Sefydliad Mercator

Sefydlwyd **Sefydliad Mercator**, hefyd **Canolfan Mercator**, yn 1988, fel rhwydwaith Ewropeaidd yn dilyn Cynnig Kuijpers a basiwyd gan Senedd Ewrop. 

Dros y degawdau mae Rhwydwaith Mercator wedi esblygu gan gadw at ei genadwri a’i arbenigedd: cynyddu a lledaenu ymchwil, gwybodaeth, dealltwriaeth ac ymwybyddiaeth o amrywiaeth ieithyddol ac o ieithoedd lleiafrifol a lleiafrifoledig ar draws Ewrop.

## Cennad
Mae Mercator yn gweithio o fewn sectorau proffesiynol ein meysydd arbenigol yn ogystal ag yn y byd academaidd, gan ganolbwyntio ar:

:ieithoedd lleiafrifol (neu leiafrifoledig) yn Ewrop a thu hwnt; gan gynnwys cynllunio ieithyddol a sosioieithyddiaeth
:cyfnewid diwylliannol rhyngwladol, cyhoeddi a chyfieithu llenyddol rhwng Ewrop a'r byd
:dadansoddi polisi yn y cyfryngau, y celfyddydau a’r sector greadigol, gyda phwyslais penodol ar y rhyngwladol

## Mercator yng Nghymru
O’r cychwyn, lleolwyd Mercator-Cyfryngau yng Nghymru, a daeth *Canolfan Mercator* neu *Sefydliad Mercator* ar gyfer Cyfryngau, Ieithoedd a Diwylliant yn adnabyddus oherwydd ei arbenigedd mewn ieithoedd lleiafrifol/edig ac mewn cyfnewid diwylliannol rhyngwladol. Yma hefyd y cartrefir: 
* Cyfnewidfa Lên Cymru (ers 1998) - cyffordd gyfieithu sy’n cysylltu awduron, cyfieithwyr a chyhoeddwyr yng Nghymru a thramor.

* Llenyddiaeth ar draws Ffiniau (ers 2001) - nod Llenyddiaeth ar draws Ffiniau (LAF) yw bod yn blatfform Ewropeaidd ar gyfer cyfnewid llenyddol, cyfieithu a thrafod polisi yw datblygu deialog rhyng-ddiwylliannol drwy lenyddiaeth a chyfieithu a hyrwyddo cyfieithiadau nad ydynt yn cael fawr o sylw. Drwy Lenyddiaeth ar draws Ffiniau maent yn arwain ac yn rhan o dri phrosiect Ewrop Greadigol:
::Literary Europe Live +
::Ulysses’ Shelter
::LEILA (Arabic Literature in European Languages)
::Ymddiriedolaeth Charles Wallace India Trust - cartref i gymrodoriaeth flynyddol mewn cyfieithu llenyddol ac ysgrifennu creadigol

* Pen Cymru - mae *Wales PEN Cymru* yn un o’r 145 o ganolfannau PEN mewn dros 100 o wledydd ar draws y byd. Mae’n gysylltiedig â PEN Rhyngwladol, prif lais llenyddiaeth ledled y byd.

Maent yn cydweithio’n agos ac yn cael eu cefnogi drwy fuddsoddiad ar y cyd gan Gyngor Celfyddydau Cymru.

## Mercator Heddiw
Yn 2018, sefydlwyd Mercator fel cwmni annibynnol yng Nghymru, sef **Mercator Rhyngwladol**. Aelodau Bwrdd y Cyfarwyddwyr yw Alexandra Büchler, Yr Athro Elin Haf Gruffydd Jones, Ned Thomas, Cari Lake, 
Nici Beech a Megan Farr. Roedd cyn aelodau yn cynnwys: Elwyn Jones, Dr Robyn Marsack, a Rebecca Williams.

Mae gan Mercator Rhyngwladol bartneriaeth strategol gyda Phrifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant a bellach mae gweithgaredd Sefydliad Mercator ar gyfer Cyfryngau, Ieithoedd a Diwylliant wedi ei leoli yn y Brifysgol. Wedi blynyddoedd wedi ei lleoli yn Aberystwyth, symudodd Mercator ei phencadlys i'r Hen Goleg, ar gampws Llanbedr Pont Steffan o Brifysgol y Drindod Dewi Sant, ond mae bellach wedi dychwelyd i Aberystwyth. Mae'r pencadlys ers 2022 yn adeilad Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd sydd drws nesa i'r Llyfrgell Genedlaethol. Un rheswm dros y symudiad yma yw bod Elin Haf Gruffydd Jones yn bennaeth ar y Ganolfan (sydd hefyd yn rhan o Brifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant).

## Dolenni allanol
* Gwefan gyfredol Mercator 
* hen wefan Mercator
* Teyrnged i Willy Kuijpers a ysgogodd sefydlu Mercator

## Cyfeiriadau
Categori:Ieithyddiaeth
Categori:Polisi iaith
Categori:Mudiadau iaith
Categori:Yr Undeb Ewropeaidd
Categori:ieithoedd Celtaidd
Categori:Llanbedr Pont Steffan
Categori:Sefydliadau eiriolaeth iaith Geltaidd
Categori:Sefydliadau 1988