Theatr Fach y Gegin

Cwmni theatr a sefydlwyd yng Nghricieth rhwng 1962 a 1963 gan y dramodydd Wil Sam Jones, ei frawd Elis Gwyn Jones, Emyr Humphreys ac Wyn Thomas yw **Theatr Fach y Gegin** neu **Theatr y Gegin**. Bu'n llwyfan dylanwadol iawn i gychwyn gyrfaoedd rhai o actorion a dramodwyr blaenllaw Cymru fel Stewart Jones, John Pierce Jones, Guto Roberts a Meic Povey. Cartref y cwmni oedd hen Neuadd y Dref yng Nghricieth. Disgrifiodd rhai sylwebwyr y cwmni a'r neuadd fel "canolfan gelfyddydau" newydd. 

## Cefndir 
"Gweithdy drama oedd Y Gegin ac mi fu'n bwysig iawn i mi," medde Wil Sam yn ei hunangofiant. Ym 1963 yr agorodd Theatr Fach y Gegin ei drysau am y tro cynta ond roedd 'na dipyn go lew o draddodiad drama yn y cylch ymhell cyn hynny. 

Trwy ei frawd, Elis Gwyn Jones y daeth Wil Sam i gysylltiad gydag Emyr Humphreys, a hynny yn ystod y 1950au cynnar. Dod fel athro i'r un ysgol ag Elis Gwyn ym Mhwllheli wnaeth Humphreys, "...sef y dyn oedd yn bennaf gyfrifol am sefydlu'r Gegin yn [19]62," ychwanegodd Wil Sam. Dilynwyd hynny gan gynhyrchiad Cwmni Llanystumdwy / [Theatr y Gegin]? o ddrama Wil Sam, *Dalar Deg* ac wedyn cynhyrchiad cyntaf y cwmni o *Y Gofalwr,* cyfieithiad Elis Gwyn o ddrama Pinter, *The Caretaker*.
* *Y Dyn Swllt* (1965) gan Wil Sam Jones - Recordiwyd un perfformiad yn y Theatr a'i ddarlledu ar BBC Cymru ar yr 22 Medi 1965. Roedd y cast yn cynnwys: Charles Williams [fel Crysmas Huws], Kate Pierce Jones, Stewart Jones, Menai Owen, Guto Roberts, Rhiannon Price, a Wyn Thomas. "Arbrawf" oedd y cynhyrchiad yn ôl Emyr Humphreys, gan obeithio y byddai recordio drama gomedi o theatr fechan gymunedol, gydag actorion oedd yn gyfarwydd iddynt, yn apelio at y ddau neu dri fyddai'n segura o gwmpas y set deledu deuluol gartref.
* *Dafydd y Garreg* gan Wil Sam Jones
* *Tŷ Clap* gan Wil Sam Jones
* *Dau Frawd* gan Wil Sam Jones
* *Y Fainc* (1966) a (1968) gan Wil Sam Jones cyfarwyddwr Guto Roberts; cast yn cynnwys Alun Jones a Meic Povey
* *Y Chwilotwr* gan Wil Sam Jones
* *Dinas Barhaus* gan Wil Sam Jones
* *Y Wraig* gan Wil Sam Jones
* *Mae Rhywbeth Bach* gan Wil Sam Jones
* *Priodas y Ticer* (1966)
* *Esther* (1967)
* *Bore fory Ddaw* cyfieithiad gan Wil Sam Jones o *Philadelphia, Here I Come!* gan Brian Friel; cast Stewart Jones, Robat Morus,  Beti Jones, Alun Jones.
* *Pyrsi Rugarug* cyfieithiad Wil Sam Joneso *Rattle Of A Simple Man* gan Charles Dyer. cast Gwenda Paul, Alun Jones.
* Seimon y Swynwr (1968) gan Wil Sam; cast Mavis Jones, Ann Robyns ac Alun Jones.

### 1970au 
* ''Pawb A'i Ffordd* (1971) drama Guto Roberts;cast Guto Roberts, Meic Povey a Stewart Jones
* *Detholiad o Lythyrau'r Morysiaid* (1971) cast Guto Roberts, Meic Povey a Stewart Jones
* *Fy Annwyl Eifionnydd'' (1973)

## Oriel 

Delwedd:Perfformiad Cwmni Theatr Fach Cricieth o 'Y Gofalwr' gan Harold Pinter (1450417).jpg
Delwedd:Perfformiad Cwmni Theatr Fach Cricieth o 'Y Gofalwr' gan Harold Pinter (1450413).jpg
Delwedd:Perfformiad Cwmni Theatr Fach Cricieth o 'Y Gofalwr' gan Harold Pinter (1450412).jpg
Delwedd:Perfformiad Cwmni Theatr Fach Cricieth o 'Y Gofalwr' gan Harold Pinter (1450420).jpg
Delwedd:Perfformiad Cwmni Theatr Fach Cricieth o 'Y Gofalwr' gan Harold Pinter (1450415).jpg
Delwedd:Perfformiad Cwmni Theatr Fach Cricieth o 'Y Gofalwr' gan Harold Pinter (1450419).jpg
Delwedd:Perfformiad Cwmni Theatr Fach Cricieth o 'Y Gofalwr' gan Harold Pinter (1450414).jpg
Delwedd:Perfformiad Cwmni Theatr Fach Cricieth o 'Y Gofalwr' gan Harold Pinter (1450418).jpg

## Cyfeiriadau 
Categori:Cwmnïau theatr yng Nghymru
Categori:Theatr Gymraeg y 1960au
Categori:Theatr Gymraeg y 1970au
Categori:Sefydliadau 1963
Categori:Dadsefydliadau 1976