Eigra Lewis Roberts

Llenor, dramodydd a storiwraig o Gymru oedd **Eigra Lewis Roberts** (7 Awst 1939 – 5 Mawrth 2026).

## Bywyd cynnar
Ganwyd ym Mlaenau Ffestiniog, Meirionnydd a mynychodd Ysgol Sir Ffestiniog a Choleg Prifysgol Bangor. Bu'n dysgu am gyfnod byr, yng Nghaergybi, Llanrwst a Dolwyddelan.

## Gyrfa
Cyhoeddwyd ei llyfr cyntaf, *Brynhyfryd*, pan oedd ond yn ugain oed a chyhoeddwyd ei llyfr cyntaf yn y Saesneg, *Return Ticket*, yn 2006. Mae hi'n awdur nodedig sydd yn cael clod fel un o awduron pwysicaf yn y Gymraeg yn y 60au a'r 70au. Erbyn hyn mae wedi cyhoeddi tua 30 o lyfrau, yn nofelau, straeon byrion, llyfrau i blant, cofiannau a dramâu.  Derbyniodd un o ysgoloriaethau’r Academi Gymreig ar gyfer awduron yn 2006.

Yn yr 1980au, creodd y gyfres deledu boblogaidd, *Minafon*.. Roedd hi'n briod â Llew ac roedd ganddi dri o blant - Sioned, Urien a Gwydion.
*Enillodd gwobr BAFTA Cymru am y sgriptiwr gorau yn 1995.
*Derbyniodd radd anrhydedd MA gan Brifysgol Cymru yn 1998.
*Enillodd ei llyfr, *Oni Bai*, le ar restr hir Llyfr y Flwyddyn yn 2006.

## Llyfrau
**Brynhyfryd*, 1959
**Y lle i mi: Drama fer yn ymwneud ag agwedd arbennig ar yr her i fywyd Cymru heddiw*, 1965 (Gwasg Gomer)
**Tŷ ar y Graig*, 1966 (Gwasg Gomer)
**Y Drych Creulon*, 1968 (Gwasg Gomer dros lys yr Eisteddfod Genedlaethol)
**Cudynnau wyth stori fer*, 1970 (Gwasg Gomer)
*''Digon i'r diwrnod*, 1974 (Gwasg Gomer)
**Siwgwr a Sbeis*, Rhagfyr 1975 (JD Lewis)
**Fe ddaw eto*, 1976: Cyfrol o storïau byrion (Gwasg Gomer)
**Byd o Amser*, Gorffennaf 1976 (JD Lewis)
**Fe Ddaw Eto*, Rhagfyr 1976 (JD Lewis)
**Ha' Bach*, Gorffennaf 1985 (Gwasg Gomer)
**Mis o Fehefin* (cyfrol o sgyrsiau radio), Awst 1980 (Gwasg Gomer)
**Seren Wib*, Rhagfyr 1986 (Gwasg Gomer)
**Plentyn Yr Haul*, Gorffennaf 1981 (Gwasg Gomer)
**Cymer a Fynnot*, Awst 1988 (Gwasg Gomer)
**Llygad am Lygad*, 1992 (Gwasg Gomer)
**Llen y Llenor: Kate Roberts*, Mawrth 1994 (Gwasg Pantycelyn)
**Dant am Ddant*, Mai 1996 (Gwasg Gomer)
**Dyddiadur Anne Frank* (cyfieithiad o ddydiadur Anne Frank, Rhagfyr 1996 (Gwasg Carreg Gwalch)
**Rhoi'r Byd yn ei Le*, Chwefror 1999 (Gwasg Gomer)
**Fy Hanes i: Blits: Dyddiadur Edie Benson, Llundain 1940-1941* (cyfieithiad o lyfr Vince Cross), Mai 2002 (Gwasg Gomer)
**Fy Hanes i: Mordaith ar y "Titanic": Dyddiadur Margaret Anne Brady, 1912* (cyfieithiad o lyfr Ellen Emerson White), 20 Hydref 2002 (Gwasg Gomer)
**Fy Hanes i: Streic: Dyddiadur Ifan Evans, Llwybrmain, Bethesda, 1899-1903*, Gorffennaf 2004 (Gwasg Gomer)
**Cês Hana* (cyfieithiad o lyfr Karen Levine), Mehefin 2005 (Gwasg Gomer)
**Oni Bai*, Tachwedd 2005 (Gwasg Gomer)
**Return Ticket*, Mawrth 2006 (Gwasg Gomer)
**Carreg wrth Garreg*, Hydref 2007 (Gwasg Gomer)
**Rhannu'r Tŷ*, Tachwedd 2007 (Gwasg Gomer)
* *Tinboeth* (gyda Caryl Lewis, Meg Elis, Gwen Lasarus, Bethan Gwanas, Lleucu Roberts, Gwyneth Glyn, Siân Northey a Fflur Dafydd), Tachwedd 2007 (Gwasg Gwynedd)
**Stori Edith*, Mehefin 2008 (Gwasg Gomer)
**Hi a Fi*, Hydref 2009 (Gwasg Gomer)
**Paid â Deud*, Hydref 2011 (Gwasg Gomer)
**Parlwr Bach*, Mai 2012 (Gwasg Gomer)
**Fel yr Haul'', 2014 (Gwasg Gomer)

## Oriel 

Delwedd:Eisteddfod Genedlaethol 1965, Y Drenewydd (1506196).jpg
Delwedd:Eisteddfod Genedlaethol 1965, Y Drenewydd (1466825).jpg
Delwedd:Eisteddfod Genedlaethol 1965, Y Drenewydd (1466826).jpg
Delwedd:Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd, Aberdar 1961 (1568990).jpg
Delwedd:Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd, Aberdar 1961 (1454440).jpg

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1939
Categori:Marwolaethau 2026
Categori:Pobl o Feirionnydd
Categori:Cyn-fyfyrwyr Prifysgol Bangor
Categori:Dramodwyr Cymraeg
Categori:Nofelwyr Cymraeg o Gymru
Categori:Prifeirdd
Categori:Enillwyr y Fedal Ryddiaith
Categori:Enillwyr Gwobr BAFTA Cymru
Categori:Llenorion benywaidd yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion benywaidd yr 21ain ganrif o Gymru