Myrddin ap Dafydd

Prifardd, golygydd a chyhoeddwr o Gymru yw **Myrddin ap Dafydd** (ganwyd 25 Gorffennaf 1956). Bu'n Archdderwydd Cymru rhwng 2019 a 2024.

## Bywyd cynnar ac addysg
Magwyd Myrddin yn Llanrwst. Addysgwyd ef yn Ysgol Dyffryn Conwy a Choleg Prifysgol Cymru, Aberystwyth. Mae'n fab i'r awdur llyfrau plant Dafydd Parri ac i'r werthwraig llyfrau Arianwen Parri.

## Gyrfa
Sefydlodd Gwasg Carreg Gwalch yn 1980. Cyhoeddodd nifer o ddramâu, cyfres o lyfrau ar lên gwerin, llyfrau i blant yn Gymraeg a Saesneg, a'r cylchgrawn *Llafar Gwlad.* Cyfansoddodd eiriau ar gyfer caneuon, ac enillodd gadeiriau yn Eisteddfodau Cenedlaethol Cwm Rhymni 1990, a Thyddewi 2002. Mae'n bellach wedi ymgartrefu yn Llwyndyrys ger Pwllheli, Pen llyn Gwynedd. Ef oedd y Bardd Plant cyntaf yn 2000.

Cyhoeddwyd ar 7 Gorffennaf 2018 mai ef fydd Archdderwydd Cymru rhwng 2019 a 2022 gan ddilyn Geraint Lloyd Owen. Yn 2020 bu'n rhaid gohirio'r Eisteddfod oherwydd pandemig COVID-19 a cytunodd yr Orsedd i ymestyn ei gyfnod am flwyddyn ychwanegol. Ni gynhaliwyd Eisteddfod llawn yn 2021 felly ymestynwyd ei gyfnod ymhellach i 2024.
[alt=Myrddin ap Dafydd yn Eisteddfod Genedlaethol Tregaron 2022|chwith|bawd|225x225px|Myrddin yn [Eisteddfod Genedlaethol Cymru Ceredigion 2022|Eisteddfod Genedlaethol Cymru 2022]]

## Bywyd personol
Mae Myrddin yn briod i Llio Meirion, ac yn dad i Carwyn ap Myrddin, Llywarch ap Myrddin, Lleucu Myrddin, Owain ap Myrddin ac i Cynwal ap Myrddin. Mae hefyd yn daid ers i'w fab Carwyn a'i briod Mari gael mab, Deio ap Carwyn yn haf 2018.

## Gwaith
### Cerddi a barddoniaeth
* *Llyfr Caneuon Tecwyn y Tractor* (Rhys Parry, Myrddin ap Dafydd, Trefn. Guto Pryderi Puw) (Gwasg Carreg Gwalch, 1998)
* ''Pen Draw'r Tir* (Gwasg Carreg Gwalch, 1998)
* *Denu Plant at Farddoniaeth: Pedwar Pŵdl Pinc a'r Tei yn yr Inc* (Gwasg Carreg Gwalch, 1999)
* *Denu Plant at Farddoniaeth: Cerddi ac Ymarferion: Cyfrol 1 - Armadilo ar ...* (Gwasg Carreg Gwalch, 2000)
* *Jam Coch Mewn Pwdin Reis'' (Hughes a'i Fab, 2000)
* *Syched am Sycharth: Cerddi a Chwedlau Taith Glyndŵr* (Gwasg Carreg Gwalch, 2001)
* *Llyfrau Lloerig: Y Llew Go Lew* (Gwasg Carreg Gwalch, 2002)
* *Clawdd Cam* (Gwasg Carreg Gwalch, 2003)
* *Clywed Cynghanedd: Cwrs Cerdd Dafod* (Gwasg Carreg Gwalch, 1994;  2/2003)
* *Cerddi Cyntaf* (Gwasg Carreg Gwalch, 2006)

### Llyfrau plant Cymraeg
* *Cyfres y Llwyfan: Ar y Gêm* (Gwasg Carreg Gwalch, 1982)
* ''Cyfres y Llwyfan: Ail Godi'r To* (Gwasg Carreg Gwalch, 1986)
* *Gweld Cymru: Hwyl wrth Ddod i Adnabod Gwlad* (Gwasg Carreg Gwalch, 1998)
* *Golau ar y Goeden: Arferion, Straeon a Cherddi Nadolig* (Gwasg Carreg Gwalch, 2000)
* *Syniad Da Iawn!* (Sioned Wyn Huws, Myrddin ap Dafydd, Haf Llewelyn, Martin Morgan, Eleri Llewelyn Morris) (Gwasg Carreg Gwalch, 2000)
* *Cyfres Mewnwr a Maswr: 1. Brwydr y Brodyr* (Gwasg Carreg Gwalch, 2004)
* *Cyfres Straeon Plant Cymru 1: Straeon y Tylwyth Teg* (Gwasg Carreg Gwalch, 2005)
* *Cyfres Straeon Plant Cymru 2: Ogof y Brenin Arthur* (Gwasg Carreg Gwalch, 2005)
* *Cyfres Straeon Plant Cymru 3: Gelert, Y Ci Ffyddlon* (Gwasg Carreg Gwalch, 2005)
* *Cyfres Straeon Plant Cymru 4: Barti Ddu Môr-leidr o Gymru* (Gwasg Carreg Gwalch, 2005)
* *Odl-Dodl Dolig* (Gwasg Carreg Gwalch, 2006)
* *Cyfres Straeon Plant Cymru 5: Meini Mawr Cymru*(Gwasg Carreg Gwalch, 2007)
* *Cyfres Straeon Plant Cymru 6: Draig Goch Cymru* (Gwasg Carreg Gwalch, 2007)
* *Mae'r Lleuad yn Goch*  (Gwasg Carreg Gwalch, 2023)
* *Goron yn y Chwarel*  (Gwasg Carreg Gwalch, 2019)
* *Drws Du yn Nhonypandy*  (Gwasg Carreg Gwalch, 2020)
* *Ffoi Rhag y Ffasgwyr* (Gwasg Carreg Gwalch, 2022)
* *Nadolig y Gath yn Sain Ffagan* (Gwasg Carreg Gwalch, 2023)
* *Mistar ar Fistar Mostyn* (Gwasg Carreg Gwalch, 2023)

### Llyfrau plant Saesneg
* *Tales from Wales 1: Fairy Tales from Wales* (Gwasg Carreg Gwalch, 2005)
* *Tales from Wales 2: King Arthur's Cave* (Gwasg Carreg Gwalch, 2005)
* *Tales from Wales 3: The Faithful Dog Gelert*  (Gwasg Carreg Gwalch, 2005)
* *Tales from Wales 4: Black Bart* (Gwasg Carreg Gwalch, 2005)
* *Tales from Wales 5: Stories of the Stones* (Gwasg Carreg Gwalch, 2007)
* *Tales from Wales 6: The Red Dragon of Wales* (Gwasg Carreg Gwalch, 2007)

### Llyfrau oedolion
* *Llyfrau Llafar Gwlad: 37. Enwau Cymraeg ar Dai* (Gwasg Carreg Gwalch, 1997)
* Circular Walks e.e. "Carmarthenshire Coast and Gower Circular Walks" 
* Cyfres "Welcome to..." e.e. "Welcome to Bermo (Barmouth)"

### Crynoddisgiau
* *Caneuon Tecwyn y Tractor'' (Cwmni Recordiau Sain, 2004)

## Gwobrau ac anrhydeddau
* Bardd cadair Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd 1974
* Y Gadair Eisteddfod Genedlaethol Cymru Cwm Rhymni 1990
* Bardd Plant Cymru 2000
* Gwobr Tir na n-Og 2001 Gyda'r Llyfr *Jam Coch Mewn Pwdin Reis*, (Hughes a'i Fab)
* Y Gadair Eisteddfod Genedlaethol Cymru Tyddewi 2002
*Archdderwydd Cymru 2019-2024

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
* Taflen Adnabod Bardd y Cyngor Llyfrau
* Cyfweliad ar wefan y BBC
* Llenyddiaeth Cymru 

Categori:Archdderwyddon
Categori:Beirdd yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Beirdd yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Beirdd Cymraeg o Gymru
Categori:Beirdd plant o Gymru
Categori:Cyhoeddwyr o Gymru
Categori:Genedigaethau 1956
Categori:Golygyddion llyfrau o Gymru
Categori:Llenorion plant yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant Cymraeg o Gymru
Categori:Llenorion plant Saesneg o Gymru
Categori:Llenorion straeon byrion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion straeon byrion yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion straeon byrion Cymraeg o Gymru
Categori:Llenorion straeon byrion Saesneg o Gymru
Categori:Nofelwyr yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Nofelwyr yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Nofelwyr Cymraeg o Gymru
Categori:Nofelwyr plant o Gymru
Categori:Pobl o Lanrwst
Categori:Prifeirdd