1842 yng Nghymru

bawd|250px|Helyntion Beca
Mae'r erthygl hon yn ymwneud ag arwyddocâd penodol y flwyddyn **1842** i '''Gymru a'i phobl'*.

## Deiliaid 
* Tywysog Cymru - Albert Edward 
* Tywysoges Cymru - yn *wag''

## Digwyddiadau 
[250px|bawd|"Tu mewn i Waith Haearn Cyfarthfa yn y Nos" gan [Penry Williams (1825).]]
* 12 Ebrill - Confensiwn y Siartwyr yn cyfarfod yn Llundain i drefnu cyflwyno deiseb arall i'r senedd. Ymhlith y cynrychiolwyr mae Morgan Williams, sy'n dod â deiseb wedi'i llofnodi gan 36,000 o bobl o dde Cymru.
* 12 Mehefin - Mae'r gwasanaeth Cymraeg cyntaf yn Waukesha County, UDA, yn cael ei gynnal yn Bronyberllan, cartref Richard "King" Jones. 
* Gorffennaf 
** Mae Helyntion Becca, a welodd gweithredu achlysurol ym 1839, yn dechrau o ddifrif.
** Pont Bochrwyd wedi'i chwblhau dros Afon Gwy. 
* Awst - Gweithwyr yng Ngwaith Haearn Cyfarthfa  a Gwaith Haearn Penydarren yn ymuno â'r streic gyffredinol.
* 30 Awst - Syr William Nott yn trechu'r Affghaniaid yn Ghazni. 
* *dyddiad anhysbys* 
** Mae'r cenhadwr Thomas Jones yn cynhyrchu ei Ddarllenydd Khasi cyntaf a'i gyfieithiad o waith *Rhodd Mam* Cymraeg i'r iaith Khasi. 
** Mae Comisiwn Brenhinol dan gadeiryddiaeth Robert Hugh Franks yn adrodd ar gyflogi plant yn y diwydiant glo yn Ne Cymru. Maen nhw'n darganfod bod plant mor ifanc â chwech oed yn gweithio sifftiau deuddeg awr dan ddaear.
** Mae traphont gerrig wedi'i hadeiladu i gario Rheilffordd Glyncorrwg. 
**Mae  Henry Robertson yn cyrraedd Cymru i weithio fel peiriannydd. Yn ddiweddarach mae'n ymgartrefu ger y Bala ac yn adeiladu Neuadd y Palé.
** Mae John Cory a'i deulu yn symud i ardal y dociau yng Nghaerdydd ac yn agor busnes darparu nwyddau llongau.
** Mae Henry Hussey Vivian yn cymryd drosodd rheolaeth cangen Lerpwl o gwmni Vivian and Sons.
** Mae Doc y Dref yn cael ei adeiladu yng Nghasnewydd. 
** Sefydlir cenhadaeth Fethodistaidd Galfinaidd i "bobl Gymru yn Ffrainc" gan y Parch James Williams a'i wraig yn Llydaw. 
** Mae dau ffrwydrad yng Nglofa Blackvein yn Crosskeys yn arwain at gyfanswm o bum marwolaeth.

## Celfyddydau a llenyddiaeth 
bawd

### Llyfrau newydd 
* Charles James Apperley (Nimrod) – *The Life of a Sportsman*
* Anne Beale – *Poems*
* Thomas Price (Carnhuanawc) – *Hanes Cymru, a chenedl y Cymry, o’r cynoesoedd hyd at farwolaeth Llewelyn Ap Gruffydd : ynghyd a rhai cofiaint perthynol i’r amseroedd o’r pryd hynny i waered*  e-lyfr di-dâl o'r llyfr ar Google Play
* Evan Evans - ''Ffordd Duw yn y Cyssegr a'r Môr, crynhoad o amryw bregethau*

### Cerddoriaeth 
* John Orlando Parry – *Anticipations of Switzerland''

## Genedigaethau 
bawd|Sarah Edith Wynne
* 12 Chwefror - Megan Watts Hughes, cantores (bu farw 1907)  
* 11 Mawrth - Sarah Edith Wynne, cantores (bu farw 1897) 
* 15 Ebrill - John Hughes (Glanystwyth), gweinidog (bu farw 1902) 
* 14 Mehefin - William Abraham (Mabon), gwleidydd (bu farw 1922) 
* 28 Medi - William John Parry, arweinydd chwarelwyr (bu farw 1927) 
* 31 Hydref - Moses Owen Jones, cerddor (bu farw 1908) 
* 19 Rhagfyr - Daniel Thomas Phillips, gweinidog a chonswl America (bu farw 1905) 

## Marwolaethau 
* 26 Mai - Benjamin Heath Malkin, hynafiaethydd ac awdur, 73  
* 20 Awst - Hussey Vivian, Barwn 1af Vivian, perthynas teulu Vivian Abertawe (ganwyd 1775) 
* Medi - William Ouseley, dwyreiniwr, 73
* 10 Tachwedd - John Jones, Ystrad, gwleidydd, 65 
* 22 Rhagfyr - Thomas Phillips, gweinidog ac awdur, 70 

## Cyfeiriadau

Categori:Hanes Cymru
Categori:Rhestrau Cymru