Ysgol David Hughes, Porthaethwy

**Ysgol David Hughes** yw ysgol uwchradd fwyaf Ynys Môn. Lleolir yr ysgol ar gyrion tref Porthaethwy, ar lannau'r Fenai.

## Hanes
Sefydlwyd yr ysgol ym 1603, yn wreiddiol fel Ysgol Ramadeg Rydd ym Miwmares. Erbyn 1963, gyda Chyngor Sir Fôn yr arwain y ffordd gydag ail-drefnu addysg uwchradd i'r patrwm cyfun, symudodd yr ysgol i Borthaethwy fel ysgol gyfun i fechgyn a merched.

### David Hughes
David Hughes oedd sefydlydd ysgol ramadeg rydd Biwmares (neu'r *Free Grammar School*). Fe'i ganed yn 1561 neu 1536, ym mhlwyf Llantrisant a bu farw yn 1609.  Mynychodd Rhydychen. Ymsefydlodd yn Norfolk a phenodwyd ef yn stiward maenor Woodrising tua 1596. Sefydlodd yr ysgol ym Miwmares yn 1602. Yn ei ewyllys dyddiedig 30 Medi 1609 , gwaddolodd yr ysgol a gwnaeth ddarpariaeth hefyd i sefydlu elusendy yn Llanerch-y-medd ond ym Miwmares y codwyd yr elusendy.

Delwedd:Ysgol David Hughes.jpg|Ysgol David Hughes
Delwedd:Cae pêl-droed Ysgol David Hughes.jpg|Cae pêl-droed Ysgol David Hughes
Delwedd:Canolfan Chwaraeon Ysgol David Hughes.jpg|Canolfan Chwaraeon Ysgol David Hughes
Delwedd:Cae Ysgol David Hughes 01.jpg|Cae Rygbi'r Ysgol
Delwedd:Cau Ysgol David Hughes yn Biwmares (1469322).jpg|Hen Ysgol David Hughes, Biwmares
Delwedd:Cau Ysgol David Hughes yn Biwmares (1469325).jpg|Rhai o ddisgyblion olaf Hen Ysgol David Hughes, Biwmares
Delwedd:Opening Ysgol David Hughes, Porthaethwy (1510326).jpg
Delwedd:Opening Ysgol David Hughes, Porthaethwy (1510321).jpg
Delwedd:Opening Ysgol David Hughes, Porthaethwy (1510314).jpg
Delwedd:Opening Ysgol David Hughes, Porthaethwy (1510310).jpg
Delwedd:Opening Ysgol David Hughes, Porthaethwy (1510325).jpg

## Ysgolion Dalgylch
Gwasanaetha'r ysgol gymunedau glannau'r Fenai a thu hwnt. Ceir deg ysgol gynradd yn nhalgylch yr ysgol:

*Ysgol Gynradd Biwmaraes
*Ysgol Gynradd Brynsiencyn
*Ysgol Gymuned Dwyran
*Ysgol Gynradd Llanfairpwll
*Ysgol Gynradd Llangoed
*Ysgol Gymuned Pentraeth
*Ysgol Gynradd Llandegfan
*Ysgol Y Borth
*Ysgol Parc y Bont

## Cyfleusterau 
Mae pum bloc yn yr ysgol: A-D a'r Bloc Newydd. Yn 2006, agorwyd 'Canolfan Hamdden David Hughes' y tu cefn i'r ysgol, sy'n cael ei defnyddio gan yr ysgol a'r cyhoedd.

## Cymreictod yr ysgol
Caiff Ysgol David Hughes ei diffinio gan Lywodraeth Cymru fel 'Ysgol Uwchradd Ddwyieithog: Cateogri 2B'. Golyga hyn bod modd astudio 80% neu fwy o'r pynciau a gynnigir (ac eithrio'r Gymraeg a'r Saesneg) drwy gyfrwng y Gymraeg, ond addysgir yr holl bynciau yn Saesneg hefyd. Mewn ysgolion o'r fath y 'cyd-destun ieithyddol fydd yn pennu iaith neu ieithoedd yr ysgol o ddydd i ddydd', yn ôl y Llywodraeth.

Daw 33% o'r disgyblion o gartrefi Cymraeg ei hiaith, yn ôl Estyn.

Noda Polisi Iaith yr ysgol: 'Defnyddir yr iaith Gymraeg i gyfathrebu â disgyblion ac athrawon lle bo hynny’n addas a naturiol. Anfonir pob gwybodaeth ysgrifenedig gan y Pennaeth i’r staff ac i’r rhieni yn Gymraeg yn ogystal â Saesneg. Cynhelir pob gwasanaeth boreol ar gyfer y gwahanol grwpiau blwyddyn yn ddwyieithog. Gofynnir i’r staff a’r disgyblion sicrhau bod pob rhybudd, poster, arwydd a dogfen swyddogol yn ddwyieithog.' 

## Dosbarthiadau
Mae 5 dosbarth i gyd sy'n sillafu 'Menai'. 4 llys yr ysgol yw Tudur, Seiriol, Llywelyn, Cybi.

## Gwobr Goffa Dafydd Whittall 
Ers 2011, rhoddir 'Gwobr Goffa Dafydd Whittall' yn flynyddol i ddisgybl o'r Chweched Dosbarth am ei gyfraniad/chyfraniad at Gymreictod yr ysgol, er cof am y cyn-brifathro.

Enillwyr:

*2011: Lowri Jones
*2012: Steffan Bryn Jones
*2013: Huw Harvey
*2014: Ioan Gwyn
*2015: Ffion Elin Davies
*2016: Lois Angharad Williams
*2017: Elin Lloyd Griffiths
*2018: Callum Roberts
*2019: Lois Wiliam
*2023: Cai Roberts
*2024: Lois Jones

## Y Chweched Dosbarth 
Mae gan yr ysgol chweched dosbarth ag ynddo nifer uchel o ddisgyblion. Mae gwisg ysgol benodol ar gyfer disgyblion y chweched a phenodir prif ddisgyblion. Gwisg y chweched yw tei piws gyda streipiau du, crys gwyn a siwmper du sydd gyda logo yr ysgol.

Addysgir rhai o'r pynciau ar y cyd ag ysgolion eraill Môn a Gwynedd, ar safle'r ysgol hon a thu hwnt.

Mae llawer o bynciau newydd yn cael eu cyflwyno i ddisgyblion y Chweched dosbarth gan gynnwys : Seicoleg, Cymdeithaseg, Y Gyfraith a mathemateg pellach

## Cyn-ddisgyblion Nodedig
: ''Gweler categori Pobl addysgwyd yn Ysgol David Hughes
* Matthew Maynard - cricedwr
* Aled Jones - canwr a chyflwynydd
* Dafydd Ieuan - canwr ac aelod o'r grŵp Super Furry Animals
* Cian Ciarán - canwr ac aelod o'r grŵp Super Furry Animals
* Elin Fflur - cantores a chyflwynydd
* Owain Gwilym - actor
* Rhun ap Iorwerth - cyn-gyflwynydd ac Aelod Cynulliad Ynys Môn
* Tristan Roberts - actor ar y gyfres Porc Peis Bach
* Wayne Hennessey - gôl-geidwad tim pêl-droed Cymru
*Taron Egerton- actor

## Dolen allanol
*Gwefan yr Ysgol 

## Cyfeiriadau
Categori:Porthaethwy
David Hughes
Categori:Sefydliadau 1603