Howard Marks

Daeth **Dennis Howard Marks**, neu **Mr. Nice** (13 Awst 1945 – 10 Ebrill 2016) yn ddrwg-enwog fel smyglwr hashish rhyngwladol trwy nifer o achosion llys â phroffil uchel, cysylltiadau tybiedig gyda grŵpiau megis MI6, yr IRA, a'r Mafia, a'i euogfarniad yn y pen draw gan Weinyddiaeth Gorfodaeth Cyffuriau Americanaidd.

## Bywyd cynnar ac addysg
Ganwyd Marks ym Mynydd Cynffig, ger Pen-y-bont ar Ogwr Mynychodd Ysgol Ramadeg y Garw a Coleg Balliol, Rhydychen rhwng 1964 a 1967 i astudio Gradd (B.A., Oxon) Gwyddoniaeth Naturiol, *Ffiseg* cyn astudio ym Mhrifysgol Llundain rhwng 1967 ac 1968 (graddiodd o'r Athrofa Ffiseg). Dychwelodd i Balliol, Rhydychen i astudio Hanes ac Athroniaeth (Dip. H.Ph. Sc.) rhwng 1968 a 1969, ac yna i Brifysgol Sussex i astudio Athroniaeth Gwyddoniaeth rhwng 1969 a 1970 (M.A., Oxon).

Cymraeg yw mamiaith Howard Marks ond nid yw'n ystyried ei Gymraeg ysgrifenedig yn gwbl rhugl.

## Gyrfa smyglo cyffuriau
Fe dreuliodd saith mlynedd mewn carchar ym Mhenydfa'r Unol Daleithiau, Terre Haute. Yn ystod ei yrfa smyglo, honnir iddo wrthod defnyddio trais a gwrthododd ddelio mewn cyffuriau caled.

## Bywyd ar ôl y carchar
Ers ei ryddhau o'r carchar, mae Marks wedi cyhoeddi hunangofiant, *Mr Nice* (Secker and Warburg, 1996), a ddaeth yn werthwr-gorau, ac sydd wedi cael ei gyfieithu i nifer o ieithoedd. Ynghyd â *Mr Nice*, mae hefyd wedi casglu antholeg *The Howard Marks Book of Dope Stories* (Vintage, 2001) ac yn fwy diweddar, dilyniant i'w hunangofiant; *Señor Nice: Straight Life From Wales to South America*. Yn 2003, cyhoeddodd un o bartneriaid Howard yn y 'movement of beneficial herbs industry', Phil Sparrowhawk hunangofiant ei hun, a ysgrifennwyd gyda Martin Knight, *Grass,* (Mainstream 2003). Mae Marks yn ymgyrchydd dros gyfreithloni cannabis ac mae'n teithio'r byd fel sioe un dyn. Ymddangosodd hefyd yn y rhaglen ddogfen *Stoned in Suburbia* a ddarlledwyd ar Sky One yng ngwledydd Prydain.

Sefodd Howard Marks fel ymgeisydd ar gyfer Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig yn 1997, dros fater sengl yr ymgyrch i gyfreithloni cannabis. Ymgeisiodd am bedair sedd ar unwaith: De Norwich (yn erbyn y darpar ysgrifennydd cartref Charles Clarke), Gogledd Norwich, Castell-nedd a Southampton Test. Enillodd bleidlais ar gyfartaledd o 1%.

Arweiniodd hyn at ffurfiad y Legalise Cannabis Alliance (LCA) gan Alun Buffry yn 1999.

## Bywyd personol
Erbyn hyn mae'n byw yn Palma de Mallorca. Estraddodwyd ef a'i gyn-wraig erbyn hyn, Judy Marks, o Mallorca, Sbaen i Florida. Mae ganddynt dri o blant; Amber, Francesca a Patrick. Mae ganddo hefyd ferch hŷn, Myfanwy, o berthynas pum mlynedd gyda Rosie Lewis. Mae Judy Marks hefyd wedi ysgrifennu hunangofiant o'u bywyd gyda'i gilydd, *Mr Nice and Mrs Marks*, a gyhoeddwyd gan Ebury Press yn 2006.

Yn 2015 canfuwyd fod ganddo ganser anwelladwy o'r coluddyn a bu farw yn Ebrill 2016..
* Ef yw'r Diafol yn Dirty Sanchez: The Movie
* Mae'n destun i'r gân ''Hangin' with Howard Marks'' gan y Super Furry Animals, a ryddhawyd ar eu halbwm Fuzzy Logic. Ymddangosa Marks ar y clawr mewn amryw o guddwisgoedd - lluniau pasbost honedig o'i oes fel trafnidiwr cyffuriau. Daethant yn ffrindiau yn ddiweddarach, gan haeddu sôn yn ei hunangofiant.

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
*howardmarks.co.uk 
*Adolygiad o *Mr. Nice*

Categori:Genedigaethau 1945
Categori:Marwolaethau 2016
Categori:Hunangofianwyr yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Hunangofianwyr yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Hunangofianwyr Saesneg o Gymru
Categori:Llenorion yn ymwneud â chanabis
Categori:Llwgr-fasnachwyr o Gymru
Categori:Masnachwyr cyffuriau o Gymru
Categori:Pobl a gafwyd yn euog o lwgr-fasnachu
Categori:Pobl o Ben-y-bont ar Ogwr
Categori:Troseddwyr yr 20fed ganrif o Gymru