Baner Fryslân

ar grys aelod o'r Sgowtiaid]]
Baner swyddogol talaith Fryslân (Friesland) yn yr Iseldiroedd yw **baner Fryslân** (Iseldireg: *Friseg vlag* neu *vlag van Friesland*; Ffriseg: *Fryske Flagge*).

Mae'n cynnwys pedair streipen las wedi'u gwahanu gan dair streipen wen wedi'u trefnu'n groeslin, ac o fewn y streipiau gwyn saith *pompeblêden* (dail lili'r dŵr felen) a all edrych fel calonnau, ond na ddylai, yn ôl y cyfarwyddiadau swyddogol, edrych fel calonnau”. Mae crysau chwaraewyr y clwb pêl-droed Sportclub Heerenveen a'r gerddorfa Blauhúster Dakkapel (nl) yn defnyddio'r faner hon fel dyluniad.

## Symbolaeth
Mae'r saith Pompeblêden yn cyfeirio at wledydd morwrol Friesland, cyfres o diroedd canoloesol ar hyd yr arfordir o Alkmaar i'r Weser a unodd i amddiffyn eu hunain yn erbyn y Llychlynwyr. Ni fu erioed yn union saith pennaeth gwahanol, ond mae'r nifer hwn o saith i'w cymryd yn yr ystyr “llawer”. Fodd bynnag, yn ôl rhai ffynonellau, roedd saith tiriogaeth Ffrisia: Gorllewin Friesland, Westergo, Eastergo, Hunsingo, Fivelingo, Emsingo a Jeverland. Credir mai Pompeblêd hefyd yw'r hyn a ddylunir fel calonnau bellach ar arfbais swyddogol Denmarc.

## Hanes
Disgrifir baner gyda sawl pompblêden yn Cân Gudrun, cerdd epig Uchel Almaeneg (Hochdeutsch) o'r 13g, ond mae'r motiff hwn yn dynodi dylanwad Llychlyn. Mae tua mil dau gant o arfbeisiau Llychlyn yn dangos olion niferus o lili'r dŵr a chalonnau, a gysylltir yn aml â llewod.

Mae casgliad herodrol o'r 15g yn cyflwyno dwy arfbais sy'n dod o drydedd un hŷn: arfbais yn dangos llew â saith pompeblêden a drawsnewidiwyd dros amser yn biledau, a'r llall yn dangos arfbais gyda'r saith pompeblêden, a gynrychiolir ar hyn o bryd ar y bandiau.

Cymeradwywyd y cynllun presennol yn swyddogol ym 1897 ac fe'i defnyddiwyd gyntaf gan lywodraeth y dalaith ym 1927.

## Poblogrwydd cyfredol
Mae crysau'r clwb pêl-droed SC Heerenveen a'r Blauhúster Dakkapel wedi'u modelu ar ôl y faner hon. Gellir ei gweld yn cyhwfan ar hyd talaith Ffryslân ac ar nwyddau nodweddiadol a chwmnïau masnachol rhyngwladol. 

File:Elfstedentocht1986vBenthem.jpg|Gellir gweld y faner yn y cefndir yn râs sgefrio enwog yr Elfstedentocht a gynhelir ar hyd camlesi Ffryslân pan fyddant wedi rhewi
File:Sylvia Smit.png|thumb|Sylvia Smit, yng nghrys pêl-droed SC Herrenven
File:SC-Heerenveen-supporters.jpg|Cefnogwyr SC Heerenveen yng nghrys y faner trawiadol
File:Frisian flag face mask, Hillegersberg, Rotterdam (2022) 01.jpg|Mwgwd wyneb adeg [Baner Ffrisia yn hybu McFlurry, [McDonalds, Heerenveen (2018)
File:Friese vlag broodtrommel, Blijdorp, Rotterdam (2020).jpg|Blwch bara gyda'r faner (2020)
File:Fryslan sokken.jpg|Sannau gyda'r faner
File:Baner fryslân ar Promenâd Aberystwyth.jpg|thumb|Baner fryslân ar Promenâd Aberystwyth
File:Baneri Promenâd Aberystwyth - arwydd 2.jpg|Mae baner Fryslân yn un o faneri Promenâd Aberystwyth

## Baneri Ffrisieg

File:Flag ommelanden.gif|Baner yr Ommelanden
File:Flag of Frisia.svg|Baner pan-Ffrisia (answyddogol)
File:Interfrisian Flag.svg|Baner y "Interfriese Raad" (2006)

## Dolenni allanol
* Baner Fryslân ar wefan Flags of the World
* What is this Symbol? - The History of the Frisian Pompeblêd

## Cyfeiriadau
Fryslân
Categori:Fryslân