Prifysgol Abertawe

Prifysgol yn ninas Abertawe, Cymru ydy **Prifysgol Abertawe** (Saesneg: *Swansea University*). Eisoes yn aelod o Brifysgol Cymru ers ei siarter swyddogol ym 1920, mae bellach yn gweithredu dan bwerau, a'i henw, ei hun wrth i Brifysgol Cymru chwarae llai o rôl yn rhediad ei sefydliadau, felly'n ddisodli ei henw diwethaf **Prifysgol Cymru, Abertawe** (*University of Wales, Swansea*).

Dyma'r trydydd prifysgol fwyaf yng Nghymru o ran y nifer o fyfyrwyr. Lleolir campws y brifysgol ar yr arfordir ar ochr ogleddol Bae Abertawe, i'r dwyrain o benrhyn Gŵyr. Gerllaw, mae Parc Singleton ac mae ychydig y tu allan i ganol y ddinas.

Ceir elfen gref o gystadleuaeth rhwng Prifysgol Abertawe a Phrifysgol Caerdydd, ac mae tîmoedd chwaraeon y ddau brifysgol yn cystadlu yn erbyn ei gilydd mewn gornest flynyddol. Caiff y cystadlaethau eu hystyried fel y fersiwn Cymreig o ddigwyddiad Rhydgrawnt, a chaiff ei alw'n y Varsity Cymreig.

## Rheolaeth a strwythur
Derbyniodd Abertawe ei siarter brenhinol ym 1920 ac fel nifer o brifysgolion caiff ei reoli gan ei gyfansoddiad sydd wedi ei nodi yn ei stadudau a'i siarter. Corff llywodraethol Prifysgol Abertawe yw'r Cyngor, sy'n cael ei gefnogi gan y Senedd a'r Cwrt.
*Mae'r **Cyngor** yn cynnwys 29 o aelodau gan gynnwys y Canghellor, Dirprwy-gangellorion, Is-ganghellor, Trysorydd, Dirprwy-is-gangellorion, aelodau staff a myfyrwyr, cynrychiolaeth o gyngor y ddinas a mwyafrif o aelodau lleyg. Mae'r cyngor yn gyfrifol am holl weithgareddau'r brifysgol ac mae iddo strwythur pwyllgor cadarn i ddosrannu pŵer a dyletswyddau.
*Mae'r **Senedd** yn cynnwys 200 o aelodau, gyda'r mwyafrif ohonynt yn ysgolheigion er bod cynrychiolwyr o Undeb y Myfyrwyr a'r Undeb Athletau yno hefyd. Cadeirir y senedd gan yr Is-ganghellor, sy'n bennaeth ar y brifysgol yn academaidd ac yn weinyddol. Y senedd yw prif gorff academiadd y brifysgol sy'n gyfrifol am addysgu ac ymchwil.
*Mae'r **Cwrt** yn cynnwys dros 300 o aelodau, sy'n cynrychioli hapddalwyr yn y brifysgol a gallant ddod o sefydliadau lleol a chenedlaethol. Cyfarfydda'r cwrt yn flynyddol i drafod adroddiad blynyddol y brifysgol a'i chyfrifon ariannol, yn ogystal â thrafod materion cyfoes ym maes addysg bellach.

## Darpariaeth Cyfrwng Cymraeg
Mae Academi Hywel Teifi yn gyfrifol am ddarparu cyrsiau trwy gyfrwng y Gymraeg ym Mhrifysgol Abertawe; fe'i sefydlwyd yn 2010 ac fe'i henwyd er cof am yr Athro Hywel Teifi Edwards a fu'n dal Cadair y Gymraeg yno. Mae'r Academi'n cyd-weithio'n agos gyda'r Coleg Cymraeg Cenedlaethol i ehangu darpariaeth y brifysgol drwy gyfrwng y Gymraeg.

## Cyn-fyfyrwyr enwog
:*Gweler hefyd y categori Cyn-fyfyrwyr Prifysgol Abertawe*
*Yr Arglwydd Anderson of Swansea, cyn AS
*Annabelle Apsion actores ffilm a theledu
*Peter Black, AC am De-orllewin Cymru
*Martin Coles, Llywydd Rhyngwladol Starbucks Coffee
*Alan Cox (wedi rhannu gyda Phrifysgol Aberystwyth), Arloeswr Linux
*Andrew Davies, AC ar gyfer Gorllewin Abertawe a Gweinidog Cyllid a Gwasanaethau Cyhoeddus Cynulliad Cenedlaethol Cymru
*Liam Dutton, Cyflwynydd tywydd y BBC
*Richey Edwards a Nicky Wire o'r grŵp roc Manic Street Preachers
*Dr Lyn Evans, CBE, Arweinydd Prosiect, CERN
*Hywel Francis AS, Aberavon
*Siân James, AS ar gyfer Dwyrain Abertawe
*Val Lloyd, AC ar gyfer Dwyrain Abertawe
*Anne Main, AS ar gyfer St Albans
*John McFall, sprintiwr Paralympaidd
*Paul Moorcraft (ysgrifennwr)
*Dwayne Peel, Chwaraewr rygbi'r undeb rhyngwladol Cymreig
*Dewi Zephaniah Phillips, athronydd
*Chris Roberts, awdur *Heavy Words Lightly Thrown: The Reason Behind the Rhyme*
*Matthew Telford, ysgolhaig.
*Geoffrey Thomas, Llywydd Coleg Kellogg, Rhydychen
*Syr John Meurig Thomas, fferyllydd
*Charlie Williams, awdur *The Mangel Trilogy*
*Yr Athro Colin H. Williams ieithydd-cymdeithasol
*Simon Jones, Cricedwr Lloegr
*Professor Olgierd Zienkiewicz, pioneer of computational methods for engineering
*Professor Dame Jean Thomas, Meistr benywaidd cyntaf, Coleg y Santes Catrin, Caergrawnt
bawd|200px|Hen Logo Prifysgol Cymru Abertawe

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
*Prifysgol Abertawe

Abertawe
Abertawe
Categori:Adeiladau ac adeiladwaith yn Abertawe
Categori:Addysg yn Abertawe
Categori:Sefydliadau 1920