Bronnoeth

bawd|Gwaith yr arlunydd Francesco Hayez o'r Eidal; 1850.
Dywedir bod menyw yn **fronnoeth** pan mae ei bronnau benyw i'w gweld, heb ddillad drostynt. Gellir hefyd dweud **bron-noethder**, ond fel arfer mae'r gair 'merch' neu 'fenyw' yn rhagddodi'r gair, hynny yw, 'merch fronnoeth'. Pan fo dyn yn gwneud hyn, dywedir ei fod 'heb ei grys'.

Mae gwledydd sydd wedi datblygu'n faterol, gan fwyaf, wedi deddfu i atal bron-nothdra, gyda'r arfordir yn eithriad, lle mae'n cael ei oddef a'i ganiatáu. Yn y gwledydd sy'n datblygu, yn aml, bod yn fronnoeth ydy'r norm. Fel arfer, hefyd, mae crefydd yn addysgu ac yn annog pobl yn erbyn hyn, gan ei droi'n dabŵ.

Mae *Topfreedom* yn fudiad sy'n ceisio newid deddfau er mwyn caniatáu bod yn fronnoeth yn gyhoeddus. Ceisiant newid y syniad (a'r deddfau) fod bronnau noeth yn gyfystyr a 'dinoethi anweddus'.

Mae'r rhan fwyaf o wledydd y byd yn caniatáu i fenywod fronfwydo, ond yn Unol Daleithiau America, dim ond mewn llefydd cyhoeddus. Chewch chi ddim gwneud mewn siopau preifat ac ati.

## Dull o brotestio
Mae mynd yn fronnoeth yn cael ei ddefnyddio fel dull o brotestio. Mae FEMEN yn fudiad protest o Wcrain sydd wedi defnyddio'r dull yma ers blynyddoedd, ac ym Mecsico yn 2016 tynnwyd sylw at ddiflaniad 43 o fyfyrwyr mewn protest o'r enw Poner el Cuerpo, Sacar la Voz.

File:Free the Nipple.jpg|Ymgyrch *Free the Nipple*; Llundain 2015
ASC Leiden - Coutinho Collection - 1 12 - Life in Canjambari, Guinea-Bissau - Guinean mother breastfeeding her baby - 1973.tiff|Mam yn Guinea-Bissau yn bwydo'i phlentyn 
Fuck EURO2012.jpg|Protest gan FEMEN yn erbyn Ewro 2012
GotOils.TakeShirtsOff.WP.WDC.26October2002.jpg|Diwrnod protestio drwy'r byd yn erbyn Rhyfel Irac ar 26 Hydref 2002, y tu allan i bencadlys y Washington Post.

## Mewn ffilm
Yn y 1920au, cafodd noethni, gan gynnwys bronnoethni, sylw mewn ffilmiau di-sain yn Hollywood yn ogystal ag ar y llwyfan, ond gwrthwynebwyd hyn yn gynyddol gan llawer o grwpiau, a sefydlwyd sawl awdurdod yn yr Unol Daleithiau a mannau eraill i sensro ffilmiau.

**Topless*, Ffilm o Japan; 2008
**Topless*, drama lwyfan gan Miles Tredinnick; 1999

## Mewn celf
Mae'r arteffactau yn amgueddfa awyr agored Siam ger Bangkok yn darlunio menywod Gwlad Thai yn fronnoeth. Mae Murlun Ramakien sy'n cynrychioli bywydau'r trigolion lleol, a ddarganfuwyd yn Nheml Wat Phra Kaew, yn darlunio menywod yn gwisgo sgert yn unig a hynny'n gyhoeddus. O ganlyniad i'r Dadeni Dysg, mewn llawer o gymdeithasau Ewropeaidd, roedd arddull a diwylliant clasurol Gwlad Groeg yn dylanwadu'n gryf ar artistiaid. O ganlyniad, roedd delweddau o bynciau noethlymun a lled-noethlymun mewn sawl ffurf yn boblogaidd mewn celf a cherflunwaith.

Yn ystod oes Fictoria, cyflwynodd peintwyr Ffrengig fel Jean-Léon Gérôme menywod harem Mwslimaidd noeth, tra poblogeiddiodd Eugène Delacroix, arlunydd rhamantus Ffrengig, y syniad o Ryddid ar ffurf menyw fronnoeth.

File:Piero di Cosimo - Portrait de femme dit de Simonetta Vespucci - Google Art Project.jpg|Darlun o Simonetta Vespucci(c.1480)gan Piero di Cosimo (1462 – 1522)
File:Wildweibchen mit Einhorn.jpg|*menywod Gwyllt gydag Ungorn*(c. 1500–1510)
File:1520 Veneto Idealbildnis einer Kurtisane als Flora anagoria.JPG|*Portread o Fenyw*gan Bartolomeo Veneto
File:La Liberté guidant le peuple - Eugène Delacroix - Musée du Louvre Peintures RF 129 - après restauration 2024.jpg|*Rhyddid yn Arwain ei Phobl*(1830)gan Eugène Delacroix
File:Gaston Casimir Saint-Pierre - Diana the Huntress.jpg|*Diana the Huntress*by Gaston Casimir Saint-Pierre

## cyfeiriadau
Categori:Anatomeg ddynol
Categori:Corff dynol
Categori:Noethni
Categori:Gweithgareddau awyr agored