Sam Tân

Cyfres deledu animeddiedig i blant oed meithrin yw ***Sam Tân*** (Saesneg: ) sy'n dangos anturiaethau y dyn tân a'i gyfeillion. Roedd y gyfres wedi ei leoli yn wreiddiol yng nghymoedd De Cymru a cynhyrchwyd fersiwn Cymraeg a Saesneg i'w dangos ar S4C a'r BBC.

## Crynodeb 
Un o’r cyfresi mwyaf poblogaidd erioed i blant oed meithrin, o fewn unrhyw genre. Cychwynnodd dros 25 mlynedd yn ôl, a mae wedi ei dangos ledled y byd. Mae’n olrhain hanes Sam y dyn tân a’i gyfeillion, yn blant ac oedolion, ym mhentref cyfeillgar Pontypandy yng nghymoedd De Cymru (o’r chweched gyfres ymlaen, symudwyd y pentref i lan y môr). Fe’i crëwyd yn wreiddiol gan ddau swyddog tân, ac mae negeseuon diogelwch yn rhan annatod ohoni, ond heb amharu ar hwyl y straeon bywiog. Fe’i cynhyrchwyd yn y Gymraeg a Saesneg o’r cychwyn cyntaf, gan dderbyn ei llwyddiant gwreiddiol yn yr 1980au hwyr/1990au cynnar: animeiddiwyd pedair cyfres bryd hynny drwy ddull stop-symud gyda modelau. Fe’i hatgyfodwyd yn 2005 gan ddefnyddio cyfuniad o animeiddio stop-symud a rhai elfennau cyfrifiadurol. O 2008 fe’i hanimeiddiwyd yn gyfan gwbl ar gyfrifiadur, ac yn Llundain a Tsieina y’i cynhyrchir bellach.

## Manylion pellach 
**Blwyddyn** 1985 hyd heddiw

**Hyd Penodau/Cyfresi**
*8 Pennod 10 munud (cyfresi 1–4, + un bennod 20 munud ychwanegol yng nghyfres 3)
*26 Pennod 10 munud (cyfresi 5–8)

**Darlledwyr**
* S4C (Cymraeg)
* BBC One/BBC Two (Saesneg, cyfresi 1–4)
* BBC Two/CBeebies (Saesneg, cyfres 5)
* CITV/Channel 5 (Saesneg, cyfres 6 hyd heddiw)

**Dyddiad y Darllediad Cyntaf** 
* 26 Rhagfyr 1985 (Cymraeg)
* 17 Tachwedd 1987 (Saesneg)

**Cyfarwyddwr**
* John Walker (cyfresi 1–4)
* Ian Frampton (cyfresi 3–4)
* Jerry Hibbert (cyfresi 6–7)
* Gary Andrews (cyfres 8)

**Prif Animeiddiwr / Cyfarwyddwr Animeiddio**
* John Walker (cyfresi 1–4)
* Brian Anderson (cyfresi 3–4)
* Timon Dowdswell (cyfres 5)
* Gary Andrews (cyfresi 6–7)
* Laura DiMaio (cyfres 6)
* Zhaoquin Zhai (cyfres 8)
* Jane Ma (cyfres 8)

**Sgript**
* Nia Ceidiog (cyfresi 1–4)
* Robin Lyons (cyfres 5)
* Andrew Brenner (cyfresi 6–7)
* Laura Beaumont (cyfres 8)
* Rosanne Reeves (fersiwn Gymraeg, cyfresi 6–8)

**Stori** 
* Dave Gingell a Dave Jones gyda chymorth Mike Young (syniad gwreiddiol)
* Rob Lee (llunydd storïau a chrëwr y cymeriadau, cyfresi 1–4)
* Andrew Offiler (golygydd stori, cyfres 5)
* Marie Davis (cynorthwyydd golygu stori, cyfres 5)
* Sam Barlow (gweithredwr storïau, cyfresi 6–7)

**Cynhyrchwyr**
* Ian Frampton, John Walker (cyfresi 1–4)
* Philip Evans (is-gynhyrchydd, cyfres 4)
* Robin Lyons (cyfres 5)
* Simon Quinn (cynhyrchydd gweithredol, cyfres 5)
* Margo Marchant, Lesley Sawl (cyfres 6–7)
* Jen Upton (cynhyrchydd arolygol, cyfresi 6–7)
* Lisa Pacheco (cyfres 8)
* Jo Aslett (is-gynhyrchydd, cyfres 8)

**Uwch-gynhyrchwyr**

* Liz Young (cyfres 2)
* Christopher Grace, Theresa Plummer-Andrews (cyfresi 3–4)
* Anna Home (S4Ci), Siwan Jobbins (S4C), Jocelyn Stevenson (HiT) (cyfres 5)
* Christopher Skala (cyfresi 6–7)
* Marion Edwards (HiT), Siân Eirian (S4C) (cyfres 8)

**Cwmnïau Cynhyrchu**
* Bumper Films (cyfresi 1–4)
* Siriol Productions (cyfres 5)
* HiT Entertainment & Xing Xing Digital Corp. (cyfresi 6–8)
* Atsain/Rondo (fersiwn Cymraeg, cyfresi 6–8)

**Techneg Animeiddio**
* Animeiddio stop-symud (cyfresi 1–5)
* Animeiddio cyfrifiadurol (cyfresi 6–8)

## Cast a Chriw 
**Prif Gast - fersiwn Gymraeg**
* Gareth Lewis: Pob rôl (cyfresi 1–4)
* Richard Elfyn: Pob cymeriad gwrywaidd (cyfresi 5–8)
* Ceri Tudno: Cymeriadau benywaidd i gyd (cyfresi 5–8)
* Geraint Todd: Rhai cymeriadau gwrywaidd (cyfresi 6–8)
* Ceri Mill: Rhai cymeriadau benywaidd (cyfresi 6–8)

**Cyfarwyddwr Llais**
* Pat Griffiths (pob cyfres)

**Cynorthwyol Animeiddio**

* Brian Anderson (cyfres 2)
* Timon Dowdswell (cyfres 3)

**Animeiddio**

* Brian Anderson (cyfres 2)
*George Laban (cyfres 4)
* Timon Dowdswell (cyfres 4)
* Tim Allen, Austin Charlesworth, Tom Edgar, Antony Elworthy, Alison Evans, Antony Farquar-Smith, Chris Mendham, Jody Meredith (cyfres 5)
* Liang Xu, ZZ, Wei Pang, Xiang Zhang (cyfres 8)
* Bruce Zhou (rheolwr prosiect yr animeiddio, cyfres 8)
* Blair Wei, Xiayoi Yang (cydlynwyr prosiect yr animeiddio, cyfres 8)
* Bob Arkwright (arolygydd  yr animeiddio, cyfres 8)
* Cun Jia, Wei Song, Michael Liu, Steven Jiang (penaethiaid technegol yr animeiddio, cyfres 8)
* Eddy Wang, Alex Liang, Tianyi Wang (cyfarwyddwyr technegol yr animeiddio, cyfres 8)
* Neil McCann (animeiddio 2D, cyfres 5)

**Stori Fyrddio**
* Andy Janes, Adrian Jenkins, Wayne Thomas, Kathy Wyatt (artistiaid stori fyrddio, cyfres 5)
* Ben Hassan, Kelly Thomas (cynorthwy-wyr stori fyrddio, cyfres 5)
* Michelle Dubbs (bwrdd stori, cyfresi 6–7)

**Ffotograffiaeth**

* Christine Vestergaard (cyfarwyddwraig ffotograffiaeth, cyfres 5)
* James Lewis, Richard Whiteford (cynorthwywyr camera goleuo, cyfres 5)
* Matthew Kitcat (cefnogaeth dechnegol camera, cyfres 5)

**Celf - Dylunio Setiau, Pypedau, Modelau, Cerbydau, Gwisgoedd, Graffeg, Propiau**
* Beverly Knowlden (setiau, cyfresi 1–4)
* Linda Thodesen (setiau, cyfresi 1–3, cynllunydd modelau, cyfresi 4)
* Janice Shakespeare (setiau, cyfres 3)
* Barrie Zafar (setiau, cyfres 3)
*James Nevill (setiau, cyfres 3)
* George Laban (modelau, cyfres 4)
* Nikita Mitchell (modelau, cyfres 4)
* Alison Paling (modelau, cyfres 4)
* Brian Anderson (cerbydau, cyfresi 1–4)
* Alun Jones (cerbydau, cyfresi 3–4)
* Jeff Cliff (adeiladwr cerbydau, cyfres 5)
* Tim Farrington (cyfarwyddwr celf, setiau a dylunio cerbydau, cyfres 5)
* Holly Beck (gwisgwr set a chyfarwyddo celf, cyfres 5)
* Simon Griffiths, Marcus Stephens (dylunio graffeg, cyfres 5)
* Kim Burdon (cyfarwyddwr celf, cyfresi 6–7)
* Peter Mays (cynllunudd propiau, cyfresi 6–7)
* Ian Frampton, Alison Johnston, Alison Hall (pypedau, cyfresi 1–4)
* Maxine Quinn (arolygydd gwneud modelau, cyfres 5)
* Claire Cohen, Mark Cordory, Nigel Leach, Salinee Mukhood, Andrew Robey, Catherine Snelling, Ellie Weston (gwneuthurwyr pypedau, cyfres 5)
* Lijun Wang, Yan Deng (modelau, cyfres 8)

**Rheolwyr Cynhyrchu**
* Alexi Wheeler (rheolwr cynhyrchu, cyfresi 6–7)
* Charlotte Loynes (pennaeth y cyhyrchiad, HRTv, cyfres 6–7)
* Lorna Withrington (rheolwr cynhyrchu, cyfres 8)
* Karen Barnes (gweithredwr yng ngofal y cynhyrchiad, cyfres 8)

**Cerddoriaeth**
* Ben Heneghan, Ian Lawson (cerddoriaeth, cyfresi 1–5, cerddoriaeth y gân agoriadol, pob cyfres)
* Robin Lyons (geiriau'r gân agoriadol, pob cyfres)
* David Pickvance (cerddoriaeth, cyfresi 6–8)
* Euros Rhys (cyfarwyddwr cerdd y fersiwn Gymraeg, cyfresi 6–7)
* Rosanne Reeves (geiriau Cymraeg y gân agoriadol, pob cyfres)
* Maldwyn Pope (canwr, cyfresi 1–4)
* Steffan Rhys Williams (canwr, cyfresi 5–8)

**Sain**
* John Cross (cyfresi 1–3)
*Steve Stockford (cyfres 2)
* Tim Ricketts, Peter Smith (Cine Lingual Ltd.) (cyfres 4)
* Patrick McHugh (golygydd dybio, cyfres 4)
* Sound Works (dybio, cyfres 5)
* Steve Castle (cymysgydd sain, cyfres 5)
* Sara Mountain (gosod trac ac artist Foley, cyfres 5)
* Andrew Powell (artist Foley, cyfres 5)
* Harley Jones, Viv Jones (dadansoddi trac, cyfres 5)
* Fitzrovia Post (sain, cyfresi 6–7; recordio llais gwreiddiol/ôl gynhyrchu sain, cyfres 8)
* James O'Brien (recordio llaigwreiddiol ac ôl gynhyrchu sain, cyfres 8)
* Owain Simpson, Meurig Hailstone (sain y fersiwn Gymraeg, cyfresi 6–8)

**Golygu**
*Richard Bradley (cyfres 1)
*William Oswald, Jane Murrell (cyfresi 1–4)
*Elen Lewis (cyfres 3)
*Jon Everett (golygu, cyfres 4)
*Tony Mabey (golygu, cyfres 4)
*Stuart Bruce (cyfres 5)
*Steve Hughes, Sam Phillips, Lucy Benson (cyfresi 6–7)
*Matt Hargrave, Jim Andrews (cyfres 8)
*The Farm Group, Thomas Holborow (gwasanaeth gwir-olygu ac ôl-gynhyrchu, cyfres 8)
*Bleddyn Rhys (fersiwn Gymraeg, cyfres 8)

**Effeithiau Arbennig**
* Gareth Cavanagh, Philip Duncan, Sarah Freeman (cysodi effeithiau arbennig cyfrifiadurol, cyfres 5)

**Ymgyhorwyr Diogelwch Tân**
* "Gyda diolch i'r Gwasanaeth Tân" (cyfresi 1–4)
* Ian Jeffries (cyfres 4)
* "Gyda diolch arbennig i'r Swyddog Gorsaf John Hall a Green Watch, yng Ngorsaf Dân Ganolog Caerdydd" (cyfres 5)
* Paul McIlvenny (cyfres 6–7)
* Stiwdio Recordio: Atsain (recordio stwdio)

## Manylion Technegol 
**Tystysgrif Ffilm** U / Uc

**Fformat Saethu** Ffilm (cyfresi 1–4); Fideo (5–8)

**Fformat Sain** Mono (cyfresi 1–4); Stereo 2.0 (cyfresi 5–8)

**Lliw/Du a Gwyn** Lliw

**Cymhareb Agwedd** 4:3 (cyfresi 1–4); 16:9 (cyfresi 5–8)

**Gwlad** Cymru/Lloegr

**Iaith Wreiddiol** Cymraeg/Saesneg

**Lleoliadau Saethu** 
* Stiwdio Bumper Film, Weston-super-Mare (cyfresi 1–4)
* Stiwdio Siriol, Caerdydd (cyfres 5)

**Dyfyniadau** ‘Sam Tân yw arwr ein pentref bach ni’ (DVD)

## Penodau
## Gwybodaeth atodol 
**Gwefannau**
* BBC Wales (2009) Fireman Sam
* HiT Entertainment (2013) Fireman Sam Online

**Erthyglau cylchgrawn/papur newydd**
* Dienw (1990) ‘Look who’s framed Fireman Sam’ yn *The Economist*, cyfrol 317, rhif 7684, 8 Rhagfyr 1990. 
* Slingsby, Helen (2001) ‘Fireman Sam joins Thomas in £1.6m deal’ yn *The Guardian*, 19 Rhagfyr 2001
* Creamer, Jon (2008) ‘Stop-frame’s final curtain?’ yn *Televisual*, Awst 2008, 46–52


Categori:Rhaglenni teledu sydd a'u stori wedi'i lleoli yng Nghymru
Categori:Rhaglenni teledu animeiddiedig
Categori:Rhaglenni teledu i blant
Categori:Rhaglenni teledu S4C
Categori:Rhaglenni teledu Cymraeg
Categori:Rhaglenni teledu'r 1980au
Categori:Rhaglenni teledu'r 1990au
Categori:Rhaglenni teledu'r 2000au
Categori:Rhaglenni teledu'r 2010au
Categori:Cyflwyniadau rhaglenni teledu 1987