Baner Ethiopia

[bawd|300px|[Delwedd:FIAV 111000.svg|20px Baner Ethiopia, cymesuredd 1:2]]
Cyflwynwyd **baner Ethiopia** (Amhareg: |የኢትዮጵያ ሰንደቅ ዓላማ, *yäItyoṗya Sändäq ʿAlama*; neu የኢትዮጵያ ባንዲራ, *yäItyoṗya Bandira*) gyda'r arwyddlun cenedlaethol cyfredol yn swyddogol ar 6 Chwefror 1996  ac fe newidiodd ychydig ar 28 Awst 28 2009. Defnyddiodd Ethiopia ei baner trilliw sylfaenol mor gynnar â'r 19g. Cynyddwyd maint y disg ganolog ychydig yn 2009. Mae baner Ethiopia yn un o faneri eiconig Affrica a'r mudiad hawliau pobl dduon ar draws y byd.

## Lliwiau Baneri mudiad Pan-Affrica
bawd|Baner Ghana, fel baneri Pan-Affricanaidd eraill a ysbrydolwyd gan faner Ethiopia
Wedi i Ethiopia adfer ei hannyniaeth o'r Eidal, a chyn hynny, oherwydd ei gwrthwynebiad i wladychu Ewropeaidd wyn, daeth lliwiau baner Ethiopia yn sail ar gyfer lliwiau'r mudiad Pan-Affrica. Daeth wedyn yn sail nifer fawr o faneri gwledydd newydd annibynnol Affrica o'r 1950au ymlaen gan ddechrau gyda y gyn-drefedigaeth gyntaf i ennill ei hannybyniaeth, Ghana.

## Ystyr
[bawd|Kenenisa Bekele gyda baner Ethiopia, 2009 yn [Berlin]]
Caiff y lliwiau eu dehongli'n wahanol. 

### Symbolaeth swyddogol Cyfredon
: Gwyrdd - ffrwythlondeb daear y wlad.
: Melyn - cariad y Tad.
: Coch - grym, yn atgoffa rhywun o'r gwaed a gollwyd yn y frwydr yn erbyn y gormeswyr

### Symboliaeth Ranbarthol
Ar yr un pryd, mae'r lliwiau yn cynrychioli rhannau pwysicaf y wlad:

: Gwyrdd - Shewa
: Melyn - Amhara
: Coch - Tigre

### Symboliaeth adeg yr Ymerodraeth
Yn yr Ymerodraeth rhoddwyd yr ystyr canlynol i'r lliwiau:

: Gwyrdd - symbol y wlad
: Melyn - yr eglwys, heddwch a chyfoeth naturiol
: Coch - lliw pŵer a gwaed y gwladychwyr

### Symboliaeth Grefyddol
Mae un ohonynt yn cyfeirio at y Drindod Gristnogol a'r rhinweddau Cristnogol. Wedi hynny,
: Gwyrdd am yr Ysbryd Glân a'r gobaith
: Melyn i Dduw y Tad a'r elusen
: Coch i Fab Duw a ffydd

### Symboliaeth Rastafari
Yn ffydd y Rastafari, sy'n u. a. yn Shashemene, mae'r lliwiau, yn ôl eu trefn, yn cael eu priodoli i'r ystyron canlynol:

: Coch i dywallt gwaed a llofruddiaethau'r caethweision a gipiwyd,
: Aur am y cyfoeth a ddygwyd o'r caethweision (Sufferahs, "dioddefwyr")
: Gwyrdd ar gyfer y famwlad a addawyd Ethiopia neu Affrica yn gyffredinol, sy'n aros i'r alltudwyr ddychwelyd.

### Y Pentogram
Mae'r arwyddlun yn stribyn canol y faner yn dangos pentagram llachar gyda'r un hyd o "belydrau". Mae hyn yn symbol o gydraddoldeb pob grŵp ethnig yn ogystal â rhyw a chredoau. Mae'r pelydrau'n cynrychioli dyfodol disglair i Ethiopia, mae'r cefndir glas yn sefyll dros heddwch a democratiaeth.

## Hanes
Yn ôl pob tebyg, crewyd y faner gan yr undeb o dair penwn ar wahân yn lliwiau poblogaidd yn Ethiopia, gwyrdd, melyn a choch ac fe'i cyflwynwyd gyntaf ar 6 Hydref 1897 yn ystod teyrnasiad yr Ymerawdwr Menelik (teyrnasu 1889–1913). Dangosodd yr Ymerodraeth lew gyda thraws-staff a baner yn y lliwiau cenedlaethol, gelwir y lle yma yn "Llew Jiwda" neu "Llew yr Ymerawdwr". Defnyddiwyd hefyd faner trilliw heb lew. Bryd hynny roedd gan y faner gymhareb agwedd o 2: 3. Yn ôl pob tebyg, baneri trilliw Ffrainc a'r Eidal yma oedd y model ar gyfer trefniant i dri streipen. Rhwng 1936 a 1941, roedd yr Eidal Mussolini yn rheoli Ethiopia ond wedi i'r Eidal golli brwyrau fel rhan o'r Ail Ryfel Byd codwyd y faner eto ym mis Mai 1941. Yn ystod cyfnod y trefedigaethu Eidalaidd dan Mussolini daeth y faner hon yn faner ryddid.

Yn 1975, diflannodd Llew yr Ymerawdwr oddi ar y faner wrth i Ethiopia ddod yn wlad Farcsaidd o dan lywodraeth y *Derg* ("pwyllgor"/"cyngor") a cafwyd baner drilliw blaen. Gyda diddymu'r llywodreth Farcsaidd o rym yn de jure os nad de fact, cafwyd wared ar y Yn 1987 fe newidiwyd yn y gymhareb i 1: 2 ac ychwanegu arwyddlun Gweriniaeth y Bobl Ddemocrataidd. Yn 1991, cyflwynwyd y faner trilliw heb arwyddlun eto ac arhosodd y gymhareb agwedd newydd. Mae'r faner hon yn dal i fod yn gyffredin heddiw. Ym 1996, ychwanegwyd arwyddlun newydd at y faner, a gafodd ei ehangu ychydig yn 2009.

## Esblygiad Baner Ethiopia

Ethiopian Pennants.svg | 20px Defnyddiwyd tri stribed lliw o flaen y faner hirsgwar. Sylwch mai coch oedd ar y pegwn i ddechrau. 1881 hyd 6 Hydref 1897
Flag of Ethiopia (1975-1987, 1991-1996).svg | 20pxBaner Ethiopia, 6 Hydref 1897 nes 9 Mai 1936
Flag of Italy (1861-1946).svg | 20px Baner Ethiopia o dan reolaeth wladychol Yr Eidal, 9 Mai 1936 nes 5 Mai 1941 
Flag of Ethiopia (1897–1974).svg | 20px Baner Ethiopia adeg yr Ymerodraeth gyda Llew Jiwdea, 5 Mai 1941 nes 12 Medi 1975 (gyda newid ar 21 Mawrth 1974). Mae'r faner yn parhau i fod yn boblogaidd gyda'r Rastafari gan ei fod yn symbol wrth-drefedigaethol.
Flag of Ethiopia (1975–1987).svg | 20px Baner Ethiopia, 12 Medi 1975 nes 12 Medi 1987
Flag of Ethiopia (1975–1987) (02).svg | 20px Baner y wladwriaeth, prin iawn y'i gwelwyd 1975 nes 1987
Flag of Ethiopia (1987–1991).svg | 20px Baner Ethiopia rhwng 12 Medi 1987 nes 28 Mai 1991
Flag of Ethiopia (1975-1987, 1991-1996).svg | 20px Baner Ethiopia, 1991 nes 1996
Flag of Ethiopia (1996-2009).svg |20px Baner Ethiopia, 1996 nes 2009
Flag of Ethiopia.svg|Y faner gyfredol ers 2009, noder fod lliw glas y ddisg yn dywyllach ac yn fwy

## Baneri Taleithiau Ethiopia

Flag of the Afar Region.svg|Talaith Afar
Flag of the Amhara Region.svg|Amhara
Flag of the Benishangul-Gumuz Region.svg|Benishangul-Gumuz
Flag of the Gambella Region.svg |Gambela
Harari Flag.svg|Rhanbarth Harar
Flag_of_the_Oromia_Region.svg|Rhanbarth Oromiyaa
Flag of the Somali Region.svg|Rhanbarth Somali
Flag_of_the_Southern_Nations,_Nationalities,_and_Peoples%27_Region.svg|Rhanbarth y Cenhedloedd, Cenedligrwydd a Phobloedd y De
Flag of the Tigray Region.svg| Rhanbarth Tigray
Flag of Eritrea (1952-1961).svg|20px Baner Rhanbarth hunanlywodraethol Eritrea (ond o dan 'ofal' Ethiopia) rhwng  1950  a 1962 (Baner answyddogol hyd nes annibyniaeth yn 1993)

## Dolenni 
* Ethiopia gan *Flags of the World*
* Ethiopia yn World Statesmen
* Baner Ethiopia  yn Country Information

## Cyfeiriadau
Ethiopia
Categori:Ethiopia