Woody Allen

Actor, llenor, cerddor jazz, digrifwr, dramodydd, a chyfarwyddwr ffilm Americanaidd yw **Woody Allen** (ganed **Allen Stewart Konigsberg**; 1 Rhagfyr 1935). Mae ei gorff mawr o aith, a'i ardull ffilm ymenyddol, sy'n cymysgu dychan, ffraethineb a hiwmor, wedi ennill parch a'i wneud yn un o'r gwneuthurwyr ffilm mwyaf toreithiog yr oes gyfoes. Mae Allen  yn ysgrifennu, a chyfarwyddo ei ffilmiau yn ogystal ac actio yn y rhan fwyaf ohonynt. Mae Allen yn cymryd llawer o'i ysbrydoliaeth o lenyddiaeth, rhywioldeb, athroniaeth, seicoleg, ei hunaniaeth Iddeweg, sinema Ewropeaidd, a Dinas Efrog Newydd, ble'i ganwyd a bu'n byw am gydol ei oes.

## Blynyddoedd cynnar
Ganwyd a magwyd Allen yn Ninas Efrog Newydd, yn fab i Nettie (llysenw Cherrie; 8 Tachwedd 1906 - 27 Ionawr 2002), a oedd yn cadw'r cyfrifon yn nelicatessen y teulu, a Martin Konigsberg (25 Rhagfyr 1900 - 13 Ionawr 2001), engrafwr gemwaith a gweinydd. Roedd ei deulu yn Iddeweg, a'i deidiau'n mewnfudwyr a oedd yn siarad Yiddish ac Almaeneg. Ganwyd a magwyd ei rieni yn Lower East Side Manhattan. Nid oedd ei blentyndod yn un hapus er ei fod o deulu dosbarth canol. Nid oedd ei rieni'n cyd-dynnu ac roedd y berthynas gyda'i fam anwadal, llym yn un bregus. Siaradodd Allen Yiddish yn ei flynyddoedd cynnar, ac ar ôl mynychu Ysgol Hebraeg am wyth mlynedd, aeth i Ysgol Gyhoeddus 99 ac i Ysgol Uwchradd Midwood. Yn ystod y cyfnod hwnnw, bu'n byw mawn fflat yn 1402 Avenue K, rhwng Strydoedd East 14th a 15th. Fe enillodd y llysenw "Red" oherwydd ei wallt coch; gwnaeth argraff dda ar y myfyrwyr eraill gyda'i ddawn anhygoel o wneud triciau hud a chardiau. Trwy ei bersonoliaeth mewn ffilm a chomedïau, mae'n aml wedi cyfleu ei hun fel rhywun sy'n gorfforol yn analluog ac yn amhoblogaidd yn gymdeithasol, mewn gwirionedd, roedd Woody Allen yn fyfyriwr poblogaidd ac yn chwaraewr pêl fasged a pêl fâs medrus.

## Llyfryddiaeth
*''Don't Drink the Water: A comedy in two acts* (1967), ASIN B0006BSWBW
**Play It Again, Sam* (1969), ISBN 0-394-40663-X
**Getting Even* (1971), ISBN 0-394-47348-5
**God: A comedy in one act* (1975), ISBN 0-573-62201-9
**Without Feathers* (1975), ISBN 0-394-49743-0
**Side Effects* (1980), ISBN 0-394-51104-2
**Lunatic's tale* (1986), ISBN 1-55628-001-7
**Complete Prose of Woody Allen* (1992), ISBN 0-517-07229-7. (Casgliad o straeon byr Allen, cyhoedwyd gyntaf yn *Getting Even*, *Without Feathers* a *Side Effects*.)
**Three One-Act Plays: Riverside Drive / Old Saybrook / Central Park West* (2003), ISBN 0-8129-7244-9
**Writer's Block: Two One Actplays* (2005), ISBN 0-573-62630-8
**"A Second Hand Memory," (drama dau ran)* (2005)
* Yannick Rolandeau "Le cinéma de Woody Allen", Aléas, 2006 ISBN 2-84301-144-2
**Mere Anarchy* (2007), ISBN 978-1-4000-6641-4

## Llyfryddiaeth 
**The Importance of Being Famous: Behind the Scenes of the Celebrity Industrial Complex*; Maureen Orth p233 ISBN 0-8050-7545-3
**Woody Allen on Woody Allen: In Conversation With Stig Bjorkman* (1995), ISBN 0-8021-1556-X
**Woody Allen - A biography*; John Baxter (1999) ISBN 0-7867-0666-X
**Woody Allen: Eine Biographie*; Stephan Reimertz, Reinbek, (2000) ISBN 3-499-61145-7 (Almaeneg)
**Woody Allen*; Stephan Reimertz, (rororo-Monographie), Reinbek, (2005) ISBN 3-499-50410-3 (Almaeneg)
**The Essential Woody Allen*; Lauren Hill
**Fun With Woody, The Complete Woody Allen Quiz Book (Henry Holt)*, Graham Flashner
**Woody Allen: Interviews (Conversations With Filmmakers Series)*, R. E. Kapsis a K. Coblentz gol., (2006) ISBN 1-57806-793-6
*"Woody plots film return to London" by A Correspondent, *Times Online*, 30 Tachwedd 2005
*"Why I Love London" gan Simon Garfield, *Guardian Unlimited'', 8 Awst 2004
*Traethawd gan Victoria Loy ar yrfa Woody Allen

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
*WoodyAllen.com (Answyddogol)
*Casgliad Woody Allen 
*Trawthawd am y cymeriadau benywaidd yn ffilmiau Allen
*Cyfweliad gyda Woody Allen, IFC.com 

Categori:Genedigaethau 1935
Categori:Actorion o'r Unol Daleithiau
Categori:Cerddorion o'r Unol Daleithiau
Categori:Cyfarwyddwyr ffilm o'r Unol Daleithiau
Categori:Digrifwyr o'r Unol Daleithiau
Categori:Dramodwyr o'r Unol Daleithiau
Categori:Enillwyr Gwobr yr Academi
Categori:Iddewon
Categori:Llenorion o'r Unol Daleithiau
Categori:Llysieuwyr
Categori:Pobl o Ddinas Efrog Newydd