Wythnos Yng Nghymru Fydd

Nofel ffuglen wyddonol gan Islwyn Ffowc Elis a gyhoeddwyd gan Plaid Cymru yn 1957 yw ***Wythnos yng Nghymru Fydd***. 

## Y Plot
Yn yr 1950au, mae prif gymeriad y nofel, Ifan Powell, yn cytuno i gymryd rhan mewn arbrawf gwyddonol ac yn teithio drwy amser i Gaerdydd yn y flwyddyn 2033. Mae'n aros gyda theulu Doctor Llywarch sydd yn mynd ag ef ar daith o gwmpas Cymru. Yno y mae'n canfod fod Cymru wedi ennill hunan-lywodraeth, yn llewyrchus yn economaidd, yn heddychlon yn gymdeithasol ac y mae'r iaith Gymraeg yn ffynnu gyda phawb yn gwbl ddwyieithog. Syrthia Ifan mewn cariad â merch Doctor Llywarch, Mair, ac wedi iddo ddychwelyd i Gymru'r 1950au mae ei hiraeth amdani'n peri iddo fynnu mynd yn ôl i 2033. Er i'r gwyddonydd, Doctor Heinkel, sydd yn gwneud yr arbrawf ei gynghori yn erbyn hyn, y mae'n cytuno wedi i Ifan erfyn arno.

Fodd bynnag, mae Ifan yn dychwelyd i Gymru ddystopaidd, er ei fod yn ymddangos eto yng Nghaerdydd yn 2033. Yn y fersiwn hwn o'r dyfodol, Western England yw'r enw ar Gymru, mae'r iaith Gymraeg wedi marw a phob arlliw o hunaniaeth Gymreig wedi diflannu. Mae'r gymdeithas hefyd yn ansefydlog a llawn helynt. Dim ond am ddeuddydd y mae Ifan yn aros yma - y mae hynny yn fwy na digon iddo. Yn y rhan hon o'r nofel y ceir Ifan yn dod wyneb yn wyneb â Hen Wraig y Bala a phrofi marwolaeth y Gymraeg gyda'i lygaid ei hun.  

Wedi i Ifan ddychwelyd am yr eildro i'r presennol mae Doctor Heinkel y gwyddonydd yn egluro iddo fod y ddwy Gymru y bu Ifan yn ymweld â hwynt yn bosibiliadau ar gyfer y dyfodol a bod tynged y wlad yn nwylo Cymry'r presennol. Yn sgil hyn y mae Ifan yn troi yn genedlaetholwr Cymreig (yr oedd gynt yn gwrthwynebu cenedlaetholdeb Cymreig) gan ymrwymo i wneud popeth o fewn ei allu i sicrhau mai'r Gymru y bu ynddi hi yn gyntaf fydd yn dod yn wir.

## Arwyddocâd y Nofel 
Mae'r nofel yn arwyddocaol yng nghyd-destun hanes llenyddiaeth Gymraeg gan mai hi oedd un o'r nofelau ffuglen wyddonol cyntaf i oedolion i gael ei hysgrifennu yn yr iaith. (Cyhoeddwyd stori wyddonias estynedig gan T. Gwynn Jones yn 1905 mewn rhifynnau o *Papur Pawb* ond ni chyhoeddwyd hwn fel llyfr unigol nes 2024.) Cyfeiria Islwyn Ffowc Elis at yr awduron ffuglen wyddonol enwog H.G. Wells a Jules Verne yn ei ysgrifau 'Mynd i'r Lleuad', yn ogystal â nofel ffantasi E. Tegla Davies i blant, *Rhys Llwyd y Lleuad* (1925) a gellir dadlau iddynt oll ysbrydoli'i waith.

Adeg ei chyhoeddi, dim ond un adolygiad ohoni a ganiatawyd, sef adolygiad gan E. Tegla Davies ar gyfer cylchgrawn Plaid Cymru, *Y Ddraig Goch,* ac ystyria Islwyn Ffowc Elis ei hun y nofel yn ddim ond propaganda gwleidyddol. 

Fodd bynnag, yn y degawdau wedi cyhoeddi'r nofel bu cryn drafod ar agweddau amrywiol ar y nofel gan sylwebwyr mewn sawl maes gan gynnwys gan Lowri Haf Cooke ac ar BBC Radio Cymru ac mae'r nofel wedi bod yn destun sawl trafodaeth academaidd, gan gynnwys gwaith Johan Schimanski, Kate Crockett, Gareth Llyr Evans, Chris Pak a Miriam Elin Jones. 

Cyhoeddwyd fersiwn o *Wythnos yng Nghymru Fydd* i ddysgwyr gan Wasg Gomer yn 1993.

Ail-argraffwyd y llyfr yn 2007 ar bumdeg mlwyddiant y cyhoeddiad gwreiddiol.

Yn 2017 cyfansoddodd Gareth Glyn opera yn seiliedig ar y nofel gyda'r libreto gan Mererid Hopwood.

Yn ogystal ag *Wythnos yng Nghymru Fydd*, cyhoeddwyd un nofel ffuglen wyddonol (neu wyddonias) arall gan Islwyn Ffowc Elis, sef *Y Blaned Dirion*, yn 1968. Cyhoeddwyd hefyd stori fer ffuglen wyddonol yn ail rifyn cyfnodolyn *Y Gwyddonydd*, 'Y Golau Estron' yn 1964. 

## Dylanwad Tramor ar Wythnos yng Nghymru Fydd
Ysbrydolwyd y stori gan lwyddiant llyfr *Altneuland* gan Theodor Herzl oedd yn cyflwyno agenda Seioniaeth ar gyfer sefydlu gwladfa Iddewig ym Mhalesteina. Cyhoeddwyd y llyfr yn 1902 a bu'n ddylanwadol iawn ar Iddewon y cyfnod ac wedyn. Enwyd y ddinas Tel Aviv ar ôl teitl cyfieithiad Hebraeg o'r llyfr.

## Cyfeiriadau
Categori:Islwyn Ffowc Elis
Categori:Llyfrau Cymreig 1957
Categori:Nofelau 1957
Categori:Nofelau'r 20fed ganrif o Gymru
Categori:Nofelau Cymraeg yr 20fed ganrif
Categori:Nofelau gwyddonias Cymraeg
Categori:Nofelau gwyddonias o Gymru
Categori:Nofelau wedi eu gosod yng Nghaerdydd