open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Slough

Tref yn Berkshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Slough**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Slough.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Slough boblogaeth o 155,298.

Mae Caerdydd 181 km i ffwrdd o Slough ac mae Llundain yn 32&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Dinas Westminster sy'n 30&nbsp;km i ffwrdd.

## Gweler hefyd
* Gorsaf reilffordd Slough

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Slough
Categori:Trefi Berkshire
Smethwick

Tref yn sir Gorllewin Canolbarth Lloegr, yn rhanbarth Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Smethwick**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Sandwell. Cyn 1974 roedd yn rhan o sir hanesyddol Swydd Stafford. Saif tua 3 milltir (5&nbsp;km) i'r gogledd-orllewin o ganol Birmingham.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Smethwick boblogaeth o 48,765.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Fetropolitan Sandwell
Categori:Trefi Gorllewin Canolbarth Lloegr
Snaith and Cowick

Plwyf sifil yn Nwyrain Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Snaith and Cowick**. Mae ganddi boblogaeth o oddeutu 3,028.

## Cyfeiriadau
Categori:Plwyfi sifil Dwyrain Swydd Efrog
Snodland

Tref a phlwyf sifil yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Snodland**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Tonbridge a Malling. 

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 10,211.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Eglwys All Saints with Christ Church
*Tafarn y Freemasons Arms
*Tafarn y Monks Head
*Ysgol Holmesdale

## Enwogion
*Alexander Minto Hughes ("Judge Dread"; 1945-1998), cerddor 

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Tonbridge a Malling
Categori:Plwyfi sifil Caint
Categori:Trefi Caint
Soham

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaergrawnt, Dwyrain Lloegr, ydy **Soham**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Swydd Gaergrawnt.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 10,860.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Cofeb i ddioddefwyr trychineb rheilffordd 1944
*Coleg y Pentref
*Eglwys Sant Andreas

## Enwogion
*Olaudah Equiano (ganwyd yn Benin; c. 1745–1797), awdur
*Joanna Vassa (1795–1857), merch Olaudah Equiano a'i wraig Susannah Cullen 
*William Case Morris (1864–1932), dyngarwr

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Dwyrain Swydd Gaergrawnt
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaergrawnt
Categori:Trefi Swydd Gaergrawnt
Skelmersdale

Tref yn Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Skelmersdale**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Gorllewin Swydd Gaerhirfryn.

Mae Caerdydd 231.9 km i ffwrdd o Skelmersdale ac mae Llundain yn 290&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Lerpwl sy'n 18.6&nbsp;km i ffwrdd.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan ardal adeiledig Skelmersdale boblogaeth o 34,907.

## Cyfeiriadau
Categori:Trefi Swydd Gaerhirfryn
Categori:Bwrdeistref Gorllewin Swydd Gaerhirfryn
Somerton, Gwlad yr Haf

Tref a phlwyf sifil yng Ngwlad yr Haf, De-orllewin Lloegr, ydy **Somerton**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Gwlad yr Haf.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,697.

Mae Caerdydd 56.6 km i ffwrdd o Somerton ac mae Llundain yn 190.5&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Wells sy'n 18&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:De Gwlad yr Haf
Categori:Plwyfi sifil Gwlad yr Haf
Categori:Trefi Gwlad yr Haf
South Cave

Tref a phlwyf sifil yn Nwyrain Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **South Cave**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Riding Dwyreiniol Swydd Efrog.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,823.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Dwyrain Swydd Efrog
Categori:Plwyfi sifil Dwyrain Swydd Efrog
Categori:Trefi Dwyrain Swydd Efrog
South Molton

Tref a phlwyf sifil yn Nyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy **South Molton**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd Dyfnaint.

Mae Caerdydd 69.3 km i ffwrdd o South Molton ac mae Llundain yn 265.9&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Exeter sy'n 39.1&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gogledd Dyfnaint
Categori:Plwyfi sifil Dyfnaint
Categori:Trefi Dyfnaint
Penrith, Cumbria

Tref a phlwyf sifil yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Penrith** (Cymraeg: **Penrhudd**). Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Westmorland a Furness.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 16,984.

## Gweler hefyd
*Rhestr enwau Cymraeg ar drefi a llefydd eraill yn Lloegr

## Cyfeiriadau
Categori:Westmorland a Furness
Categori:Plwyfi sifil Cumbria
Categori:Trefi Cumbria
South Shields

Tref yn Tyne a Wear, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy **South Shields**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan De Tyneside. Saif ar arfordir Môr y Gogledd ar lan ddeheuol Afon Tyne yn wynebu North Shields ar y lan ogleddol.

Mae Caerdydd 407.4 km i ffwrdd o South Shields ac mae Llundain yn 396.5&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Sunderland sy'n 9.4&nbsp;km i ffwrdd.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan ardal adeiledig South Shields boblogaeth o 73,325.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Amgueddfa
*Arbeia (adluniad dinas Rhufeinig)
*Goleudy Souter
*Theatre Ty Tollfa

## Enwogion
*Flora Robson (1902-1984), actores
*Catherine Cookson (1906-1998), nofelydd
*Jack Brymer (1915-2003), cerddor
*Joe McElderry (g. 1991), canwr

## Cyfeiriadau
Categori:De Tyneside

Categori:Trefi Tyne a Wear
Santiago Ramón y Cajal

Roedd y Sbaenwr **Santiago Ramón y Cajal** (1 Mai 1852 - 18 Hydref 1934) yn batholegydd, histolegydd a niwrowyddonydd.

Cyfranodd yn helaeth at yr hyn yr ydym yn ei dderbyn heddiw fel niwronau sy'n rhannau o systemau nerfol anifeiliaid.

Fe'i ganwyd yn Petilla de Aragón, pentref bach yn nghefn gwlad ardal Navarre, Sbaen, yn fab i lawfeddyg-barbwr. Gydag ymdrech fawr derbyniodd ei dad radd mewn meddygaeth, a mynodd bod ei fab yn gwneud yr union peth. Derbyniondd Santiago radd meddygol o Brifysgol Zaragoza yn 1873. Ymunodd â'r fyddin ble'r aeth i Giwba, cyn dal malaria a'i hel adref. Aeth yn ei flaen i ddefnyddio'i ddoniau creadigol.

Categori:Enillwyr Gwobr Nobel mewn Ffisioleg neu Feddygaeth
Categori:Genedigaethau 1852
Categori:Marwolaethau 1934
Categori:Gwyddonwyr Sbaenaidd
Jan Evangelista Purkyně

Roedd **Jan Evangelista Purkyně** (17 neu 18 Rhagfyr 1787 – 28 Gorffennaf 1869) yn ddifyniwr a ffisiolegydd Tsiecaidd.

Categori:Genedigaethau 1787
Categori:Marwolaethau 1869
Categori:Anatomegwyr o Tsiecia
Categori:Biolegwyr y 19eg ganrif o Tsiecia
Categori:Ffisiolegwyr o Tsiecia
Categori:Pobl o Fohemia
Categori:Pobl fu farw ym Mhrag
South Woodham Ferrers

Tref a phlwyf sifil yn Essex, Dwyrain Lloegr, ydy **South Woodham Ferrers**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dinas Chelmsford.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 16,453.

## Ysgolion
*Ysgol William de Ferrers  

## Cyfeiriadau
Categori:Dinas Chelmsford
Categori:Plwyfi sifil Essex
Categori:Trefi Essex
C. V. Raman

Roedd **Chandrasekhara Venkata Rāman** FRS (Tamil:சர் சந்திரசேகர வெங்கட ராமன்), (7 Tachwedd 1888 - 21 Tachwedd 1970) yn ffisegydd o India. Dylanwadodd ei waith yn fawr iawn ar wyddonwyr eraill yn India. Derbyniodd y Wobr Nobel am Ffiseg yn 1930 am ddarganfod fod golau yn newid pan fo'n mynd drwy gwrthrych tryloyw. for the discovery that when light traverses a transparent material, some of the light that is deflected changes in wavelength. Gelwir hyn, bellach, yn *Raman scattering* sy'n ganlyniad i'r effaith Raman.

## Cyfeiriadau
Categori:Enillwyr Gwobr Ffiseg Nobel
Categori:Gwyddonwyr o India
Categori:Genedigaethau 1888
Categori:Marwolaethau 1970
Solihull

Tref yn sir Gorllewin Canolbarth Lloegr, yn rhanbarth Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Solihull**. Saif 14.5&nbsp;km i'r de-ddwyrain o Birmingham.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Solihull boblogaeth o 123,187.

Mae Caerdydd 141.4 km i ffwrdd o Solihull ac mae Llundain yn 151.8&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Birmingham sy'n 10&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Fetropolitan Solihull

Categori:Trefi Gorllewin Canolbarth Lloegr
Southborough, Caint

Tref a phlwyf sifil yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Southborough**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Tunbridge Wells. 

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 12,061.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Tunbridge Wells
Categori:Plwyfi sifil Caint
Categori:Trefi Caint
Southgate, Llundain

:''Am leoedd eraill o'r un enw gweler Southgate.''

Ardal faestrefol ym Mwrdeistref Llundain Enfield, Llundain Fwyaf, Lloegr, ydy **Southgate**. Saif tua 8 milltir (12.9&nbsp;km) i'r gogledd o ganol Llundain.

Parc ceirw oedd "Enfield Chase" ers talwm, a daw'r enw o'r gât a fu yno (gât y de). O fewn maestref Southgate mae Gorsaf danddaearol Southgate a cheir yma siopau a thai bwyta adnabyddus.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardaloedd Bwrdeistref Llundain Enfield
Southend-on-Sea

Tref yn sir seremonïol Essex, Dwyrain Lloegr, ydy **Southend-on-Sea** neu **Southend**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn awdurdod unedol Bwrdeistref Southend-on-Sea.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Southend boblogaeth o 175,547.

Mae Caerdydd 269.1 km i ffwrdd o Southend-on-Sea ac mae Llundain yn 56.2&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Chelmsford sy'n 27&nbsp;km i ffwrdd.

## Gweler hefyd
* Southend United F.C.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Southend-on-Sea
Categori:Trefi Essex
Southsea

:''Am y pentref o'r enw Saesneg "Southsea" ym mwrdeistref sirol Wrecsam, gweler Glanrafon.''

Tref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Southsea**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dinas Portsmouth.

Mae ganddi boblogaeth o oddeutu 18,514.

## Cyfeiriadau
Categori:Dinas Portsmouth
Categori:Trefi Hampshire
Southwick, Hampshire

:''Am leoedd eraill o'r un enw, gweler Southwick.''

Pentref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr ydy **Southwick**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Southwick and Widley yn ardal an-fetropolitan Dinas Caerwynt.

## Cyfeiriadau
Categori:Dinas Caerwynt
Categori:Pentrefi Hampshire
Southwold

Tref a phlwyf sifil yn Suffolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Southwold**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Suffolk.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,098.

Mae Caerdydd 346.7 km i ffwrdd o Southwold ac mae Llundain yn 152.2&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Norwich sy'n 41.8&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Dwyrain Suffolk
Categori:Plwyfi sifil Suffolk
Categori:Trefi Suffolk
Spalding

Tref yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ar Afon Welland, ydy **Spalding**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan De Holland.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Spalding boblogaeth o 31,588.

Cynhaliwyd gorymdaith tiwlipau blynyddol rhwng 1959 a 2013.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Eglwys Santes Fair a Sant Niclas
*Eglwys Sant Pawl, Fulney
*Gorsaf bŵer
*Neuadd Ayscoughfee
*Springfields (canolfan siopa)
*Tafarn y White Hart
*Ysgol Ramadeg

## Enwogion
*William Royce (1858–1924), gwleidydd
*John William Fordham Johnson (1866-1938), dyn busnes yng Nghanada

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal De Holland
Categori:Trefi Swydd Lincoln
Spennymoor

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy **Spennymoor**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Durham.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 19,816.

Mae Caerdydd 372.6 km i ffwrdd o Spennymoor ac mae Llundain yn 367.6&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Durham sy'n 9.2&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Swydd Durham
Categori:Plwyfi sifil Swydd Durham
Categori:Trefi Swydd Durham
Spilsby

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Spilsby**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Lindsey.

Mae Caerdydd 292.2 km i ffwrdd o Spilsby ac mae Llundain yn 185.2&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Lincoln sy'n 43.2&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Dwyrain Lindsey
Categori:Plwyfi sifil Swydd Lincoln
Categori:Trefi Swydd Lincoln
St Austell

Tref a phlwyf sifil yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy **St Austell** (Cernyweg: y dref = *Sen Austel*; y plwyf sifil = *Pluw Austel*). Fe'i genwyd ar ôl Austell o C6.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 19,958
ac roedd gan yr ardal adeiledig boblogaeth o 23,864.

Mae Caerdydd 169.7 km i ffwrdd o St Austell ac mae Llundain yn 353.3&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Truro sy'n 21.5&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Plwyfi sifil Cernyw
Categori:Trefi Cernyw
St Blazey

Tref yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy **St Blazey**  (Cernyweg: *Lanndreth*). Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil St Blaise.

## Cyfeiriadau
Categori:Trefi Cernyw
Southam

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Warwick, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Southam**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Stratford-on-Avon. Saif tua 7.5 milltir (12&nbsp;km) i'r dwyrain o Royal Leamington Spa, a thua 10 milltir (16&nbsp;km) i'r de-orllewin o Rugby.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 6,567.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Stratford-on-Avon
Categori:Plwyfi sifil Swydd Warwick
Categori:Trefi Swydd Warwick
St Helens, Glannau Merswy

Tref yng Nglannau Merswy, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **St Helens**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan St Helens.

Mae ganddi boblogaeth o oddeutu 102,629.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Fetropolitan St Helens
Categori:Trefi Glannau Merswy
St Ives, Swydd Gaergrawnt

:*Erthygl am y dref yn Swydd Gaergrawnt yw hon. Am ystyron eraill gweler St Ives.*

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaergrawnt, Dwyrain Lloegr, ydy **St Ives**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Huntingdonshire. Saif tua 12 milltir i'r gogledd-orllewin o Gaergrawnt a 56 milltir i'r gogledd o Lundain.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 16,384.

## Cyfeiriadau
Categori:Huntingdonshire
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaergrawnt
Categori:Trefi Swydd Gaergrawnt
St Just in Penwith

:*Peidiwch â chymysgu y dref hon â St Just in Roseland (Cernyweg: Lannsiek).*

Tref a phlwyf sifil yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy **St Just in Penwith** neu **St Just** (Cernyweg: *Lannust*).

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,812.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Ballowall Barrow
*Capel Methodistiaidd St Just
*Eglwys St Just
*Plen an Gwarry
*Twr y Gloch
*Ysgol Cape Cornwall

## Enwogion
*James Howard Williams ("Elephant Bill") (1897–1958), milwr

## Oriel 

The Brisons in storm St Just Cornwall.jpg|The Brisons in storm St Just Cernyw
Bollowal Barrow St Just Cornwall.jpg|Bollowal Barrow St Just Cernyw

Bollowal Barrow St Just Cornwall 2.jpg|Creigiau Bollowal Barrow St Just Cernyw
Bollowal Barrow St Just Cornwall 3.jpg|Ffurfio Hardd Bollowal Barrow St Just Cernyw

## Cyfeiriadau
Categori:Plwyfi sifil Cernyw
Categori:Trefi Cernyw
St Columb Major

Tref a phlwyf sifil yng Nghernyw, De Orllewin Lloegr, ydy **St Columb Major** (Cernyweg: y dref = *S. Colom Veur*; y plwyf sifil = *Pluwgolom Veur*).

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 3,672.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Eglwys St Columb (Santes Columba)
*Neuadd Trewan
*Tafarn y "Red Lion"

## Enwogion
*Ralph Allen (1693–1764), dyn busnes
*Henry Jenner (1848–1934), llyfrgellwr
*Edward Hamley (1864–1934), bardd
*Robin Harvey (g. 1942), cricedwr

## Cyfeiriadau
Categori:Plwyfi sifil Cernyw
Categori:Trefi Cernyw
Skelton-in-Cleveland

Tref yn sir seremonïol Gogledd Swydd Efrog, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy **Skelton-in-Cleveland** neu **Skelton**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Skelton and Brotton yn awdurdod unedol Bwrdeistref Redcar a Cleveland. 

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Skelton-in-Cleveland boblogaeth o 6,535.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Redcar a Cleveland
Categori:Trefi Gogledd Swydd Efrog
Southwell, Swydd Nottingham

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Nottingham, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Southwell**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Newark a Sherwood.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 7,297.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Burgage Manor (tŷ Arglwydd Byron
*Southwell Minster (eglwys)

## Enwogion
*John Spray (c.1768-1827), canwr
*Ted Hufton (1892-1967), pêl-droediwr
*Syr Joseph Lockwood (1904-1991), diwydiannwr

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Newark a Sherwood
Categori:Plwyfi sifil Swydd Nottingham
Categori:Trefi Swydd Nottingham
Stainforth, De Swydd Efrog

Tref a phlwyf sifil yn Ne Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Stainforth**. Fe'i lleolir ym mwrdeistref fetropolitan Doncaster.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 6,282.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Fetropolitan Doncaster
Categori:Plwyfi sifil De Swydd Efrog
Categori:Trefi De Swydd Efrog
Stalbridge

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy **Stalbridge**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Dorset.

Mae ganddi boblogaeth o oddeutu 2,579.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Dorset
Categori:Plwyfi sifil Dorset
Categori:Trefi Dorset
St Mawes

Pentref yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy **St Mawes**  (Cernyweg: *Lannvowsedh*).  Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil St Just in Roseland.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig St Mawes boblogaeth o 714.

## Cyfeiriadau
Categori:Pentrefi Cernyw
St Neots

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaergrawnt, Dwyrain Lloegr, ydy **St Neots**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Huntingdonshire.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 31,165.

Mae Caerdydd 216.9 km i ffwrdd o St Neots ac mae Llundain yn 80&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caergrawnt sy'n 28&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Huntingdonshire
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaergrawnt
Categori:Trefi Swydd Gaergrawnt
Stamford, Swydd Lincoln

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Stamford**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Kesteven.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 19,701.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal De Kesteven
Categori:Plwyfi sifil Swydd Lincoln
Categori:Trefi Swydd Lincoln
Stanhope, Swydd Durham

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy **Stanhope**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Durham.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,581.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Swydd Durham
Categori:Plwyfi sifil Swydd Durham
Categori:Trefi Swydd Durham
Stafford

Tref yn Swydd Stafford, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Stafford**.  Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Stafford.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd ganddi boblogaeth o 63,352.

Mae Caerdydd 164.5 km i ffwrdd o Stafford ac mae Llundain yn 198.7&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caerlwytgoed sy'n 23.6&nbsp;km i ffwrdd.

## Gweler hefyd
* Gorsaf reilffordd Stafford

## Cyfeiriadau

Categori:Bwrdeistref Stafford
Categori:Trefi Swydd Stafford
Staveley, Swydd Derby

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Staveley**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Chesterfield.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 18,247.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Chesterfield
Categori:Plwyfi sifil Swydd Derby
Categori:Trefi Swydd Derby
Steyning

Tref a phlwyf sifil yng Ngorllewin Sussex, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Steyning**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Horsham.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 5,990.

## Cyfeiriadau
## Gweler hefyd
*David Lewis (cyfreithiwr) (c. 1520 – 27 Ebrill 1584) cyfreithiwr ac Aelod Seneddol

Categori:Ardal Horsham
Categori:Plwyfi sifil Gorllewin Sussex
Categori:Trefi Gorllewin Sussex
Stockport

Tref ym Manceinion Fwyaf, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Stockport**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Stockport.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Stockport boblogaeth o 105,878.

Mae Caerdydd 225.4 km i ffwrdd o Stockport ac mae Llundain yn 252.6&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Manceinion sy'n 10&nbsp;km i ffwrdd.

## Gweler hefyd
* Gorsaf reilffordd Stockport

## Cyfeiriadau

Categori:Bwrdeistref Fetropolitan Stockport
Categori:Trefi Manceinion Fwyaf
Stone, Swydd Stafford

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Stafford, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Stone**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Stafford.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 16,385.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Stafford
Categori:Plwyfi sifil Swydd Stafford
Categori:Trefi Swydd Stafford
Stockton-on-Tees

Tref yn sir seremonïol Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy **Stockton-on-Tees**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn awdurdod unedol Bwrdeistref Stockton-on-Tees.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Stockton-on-Tees boblogaeth o 82,729.

Mae Caerdydd 366 km i ffwrdd o Stockton-on-Tees ac mae Llundain yn 350.2&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Durham sy'n 27.2&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Trefi Swydd Durham
Categori:Bwrdeistref Stockton-on-Tees
Stony Stratford

Tref a phlwyf sifil yn  sir seremonïol Swydd Buckingham, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Stony Stratford**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Milton Keynes.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Milton Keynes
Categori:Plwyfi sifil Swydd Buckingham
Categori:Trefi Swydd Buckingham
Stourport-on-Severn

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerwrangon, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Stourport-on-Severn**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Wyre Forest. Saif ar lannau Afon Hafren yn union i'r de o drefi Bewdley a Kidderminster.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 20,292.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Wyre Forest
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaerwrangon
Categori:Trefi Swydd Gaerwrangon
Stalham

Tref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Stalham**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gogledd Norfolk.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 3,149.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gogledd Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Categori:Trefi Norfolk
Stowmarket

Tref a phlwyf sifil yn Suffolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Stowmarket**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Canol Suffolk.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 19,280.

Mae Caerdydd 298.4 km i ffwrdd o Stowmarket ac mae Llundain yn 106.7&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Norwich sy'n 53.1&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Canol Suffolk
Categori:Plwyfi sifil Suffolk
Categori:Trefi Suffolk
Strood

Tref yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Strood**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn awdurdod unedol Medway. 

Mae ganddi boblogaeth o oddeutu 33,182.

## Cyfeiriadau
Categori:Medway
Categori:Trefi Caint
Stretford

Tref ym Manceinion Fwyaf, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Stretford**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Trafford.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Stretford boblogaeth o 26,813.

Mae Caerdydd 226.3 km i ffwrdd o Stretford ac mae Llundain yn 261.6&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Salford sy'n 4.1&nbsp;km i ffwrdd.

Yma y ganwyd L. S. Lowry.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Fetropolitan Trafford
Categori:Trefi Manceinion Fwyaf
Stratford-upon-Avon

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Warwick, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Stratford-upon-Avon**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Stratford-on-Avon. Saif ar lannau Afon Avon, tua 8 milltir (13&nbsp;km) i'r de-orllewin o dref Warwick.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 27,894.

Mae Caerdydd 128.2 km i ffwrdd o Stratford-upon-Avon ac mae Llundain yn 134.2&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Coventry sy'n 26.9&nbsp;km i ffwrdd.

## Gweler hefyd
* Gorsaf reilffordd Stratford-upon-Avon

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Stratford-on-Avon
Categori:Plwyfi sifil Swydd Warwick

Categori:Trefi Swydd Warwick
Stroud

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerloyw, De-orllewin Lloegr, ydy **Stroud**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Stroud.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 13,259.

Mae Caerdydd 72 km i ffwrdd o Stroud ac mae Llundain yn 148.9&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caerloyw sy'n 13&nbsp;km i ffwrdd. Saif yng ngorllewin y Cotswolds.

[bawd|dim|Eglwys St Luke yn [Frampton Mansell 5 milltir i'r de-ddwyrain o Stroud; codwyd yn 1843 gan Lord Bathurst.]]

## Enwogion
*Y Fonesig Julie Lydon (g. 1964), ysgolhaig

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Stroud
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaerloyw
Categori:Trefi Swydd Gaerloyw
Sturminster Newton

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy **Sturminster Newton**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Dorset.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,292.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Dorset
Categori:Plwyfi sifil Dorset
Categori:Trefi Dorset
St Mary Cray

Tref ym Mwrdeistref Llundain Bromley, Llundain Fwyaf, Lloegr, ydy **St Mary Cray**. Saif tua 13 milltir (21&nbsp;km) i'r de-ddwyrain o ganol Llundain.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardaloedd Bwrdeistref Llundain Bromley
Categori:Trefi Llundain Fwyaf
Sutton Coldfield

Tref a phlwyf sifil yn sir Gorllewin Canolbarth Lloegr, yn rhanbarth Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Sutton Coldfield** () neu **Tref Brenhinol Sutton Coldfield**. Fe'i lleolir ym mwrdeistref fetropolitan Dinas Birmingham.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 95,107.

Mae Caerdydd 152.2 km i ffwrdd o Sutton Coldfield ac mae Llundain yn 164&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Birmingham sy'n 8.9&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Dinas Birmingham
Categori:Plwyfi sifil Gorllewin Canolbarth Lloegr
Categori:Trefi Gorllewin Canolbarth Lloegr
Stocksbridge

Tref a phlwyf sifil yn Ne Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Stocksbridge**. Fe'i lleolir ym mwrdeistref fetropolitan Dinas Sheffield.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 13,455.

Mae Caerdydd 246.8 km i ffwrdd o Stocksbridge ac mae Llundain yn 241&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Sheffield sy'n 14.2&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Dinas Sheffield
Categori:Plwyfi sifil De Swydd Efrog
Categori:Trefi De Swydd Efrog
Taunton

Tref sirol Gwlad yr Haf, De-orllewin Lloegr, ydy **Taunton**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gorllewin Gwlad yr Haf a Taunton. Saif ar lannau Afon Tone mewn cwm rhwng bryniau Quantock, Blackdown a Brendon.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Taunton boblogaeth o 60,479.

Mae Caerdydd 52.2 km i ffwrdd o Taunton ac mae Llundain yn 215.6&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Wells sy'n 37.4&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau 
* Castell Taunton
* Amgueddfa Gwlad yr Haf
* Eglwys Sant Iago
* Eglwys y Santes Fair Fadlen

bawd|dim|Tŵr Eglwys Sant Iago yn codi uwchlaw maes criced y sir

## Gweler hefyd
* Gorsaf reilffordd Taunton

## Cyfeiriadau
Categori:Gorllewin Gwlad yr Haf a Taunton
Categori:Trefi Gwlad yr Haf
Syston

Tref a phlwyf sifil, Swydd Gaerlŷr, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Syston**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Charnwood.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 12,804.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Charnwood
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaerlŷr
Categori:Trefi Swydd Gaerlŷr
Telscombe

Plwyf sifil â statws tref yn Nwyrain Sussex, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Telscombe**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Lewes. Mae'n cynnwys tri anheddiad, wedi'u gwahanu oddi wrth ei gilydd gan ardal agored o dwyndir o'r enw **Telscombe Tye**:

* **Telscombe Village**, pentrefan sydd wedi'i leoli tua 10&nbsp;km (6&nbsp;mi) i'r de o Lewes. Mae'n cynnwys eglwys y plwyf. Mae ganddi boblogaeth o lai na 50 o bobl.

* **Telscombe Cliffs**, anheddiad arfordirol ym mhen dwyreiniol y plwyf, sy'n estyniad o dref Peacehaven. Mae ganddi boblogaeth o tua 4,500.

* **East Saltdean**, anheddiad arfordirol ym mhen gorllewinol y plwyf sy'n estyniad o bentref Saltdean. Mae ganddi boblogaeth o tua 2,500.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil cyfan boblogaeth o 7,477.

Daeth Telscombe yn dref ym 1974.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Lewes
Categori:Plwyfi sifil Dwyrain Sussex
Categori:Trefi Dwyrain Sussex
Satyendra Nath Bose

Roedd **Satyendra Nath Bose** (1 Ionawr 1894 - 4 Chwefror 1974) yn wyddonydd o India a gyfranodd at faes ffiseg mater cyddwysiedig.

Fe'i ganwyd yn Kolkata, mab y peiriannydd Surendranath Bose.  Cafodd ei addysg yn yr ysgol pentref Bara Jagulia a'r Ysgol Hindu, Goabagan, ac yng Ngholeg Arlywyddiaeth a'r Prifysgol Kolkata.  Priododd ei wraig, Ushabati, ym 1914.

Categori:Gwyddonwyr o India
Categori:Genedigaethau 1894
Categori:Marwolaethau 1974
Tadley

Tref a phlwyf sifil yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Tadley**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Basingstoke a Deane.

Mae ganddi boblogaeth o oddeutu 11,651.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Basingstoke a Deane
Categori:Plwyfi sifil Hampshire
Categori:Trefi Hampshire
Tenbury Wells

Tref yn Swydd Gaerwrangon, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Tenbury Wells**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Tenbury yn ardal an-fetropolitan Malvern Hills.

Mae ganddi boblogaeth o oddeutu 3,316.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Malvern Hills
Categori:Trefi Swydd Gaerwrangon
Lino Oviedo

Gwleidydd a chadfridog o Baragwái oedd **Lino César Oviedo Silva** (23 Medi 1943 – 2 Chwefror 2013). Ef oedd arweinydd Undeb Cenedlaethol y Dinasyddion Moesegol. Bu farw mewn damwain hofrennydd.

## Cyfeiriadau 
Categori:Genedigaethau 1943
Categori:Marwolaethau 2013
Categori:Cadfridogion
Categori:Gwleidyddion o Baragwái
Categori:Milwyr o Baragwái
Categori:Pobl fu farw mewn damweiniau hofrenyddion
Thame

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Rydychen, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Thame**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Swydd Rydychen. Saif tua 13 milltir (21&nbsp;km) i'r dwyrain o ddinas Rhydychen a 10 milltir (16&nbsp;km) i'r de-orllewin o dref Aylesbury.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 11,561.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal De Swydd Rydychen
Categori:Plwyfi sifil Swydd Rydychen
Categori:Trefi Swydd Rydychen
Tetbury

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerloyw, De-orllewin Lloegr ydy **Tetbury**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Cotswold.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 5,472.

Mae Caerdydd 73 km i ffwrdd o Tetbury ac mae Llundain yn 142.5&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caerloyw sy'n 25.7&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Cotswold
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaerloyw
Categori:Trefi Swydd Gaerloyw
Thatcham

Tref a phlwyf sifil yn Berkshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Thatcham**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gorllewin Berkshire.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 25,267.

Mae Caerdydd 133.3 km i ffwrdd o Thatcham ac mae Llundain yn 81.2&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caerwynt sy'n 38.1&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Gorllewin Berkshire
Categori:Plwyfi sifil Berkshire
Categori:Trefi Berkshire
Thaxted

Tref a phlwyf sifil yn Essex, Dwyrain Lloegr, ydy **Thaxted**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Uttlesford.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 2,845.

## Enwogion
* Gustav Holst (1874–1934), cyfansoddwr a phreswylydd y dref. Rhoddodd yr enw "Thaxted" i'r dôn emyn a ddefnyddir fel arfer ynghyd â'r geiriau "I Vow to Thee, My Country"
* Diana Wynne Jones {1934–2011), nofelydd ffantasi; fe'i magwyd yn y dref.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Uttlesford
Categori:Plwyfi sifil Essex
Categori:Trefi Essex
Thirsk

Tref a phlwyf sifil yng Ngogledd Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Thirsk**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Hambleton, ym Mro Mowbray.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,998.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Hambleton
Categori:Plwyfi sifil Gogledd Swydd Efrog
Categori:Trefi Gogledd Swydd Efrog
Thornaby-on-Tees

Tref yn sir seremonïol Gogledd Swydd Efrog, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy **Thornaby-on-Tees**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Thornaby yn awdurdod unedol Bwrdeistref Stockton-on-Tees.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Thornaby-on-Tees boblogaeth o 24,741.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Stockton-on-Tees
Categori:Trefi Gogledd Swydd Efrog
Thornbury, De Swydd Gaerloyw

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Gaerloyw, De-orllewin Lloegr, ydy **Thornbury**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol De Swydd Gaerloyw.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 12,063.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Canolfan siopa Santes Fair
*Castell Thornbury
*Eglwys Santes Fair
*Neuadd Armstrong
*White Lion (tafarn)

## Enwogion
*John Rolph (1793–1870), meddyg a gwleidydd yn Canada
*George Rolph (1794-1875), gwleidydd yn Canada, brawd John Rolph
*Handel Cossham (1824-1890), gwleidydd

## Cyfeiriadau
Categori:De Swydd Gaerloyw
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaerloyw
Categori:Trefi Swydd Gaerloyw
Thorne, De Swydd Efrog

Tref a phlwyf sifil yn Ne Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr,  ydy **Thorne**. Fe'i lleolir ym mwrdeistref fetropolitan Doncaster.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 17,295.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Fetropolitan Doncaster
Categori:Plwyfi sifil De Swydd Efrog
Categori:Trefi De Swydd Efrog
Thorpe St Andrew

Tref fach a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Thorpe St Andrew**. Er ei bod yn ardal faestrefol Norwich, fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Broadland, ac mae pencadlys yr ardal honno wedi'i leoli ynddi.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 14,556.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Broadland
Categori:Trefi Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Thrapston

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Thrapston**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gogledd Swydd Northampton.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 6,239.

Mae Caerdydd 207.7 km i ffwrdd o Thrapston ac mae Llundain yn 102.1&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Peterborough sy'n 29&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Gogledd Swydd Northampton
Categori:Plwyfi sifil Swydd Northampton
Categori:Trefi Swydd Northampton
Teignmouth

Tref a phlwyf sifil yn Nyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy **Teignmouth**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Teignbridge.

Mae Caerdydd 105.7 km i ffwrdd o Teignmouth ac mae Llundain yn 260.4&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Exeter sy'n 19.1&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Abaty St. Scholastica
*Amgueddfa Teignmouth a Shaldon
*Assembly Rooms
*Eglwys Sant Iago
*Pont Shaldon
*Tafarn Blue Anchor
*Ty Bitton
*Ty Woodway

## Enwogion
*Elias Parish Alvars (1808-1849), cerddor
*Ernest Lee (1862-1932), gwleidydd yn Seland Newydd
*Danny Thompson (g. 1939), cerddor a dyn busnes

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Teignbridge
Categori:Plwyfi sifil Dyfnaint
Categori:Trefi Dyfnaint
Tipton

Tref yn sir Gorllewin Canolbarth Lloegr, yn rhanbarth Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Tipton**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Sandwell.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Tipton boblogaeth o 42,407.

Mae Caerdydd 139.2 km i ffwrdd o Tipton ac mae Llundain yn 175.5&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Wolverhampton sy'n 7.2&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Fetropolitan Sandwell
Categori:Trefi Gorllewin Canolbarth Lloegr
Tisbury, Wiltshire

Pentref a phlwyf sifil yn Wiltshire, De-orllewin Lloegr, ydy **Tisbury**.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 2,233.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Wiltshire
Categori:Pentrefi Wiltshire
Categori:Plwyfi sifil Wiltshire
Tiverton, Dyfnaint

:''Am y pentref o'r un enw yn Swydd Gaer, gweler Tiverton, Swydd Gaer.''

Tref a phlwyf sifil yn Nyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy **Tiverton**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Canol Dyfnaint.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 21,335.

## Gweler hefyd
*Gorsaf reilffordd Parcffordd Tiverton

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Canol Dyfnaint
Categori:Plwyfi sifil Dyfnaint
Categori:Trefi Dyfnaint
Tonbridge

Tref yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Tonbridge**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Tonbridge a Malling. Saif ar Afon Medway.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Tonbridge poblogaeth o 38,657.

Mae Caerdydd 242.8 km i ffwrdd o Tonbridge ac mae Llundain yn 44.8&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Dinas Westminster sy'n 44.5&nbsp;km i ffwrdd.

bawd|dim|Porthdy Castell Tonbridge

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Tonbridge a Malling
Categori:Trefi Caint
Topsham, Dyfnaint

Tref yn Nyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy **Topsham**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Dinas Caerwysg.

## Cyfeiriadau
Categori:Dinas Caerwysg
Categori:Trefi Dyfnaint
Totton and Eling

Tref a phlwyf sifil yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Totton and Eling**.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Fforest Newydd
Categori:Plwyfi sifil Hampshire
Categori:Trefi Hampshire
Tow Law

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy **Tow Law**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Durham.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 2,138.

Mae Caerdydd 373.7 km i ffwrdd o Tow Law ac mae Llundain yn 376.6&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Durham sy'n 16.4&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Swydd Durham
Categori:Plwyfi sifil Swydd Durham
Categori:Trefi Swydd Durham
Towcester

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Towcester**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gorllewin Swydd Northampton.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 9,252.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Eglwys Sant Lawrens
*Neuadd y Dref
*Ysgol Sponne

## Enwogion
*Edward Rooker (c.1712-1774), arlunydd
*Elliot Parish (g. 1990), pêl-droediwr

## Cyfeiriadau
Categori:Gorllewin Swydd Northampton
Categori:Plwyfi sifil Swydd Northampton
Categori:Trefi Swydd Northampton
Tamworth, Swydd Stafford

Tref yn Swydd Stafford, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Tamworth**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Tamworth.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Tamworth
Categori:Trefi Swydd Stafford
Uckfield

Tref a phlwyf sifil yn Nwyrain Sussex, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Uckfield**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Wealden.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 14,493.

Mae Caerdydd 235.5 km i ffwrdd o Uckfield ac mae Llundain yn 62&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Brighton sy'n 21.9&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Wealden
Categori:Plwyfi sifil Dwyrain Sussex
Categori:Trefi Dwyrain Sussex
Tickhill

Tref a phlwyf sifil yn Ne Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Tickhill**. Fe'i lleolir ym mwrdeistref fetropolitan Doncaster.

Mae ganddi boblogaeth o oddeutu 5,301.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Fetropolitan Doncaster
Categori:Plwyfi sifil De Swydd Efrog
Categori:Trefi De Swydd Efrog
Upton-upon-Severn

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerwrangon, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Upton-upon-Severn**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Malvern Hills.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 2,881.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Malvern Hills
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaerwrangon
Categori:Trefi Swydd Gaerwrangon
Uttoxeter

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Stafford, Gorllewin Canolbarth Lloegr ydy **Uttoxeter**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Swydd Stafford. Mae Caerdydd 181.4 km i ffwrdd o Uttoxeter ac mae Llundain yn 194.9&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caerlwytgoed sy'n 24&nbsp;km i ffwrdd.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 13,089.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Abaty Croxden
*Cofadeilad Doctor Johnson
*Eglwys Santes Fair

## Enwogion
*Thomas Alleyne, sylfaenydd ysgolion (m. 1558)
*Thomas Allen (1542-1632), mathemategydd
*Shane Meadows (g. 1972), cyfarwyddwr ffilm

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Dwyrain Swydd Stafford
Categori:Plwyfi sifil Swydd Stafford
Categori:Trefi Swydd Stafford
Uxbridge

Tref faestrefol ym Mwrdeistref Llundain Hillingdon, Llundain Fwyaf, Lloegr, ydy **Uxbridge**. Saif tua 15 milltir (24.8&nbsp;km) i'r gorllewin-ogledd-orllewin o ganol Llundain.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardaloedd Bwrdeistref Llundain Hillingdon
Categori:Trefi Llundain Fwyaf
Ventnor

Tref a phlwyf sifil yn Ynys Wyth, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Ventnor**.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 5,976.

Mae Caerdydd 169.8 km i ffwrdd o Ventnor ac mae Llundain yn 128.2&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Portsmouth sy'n 25.6&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Plwyfi sifil Ynys Wyth
Categori:Trefi Ynys Wyth
Verwood

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy **Verwood**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Dorset, ac mae'n rhan o Gytref De-ddwyrain Dorset.

Mae ganddi boblogaeth o oddeutu 14,820.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Dorset
Categori:Plwyfi sifil Dorset
Categori:Trefi Dorset
Wadebridge

Tref a phlwyf sifil yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy **Wadebridge** (Cernyweg: *Ponswad*).

Y ddinas agosaf ydy Truro sy'n 32.2&nbsp;km i ffwrdd.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 6,721.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Eglwys Methodistiaidd
*Yr Hen Bont

## Enwogion
*Thomas Lobb (1817–1894), botanegydd
*Scott Mann (g. 1977), gwleidydd
*Christian Walton (g. 1995), pêl-droediwr

## Cyfeiriadau
Categori:Plwyfi sifil Cernyw
Categori:Trefi Cernyw
Wainfleet All Saints

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Wainfleet All Saints**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Lindsey.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,604.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Dwyrain Lindsey
Categori:Plwyfi sifil Swydd Lincoln
Categori:Trefi Swydd Lincoln
Wallsend

Tref yn Tyne a Wear, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy **Wallsend**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Gogledd Tyneside.

Mae ganddi boblogaeth o oddeutu 42,842.

Mae Caerdydd 405.4 km i ffwrdd o Wallsend ac mae Llundain yn 398.2&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Newcastle upon Tyne sy'n 4.4&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Gogledd Tyneside
Categori:Trefi Tyne a Wear
Walsall

Tref yn sir Gorllewin Canolbarth Lloegr, yn rhanbarth Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Walsall**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Walsall.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Walsall boblogaeth o 67,594.

Mae Caerdydd 147.5 km i ffwrdd o Walsall ac mae Llundain yn 174.8&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Wolverhampton sy'n 10&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau

Categori:Bwrdeistref Fetropolitan Walsall
Categori:Trefi Gorllewin Canolbarth Lloegr
Waltham Abbey (tref)

Tref a phlwyf sifil yn Essex, Dwyrain Lloegr, ydy **Waltham Abbey**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Epping Forest.

Mae ganddi boblogaeth o oddeutu 20,390.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Epping Forest
Categori:Plwyfi sifil Essex
Categori:Trefi Essex
Waltham Cross

Tref yn Swydd Hertford, Dwyrain Lloegr, ydy **Waltham Cross**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Broxbourne.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Waltham Cross boblogaeth o 10,069.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Broxbourne
Categori:Trefi Swydd Hertford
Walthamstow

Tref ym Mwrdeistref Llundain Waltham Forest, Llundain Fwyaf, Lloegr, ydy **Walthamstow**. Saif tua 7.5 milltir (12.1&nbsp;km) i'r  gogledd-ddwyrain o ganol Llundain.

## Cyfeiriadau
Categori:Trefi Llundain Fwyaf
Categori:Ardaloedd Bwrdeistref Llundain Waltham Forest
Ulverston

Tref a phlwyf sifil yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Ulverston**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Westmorland a Furness. Mae'n gorwedd ar lan Bae Morecambe.

Mae Caerdydd 302.1 km i ffwrdd o Ulverston ac mae Llundain yn 359.7&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caerhirfryn sy'n 25.4&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Westmorland a Furness
Categori:Plwyfi sifil Cumbria
Categori:Trefi Cumbria
Ware, Swydd Hertford

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Hertford, Dwyrain Lloegr, ydy **Ware**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Swydd Hertford.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 18,799.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Dwyrain Swydd Hertford
Categori:Plwyfi sifil Swydd Hertford
Categori:Trefi Swydd Hertford
Wareham, Dorset

Tref yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy **Wareham**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Wareham Town yn awdurdod unedol Dorset. Mae'n rhan o Gytref De-ddwyrain Dorset.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Dorset
Categori:Trefi Dorset
Staines-upon-Thames

Tref yn Surrey, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Staines-upon-Thames** neu **Staines**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Spelthorne. Saif ar lan ogleddol Afon Tafwys.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Staines-upon-Thames boblogaeth o 25,736.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Spelthorne
Categori:Trefi Surrey
Warminster

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Wiltshire, De-orllewin Lloegr, ydy **Warminster**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Wiltshire. Saif wrth ochr Afon Were.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 17,490.

Mae Caerdydd 75.6 km i ffwrdd o Warminster ac mae Llundain yn 148.4&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caerfaddon sy'n 23&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
*"Blindhouse"
*Capel Sant Lawrens
*Eglwys Sant Denis
*Ysgol Warminster

## Enwogion
*William Aldridge (1737–1797), gweinidog
*Ernest Ford (1858–1919), cyfansoddwr
*Andy Sheppard (g. 1957), cerddor jazz

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Wiltshire
Categori:Plwyfi sifil Wiltshire
Categori:Trefi Wiltshire
Washington, Tyne a Wear

:''Am leoedd eraill o'r un enw gweler Washington.''

Tref yn Tyne a Wear, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy **Washington**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Dinas Sunderland.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Washington boblogaeth o 67,087.

## Cyfeiriadau
Categori:Dinas Sunderland
Categori:Trefi Tyne a Wear
Swanley

Tref a phlwyf sifil yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Swanley**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Sevenoaks.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 16,226.

Mae Caerdydd 233.1 km i ffwrdd o Swanley ac mae Llundain yn 23.8&nbsp;km.

## Cyfeiriadau
Categori:Plwyfi sifil Caint
Categori:Trefi Caint
Categori:Ardal Sevenoaks
Watton, Norfolk

Tref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr ydy **Watton**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Breckland.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 7,202.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Breckland
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Categori:Trefi Norfolk
Wellingborough

Tref yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Wellingborough**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf yn awdurdod unedol Gogledd Swydd Northampton.

Mae Caerdydd 193.7 km i ffwrdd o Wellingborough ac mae Llundain yn 95.7&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Peterborough sy'n 43.8&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Gogledd Swydd Northampton
Categori:Trefi Swydd Northampton
Wellington, Gwlad yr Haf

Tref a phlwyf sifil yng Ngwlad yr Haf, De-orllewin Lloegr, ydy **Wellington**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gorllewin Gwlad yr Haf a Taunton.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 13,822.

bawd|dim|Eglwys Sant Ioan Fedyddiwr, Wellington

## Cyfeiriadau
Categori:Gorllewin Gwlad yr Haf a Taunton
Categori:Plwyfi sifil Gwlad yr Haf
Categori:Trefi Gwlad yr Haf
Tynemouth

Tref yn Tyne a Wear, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy **Tynemouth**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Gogledd Tyneside.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Tynemouth boblogaeth o 67,519.

Mae Caerdydd 410 km i ffwrdd o Tynemouth ac mae Llundain yn 399.6&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Newcastle upon Tyne sy'n 11.1&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Gogledd Tyneside
Categori:Trefi Tyne a Wear
Wendover

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Buckingham, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Wendover**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Buckingham.

Mae Caerdydd 171 km i ffwrdd o Wendover ac mae Llundain yn 52.4&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy St Albans sy'n 29&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Swydd Buckingham
Categori:Plwyfi sifil Swydd Buckingham
Categori:Trefi Swydd Buckingham
Bedlington

Tref yn Northumberland, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy **Bedlington**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil West Bedlington.

Mae Caerdydd 419.1 km i ffwrdd o Bedlington ac mae Llundain yn 413.5&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Newcastle upon Tyne sy'n 17&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Trefi Northumberland