Hester Lynch Salusbury

Awdures o Gymru oedd **Hester Lynch Salusbury** (16 Ionawr 1741 – 2 Mai 1821), a elwid yn **Hester Thrale** ar ôl ei phriodas gyntaf yn 1763, a **Hester Lynch Piozzi** ar ôl ei hail briodas yn 1784. Roedd yn gyfaill a gohebydd Samuel Johnson.

## Teulu a bywyd cynnar (1741–63) 
Ganed Hester Lynch Salusbury ar 16 Ionawr 1741 yn Neuadd Bodfel, ger Pwllheli, Sir Gaernarfon, Cymru, yng nghyfnod Teyrnas Prydain Fawr, yn unig blentyn i John Salusbury (1707–62) a'i wraig Hester Maria, gynt Cotton (1707–73). Fel un o'r Salbriaid—yn ddisgynnydd i Gatrin o Ferain drwy linach ei mam a'i thad—roedd Hester yn ferch i deulu blaenllaw mewn cylchoedd cymdeithasol gogledd Cymru. Er iddynt feddu ar enw parchus, roedd llawer o'u heiddo wedi ei forgeisio, a wynebasant ddyledion yn aml. Derbyniodd Hester addysg dda gan ei rhieni a'i modryb, gan gynnwys dysgu'r ieithoedd Ffrangeg ac Eidaleg yn rhugl. Ymsefydlasant o'r diwedd yn Offley Park, Swydd Hertford, ac yn 17 oed, er gwaethaf trafferthion ariannol ei theulu, cafodd Hester addysg breifat, gan gael ei thiwtora mewn athroniaeth, rhethreg, a Lladin gan y Dr Arthur Collier ac mewn llenyddiaeth Ffrangeg gan y Dr William Parker. Ar 11 Hydref 1763, priododd Hester Salusbury â Henry Thrale yn Eglwys y Santes Ann, Soho. Am gyfnod byddai Johnson yn treulio hanner o'i amser yn aros yn nhŷ'r Thrales, a gwahoddwyd llu o enwogion a boneddigion yno, yn eu plith James Beattie, Edmund Burke, David Garrick, Oliver Goldsmith, Syr Joshua Reynolds, Charles Burney, a Frances Burney.

## Mrs Piozzi ar ei theithiau (1784–1787) 
Bu farw Henry Thrale ym 1781, gan adael Hester yn weddw gyfoethog 40 oed. Cwympodd Hester mewn cariad â Gabriel Piozzi, canwr a chyfansoddwr Eidalaidd a oedd yn athro cerddoriaeth i'w merch. Priododd Hester â Piozzi ym 1784, ac aethant i'r Eidal am fis mêl. Cafodd y briodas ei anghymeradwyo gan bawb bron o gydnabod Hester, nid lleiaf y Dr Johnson, a fu'n ddigalon ym misoedd olaf ei fywyd o ganlyniad i ymddieithriad ei hen gyfeilles. Wedi i Johnson farw yn Rhagfyr 1784, aeth Hester ati i gasglu ei chofiannau o'u cyfeillgarwch ac anfon y llyfr, *Ancedotes of the late Samuel Johnson, LL.D., during the last Twenty Years of his Life* (1786), yn ôl i Loegr i'w gyhoeddi. Wedi iddi ddychwelyd i Loegr ym 1787, paratôdd hefyd argraffiad o'i gohebiaeth â Johnson, a gyhoeddwyd mewn dwy gyfrol dan y teitl *Letters to and from the late Samuel Johnson, LL.D.* (1788). Bu Hester yn cystadlu'n gyhoeddus yn erbyn James Boswell fel prif ladmerydd a chofiannydd y diweddar Dr Johnson.

## Llyfryddiaeth
**Thraliana*
**The Three Warnings* (1766)
**Anecdotes of the late Samuel Johnson* (1786)
**Retrospection* (1801)

## Oriel

Delwedd:Portrait of Mrs. Piozzi (4671802).jpg|Portread&nbsp;gan Thomas&nbsp;Holloway, 1786
Delwedd:Portrait of Hester Lynch Piozzi (4671803).jpg|Portread&nbsp;gan Marino&nbsp;Bovi, 1800
Delwedd:Portrait of Mrs. Hester Lynch Piozzi (4671804).jpg|Portread&nbsp;gan Henry&nbsp;Hoppner Meyer, 1811

## Cyfeiriadau 
Categori:Beirdd y 18fed ganrif o Gymru
Categori:Beirdd Saesneg o Gymru
Categori:Dyddiadurwyr o Gymru
Categori:Genedigaethau 1741
Categori:Llenorion benywaidd y 18fed ganrif
Categori:Llenorion benywaidd y 19eg ganrif
Categori:Llenorion ffeithiol y 18fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion ffeithiol y 19eg ganrif o Gymru
Categori:Llenorion ffeithiol Saesneg o Gymru
Categori:Marwolaethau 1821
Categori:Pobl o Arfon
Categori:Teulu'r Salbriaid