Lezginca

bawd|300px|Y dawnsiwr o Osetia, Alexander Dzusov, yn perfformio'r lezginca

Mae'r **lezginca** (hefyd **lesginka**, **lezginka**, neu **lezguinka**) yn enw generig ar ddawnsfeydd gwerin traddodiadol yn y Cawcasws a Dwyrain Anatolia (ar y ffin rhwng Armenia a Georgia). Naill ai dyn ar ei ben ei hun, neu menyw a dyn gyda'i gilydd fydd yn dawnsio'r lezginca (y dyn sy'n perfformio dawns yr eryr, fel y'i gelwir, a'r fenyw'n perfformio dawns yr alarch).

## Amrywiaethau
Mae gan y ddawns hon enwau gwahanol yn dibynnu ar y rhanbarthau y mae'n cael eu hymarfer ynddynt, rydym yn ei chael, yn ei amrywiadau amrywiol, ymhlith y Koumyks, Darguines, Avars, Laks, Lezghians (maent yn grwpiau ethnig sy'n ffurfio Dagestan, y rhanbarth sydd fwyaf deheuol o Rwsia, ger Môr Caspia), Azeris, Georgiaid, Osetiaid, Cherkesses, Armeniaid y Dwyrain, Ingush a Tsietsniaid. Ceir gwahanol enwau i'r ddawns mewn gwahanol ieithoedd:

: Rwsieg: Лезгинка ("Lezginka")
: Lezghieg:Лезги кьуьл neu Лекьерин кьуьл ("Lezgi k'u'l", "Lek'erin k'u'l")
: Georgeg ლეკური, ("lekuri")
: Armeneg արծվապար, լեռնապար, 
: Tsietsnieg: хелхар, ("Chelchar" - gyda'r ch fel ch Gymraeg)
: Circaseg: лъапэрисэ, шышэн, къэжэхь
: Oseteg: тымбыл 
: Twrceg: Kafkas Oyunları, "dawns Cawcasaidd"

## Disgrifiad
Nodweddir y ddawns, a ddawnsir yn ddelfrydol mewn gwisg draddodiadol, yn nodweddiadol gan gamau byr, cyflym ac egnïol gan y dyn, gyda chefnogaeth y defnydd arddangosiadol o'r breichiau, gan wrthwynebu symudiadau araf a hylifol y fenyw.

## Lezginca mewn diwylliant poblogaidd
bawd|Cwpl ifanc yn dansio'r lezginka mewn priodas, 2015
Mae dawns y lezginca yn hynod boblogaidd ar draws y Cawcwsus a ceir fideos o briodasau lle perfformir y ddawns eu gwylio gan filyniau ar Youtube. Yn wahanol i ddawnsio gwerin Cymreig, mae'n ddiwylliant byw, creiddiol naturiol gyda glaslanciau yn mwynhau perfformio'r ddawns yn ddigymell a heb yr angen am wisgo'n draddodiadol. Caiff ei pherfformio gan fechgyn a merched ifainc. Mae'n rhan naturiol o briodasau ar draws y rhanbarth.

Cymaint yw poblogrwydd a statws y ddawns fel i Razman Kadyrov, Arlywydd Tsietsnia gael ei ffilmio yn dawnsio'r lezgica a'i rannu ar y cyfryngau cymdeithasol yn 2015.

## Cerddoriaeth 

File:Azerbaijan netional dances - Lezgi dance.jpg|*Lezgi Dance (Dance of Azerbaijan)* 
File:Azerbaijan national dances - Lezgi dance.jpg|Dalen o gerddoriaeth lezgica o Aserbaijan

## Oriel 

Chelishchev. Lesginka in Mejvriskhevi near Gori. 1841.jpg|*Lezginka yn Mejvriskhevi* ger Gori yn Georgia. Cyn 1859.
Lesginka, a national dance in Georgia (Roskoschny, 1884).JPG|*Lezginka, dawns genedlaethol yn Georgia*. Engrafiad o 1884.
VereshchaginVasilyVasilyevich-Lezginka(1867)higher resolution.jpg|Lezginka, rhwng 1864 a 1867, Vassili Verechtchaguine.
Lezgian people, dancing lezginka in Akhti village in Dagestanskaya Oblast. Beginingth of XX century.jpg|Lezguiaid yn dawnsio lezginka yn Daghestan tua 1900.
Personal convoy of May-Mayevsky dances lezginka(1919).jpg|Pobl o gonfoi Vladimir Mayi-Mayevsky yn dawnsio lezginka ym 1919.
Lezgi.jpg|thumb|chwaraewr pêl-droed yn perfformio'r lezginca.

## Fideo
* Sampl o Georgia - glaslanciau'n dawnsio mewn priodas, Tblisi
* Sampl Aseriaid Iran - Fersiwn Aseri o grŵp “Tabriz Dance Group“ Iran, yn Toronto, Canada.
* Sampl Lezgi — Fersiwn o'r Lezginka gan grŵp “Suvar”  (Aserbaijan).
* Sampl Osetiaidd — Fersiwn o'r *Simd* gan grwpiau “Alania” a “Goretz” (Gogledd Osetia).
* Sampl Kabardiaidd — Fersiwn o'r Islamame gan “The Narts Dance Ensemble” (Kabardino-Balkaria).
* Sampl Adyghea — Fersiwn i'r *Qafa* gan grŵp “The Narts Dance Ensemble” (Adygea).
* Sampl Anatolia — Fersiwn o'r *Şeyh Şamil*, Twrci.
* Sampl Iddewon Mynydd - Gŵyl Juhuro Iddewon Mynydd y Cawcwsus (gwelir y Lezginka rhwng munudau 16':58" a 21':48")
* Sampl Dawnswyr o'r gwahanol genhedloedd Mwslemaidd y Cawcwsws yn dansio'r lezginka - *Салам Алейкум Братьям - Ислам Итляшев. Мир Кавказу! Вместе - Мы Сила!* ("Brodyr Salam Aleikum - Islam Itlyashev. Heddwch i'r Cawcasws! Gyda'n gilydd - rydyn ni'n rym!")

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
* Rhan 1, Rhan 2, Rhan 3 hen adroddiad ffim yn Saesneg, ar draddodiadau cerddorol gogledd y Cawcwsus. Ystyron a gwahaniaethau rhanbarthol / cenedlaethol gan ddefnyddio esiampl y Circassiaid, Osetiaid, Rwsiaid, Kumyken, Avars, Cossacks a phriodas Circassiad.

Categori:Dawns
Categori:Diwylliant Abchasia
Categori:Diwylliant Aserbaijan
Categori:Diwylliant Georgia
Categori:Diwylliant Tsietsnia