ASMR

Mae'r term **ASMR** (**autonomous sensory meridian response**) yn niwroleg sy'n cyfeirio at ffenomen biolegol a nodweddir gan ymdeimlad dymunol o oglais yr ydych chi'n teimlo fel arfer yn rhanbarthau'r pen, croen y pen neu ymylol y corff mewn ymateb i symbyliad gweledol, clywedol, ac ysgogiadau gwybyddol. Daeth y ffenomen hon yn hysbys trwy'r rhyngrwyd a'r cyfryngau cymdeithasol; hynny yw, trwy flogiau a fideoblogau. Mae'n ffurf ddymunol o paresthesia; fe'i cymharwyd â synesthesia clywedol-gyffyrddol  a gall orgyffwrdd â *frisson*.

## Gwreiddiau'r term mewn diwylliant poblogaidd
[thumb|de|300px|Fideo mewn [Ffrangeg - mae sibrwd a siarad ysgafn hefyd yn nodwedd ASMR]]
Yn ôl *Know Your Meme*, defnyddiwyd y term ASMR gyntaf ar 25 Chwefror 2010, yn y grŵp Facebook "Autonomous Sensory Meridian Response Group" ar ôl cael ei fathu gan Jennifer Allen (aka Envelope Nomia ar Facebook), crëwr y grŵp, mewn ymateb i swydd ar fforwm SteadyHealth lle cynhaliodd rhai pobl ddadl hir am y teimlad rhyfedd. Mae Allen yn esbonio bod "ymreolaethol" yn cyfeirio at idiosyncrasi y bobl sy'n profi ASMR, gan fod natur yr adwaith yn amrywio o berson i berson, a bod y term "meridian" yn air llai cyffredin a ddefnyddir yn lle'r gair "orgasm".

Trafodaethau ar-lein mewn rhai grwpiau fel un o Yahoo! o’r enw Cymdeithas y Synhwyryddion a ffurfiwyd yn 2008, neu *The Unnamed Feeling*, blog a grëwyd gan Adrew MacMuiris yn 2010, a ganolbwyntiodd ar ddysgu mwy manwl gan bobl am deimlo, ac annog rhannu syniadau a phrofiadau personol. Rhai enwau amgen ar gyfer yr ASMR mewn perthynas â'r grwpiau trafod hyn yw *Attention Induced Head Orgasm,* *Attention Induced Euphoria,*, ac *Attention Induced Observant Euphoria.*.

Ymadroddion eraill i ddisgrifio'r teimlad yw "orgasm ymennydd", "tylino ymennydd", "goglais pen", "orgasm pen" neu "goglais asgwrn cefn".

## Sbardunwyr ASMR
bawd|de|300px|Enghreifftiau o synau 'sbarduno' ASMR
O'r straeon am fideos ASMR-sensitif ac ASMR, gellir gweld bod yr ystod o sbardunau ("trigger" yn Saesneg) yn eang iawn. Yn ôl y data cronedig, gellir eu rhannu'n amodol yn bedwar prif grŵp.

Mae'r grŵp cyntaf, mwyaf cyffredin ac helaeth o ysgogiadau yn gadarn. Yr enwocaf a'r poblogaidd yn eu plith:

* llais sibrwd, ysgafn a thawel, lleferydd meddal araf;
* siffrwd meddal, crensian pecynnu plastig neu bapur, seloffen yn y dwylo;
* tapio gydag ewinedd neu wrthrychau, crafu ysgafn gydag ewinedd neu wrthrychau ar arwynebau gweadog, plastig neu bren;
* gwefus-gyffwrdd, swsian, twt-twtian tafod;
* siffrwd tudalennau, y sain a wneir gan fysedd wrth rhwbio â phapur, poeri ar fysedd wrth droi tudalennau;
* anadl, chwythu i mewn i'r meicroffon.

Yr ail grŵp o ysgogiadau gweledol:

* symudiadau llyfn y dwylo;
* ffocws y person a arsylwyd ar rywfaint o waith (lluniadu, datrys problemau, rhaglennu, ac ati);
* tylino.

Mae'r trydydd grŵp o sbardunau yn cynnwys sefyllfaoedd sy'n gysylltiedig ag amlygiad o sylw personol i berson:

* archwiliad gan feddyg, sgwrs yn ystod holiadur, sgwrs gyda derbynnydd;
* y broses o goluro, gofal, steilio gwallt, cribo.

Mae'r pedwerydd grŵp yn cynnwys sbardunau cyffyrddol:

* cyffyrddiadau meddal gan ddwylo, tafod ysgwyddau, gwddf, corff;
* strocio â'ch bysedd, brwsh, beiro, ac ati.
* ffrydiau jet o ddŵr poeth neu gynnes

## Sylw yn y cyfryngau
Cafwyd sylw cynnar i ASMR mewn erthygl yn The Independent gan y newyddiadurwr o Gymru, Rhodri Marsden, *Maria Spends 20 minutes folding Towels: Why Millions are mesmerised by ASMR Videos* Soniodd cynhadledd yn y Deyrnas Unedig yn 2012 am fideos ASMR yn ei restr o bynciau i'w trafod. Mae rhai erthyglau yn The Huffington Post yn awgrymu rhai mathau o “sbardunau” i ennyn ASMR. Mae'r erthyglau'n sôn am goglais pleserus neu deimladau “sibrwd” yn eich pen y gallai rhai fideos YouTube, neu ddim ond clywed pobl yn mwmian, ysgogi'r teimlad hwnnw. Gallai mathau eraill o sbardunau fod yn dasgau sy'n canolbwyntio ar nodau, siarad yn feddal, gemau chwarae rôl, neu gerddoriaeth.

Mae erthygl ar ffenomen "oerfel" wedi'i chymell gan eiliadau penodol o ddarn o gerddoriaeth, yn sôn am wahaniaethau a wnaed gan ddefnyddwyr yr adran ASMR i Reddit i wahaniaethu cywerthedd rhwng yr ASMR ac "chill" (a elwir hefyd yn Frissons). Soniodd erthygl debyg yn y cylchgrawn cerddoriaeth Prydeinig, New Musical Express, neu NME, am wahaniaethau rhwng ASMR a Frisson. Nododd, er bod y ddau ymateb yn tueddu i ennyn “croesn gwydd” yn yr arsylwr, mae'r ymatebion emosiynol a ffisiolegol yn wahanol.

Mae ASMR wedi bod yn destun newyddion radio a fideo. Roedd darllediad radio byw yn cynnig cyfweliad i ddyn a honnodd ei fod wedi profi ASMR ac yn cynnwys dadl am y ffenomen a'r hyn a'i sbardunodd; defnyddiwyd y term orgasm cerebral yn ystod yr allyriad hwn.

Mae rhai dadleuon cyfryngau wedi sôn am fater ASMR sydd wedi’i gategoreiddio fel ymateb rhywiol, ond gan honni bod y rhai sy’n profi’r ffenomen hon yn dadlau ei fod yn gysylltiedig â chyffroad rhywiol ac yn lle hynny yn ei ddisgrifio fel un digynnwrf. madfall neu ymlaciol.

## Adweithiau gwyddonol
Ysgrifennodd Steven Novella, cyfarwyddwr Niwroleg Gyffredinol yn Ysgol Feddygaeth Prifysgol Iâl a chyfrannwr gweithredol at bynciau sy'n ymwneud ag amheuaeth wyddonol yn ei flog niwrowyddoniaeth am y diffyg ymchwil wyddonol ynghylch ASMR, gan ddweud bod technolegau delweddu cyseiniant magnetig yn swyddogaethol a'r ysgogiad magnetig traws -ranial. dylid ei ddefnyddio i astudio swyddogaeth ymennydd pobl sy'n profi ASMR am bobl nad ydyn nhw'n profi. Mae Novella yn trafod y cysyniad o niwro-amrywiaeth ac yn ei grybwyll gan fod cymhlethdod yr ymennydd dynol yn ganlyniad i ymddygiadau datblygiadol ar draws yr amserlen esblygiadol. Mae hyn hefyd yn awgrymu'r posibilrwydd bod ASMR yn fath o atafaelu pleser neu'n rhyw ffordd arall o actifadu'r adwaith pleserus.

::*"It may be a real phenomenon, but it is inherently difficult to investigate. Internal experience is the key to much of psychological research, but when you come across something like this, which you can’t see or feel, and it doesn’t even happen to everyone, it falls on a blind spot. It’s like synesthesia , which for years has been a myth, until in the 1990s a reliable way of measuring it emerged."*" Tom Stafford, Darlithydd Seicoleg a Gwyddorau Gwybyddol ym Mhrifysgol Sheffield.

Cyhoeddodd Emma L. Barratt a Nick J. Davis​ yn 204 astudiaeth ar effeithiau ASMR, *Autonomous Sensory Meridian Response (ASMR): a flow-like mental state* Mae'r rhain, gan fwyaf, yn wersi Cymraeg neu'n cyflwyno'r Gymraeg fel eitem ar gyfer ASMR yn hytrach nag fel cyfrwng naturiol eu defnyddio 'geiriau cychwyn' (trigger words) yn y Gymraeg:
* ASMR Breathy Welsh Trigger Words Ear-to-Ear Whispers gan LauraLemurex ASMR 
* ASMR Ramble in Welsh / Cymraeg 
* ASMR | Yn yr CYMRAEG gan Zara ASMR

Yn rhyfedd, un o'r fideos ASMR 'Cymreig' mwyaf poblogaidd ar Youtube yw eitem deledu am y cerfiwr ysgrifen, Ieuan Rees yn trafod naddu carreg.

Does dim term benodol Gymraeg ar gyfer y iasau yma.

## ASMR anfwriadol
Er bod ASMR bellach yn cael ei chydnabod yn gyhoeddus fel ffenomenon corfforol a bod fideos o bobl yn fwriadol yn ceisio sbarduno'r ffenomenon, mae hefyd yn parhau i fod yn emosiwn a deimlir ac a greir yn anfwriadol gan bobl wrth drafod neu weithredu mewn bywyd pob dydd. Ceir sianel Youtube benodol i 'ASMR Diarwybod', 'Best Unintentional ASMR' sy'n dangos clipiau fideo o bobl sy'n cynhyrchu teimladau ASMR yn anfwriadol.

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
* What is ASMR? (ASMR EXPLAINED & ASMR Test!)
* - Neuroscientist Explains ASMR's Effects on the Brain & The Body | WIRED
* The Science Behind ASMR
* ASMR: Everything Science Knows So Far

Categori:Bioleg
Categori:Diwylliant poblogaidd