Pensaernïaeth Fodern

[bawd|dde|Tŷ yn yr [Yr Arddull Ryngwladol|Arddull Ryngwladol yn Stuttgart gan y pensaer modern Le Corbusier]]
Mae **Pensaernïaeth Fodern** yn cyfeirio at ystod o arddulliau o adeiladu sy'n perthyn i'r mudiad aesthetig modern ehangach. Dyfeisiwyd nifer o'r arddulliau yn ystod degawdau cynnar yr 20g, ac fe ddaethant yn gyffredin iawn yn dilyn yr Ail Ryfel Byd yn enwedig yn y Gorllewin. Er bod yr ystod o arddulliau gwahanol sydd wedi'u casglu o dan y faner yn amrywio'n sylweddol, yn gyffredinol maent yn rhannu'r ffaith eu bod yn ymateb yn erbyn arddulliau cynharaf y 19g fel Beaux Arts a neo-glasuriaeth ac yn manteisio ar ddeunyddiau adeiladu newydd y cyfnod, megis dur, concrit a gwydr. O ran poblogrwydd, erbyn diwedd y ganrif disodlwyd yr holl arddulliau modern gan fathau eraill o bensaernïaeth megis Pensaernïaeth Ôl-fodernaidd.

## Hanes 
Daw pensaernïaeth fodern yn uniongyrchol o egwyddorion yr aestheteg modern, sef adwaith i rai o fudiadau celfyddyol y bedwaredd ganrif ar bymtheg megis rhamantiaeth. Roedd penseiri modern eisiau archwilio dulliau newydd o adeiladu ac o addurno adeiladau, yn aml gan fenteisio ar ddulliau a deunyddiau newydd a oedd ar gael iddynt yn sgil y chwyldro diwydiannol.

## Moderniaeth Cynnar yn Ewrop ac America

File:Home Insurance Building.JPG|Adeilad *Home Insurance* yn Chicago gan William Le Baron Jenney (1883)
File:Fagus-Werke-01.jpg|Ffatri *Fagus* yn Alfeld gan Walter Gropius ac Adolf Meyer (1911–13)
File:Wien Hietzing, St.-Veit-Gasse 10 - 1.JPG|*Tŷ Steiner* yn Fiena gan Adolf Loos (1910)
File:Prudential buffalo louis sullivan.jpg|Adeilad *Prudential* gan Louis Sullivan yn Buffalo, Efrog Newydd (1896)
File:Detroit Photographic Company (0645).jpg|Adeilad y Flatiron yn Ninas Efrog Newydd (1903)
File:Frederick C. Robie House.JPG|*Tŷ Robie* gan Frank Lloyd Wright, Chicago (1909)
Roedd yr enghreifftiau modern cynharaf yn dangos cydlyniant clir gyda dulliau adeiladu mwy traddodiadol, ond eu bod yn manteisio ar ddeunyddiau newydd neu ar siapau newydd.

## Art Deco ac Art Moderne (1920au-1940au)
Arddull oedd *art deco* a oedd i'w weld mewn nifer o gelfyddydau gwahanol. O fewn pensaernïaeth, roedd yr arddull wedi'i nodweddu gan gromlinnau a golwg 'wedi'i lyfnu'.

## Yr Arddull Ryngwladol (1930au-1980au)
Defnyddir y term *Yr Arddull Ryngwladol* i gyfeirio at ddull o adeiladu a ddaeth yn sgil gwaith penseiri y Bauhaus megis Walter Gropius, yn ogystal â Phenseiri Eropeaidd, yn enwedig Le Corbusier.

## Pensaernïaeth Friwtalaidd (1950au-1980au)

National Theatre, London.jpg|Royal National Theatre, Llunadin, gan Denys Lasdun (1967–1976)
Boston city hall.jpg|Neuadd Dinas Boston
Arddull bensaernïol sy'n perthyn yn agos i'r arddull ryngwladol yw pensaernïaeth Friwtalaidd (neu weithiau *Briwtaliaeth*). Yn rhannu'r pwyslais ar siapau syml a fflat gyda'r arddull ryngwladol, mae pensaernïaeth Friwtalaidd yn defnyddio siâp a maint adeiladau, yn ogystal â choncrit diaddurnedig, heb ei liwio na'i orchuddio, i greu argraff cadarn, solet, ymosodol hyd yn oed. Roedd yr arddull yn boblogaidd iawn yn y Deyrnas Unedig rhwng y 1950au a'r 1980au, yn enwedig ar gyfer adeiladau cyhoeddus.

## Pensaernïaeth Fodern yng Nghymru 

Newportciviccentre.jpg|Canolfan Dinesig Casnewydd, 1964 (dyluniwyd 1937)
Caffi Morannedd Cafe Criccieth - geograph.org.uk - 349713.jpg|*Caffi Morannedd* yng Nghriccieth gan Clough Williams-Ellis
Broadcasting House, Cardiff.jpg|Canolfan y BBC yn Llandaf, 1966
Tower Building, Cathays Park (2014).JPG|Y tŵr, Prifysgol Caerdydd
Yng Nghymru, mae mwyafrif yr adeiladau modern mwyaf adnabyddus yn yr arddull Friwtalaidd neu'r arddull ryngwladol, er y ceir rhai enghreifftiau o adeiladau modern mewn arddulliau eraill.

## Penseiri Modern 
* Frederick Gibberd
* Walter Gropius
* Le Corbusier
* Elisabeth Scott

Modern
Categori:Damcaniaeth bensaernïol