Sognefjord

260px|chwith|bawd
260px|de|bawd
260px|chwith|bawd
260px|de|bawd
**Sognefjord** yw'r Fjord hiraf a dyfnaf yn Norwy. Lleolir Sognefjord yn swydd Vestland; mae’n 205 cilomedr o hyd, o’r môr i bentref Skjolden. Mae’r fjord yn ardal Sogn.

## Daearyddiaeth
Mae’r fjord yn pasio trwy  Solund, Gulen, Hyllestad, Høyanger, Vik, Sogndal, Lærdal, Aurland, Årdal, a Luster ac yn cyrraedd dyfnder o 1308 medr ger Høyanger. Mae dyfnder y fjord dros 1000 medr o Rutledal i Hermansverk, tua 100 milltir. Mae aber y fjord yn fas, tua 100 medr o dan lefel y môr. Mae haen trwchus o waddod ar waelod y fjord. Lled mwyaf y fjord yw 6 cilomedr. Mae clogwyni bron unionsyth yn codi i uchder o 1000 medr. Mae sawl fjord arall, megis Aurlandsfjord yn ymuno â Sognefjord. Mae ambell swnt a nifer o ynysoedd, gan gynnwys Sula Losna a Hiserøyna, rhai ohonynt yn greigiog yn ymyl aber Sognefjord.. Tu ôl i’r fjord, mae mynyddoedd tua 1000 medr o uchder a rhewlif Jostedalsbreen, yr un mwyaf ar gyfandir Ewrop. Mae’r mynyddoedd Hurrungane yn cyrraedd o uchder. Mae nifer o afonydd yn llifo i’r fjord. Ac mae’r mewnlif ar ei fwyaf ym Mehefin.. Mae’r fjord yn mynd trwy graig Gneis.

### Canghennau
* Sognesjøen (aber), 35 cilomedr
* Lifjorden, 6 cilomedr
* Høyangsfjord,8 cilomedr
* Arnafjord, 8 cilomedr
* Esefjord,4 cilomedr
* Fjærlandsfjord, 27 cilomedr
* Sogndalsfjord, 21 cilomedr
* Aurlandsfjord, 29 cilomedr
* Nærøyfjord (Safle Treftadaeth y Byd), 18 cilomedr
* Lærdalsfjord, 9 cilomedr
* Årdalsfjord, 16 cilomedr
* Lustrafjord, 42 cilomedr

### Lustrafjorden
Lustrafjord yw’r un bellaf o’r aber, yn ardal Luster. Ar ben Lustrafjord mae’r pentref Skjolden o le mae’n bosibl cyrraedd Parc Cenedlaethol Jotunheimen. Amser maith yn ôl, buasai drafic rhwng Bergen a Skjolden ar gychod ac wedyn ar ffordd dros y mynyddoedd. Erbyn hyn mae ffordd sir 55 yn cyrraedd Skjolden, ac mae ffordd E16 yn cyrraedd yr ardal o Oslo.

## Daeareg
Mae’r dyffryn yn hŷn na’r bedwaredd oes iâ, ond cafodd lethrau graddol. Gogwyddodd y tir yn ddwyreiniol, a thorrodd afonydd ddyfnaint ar eu ffordd i’r gorllewin..Dilynodd yr erydiad gan afonydd a rhewlifau wendidau crawen y ddaear. Yn ystod yr oes iâ ddiwetharaf, cyrhaeddodd yr iâ ddyfnder o 3000 medr. Hyd at 30 cilomedr o’r arfordir, cedwyd rhewlif Sognefjord i’w sianel gul o haenithfaen, ond ehangwyd yn agosach i’r môr.

## Twristiaeth
]]
 ac Adolph Tidemand.]]
Mae cychod yn cysylltiad rhwng pentrefi’r fjord, gan gynnwys Leirvik, Ytre Oppedal, Vadheim, Høyanger, Vikøyri, Balestrand, Hermansverk, Sogndalsfjøra, Gudvangen, Flåm, Aurlandsvangen, Lærdalsøyri, Årdalstangen, Gaupne a Solvorn. Mae Gudvangen ar lan Nærøyfjord, sy’n fjord arbennig o fawreddog. Mae Nærøyfjord a Geirangerfjord yn Safle UNESCO Dreftadaeth y byd. Mae Rheilffordd Flåm yn cysylltu Sognefjord â gweddill rheilffyrdd Norwy, yn dringo 864 medr dros 20 cilomedr rhwng Flåm a Myrdal. Mae 3 eglwys erwydd yn yr ardal, yn Kaupanger, Urnes a Borgund.

## Trafnidiaeth
Mae cynllun adeiladu twnnel gyda ffordd ar draws Sognefjord.

Mae sawl fferi ar draws y fjord, gan gynnwys MV Ampere, fferi batri-trydanol cyntaf y byd, rhwng Lavik ac Ytre Oppedal.

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
* Tudalen Sognefjorden ar wikivoyage
* Gwefan y fjord
* Gwefan Flam

Categori:Daearyddiaeth Norwy
Categori:Fjordau