Mary Hopkin

Cantores bop a gwerin o Gymru yw **Mary Hopkin** (ganwyd 3 Mai 1950). Mae hi’n cael ei hadnabod yn bennaf o’r sengl rhif un 1968 “Those Were the Days”. Roedd hi’n un o’r cantorion cyntaf i ymuno â label y Beatles, Apple.

## Gyrfa cynnar
Fe'i ganwyd ym Mhontardawe, lle cymrodd hi wersi canu’n wythnosol a cychwynodd ei gyrfa fel cantores werin gyda grŵp lleol o’r enw the Selby Set and Mary.  Rhyddhaodd ei record gyntaf, "Llais Swynol", yn Gymraeg ar label Recordiau Cambrian, cwmni o Bontardawe gan recordio sengl gyda Edward Morus Jones (oedd wedi canu deuawd gyda Dafydd Iwan ar sawl un o'u recordiau). Wedi hynny ymunodd Mary ag Apple Records, oedd yn cael ei reoli gan y Beatles. Gwelodd y model Twiggy hi’n ennill y sioe dalent Prydeinig ‘’Opportunity Knocks’’ ac argymhellodd hi i Paul McCartney.

Cynhyrchwyd ei sengl cyntaf, “Those Were the Days” gan McCartney a chafodd ei ryddhau ym Mhrydain ar Awst 30, 1968. Er gwaethaf cystadleuaeth gan gantores sefydlig Sandie Shaw, a oedd wedi rhyddhau sengl yr un flwyddyn, daeth Hopkin yn hit rhif un ar siart senglau’r Deyrnas Unedig. Cyrhaeddodd y gân hefyd rif dau ar Billboard Hot 100 yr Unol Daleithiau, lle roedd wedi ei gadw am dair wythnos o’r brig gan “Hey Jude” y Beatles, ac am bythefnos, roedd ar rif un siartiau senglau RPM Canada. Gwerthodd 1,500,000 o gopïau yn yr Unol Daleithiau yn unig ddyfarnwyd y disc aur gan yr RIAA i'r sengl. Roedd gwerthiannau byd-eang dros 8,000,000.

Ar 2 Hydref 1968, ymddangosodd Hopkin yn Eglwys Gadeiriol Sant Paul, Llundain, lle canodd Morning of My Life", "Turn Turn Turn", ac "Plaisir d'amour". Yn Rhagfyr y flwyddyn honno, adroddodd y cylchgrawn cerddoriaeth, NME, bod Hopkin yn ystyried cymryd prif rôl actio ffilm newydd Stanley Baker, *The Rape of The Fair Country.* Ni ddigwyddodd y prosiect ond mi ganodd Hopkin ganeuon teitlau dau o ffilmiau eraill Baker, ''Where's Jack?* a *Kidnapped''.

Lansiwyd albwm cyntaf Hopkin, "Postcard", a oedd eto wedi cael ei chynhyrchu gan McCartney, ar Chwefror 21, 1969. Roedd yn cynnwys tair cân a oedd yn wreiddiol gan Donovan, ac un gân yr un gan George Martin a Harry Nilsson. Cyrhaeddodd rhif 3 ar siartiau albymau'r DU Cyrhaeddodd rif 2 ar Siartiau Senglau'r DU, Dywedodd Hopkin ei bod yn dehongli "Goodbye" fel McCartney yn addo peidio â dal ati i reoli mân fanylion ei gyfra, gan ei bod yn anghyfforddus gyda'r ffordd yr oedd o'n ei diffinio fel cantores bop. Dangosodd hi hefyd anfodlonrwydd gyda'i rheolwr ar y pryd, Terry Doran.

Roedd trydydd sengl Hopkin, "Temma Harbour", yn ail-drefniant o gân gan Philamore Lincoln. Hon fyddai ei sengl gyntaf nad oedd wedi cael ei chynhyrchu gan McCartney, ac fe'i rhyddhawyd ar Ionawr 16, 1970, gan gyrraedd rhif 6 yn y DG a rhif 42 yng Nghanada.. Gyda Donovan a Billy Preston, roedd Hopkin yn un o gantorion cytgan a sengl 1970 Radha Krishna Temple, "Govinda", oedd wedi cael ei chynhyrchu gan George Harrison i Recordiau Apple.

Priododd Tony Visconti ym 1971; ysgaron nhw ym 1981.

Roedd Hopkin yn aelod y grwp 1980au "Oasis", gyda Julian Lloyd Webber a Peter Skellern.

## Plant
*Morgan
*Jessica

## Disgograffiaeth
### Senglau yn y siart
Gwelir rhestr o'i recordiau yma: http://homepage.ntlworld.com/pat.richmonds/discog.htm 

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
*BBC am Mary Hopkin 
*http://www.maryhopkin.co.uk/

Categori:Artistiaid Eurovision
Categori:Cantorion benywaidd yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Cantorion benywaidd yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Cantorion Cymraeg o Gymru
Categori:Cantorion Saesneg o Gymru
Categori:Genedigaethau 1950
Categori:Prosiect Wicipop