Frances Willard

Ffeminist ac addysgwr o'r Unol Daleithiau oedd **Frances Willard** (28 Medi 1839 - 18 Chwefror 1898) sy'n nodigedig am ei gwaith fel rhethregwr, diwygiwr dirwest, swffragét ac ymgyrchydd dros bleidlais i ferched.

Daeth Willard yn llywydd cenedlaethol Undeb Dirwestol Cristnogol y Merched (WCTU) ym 1879, a pharhaodd yn llywydd hyd at ei marwolaeth ym 1898. Parhaodd ei dylanwad drwy'r ddegawdau nesaf. Datblygodd Willard y slogan *"Do Everything"* ar gyfer yr WCTU, gan annog aelodau i gymryd rhan mewn amrywiaeth eang o ddiwygiadau cymdeithasol drwy lobïo, deisebu, pregethu, cyhoeddi ac addysgu. Yn ystod ei hoes, llwyddodd Willard i godi oedran cydsynio mewn nifer o wladwriaethau, yn ogystal â phasio diwygiadau llafur gan gynnwys y diwrnod gwaith wyth awr. Roedd ei gweledigaeth hefyd yn cwmpasu diwygio carchardai, yr elfen wyddonol o ddirwest, sosialaeth Gristnogol, ac ehangu hawliau menywod yn fyd-eang.

## Magwraeth
Ganed **Frances Elizabeth Caroline Willard** yn Churchville ger Rochester, Efrog Newydd ar 28 Medi 1839 i Josiah Flint Willard a Mary Thompson Hill Willard. Bu farw yn Ninas Efrog Newydd ac fe'i claddwyd ym Mynwent Rosehill o'r ffliw. Cafodd ei henwi ar ôl y nofelydd Frances Frances (Fanny) Burney, y bardd Americanaidd Frances Osgood, a'i chwaer, Elizabeth Caroline, a fu farw y flwyddyn flaenorol. Roedd ganddi ddau frawd a chwaer arall: ei brawd hŷn, Oliver, a'i chwaer iau, Mary. Roedd ei thad yn ffermwr, naturiaethwr, a deddfwr. Roedd ei mam yn athrawes. 

## Ymgyrchydd
Yn 1879, gofynnodd fe'i hetholwyd i lywyddiaeth y ''Woman's Christian Temperance Union* (WCTU) genedlaethol. Ar ôl cael ei hethol, cynhaliodd y swydd hyd ei marwolaeth. Roedd ei hymdrechion diflino dros yr achos dirwest yn cynnwys taith siarad mewn cyfarfodydd 50 diwrnod yn 1874, cyfartaledd o 30,000 milltir o deithio y flwyddyn, a chyfartaledd o 400 darlith y flwyddyn am gyfnod o 10 mlynedd, gyda chymorth ei hysgrifenyddes bersonol yn bennaf, Anna Adams Gordon.

Fel llywydd y WCTU, dadleuodd Willard hefyd fros bleidlais merched, yn seiliedig ar *"Home Protection"'' a ddisgrifiodd hi fel "y symudiad… y nod yw'r bleidlais i bob merch dros ugain mlwydd oed er mwyn amddiffyn eu cartrefi rhag y difrod a achoswyd gan traffig cyfreithlon o'r ddiod gref. " Cyfeiriodd "y difrod " at weithredoedd treisgar yn erbyn menywod a gyflawnwyd gan ddynion meddw, a oedd yn gyffredin yn y cartref a'r tu allan iddo. Dadleuodd Willard ei bod yn rhy hawdd i ddynion ddiflannu gyda'u troseddau heb bleidlais menywod. Honnodd fod cyfreithiau naturiol a dwyfol yn galw am gydraddoldeb yn y cartref yn America, gyda'r fam a'r tad yn rhannu arweinyddiaeth. Ehangodd y syniad hwn o'r cartref, gan ddadlau y dylai dynion a merched arwain ochr yn ochr mewn materion fel: addysg, eglwys, a llywodraeth, yn union fel "Mae Duw yn gosod dynion a merched ochr yn ochr drwy gydol ei deyrnas.

## Y llenor
Ymhlith y gwaith pwysig a nodedig yr ysgrifennodd y mae: *A Woman of the Century*.

## Aelodaeth 
Bu'n aelod o Undeb Dirwestol Cristnogol y Merched am rai blynyddoedd.

## Anrhydeddau
* 
Cadw lle i'r bot

## Cyfeiriadau
Categori:Ffeministiaid o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1839
Categori:Marwolaethau 1898
Categori:Merched y 19eg ganrif
Categori:Swffragetiaid
Categori:Pobl o Churchville