Ymosodiad ar Pearl Harbor

bawd|220px|USS Arizona yn llosgi yn Pearl Harbour, 7 Rhagfyr 1941
Cyrch filwrol annisgwyl gan lynges Japan ar ganolfan lyngesol yr Unol Daleithiau ar fore Sul, 7 Rhagfyr, 1941, oedd **ymosodiad ar Pearl Harbor**. Arweiniodd y cyrch hwn at yr Unol Daleithiau yn dod yn rhan o'r Ail Ryfel Byd. Nod y cyrch oedd atal Fflyd Cefnfor Tawel yr Unol Daleithiau rhag dylanwadu ar y rhyfel roedd Japan yn bwriadu ymladd yn Ne-ddwyrain Asia yn erbyn y Deyrnas Unedig, yr Iseldiroedd a'r Unol Daleithiau. Roedd yr ymosodiad yn cynnwys dau gyrch awyr o 353 o awyrennau.

Yn yr ymosodiad, suddwyd pedwar o longau brwydro Llynges yr Unol Daleithiau a difrodwyd nifer yn fwy. Suddodd y Japaneaid dri criwser, tri llong ddistryw, ac un llong gosod ffrwydron, gan ddinistrio 188 awyren ac achosi marwolaethau 2,402 o bersonel ac anafu 1,282. Ni drawyd yr orsaf bŵer, yr iard longau a'r adnoddau tanwydd a thorpedo, yn ogystal â phier y llongau tanfor ac adeilad y pencadlys. Prin oedd colledion Japan, gan golli 29 awyren a phedwar llong danfor bychan. Lladdwyd ac anafwyd 65 o bersonel Japaneaidd.

Chwaraeodd yr ymosodiad rhan allweddol yn yr Ail Ryfel Byd. Digwyddodd yr ymosodiad cyn i'r rhyfel gael ei datgan yn swyddogol a chyn i'r rhan olaf o'r neges 14 rhan gael ei dosbarthu i'r Adran Daleithiol yn Washington D.C.. Cyfarwyddwyd Llysgenhadaeth Japan yn Washington i ddosbarthu'r neges yn union cyn yr amser y bwriadwyd yr ymosodiad yn Hawaii. Roedd yr ymosodiad, ac yn benodol ei natur annisgwyl, yn ffactorau dylanwadol yn newid safbwyntiau ynysig cyhoedd yr Unol Daleithiau i gefnogi ymuno a'r rhyfel. Pan ddatganodd yr Almaen y rhyfel, daethpwyd a'r Unol Daleithiau yn rhan o ryfel Ewropeaidd hefyd. Er gwaethaf nifer o gyrchoedd annisgwyl dros y canrifoedd, arweiniodd y ffaith na wnaed unrhyw ddatganiad ffurfiol o ryfel cyn yr ymosodiad i'r Arlywydd Franklin D. Roosevelt i ddatgan "December 7th, 1941 — a date which will live in infamy".

## Oriel 

Image:Zero Akagi Dec1941.jpg|Awyren ymladd Japaneaidd Mitsubishi A6M2 "Zero" o'r ail don yn esgyn o'r cariwr awyrennau *Akagi* ar fore'r 7 Rhagfyr, 1941.
Image:Carrier shokaku.jpg|Zeroes o'r ail don yn paratoi i esgyn o *Shokaku* am Pearl Harbor
Image:Japanese plane leaves Shokaku-Pearl Harbor.jpg|Bomiwr torpedo Japaneaidd Nakajima B5N2 "Kate" yn esgyn o *Shokaku*. 
Image:Japanese planes preparing-Pearl Harbor.jpg|Plym-fomiwr Japaneaidd Aichi D3A1 "Val" o'r ail don yn paratoi i esgyn. Ceir cariwr awyrennau *Soryu* yn y cefndir. 
Image:USS California sinking-Pearl Harbor.jpg|Llong frwydro USS *California* yn suddo
Image:Pearlharborcolork13513.jpg|Llong frwydro USS *Arizona* yn ffrwydro.
Image:USS SHAW exploding Pearl Harbor Nara 80-G-16871 2.jpg|Dinistriwr USS *Shaw* yn ffrwydro 
Image:USS Nevada attempts escape from Pearl 80G32558.jpg|Llong frwydro USS *Nevada* yn ceisio dianc o'r harbwr.
Image:USS West Virginia;014824.jpg|Llong frwydro USS *West Virginia* a gymrodd dau fom awyr, y ddau ohonynt yn ddiwerth, a saith trawiad gan dorpedos.
Image:NARA 28-1277a.gif|B-17 wedi ei ddinistrio ar ôl yr ymosodiad ar Gae Hickam.
Image:PLanes_burning-Ford_Island-Pearl_Harbor.jpg|Hangar yn Ynys Ford yn llosgi
Image:Pearl harbour.png|Ar ôl yr ymosodiad: USS *West Virginia* (wedi ei ddinistrio'n ddifrifol), USS *Tennessee* (wedi'i ddinistrio), a'r USS *Arizona* (wedi suddo).

Categori:1941 yn yr Unol Daleithiau
Categori:Yr Ail Ryfel Byd yn y Cefnfor Tawel
Categori:Brwydrau'r Ail Ryfel Byd
Categori:Hanes Hawaii