863. Pryd hynny, gwrthododd Berkeley County a Jefferson County, dwy sir fwyaf dwyreiniol Gorllewin Virginia, gydnabod eu bod yn cael eu cynnwys yn y dalaith. Ym mis Mawrth 1866, pasiodd Cyngres yr Unol Daleithiau fandad ar y cyd yn cydsynio i'w cynnwys. 

Randolph County yw'r sir fwyaf yn 1,040 milltir sgwâr (2,694 km2), a Hancock County yw'r lleiaf yn 83 milltir sgwâr (215 km2).  Cyfrannodd Kanawha County dir at sefydlu 12 sir yng Ngorllewin Virginia [11] ac mae ganddo'r boblogaeth fwyaf (193,063 yn 2010). Wirt County sydd â'r boblogaeth leiaf (5,717 yn 2010). Y sir hynaf yw Hampshire, a sefydlwyd ym 1754, a'r mwyaf newydd yw Mingo, a sefydlwyd ym 1895. 

## Map dwysedd poblogaeth
Mae lliwiau gwahanol yn dynodi dwysedd trymach.
bawd|500px| center

## Cyfeiriadau

Gorllewin Virginia
Canol Suffolk a Gogledd Ipswich (etholaeth seneddol)

Etholaeth seneddol yn Suffolk, Dwyrain Lloegr, yw **Canol Suffolk a Gogledd Ipswich ** (Saesneg: *Central Suffolk and North Ipswich*). Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.

East of England - Central Suffolk and North Ipswich constituency.svg|Etholaeth Canol Suffolk a Gogledd Ipswich yn Ne-ddwyrain Lloegr

Sefydlwyd yr etholaeth yn 1997.

## Aelodau Seneddol 
* 1997–2010: Syr Michael Lord (Ceidwadol)
* 2010–2024: Dan Poulter (Ceidwadol, wedyn Llafur)
* 2024–presennol: Patrick Spencer (Ceidwadol)

Categori:Etholaethau Senedd y Deyrnas Unedig yn Nwyrain Lloegr
Categori:Sefydliadau 1997
Rhestr o Siroedd Hawaii

## Hawaii
bawd|300px|Siroedd Hawaii
Dyma '''restr o'r 5 rhanbarth gweinyddol sy'n cael eu hadnabod wrth yr enw *County* yn Nhalaith Hawaii''' yn yr Unol Daleithiau, yn nhrefn yr wyddor

## Rhestr
# Hawaii County
# Honolulu County
# Kalawao County
# Kauai County
# Maui County

## Hanes
Mae gan bum sir Hawaii ar Ynysoedd Hawaii statws ychydig yn fwy na llawer o siroedd ar dir mawr yr Unol Daleithiau. Siroedd Hawaii yw'r unig gyrff llywodraeth sydd â chyfansoddiad cyfreithiol islaw'r llywodraeth daleithiol. Nid oes unrhyw lefel ffurfiol o lywodraeth (fel llywodraethau dinas) yn bodoli islaw lefel y sir yn Hawaii. (Mae hyd yn oed Honolulu yn cael ei lywodraethu fel Dinas a Sir Honolulu, sir sy'n cynnwys ynys gyfan Oahu.)

Crëwyd holl siroedd Hawaii ym 1905 o diriogaeth ddi-drefn, saith mlynedd ar ôl creu Tiriogaeth Hawaii. Yn hanesyddol, defnyddiwyd Kalawao County fel trefedigaeth i'r gwahanglwyfus yn unig, ac nid oes ganddi lawer o'r swyddogion etholedig sydd gan y siroedd eraill. Mae llawer o wasanaethau ar gyfer Kalawao yn cael eu darparu gan Maui County.

## Map dwysedd poblogaeth
Mae lliwiau gwahanol yn dynodi dwysedd trymach.
bawd|300px| center

## Cyfeiriadau

Hawaii
Rhestr o Siroedd Idaho

bawd|300px|Siroedd Idaho
Dyma '''restr o'r 44 rhanbarth gweinyddol sy'n cael eu hadnabod wrth yr enw *County* yn Nhalaith Idaho''' yn yr Unol Daleithiau, yn nhrefn yr wyddor.
## Rhestr
# Ada County
# Adams County
# Bannock County
# Bear Lake County
# Benewah County
# Bingham County
# Blaine County
# Boise County
# Bonner County
# Bonneville County
# Boundary County
# Butte County
# Camas County
# Canyon County
# Caribou County
# Cassia County
# Clark County
# Clearwater County
# Custer County
# Elmore County
# Franklin County
# Fremont County
# Gem County
# Gooding County
# Idaho County
# Jefferson County
# Jerome County
# Kootenai County
# Latah County
# Lemhi County
# Lewis County
# Lincoln County
# Madison County
# Minidoka County
# Nez Perce County
# Oneida County
# Owyhee County
# Payette County
# Power County
# Shoshone County
# Teton County
# Twin Falls County
# Valley County
# Washington County

## Hanes
Mae 44 sir yn nhalaith Idaho yn yr UD.  

Trefnwyd Tiriogaeth Idaho ym mis Mawrth 1863, a Owyhee County oedd y sir gyntaf yn y diriogaeth i gael ei threfnu, ym mis Rhagfyr y flwyddyn honno. Trefnwyd Oneida County ym mis Ionawr 1864, tra cafodd Missoula County ei mabwysiadu'r un mis, cyn dod yn rhan o Diriogaeth newydd Montana ym mis Mai. Cydnabuwyd Siroedd Shoshone, Nez Perce, Idaho a Boise ym mis Chwefror 1864; Trefnwyd Alturas County yr un mis. Ym mis Rhagfyr 1864, crëwyd Siroedd Kootenai ac Ada; Crëwyd Sir Lah-Toh hefyd ar yr adeg hon ond cafodd ei ddiddymu ym 1867.

Sefydlwyd ffiniau presennol Idaho ym 1868, a chrëwyd Lemhi County y flwyddyn ganlynol. Erbyn i Idaho gael ei dderbyn i'r Undeb fel y 43ain dalaith ym 1890, roedd wyth sir arall wedi'u creu, gan ddod â'r cyfanswm i 18. Ar ôl i Siroedd Canyon, Fremont a Bannock gael eu creu, unwyd Siroedd Alturas a Logan i ffurfio Blaine County ym mis Mawrth 1895; Ffurfiwyd Lincoln County allan o Blaine County yn ddiweddarach yr un mis. Crëwyd Siroedd Bonner a Twin Falls ym 1907, cyn i 21 sir arall gael eu creu rhwng 1911 a 1919, gan ddod â'r cyfanswm i'r 44 cyfredol.

## Map dwysedd poblogaeth
Mae lliwiau gwahanol yn dynodi dwysedd trymach.
bawd|300px| center

## Cyfeiriadau

Idaho
Ardal Dwyrain Suffolk

Ardal an-fetropolitan yn Suffolk, Dwyrain Lloegr, yw **Ardal Dwyrain Suffolk** (Saesneg: *East Suffolk District*). 

Mae gan yr ardal arwynebedd o 1,261&nbsp;km², gyda 248,249 o boblogaeth yn ôl amcangyfrif cyfrifiad 2018. Mae ei harfordir dwyreiniol yn gorwedd ar Fôr y Gogledd. Mae'n ffinio Ardal Canol Suffolk a Bwrdeistref Ipswich i'r gorllewin, Norfolk i'r gogledd ac Essex i'r de.

bawd|dim|Ardal Dwyrain Suffolk yn Suffolk

Ffurfiwyd 1 Ebrill 2019 pan unwyd hen awdurdodau Ardal Suffolk Arfordirol ac Ardal Waveney.

Mae aneddiadau yn ardal yr awdurdod yn cynnwys trefi Aldeburgh, Beccles, Bungay, Felixstowe, Halesworth, Kesgrave, Leiston, Lowestoft, Orford, Saxmundham, Southwold a Woodbridge.

## Cyfeiriadau 
Dwyrain Suffolk
Suffolk Arfordirol (etholaeth seneddol)

Etholaeth seneddol yn Suffolk, Dwyrain Lloegr, yw **Suffolk Arfordirol** (Saesneg: *Suffolk Coastal*). Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.

East of England - Suffolk Coastal constituency.svg|Etholaeth Suffolk Arfordirol yn Ne-ddwyrain Lloegr

Sefydlwyd yr etholaeth yn 1983. Fe'i lleolir i ddwyrain Suffolk, ac mae ei harfordir yn gorwedd ar Fôr y Gogledd.

## Aelodau Seneddol 
* 1983–2010: John Gummer (Ceidwadol)
* 2010–2024: Therese Coffey (Ceidwadol)
* 2024–presennol: Jenny Riddell-Carpenter (Llafur)

Categori:Etholaethau Senedd y Deyrnas Unedig yn Nwyrain Lloegr
Categori:Sefydliadau 1983
Waveney (etholaeth seneddol)

Etholaeth seneddol yn Suffolk, Dwyrain Lloegr, oedd **Waveney**. Dychwelodd un AS i Dŷ' Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.

Waveney2007Constituency.svg|Etholaeth Waveney yn Suffolk
EnglandSuffolk.svg|Suffolk yn Lloegr

Sefydlwyd yr etholaeth yn 1983.  Fe'i diddymwyd yn 2024.

## Aelodau Seneddol 
* 1983–1987: Jim Prior (Ceidwadol)
* 1987–1997: David Porter (Ceidwadol)
* 1997–2010: Bob Blizzard (Llafur)
* 2010–2024: Peter Aldous (Ceidwadol)
* 2024: *diddymwyd yr etholaeth*

Categori:Etholaethau Senedd y Deyrnas Unedig yn Nwyrain Lloegr (hanesyddol)
Categori:Sefydliadau 1983
Categori:Dadsefydliadau 2024
Ipswich (etholaeth seneddol)

Etholaeth seneddol yn Suffolk, Dwyrain Lloegr, yw **Ipswich**. Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.

East of England - Ipswich constituency.svg|Etholaeth Ipswich yn Ne-ddwyrain Lloegr

Crëwyd yr etholaeth fel bwrdeistref seneddol yn ystod y 14g, a hyd at 1918 dychwelodd ddau aelod seneddol. Bu llawer o newidiadau i'w ffiniau yn ystod ei hanes, ond ar hyn o bryd mae'n gynnwys y rhan fwyaf o Fwrdeistref Ipswich.

## Aelodau Seneddol 
Ar ôl 1918
* 1918–1923: John Ganzoni (Ceidwadol)
* 1923–1924: Robert Jackson (Llafur)
* 1924–1938: John Ganzoni (Ceidwadol)
* 1938–1957: Richard Stokes (Llafur)
* 1957–1970: Dingle Foot (Llafur)
* 1970–1974: Ernle Money (Ceidwadol)
* 1974–1987: Kenneth Weetch (Llafur)
* 1987–1992: Michael Irvine (Ceidwadol)
* 1992–2001: Jamie Cann (Llafur)
* 2001–2010: Chris Mole (Llafur)
* 2010–2017: Ben Gummer (Ceidwadol)
* 2017–2019: Sandy Martin (Llafur)
* 2019–2024: Tom Hunt (Ceidwadol)
* 2024–presennol: Jack Abbott(Llafur)

Categori:Etholaethau Senedd y Deyrnas Unedig yn Nwyrain Lloegr
Categori:Sefydliadau 1918
Rhestr o Siroedd Gogledd Dakota

bawd|400px|Gogledd Dakota
Dyma '''restr o'r 53 rhanbarth gweinyddol sy'n cael eu hadnabod wrth yr enw *County* yn Nhalaith Gogledd Dakota''' yn yr Unol Daleithiau, yn nhrefn yr wyddor: 

## Rhestr 
# Adams County
# Barnes County
# Benson County
# Billings County
# Bottineau County
# Bowman County
# Burke County
# Burleigh County
# Cass County
# Cavalier County
# Dickey County
# Divide County
# Dunn County
# Eddy County
# Emmons County
# Foster County
# Golden Valley County
# Grand Forks County
# Grant County
# Griggs County
# Hettinger County
# Kidder County
# LaMoure County
# Logan County
# McHenry County
# McIntosh County
# McKenzie County
# McLean County
# Mercer County
# Morton County
# Mountrail County
# Nelson County
# Oliver County
# Pembina County
# Pierce County
# Ramsey County
# Ransom County
# Renville County
# Richland County
# Rolette County
# Sargent County
# Sheridan County
# Sioux County
# Slope County
# Stark County
# Steele County
# Stutsman County
# Towner County
# Traill County
# Walsh County
# Ward County
# Wells County
# Williams County

## Hanes
Daeth Gogledd Dakota yn diriogaeth yr Unol Daleithiau o dan Bryniant Louisiana ym 1803 pan brynodd yr Unol Daleithiau tiriogaeth Louisiana gan Ffrainc. Roedd y rhanbarth yn rhan o diriogaethau Minnesota a Nebraska yn wreiddiol, hyd iddi, ynghyd â De Dakota, gael ei threfnu i Diriogaeth Dakota ym 1861. Poblogaeth denau iawn oedd gan y dalaith cyn i'r rheilffyrdd gyrraedd yn niwedd y 19g. Daeth Gogledd Dakota yn dalaith ym 1889. 

Gair brodorol llwyth y Sioux am gyfaill yw Dakota. 

## Map dwysedd poblogaeth
Mae lliwiau tywyllach yn dynodi dwysedd trymach.
thumb|center|500px|Poblogaeth yn ôl sir:

## Cyfeiriadau

Gogledd Dakota
Caldwell County

Ceir sawl sir o'r enw **Caldwell County** yn yr Unol Daleithiau, gan gynnwys:

* Caldwell County, Kentucky 
* Caldwell County, Missouri 
* Caldwell County, Gogledd Carolina 
* Caldwell County, Texas 
* Caldwell Parish, Louisiana

----
Weber County

Ceir sawl sir o'r enw **Weber County**, gan gynnwys:	

* Weber County, Utah, Unol Daleithiau America
* Weber County, Seland Newydd

----