1817 yng Nghymru

bawd|Gomer
Mae'r erthygl hon yn ymwneud ag arwyddocâd penodol y flwyddyn **1817** i **Gymru** a'i **phobl**

## Deiliaid 
* Tywysog Cymru - Siôr (Siôr IV yn ddiweddarach) 
* Tywysoges Cymru - Caroline o Brunswick

## Digwyddiadau
bawd|Harbwr Amlwch
*Mawrth - Mae terfysg yn torri allan yn Amlwch dros brisiau bwyd, ac mae llong sy'n cario blawd yn cael ei atal rhag gadael yr harbwr.
*22 Gorffennaf - Windham Sadler yn llwyddo i groesi Môr Iwerddon mewn balŵn aer poeth, gan lanio ger Caergybi.
*Hydref John Gibson yn cyrraedd Rhufain i astudio cerflunio gyda chymorth Antonio Canova.
*6 Rhagfyr - Joseph Tregelles Price yn hysbysebu bod gwaith haearn yr Abaty Castell-nedd ar werth.
*Mae Lewis Weston Dillwyn yn ymddeol o reoli Crochenwaith y Cambrian yn Abertawe.
*Joseph Harris (Gomer) yn lansio'r cyfnodolyn aflwyddiannus, *Greal y Bedyddwyr*.
*Mae Syr Thomas Frankland Lewis yn drafftio’r adroddiad ar Gyfraith y Tlodion sy’n dwyn ei gamdriniaeth i sylw’r cyhoedd.
*Dechreuad adeiladu Capel Ebeneser, Tywyn.

## Celfyddydau a llenyddiaeth 
bawd
### Llyfrau newydd 
*Catherine Hutton - *The Welsh Mountaineer* 
*John Thomas (Eos Gwynedd) - *Annerch Plant a Rhieni oddi ar farwolaeth William Thomas mab Lewis Thomas, Llanrwst*

### Cerddoriaeth
14 Gorffennaf - Robert Williams yn cyfansoddi'r emyn-dôn enwog Llanfair (Bethel gynt).

## Genedigaethau
bawd|Robert Thompson Crawshay
bawd|Dewi Emlyn
* 27 Ionawr - David Davies, telynor, (bu f 1855) 
* 8 Mawrth - Robert Thompson Crawshay, Diwydiannwr a pherchennog Gwaith Haearn Cyfarthfa (bu f 1879) 
* 10 Ebrill - Peter Maelor Evans, cyhoeddwr (bu f 1878) , 
* 5 Mai – John Prichard, pensaer (bu f 1886) 
* 16 Mehefin – Charles Herbert James, aelod seneddol (bu f 1890)  
* 21 Mehefin - Richard Lewis, awdur (bu f 1865) 
* 4 Awst – Henry Mark Anthony, arlunydd (bu f 1886) 
* 16 Awst – Rowland Williams, clerigwr ac ysgolhaig (bu f 1870) 
* 21 Awst - Thomas James (Llallawg), clerigwr, hynafiaethydd, ac eisteddfodwr (bu f 1879) 
* 17 Medi – Hugh Humphreys, argraffydd a chyhoeddwr (bu f 1896)  
* 17 Medi – Robert David Thomas (Iorthryn Gwynedd), gweinidog gyda'r Annibynwyr (bu f 1888) 
* 20 Medi - Edward Morgan, gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd (bu f 1871) 
* 9 Tachwedd – David Davies (Dewi Emlyn), gweinidog gyda'r Annibynwyr yn U.D.A., bardd, ac awdur (bu f 1888) 
* 13 Tachwedd - Henry Brinley Richards, cyfansoddwr (bu f 1885) Griffith, R. D., (1953). o 
* 17 Rhagfyr - Erasmus Jones, nofelydd (bu f 1909)  
* 30 Rhagfyr - William Williams, gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd ac awdur (bu f 1900) 
*Dyddiad anhysbys
** Robert Ellis, cerddor (bu f 1893) 
**Richard Hall, bardd (bu f 1866) 
** John William Hughes, llenor crwydrad (bu f 1849) 
**Mathew Lewis gweinidog Annibynnol ac ysgrifennwr (bu f 1860) 

## Marwolaethau
* 16 Ionawr - Vaughan Lloyd, cadfridog (g 1736) 
* 7 Mawrth - David Hughes, Prifathro Coleg Iesu, Rhydychen, (g yn Llanrwst tua 1753) 
* 27 Mawrth - Josiah Boydell, paentiwr ac ysgythrwr (g 1752) 
* 7 Mai - John Roberts (Siôn Lleyn), bardd (g 1749) 
* 17 Gorffennaf - William Williams, llenor a hynafiaethydd (g 1738) 
* 22 Gorffennaf - Benjamin Davies, athro a gweinidog Annibynnol (g 1739) 
* 31 Gorffennaf Benjamin Hall, diwydiannwr (g 1778) 
* 12 Awst - John Evans o'r Bala, pregethwr gyda'r Methodistiaid Calfinaidd (g 1723) 
* 24 Awst - Jehoiada Brewer, gweinidog gyda'r Annibynwyr ac emynydd (g 1752) 

## Cyfeiriadau

Categori:Hanes Cymru
Categori:Rhestrau Cymru

Categori:Prosiect WiciLlên