Baner Cirgistan

cymesuredd 3:5]]
]]
Cafodd **baner Cirgistan** ei chomisiynu'n swyddogol ar 3 Mawrth 1992. Mae'r faner yn dangos lôn goch sengl gyda haul euraid arddulliedig yn y canol. Meddianwyd Cirgistan gan Ymerodraeth Rwsia yn 1876 bu yna'n werinaieth o fewn yr Undeb Sofietaidd nes iddi ennill ei hannibyniaeth yn 1991. Lleolir Cirgistan yng nghanolbarth Asia.

## Symbolaeth
Mae cefndir coch y faner yn cynrychioli dewrder, mae'r haul yn cynrychioli heddwch a ffyniant, ac mae'r *tunduk* ('iwrt' Cirgis))yn cynrychioli cartref y teulu neu, drwy estyniad, y bydysawd. Yn ôl dehongliadau poblogaidd, mae 40 pelydr yr haul yn cynrychioli 40 llwyth Cirgiz yn eu undod yn erbyn y Mongols gan yr arwr epig Manas. Yn wir, ystyrir bod y gair *Cirgis* yn dod o'r gair Twrcig ('Turkic') am "pedwar deg". Golygda Cigiz "rydym yn bedwar deg".

## Dyluniad
Yn ôl dyfarniad y wladwriaeth, "Dylai baner genedlaethol Gweriniaeth Cirgis a'i delwedd, waeth beth fo'u maint, gyfateb yn union i liw a delweddau sgematig safon Baner Genedlaethol Gweriniaeth Kyrgyz. Dylai lliwiau Baner y Wladwriaeth Gweriniaeth Kyrgyz gyd-fynd â'r lliwiau a nodir ym manyleb dechnegol Baner y Wladwriaeth Gweriniaeth Cirgis.".

## Hanes
Ers yr Oes Efydd, roedd gan Cyrgyzstan lawer o faneri. Gyda sefydlu'r Chanad Kokand (teyrnas a fodolau rhwng 1709–1876, yn Nyffryn Fergana,sy'n rhan bellach yn rhan o diriogaeth Cirgistan), derbyniodd y llwyth ei gwladwriaeth ei hun nes cael ei goresgyn gan Rwsia ym 1876.

Ymhlith y Rwsiaid, ffurfiodd ardal Cirgistan, ynghyd â chanolbarth Asiaidd Kanates, y "General Government Turkestan", a arweiniodd at faner wedi'i hysbrydoli gan Otomaniaid. Roedd y faner hon, ymhlith pethau eraill, yn arddangos lleuad cilgant a seren yn dangos bod y boblogaeth Turkestan yn tarddu o bobl Twrceg yn bennaf.

Yn ystod Gwrthryfel Canolbarth Asia yn 1916, disgrifir bod y gwrthryfelwyr Cirgis yn chwifio baneri gwyn wrth ymosod ar Prebechakenska.

Gyda chwymp yr Ymerodraeth Rwsia ym 1917, enillodd y Kanat hwn annibyniaeth ynghyd â baner newydd, a ddylanwadwyd yn gryf hefyd gan y Twrciaid: dau orbit llorweddol mewn coch a glas gyda lleuad gwyn a seren gwyn arni. Yn y faner hon, roedd y ddau liw yn sefyll ar gyfer cymysgu'r Mongoliaid a'r Twrciaid fel cyd-etifeddion yr hen Kara-Kyrgyzstan.

Gyda sefydlu'r Undeb Sofietaidd, ffurfiodd Cirgistan ran o'r "Weriniaeth Sosialaidd Sosialaidd Awtomataidd Turkestan" (OSRC) "yr oedd ei faner yn plethu brethyn coch y comiwnyddion gyda'r ongl darian gydag ymyl gwyn yn cuddio a llythyrau'r wlad mewn sgript Arabeg tu mewn.

Ar ôl diddymu Turkestan OSRC (1924), sefydlwyd Kyrgyz OSSR fel rhan o Rwsia gyda Kazakhstan i'r gogledd. Mae baner y OSRC hwn wedi dod yn un o dalaith Rwsia Turkestan, a gafodd ddylanwad hefyd ar faner Kazakhstan.

Yn 1936, sefydlwyd Kyrgyz OSSR ymreolaethol. Roedd y faner hon, a dderbyniwyd ar 31 Mawrth 1937, yn faner syml goch yn yr arddull gomiwnyddol, gyda'r enw gwlad yn Cirgiseg a Rwsieg arno (КЫРЫЗЫЗ ССР (Cyrzz SSR) a КИРГИЗСКАЯ ССР (Kyrgyzstan SSR).

Ar 22 Ragfyr 1952, sefydlwyd fersiwn o'r faner Sofietaidd yn cynnwys trac glas yng nghanol y faner gyda thrac gwyn tenau yn y canol: roedd y glas yn sefyll dros y bobl Cirgis a'r gwyn ar gyfer yr eira wedi'i gapio mynyddoedd y wlad. Yn y gornel darian roedd morthwyl a seren goch a choch.

## Baneri Eraill 
### Baneri Hanesyddol 

Flag of the Khanate of Kokand.svg|  Baner Chanad ("Kanate") Kokand, 1709 - 1876
Red Red.svg|  Baner Chanad Kokand tan 1876
Flag of the Turkestan (Kokand) Autonomy.svg|  Baner Chanad Kokand, 1917 tan 1918
Turkestan Autonomous SSR Flag.svg|  Baner Turkestan SSR, 1919 - 1924
Flag of the Kyrgyz SSR (1937-1940).png|  Baner Cirgisia SSR, 1937 - 1940
Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1940–1952).svg| Baner Cirgisa SSR, 1940–1952
Flag of Kyrgyz SSR.svg|  Baner Cirgisia SSR, tan 1952
Flag of Kyrgyzstan (1991-1992).svg|   Baner drawsnewid Cirgisia 1991 cyn mabwysiadu'r faner gyfredol

## Baneri Cyfredol Eraill 

Flag of the President of Kyrgyzstan.svg| Ystondord Arlywydd Cirgistan

## Baneri Rhanbarthol
Mae gan pob rhanbarth o Cirgistan (*областы*, *oblasty* neu *облусу*, *oblusu*) ei baner ei hun. Mae nifer ohonynt yn ymgorffori elfen o'r faner genedlaethol.

Batken obl flag.svg|Rhanbarth Batken
Flag of Bishkek.svg|Bishkek (dinas annibynnol a'r brifddinas)
Flag of Chuy Province.svg|Rhanbarth Chuy 
Flag of Manas.svg|Rhanbarth Jalal-Abad
Flag of Issyk-Kul Region.svg|Rhanbarth Issyk-Kul
Naryn obl flag.svg|Rhanbarth Naryn
Flag of Osh.svg|Rhanbarth Osh
Flag of Talas Province Kyrgyzstan.svg|Rhanbarth Talas

## Dolenni
* Flags of the World – Cirgistan

## Cyfeiriadau
Categori:Cirgistan
Cirgistan