Antony Armstrong-Jones

Roedd **Antony Charles Robert Armstrong-Jones**, **Iarll 1af Snowdon, GCVO, RDI** (7 Mawrth 1930 - 13 Ionawr 2017), yn ffotograffydd a gwneuthurwr ffilmiau fu'n briod a'r Dywysoges Margaret, merch ieuengaf Siôr VI, brenin y Deyrnas Unedig a chwaer y Frenhines Elizabeth II o Loegr.

## Cefndir 
Roedd Armstrong-Jones yn unig fab y bargyfreithiwr Ronald Armstrong-Jones (1899–1966) ac Anne Messel (Iarlles Rosse), ei wraig.

Roedd teulu tadol Armstrong-Jones yn hanu o'r Bontnewydd, Sir Gaernarfon; ei daid oedd  Syr Robert Armstrong-Jones, meddyg teulu brenhinol Lloegr ac roedd Margaret, ei nain, yn ferch i'r addysgwr a'r ysgolhaig Cymreig Syr Owen Roberts.

## Addysg 
Derbyniodd Armstrong-Jones ei addysg yn ysgol Sandroyd , Coleg Eton a Choleg yr Iesu Caergrawnt. Bu'n astudio pensaernïaeth yng Nghaergrawnt ond methodd ei arholiadau terfynol. Ym 1950 bu'n gocs ar y tîm buddugol yn Ras Gychod Rhydychen a Chaergrawnt.

## Gyrfa 
Wedi ymadael a'r brifysgol dechreuodd Armstrong-Jones weithio fel ffotograffydd ffasiwn, y theatr ac enwogion. Ym 1957 fe'i penodwyd yn ffotograffydd swyddogol ar gyfer taith frenhinol i Ganada gan Elizabeth II a Dug Caeredin.

Bu Armstrong-Jones yn gyd-gyfrifol (gyda Frank Newby a Cedric Price), am gynllunio'r cawell adar yn Sw Llundain; bu hefyd yn gyfrifol am gynllunio arwisgiad ei nai Charles yn Dywysog Cymru ym 1969.

## Bywyd Personol 
Bu Armstrong-Jones yn briod ddwywaith.

Ei wraig gyntaf oedd y Dywysoges Margaret. Priododd y ddau yn Abaty Westminster ar 6 Mai, 1960 a chawsant ddau blentyn: David Armstrong-Jones, 2il Iarll Snowdon, a anwyd 3 Tachwedd 1961, a'r Ledi Sarah Armstrong-Jones, ganwyd 1 Mai 1964. Ychydig wedi'r briodas codwyd Armstrong-Jones i'r bendefigaeth gyda'r teitlau Iarll Snowdon ac Is-iarll Linley. O herwydd cysylltiadau'r iarll a'r Bontnewydd cyfeirid at y cwpl yn y Gymraeg gyda'r llysenwau ysmala *Toni a Magi Bont* weithiau.

Bu'r briodas yn un stormus gyda'r ddau bartner yn ymarfer anffyddlondeb rhywiol yn llygad y cyhoedd. Daeth y briodas i ben trwy ysgariad ym 1978 pan ddechreuodd y dywysoges berthynas gyda'r cynlluniwr gerddi Cymreig Roddy Llywellyn.

Wedi ysgaru'r dywysoges Margaret, priododd Armstrong-Jones Lucy Mary Lindsay-Hogg (née Davies), cyn-wraig y cyfarwyddwr ffilm Michael Lindsay-Hogg, ar 15 Rhagfyr 1978. Ganwyd un ferch iddynt, sef y Ledi Frances Armstrong-Jones, ar 17 Gorffennaf 1979. Daeth y briodas i ben yn 2000 wedi'r cyhoeddiad bod Armstrong-Jones wedi cael mab, Jasper William Oliver Cable-Alexander (ganwyd 30 Ebrill 1998), gyda Melanie Cable-Alexander, golygydd y cylchgrawn *Country Life Magazine*.

## Marwolaeth 
Bu farw'r Iarll yn ei gartref ar 13 Ionawr 2017 yn 86 mlwydd oed.

## Llinach

## Cyhoeddiadau
**London.* London: Weidenfeld & Nicolson, 1958. ( ISBN 0-297-16763-4.)
**Assignments.* London: Weidenfeld & Nicolson, 1972. ISBN 0-297-99582-0.
**A View of Venice.* [Ivrea]: Olivetti, c1972.
**Personal View.* London: Weidenfeld & Nicolson, 1979. ISBN 0-297-77715-7.
**Snowdon Tasmania Essay.* Hobart: Ronald Banks, 1981. ISBN 0-85828-007-8. Testyn gan Trevor Wilson.
**Sittings, 1979–1983.* London: Weidenfeld & Nicolson, 1983. ISBN 0-297-78314-9.
**Israel: A First View.* London: Weidenfeld & Nicolson, 1986. ISBN 0-297-78860-4.
**Stills 1984–1987.* London: Weidenfeld & Nicolson, 1987. ISBN 0-297-79185-0.
**Serendipity: A Light-hearted Look at People, Places and Things.* Brighton: Royal Pavilion, Art Gallery & Museums, 1989. ISBN 0-948723-10-6.
**Public Appearances 1987–1991.* London: Weidenfeld & Nicolson, 1991. ISBN 0-297-83122-4.
**Hong Kong: Portraits of Power.* Boston: Little, Brown, 1995. ISBN 0-316-22052-3. Testyn gan Evelyn Huang a Lawrence Jeffery.
**Wild Flowers.* London: Pavilion, 1995. ISBN 1-85793-783-X.
**Snowdon on Stage: With a Personal View of the British Theatre 1954–1996.* London: Pavilion, 1996. ISBN 1-85793-919-0.
**Wild Fruit.* London: Bloomsbury, 1997. ISBN 0-7475-3700-3. Testyn gan Penny David.
**London: Sight Unseen.* London: Weidenfeld & Nicolson, 1999. ISBN 0-297-82490-2. Testyn gan Gwyn Headley.
**Photographs by Snowdon: A Retrospective.* London: National Portrait Gallery, 2000. ISBN 1-85514-272-4.
**Snowdon.* London: Chris Beetles Gallery, 2006. ISBN 1-871136-99-7.

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
* 

Categori:Genedigaethau 1930
Categori:Marwolaethau 2017
Categori:Teulu Brenhinol y Deyrnas Unedig