Dunam

Israel yn 30,000 *dunam* (30 km2; 7,413 acer). Noder bod Israel yn dal i arddel y mesur a'r term ers cyfnod yr Otomaniaid]]
Mae'r **dunam** (Orgraff Gymraeg:**dwnam**; Arabeg: دونم, dūnam; Twrceg: *dönüm*; Twrceg Otoman: دونم, Twrceg: dönüm), a elwir hefyd yn *dunum* neu *donum* neu *hen stremma*, Twrceg neu Otomanaidd, yn uned arwyneb o'r Ymerodraeth Otomanaidd ac yn dal i gael ei defnyddio mewn sawl gwlad sy'n wedi perthyn iddo. Nid yw'n uned o'r System Ryngwladol o Unedau.

Yn wreiddiol, roedd dunam yn arwyneb o dir y gallai pâr o ychen ei aredig mewn diwrnod ac felly'n cyfateb i *stremma* Gwlad Groeg neu'r erw Seisnig, ond roedd ei union faint yn amrywio ac yn dal i amrywio'n fawr o un rhanbarth i'r llall. .

## Amrywiadau
Yn Nhwrci roedd yn gyfwerth â 939m², ond yn y 19g roedd y dönüm neu'r metrig dönüm a'r decarea yn gyfwerth, h.y. daeth yn gyfwerth â 1,000 m².  Er bod OS wedi'i fabwysiadu ym mhob gwlad yn yr hen Ymerodraeth Otomanaidd, mae'r mesuram neu'r dönüm wedi parhau i gael eu defnyddio gyda gwahanol fesurau safonedig yn dibynnu ar y lle, sy'n aml yn cydfodoli â mesurau lleol, traddodiadol. Cyn Mandad Prydain dros Balestina, defnyddiwyd twyn o 919.3 m² ym Mhalestina. Ar hyn o bryd yn rhanbarthau Syria ac ym Mhalestina, mae'r mesuram modern yn cyfateb i 1,000 m², tra yn Irac maen nhw'n defnyddio mesuram 2,500m². Yn rhan Twrcaidd Cyprus, ar y llaw arall, mae'r dönüm yn cyfateb i 1,337.8 m².

### Amrywiadau yn Ewrop
Gan i'r Ymerodraeth Otomanaidd reoli dros y Balcanau am ganrifoedd, defnyddiwyd a mabwysiadwyd y drefn yno hefyd.

* Bosnia a Hertsegofina a Serbia, gelwir y donwm yn *dulum *(дулум) neu dunums (дунум) ac mae'n cyfateb i 1,600 m² yn rhanbarth Leskovac, de Serbia. 

* Albania fe'i gelwir yn *dynym* neu *dylym* ac mae'n hafal i'r dunam system fetrig. 

* Gwlad Groeg, gelwir yr hen dönüm yn "stremma Twrcaidd", tra heddiw, mae stremma neu "stremma brenhinol" yn union un gofal, fel y metrig dönüm. 

* Irac, mae'r dunam yn 2,500 metr sgwâr (0.25 ha).

* **Israel, Palesteina, Syria, Gwlad yr Iorddonen, Libanus, a Thwrci**, mae'r dunam yn 1,000 metr sgwâr (10,764 troedfedd sgwâr), sef 1 decare. Cyn diwedd yr Ymerodraeth Otomanaidd ac yn ystod blynyddoedd cynnar y Mandad Prydeinig ar gyfer Palestina, maint dunam oedd 919.3 metr sgwâr (9,895 troedfedd sgwâr), ond ym 1928, roedd y dunam metrig o 1,000 metr sgwâr (0.10 ha) wedi'i fabwysiadu, ac mae hyn yn dal i gael ei ddefnyddio.

* **Emiradau Arabaidd Unedig**, Mae Canolfan Ystadegau Dubai a Chanolfan Ystadegau Abu Dhabi yn defnyddio'r dunam metrig (wedi'i sillafu fel *donwm*) ar gyfer data sy'n ymwneud â defnydd tir amaethyddol.  Mae un donwm yn cyfateb i 1,000 metr sgwâr (11,000 troedfedd sgwâr).

## Cywerthedd
Mae dunamum metrig yn cyfateb i:

* 1,000 metr sgwâr (yn union)
* 10 are (yn union) uned fesur metrig a ddefnyddir yn brin iawn, 100 metr sgwâr (10 m × 10 m)
* 1 decar (yn union) uned fesur metrig a ddefnyddir yn brin iawn, deg metr sgwâr.
* 0.1 hectar (yn union)
* 0.001 cilomedr sgwâr (yn union)
* 0.247105381 acer (yn fras)
* 1,195.99005 llath sgwâr (yn fras)
* 10,763.9104 troedfedd sgwâr (yn fras)

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
* 'Foreign Weights and Measures Formerly in Common Use'
* 'Dictionary of units'

Categori:Unedau mesur
Categori:Mesuriad
Categori:Yr Ymerodraeth Otomanaidd