Sara Yorke Stevenson

Ffeminist a swffragét o'r Unol Daleithiau oedd **Sara Yorke Stevenson** (19 Chwefror 1847 - 14 Tachwedd 1921) sy'n nodigedig am ei gwaith fel anthropolegydd, hanesydd, archeolegydd, eifftolegydd, curadur yn ogystal â'i hymgyrch dros hawliau menywod. Roedd yn un o sefydlwyr Amgueddfa Archaeoleg ac Anthropoleg Prifysgol Pennsylvania ac ysgrifennai'n rheolaid i'r *Philadelphia Public Ledger*.

Cafodd ei geni ym Mharis ar 19 Chwefror 1847.

Fel ysgolhaig, cyhoeddodd Stevenson lyfrau ac erthyglau ar Eifftoleg a diwylliant materol yr hen Ddwyrain Agos, yn ogystal â chofiant am deyrnasiad Maximilian I o Fecsico. Hi oedd curadur cyntaf Casgliad yr Aifft yn Amgueddfa Penn a chwaraeodd ran bwysig wrth gaffael llawer o'r casgliad. Fel ymgyrchydd hawliau menywod, gwasanaethodd fel llywydd cyntaf y Gymdeithas Rhyddfreintiau Cyfartal (*the Equal Franchise Society*) a Chlwb Dinesig Philadelphia. Hi oedd y fenyw gyntaf i dderbyn gradd er anrhydedd gan Brifysgol Pennsylvania, y fenyw gyntaf i ddarlithio yn Amgueddfa Peabody ym Mhrifysgol Harvard, a'r aelod benywaidd cyntaf o *the Jury of Awards for Ethnology* yn Arddangosfa Columbian y Byd yn Chicago. 

## Magwraeth
Rhieni Stevenson oedd Edward Yorke (20 Rhagfyr 1798 hyd at 1868) a Sarah Hanna Yorke, a briododd yn New Orleans, Louisiana ym 1834 ac a symudodd i Baris yn ystod yr 1840au. Daeth y ddau ohonynt o deuluoedd cyfoethog: roedd teulu ei mam yn berchen ar blanhigfa cotwm fawr ac roedd ei thad yn frocer cotwm.
chwith|bawd|Sara Yorke Stevenson yn 1921

Ganed **Sara Letitia Yorke** (enw bedydd) yn y Rue de Courcelles ym Mharis ar 19 Chwefror, 1847. Symudodd rhieni Sara yn ôl i'r Unol Daleithiau America pan oedd Sara'n ddeg oed, gan adael eu merched i fynd i ysgol breswyl yn Ffrainc. Bu'n byw ym Mharis o 1858 hyd 1862 dan warcheidiaeth M. Achille Jubinal, a ysbrydolodd ei diddordeb cynnar mewn archaeoleg ac Eifftoleg.

Yn 1862, gadawodd Ffrainc ar long, ac ymfudodd i Fecsico. Yn 1862 symudodd teulu Yorke i Tacubaya, un o faestrefi Dinas Mecsico, yn dilyn llofruddiaeth brawd Sara, Ogden. Ym Mecsico, mynychodd lawer o gynulliadau cymdeithasol a drefnwyd gan Charlotte o Wlad Belg a'i gŵr Maximilian. bu'r cyfnod hwn o ddefnydd iddi mewn llyfr a ysgrifennodd flynyddoedd yn ddiweddarach. Yn 1867, ymfudodd y teulu eto, i Vermont (UDA), ond bu ei thad farw flwyddyn yn ddiweddarach, yn 1868, a Sara yn ddim ond 21 oed. Symudodd Sara i Philadelphia i fyw gyda dau o'i hewyrthod a modryb.

## Dyfyniad
Mae'r dyfyniad canlynol yn dangos aeddfedrwydd Sara yn y cyfnod roedd yn ysgrifennu:

## Aelodaeth 
Bu'n  aelod o Gymdeithas Athronyddol Americana am rai blynyddoedd.

## Anrhydeddau
* 
Cadw lle i'r bot

## Cyhoeddiadau
*"On Certain Symbols used in the Decoration of some Potsherds from Daphnae and Naukratis, now in the Museum of the University of Pennsylvania," *Proceedings of the Numismatic and Antiquarian Society of Philadelphia for 1890–91*, 1892.
*"The Tomb of King Amenhotep," *Papers on Egyptian Archaeology*, 1892.
*"Mr. Petrie's Discoveries at Tel el-Amarna," *Science* Cyfr. 19; Rhifau 480–482, 510.
*"An Ancient Egyptian Rite Illustrating a Phase of Primitive Thought," International Congress of Anthropology, *Memoirs*, Chicago, 1894, 298–311.
*"Some Sculptures from Koptos in Philadelphia," *American Journal of Archaeology* 10 (1895), 347–351.
*"The Feather and the Wing in Early Mythology," *Oriental Studies of the Oriental Club of Philadelphia*, 1894, 202–241.
*"On the Remains of Foreigners Discovered in Egypt by Mr. W.M. Flinders Petrie, 1895, now in the Museum of the University of Pennsylvania," *Proceedings of the American Philosophical Society*, Cyfr. XXXV.
*''Maximilian in Mexico: A Woman's Reminiscences of the French Intervention.* Efrog Newydd, 1899.
**Egypt and Western Asia in Antiquity'' by Ferdinand Justi, Morris Jastrow Jr., a Sara Y. Stevenson, Philadelphia, 1905.

## Cyfeiriadau
Categori:Ffeministiaid o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1847
Categori:Marwolaethau 1921
Categori:Merched y 19eg ganrif
Categori:Pobl o Baris