Dŵr ceffir

Mae **ceffir dŵr** yn ddiod wedi'i eplesu. Mae keffir dŵr mewn gwirionedd yn debyg i ceffir "cyffredin", hynny yw, ceffir llaeth. Mae'r dŵr keffir yn cynnwys mewn matrics biofilm polysacarid a grëwyd gan y bacteria. Weithiau mae'n cael ei yfed fel dewis arall yn lle diodydd profiotig sy'n seiliedig ar laeth neu gynhyrchion wedi'u meithrin â the fel kombucha. Gelwir dŵr ceffir hefyd yn **tibicos** ac ym Mecsico yn **tibi**. Ym Mecsico hefyd, defnyddir tibicos i eplesu diod o'r enw **Tepache** (wedi'i wneud o bîn-afal, siwgr coch, a sinamon). Nid yw tarddiad grawn tibicos yn hysbys yn union. Cyflwynwyd i Ewrop tua diwedd 19g.

## Natur
Mae siâp grawn kefir dŵr yn wahanol i siâp ceffir arferol. Mewn ceffir llaeth maent yn "debyg i flodfresych" o ran siâp, tra bod siâp kefir dŵr yn fwy onglog. Fodd bynnag, mae'r ddau fath yn wyn llaethog ac ychydig yn "wydrog".

Fel y mae'r enw'n awgrymu, dŵr yw sail kefir dŵr. Ychwanegir siwgr a ffrwythau ato. Gellir defnyddio ffrwythau fel ffigys a lemonau. Mae ffrwythau eraill hefyd yn bosibl, ond bob amser gyda lemwn wedi'i ychwanegu. Opsiwn arall yw gweithio ar sail te. Gall hwn fod yn de sydd eisoes wedi'i drwytho, ond gellir ychwanegu'r te at y dŵr yn ddiweddarach hefyd.

## Paratoi
Y dull paratoi sylfaenol yw ychwanegu tibicos at hylif llawn siwgr a'i eplesu am 24 i 48 awr. Mae'r dŵr yn cael ei gadw ar dymheredd ystafell o 20-30°C. Os yw'r tymheredd tuag at ben uchaf yr amrediad hwn, mae'r cyfnod eplesu yn cael ei fyrhau. Gallai rysáit nodweddiadol gynnwys y diwylliant tibicos, ffrwyth sitrws, ffrwythau sychion, a dŵr. Bydd rhai cynhwysion yn atal eplesu, fel clorin mewn dŵr tap neu gadwolion mewn ffrwythau sych (sylfitau). Mae'r ffrwythau a ddefnyddir yn cael eu newid a'u cymysgu i greu blasau gwahanol.

### Rysáit
* 1/4 i 1/2 cwpan o tibicos
* 1 hanner ffigys sych
* 1/2 lemon
* 60 gram o siwgr gwyn
* 1 litr o ddŵr
* Jar 2 litr gyda chaead

Dull: toddwch y siwgr yn y dŵr, ychwanegwch sudd y lemwn, yr hanner lemwn, a'r ffigys. Ar ôl cymysgu, gollwng y tibicos a gorchuddio'r jar. Os yw'r caead ymlaen yn dynn, byddwch yn cael diod carbonedig; os rhydd, diod lonydd. Byddwch yn ofalus wrth greu diodydd carbonedig mewn cynwysyddion gwydr, oherwydd gall y rhain orcarbonadu os cânt eu gadael yn rhy hir, gan arwain at grenadau potel. Bydd carboneiddio o leiaf un o'ch poteli mewn potel blastig yn ddigon i farnu'n ddiogel pan fydd y poteli wedi carboneiddio'n llawn ac yn barod i'w hyfed. Rhowch y jar o'r neilltu i eplesu ar tymheredd ystafell am 24 i 48 awr. Ar ôl gorffen, straeniwch y tibicos i'w hychwanegu at y swp nesaf

## Lles
Y fitaminau a geir mewn kefir dŵr yw fitamin B1, B2, B6, B8 a B12, fitamin C a fitamin D [1]. Daw'r bacteria o dri grŵp, sef lactobacilli, Lactococcus lactis a streptococci. Mae yna hefyd dri grŵp o furumau, sef Kluyveromyces, Candida a Saccharomyces.

## Enwau eraill
Ceir myrdd o enwau am ddŵr ceffir gan adlewyrchu amrywiaeth ei ddefnydd a'i hygyrchedd. Ymysg yr enwau mae: hongos del Tíbet (Madarch Tibet), na ddylid eu cymysgu â madarch eraill fel Tochukaso (Ophiocordyceps sinensis) o'r genws Cordyceps.

Enwau eraill y maent yn eu derbyn yw *ibis, tibiches, bwlgiaid dŵr, grawn, cenllysg, madarch Tsieineaidd, grawn dŵr ceffir, "Marinos (Canol America)", grawn siwgr kefir, crisialau dŵr Japaneaidd, Gwenyn Calafornia*. Mewn ieithoedd eraill *bébées, Kephir, Kewra, Talai, Mudu Kekiya, Matsoun, Matsoni, Waterkefir, a Milkkefir*.

## Gweler hefyd
* Ceffir
* Kombucha

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
* How to make Kefir Water gwefan Nourished Kitchen
* Water Kefir Tibicos gwefan esboniadol
* How to make Water Kefir fideo ar Youbube

Categori:Diodydd
Categori:Iechyd
Categori:Bwyd
Categori:Bwyd a diod yn Ewrop
Categori:Bwyd a diod yn Asia
Categori:Bwyd a diod ym Mecsico