MARPOL 73/78

Mae'r '''Confensiwn Rhyngwladol er Atal Llygredd o Llongau, 1973, fel y'i haddaswyd gan Brotocol 1978**, neu " **MARPOL 73/78''' " (sy'n fyr am "*marine pollution*") yn un o'r confensiynau amgylcheddol morol rhyngwladol pwysicaf. Fe'i datblygwyd gan y Sefydliad Morwrol Rhyngwladol gyda'r nod o leihau llygredd y cefnforoedd a'r moroedd, gan gynnwys dympio, llygredd olew ac aer.

Arwyddwyd y MARPOL gwreiddiol ar 17 Chwefror 1973, ond ni ddaeth i rym ar y dyddiad llofnodi. Mae’r confensiwn presennol yn gyfuniad o Gonfensiwn 1973 a Phrotocol 1978, a ddaeth i rym ar 2 Hydref 1983. Yn Ionawr 2018, roedd 156 o bartion wedi arwyddo'r cytundeb, sef 99.42% o dunelli metrig llongau'r byd.

Mae pob llong sy'n chwifio baner un o wledydd a lofnododd MARPOL yn ddarostyngedig i'w gofynion, waeth ble maen nhw'n hwylio, ac mae'r  cenhedloedd hyn hefyd yn gyfrifol am longau sydd wedi'u cofrestru ar eu cofrestrfa longau genedlaethol.

## Darpariaethau 
Rhennir MARPOL yn Atodiadau yn ôl categorïau amrywiol o lygryddion, y mae pob un ohonynt yn ymdrin â rheoleiddio grŵp penodol o allyriadau llongau.

|}

### Atodiad I 
Daeth Atodiad I MARPOL i rym ar 2 Hydref 1983 ac mae'n ymdrin â gollwng olew i'r môr. Mae'n ymgorffori'r meini prawf gollwng olew a ragnodwyd yn niwygiadau 1969 i Gonfensiwn Rhyngwladol 1954 ar gyfer Atal Llygredd y Môr gan Olew (OILPOL). Mae'n nodi nodweddion dylunio tancer y bwriedir iddynt leihau gollyngiadau olew i'r cefnfor er mwyn atal damweiniau. Mae'n darparu rheoliadau mewn perthynas â thrin dŵr carthion ystafell peiriant gyrru llongau ar gyfer pob llong fasnachol fawr a gwastraff glanhau balast a thanciau. Mae hefyd yn cyflwyno'r cysyniad o "ardaloedd môr arbennig (PPSE)", yr ystyrir eu bod mewn perygl o gael eu llygru gan olew. Mae gollwng olew ynddynt wedi'i wahardd yn llwyr, gydag ychydig eithriadau.

### Atodiad III 
Daeth Atodiad III MARPOL i rym ar 1 Gorffennaf 1992. Mae'n cynnwys gofynion cyffredinol ar gyfer y safonau ar bacio, marcio, labelu, dogfennaeth, maint, rhannu a hysbysiadau ar gyfer atal llygredd gan sylweddau niweidiol. Mae'r Atodiad yn unol â'r gweithdrefnau y manylir arnynt yn y Cod Nwyddau Peryglus Morol Rhyngwladol (IMDG), sydd wedi'i ehangu i gynnwys llygryddion morol. Daeth y diwygiadau i rym ar 1 Ionawr 1991.

### Atodiad IV 
Daeth Atodiad IV Marpol i rym ar 27 Medi 2003. Mae'n cyflwyno gofynion i reoli llygredd y môr gan garthffosiaeth o longau.

### Atodiad V 
Daeth Atodiad V MARPOL (*Rheoliadau ar gyfer Atal Llygredd gan Sbwriel o Llongau*) i rym ar 31 Rhagfyr 1988. Mae'n nodi'r pellteroedd o dir lle gellir gwaredu deunyddiau ac yn isrannu gwahanol fathau o sbwriel a malurion morol. Mae'r gofynion yn llawer llymach mewn nifer o "feysydd arbennig" ond efallai mai'r rhan amlycaf o'r Atodiad yw'r gwaharddiad llwyr rhag dympio plastig i'r cefnfor.

### Atodiad VI 
Daeth Atodiad VI MARPOL i rym ar 19 Mai 2005. Mae'n cyflwyno gofynion i reoleiddio'r llygredd aer sy'n cael ei ollwng gan longau, gan gynnwys allyriadau sylweddau sy'n teneuo'r osôn, Ocsidau Nitrogen (NOx), Ocsidau Sylffwr (SOx), Cyfansoddion Organig Anweddol (VOCs) a llosgi ar fwrdd llongau. Mae hefyd yn sefydlu gofynion ar gyfer cyfleusterau derbyn ar gyfer gwastraff o systemau glanhau nwyon gwacáu, llosgyddion, ansawdd olew tanwydd, llwyfannau alltraeth a rigiau drilio, a sefydlu Ardaloedd Rheoli Allyriadau Sylffwr (SECAs). Mae dros 170 o wledydd wedi arwyddo'r newidiadau, gan gynnwys yr Unol Daleithiau. Disgwylir i hyn greu newidiadau enfawr i'r diwydiannau llongau ac olew, gyda diweddariadau mawr yn ofynnol i longau a chynhyrchiad cynyddol o danwydd sylffwr is.

## Gweler hefyd 
* Llygredd yn y môr
* Llygredd plastig morol
* Bioleg forol
* Sefydliad Morwrol Rhyngwladol

## Cyfeiriadau 
## Dolenni allanol 
* [Confensiwn Rhyngwladol er Atal Llygredd o Llongau, 1973, fel y'i haddaswyd gan Brotocol 1978 yn ymwneud ag ef (MARPOL 73/78)](http://www.imo.org/about/conventions/listofconventions/pages/international-convention-for-the-prevention-of-pollution-from-ships-(marpol).aspx)  Archived  
* Diwygiadau i'r Atodiad i Brotocol 1978 sy'n ymwneud â'r Confensiwn Rhyngwladol ar Atal Llygredd o Llongau , Cytuniad sydd ar gael yn ECOLEX-y porth i gyfraith amgylcheddol (Saesneg)
* IMO Trosolwg o Ardaloedd Rheoli Allyriadau

Categori:Cytundebau'r Deyrnas Unedig
Categori:Cytundebau'r Undeb Sofietaidd
Categori:Cytundebau'r Eidal
Categori:Cytundebau Ffrainc
Categori:1873
Categori:Amgylchedd
Categori:Llygredd
Categori:Eigioneg
Categori:Cefnforoedd
Categori:Bioamrywiaeth