Lagonda (Aston Martin)

de|300px
de|300px
bawd|400px|Fersiwn 2018 o'r Lagonda; car tryan, moethus

Math o gar trydan moethus a gaiff ei gynhyrchu yn 2021 gan Aston Martin yw'r **Lagonda**. Mae'r enw 'Lagonda' yn mynd nôl i 1909 (neu o bosib 1906) pan gychwynodd y canwr opera Wilbur Gunn gwmni ceir. Enwodd Gunn ei gwmni ar ôl afon a lifai drwy'r ardal lle'i maged yn Springfield, Ohio. Prynnwyd y cwmni gan Aston Martin yn 1947 ac ers hynny, rhyddhawyd sawl car o dan yr enw yma: yn 1995 hyd at 2008 a rhwng 2010 a 2013.

## Y car diweddaraf
*Vision concept* yw'r car ar hyn o bryd (2018), hy car sydd wedi'i gynllunio ac sydd ar y gweill. Mae'r cynllun yn un sy'n cystadlu gyda chwmni Tesla, a does dim rhyfedd i sefydlydd Tesla, Elon Musk alw Aston Martin yn *"a 110 year old start-up"*. Dywedir y bydd y car yn medru teithio am 400 milltir cyn fod yn rhaid gwefru'r batris, a'u gwefru yn ddi-wifr hyn heb weiren. Cynlluniwyd y tu mewn i'r car gan David Armstrong-Jones, mab y ffotograffydd Antony Armstrong-Jones.

## Y ceir cynnar
Yn 1907 lansiodd Wilbur Gunn ei gar cyntaf, y *Torpedo*, gyda nerth 20 marchnerth a 6-silindr, a ddefnyddiodd i ennill ras 'Moscow-Sant Petersburg' yn 1910. Yn dilyn y llwyddiant hwn cafwyd llawer o archebion o Rwsia - hyd at y Rhyfel Byd Cyntaf yn 1914.

1927 Lagonda 1665 DSCF1522Kop Hill 2013.jpg|Lagonda 16/65, 1927
Lagonda 16 80 Weimann 15 09 2013 a Caltanissetta 11.JPG|Lagonda 16 80, 1930au
Lagonda M45 T9 Rapide Open Tourer 000 000 1934 frontleft 2012-01-04 A.jpg|Lagonda M45 T9 Rapide. 1934
1940 Lagonda V12 DHC.jpg|Lagonda V12 Drophead Coupé, 1940

Fodd bynnag, aeth yr hwch drwy'r siop yn 1935 a phrynnwyd y cwmni gan Alan P. Good. Efallai mai uchafbwynt y cyfnod a ddilynodd yr ailbrynnu hwn oedd yn 1937 pan lansiwyd car 4480 cc gyda marchnerth o 180&nbsp;bhp (130&nbsp;kW) a allai gyflymu o 7 i 105 mya (11 i 169&nbsp;km/h) yn y ger uchaf gan refio i 5000 rpm. Fe'i arddangoswyd yn Sioe Geir Efrog Newydd yn 1939 a gwerhwyd ef am $8,900 - y car drytaf ledled y byd, yn ei gyfnod.

## Aston Martin
Ym 1947 cafodd Lagonda ac Aston Martin eu prynnu gan David Brown (cwmni o Loegr a oedd yn arbenigo mewn tractors, cychod y rhannau o beiriannau) ac unwyd staff Lagonda gydag Aston Martin yn eu ffatri yn Feltham, Middlesex.

Lagonda 2.6 Litre Tickford 4 seater Sports Drophead Saloon (8668471299).jpg|Lagonda 2.6, 1953
1964 Lagonda Rapide front.jpg|Lagonda Rapide, 1964
89 Lagonda.JPG|Aston Martin Lagonda Sports Sedan, 1989

## Yr atgyfodiad
Ceisiwyd atgyfodi'r *marque* (y brand) sawl tro gan gynnwys:
* Yn Sioe Modur Genefa 2009, dadorchuddiodd Aston Martin 4VD, SUV 4-sedd i goffáu 100 mlynedd ers car cyntaf Lagonda. Roedd gan y car beiriant V12 ac olwynion 22 modfedd.
* Bedyddiwyd un model o wneuthuriad Aston Martin gyda'r hen enw *Rapide* yn 2010, sef yr Aston Martin Rapide.
* Yn 2014, cyhoeddodd Aston Martin y bydden nhw'n cynhyrchu nifer cyfyngedig o 200 salwn o'r enw'r Taraf am tua £1 miliwn yr uned, wedi'i bweru gan Tyrbo Dwbwl V12 a allai gynhyrchu 540 HP a 465&nbsp;lb-tr o drorym (*torque*). 
* Yn 2018 cyhoeddwyd y bydden nhw'n cynhyrchu car trydan (gweler uchod).

## Modelau
## Cyfeiriadau
Categori:Cwmnïau a sefydlwyd ym 1909
Categori:Aston Martin