Ivor Davies (arlunydd)

Arlunydd o Gymro yw **Ivor Davies** MBE (ganwyd Tachwedd 1935). Ar hyn o bryd mae'n byw ac yn gweithio ym Mhenarth.

Ganed Davies yn Nhreharris. Yn fachgen aeth Davies i Ysgol Sir Penarth. Astudiodd yng Ngholeg Celf Caerdydd a Choleg Celf Abertawe rhwng 1952 a 1957, ac yna o 1959 i 1961 astudiodd ym Mhrifysgol Lausanne yn y Swistir. Dechreuodd ddysgu ym Mhrifysgol Cymru cyn symud ymlaen i Brifysgol Caeredin, lle cwblhaodd PhD ar yr avant-garde yn Rwsia. Ymddeolodd Davies o ddysgu yng Ngholeg Addysg Uwch Gwent ym 1988.

Etholwyd ef yn is-lywydd yr Academi Frenhinol Cymreig yn 1995  Cafodd MBE yn rhestr Anrhydeddau'r Flwyddyn Newydd 2007. Yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru 2002 enillodd y Fedal Aur am Gelfyddyd Gain.

Mae Davies yn angerddol dros ddiwylliant, iaith a gwleidyddiaeth Cymru, sy'n ysbrydoli ei waith celf. Ers nifer o flynyddoedd mae wedi noddi *Gwobr Ifor Davies* yn y Lle Celf yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru, am waith celf "sy'n cyfleu ysbryd gweithredoedd yn y frwydr dros iaith, diwylliant a gwleidyddiaeth yng Nghymru".

Roedd gweithiau cynnar Davies yn y 1960au yn defnyddio ffrwydron fel mynegiant o natur ddinistriol cymdeithas. Cymerodd Davies ran yn Symposiwm Dinistrio mewn Celf yn Llundain yn 1966.

Agorodd arddangosfa yn edrych yn ôl ei waith o’r 1940au ymlaen, *Ivor Davies: Silent Explosion*, yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd yn 2015. Hon oedd yr arddangosfa fwyaf, a oedd yn ymroddedig i waith un artist cyfoes, a gynhaliwyd erioed yng Nghymru.

## Cyfeiriadau 
* Rhestr Anrhydeddau Blwyddyn Newydd y BBC 2007 http://news.bbc.co.uk/1/shared/bsp/hi/pdfs/30_12_06_hons_main.pdf
* Adroddiad Newyddion y BBC ar Ivor Davies yn ennill y Fedal Aur mewn Celfyddyd Gain yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru http://news.bbc.co.uk/1/hi/wales/2172213.stm
* Adroddiad Cymraeg y BBC gan yr artist, Cadw'r Chwedlau'n Fyw/Keeping Mythology Alive https://www.bbc.co.uk/cymru/celf/eisteddfod02/artist/ifor-davies.shtml
* Casgliad Celf BBC Amgueddfa Cymru http://www.museumwales.ac.uk/en/art/online/?action=show_works&item=179&type=artist
* Eisteddfod Genedlaethol Cymru – Gwobr Ifor Davies https://web.archive.org/web/20110705043202/http://www.eisteddfod.org.uk/uploads/publications/336.pdf
* Eisteddfod Genedlaethol Cymru, Lle Celf https://web.archive.org/web/20120311175253/http://www.eisteddfod.org.uk/english/content.php?nID=431
* Trosolwg o'r artist gan yr Academi Gelf Frenhinol Gymreig https://web.archive.org/web/20150205161947/http://www.rcaconwy.org/ivor_davies-84.aspx
* Trosolwg o aelodau’r Academi Gelf Frenhinol Gymreig https://web.archive.org/web/20120823151435/http://www.rcaconwy.org/rca_members-17.aspx
* Erthygl S4C, Byd o Liw (cyfieithiad Saesneg o'r Gymraeg gwreiddiol) https://archive.today/20130505042725/http://www.s4c.co.uk/bydoliw_archive/e_ifordavies.shtml
* Rhestr S4C o gyfranwyr i'w cyfres Tywysogion/Princes http://www.s4c.co.uk/tywysogion/e_contributors.shtml
* Eisteddfod Genedlaethol Cymru – Enillydd y Fedal Aur 2002 https://web.archive.org/web/20120311175253/http://www.eisteddfod.org.uk/english/content.php?nID=431
* Adolygiad o gelf yng Nghadeirlan San Steffan, gan gynnwys mosaig Ivor Davies o Dewi Sant, gan Germaine Greer, The Guardian, Dydd Sul 19 Medi 2010 https://www.theguardian.com/artanddesign/2010/sep/19/germaine-greer-catholic-art-papal-visit

**Cyfeiriadau cyhoeddiadau**

* Certain Welsh Artists by Iwan Bala. Cyhoeddwr: Seren (1 Gorffennaf 1999); (yn cynnwys llawer o gyfeiriadau a darluniau o waith yr arlunydd ar dudalennau amrywiol drwy'r llyfr). https://www.amazon.com/Certain-Welsh-Artists-Iwan-Bala/dp/1854112511
* Stephen Bann – “Ivor Davies – Gwaith Diweddar”, (catalog teithiol), Cyngor Sir Clwyd (1991).
* Ivor Davies – “Nodiadau tuag at Ddiffiniad yr Artist: Ivor Davies yn archwilio gwreiddiau cynhenid ei waith’, Planet – The Welsh Internationalist Magazine, Rhif 106 tt.40–48 (1994).
* Jan Morris ac Ivor Davies – “Ivor Davies – Chwedlau o’r Llyfr Gwyn”, (catalog teithiol) Wolseley Fine Arts Ltd., Llundain (1998).
* Ivor Davies, 'Gwleidyddiaeth y Dirwedd Cambriaidd Pictiwrésg' (hanes byr a chefndir bywyd yr arlunydd), yn City Scape & Land Shape, symposiwm; cyhoeddwyd gan Goleg Celf a Dylunio Cumbria, tt.&nbsp;1–20 (2001).
* Artist Cymreig yn Siarad" - cyfweliad gan Tony Curtis, (Seren, 2000)
* Roms, Heike. *Ffrwydrad Tawel: Ivor Davies a Dinistrio mewn Celf.* Llundain: Papurau Achlysurol, 2015

## Dolenni Allanol 
*Y Grwp Cymreig 
*Academi Frenhinol Gymreig
*Gwefan Art in Wales

Categori:Aelodau Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig
Categori:Enillwyr y Fedal Aur am Gelfyddyd Gain
Categori:Cyn-fyfyrwyr Prifysgol Caeredin
Categori:Pobl o Benarth
Categori:Genedigaethau 1935