open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
10 Ebrill

**10 Ebrill** yw'r canfed (100fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (101fed mewn blynyddoedd naid). Erys 265 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
* 1741 - Brwydr Mollwitz rhwng Prwsia ac Awstria.
* 1821 - Sefydlu Springfield, Illinois.
* 1827 - George Canning yn dod yn Brif Weinidog y Deyrnas Unedig.
* 1998 - Cytundeb Belffast.
* 2010 - Trychineb awyr 10 Ebrill 2010, ger Smolensk, Rwsia.
* 2019 - Y ffotograf cyntaf erioed o dwll du yn cael ei gyhoeddi.

## Genedigaethau 
[bawd|140px|dde|[Omar Sharif]]
[bawd|140px|dde|[Sophie Ellis-Bextor]]
[bawd|140px|dde|[Hayley Westenra]]
* 1389 - Cosimo de' Medici (m. 1464)
* 1512 - Iago V, brenin yr Alban (m. 1542)
* 1583 - Hugo Grotius (m. 1645)
* 1829 - William Booth, diwinydd (m. 1912)
* 1847 - Joseph Pulitzer, newyddiadurwr (m. 1911)
* 1870 - Vladimir Lenin, gwleidydd (m. 1924)
* 1880 - Mohammed Nadir Shah, brenin Affganistan (m. 1933)
* 1887 - Bernardo Houssay, meddyg, fferyllydd a gwyddonydd nodedig (m. 1971)
* 1915 - Wynona Mulcaster, arlunydd (m. 2016)
* 1923 - Lore Rhomberg, arlunydd (m. 2016)
* 1926 - Valeria Larina, arlunydd (m. 2008)
* 1929
**Yozo Aoki, pêl-droediwr (m. 2014)
**Max von Sydow, actor (m. 2020)
* 1932 - Omar Sharif, actor (m. 2015)
* 1934 - David Halberstam, newyddiadurwr ac awdur (m. 2007)
* 1936 - Ricky Valance (David Spencer), canwr (m. 2020)
* 1937 - Bella Akhmadulina, bardd (m. 2010)
* 1939 - Penny Vincenzi, nofelydd (m. 2018)
* 1952 - Steven Seagal, actor
* 1954 - Peter MacNicol, actor
* 1956 - Masafumi Yokoyama, pel-droediwr
* 1968 - Orlando Jones, actor
* 1974 - Goce Sedloski, pel-droediwr
* 1979
**Sophie Ellis-Bextor, cantores
**Halyna Hutchins, sinematograffydd (m. 2021)
* 1980 - Charlie Hunnam, actor
* 1986 - Vincent Kompany, pêl-droediwr
* 1987 - Hayley Westenra, soprano
* 1988 - Haley Joel Osment, actor
* 1992 - Daisy Ridley, actores

## Marwolaethau 
[bawd|140px|dde|[Evelyn Waugh]]
* 1585 - Pab Grigor XIII, 83
* 1813 - Joseph-Louis Lagrange, mathemategwr, 77
* 1882 - Dante Gabriel Rossetti, bardd ac arlunydd, 53
* 1909 - Algernon Charles Swinburne, bardd, 72
* 1931 - Khalil Gibran, arlunydd ac awdur, 48
* 1959 - Amice Calverley, arlunydd ac eifftolegydd, 63
* 1966 - Evelyn Waugh, nofelydd, 62
* 1995 - Morarji Desai, gwleidydd, 99
* 2001 - Simone Le Moigne, arlunydd, 89
* 2010 - Lech Kaczyński, Arlywydd Gwlad Pwyl, 60
* 2013 - Syr Robert Edwards, gwyddonydd, 87
* 2014 - Sue Townsend, awdures, 68
* 2015 - Richie Benaud, cricedwr, 84
* 2016 - Howard Marks, ddrwg-enwog, 70
* 2017 - David Parry-Jones, cyflwynydd teledu, 83
* 2023 - Anne Perry, nofelydd, 84
* 2024 - O. J. Simpson, pel-droediwr Americanaidd ac actor, 76

## Gwyliau a chadwraethau 
* Diwrnod Brodyr a Chwiorydd
* Pasg (1955, 1966, 1977, 2039, 2050, 2061, 2072)

0410
Ebrill, 10
5 Ebrill

**5 Ebrill** yw'r naw deg pumed (95ed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (96ain mewn blynyddoedd naid). Erys 270 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
*1242 - Brwydr Llyn Chudskoye.
*1722 - Jacob Roggeveen yn cyrraedd Ynys y Pasg.
*1976 - James Callaghan yn dod yn Brif Weinidog y Deyrnas Unedig.

## Genedigaethau
[bawd|130px|dde|[Gregory Peck]]
[bawd|130px|dde|[Colin Powell]]
[bawd|130px|dde|[Peter Greenaway]]
*1588 - Thomas Hobbes, athronydd (m. 1679)
*1692 - Adrienne Lecouvreur, actores (m. 1730)
*1732 - Jean-Honoré Fragonard, arlunydd (m. 1806)
*1827 - Joseph Lister, Barwn 1af Lister, meddyg (m. 1912)
*1832 - Jules Ferry, gwladweinydd (m. 1893)
*1837 - Algernon Charles Swinburne, bardd (m. 1909)
*1973 - Annie Jane Hughes Griffiths, ymgyrchydd heddwch a chanu gwerin Cymreig ac Apêl Heddwch Menywod Cymru (m. 1942)
*1861 - Anna Smidth, arlunydd (m. 1953)
*1883 - Ilse von Heyden-Linden, arlunydd (m. 1949)
*1891 - Margaret Hughes (ganed Jones), (Leila Megáne), cantores opera (m. 1960)
*1900 - Spencer Tracy, actor (m. 1967)
*1907 - Ljudmila Alekseevna Rontsjevskaja, arlunydd (m. 1995)
*1908
**Bette Davis, actores (m. 1989)
**Herbert von Karajan, cerddor (m. 1989)
**Anna Tornbacka, arlunydd (m. 1993)
*1909 - Albert R. Broccoli, cynhyrchydd ffilmiau (m. 1996)
*1912 - John Le Mesurier, actor (m. 1983)
*1913 - Ruth Smith, arlunydd (m. 1958)
*1916 - Gregory Peck, actor (m. 2003)
*1926 
**Roger Corman, actor a chyfarwyddwr
**Frank Gorshin, actor a digrifwr (m. 2005)
*1929 - Syr Nigel Hawthorne, actor (m. 2001)
*1934 - Roman Herzog, gwleidydd (m. 2017)
*1937 - Colin Powell, gwleidydd (m. 2021)
*1942 - Peter Greenaway, cyfarwyddwr ffilmiau
*1946 - Jane Asher, actores
*1955 - Janice Long, darlledwraig (m. 2021)
*1947 - Gloria Macapagal-Arroyo, gwleidydd
*1972 - Calum Kerr, gwleidydd
*1975
**John Hartson, pêl-droediwr
**Caitlin Moran, darlledwraig a colofnydd
*1976 - Henrik Stenson, golffiwr
*1979 - Mitsuo Ogasawara, pêl-droediwr
*1982 - Hayley Atwell, actores
*1984 - Kisho Yano, pêl-droediwr

## Marwolaethau
[bawd|130px|dde|[Gene Pitney]]
[bawd|130px|dde|[Honor Blackman]]
*1697 - Siarl XI, brenin Sweden, 41
*1771 - Barbara van Nijmegen, arlunydd, 57
*1804 - William Gilpin, awdur, cofiannydd ac arlunydd, 79
*1853 - Herminie Chavannes, arlunydd, 54
*1899 - Tom Ellis, gwleidydd Cymreig, 40
*1938 - Helena Westermarck, arlunydd, 80
*1947 - Vera Meurman-Lustikh, arlunydd, 57
*1964 - Douglas MacArthur, milwr, 84
*1970 - Harriet Margaret Louisa Bolus, botanegydd, 92
*1975 - Chiang Kai-shek, gwleidydd, 87
*1976 - Howard Hughes, entrepreneur, 70
*1992 - Takeshi Inoue, pel-droediwr, 63
*1994 - Kurt Cobain, cerddor, 27
*1997 - Allen Ginsberg, bardd, 70
*2005 - Saul Bellow, awdur, 89
*2006 - Gene Pitney, canwr, 66
*2008 - Charlton Heston, actor, 84
*2012 - Bingu wa Mutharika, gwleidydd, 78
*2018 - Eric Bristow, chwaraewr dartiau, 60
*2020
**Honor Blackman, actores, 94
**Margaret Burbidge, gwyddonydd, 100
**Peter Walker, cricedwr, 84
*2024 - Yr Athro Chris Williams, academydd, 61

## Gwyliau a chadwraethau
*Gŵyl mabsant Brychan a Derfel Gadarn
*Pasg (1931, 1942, 1953, 2015, 2026, 2037, 2048)

0405
Ebrill, 05
12 Ebrill

**12 Ebrill** yw'r ail ddydd o'r flwyddyn wedi'r cant (102il) yng Nghalendr Gregori (103ydd mewn blynyddoedd naid). Erys 263 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
* 1557 - Sefydlu Cuenca, Ecwador.
* 1861 - Dechrau Rhyfel Cartref America.
* 1945 - Marwolaeth Franklin D. Roosevelt; Harry S. Truman yn dod yn Arlywydd yr Unol Daleithiau.
* 1954 - Cyhoeddodd Bill Haley and the Comets y record ''We're Gonna Rock Around The Clock''.
* 1961 - Hedfanodd Yuri Gagarin unwaith o gwmpas y ddaear yn y llongofod Vostok 1 o'r Undeb Sofietaidd. Hwn oedd y tro cyntaf i ddyn fentro i'r gofod.
* 1981 - Lansio Gwennol Ofod "Columbia".
* 2015 - Hillary Clinton yn cyhoeddi ei hymgeisyddiaeth ar gyfer Arlywydd yr Unol Daleithiau.

## Genedigaethau 
[bawd|120px|dde|[Jacob Zuma]]
[bawd|120px|dde|[Lisa Gerrard]]
[bawd|120px|dde|[Saoirse Ronan]]
* 1871 - Ellis William Davies, cyfreithiwr a gwleidydd (m. 1939)
* 1884 - Tenby Davies, athletwr (m. 1932)
* 1908 - Ida Pollock, arlunydd (m. 2013)
* 1916 - Beverly Cleary, awdures plant (m. 2021)
* 1924 - Raymond Barre, gwleidydd (m. 2007)
* 1925 - Oliver Postgate, awdur teledu (m. 2008)
* 1927 - Lela Autio, arlunydd (m. 2016)
* 1930 - John Landy, athletwr (m. 2022)
* 1932 - Tiny Tim, canwr a cherddor (m. 1996)
* 1933 - Montserrat Caballé, cantores (m. 2018)
* 1937 - Barbara Aland, diwinydd (m. 2024)
* 1942 - Jacob Zuma, Arlywydd De Affrica
* 1946 - Ed O'Neill, actor
* 1947 - Tom Clancy, nofelydd (m. 2013)
* 1948 - Jeremy Beadle, cyflwynydd teledu (m. 2008)
* 1950
**Joyce Banda, Arlywydd Malawi (2012-2014) 
**David Cassidy, actor a chanwr (m. 2017)
* 1961 - Lisa Gerrard, cantores
* 1962 - Katsuhiro Kusaki, peldroediwr
* 1967 - Shinkichi Kikuchi, peldroediwr
* 1978 - Luca Argentero, actor
* 1979 - Claire Danes, actores
* 1990 - Hiroki Sakai, peldroediwr
* 1991
**Ryota Morioka, pêl-droediwr 
**Jazz Richards, pêl-droediwr
* 1994 - Saoirse Ronan, actores
* 2000 - Manuel Turizo, canwr

## Marwolaethau 
[bawd|120px|dde|[Franklin D. Roosevelt]]
[bawd|120px|dde|[Stirling Moss]]
[bawd|120px|dde|[Shirley Williams]]
* 65 - Lucius Annaeus Seneca, athronydd, awdur a gwleidydd
* 238
**Gordian I, ymerawdwr Rhufain
**Gordian II, ymerawdwr Rhufain
* 1443 - Henry Chichele, archesgob
* 1782 - Metastasio, bardd, 84
* 1817 - Charles Messier, seryddwr, 86
* 1912 - Clara Barton, nyrs, 90
* 1945 - Franklin D. Roosevelt, 32ain Arlywydd Unol Daleithiau America, 63
* 1975 - Josephine Baker, dawnswraig, cantores ac actores, 68
* 1981 - Joe Louis, paffiwr, 66
* 1999 - Maria Lindberg, arlunydd, 80
* 2000
**David Crighton, mathemategydd a ffisegydd, 57
**R. M. Lockley, adarydd, naturiaethwr ac awdur, 96
* 2008
**Yrsa von Leistner, arlunydd, 90
**Patrick Hillery, Arlywydd Iwerddon, 84
* 2009 - Eve Kosofsky Sedgwick, awdures, 58
* 2016 - Syr Arnold Wesker, dramodydd, 83
* 2018 - Alex Beckett, actor, 35
* 2020
**Tim Brooke-Taylor, digrifwr, 79
**Syr Stirling Moss, gyrrwr rasio, 90
* 2021 - Shirley Williams, gwleidydd, 90
* 2024 - Faith Ringgold, arlunydd, 93

## Gwyliau a chadwraethau 
* Diwrnod Gofodwr (Rwsia)
* Nos Yuri
* Pasg (1903, 1914, 1925, 1936, 1998, 2009, 2020, 2093, 2099)

## Cyfeiriadau
0412
Ebrill, 12
13 Ebrill

**13 Ebrill** yw'r cant a thrydydd (103ydd) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (104ydd mewn blynyddoedd naid). Erys 262 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
* 1829 - Sior IV, brenin Prydain Fawr, yn llofnodi Deddf Rhyddfreinio'r Catholigion, a ganiataodd i Gatholigion fod yn aelodau seneddol.
* 1890 - Ethol David Lloyd George yn AS Bwrdeistrefi Sir Gaernarfon.
* 1992 - Neil Kinnock yn ymddiswyddo fel arweinydd y Blaid Lafur.
* 2013 - Ailagor y Rijksmuseum yn Amsterdam.

## Genedigaethau 
* 1519 - Catrin de Medici, brenhines Ffrainc (m. 1589)
* 1570 - Guto Ffowc, milwr a theyrnfradwr (m. 1606)
* 1593 - Thomas Wentworth, 1af Iarll o Strafford, gwleidydd (m. 1641)
* 1743 - Thomas Jefferson, Arlywydd yr Unol Daleithiau (m. 1823)
* 1771 - Richard Trevithick, peiriannydd (m. 1833)
* 1852 - Franklin Winfield Woolworth, dyn busnes (m. 1919)
* 1863 - Walter E. Rees, gweinyddwr rygbi'r undeb (m. 1949)
* 1866 - Butch Cassidy, herwr a lleidr (m. 1908)
* 1877 - Grenville Morris, pel-droediwr (m. 1959)
* 1899 - Alfred Schutz, cymdeithasegydd ac athronydd (m. 1959)
* 1906 - Samuel Beckett, awdur ac dramodydd (m. 1989)
* 1909 - Eudora Welty, awdures (m. 2001)
* 1919 - Howard Keel, actor (m. 2004)
* 1920 - Liam Cosgrave, Prif Weinidog Iwerddon (m. 2017)
* 1922 - Julius Nyerere, gwleidydd (m. 1999)
* 1939 - Seamus Heaney, bardd (m. 2013)
* 1941 - Fonesig Margaret Price, soprano (m. 2011)
* 1946 - Al Green, canwr
* 1949 - Christopher Hitchens, awdur a newyddiadurwr (m. 2011)
* 1951 - Peter Davison, actor
* 1962 - Edivaldo Martins Fonseca, pêl-droediwr (m. 1993)
* 1983 - Nicole Cooke, seiclwraig
* 1987 - Brandon Hardesty, actor a digrifwr
* 1992 - George North, chwaraewr rygbi'r undeb
* 2000 - Khea, canwr
* 2001 - Neco Williams, pel-droediwr

## Marwolaethau 
* 1605 - Boris Godunov, tsar Rwsia, tua 54
* 1695 - Jean de la Fontaine, ysgrifennwr, 73
* 1810 - Maria Elisabeth Vogel, arlunydd, 63
* 1863 - George Cornewall Lewis, gwleidydd, 56
* 1868 - Tewodros II, brenin Ethiopia, 50?
* 1903 - Daniel Silvan Evans, geiriadurwr, 85
* 1908 - Aasta Hansteen, arlunydd, 83
* 1941 - Annie Jump Cannon, gwyddonydd, 77
* 1950 - Marion Koogler McNay, arlunydd, 67
* 1981 - Alice Boner, arlunydd, 91
* 1996 - George Mackay Brown, bardd, 74
* 2006 - Fonesig Muriel Spark, awdures, 88
* 2015 - Günter Grass, awdur, 87
* 2016
**Gwyn Thomas, bardd, 79 
**Gareth Thomas, actor, 71  
* 2018 
**Joy Laville, arlunydd, 94
**Galina A. Peschkova, botanegydd, 88
* 2019 - Edith Faucon, arlunydd, 99
* 2023 - Fonesig Mary Quant, dylunydd ffasiwn, 93
* 2025 - Mario Vargas Llosa, nofelydd, 89

## Gwyliau a chadwraethau 
* Penblwydd Thomas Jefferson (yr Unol Daleithiau)
* Diwrnod yr Athro (Ecwador)
* Pasg (1941, 1952, 2031, 2036)

## Cyfeiriadau
0413
Ebrill, 13
18 Ebrill

**18 Ebrill** yw'r cant ac wythfed (108fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (109fed mewn blynyddoedd naid). Erys 257 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
* 1906 - Daeargryn yn taro San Francisco, Califfornia, a ddilynwyd gan dân. Dinistriwyd rhannau helaeth o'r ddinas, a lladdwyd o leiaf 3,000 o bobl.
* 1949 - Daeth Deddf Gweriniaeth Iwerddon (1948), a basiwyd gan Senedd Iwerddon (Oireachtas Éireann), i rym gan greu gweriniaeth yn Iwerddon a thynnu'n ôl aelodaeth Iwerddon o'r Gymanwlad (Y Gymanwlad Brydeinig)
* 1980 - Sefydlu Gweriniaeth Simbabwe.

## Genedigaethau
[bawd|140px|dde|[Michael D. Higgins]]
[bawd|140px|dde|[David Tennant]]
* 1480 - Lucrezia Borgia, gwraig fonheddig Eidalaidd (m. 1519)
* 1590 - Ahmed I, ymerawdwr Twrci (m. 1617)
* 1772 - David Ricardo, economegydd (m. 1823)
* 1797 - Adolphe Thiers, gwleidydd (m. 1877)
* 1819 - Franz von Suppé, cyfansoddwr (m. 1895)
* 1857 - Clarence Darrow, cyfreithiwr (m. 1938)
* 1882 - Leopold Stokowski, cerddor (m. 1977)
* 1883 - Clara Elsene Peck, arlunydd (m. 1968)
* 1902 - Giuseppe Pella, Prif Weinidog yr Eidal (m. 1981)
* 1905 - George H. Hitchings, meddyg (m. 1998)
* 1922 - Anne Daubenspeck-Focke, arlunydd (m. 2021)
* 1927
**Samuel P. Huntington, gwyddonydd gwleidyddol (m. 2008)
**Tadeusz Mazowiecki, gwleidydd (m. 2013)
* 1941 - Michael D. Higgins, Arlywydd Iwerddon
* 1945 - Margaret Hassan, gweithiwr cymorth (m. 2004)
* 1946 - Hayley Mills, actores
* 1947 - James Woods, actor
* 1950 - Kenny Ortega, cynhyrchydd, cyfarwyddwr a choreograffwr
* 1954 - Rick Moranis, actor a chomedïwr
* 1961 - Jane Leeves, actores
* 1969 - Sayako Kuroda, gwyddonydd
* 1971 - David Tennant, actor
* 1973 - Haile Gebrselassie, athletwr
* 1976 - Melissa Joan Hart, actores
* 1984 - America Ferrera, actores

## Marwolaethau
[bawd|140px|dde|[Albert Einstein]]
* 1689 - George Jeffreys, Arglwydd Canghellor, 43
* 1731 - Giovanna Fratellini, arlunydd, 65
* 1802 - Erasmus Darwin, athronydd natur a bardd, 70
* 1832 - Jeanne-Elisabeth Chaudet, arlunydd, 69
* 1849 - Hokusai, arlunydd, 88
* 1955 - Albert Einstein, ffisegydd, 76
* 1964 - Marguerite Charrier-Roy, arlunydd, 95
* 1993 - Elisabeth Frink, arlunydd, 62
* 2002 - Thor Heyerdahl, ethnograffwr ac anturiaethwr, 87
* 2004 - Geraint Howells, gwleidydd, 79
* 2008 - Elizabeth McCord, arlunydd, 94
* 2013 - Storm Thorgerson, 69
* 2018 - Dale Winton, cyflwynydd teledu, 62
* 2019 - Lyra McKee, newyddiadurwraig, 29
* 2020 - Edward Millward, gwleidydd ac academydd, 89
* 2022 - Syr Harrison Birtwistle, cyfansoddwr, 87

## Gwyliau a chadwraethau
* Diwrnod annibyniaeth (Simbabwe)
* Pasg (1954, 1965, 1976, 2049, 2055, 2060)

0418
Ebrill, 18
8 Ebrill

**8 Ebrill** yw'r deunawfed dydd ar bedwar ugain (98fed) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (99fed mewn blynyddoedd naid). Erys 267 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
* 1421 - Maredudd ab Owain Glyn Dŵr, mab Owain Glyn Dŵr, Tywysog Cymru, yn derbyn pardwn brenhinol ar ôl 20 mlynedd o wrthryfela
* 1904 - Y Deyrnas Unedig a Ffrainc yn llofnodi'r Entente Cordiale
* 2005 - Angladd y Pab Ioan Pawl II

## Genedigaethau
[bawd|130px|dde|[Betty Ford]]
[bawd|130px|dde|[Kofi Annan]]
[bawd|130px|dde|[Robin Wright]]
*1320 - Pedro I, brenin Portiwgal (m. 1367)
*1605 - Felipe IV, brenin Sbaen (m. 1665)
*1827 - Barbara Bodichon, arlunydd (m. 1891)
*1842 - Robert John Dickson Burnie, gwleidydd (m. 1908)
*1859 - Edmund Husserl, athronydd (m. 1938)
*1868 - Cristian IX, brenin Denmarc (m. 1906)
*1875 - Albert I, brenin Gwlad Belg (m. 1934)
*1889 - Syr Adrian Boult, cerddor (m. 1983)
*1892 - Mary Pickford, actores ffilm (m. 1979)
*1918 - Betty Ford, Prif Foneddiges Unol Daleithiau America (m. 2011)
*1919 - Ian Smith, Prif Weinidog Rhodesia (m. 2007)
*1921 - Franco Corelli, tenor (m. 2003)
*1922 - Anna-Lisa Olausson, arlunydd (m. 2010)
*1929 - Jacques Brel, canwr ac actor (m. 1978)
*1932 - Joan Lingard, nofelydd (m. 2022)
*1938 - Kofi Annan, Ysgrifennydd Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig (m. 2018)
*1941 - Fonesig Vivienne Westwood, dylunydd ffasiwn (m. 2022)
*1942 - Tony Banks, gwleidydd (m. 2006)
*1943 - James Herbert, awdur (m. 2013)
*1944 
**Hywel Bennett, actor (m. 2017)
**Masanobu Izumi, peldroediwr
*1949 - Syr Alex Fergusson, gwleidydd (m. 2018)
*1950 - Nobuo Fujishima, peldroediwr
*1951 - Geir Haarde, gwleidydd
*1955 - Kazuyoshi Nakamura, peldroediwr
*1963 - Julian Lennon, cerddor, mab John Lennon
*1966 - Robin Wright, actores
*1972 - Lisa Cameron, gwleidydd
*1983 - Josh Widdicombe, comedïwr
*1999 - Ty Panitz, actor

## Marwolaethau
[bawd|130px|dde|[Pablo Picasso]]
[bawd|130px|dde|[Margaret Thatcher]]
*217 - Caracalla, ymerawdwr Rhufain
*1143 - Ioan II Comnenus, ymerawdwr Byzantium
*1364 - Jean II, brenin Ffrainc
*1492 - Lorenzo de Medici, gwladweinydd, 43
*1761 - Griffith Jones, Llanddowror, diwygiwr crefyddol ac addysgol, tua 77
*1835 - Wilhelm von Humboldt, athronydd a gwleidydd, 67
*1848 - Gaetano Donizetti, cyfansoddwr opera, 50
*1919 - Franklin Winfield Woolworth, dyn busnes, 66
*1928 - Madeleine Lemaire, arlunydd, 63
*1938 - Joe "King" Oliver, cerddor, 52
*1950 - Vaslav Nijinsky, dawnsiwr, 60
*1959 - Florence Turner Blake, arlunydd, 85
*1967 - Elisabeth Crodel, arlunydd, 69
*1973 - Pablo Picasso, arlunydd, 91
*1977 - Stefania Turkewich, cyfansoddwraig a phianydd, 78
*1993 - Marian Anderson, contralto, 96
*2010 
**Malcolm McLaren, impresario, 64
**Abel Muzorewa, gwleidydd, 84
*2011 - Hedda Sterne, arlunydd, 100
*2013
**Annette Funicello, cantores ac actores, 70
**Margaret Thatcher, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig, 87
**Sara Montiel, cantores, 85
*2024
**Keith Barnes, chwaraewr rygbi'r gynghrair, 89
**Peter Higgs, ffisegydd damcaniaethol, 94

## Gwyliau a chadwraethau
*Penblwydd Buddha (Japan)
*Diwrnod Rhyngwladol Romani
*Pasg (1917, 1928, 2007, 2012, 2091)

## Cyfeiriadau
0408
Ebrill, 08
20 Ebrill

**20 Ebrill** yw'r cant a degfed (110fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (111fed mewn blynyddoedd naid). Erys 255 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
* 1964 - Lansio BBC Two.
* 1999 - Cyflafan Columbine, sef llofruddiaeth dorfol yn Ysgol Uwchradd Columbine yn Swydd Jefferson ger Littleton, Colorado, Unol Daleithiau America
* 2010 - Ffrwydrad ar rig ddrilio olew Deepwater Horizon yn Ngwlff Mexico yn lladd 11 o bobl ac yn arwain at arllwysiad olew ar raddfa fawr
* 2021 - Derek Chauvin, swyddog heddlu, yn cael ei ddedfrydu'n euog o lofruddio George Floyd

## Genedigaethau 
* 1795 - Evan Evans, bardd (m. 1855)
* 1808 - Napoleon III, ymerawdwr Ffrainc (m. 1873)
* 1889 - Adolf Hitler, arweinydd yr Almaen Naziaidd (m. 1945)
* 1893
**Harold Lloyd, comedïwr (m. 1971)
**Joan Miró, arlunydd (m. 1983)
* 1908 &ndash; Luise Niedermaier, arlunydd (m. 1997)
* 1923 &ndash; Irene Lieblich, arlunydd (m. 2008)
* 1937 - George Takei, actor
* 1939 - Gro Harlem Brundtland, gwleidydd
* 1941 - Ryan O'Neal, actor (m. 2023)
* 1949 - Jessica Lange, actores
* 1964
**Crispin Glover, actor a digrifwr 
**Andy Serkis, actor
* 1965 - Bernardo Fernandes da Silva, pêl-droediwr
* 1969 - Felix Baumgartner, plymiwr awyr
* 1973 - Toshihide Saito, pêl-droediwr

## Marwolaethau 
* 1176 - Richard Fitz Gilbert de Clare, 2il Iarll Penfro, 45/46
* 1314 - Pab Clement V
* 1881 - William Burges, pensaer, 53
* 1912 - Bram Stoker, awdur, 64
* 1935 - Anna Maria Tobler, arlunydd, 53
* 1992 - Benny Hill, comedïwr, 68
* 2003 - Bernard Katz, bioffisegydd, 92
* 2006 - Kathleen Antonelli, mathemategydd, 85
* 2011 - Tim Hetherington, newyddiadurwr, 40
* 2012 
**Jack Ashley, gwleidydd, 89
**Bert Weedon, cerddor a chyfansoddwr, 91
* 2016 - Victoria Wood, actores, dramodydd, cyfansoddwraig, cantores, cherddores a chyfarwyddwraig, 62
* 2017 - Magdalena Abakanowicz, arlunydd, 86
* 2018 - Avicii, cerddor, 28
* 2019 - Monir Shahroudy Farmanfarmaian, arlunydd, 96

## Gwyliau a chadwraethau 
* Diwrnod iaith Tsieineeg (Cenhedloedd Unedig)
* 4-20 (Diwylliant canabis)
* Pasg (1919, 1924, 1930, 2003, 2014, 2025, 2087, 2098)

## Cyfeiriadau
0420
Ebrill, 20
22 Ebrill

**22 Ebrill** yw'r cant un deg deufed (112fed) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (113ydd mewn blynyddoedd naid). Erys 253 diwrnod hyd diwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
*1659 - Y siec cyntaf y gwyddys amdani yn cael ei sgwennu, am £10
*1993 - Llofruddiaeth Stephen Lawrence

## Genedigaethau 
[bawd|130px|dde|[Megan Lloyd George]]
[bawd|130px|dde|[Rita Levi-Montalcini]]
*1451 - Isabella, brenhines Castile (m. 1504)
*1610 - Pab Alecsander VIII (m. 1691)
*1707 - Henry Fielding, nofelydd (m. 1754)
*1724 - Immanuel Kant, athronydd (m. 1804)
*1766 - Germaine de Stael, awdures (m. 1817)
*1870 - Vladimir Lenin, gwleidydd (m. 1924)
*1899 - Vladimir Nabokov, awdur (m. 1977)
*1902 - Megan Lloyd George, gwleidydd (m. 1966)
*1904 - Robert Oppenheimer (m. 1967)
*1906 - Li Gotami Govinda, arlunydd (m. 1988)
*1909
**Paola Levi-Montalcini, arlunydd (m. 2000)
**Rita Levi-Montalcini, niwrolegydd (m. 2012)
*1912 - Kathleen Mary Ferrier, contralto (m. 1953)
*1916 - Syr Yehudi Menuhin, cerddor (m. 1999)
*1917 - Leo Abse, gwleidydd (m. 2008)
*1923
**Paula Fox, nofelydd (m. 2017) 
**Bettie Page, model (m. 2008)
*1936 - Glen Campbell, canwr (m. 2017)
*1937 - Jack Nicholson, actor
*1938 - Issey Miyake, dylunydd ffasiwn (m. 2022)
*1946 - John Waters, gwneuthurwr ffilm
*1957 - Donald Tusk, gwleidydd
*1963 - Sean Lock, comediwr (m. 2021)
*1966 - Jeffrey Dean Morgan, actor
*1974 - Kenichi Uemura, pel-droediwr
*1989 - Louis Smith, gymnastwr

## Marwolaethau 
[bawd|130px|dde|[Ansel Adams]]
* 296 - Pab Caiws
* 536 - Pab Agapetws I
*1616 - Miguel de Cervantes, sgriptiwr, 68
*1833 - Richard Trevithick, dyfeisiwr, 62
*1908 - Henry Campbell-Bannerman, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig, 71
*1922 - William Llewelyn Williams, gwleidydd a llenor Cymreig, 55
*1948 - Ili Kronstein, arlunydd, 50
*1977 - Ryan Davies, comedïwr, actor a chanwr, 40
*1984 - Ansel Adams, ffotograffydd, 82
*1993 - Stephen Lawrence, 18
*1994 - Richard Nixon, gwladweinydd ac Arlywydd yr Unol Daleithiau, 81
*1997 - Moelwyn Merchant, bardd, nofelydd a cherflunydd, 83
*2001 - Irina Evstafeva, arlunydd, 83
*2005 - Syr Eduardo Paolozzi, arlunydd, 81
*2008 - Grete Yppen, arlunydd, 90
*2009 - Jack Cardiff, cyfarwyddwr ffilm, 94
*2013 - Richie Havens, canwr, 72
*2019 - Heather Harper, soprano, 88
*2023 - Barry Humphries, digrifwr (Dame Edna Everage), 89

## Gwyliau a chadwraethau 
* Diwrnod y Ddaear
* Diwrnod Stephen Lawrence (y Deyrnas Unedig)
* Pasg (1962, 1973, 1984, 2057, 2068)

0422
Ebrill, 22
19 Ebrill

**19 Ebrill** yw'r cant a nawfed (109fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (110fed mewn blynyddoedd naid). Erys 256 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
* 1839 - Arwyddo Cytundeb Llundain, gan sefydlu Gwlad Belg yn frenhiniaeth annibynnol ac amhleidiol
* 1956 - Priodas Grace Kelly a Rainier III, tywysog Monaco
* 1971
**Yr orsaf ofod gyntaf erioed, y Salyut 1, yn cael ei lansio.
**Sierra Leone yn troi'n weriniaeth
* 1987 - Ymddangosiad cyntaf y Simpsons
* 1995 - Bomio Dinas Oklahoma, gan  ladd 168 o bobl
* 2005 - Ethol y Pab Bened XVI

## Genedigaethau 
[bawd|140px|dde|[Kelly Holmes]]
[bawd|140px|dde|[Kate Hudson]]
* 1793 - Ferdinand I, Ymerawdwr Awstria (m. 1875)
* 1872 - Alice Salomon, awdures (m. 1948)
* 1897 - Jiroemon Kimura (m. 2013)
* 1900 - Richard Hughes, nofelydd (m. 1976)
* 1907 - Margaret Leiteritz, arlunydd (m. 1976)
* 1926 - Annedore Christians, arlunydd (m. 2013)
* 1935 - Dudley Moore, actor, comedïwr a cherddor (m. 2002)
* 1937
**Antonio Carluccio, cogydd (m. 2017)
**Joseph Estrada, gwleidydd
* 1941 - Michel Roux, cogydd (m. 2020)
* 1943 - Margo MacDonald, gwleidydd (m. 2014)
* 1954 - Jon Owen Jones, gwleidydd
* 1956 - Sue Barker, chwaraewraig tenis
* 1968 - Mswati III, brenin Eswatini
* 1969 - Ashley Judd, actores
* 1970 - Fonesig Kelly Holmes, athletwraig
* 1972 - Rivaldo, pêl-droediwr
* 1979 - Kate Hudson, actores
* 1981
**Hayden Christensen, actor
**Ryuta Hara, pêl-droediwr
* 1987
**Joe Hart, pêl-droediwr
**Maria Sharapova, chwaraewraig tenis
* 1989 - Daisuke Watabe, pêl-droediwr

## Marwolaethau 
[bawd|140px|dde|[Charles Darwin]]
* 1054 - Pab Leo IX, 51
* 1390 - Robert II, brenin yr Alban, 74
* 1689 - Cristin, brenhines Sweden, 66
* 1791 - Richard Price, athronydd, 68
* 1857 - Caroline Lucy Scott, arlunydd, 73
* 1881 - Benjamin Disraeli, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig, 76
* 1882 - Charles Darwin, biolegydd, 73
* 1906 - Pierre Curie, ffisegydd, 46
* 1938 - Syr Henry Newbolt, bardd, 75
* 1967 - Konrad Adenauer, gwleidydd, 91
* 1989 - Daphne du Maurier, nofelydd, 81
* 1994 - Taisia Afonina, arlunydd, 80
* 1998 - Octavio Paz, nofelydd, 84
* 2009 - J. G. Ballard, nofelydd, 78
* 2011 - Elisabeth Sladen, actores, 65
* 2021
**Walter Mondale, Is-Arlywydd yr Unol Daleithiau, 93
**Jim Steinman, cyfansoddwr, canwr a cherddor, 73

## Gwyliau a chadwraethau 
* Diwrnod Beic
* Penblwydd y brenin Mswati III (Eswatini)
* Diwrnod Weriniaeth (Sierra Leone)
* Diwrnod y Gwladfawyr (Maine, Massachusetts, Wisconsin)
* Pasg (1908, 1981, 1987, 1992, 2071, 2076, 2082)

0419
Ebrill, 19
23 Ebrill

**23 Ebrill** yw'r cant un deg trydydd (113ydd) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (114ydd mewn blynyddoedd naid). Erys 252 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
*1661 - Coroni'r brenin Siarl II.
*1927 - C.P.D. Dinas Caerdydd yn ennill Cwpan Lloegr.
*1990 - Namibia yn ymuno a'r Cenhedloedd Unedig.
*2005 - Mae'r fideo YouTube cyntaf wedi'i llwytho i fyny. 
*2013 - Mae Ffrainc yn cyfreithloni priodas o'r un rhyw.

## Genedigaethau
[bawd|130px|dde|[Max Planck]]
[bawd|130px|dde|[Shirley Temple]]
*1141 - Malcolm IV, brenin yr Alban (m. 1165)
*1185 - Alfonso II, brenin Portiwgal (m. 1233)
*1564 - William Shakespeare, bardd a dramodydd (m. 1616)
*1775 - Joseph Mallord William Turner, arlunydd (m. 1851)
*1791 - James Buchanan, Arlywydd yr Unol Daleithiau (m. 1868)
*1807 - Archibald Ramsay Douglas, arlunydd (m. 1886)
*1858
**Fonesig Ethel Smyth, cyfansoddwraig (m. 1944)
**Max Planck, ffisegydd (m. 1947)
*1861 - Edmund Allenby, Is-iarll 1af Allenby, milwr a gweinyddwr (m. 1936)
*1867 - Johannes Andreas Grib Fibiger, meddyg (m. 1928)
*1891 - Sergei Prokofiev, cyfansoddwr Rwseg (m. 1953)
*1897 - Lester B. Pearson, Prif Weinidog Canada (m. 1972)
*1911 - Marguerite Bermond, arlunydd (m. 1991)
*1912 - Hedda Theen-Pontoppidan, arlunydd (m. 2013)
*1914 - Glyn Daniel, archaeolegydd, awdur a chyflwynydd teledu (m. 1986)
*1918 - Maurice Druon, nofelydd Ffrengig (m. 2009)
*1924 - Margit Sandemo, awdures (m. 2018)
*1928 - Shirley Temple, actores a diplomydd (m. 2014)
*1929 - George Steiner, beirniad llenydol, ysgrifwr, academydd a nofelydd (m. 2020)
*1936 - Roy Orbison, canwr (m. 1988)
*1954 - Michael Moore, cyfarwyddwr ffilm ac awdur
*1955 - Judy Davis, actores
*1960 - Valerie Bertinelli, actores
*1961 - Andrey Kurkov, awdur
*1988 - Alistair Brownlee, triathletwr
*1990 - Dev Patel, actor
*2018 - Tywysog Louis o Gymru

## Marwolaethau
[bawd|130px|dde|[William Wordsworth]]
[bawd|130px|dde|[Satyajit Ray]]
*1016 - Ethelred yr Amharod, brenin Lloegr, tua 48
*1124 - Alexander I, brenin yr Alban, 46
*1616
**Miguel de Cervantes, awdur, 68
**William Shakespeare, dramodydd, 52, 
*1695 - Henry Vaughan, bardd, 73
*1850 - William Wordsworth, bardd, 80
*1887 - John Ceiriog Hughes, bardd, 54
*1904 - Alexandra Octavia Jenkins, gwraig Penry Williams, 39
*1915 - Rupert Brooke, bardd, 27
*1922 - Hilde Exner, arlunydd, 42
*1923 - Charles James Jackson, casglwr a pherson busnes, 73
*1927 - Jenny Meyer, arlunydd, 61
*1957 - Emilie Desjeux, arlunydd, 9
*1984 - Minna Poppius, arlunydd, 100
*1992 - Satyajit Ray, cyfarwyddwr ffilm, 70
*1993 - Daniel Jones, cyfansoddwr, 80
*1996 - P. L. Travers, awdures, 96
*2005 - Syr John Mills, actor, 97
*2007 - Boris Yeltsin, gwleidydd ac Arlywydd Rwsia, 76
*2014 - Yozo Aoki, pêl-droediwr, 85
*2017 - Michael Williams, Barwn Baglan, diplomydd, 67
*2019 - Jean, Uwch Ddug Lwcsembwrg, 98
*2023 - Yvonne Jacquette, arlunydd, 88

## Gwyliau a chadwraethau
*Gŵyl Sant Sior
*Diwrnod y Llyfr
*Diwrnod y iaith Sbaeneg (Cenhedloedd Unedig)
*Diwrnod y iaith Saesneg (Cenhedloedd Unedig)
*Pasg (1905, 1916, 2000, 2079)

## Cyfeiriadau
0423
Ebrill, 23
24 Ebrill

**24 Ebrill** yw'r cant un deg perwerydd (114ydd) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (115ed mewn blynyddoedd naid). Erys 251 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
*1854 - Priodas Franz Josef I, ymerawdwr Awstria, ac Elisabeth o Bafaria, yn Wien
*1916 - Dechrau Gwrthryfel y Pasg yn Iwerddon pan gipiwyd nifer o adeiladau yn Nulyn gan aelodau o Frawdoliaeth Gweriniaethol Iwerddon.
*1970 - Lansio lloeren, y Dong Fang Hong 1, am y tro cyntaf gan Tsieina.
*1990 - Telesgop Gofod Hubble yn cael ei lansio.
*1993 - Ffrwydrad Bishopsgate yn Llundain, Lloegr.
*2022 - Emmanuel Macron yn cael ei ailaethol yn Arlywydd Ffrainc, gan drechu Marine Le Pen.

## Genedigaethau
[bawd|130px|dde|[Enda Kenny]]
[bawd|130px|dde|[Laura Trott|Laura Kenny]]
*1533 - Wiliam I, Tywysog Orange (m. 1584)
*1815 - Anthony Trollope, nofelydd (m. 1882)
*1877 - Gertrud von Kunowski, arlunydd (m. 1960)
*1889 - Syr Stafford Cripps, gwleidydd (m. 1952)
*1918 - Elisabeth Mann-Borgese, awdures (m. 2002)
*1919 - Glafcos Clerides, gwleidydd (m. 2013)
*1920 - Roswitha Bitterlich, arlunydd (m. 2015)
*1922 - Susanna Agnelli, gwleidydd (m. 2009)
*1924 - Clement Freud, darlledwr, llenor a gwleidydd (m. 2009)
*1926 - Pirkko Lantto, arlunydd (m. 2008)
*1931 - Bridget Riley, arlunydd
*1934 - Shirley MacLaine, actores
*1940 - Sue Grafton, nofelydd (m. 2017)
*1941 - Richard Holbrooke, diplomydd (m. 2010)
*1942 - Barbra Streisand, actores a chantores
*1945 - Dick Rivers, canwr (m. 2019)
*1951 - Enda Kenny, gwleidydd, Taoiseach (2011-2017)
*1952 - Jean-Paul Gaultier, dylunydd ffasiwn
*1960 - Paula Yates, cyflwynydd teledu (m. 2000)
*1964 - Cedric the Entertainer, actor a digrifwr
*1973
**Sachin Tendulkar, cricedwr
**Gabby Logan, cyflwynydd teledu
*1992 - Fonesig Laura Kenny, seiclwraig
*1993 - Ben Davies, pel-droediwr
*1996 - Ashleigh Barty, chwaraewraig tenis

## Marwolaethau
[bawd|130px|dde|[Daniel Defoe]]
*1342 - Pab Bened XII
*1713 - Edmund Meyrick, clerigwr, 76
*1731 - Daniel Defoe, awdur, ?70
*1803 - Adélaïde Labille-Guiard, arlunydd, 54
*1900 - George Campbell, 8fed Dug Argyll, gwleidydd ac academydd, 76
*1922 - Franziska Riotte, arlunydd, 76
*1942 - Lucy Maud Montgomery, awdures, 67
*1986 - Wallis Simpson, gwraig Edward VIII, brenin y Deyrnas Unedig, 89
*2002 - Gloria Escoffery, arlunydd, 78
*2004 - Estée Lauder, gwraig busnes, 95
*2007 - Irina Vatagina, arlunydd, 82
*2011 - Marie-France Pisier, actores, 66
*2015 - Ken Birch, pêl-droediwr, 81
*2017 - Robert M. Pirsig, awdur ac athronydd, 88
*2019 - Dick Rivers, canwr, 74
*2021 - Christa Ludwig, mezzo-soprano, 93

## Gwyliau a chadwraethau
* Diwrnod Cofio Hil-laddiad (Armenia)
* Diwrnod Democratiaeth (Nepal)
* Diwrnod y Weriniaeth (Gambia)
* Diwrnod y Byd ar gyfer Anifeiliaid mewn Labordai 
* Pasg (2011, 2095)

## Cyfeiriadau
0424
Ebrill, 24
17 Ebrill

**17 Ebrill** yw'r cant a seithfed (107fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (108fed mewn blynyddoedd naid). Erys 258 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
* 1951 - Sefydlu Parc Cenedlaethol Ardal y Copaon.
* 1957 - Sefydlu Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog.
* 1970 - Y llongofod Apollo 13 yn dychwelyd yn ddiogel i'r Ddaear.
* 1975 - Daeth diwedd ar ryfel cartref Cambodia pan ildiodd lluoedd y llywodraeth i'r Khmer Rouge, a oedd wedi cipio'r brifddinas Phnom Penh.
* 2013 - Cynhebrwng Margaret Thatcher.
* 2021 - Angladd Y Tywysog Philip, Dug Caeredin.
* 2023 - Mae Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog yn gollwng ei enw Saesneg.

## Genedigaethau 
[bawd|140px|dde|[Karen Blixen]]
[bawd|140px|dde|[Victoria Beckham]]
* 1797 - Fanny Alaux, arlunydd (m. 1880)
* 1809 - Thomas Brigstocke, arlunydd (m. 1881)
* 1824 - John Basson Humffray, gwleidydd yn Awstralia (m. 1891)
* 1837 - J. P. Morgan, ariannwr a bancwr (m. 1913)
* 1885 - Karen Blixen (Isak Dinesen), awdures (m. 1962)
* 1894 - Nikita Khrushchev, gwladweinydd (m. 1971)
* 1897 - Thornton Wilder, dramodydd (m. 1975)
* 1903 - Thomas Rowland Hughes, bardd a nofelydd (m. 1949)
* 1909 - Alain Poher, gwleidydd (m. 1996)
* 1915 - Regina Ghazaryan, arlunydd (m. 1999)
* 1916 - Sirimavo Bandaranaike, gwleidydd (m. 2000)
* 1917 - Phyl Waterhouse, arlunydd (m. 1989)
* 1918 - Carol Rama, arlunydd (m. 2015)
* 1924 - Liv Nergaard, arlunydd (m. 2016)
* 1928 - Cynthia Ozick, awdures
* 1929 - James Last, cerddor (m. 2015)
* 1937 - Ulla Frellsen, arlunydd (m. 2008)
* 1957 - Nick Hornby, nofelydd
* 1959 - Sean Bean, actor
* 1969 - Simone Aaberg Kaern, arlunydd
* 1972 - Jennifer Garner, actores
* 1974 - Victoria Beckham, cantores a dylunydd ffasiwn
* 1985
**Takuya Honda, pêl-droediwr
**Rooney Mara, actores
**Jo-Wilfried Tsonga, chwaraewr tenis
* 1996 - Dee Dee Davis, actores

## Marwolaethau 
[bawd|130px|dde|[Ralph Abernathy]]
[bawd|130px|dde|[Barbara Bush]]
* 1790 - Benjamin Franklin, gwyddonydd, diplomydd a gwleidydd, 84
* 1813 - Thomas Edwards, crogwyd am lofruddiaeth
* 1825 - Johann Heinrich Füssli, arlunydd, 84
* 1946 - Agnes Weinrich, arlunydd, 72
* 1960 - Eddie Cochran, cerddor, 21
* 1979 - Yukio Tsuda, pêl-droediwr, 61
* 1989 - Inji Aflatoun, arlunydd, 65
* 1990 - Ralph Abernathy, ymgyrchydd hawliau sifil, 64
* 1998 - Linda McCartney, 57
* 2003 - Koji Kondo, pêl-droediwr, 30
* 2008 
**Edna Andrade, arlunydd, 91
**Gwyneth Dunwoody, gwleidydd, 77
* 2013 - Deanna Durbin, actores, 91
* 2014 - Gabriel García Márquez, nofelydd, 87
* 2018 - Barbara Bush, Prif Foneddiges yr Unol Daleithiau, 92
* 2019 - Alan Garcia, Arlywydd Periw, 69
* 2022 - Radu Lupu, pianydd, 76 

## Gwyliau a chadwraethau 
* Diwrnod cenedlaethol (Syria)
* Diwrnod y Faner (Samoa America)
* Pasg (1927, 1938, 1949, 1960, 2022, 2033, 2044)

## Cyfeiriadau
0417
Ebrill, 17
14 Ebrill

**14 Ebrill** yw'r cant a phedwerydd (104ydd) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (105ed mewn blynyddoedd naid). Erys 261 diwrnod hyd diwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
* 69 - Brwydr Gyntaf Bedriacum. Gorchfygir byddin yr ymerawdwr Rhufeinig Otho gan lengoedd Vitellius.
* 1865 - John Wilkes Booth yn saethu Abraham Lincoln.
* 2003 - Cwblhau gwaith Prosiect y Genom Dynol a gofnododd 99% o ddilyniant y genom dynol gyda chywirdeb o 99.99%.
* 2010
**Daeargryn Yushu 2010.
**Ffrwydriadau Eyjafjallajokull (Gwlad yr Ia) yn dechrau tarfu ar deithiau awyr yn Ewrop.
* 2014 - Herwgipio merched ysgol Chibok, 2014.

## Genedigaethau 
[bawd|130px|dde|[Christiaan Huygens]]
[bawd|130px|dde|[B. R. Ambedkar]]
[bawd|130px|dde|[John Gielgud]]
* 1126 - Averroes, athronydd (m. 1198)
* 1527 - Abraham Ortelius, cartograffydd (m. 1598)
* 1578 - Felipe III, brenin Sbaen (m. 1621)
* 1629 - Christiaan Huygens, mathemategydd (m. 1695)
* 1818 - Louisa Beresford, arlunydd (m. 1891)
* 1838 - John Thomas, ffotograffydd (m. 1905)
* 1891 - B. R. Ambedkar, rheithiwr, economegydd, gwleidydd a diwygiwr cymdeithasol (m. 1956)
* 1895 - Cynan, bardd (m. 1970)
* 1899 - Arthur George Owens, ysbïwr dwbwl (m. 1957)
* 1904 - Syr John Gielgud, actor (m. 2000)
* 1912 - Robert Doisneau, ffotograffydd (m. 1994)
* 1924 - Mary Warnock, athronydd (m. 2019)
* 1925
**Abel Muzorewa, gwleidydd (m. 2010) 
**Rod Steiger, actor (m. 2002)
* 1929
**Gerry Anderson, cyfarwyddwr ffilm a difeisiwr (m. 2012)
**Chadli Bendjedid, gwleidydd (m. 2012)
* 1932 - Loretta Lynn, cantores gwlad (m. 2022)
* 1940 - Julie Christie, actores
* 1945 - Tuilaepa Aiono Sailele Malielegaoi, Prif Weinidog Samoa
* 1950 - Mitsuru Komaeda, pel-droediwr
* 1951 - Julian Lloyd Webber, cerddor
* 1957
**Haruhisa Hasegawa, pel-droediwr
**Masaru Uchiyama, pel-droediwr
* 1958 - Peter Capaldi, actor
* 1961 
**Robert Carlyle, actor
**Yuji Sugano, pel-droediwr
* 1970 - Klio Karadim, arlunydd
* 1973 - Adrien Brody, actor
* 1977 - Sarah Michelle Gellar, actores
* 1996 - Abigail Breslin, actores

## Marwolaethau 
[bawd|130px|dde|[George Frideric Handel]]
[bawd|130px|dde|[Simone de Beauvoir]]
* 1759 - George Frideric Handel, cyfansoddwr, 74
* 1904 - Zofia Szeptycka, arlunydd, 66
* 1925 - John Singer Sargent, arlunydd, 69
* 1932 - Susan Stuart Frackleton, arlunydd, 83
* 1935 - Emmy Noether, mathemategydd, 53
* 1952 - Erma Bossi, arlunydd, 76
* 1964 - Rachel Carson, biolegydd ac awdures, 56
* 1969 - Hedwig Marquardt, arlunydd, 84
* 1986 - Simone de Beauvoir, athronydd ac awdur, 78
* 1990 - Doris Lusk, arlunydd, 73
* 1995 - Burl Ives, actor a chanwr, 85
* 1998 - Dorothy Squires, cantores, 83
* 1999 - Ellen Corby, actores, 87
* 2009 - Maurice Druon, nofelydd, 90
* 2010
**Felicita Frai, arlunydd, 100 
**Alice Miller, arlunydd, 87
* 2012 - Piermario Morosini, pêl-droediwr, 25
* 2013 - Syr Colin Davis, arweinydd cerddorfa, 85
* 2015 - Percy Sledge, canwr, 74
* 2021 - Bernard Madoff, ariannwr, 82

## Gwyliau a chadwraethau 
* Ambedkar Jayanti (India)
* Diwrnod Dhivehi (Ynysoedd Maldif)
* Diwrnod iaith Georgeg
* Diwrnod Pan Americanaidd
* Pasg (1963, 1968, 1974, 2047, 2058, 2069)

0414
Ebrill, 14
21 Ebrill

**21 Ebrill** yw'r cant un deg unfed (111fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (112fed mewn blynyddoedd naid). Erys 254 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
*753 CC - Dinas Rhufain yn cael ei sefdylu gan Romulus a Remus, yn ôl traddodiad.
*1509 - Harri VIII yn dod yn frenin Lloegr.
*1960 - Sefydlu Brasilia.
*2018 - Carwyn Jones yn cyhoeddi ei fwriad i ymddiswyddo fel Prif Weinidog Cymru.
*2019 
**Bomio Pasg: Ymosodiadau bom yn Sri Lanca yn lladd dros 253 o bobl.
**Cafodd y comediwr Volodymyr Zelenskyy ei ethol yn Arlywydd Wcráin.
*2025 - Marwolaeth Pab Ffransis.

## Genedigaethau
[bawd|140px|dde|[Elisabeth II, brenhines y Deyrnas Unedig|Elisabeth II, brenhines y Deyrnas Unedig]]
[bawd|140px|dde|[Cheryl Gillan]]
*1729 - Catrin Fawr (Catrin II, ymerawdres Rwsia) (m. 1796)
*1806 - Syr George Cornewall Lewis, gwleidydd (m. 1863)
*1816 - Charlotte Brontë, awdures (m. 1855)
*1848 - Johanne Krebs, arlunydd (m. 1924)
*1864 - Max Weber, cymdeithasegydd (m. 1920)
*1915 - Anthony Quinn, actor (m. 2001)
*1919 - Erika Visser, arlunydd (m. 2007)
*1922 - Alistair MacLean, nofelydd (m. 1987)
*1923
**Ronald Cass, sgriptiwr, cyfansoddwr a dramodydd (m. 2006)
**Halfdan T. Mahler, meddyg a swyddog (m. 2016)
**John Mortimer, dramodydd (m. 2009)
*1926 - Elisabeth II, brenhines y Deyrnas Unedig (m. 2022)
*1934 - Masao Uchino, pel-droediwr (m. 2013)
*1935
**Charles Grodin, actor (m. 2021)
**Kenzo Ohashi, pel-droediwr (m. 2015)
*1939 - Helen Prejean, ymgyrchydd cosb gwrth-farwolaeth
*1944 - Guity Novin, arlunydd
*1948 - Dewi 'Pws' Morris, actor a digrifwr
*1952 - Fonesig Cheryl Gillan, gwleidydd (m. 2021)
*1955 - Toninho Cerezo, pel-droediwr
*1958 - Andie MacDowell, actores
*1970 - Nicole Sullivan, actores
*1972 - Narges Mohammadi, ymgyrchydd hawliau dynol
*1973 - Yoshiharu Ueno, pel-droediwr
*1979 - James McAvoy, actor
*1996 - Luisa Neubauer, ymgyrchydd hinsawdd

## Marwolaethau
[bawd|140px|dde|[Mark Twain]]
[bawd|140px|dde|[Prince]]
*1073 - Pab Alexander II
*1142 - Pierre Abélard, athronydd, 62/63
*1509 - Harri VII, brenin Lloegr, 52
*1699 - Jean Racine, dramodydd, 59
*1910 - Mark Twain, awdur, 74
*1918 - Manfred von Richthofen, awyrennwr, 25
*1930 - Robert Bridges, bardd, 85
*1940 - Carolina Anna Teixeira de Mattos, arlunydd, 71
*1942 - Helene von Taussig, arlunydd, 62
*1946 - John Maynard Keynes, economegydd, 62
*1952 - Syr Stafford Cripps, gwleidydd, 62
*1959 - David Bell, arlunydd a bardd, 43
*1965 - Nina M. Davies, arlunydd, 84
*1979 - Grace Crowley, arlunydd, 88
*1986 - Antonia Diumenjo, arlunydd, 80
*1989 - Uichiro Hatta, pel-droediwr, 85
*2003 - Nina Simone (Eunice Waymon), cantores, 70
*2005 - Gwynfor Evans, gwleidydd, 92
*2008 - Aisha Galimbaeva, arlunydd, 90
*2015 - Rita Valnere, arlunydd, 85
*2016 - Prince, cerddor, 57
*2018 - Verne Troyer, actor, 49
*2020 - Florian Schneider, cerddor, 73
*2022 - Jacques Perrin, actor, 80
*2025 - Pab Ffransis, 88

## Gwyliau a chadwraethau
*Dydd Gŵyl Beuno a Sant Dyfan
*Diwrnod Te Genedlaethol (y Deyrnas Unedig)
*Diwrnod Kartini (Indonesia)
*Diwrnod San Jacinto (Texas)
*Pasg (1935, 1946, 1957, 2019, 2030, 2041, 2052)

0421
Ebrill, 21
28 Ebrill

**28 Ebrill** yw'r cant un deg wythfed (118fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (119fed mewn blynyddoedd naid). Erys 247 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
bawd|140px|dde|Kon-Tiki
*1788 - Maryland yn dod yn dalaith yr Unol Daleithiau.
*1789 - Fletcher Christian yn gwrthryfela ar y "Bounty".
*1932 - Cyhoeddwyd brechlyn yn erbyn y dwymyn felen ar gyfer pobl.
*1945 - Yr Ail Ryfel Byd: Augsburg yn ildio i filwyr yr Unol Daleithiau.
*1947 - Thor Heyerdahl yn dechrau ei daith "Kon-Tiki" yn Callao, Periw.
*1969 - Charles de Gaulle yn ymddiswyddo fel Arlywydd Ffrainc.
*2013 - Enrico Letta yn dod yn Brif Weinidog yr Eidal.
*2019 - Etholiad Sbaen.

## Genedigaethau
[bawd|140px|dde|[Harper Lee]]
[bawd|140px|dde|Syr [Terry Pratchett]]
[bawd|140px|dde|[Ian Rankin]]
*1442 - Edward IV, brenin Lloegr (m. 1483)
*1758 - James Monroe, Arlywydd yr Unol Daleithiau (m. 1831)
*1831 - Godfrey Morgan, Is-iarll 1af Tredegar, milwr a gwleidydd (m. 1913)
*1844 - Thomas Jones, bardd (m. 1895)
*1878 - Lionel Barrymore, actor (m. 1954)
*1908 - Oskar Schindler (m. 1974)
*1923 - Carolyn Cassady, arlunydd (m. 2013)
*1924 - Kenneth Kaunda, Arlywydd Sambia (m. 2021)
*1926 - Harper Lee, nofelydd (m. 2016)
*1929 - Elisabeth Altenrichter-Dicke, arlunydd (m. 2013)
*1930 - James Baker, gwleidydd
*1931 - Takashi Mizuno, pel-droediwr
*1937 - Saddam Hussein, gwleidydd (m. 2006)
*1938 - Fred Dibnah, simneiwr a peirianwr (m. 2004)
*1943 - Liz Edgar, arbenigwr (m. 2020)
*1947 - Nicola LeFanu, cyfansoddwraig
*1948 - Syr Terry Pratchett, nofelydd (m. 2015)
*1949 - Bruno Kirby, actor (m. 2006)
*1950 - Jay Leno, actor, cynhyrchydd, sgriptiwr a chyflwynydd deledu
*1958 - Janet Finch-Saunders, gwleidydd
*1960 - Ian Rankin, nofelydd
*1972
**Edwin Ifeanyi, pel-droediwr
**Koji Kondo, pêl-droediwr (m. 2003)
*1974 - Penélope Cruz, actores
*1978 - Lauren Laverne, cyflwynydd teledu a radio
*1980 - Syr Bradley Wiggins, seiclwr
*1981 - Jessica Alba, actores
*1988 - Juan Mata, pêl-droediwr
*1994 - Milos Degenek, pel-droediwr

## Marwolaethau
[bawd|140px|dde|[Michael Collins (gofodwr)|Michael Collins]]
*1772 - Johann Friedrich Struensee, cariad Caroline Matilda o Gymru, brenhines Denmarc, 34
*1802 - Richard Howell, Llywodraethwr New Jersey, 47
*1842 - Syr Charles Bell, ffisiolegydd ac awdur, 67
*1853 - Ludwig Tieck, bardd, 79
*1945
**Benito Mussolini, unben yr Eidal, 61
**Clara Petacci, cariad Benito Mussolini, 33
*1976 - Richard Hughes, nofelydd, 76
*1992 - Francis Bacon, arlunydd, 82
*2000 - Penelope Fitzgerald, awdures, 83
*2001 - Elisa Martins da Silveira, arlunydd, 89
*2010 - Lyubov Zotikova, arlunydd, 85
*2012 - Matilde Camus, bardd o Sbaen, 92
*2015 - Keith Harris, tafleisiwr, 67
*2021 - Michael Collins, gofodwr, 90

## Gwyliau a chadwraethau
* Diwrnod Cofio'r Gweithiwr
* Diwrnod yr Arwyr (Barbados)
* Diwrnod cenedlaethol (Sardinia)

0428
Ebrill, 28
27 Ebrill

**27 Ebrill** yw'r cant un deg sethfed (117eg) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (118fed mewn blynyddoedd naid). Erys 248 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
*395 - Priodas Arcadius, ymerawdwr Rhufain, ac Aelia Eudoxia, merch Flavius Bauto.
*1960 - Annibyniaeth Togo.
*1961 - Annibyniaeth Sierra Leone.

## Genedigaethau
[bawd|130px|dde|[Mary Wollstonecraft]]
[bawd|130px|dde|[Coretta Scott King]]
[bawd|130px|dde|[Russell T Davies]]
*1759 - Mary Wollstonecraft, awdures (m. 1797)
*1791 - Samuel Morse, dyfeisiwr (m. 1872)
*1812 - Friedrich von Flotow, cyfansoddwr (m. 1883)
*1822 - Ulysses S. Grant, milwr ac Arlywydd yr Unol Daleithiau (m. 1885)
*1904 - Cecil Day-Lewis, bardd (m. 1972)
*1910 - Marta Ehrlich, arlunydd (m. 1980)
*1912 - Zohra Sehgal, actores (m. 2014)
*1916 - Myfanwy Pavelic, arlunydd (m. 2007)
*1922 - Jack Klugman, actor (m. 2012)
*1927 - Coretta Scott King, arweinydd cymunedol (m. 2006)
*1931 - Igor Oistrakh, feiolinydd (m. 2021)
*1932
**Casey Kasem, actor a chyflwynydd radio (m. 2014)
**Pik Botha, gwleidydd (m. 2018)
**Anouk Aimée, actores
*1947 - Peter Ham, canwr a chyfansoddwr (m. 1975)
*1949 - Hiroji Imamura, pel-droediwr
*1954 - Frank Bainimarama, Prif Weinidog Ffiji
*1955 - Katsuyuki Kawachi, pel-droediwr
*1959 - Sheena Easton, cantores
*1963
**Russell T Davies, cynhyrchydd teledu a sgriptiwr
**Brendan O'Hara, gwleidydd
*1967 - Willem-Alexander, brenin yr Iseldiroedd
*1969 - Fonesig Darcey Bussell, ballerina
*1979 - James McCallum, seiclwr
*1987 - William Moseley, actor

## Marwolaethau
[bawd|130px|dde|[Mstislav Rostropovich]]
*1521 - Fernão de Magalhães (Ferdinand Magellan), fforiwr, 40/41
*1605 - Pab Leo XI
*1794 - William Jones, ieithydd
*1882 - Ralph Waldo Emerson, awdur, 78
*1915 - Alexander Scriabin, cyfansoddwr, 43
*1946 - Henriette Schmidt-Bonn, arlunydd, 72
*1955 - William Ambrose Bebb, hanesydd, llenor a gwleidydd
*1965 - Edward R. Murrow, newyddiadurwr, 57
*1972 - Kwame Nkrumah, gwladweinydd, 62
*1986 - Verena Loewensberg, arlunydd, 73
*1992 - Olivier Messiaen, cyfansoddwr, 83
*1996 - Guillemette Lelardoux-chanu, arlunydd, 72
*2007 - Mstislav Rostropovich, chwaraewr sielo, 80
*2009 - Tomohiko Ikoma, pel-droediwr, 76
*2023 - Jerry Springer, darlledwr, newyddiadurwr a gwleidydd, 79

## Gwyliau a chadwraethau
* Diwrnod Gwrthwynebiad: gŵyl gyhoeddus yn Slofenia
* Diwrnod y Brenin (*Koningsdag*): gŵyl gyhoeddus yn yr Iseldiroedd
:''Os syrthia'r diwrnod hwn ar ddydd Sul, fe'i ddathlir ar y dydd Sadwrn cynt''
* Diwrnod annibyniaeth (Togo, Sierra Leone)
* Diwrnod Rhyddid (De Affrica)

## Cyfeiriadau
0427
Ebrill, 27
26 Ebrill

**26 Ebrill** yw'r cant un deg chweched (116eg) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (117fed meewn blynyddoedd naid). Erys 249 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
*1937 - Dinistriwyd Guernica gan fomiau awyrlu'r Almaen yn ystod Rhyfel Cartref Sbaen.
*1952 - Defnyddiwyd brechiad yn erbyn polio am y tro cyntaf, mewn treialon y frechiad a gynhaliwyd yn Unol Daleithiau America.
*1964 - Unwyd Tanganyika a Zanzibar gan ffurfio Gweriniaeth Unedig Tansanïa.
*1986 - Ffrwydrodd gorsaf ynni niwclear Chernobyl yn Wcráin.

## Genedigaethau
[bawd|130px|dde|[I. M. Pei]]
[bawd|130px|dde|[Fanny Blankers-Koen]]
*121 - Marcus Aurelius, ymerawdwr Rhufain (m. 180)
*570 - Y Proffwyd Muhammad (m. 632)
*1648 – Pedro II, brenin Portiwgal (m. 1706)
*1711 - David Hume, athronydd (m. 1776)
*1765 - Emma Hamilton, maestres yr Arglwydd Nelson (m. 1815)
*1785 - John James Audubon, naturiaethwr ac arlunydd (m. 1851)
*1798 - Eugène Delacroix, arlunydd (m. 1863)
*1888 - Anita Loos, nofelydd (m. 1981)
*1889 - Ludwig Wittgenstein, athronydd (m. 1951)
*1894 - Rudolf Hess, milwr (m. 1987)
*1914 - Bernard Malamud, awdur (m. 1986)
*1917 - I. M. Pei, pensaer (m. 2019)
*1918 - Fanny Blankers-Koen, athletwraig (m. 2004)
*1926
**Tatjana Vladimirovna Tolstaja, arlunydd (m. 2005)
**David Coleman, sylwebydd a cyflwynydd teledu (m. 2013)
*1929 - Grete Balle, arlunydd
*1937 - Gareth Gwenlan, cynhyrchydd teledu (m. 2016)
*1938 - Duane Eddy, cerddor (m. 2024)
*1943 - Leon Pownall, actor a dramodydd (m. 2006)
*1947 - Warren Clarke, actor (m. 2014)
*1956 - Koo Stark, actores a ffotograffydd
*1957 - John Sloman, canwr roc
*1961 - Joan Chen, actores
*1963 - Jet Li, actor
*1965 - Kevin James, actor a digrifwr
*1970 - Melania Trump, Prif Foneddiges yr Unol Daleithiau
*1976 - Jonathan Edwards, gwleidydd
*1977 - Tom Welling, actor
*1980 - Channing Tatum, actor
*1981 - Caro Emerald, cantores

## Marwolaethau
[bawd|130px|dde|[Lucille Ball]]
*1865 - John Wilkes Booth, actor a lleiddiad, 26
*1920 - Srinivasa Ramanujan, mathemategydd, 32
*1959 - Jenny Fikentscher, arlunydd, 89
*1970
**Gypsy Rose Lee, actores, 59
**Mariette Lydis, arlunydd, 82
*1976 - Sid James, comedïwr, 62
*1984 - Count Basie, cerddor, 79
*1985 - Aurora Reyes Flores, arlunydd, 86
*1986 
**Helena Roque Gameiro, arlunydd, 90
**Broderick Crawford, actor, 74
*1989 - Lucille Ball, actores, 77
*1999 - Jill Dando, darlledwraig, 37
*2013 - George Jones, canwr, 81
*2017 - Jonathan Demme, cyfarwyddwr ffilm, 73
*2018 - Yoshinobu Ishii, pêl-droediwr, 79
*2023 - Adela Ringuelet, seryddwraig, 93

## Gwyliau a chadwraethau
* Diwrnod yr Undeb (Tansanïa)
* Diwrnod Coffa Conffederasiwn (Texas, Florida)

0426
Ebrill, 26