King Tubby

Roedd **King Tubby** (28 Ionawr 1941 &ndash; 6 Chwefror 1989) yn gynhyrchydd a pheiriannydd sain Reggae.  Cafodd ei eni yn Kingston (Jamaica) fel **Osbourne Ruddock**.

Cafodd King Tubby ddylanwad mawr ar ddatblygiad cerddoriaeth Jamaica yn y 1970au ac enillodd dilyniant mawr gyda ffans Reggae ar draws y byd.  

Gyda Lee "Scratch" Perry, mae King Tubby yn cael y clod am fod un o'r cyntaf i ail-gymysgu traciau caneuon i fersiynau "Dub". Mae fersiwn  "Dub" o drac cerddorol fel arfer heb lais y prif ganwr, mae lefelau sŵn rhythmau’r bâs a drymiau'n cael eu codi'n llawer uwch ac mae effeithiau atsain a "reverb" yn cael eu hychwenegu. Daeth ail-gymysgu traciau caneuon - y "remix" - yn rhan hanfodol o gynhyrchu cerddoriaeth electronig dawns ar draws y byd o'r 1980au ymlaen. 

## Meistr y *Dub*
Roedd Ruddock wrth ei fodd yn chwarae, creu a gwella offer electronig a gweithiodd fel atgyweiriwr radio ar ddiwedd y 1950au. Dechreuodd drwsio systemau sain o amgylch Kingston, roedd galw mawr am ei sgiliau wrth i gangiau'r wahanol systemau sain yn aml yn ceisio malu offer sain eu cystadleuwyr. 
 
Sefydlodd ei system sain ''Tubby's Home Town Hi-Fi''. Wrth i'r system sain ddod yn boblgaidd, cafodd King Tubby gyfle i weithio fel torrwr platiau i wneud disgiau'r recordiau i *Treasure Isle* stiwdio Duke Reid prif gynhyrchydd recordiau Jamaica y cyfnod. Dyma le dechreuodd King Tubby gymryd y syniad o ail-gymysgu i lefel hollol newydd.

Roedd y rhan fwyaf o recordiau sengl 45 Jamaica'r cyfnod yn cynnwys fersiwn offerynnol o'r brif gân ar yr ochr B, y “fersiwn”. Pan ofynnwyd i King Tubby gynhyrchu fersiynau o ganeuon ar gyfer y *Toasters* sef MCs system sain, dechreuodd droi y traciau'n ddarnau hollol newydd o gerddoriaeth trwy newid y pwyslais ar yr offerynnau, ychwanegu/tynnu synau ac effeithiau arbennig. Yn ôl y canwr Mikey Dread, roedd King Tubby yn deall sain yn wyddonol oherwydd ei fod yn gwybod sut roedd y 'circuits' yn gweithio a beth oedd electroneg yn ei wneud.

Ym 1971, agorodd y King Tubby ei stiwdio ei hun gan ddefnyddiodd cymysgydd 4 trac i greu fersiynau "dub" o ganeuon gwreiddiol trwy ei ddesg gymysgu bwrpasol.

Roedd Tubby yn aml yn trawsnewid y caneuon poblogaidd roedd prif gynhyrchwyr Jamaica yn rhoi iddo i'r pwynt lle roedd bron yn amhosibl adnabod y fersiwn wreiddiol. Yn 1973, ychwanegodd King Tubby  bwrdd cymysgydd 4 trac ac adeiladodd fwth canu yn ei stiwdio er mwyn recordio traciau llais ar y tapiau offerynnol.

Roedd y cynhyrchydd Bunny Lee yn cadw King Tubby yn arbennig o brysur gyda llif cyson o senglau i'w hailgymysgu. Mae detholiad o'r rhain i'w gweld yn yr albymau arloesol *Dub From the Roots* a *King Tubby Meets the Aggrovators*.

Cydweithrediad llwyddiannus arall oedd yr un gyda Vivian Jackson oedd yn perfformio o dan yr enw "Yabby U", gydag albymau fel ''King Tubby's Prophecy of Dub* a *Wall of Jerusalem*.

Roedd Augustus Pablo hefyd yn gleient amlwg: yn ail-gymysgu cerddoriaeth ar gyfer ei label  *Rockers*, hefyd rhyddhawyd y ddau albymau nodedig fel *'King Tubbys Meets Rockers Uptown''. Dyma rai yn unig o'r nifer o gydweithrediadau llwyddiannus rhwng King Tubby ac artistiaid Jamaica ddi-rif. Trwy gydol ei yrfa lansiodd King Tubby wahanol labeli recordio: *Firehouse*, *Waterhouse*, *Kingston II*, a *Taurus*.

Erbyn diwedd y 1970au, roedd King Tubby wedi troi ei sylw at hyfforddi cenhedlaeth newydd o beirianwyr a chynhyrchwyr, gan gynnwys Scientist a'r Jammy (ddaeth yn 'King' Jammy ar ôl marwolaeth ei fentor). Erbyn canol y 1980au, roedd King Tubby wedi symud i gynhyrchu, ac wedi rhyddhau senglau gan gantorion fel Sugar Minott, Anthony Red Rose, Chaka Demus a Johnny Clarke. 

Ar 6 Chwefror 1989, saethwyd a lladdwyd y King Tubby y tu allan i'w gartref yn Kingston - fel canlyniad i ladrad ar y stryd.  
alt=Rhaglen ar gyfer diwrnod King Tubby - Tafarn Yr Albert, Caernarfon, 1989|bawd|Rhaglen ar gyfer diwrnod King Tubby - Tafarn Yr Albert, Caernarfon, 1989
Ymhlith y nifer fawr o deyrngedau i King Tubby ar draws y byd yn dilyn ei lofruddiaeth, cynhaliwyd digwyddiad diwrnod o hyd yn chwarae ei gerddoriaeth yn Nafarn yr Albert yng Nghaernarfon. Cynhyrchwyd y fanzine *"Tubbzine"* fel teyrnged iddo ar gyfer y digwyddiad .

## Discograffi
Gweithiodd King Tubby ar ganodd (o bosib miloedd) o draciau yn bennaf ar senglau 45 Jamaica. Mae'r rhestr ganlynol yn ddetholiad o rhai o'r albymau sydd wedi'u bod ar gael tu allan i Jamaica

#### Gydag Augustus Pablo
**Ital Dub* (1974, Starapple/Trojan Records)
**King Tubbys Meets Rockers Uptown* (1976, Yard Music/Clocktower Records)
**Original Rockers* (1979, Rockers International/Greensleeves Records/Shanachie Records)
*''Rockers Meets King Tubby in a Firehouse' (1980, Yard Music/Shanachie)

#### Gyda The Aggrovators
**Shalom Dub* (1975, Klik)
**Dubbing in the Backyard* (1982, Black Music)

#### Gyda Prince Jammy
*''His Majesty's Dub|His Majestys Dub* (1983, Sky Juice)

#### Gyda Prince Jammy a Scientist 
**First, Second and Third Generation of Dub* (1981, KG Imperial)

#### Gyda Lee "Scratch" Perry
**Upsetters - Dub Blackboard Jungle* (1973, Upsetter Records)
**King Tubby Meets the Upsetter at the Grass Roots of Dub* (1974, Fay Music/Total Sounds)

#### Gyda Bunny Lee
**Dub from the Roots* (Total Sounds, 1974, Total Sounds)
**Creation of Dub* (1975, Total Sounds)
**The Roots of Dub* (a.k.a. *Presents the Roots of Dub*) (1975, Grounation/Total Sounds)

#### Gydag Yabby U
**King Tubby Meets Vivian Jackson* (a.k.a. *Chant Down Babylon* a *Walls Of Jerusalem*) (1976, Prophet)
**King Tubby's Prophecy of Dub* (a.k.a. *Prophecy of Dub*) (1976, Prophets)

#### Cydweithio arall
*Niney the Observer – *Dubbing with the Observer* (1975, Observer/Total Sounds)
*Harry Mudie – *In Dub Conference Volumes One, Two & Three* (1975, 1977 & 1978 Moodisc Records)
*Larry Marshall – *Marshall* (1975, Marshall/Java Record)
*Roots Radics – *Dangerous Dub* (1981, Copasetic)
*Waterhouse Posse – *King Tubby the Dubmaster with the Waterhouse Posse* (1983, Vista Sounds)
*Sly & Robbie – *Sly and Robbie Meet King Tubby* (1984, Culture Press)

#### Amlgyfrannog
*King Tubby & The Aggrovators – *Dub Jackpot* (1990, Attack)
*King Tubby & Friends – *Dub Gone Crazy - The Evolution of Dub at King Tubby's 1975-1979* (1994, Blood & Fire)
*King Tubby & The Aggrovators & Bunny Lee – *Bionic Dub* (1995, Lagoon)
*King Tubby & The Aggrovators & Bunny Lee – *Straight to I Roy Head 1973–1977* (1995, Lagoon)
*King Tubby & Scientist – *At Dub Station* (1996, Burning Sounds)
*King Tubby & Scientist – *In a World of Dub* (1996, Burning Sounds)
*King Tubby & Glen Brown – *Termination Dub (1973-79)* (1996, Blood & Fire)
*King Tubby & Soul Syndicate – *Freedom Sounds In Dub* (1996, Blood & Fire)
*King Tubby & Friends - *Crucial Dub* (2000, Delta)
*King Tubby & The Aggrovators – *Foundation of Dub* (2001, Trojan)
*King Tubby – *Dub Fever* (2002, Music Digital)
*African Brothers Meet King Tubby – *In Dub* (2005, Nature Sounds)
*King Tubby - *Hometown Hi-Fi (Dubplate Specials 1975-1979)'' (2013, Jamaican Recordings)

## Cyfeiriadau 
Categori:Genedigaethau 1941
Categori:Marwolaethau 1989

Categori:Cerddoriaeth Jamaica
Categori:Cerddorion reggae
Categori:Pobl o Kingston, Jamaica
Categori:Cynhyrchwyr recordiau