Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 2015

Cynhaliwyd **Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 2015** ar 7 Mai 2015 er mwyn ethol Aelod Seneddol ar gyfer pob un o'r 650 sedd yn Nhŷ'r Cyffredin y Deyrnas Unedig, sef prif siambr Senedd y Deyrnas Unedig. Roedd yr etholiad cyffredinol hwn ledled y Deyrnas Unedig.

Cofir am yr etholiad hwn yn bennaf am lwyddiant Blaid Cenedlaethol yr Alban yn cipio 56 o seddau, ac yn ail am leihad yn nifer Aelodau Seneddol y Blaid Lafur a'r Rhyddfrydwyr. Daliodd Plaid Cymru eu gafael yn y tair sedd (12.1% o'r bleidlais), ond ni welwyd ymchwydd fel a fu yn yr Alban.

Yn Ionawr 2015, cyhoeddodd y cwmni arolwg barn *Panelbase* ganlyniadau eu hymchwiliad gan ragweld Plaid Genedlaethol yr Alban (yr SNP) yn cynyddu nifer eu haelodau Seneddol o 6 i 35; erbyn Ebrill roedd y polau pinio yn amcangyfrif hyd at 50 o seddau.

## "Etholiad yr Alban"
Cipiodd yr SNP 50% o'r bleidlais a 56 sedd - 50 yn fwy nag oedd ganddynt yn dilyn Etholiad 2010. Disodlwyd Jim Murphy, arweinydd Plaid Lafur yr Alban gan Kirsten Oswald, wedi 18 mlynedd fel Aelod Seneddol, yn ogystal â Douglas Alexander.

Ymateb Alex Salmond oedd *"Scottish lion has roared"*.

Fis cyn yr etholiad, galwodd un o golofnwyr *The Guardian*, Jonathan Freeland, yr Etholiad Cyffredinol yn "Etholiad yr Alban", oherwydd yr holl amser a roddwyd i'r Alban gan y pleidiau yn ystod y misoedd a oedd yn arwain at yr etholiad.
Mae'n bosibl fod y cynnydd aruthrol hwn yn aelodaeth a thwf yr SNP yn ganlyniad i sawl ffactor: 
1. Poblogrwydd Nicola Sturgeon
2. Partneriaeth Llafur / Ceidwadwyr yn Refferendwm annibyniaeth i'r Alban, 2014, gydag aelodau Llafur o'r farn fod Llafur wedi bradychu sosialaeth drwy droi at y Ceidwadwyr
3. Adwaith i ymateb negyddol pleidiau Lloegr e.e. Piers Morgan yn *The Sun* yn ysgrifennu: *"the world’s most dangerous woman that few outside Britain have ever heard of”."* neu David Cameron yn trin a thrafod hawliau a phwerau Lloegr yn hytrach na'r Alban.

## Cerrig filltir yn arwain at yr etholiad
Roedd dylanwad Refferendwm annibyniaeth i'r Alban, 2014 yn fawr, yn bennaf oherwydd fod y polau piniwn yn rhagweld nifer helaeth o Aelodau Seneddol yr Plaid Genedlaethol yr Alban (yr 'SNP') yn cael eu hethol - fel adwaith i'r Refferendwm. Sylweddolwyd hefyd fod y frwydr rhwng y ddwy blaid fwyaf - Llafur a'r Ceidwadwyr - yn agos; golyga'r ddau beth yma y gall yr ASau SNP newydd, felly, ffurfio clymblaid gyda Llafur. Hyd yn oed 4 mis cyn yr etholiad daeth hi'n eglur yn y polau piniwn fod y nifer aelodau SNP am godi o 6 i fwy na 40.

Roedd ymateb y Ceidwadwyr i'r posibilrwydd hwn yn negyddol; dywedodd Cameron, ar 20 Mai, mai yn uffern y ffurfiwyd unrhyw glymblaid SNP-Llafur a rhagwelodd y perygl i'r Deyrnas Unedig o gael ASau SNP yr Alban yn rheoli gwledidyddiaeth Lloegr. Cafwyd sylwadau tebyg gan John Major ac eraill. Twt-twtian y fath bartneriaeth wnaeth y Blaid Lafur, ond ni chlowyd y drws yn glep.

Ar 9 Ebrill trodd sylwadau negyddol y Gweinidog Amddiffyn Michael Fallon yn ei wyneb, pan ymosododd ar Milliband; dywedodd fod Milliband wedi rhoi cyllell yng nghefn ei frawd ac y byddai'n rhoi cyllell arall yng nghefn y DU os cytuna gyda'r SNP i ddiddymu arfau niwclear Trident. Hyd yn oed gan rai aelodau Ceidwadol, sylweddolwyd fod sylwadau fel hyn yn gwneud mwy o ddrwg i'r blaid a'i llefarodd nag i'r gwrthrych-darged, a gwelwyd y Ceidwadwyr yn colli llawer o bleidleisiau yn y polau a ddilynodd hyn.

Ar 20 Ebrill cyhoeddwyd maniffesto'r SNP, a oedd yn cynnwys nifer o feysydd y tu allan i'r Alban, gan gynnwys diddymu Trident, canslo 'treth y stafell wely' lleihau ffioedd Lloegr o £9,000 i £6,000, codi 100,000 o dai newydd ym Mhrydain, diddymu gwaith 'oriau sero' a chodi lleiafswm cyflogau. Ar hyd y bedlan, mae'r SNP wedi siarad yn gryf o ran gwario yn hytrach na thoriadau ariannol. Roedd hyn yn ymgais i leddfu ofnau rhai Saeson a gwneud ei phlaid yn fwy derbyniol pe ffurfiwyd clymblaid.

Union wythnos cyn yr etholiad cyhoeddwyd canlyniadau pôl piniwn IPSOS Mori, rhagwelwyd y posibilrwydd y gallai'r SNP ennill pob sedd yn yr Alban: 54% o'r bleidlais.

## Dosbarthiad y pleidiau yn Nhy'r Cyffredin o 2015 ymlaen
Ar ôl i'r 650 canlyniad gael eu cyhoeddi, gwelwyd fod sefyllfa'r pleidiau fel a ganlyn:

### Dosbarthiad y pleidiau yn Nhy'r Cyffredin 2010-15
## Dadleuon a ddarlledwyd
Dyma'r ail etholiad cyffredinol lle gwelwyd dadleuon ffurfiol wedi'u trefnu ar y teledu rhwng arweinyddion y prif bleidiau. Yn rhan o'r gyfres o ddadleuon, rhwng gwahanol bleidiau, ar 2 Ebrill, cafwyd dadl a oedd yn cynnwys 7 plaid gan gynnwys tair merch: Nicola Sturgeon (SNP), Natalie Bennett (Y Blaid Werdd) a Leanne Wood (Plais Cymru). Am ryw reswm ni wahoddwyd arweinwyr pleidiau Gogledd Iwerddon, ac mae'r DUP yn ystyried mynd i gyfraith oherwydd hyn. Yn gyffredinol, mae sawl beirniad / gwleidydd wedi awgrymu Nicola Sturgeon oedd y gorau o'r saith a bod y tair merch wedi trawsnewid gwleidyddiaeth gonfensiynol (tair-plaid) drwy'r darllediad.

Roedd y drydedd dadl, a gynhaliwyd ar 16 Ebrill yn cynnwys y "cystadleuwyr" i'r Llywodraeth h.y. heb Cameron a Clegg. Unwaith eto, y sylwadau mwyaf cyffredin oedd mai'r merched a enillodd y ddadl: Wood, Sturgeon a Bennette. Bydd dwy ddadl arall yn dilyn hyn: y naill rhwng Cameron a Miliband a'r llall rhwng Cameron, Miliband a Clegg ble bydd y gwleidyddion yn ateb cwestiynnau'n hytrach nag yn dadlau gyda'i gilydd.

bawd|canol|600px|Sgrinlun o drydariadau positif Twitter yn ystod y ddadl a gynhalwiyd 2 Ebrill 2015

## Cymru
### Trosolwg o'r canlyniadau yn ôl plaid
Ceir rhestr gyflawn o'r canlyniadau ar *House of Commons Library General Elections Online*. Daw'r canlynol o wefan y BBC:

1 Cyhwysir Llafur a’r Blaid Gydweithredol hefyd yn ffigurau'r Blaid Lafur.

### Rhestr o'r ymgeiswyr llwyddiannus
Mae 40 Etholaeth Seneddol yng Nghymru. Rhestrir yr ymgeiswyr ar eu cyfer isod gyda'r ymgeiswyr llwyddiannus **mewn lythrennau bras**. Dynodir Aelodau Seneddol oedd yn ail-sefyll i gadw eu seddi gyda *. Yna, yn dilyn, gwelir rhestr o'r ASau a etholwyd yn 2015.

## Rhestr o'r ASau a etholwyd yn Etholiad 2015
## Yr Alban
## Oriel

Papur Pleidleisio Etholaeth Gorllewin Clwyd.jpeg|Enghraifft o bapur pleidleisio drwy'r post a ddefnyddiwyd yn Etholaeth Gorllewin Clwyd; 2015
|Natalie Bennett, Arweinydd Plaid Werdd Cymru a Lloegr. 

## Cyfeiriadau
Categori:2015 yn y Deyrnas Unedig
Categori:2015 yng Nghymru
Deyrnas Unedig 2015
2015