Gymnasteg artistig

Mae **gymnasteg artistig** yn gangen o gymnasteg sy'n cynnwys sawl camp gystadleuol ar lefel Gemau Olympaidd, Gemau'r Gymanwlad a lleol. Mae'n rhan o un o'r pum disgyblaeth sydd yn y gampfa. Mae'n cynnwys cyflawni gwahanol ymarferion mewn sawl dyfais. Mae'r rhain yn amrywio yn ôl rhyw y gymnast, ac felly mae ganddo ddau fodd, yr un fenywaidd a'r un gwrywaidd. Mae gymnasteg artistig benywaidd yn cynnwys 4 camp: y Trawst, ymarfer llawr, y llofnaid a'r barrau anghyflin. Ar y llaw arall, mae gan y gwrywaidd ddau arall: ymarfer llawr, y llofnaid, ceffyl pwmel, y cylchoedd, bar llorweddol a'r barrau cyflin.

Nid yw'r gamp hon yn hawdd, gan ei bod yn cynnwys amrywiaeth eang o elfennau sydd, er mwyn cael eu cyflawni, yn gofyn am dechneg wych ym mhob un o'r dyfeisiau. Mae risg, ecwilibriwm a harddwch esthetig symudiadau yn rhyngberthyn yn gyson. Mae'r ymarferion yn dechnegol iawn, yn anodd eu cynnal ac yn mynnu perffeithrwydd gwych gan y gymnast. Er mwyn eu cyflawni, mae'n ofynnol bod ganddo allu gwych i ganolbwyntio, cryfder, disgyblaeth, ystwythder ac, yn anad dim, cydgysylltu gwych.

## Modaliaethau
Mae gan y cystadlaethau gymnasteg swyddogol (a elwir hefyd yn gymnasteg chwaraeon) dri dull mewn categorïau dynion a menywod:

### Cystadleuaeth unigol gyffredinol
Yn y gystadleuaeth unigol, mae 24 gymnastiwr gorau'r gystadleuaeth gymhwyso yn cymryd rhan. Bydd yn rhaid iddynt wneud eu hymarferion gorau ym mhob un o'r 4 dyfais ac ychwanegu'r nodiadau a gafwyd. Dau gymnastwr yn unig all gymryd rhan ym mhob gwlad.

### Terfyniadau ymarferol unigol
Yn nosbarthiad y ddyfais, dim ond yr 8 gymnastwr gorau fydd yn cystadlu am bob dyfais yn y gystadleuaeth gymhwyso. Bydd yn rhaid iddynt berfformio ymarfer y ddyfais y cawsant eu dosbarthu ynddo, gan gael dim ond un nodyn.

### Cystadleuaeth tîm
Yn y gystadleuaeth tîm, mae'r 8 tîm gorau yn y gystadleuaeth gymhwyso yn cymryd rhan. Bydd yn rhaid i 5 gymnastiwr pob tîm berfformio eu hymarferion yn y 4 cyfarpar ac yn olaf ychwanegir yr holl nodiadau hyn, gan sicrhau canlyniad terfynol.

## Campau
**Dynion a Merched**
* Llofnaid
* Campau'r llawr

**Dynion yn Unig**
* Ceffyl pwmel
* Y Cylchoedd
* Barrau cyflin
* Bar llorweddol

**Merched yn Unig**
* Barrau anghyflin
* Y Trawst

## Hanes gymnasteg artistig
Diolch i baentiadau, cerameg a thystiolaethau hanesyddol eraill, gwyddom fod gwahanol fathau o gymnasteg eisoes wedi'u hymarfer yn yr Hen Aifft, yn Rhufain ac yn enwedig yng Ngwlad Groeg. Roedd perffeithrwydd a harddwch y corff yn un o'u delfrydau, ac am y rheswm hwn, roedd gymnasteg yn seiliedig ar gyflawni nodau ysbrydol, moesol ac, yn anad dim, corfforol a oedd yn sail i addysg gyda'r nod o ffurfio person perffaith. Fodd bynnag, dros amser, dioddefodd gymnasteg lawer o ddirmyg, fel caethweision wrth ymarfer yn y bôn. Rhaid dweud bod y bobl hynny a ddefnyddiodd eu corff i gyflawni styntiau wedi'u pardduo.

Yn ystod yr Oesoedd Canol, roedd gymnasteg wedi'i neilltuo'n benodol i hyfforddiant rhyfel. Ond ganrifoedd yn ddiweddarach, yn benodol yn y 19g, fe wnaeth gymnasteg atgyfodi yn Ewrop diolch i ddau gymeriad pwysig iawn, yr Almaenwr, Friedrich Ludwig Jahn, a'r Swediad, Pehr Henrik Ling. Dechreuodd y ddau ddatblygu campfa fodern fel rydyn ni'n ei deall heddiw.

Ym 1881 sefydlwyd y FIG (Ffederasiwn Gymnasteg Rhyngwladol). Dyma gorff y byd sy'n ymroddedig i reoleiddio rheolau campfa artistig ar lefel gystadleuol. Mae hefyd yn gyfrifol am gynnal cystadlaethau a digwyddiadau o bryd i'w gilydd, a'r pwysicaf ohonynt yw Pencampwriaethau'r Byd (Pencampwriaethau'r Byd)

Y dyddiau hyn, mae gymnasteg artistig yn gamp boblogaidd i fechgyn a merched, er na chaniatawyd i ferched gymryd rhan yng nghategori menywod yng Ngemau Olympaidd Amsterdam tan 1928.

## Cystadlaethau gymnasteg artistig
]]
Mae'r FIG yn trefnu Pencampwriaeth Gymnasteg y Byd. Gellir ystyried y gystadleuaeth hon fel un bwysicaf y flwyddyn. Cystadlu gymnastwyr o bob cwr o'r byd a ddosbarthwyd yn flaenorol mewn cystadlaethau cenedlaethol llym iawn. Yn y modd hwn dim ond y gorau o'r rhai gorau sy'n cael cymryd rhan.

Ond y gystadleuaeth bwysicaf sy'n bodoli mewn gymnasteg artistig yw'r Gemau Olympaidd. Mae'r rhain yn cael eu hystyried fel y brif gystadleuaeth chwaraeon yn y byd, ac mae mwy na dau gant o daleithiau yn cymryd rhan mewn mwy na 26 o chwaraeon. Maen nhw'n cael eu dathlu bob 4 blynedd, a gelwir y cyfnod aros yn Olympiad.

Yn 775CC, credir bod dathliad y Gemau Olympaidd hynafiaeth yn nhref Gwlad Groeg Olympaidd wedi cychwyn yn noddfa Zeus. Fe'u dathlwyd bob 4 blynedd yn ystod misoedd Mehefin - Awst. Ceisiodd y gystadleuaeth wych hon annog cyfeillgarwch y trefi a'r dinasoedd a chyfrannu at ddatblygiad harmonig y corff a'r enaid. Ond yn anad dim, roedd ganddo wych

## Gweler hefyd
* Trampolîn
* Tumbling

## Dolenni
* Gwefan Swyddogol Gymasteg Cymru
* Gwefan swyddogol yr FIG
* Apparatus Norms  ar wefan yr FIG

## Cyfeiriadau
Categori:Gymnasteg
Categori:Chwaraeon
Categori:Chwaraeon Gemau Olympaidd yr Haf
Categori:Chwaraeon Gemau'r Gymanwlad