Baner Brwnei

Baner Brwnei (baner sifil, gwladwriaeth a morol). Cymesuredd, 1:2]]
Cafodd **baner Brunei** (neu **Brwnei**) ei fabwysiadu'n swyddogol ar 29 Medi 1959. Mae'r faner yn dangos dau fand paralelogram ar maes. Mae'r dau fant paralelogram yn disgyn o gornel uchaf ochr y mast i gornel isaf y cyhwfan, y band gwyn ar y brig a du ar y gwaelod ar. Yn y canol, yn torri ar draws y ddau fand ac dros rhan o'r maes melyn, mae arwyddlun Brunei mewn coch.

## Symbolaeth
Mae'r melyn yn cynrychioli Swltan Brunei (rheolwr y deyrnas). Yn Ne-ddwyrain Asia, mae'r lliw melyn yn draddodiadol yn lliw brenhinol ac mae ystondord brenhinol Malaysia a Gwlad Thai, baner Sarawak a baner arlywyddol Indonesia yn ddefnyddio llinell felen.

Mae'r arwyddlun yn cynnwys lleuad cilgant (yn cynrychioli Islam) sydd wedi'i gyfuno ag ymbarél (yn cynrychioli brenhiniaeth) gyda dwy law yn pwyntio i fyny (gan awgrymu ewyllys da'r llywodraeth). Islaw'r lleuad cilgant mae rhuban. Ar y lleuad a'r rhuban cilgant mae arysgrif Arabeg yn cael ei gyfieithu i "Brunei, preswylfa heddwch" (Brunei Darussalam, بروني دارالسلام‎) ac arwyddair Brunei, "Mewn gwasanaeth bob amser gyda chanllawiau Duw" (الدائمون المحسنون بالهدى).

Mae'r paralelogramau du a gwyn yn cynrychioli prif weinidogion y wlawriaeth a oedd unwaith yn gyd-raglawiaid ac yna  – wedi i'r swltan ddod i oed – yn brif gyngyhorwyr iddo: y *Pengiran Bendahara* (Prif Weinidog, a gynrychiolir gan y band gwyn sydd ychydig yn fwy trwchus) a'r *Pengiran Pemancha* (Ail Weinidog, sy'n gyfrifol am faterion tramor, a gynrychiolir gan y band ddu). Mae'r band gwyn oddeutu 12% yn lletach na'r band ddu.

## Hanes
Mae'r faner yn ei ffurf bresennol, ac eithrio'r arwyddlun, wedi ei defnyddio ers 1906 pan ddaeth Brunei yn diriogaeth drefedigaethol 'dan warchodaeth' Prydain wedi llofnodi cytundeb rhwng Brwnei a Phrydain Fawr.

Cafodd yr arwyddlun ei arosod ar y faner yn 1959 yn dilyn cyhoeddi Cyfansoddiad 29 Medi 1959.

Cadwyd y dyluniad pan enillodd y wlad ddibyniaeth lawn ar 1 Ionawr 1984 fel Brunei Darussalam (Brunei, "Preswylfa Heddwch").

File:Old Flag of Brunei.svg | 23px| Baner Swltaniaeth (yna 'protectorat' Brydeinig) Brwnei nes 1906
File:Flag of Brunei 1906-1959.svg | 23px| Baner protectorat Brwnei o 1906 at 1959

## Baneri Eraill

File:War Flag of Brunei.svg |  Baner Llu Amddiffyn Brwnei
File:Naval Ensign of Brunei.svg |  Baner Llynges Brwnei
File:Naval Ensign of Brunei (1984-late 1990s).svg | 23px| Baner Llynges Brwnei, 1984 nes yr 1990au hwyr
File:Ensign of the Royal Brunei Air Force.svg | Baner Awyrlu Brwnei
File:Flag of the Royal Brunei Police Force.svg | Baner Heddlu Brwnei
Royal Standard of Brunei.svg|1:2 Ystonodord y Swltan

### Safonau Personol 
Mae gan Ei Mawrhydi'r Swltan ei safon bersonol mewn melyn lle mae'r arwyddlun brenhinol ar gefndir coch yng nghanol yr ystondord.

Mae safon Ei Mawrhydi y Raja Isteri yn felyn golau gyda'r arwyddlun brenhinol ar gefndir coch yng nghanol yr ystondord.

Mae gan y Perdana Wazir hefyd ystonodord bersonol a roddwyd iddo gan Ei Mawrhydi'r Swltan. Mae'r ystonodord yn arosodedig gwyn yng nghanol y faner gyda'r arwyddlun brenhinol mewn melyn golau. Cefnogir yr arwyddlun gan "Si Kikil", argyfwng croes-groes.

Mae ystondordau personol Pengiran Bendahara, Digadong Pengiran, Pengiran Pemancha a Pengran Temenggong yn wyn, gwyrdd, du a choch yn eu tro.

Dyfarnodd y Swltan faneri personol hefyd i swyddogion is, o'r enw Pengiran Cheteria, yn ogystal â Phengiran a deiliaid eraill. Ymhlith y Pengiran a'r urddasolion a awdurdodwyd i ddefnyddio ystondord personol mae:
# Disgynyddion y Swltan i'r bedwaredd genhedlaeth,
# Darnau o Wazir i'r drydedd genhedlaeth,
# Disgynyddion Cheteria i'r ail genhedlaeth,
# Menteri i Damong.

Mae eu ystonodordau personol yn cynnwys yr arwyddlun brenhinol yn goch ar gefndir melyn yng nghornel darian y faner.

## Dolenni
* Baner Brwnei ar Flags of the World
* Baner Brwnei ar Flags.net

## Cyfeiriadau
Brwnei
Categori:Diwylliant Brwnei