Eisteddfod Genedlaethol Cymru Pwllheli 1925

Cynhaliwyd **Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1925** ym Mhwllheli, Sir Gaernarfon (Gwynedd bellach).

Enillydd y wobr am y casgliad gorau o hen faledi a cherddi unrhyw ardal yng Nghymru oedd Richard Griffith (Carneddog).

"Ni bu'r tywydd mor ffafriol ag y gellid disgwyl. Gwnaeth gawodydd trymion o law dydd Llun, ond cafwyd tywydd mwy ffafriol dydd Mawrth. Yr oedd yn sychach o gryn dipyn dydd Mercher, a dydd Iau cafwydd tywydd hafaidd, a chyrhaeddodd y Brifwyl ei huchafbwynt o ran cynulliad. Amcangyfrifwyd fod o leiaf "deuddeng mil" yn bresennol pan gadeirwyd yr awdlwr gorau. Bu'r cyngherddau yn llwyddiannus iawn hefyd, a gellir priodoli hynny i weithgarwch y Pwyllgor."

Pennillion cyfarch gan Caerwyn ar y Dydd Llun: Beirniaid T. O. Jones (Gwynfor), Dan Matthews a'r Parch Tegla Davies. 

* Cwmni Penparcau a'r Cylch, Aberystwyth - *Y Prawf*
* Cwmni Cymrodorion Aberdâr - *Y Boncyff* gan J. Eddie Parry
* Cwmni Godre'r Moelwyn, Ffestiniog - *O Nos i Ddydd*
* Cwmni Dinas Bangor - *Gwyntoedd Croesion* gan J. O. Francis
* Cwmni Ffrancon, Bethesda - *Nora Plas y Foel*
* Cwmni St John Street, Caer - ''Tu Hwnt i'r Llen*
* Cwmni Gwalia Wen, Caerdydd - *Y Ddraenen Wen*
* Cwmni Siabod, Dolwyddelan - *Rhamant a Rhyfel* gan John Ellis Williams
* Cwmni Illtyd, Dolgellau - *Perthnasau*
* Cwmni Gwaun Cae Gurwen - *Llanbrynmair*
* Cwmni Dinas Bran, Llangollen - *O'r Gorlan i'r Gâd*
* Cwmni Peniel, Llanllechid - *Troeon yr Yrfa*
* Cwmni Cefnddwysarn, Llandderfel - *Perthnasau*
* Cwmni Jerusalem (mc), Llanerch-y-medd - *Perthnasau*
* Cwmni Bro Mihangel, Llanfihangel - *O'r Gorlan i'r Gâd*
* Cwmni Maerdy - *La Zone*
* Cwmni Bethesda, Yr Wyddgrug - *Trem yn Ôl* gan Gwynfor
* Cwmni Gwernydd, Pontardawe - *Cyfrinach y Cybydd*
* Cwmni Penmaenmawr - *Dychweledigion* cyfieithiad o ddrama Ibsen.
* Cwmni Carmel, Penrhiw-ceibr - *O Nos i Ddydd*
* Cwmni Mount Elim, Pontardawe - *Y Ddraenen Wen*
* Cwmni Porthmadog - *Beddau'r Proffwydi* gan William John Gruffydd
* Cwmni Bethlehem, Rhosllanerchrugog - *Maesymeillion*
* Cwmni Craig-cefn-parc, Abertawe - *Y Ddraenen Wen*
* Cwmni Cymrodorion, Treorci - *O Nos i Ddydd*
Dewiswyd Cwmni Cymrodorion Aberdâr a Cwmni Maerdy i gystadlu yn yr Ŵyl. Cwmni Maerdy oedd yn fuddugol.

**Y Ddrama Fer**

Cyflwynwyd 21 cwmni i gystadlu ar y ddrama fer yn ogystal:

* Cwmnïau Dramayddol Berch, Aber-erch - *Ym Magl yr Heliwr*
* Cwmni Capel Isaf, Aber-erch - *John James o Llundain*
* Cwmni Twrgwyn, Bangor - *Dwywaith yn Blentyn*
* Cwmni Ystradau, Ffestiniog - *Noson o Farrug*
* Cwmni Barlwyd, Ffestiniog - *Y Dieithryn*
* Cwmni Dwyryd, Ffestiniog - *Ym Magl yr Heliwr*
* Cwmni Gweision y Rheilffordd L.M.S, Caernarfon - *Y Merthyr*
* Cwmni Caernarfon - *Y Darn Arian*
* Cwmni Gwaelod-y-garth, Caerdydd - *Dwywaith yn Blentyn*
* Cwmni Mynydd Du, Llandderfel - *Y Pwyllgor''
* Cwmni Tabernacl Cymreig King's Cross, Llundain - *Y Dieithryn*
* Cwmni Tan y Capel, Llanerch-y-medd - *Coron y Bardd*
* Cwmni Athen, Llanerch-y-medd - *Yr Unig Fab*
* Cwmni Maerdy - *Y Pwyllgor*
* Cwmni Gwernydd, Pontardawe - *Cadw Noswyl*
* Cwmni Mount Elim, Pontardawe - *Gwraig o Wlad Us*
* Cwmni Tudweiliog - *Tewach Gwaed na Dŵr*
* Cwmni Tudweiliog - ''Malan Puw a'i Hamser*
* Cwmni Cadwgan, Treorci - *Ffrois*
* Cwmni Orchwy, Treorci - *Dialydd*
* Cwmni Gwalia, Treorci - *Diethryn''
Rhanwyd y wobr gyntaf (15c) a'r ail wobr (5c) rhwng Cwmni Cadwgan, Treorci a Cwmni Caernarfon. Daeth Cwmni King's Cross yn ail, Cwmni Penmaenmawr yn drydedd a Chwmniau Cefnddwysarn a Gwalia, Treorci yn gydradd bedwerydd.

## Gweler hefyd
* Eisteddfod Genedlaethol Cymru – hanes yr Eisteddfod Genedlaethol
* Eisteddfod Genedlaethol Cymru Pwllheli 1955 – achlysur arall pan gynhaliwyd yr Eisteddfod ym Mhwllheli

## Cyfeiriadau 
Pwllheli 1925
Pwllheli
1925
Categori:Pwllheli
Categori:Hanes Gwynedd
Categori:1925 yng Nghymru