Wrth aros Godot

:*Am erthygl ar y ddrama wreiddiol, gweler En Attendant Godot.*

Cyfieithiad Cymraeg Saunders Lewis o'r ddrama *En Attendant Godot* o 1948/49 yw ***Wrth aros Godot,*** gan y dramodydd Gwyddelig Samuel Beckett. Fe gomisiynwyd y cyfieithiad ar gyfer y gyfres ddrama-radio Gymraeg ar BBC Radio 4, *Y Ddrama yn Ewrop,* a ddarIledwyd dros gyfnod o chwe mis rhwng 15 Tachwedd 1962 a 23 Ebrill 1963. Cyhoeddwyd y cyfieithiad, heb ei newid, fel rhan o *Gyfres Y Ddrama yn Ewrop* gan Wasg Prifysgol Cymru ym 1970. Cyhoeddwyd y cyfieithiad Saesneg, o dan y teitl mwy cyfarwydd *Waiting for Godot* ym 1956 a chyhoeddiad wedi'i "gywiro" ym 1965.

Drama am ddau gymeriad sydd yma - Vladimir ac Estragon, sy'n trafod a wynebu sawl anturiaeth tra'n aros am Godot. Ond nid yw Godot yn cyrraedd, drwy gydol y ddrama. "Nid dau drempyn digri sydd yma", yn ôl Saunders Lewis, "ond chi a minnau".

Is-deitl y ddrama wreiddiol (yn Saesneg yn unig) oedd '''a tragicomedy in two acts'.*
bawd|Clawr *En attendant Godot'' (1952)
Mae'r academydd Rhianedd Jewell yn ei chyfrol *Her a Hawl Cyfieithu Dramâu Saunders Lewis, Samuel Beckett a Moliére* yn gofyn *"*Ai cyfieithiad yw *Wrth [a]ros Godot*, ai addasiad yw hi, ynteu destun hollol newydd, creadigaeth Gymraeg sydd yn adlewyrchu tueddiadau dramatig a theimladau personol y dramodydd Cymraeg sefydledig, Saunders Lewis?"..   

Mewn arolwg barn a gynhaliwyd gan y [[Royal National Theatre|[Royal] National Theatre]] ym 1998/99, fe’i dewisiwyd fel y “ddrama Saesneg fwyaf arwyddocaol o'r 20fed ganrif”.    

## Plot 
### Act I 
Cawn ei cyflwyno i'r ddau brif gymeraid, Vladimir ac Estragon, sy'n cyfarch ei gilydd fel 'Didi' a 'Gogo', tra'n aros am 'Godot'. Daw dau ddieithryn arall atynt, y teithiwr a'r tirfeddianwr 'Pozzo' a'i wâs neu'r "mochyn" 'Lucky', sydd ar dennyn hir. Mae ymweliad y ddau yn "pasio amser" i'r ddau brif gymeriad, cyn i 'fachgennyn' ifanc ddod i'w hysbysu na fydd Godot yn galw heddiw. Mae Vladimir ac Estragon yn cyhoeddi y byddan nhw hefyd yn gadael, ond maen nhw'n aros ar y llwyfan heb symud.

### Act II 
Mae Vladimir ac Estragon unwaith eto yn aros ger y goeden, sydd wedi tyfu nifer o ddail ers diwedd Act 1. Mae'r ddau yn dal i aros am Godot. Mae Lucky a Pozzo yn ailymddangos, ond nid fel yr oeddent o'r blaen. Mae Pozzo wedi mynd yn ddall ac mae Lucky bellach yn gwbl fud. Ni all Pozzo gofio erioed iddo gwrdd â Vladimir ac Estragon, ac ni allant gytuno ar y tro diwethaf iddynt weld y teithwyr. Mae Lucky a Pozzo yn gadael yn fuan ar ôl eu cyfarfyddiad bywiog, gan adael Vladimir ac Estragon i aros eto.

Maes o law, dychwela'r bachgen hefyd, gan eu hysbysu eto na fydd Godot yn ymweld â nhw. Mae'r bachgen yn eu darbwyllo mai dyma'r tro cyntaf iddynt gwrdd, ac mai nid ef oedd y bachgen fu'n siarad â Vladimir ddoe. Mae hyn yn gwylltio Vladimir gan fynnu bod y bachgen yn ei gofio yfory, er mwyn osgoi'r ailadrodd. Ar ôl i'r bachgen adael, mae Vladimir ac Estragon yn ystyried hunanladdiad, ond nid oes ganddynt raff i hongian eu hunain. Maent yn penderfynu ymadael a dychwelyd drannoeth gyda rhaff.

## Cynyrchiadau nodedig 
### 1960au 
Fel nodwyd eisoes, comisiynwyd a darlledwyd y ddrama am y tro cyntaf gan y BBC fel drama radio, ar y 15 Tachwedd 1962. Cynhyrchydd [cyfarwyddwr] Emyr Humphreys. Gelwid y cynhyrchiad yn *Godot.*

* Vladimir - Alun Elidyr
* Estragon - Nicolas Ros
* Pozzo - Ronnie Williams
* Lucky - Judith Humphreys.
Cyfleu'r cymeriadau fel "mwncïod" wnaeth y cynhyrchiad, a hynny ar "dŵr o hen ganiau yn ymestyn i'r awyr tua deng gwaith yn fwy na Thŵr Pisa"

* Vladimir - Lisa Jones
* Estragon - Cynan Llwyd
* Pozzo - James Hancock-Evans
* Lucky - Euros Jones
* Bachgennyn - Tomos Hopkins

## Cyfeiriadau 
Categori:Cyfieithiadau o Ddramâu i'r Gymraeg
Categori:Dramâu Cymraeg
Categori:Gweithiau Saunders Lewis
Categori:Theatr Gymraeg y 1980au