Glyn Houston

Actor o Gymru oedd **Glyn Houston** (23 Hydref 1925 – 30 Mehefin 2019), a oedd fwyaf adnabyddus am ei waith teledu. Roedd yn frawd iau i'r actor ffilm Donald Houston.

## Bywyd cynnar 
Ganwyd Glyndwr Desmond Houston yn 10 Thomas Street, Tonypandy, Sir Forgannwg, yr ail o dri plentyn i Elsie May Jones a'r pêl-droediwr Alex Houston o Dundee.. Gwasanaethodd yn y fyddin yn ystod Yr Ail Ryfel Byd, ac am gyfnod byr roedd yn gomedïwr yn perfformio i filwyr yn ystod y rhyfel. Gwnaeth ei ymddangosiad cyntaf ar ffilm yn *The Blue Lamp* yn 1950.

## Gyrfa 
Efallai mai rhan mwyaf nodedig  Houston oedd fel yr asiant llenyddol "Duncan Thomas", yn y gomedi sefyllfa o'r 1980au *Keep It in the Family*. Ymddangosodd mewn nifer o ffilmiau yn cynnwys *The Great Game*.

Yn y ffilm *Turn The Key Softly* roedd yn chwarae cariad i gymeriad a chwaraewyd gan Joan Collins a gweithiodd ochr yn ochr ag enwau mawr fel Clark Gable, Alan Ladd a Lana Turner.

Yn yr 1970au chwaraeodd Bunter, gwas Lord Peter Wimsey gyferbyn Ian Carmichael mewn dramau teledu o sawl stori gan Dorothy Sayers. Canmolwyd ei berfformiad yn y New York Times. Yn ei feirniadaeth o ddramodiad storiau Harriet Vane gan y BBC yn yr 1980au, mae'r adolygydd Marvin Kitman yn dweud mewn camgymeriad fod Houston wedi ei gamgastio fel Bunter. Mewn gwirionedd, yr actor Richard Morant oedd yn portreadu'r cymeriad yn y gyfres honno.

Roedd perfformiadau eraill yn cynnwys *My Good Woman* (1973–1974), *A Horseman Riding By* (1978), *Inspector Morse*, ''It Ain't Half Hot Mum*, *Minder* a *Doomwatch*, yn cynnwys y cymeriad  "Det Supt Jones" yn *Softly, Softly*.

Ymddangosodd ddwywaith fel cymeriadau gwahanol yn *Doctor Who* &mdash; fel "Professor Owen Watson" yn *The Hand of Fear* (1976) ac fel "Colonel Ben Wolsey" yn *The Awakening* (1984). Yn 1979, chwaraeodd ran y Brawd Cadfael yn addasiad BBC Radio 4 o *One Corpse Too Many*.

Roedd gan Houston dros ddau gant o gydnabyddiaethau teledu a ffilm,

Enillodd Houston wobr arbennig BAFTA Cymru yn Ebrill 2008.

## Ffilmyddiaeth detholedig
* *The Blue Lamp* (1950)
* *Wide Boy* (1952)
* *The Gift Horse* (1952) 
* *The Cruel Sea* (1953)
* *The Great Game* (1953)
* *Turn the Key Softly* (1953)
* *Hell Below Zero* (1954)
* *River Beat* (1954)
* *The Sleeping Tiger* (1954)
* *The Sea Shall Not Have Them* (1954)
* *Passage Home* (1955)
* *Private's Progress* (1956)
* *The Long Arm* (1956)
* *High Flight* (1957)
* *The One That Got Away* (1957)
* *Nowhere to Go* (1958)
* *Follow a Star* (1959)
* *The Battle of the Sexes* (1959)

* *There Was a Crooked Man* (1960)
* *The Bulldog Breed* (1960)
* *Payroll* (1961)
* *The Wind of Change* (1961)
* *The Green Helmet* (1961)
* *Flame in the Streets* (1961)
* *Solo for Sparrow* (1962)
* *Mix Me a Person* (1962)
* *Panic* (1963)
* *A Stitch in Time* (1963)
* *One Way Pendulum* (1964)
* *The Secret of Blood Island* (1964)
* *The Brigand of Kandahar* (1965)
* *Are You Being Served?* (1977)
* *A Horseman Riding By* (1978)
* *The Sea Wolves* (1980)
* *If You Go Down in the Woods Today* (1981)
* *The Mystery of Edwin Drood'' (1993)

## Cyfeiriadau 
## Dolenni allanol 
* 

Categori:Genedigaethau 1925
Categori:Marwolaethau 2019
Categori:Actorion teledu o Gymru
Categori:Actorion ffilm o Gymru