Rod Steiger

Actor o Americanwr oedd **Rodney Stephen "Rod" Steiger** (14 Ebrill 1925 – 9 Gorffennaf 2002) sy'n enwocaf am ei rannau yn y ffilmiau *On the Waterfront*, *The Big Knife*, *Oklahoma!*, *The Harder They Fall*, *Across the Bridge*, *The Pawnbroker*, *Doctor Zhivago*, *In the Heat of the Night*,  a *Waterloo*.

Enillodd y Wobr Academi yr Actor Gorau yn y ffilm *In the Heat of the Night* (1967).

## Bywyd cynnar 
Ganwyd Rodney Stephen Steiger ar 14 Ebrill 1925 yn Westhampton ar Long Island yn nhalaith Efrog Newydd, yn unig blentyn i Lorraine (née Driver) a Frederick Steiger. ac yn ôl adolygiad *Variety* o'r ffilm roedd Steiger yn ddewis da gan iddo dueddu i siarad yn yr un modd petrus ac oediog â Brando. Ymddangosa'r ddau mewn cefn tacsi yng ngolygfa enwocaf y ffilm, a gyda'r euogrwydd a ddangosir gan Steiger a'r waredigaeth a ddangoswyd gan Brando ceir un o'r golygfeydd mwyaf emosiynol mewn hanes y sinema.

Cafodd ei ddewis gan Fred Zinnemann i chwarae'r dyn drwg Jud Fry yn *Oklahoma!* (1955), addasiad o'r sioe gerdd o'r un enw. Bu'n canu a dawnsio yn y rôl, ac ar y cyfan cafodd ei glodfori er yr oedd rhai beirniaid yn credu bod ei bortread yn "debycach i gymeriad o nofel gan Dostoyevsky yn hytrach na chymeriad mewn libreto gan Oscar Hammerstein"

Chwaraeodd seiciatrydd yn y ffilm Brydeinig *The Mark* (1961). Yn y cyfnod hwn ymddangosodd mewn rhagor o raglenni teledu, gan gynnwys *Cry Terror*, *Seven Thieves*, *13 West Street*, a *Convicts Four*.

Chwaraeodd rhingyll atalnwydus gyfunrywiol yn *The Sergeant* (1968), pwnc dadleuol ar y pryd. Rhodd berfformiad "hamaidd, ond gwych" Roedd gwneud y ffilm yn brofiad annifyr i Steiger, oedd yn teimlo'n isel yn sgil ei ysgariad i Claire Bloom. Mewn adolygiad negyddol o'r ffilm yn *The New York Times*, sy'n canolbwyntio ar Steiger a'r cyfarwyddwr Sergei Bondarchuk, ysgrifennodd Roger Greenspun: "Mae'n berfformiad ofnadwy, a phwysleisir pob nodwedd arddulliedig ohono gan ddetholusrwydd eliffantaidd camera Bondarchuk [...] Yn ystod rhannau cyntaf *Waterloo*, pan mae Napoleon i'w weld llawer, meddyliais nad oedd yr un gyfarwyddwr, nid hyd yn oed Bondarchuk, yn haeddu perfformiad Steiger. Yn hwyrach, yn y frwydr, teimlais nad oedd angen i hyd yn oed Steiger ddioddef cyfarwyddo Bondarchuk. Ond nawr mae gosteg feirniadol wedi rhoi popeth mewn persbectif, sylweddolwn maent yn llawn haeddu ei gilydd."

Ymddangosodd yn rheolaidd mewn cynyrchiadau Ewropeaidd. Gweithiodd gyda'r cyfarwyddwr ffilm Eidalaidd Francesco Rosi ar gyfer *Le Mani sulla Citta* (1963), ffilm wleidyddol am lygredigaeth yn Napoli, a *Lucky Luciano* (1973), ffilm fywgraffyddol am y gangster Lucky Luciano. Roedd Steiger yn adroddwr *E Venne un Uomo* (1965), ffilm led-ddogfennol a gyfarwyddwyd gan Ermanno Olmi yn seiliedig ar ysgrifennau'r Pab Ioan XXIII. Serennodd gyda James Coburn yn y ffilm gowboi Eidalaidd gan Sergio Leone, *Giù la testa* (1971; teitlau Saesneg: *Duck, You Sucker!* ac *A Fistful of Dynamite*). Ymhlith ei waith arall yn Ewrop oedd *Les Innocents aux Mains Sales* (1975), ffilm gyffrous gan Claude Chabrol. Chwaraeodd Pontiws Peilat yn y gyfres deledu epig *Jesus of Nazareth/Gesù di Nazareth* (1977), a gyfarwyddwyd gan Franco Zeffirelli. Yn ôl Philip French, beirniad *The Observer*, un o'i rannau gorau ond a anghofir yn aml yw'r rabi Hasidig yn *The Chosen* (1981). Mynnodd fod henaint dim ond yn gwella'i sgiliau actio: "Beirdd, beirdd symudol, yw'r actorion ardderchog. Mae'r fecanwaith yn mynd yn hŷn ond na drenga'r synnwyr barddol fyth".

Mewn ymgais i ennill clod a siapio presenoldeb awdurdodol ar y sgrîn, chwaraeodd Steiger nifer o gymeriadau hanesyddol unigryw gan bortreadu cyfuniad o rym a bregusrwydd.

Bu'n briod pum gwaith. Parhaodd ei briodas i Sally Gracie am ychydig o fisoedd, ond ni ysgarodd y ddau nes chwe mlynedd (1952–58). Yr actores Claire Bloom (1959–69) oedd ei ail wraig, a chafwyd merch, y gantores opera Anna Justine Steiger (ganwyd 1960). Sherry Nelson (1973–79) oedd ei drydedd wraig. Cafodd fab, Michael, gyda'i bedwaredd wraig, y gantores Paula Ellis (1986–97). Yr actores Joan Benedict (2000–ei farwolaeth) oedd ei wraig olaf.

## Cyfeiriadau 
## Dolenni allanol 
*  

Categori:Genedigaethau 1925
Categori:Marwolaethau 2002
Categori:Actorion ffilm o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion theatr o'r Unol Daleithiau
Categori:Morwyr Llynges yr Unol Daleithiau
Categori:Pobl a aned yn Efrog Newydd
Categori:Pobl o New Jersey
Categori:Pobl fu farw yn Los Angeles
Categori:Pobl fu farw o fethiant yr aren
Categori:Pobl fu farw o niwmonia
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Albanaidd
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Almaenig
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Ffrengig