Gertrude Atherton

Awdures Americanaidd oedd **Franklin Horn Atherton** (30 Hydref 1857 – 14 Mehefin 1948) sy'n cael ei hystyried yn nodigedig am ei gwaith fel nofelydd, awdur ffeithiol a sgriptiwr.

Fe'i ganed yn San Francisco ac yno hefyd y bu farw, o strôc. 

Lleolir llawer o'i nofelau yn y dalaith lle'i maged, sef Califfornia. Cafodd ei *bestseller* Black Oxen (1923) ei wneud yn ffilm ddistaw o'r un enw. Yn ogystal â nofelau, ysgrifennodd straeon byrion, traethodau, ac erthyglau ar gyfer cylchgronau a phapurau newydd ar faterion megis ffeministiaeth, gwleidyddiaeth a rhyfel. Roedd hi'n ferch benderfynol, yn annibynnol, ac weithiau'n ddadleuol, yn enwedig am ei daliadau gwrth-gomiwnyddol.

## Magwraeth
Thomas Ludovich Horn oedd ei thad a Gertrude (Franklin) oedd ei mam. Ysgarodd y ddau pan oedd Gertrude yn ddwy oed. Fe'i magwyd gan thaid (ar ochr ei mam), sef Stephen Franklin, Presbyteriad pybyr a pherthynas i Benjamin Franklin.

Mynnodd ei thaid ei bod yn darllen yn eang, hyd yn oed pan oedd yn ifanc iawn. Bu'n ddisgybl yn ysgol uwchradd St. Mary's Hall yn Benicia, California, ac am gyfnod byr yn Sayre School yn Lexington, Kentucky. Oherwydd ei bod yn tipyn o rebel, gwrthododd ei modryb, lle arhosai i'w chynnal rhagor, a bu'n rhaid iddi ddychwelyd i Kentuckey at ei thaid. Yno, cyfarfu â George H.B. Atherton, mab Faxon Atherton, a oedd mewn cariad a'i mam.

Yn Llundain, cafodd y cyfle drwy Jane Wilde i gwrdd â'i mab, Oscar Wilde. Cofnododd yn ei bywgraffiad *Adventures of a Novelist* (1932) ei bod gwedi esgus i osgoi'r cyfarfod oherwydd ei bod yn meddwl fod Wilde yn gorfforol atgas.

Dychwelodd i Galiffornia yn 1890 ar farwolaeth ei thad-cu Franklin a'i mam-yng-nghyfraith Dominga Atherton, ac ailddechreuodd ofalu am Muriel.

## Aelodaeth 
Bu'n aelod o Academi Celfyddydau a Llythyrau America am rai blynyddoedd.

### Llyfryddiaeth
* *What Dreams Mai Come* (1888), as Frank Lin
* *Hermia Suydam* (1889)
* *Los Cerritos, a Romance of the Modern Times* (1890)
* *A Questions of Time* (1891)
* *The Doomswoman* (1893)
* *Before the Gringo Came* (1894), revised and enlarged as *The Splendid Idle Forties: Stories of Old California* (1902)
* *A Whirl Asunder* (1895)
* *His Fortunate Grace* (1897)
* *Patience Sparhawk and Her Times* (1897)
* *American Wives and English Husbands* (1898)
* *The Californians* (1898)
* *The Valiant Runaways* (1898)
* *A Daughter of the Vine* (1899)
* *Senator North* (1900)
* *The Aristocrats* (1901)
* *The Conqueror, Being the True and Romantic Story of Alexander Hamilton* (1902)
* "The Splendid Idle Forties, Stories of Old California" (1902)
* *Heart of Hyacinth* (1903)
* ''Mrs. Pendleton's Four-in-Hand* (1903)
* *Rulers of Kings* (1904)
* *The Bell in the Fog, and Other Stories* (1905)
* *The Travelling Thirds* (1905)
* *Rezanov* (1906)
* *Ancestors* (1907)
* *The Gorgeous Isle* (1908)
* *Tower of Ivory* (1910)
* *Julia France and Her Times* (1912)
* *Perch of the Devil* (1914)
* *California, An Intimate History* (1914), revised and enlarged in 1927 and 1971
* *Life in the War Zone* (1916)
* *Mrs. Belfame* (1916)
* *The Living Present* (1917) – *Book I: French Women in Wartime; Book II: Feminism in Peace and War*
* *The White Morning: a Novel of the Power of the German Women in Wartime* (1918)
* *The Avalanche: A Mystery Story* (1919)
* *Transplanted* (1919)
* *The Sisters-in-Law: A Novel of Our Times* (1921)
* *Sleeping Fires* (1922)
* *Black Oxen* (1923)
* *The Crystal Cup* (1925)
* *The Immortal Marriage* (1927)
* *The Jealous Gods, A Processional Novel of the Fifth Century B.C. (Concerning One Alcibiades)* (1928)
* *Dido: Queen of Hearts* (1929)
* *The Sophisticates* (1931)
* *Adventures of a Novelist* (1932)
* *The story of an elephant named Fritz and Teofilo Barla an Italian cook* (1934)
* *The Foghorn: Stories* (1934)
* *California: An Intimate History* (1936)
* *Golden Peacock* (1936)
* *Rezánov and Doña Concha* (1937)
* *Can Women Be Gentlemen?* (1938)
* *The House of Lee* (1940)
* *The Horn of Life* (1942)
* *The Conqueror* (1943)
* *Golden Gate Country* (1945, American Folkways series)
* *My San Francisco'' (1946)

## Anrhydeddau
* 
Cadw lle i'r bot

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1857
Categori:Llenorion Americanaidd
Categori:Marwolaethau 1948
Categori:Merched y 19eg ganrif
Categori:Pobl o San Francisco, Califfornia