open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
21 Mehefin

**21 Mehefin** yw'r cant saith deg deufed (172fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (173ydd mewn blynyddoedd naid). Erys 193 diwrnod hyd diwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
*524 - Brwydr Vezerone
*1788 - Hampshire Newydd yn dod yn 9fed talaith yr Unol Daleithiau
*1813 - Brwydr Vitoria

## Genedigaethau 
[bawd|140px|dde|[Jean-Paul Sartre]]
[bawd|140px|dde|[Wiliam Mountbatten-Windsor]]
*1528 - Maria o Awstria, Ymerodres Lân Rufeinig (m. 1603)
*1840 - John Rhŷs, ysgolhaig Celtaidd (m. 1915)
*1845 - Samuel Griffith, barnwr (m. 1920)
*1877 - Elizabeth Mary Jones, "Moelona", nofelydd (m. 1953)
*1896 - Hertha Karasek-Strzygowski, arlunydd (m. 1990)
*1903 - Al Hirschfeld, gwawdluniwr (m. 2003)
*1905 - Jean-Paul Sartre, athronydd ac awdur (m. 1980)
*1916 - Annemarie Moddrow-Buck, arlunydd (m. 2002)
*1918 - Dieuwke Kollewijn, arlunydd (m. 2015)
*1921 - Jane Russell, actores (m. 2011)
*1923 - Karla Wenckebach, arlunydd
*1930 - Gerald Kaufman, gwleidydd (m. 2017)
*1935 - Françoise Sagan, nofelydd (m. 2004)
*1944 - Tony Scott, cynhyrchydd ffilm (m. 2012)
*1948 - Ian McEwan, nofelydd
*1953 - Benazir Bhutto, gwleidydd (m. 2007)
*1954 - Anne Kirkbride, actores (m. 2015)
*1955 - Michel Platini, pêl-droed
*1961 - Joko Widodo, Arlywydd Indonesia
*1964 - Dean Saunders, pêl-droed
*1966 - Katsuo Kanda, pêl-droed
*1979 - Chris Pratt, actor
*1982 - Wiliam Mountbatten-Windsor, Tywysog Cymru
*1983 - Edward Snowden, cyn-contractwr technegol
*1985
**Kazuhiko Chiba, pêl-droed
**Lana Del Rey, cantores

## Marwolaethau 
[bawd|130px|dde|[Edward III, brenin Lloegr]]
*1377 - Edward III, brenin Lloegr, 64
*1527 - Niccolò Machiavelli, awdur, 58
*1652 - Inigo Jones, pensaer, 78
*1908 - Nikolai Rimsky-Korsakov, cyfansoddwr, 64
*1930 - Elizabeth Coffin, arlunydd, 79
*1932 - Mathilde Block, arlunydd, 81
*1938 - Gertrud Staats, arlunydd, 79
*1970 - Sukarno, Arlywydd Indonesia, 69
*2000 - Jeannie Dumesnil, arlunydd, 74
*2018 - Hanne Wickop, arlunydd, 79
*2019 - William Simons, actor, 78
*2023 - Winnie Ewing, gwleidydd, 93

## Gwyliau a chadwraethau 
[bawd|140px|dde|[Cor y Cewri, ar ddwirnod y Alban Hefin]]
* Alban Hefin
* Diwrnod Dyneiddwyr y Byd
* Diwrnod genedlaethol (Yr Ynys Las)
* Diwrnod Ioga'r Byd

## Cyfeiriadau
0621
Mehefin, 21
20 Mehefin

**20 Mehefin** yw'r cant saith deg unfed (171fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (172fed mewn blynyddoedd naid). Erys 194 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
* 451 - Brwydr Chalons
* 1837 - Victoria yn dod yn frenhines y Deyrnas Unedig.
* 1863 - Gorllewin Virginia yn dod yn 35ed talaith yr Unol Daleithiau.

## Genedigaethau
[bawd|130px|dde|[1930: Magdalena Abakanowicz]]
[bawd|130px|dde|[1931: Olympia Dukakis]]
[bawd|130px|dde|[1967: Nicole Kidman]]
[bawd|130px|dde|[1988: Shefali Chowdhury]]
*1680 - John Aubrey, 3ydd Barwnig (m. 1743)
*1756 - Joseph Martin Kraus, cyfansoddwr (m. 1792)
*1763 - Theobald Wolfe Tone, gwleidydd (m. 1798)
*1764 - Thomas Evans, gweinidog a llenor (m. 1833)
*1800 - Edward Gordon Douglas-Pennant, Barwn 1af Penrhyn (m. 1886)
*1819 - Jacques Offenbach, cyfansoddwr (m. 1880)
*1861 - Syr Frederick Hopkins, meddyg a chemegydd (m. 1947)
*1869 - Lucy Kemp-Welch, arlunydd (m. 1958)
*1887 - Kurt Schwitters, arlunydd (m. 1948)
*1891 - John A. Costello, Prif Weinidog Iwerddon (m. 1976)
*1899 - Jean Moulin, gwleidydd (m. 1943)
*1905 - Lillian Hellman, dramodydd (m. 1984)
*1906 - Fonesig Catherine Cookson, awdures (m. 1998)
*1908 - Chow Chung-cheng, arlunydd (m. 1996)
*1909 - Errol Flynn, actor (m. 1959)
*1911
**Sophie Taxell, arlunydd (m. 1996)
**Wanda Paklikowska-Winnicka, arlunydd (m. 2001)
*1914 - Djanira da Motta e Silva, arlunydd (m. 1979)
*1915
**Terence Young, cyfarwyddwr ffilm (m. 1994)
**Lidi van Mourik Broekman, arlunydd (m. 2015)
*1920 - Hildegard Grunert, arlunydd (m. 2013)
*1921 - Romualda Bogaerts, arlunydd (m. 2012)
*1924 - Chet Atkins, gitarydd (m. 2001)
*1928
**Martin Landau, actor (m. 2017)
**Jean-Marie Le Pen, gwleidydd
*1930 - Magdalena Abakanowicz, arlunydd (m. 2017)
*1931 
**Olympia Dukakis, actores (m. 2021)
**Zia Mohyeddin, actor (m. 2023)
*1933 - Dai Dower, paffiwr (m. 2016)
*1940 - John Mahoney, actor (m. 2018)
*1941 - Stephen Frears, cyfarwyddwr ffilm
*1942 - Brian Wilson, cerddor (m. 2025)
*1949
**Gotabaya Rajapaksa, Arlywydd Sri Lanca 
**Lionel Richie, canwr
*1950 - Nouri al-Maliki, gwleidydd
*1951 - Tress MacNeille, actores
*1952 - John Goodman, actor
*1958 - Droupadi Murmu, Arlywydd India
*1967
**Nicole Kidman, actores
**Angela Melillo, actores
*1978 - Frank Lampard, pêl-droed
*1979 - Masashi Motoyama, pêl-droed
*1988 - Shefali Chowdhury, actores

## Marwolaethau
[bawd|130px|dde|[William IV, brenin y Deyrnas Unedig]]
*1759 - Margareta Capsia, arlunydd, 77
*1787 - Karl Friedrich Abel, cyfansoddwr, 63
*1820 - Manuel Belgrano, gwleidydd, 50
*1837 - Gwilym IV, brenin y Deyrnas Unedig, 71
*1922 - Vittorio Monti, cyfansoddwr, 54
*1933 - Clara Zetkin, feddyliwr Marcsaidd, 75
*1981 - Anita Blum-Paulmichl, arlunydd, 70
*1995 - Gretli Fuchs, arlunydd, 78
*1998 - Kali, arlunydd, 79
*1999 - Barbara Jeppe, arlunydd, 78
*2012 - LeRoy Neiman, arlunydd, 91
*2014 - Caty Torta, arlunydd, 94
*2015 - Miriam Schapiro, arlunydd, 91
*2018 - Peter Thomson, golffiwr, 88
*2024 - Donald Sutherland, actor, 88

## Gwyliau a chadwraethau
* Diwrnod Ffoaduriaid y Byd
* Diwrnod y Faner (yr Ariannin)

0620
Mehefin, 20
23 Mehefin

**23 Mehefin** yw'r cant saith deg pedwerydd (174ydd) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (175ed mewn blynyddoedd naid). Erys 191 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
*1872 - Milwaukee, UDA, yn rhoi patent i deipiadur a'r bysellau wedi eu trefnu yn nhrefn yr wyddor.
*1848 - Patent yn cael ei roi i Adolphe Sax ar gyfer y sacsoffon.
*1998 - Pont Jamuna ym Mangladesh yn cael ei hagor: yr ail hiraf yn Asia.
*2016 - Refferendwm y Deyrnas Unedig ar aelodaeth o'r Undeb Ewropeaidd, 2016: 52% o blaid, 48% yn erbyn.

## Genedigaethau 
[bawd|130px|dde|[Alan Turing]]
[bawd|130px|dde|[KT Tunstall]]
[bawd|130px|dde|[Duffy]]
*1435 - Ffransis II, Dug Llydaw (m. 1488)
*1668 - Giambattista Vico, athronydd, hanesydd a chyfreithegwr (m. 1744)
*1756 - Thomas Jones, mathemategydd (m. 1807)
*1887 - Winifred Wagner, awdures (m. 1980)
*1889 - Anna Akhmatova, bardd (m. 1966)
*1894
**Alfred Kinsey, biolegydd (m. 1956)
**Edward VIII, brenin y Deyrnas Unedig a Dywysog Cymru (m. 1972)
*1910
**Jean Anouilh, dramodydd (m. 1987)
**Berta Hansson, arlunydd (m. 1994)
*1912 - Alan Turing, mathemategydd (m. 1954)
*1913 - William P. Rogers, gwleidydd (m. 2001)
*1925 - Oliver Smithies, meddyg (m. 2017)
*1927
**Bob Fosse, coreograffwr a cyfanwyddwr sioeau cerdd (m. 1987)
**Galina Rumiantseva, arlunydd (m. 2004)
*1937 - Martti Ahtisaari, Arlywydd y Ffindir (m. 2023)
*1940 - Adam Faith, canwr ac actor (m. 2003)
*1951 - Sergei Skripal, cyn-ysbiwr
*1957 - Frances McDormand, actores
*1961 - John Nicolson, gwleidydd
*1963 - Iris Andraschek, arlunydd
*1964 - Kenji Honnami, pêl-droediwr
*1969 - Martin Klebba, actor
*1970 - Sophie Aston, arlunydd
*1972
**Go Oiwa, pêl-droediwr
**Zinedine Zidane, pêl-droediwr
*1973 - Eisuke Nakanishi, pêl-droediwr
*1975
**Shuhei Terada, pêl-droediwr
**KT Tunstall, cantores
*1976 - Patrick Vieira, pêl-droediwr
*1977
**Hayden Foxe, pêl-droediwr
**Jason Mraz, canwr
*1980 - Francesca Schiavone, chwaraewraig tenis
*1984 - Duffy, cantores

## Marwolaethau 
[bawd|130px|dde|[Peter Falk]]
*79 - Vespasian, ymerawdwr Rhufain, 70
*1516 - Ferdinand II, brenin Aragon, tad Catrin o Aragon, 64
*1576 - Levina Teerlinc, arlunydd, 66
*1942 - Olga Potthast von Minden, arlunydd, 72
*1956 - Reinhold Glière, cyfansoddwr, 81
*1963 - Sophie Wencke, arlunydd, 88
*1971 - Emily Coonan, arlunydd, 86
*2010 - Magda Frank, arlunydd, 95
*2011 - Peter Falk, actor, 83
*2020 - Margarita Pracatan, cantores, 89

## Gwyliau a chadwraethau 
* Dydd cenedlaethol (Lwcsembwrg)
* Diwrnod Coffa Okinawa

0623
Mehefin, 23
13 Mehefin

**13 Mehefin** yw'r cant chwe deg pedwerydd (164ydd) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (165ed mewn blynyddoedd naid). Erys 201 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
*1625 - Priodas Charles I, brenin Lloegr a Henrietta Maria
*1774 - Rhode Island yn gwahardd mewnforio caethweision: y dalaith gyntaf i wneud hynny.
*1898 - Tiriogaeth Yukon, Canada, yn cael ei chreu
*1956 - Enillodd Real Madrid gystadleuaeth Cwpan Pencampwyr Ewrop gyntaf erioed.
*2005 - Y Wyddeleg yn dod yn iaith swyddogol yn yr Undeb Ewropeaidd

## Genedigaethau
[bawd|140px|dde|[James Clerk Maxwell]]
[bawd|140px|dde|[William Butler Yeats]]
[bawd|140px|dde|[Jeanne-Claude Denat de Guillebon a Christo]]
*823 - Siarl Foel (m. 877)
*839 - Siarl Dew (m. 888)
*1752 - Frances Burney, nofelydd (m. 1840)
*1831 - James Clerk Maxwell, mathemategydd a ffisegydd (m. 1879)
*1865 - William Butler Yeats, bardd a dramodydd (m. 1939)
*1870 - Jules Bordet, meddyg (m. 1961)
*1882 - Archdduges Olga Alexandrovna o Rwsia (m. 1960)
*1888 - Fernando Pessoa, sgriptiwr (m. 1935)
*1892 - Syr Basil Rathbone, actor (m. 1967)
*1893 - Dorothy L. Sayers, nofelydd (m. 1957)
*1897 - Paavo Nurmi, athletwr (m. 1973)
*1908 - Maria Helena Vieira da Silva, arlunydd (m. 1992)
*1909
**Edeltraut Klapproth, arlunydd (m. 2005) 
**Elisabeth Steineke, arlunydd (m. 2003)
*1922 - Elizabeth Gallagher, arlunydd (m. 1974)
*1925 - Nicole Algan, arlunydd (m. 1986)
*1928 - John Forbes Nash, Jr., mathemategydd (m. 2015)
*1932 - Bob McGrath, actor a digrifwr (m. 2022)
*1935
**Christo, arlunydd (m. 2020)
**Jeanne-Claude Denat de Guillebon, arlunydd (m. 2009)
*1938 - Gwynne Howell, canwr opera
*1941 - Esther Ofarim, cantores
*1943 - Malcolm McDowell, actor
*1944 - Ban Ki-moon, Ysgrifennydd Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig
*1953 - Tim Allen, actor
*1954 - Ngozi Okonjo-Iweala, gwyddonydd
*1959 - Boyko Borisov, gwleidydd
*1961 - Bob Crow, undebwr llafur (m. 2014)
*1963 - Audrey Niffenegger, awdures
*1968 - David Gray, canwr
*1981 - Chris Evans, actor
*1986
**Keisuke Honda, pêl-droediwr
**Ashley Olsen, actores
**Mary-Kate Olsen, actores

## Marwolaethau
*323 CC - Alecsander Fawr 32
*1857 - Daniel Rees, emynydd, 64 
*1886 - Ludwig II, brenin Bafaria, 41
*1930 - Anna Althea Hills, arlunydd, 48
*1965 - Martin Buber, athronydd, 87
*1977 - Pan Yuliang, arlunydd, 81
*1986 - Benny Goodman, cerddor, 77
*1987 - Geraldine Page, actores, 62
*2002 - Bella Manevich-Kaplan, arlunydd, 79
*2005 - Joan Abse, hanesydd celf, ymgyrchydd gwleidyddol ac awdur, 78
*2006 - Charles Haughey, Prif Weinidog (Taoiseach) Iwerddon, 80

## Gwyliau a chadwraethau
* Diwrnod y Dyfeisiwr (Hwngari)

## Cyfeiriadau
0613
Mehefin, 13
24 Mehefin

**24 Mehefin** yw'r cant saith deg pumed (175ed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (176ed mewn blynyddoedd naid). Erys 190 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
*1314 - Brwydr Bannockburn rhwng Lloegr a'r Alban
*1859 - Brwydr Solferino
*2007 - Gordon Brown yn dod yn arweinydd Blaid Lafur y DU.
*2010 - Julia Gillard, a aned yn y Barri, Cymru yn dod yn Brif Weinidog Awstralia.
*2016 - David Cameron yn ymddiswyddo fel Prif Weinidog y DU.

## Genedigaethau 
*1314 - Philippa o Hanawt, brenhines Lloegr (m. 1369)
*1774 - Azariah Shadrach, gweinidog ac awdur testunau crefyddol (m. 1844)
*1777 - John Ross, fforiwr (m. 1856)
*1795 - Ernst Heinrich Weber, meddyg (m. 1878)
*1821 - Guillermo Rawson, meddyg a gwleidydd (m. 1890)
*1850 - Herbert Kitchener, Iarll 1af Kitchener, milwr (m. 1916)
*1869 - Caroline Furness, gwyddonydd (m. 1936)
*1870 - Charlotte Weiss, arlunydd (m. 1961)
*1901 - Harry Partch, cyfansoddwr (m. 1974)
*1904 - Tadao Takayama, pêl-droediwr (m. 1986)
*1905 - Greta Erhardt, arlunydd (m. 1995)
*1911 - Ernesto Sabato, nofelydd a newyddiadurwr (m. 2011)
*1923 - Margaret Olley, arlunydd (m. 2011)
*1925
**Masanori Tokita, pêl-droediwr (m. 2004) 
**Ariadna Leonidovna Sokolova, arlunydd (m. 2013)
*1929 - Carolyn S. Shoemaker, gwyddonydd (m. 2021)
*1930 - Claude Chabrol, cyfarwyddwr ffilmiau (m. 2010)
*1937 - Anita Desai, awdures
*1944 - Mick Fleetwood, cerddor
*1947 - Clarissa Dickson Wright, cyflwynydd teledu (m. 2014)
*1958 - Tom Lister, Jr., actor (m. 2020)
*1976 - Ricardo Alexandre dos Santos, pêl-droediwr
*1978 - Shunsuke Nakamura, pêl-droediwr
*1979 - Dafydd Jones, chwaraewr rygbi
*1987 - Lionel Messi, pêl-droediwr
*1991 - James Ball, para-seiclwr
*1992 - Sam Harrison, seiclwr rasio

## Marwolaethau 
*1439 - Friedrich IV, Dug Awstria
*1519 - Lucrezia Borgia, 39
*1794 - Rosalie Filleul, arlunydd, 41
*1908 - Grover Cleveland, Arlywydd yr Unol Daleithiau, 71
*1941 - Aneta Hodina, arlunydd, 63
*1943 - Ella Sophonisba Hergesheimer, arlunydd, 70
*2009 - Olja Ivanjicki, arlunydd, 77
*2011 - Paule Pia, arlunydd, 90
*2013
**Emilio Colombo, gwleidydd, 93
**Mick Aston, archaeolegydd, 68
* 2014 - Eli Wallach, actor, 98

## Gwyliau a chadwraethau 
*Gŵyl Genedigaeth Sant Ioan Fedyddiwr neu Dydd Gŵyl Ifan
*Diwrnod cenedlaethol (Quebec)

0624
Mehefin, 24
11 Mehefin

**11 Mehefin** yw'r cant chwe deg deufed (162fed) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (163ydd mewn blynyddoedd naid). Erys 203 diwrnod arall yn weddill hyd diwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
*1405 - Brwydr Mynydd Camstwn
*1488 - Brwydr Sauchieburn, rhwng Iago III, Brenin yr Alban a'i arglwyddi
*1509 - Priodas Harri VIII, brenin Lloegr a Catrin o Aragon
*1987 - Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1987

## Genedigaethau
[bawd|140px|dde|[Julia Margaret Cameron]]
[bawd|140px|dde|[Millicent Fawcett]]
*1456 - Anne Neville, Tywysoges Cymru (m. 1485)
*1572 - Ben Jonson, dramodydd (m. 1637)
*1776 - John Constable, arlunydd (m. 1837)
*1815 - Julia Margaret Cameron, ffotograffydd (m. 1879)
*1847 - Fonesig Millicent Fawcett, swffraget (m. 1929)
*1864 - Richard Strauss, cyfansoddwr (m. 1949)
*1880 - Jeannette Rankin, gwleidydd (m. 1973)
*1883 - Marianne Britze, arlunydd (m. 1980)
*1910
**Jacques Cousteau, difeisiwr (m. 1997)
**Lucile Passavant, arlunydd (m. 2012)
*1919 - Richard Todd, actor (m. 2009)
*1920 - Diana Armfield, arlunydd
*1925 - William Styron, nofelydd (m. 2006)
*1929 - George Niven, pêl-droediwr (m. 2008)
*1931 - Margarita Pracatan, cantores (m. 2020)
*1932 - Athol Fugard, dramodydd, nofelydd, actor a chyfarwyddwr
*1933 - Gene Wilder, actor (m. 2016)
*1934 - Henrik, Tywysog Denmarc (m. 2018)
*1939 - Syr Jackie Stewart, gyrrwr Fformiwla Un
*1949 - Tom Pryce, gyrrwr Fformiwla Un (m. 1977)
*1956 - Joe Montana, pêl-droediwr Americanaidd
*1959 - Hugh Laurie, actor a chomedïwr
*1969 - Peter Dinklage, actor
*1971 - Elizabeth Kendall, gwleidydd
*1986 - Shia LaBeouf, actor

## Marwolaethau
[bawd|140px|dde|[John Wayne]]
*1183 - Harri, y brenin ieuanc, 28
*1488 - James III, brenin yr Alban, tua 36
*1557 - João III, brenin Portiwgal, 55
*1727 - George I, brenin Prydain Fawr, 67
*1891 - Barbara Bodichon, arlunydd, 64
*1934 - Ester Almqvist, arlunydd, 64
*1939 - Cato van Hoorn, arlunydd, 87
*1956 - Syr Frank Brangwyn, arlunydd, 89
*1979 - John Wayne, actor, 72
*1996 - Susanne Kandt-Horn, arlunydd, 81
*1998 - Catherine Cookson, awdures, 91
*2003 - Jean Appleton, arlunydd, 92
*2013 - Robert Fogel, hanesydd economaidd, 86
*2015 - Ron Moody, actor, 91
*2016 - Rita Preuss, arlunydd, 91
*2020 - Mel Winkler, actor a digrifwr, 78
*2021 - Gerald Williams, Yr Ysgwrn, ffermwr, nai Hedd Wyn, 92

## Gwyliau a chadwraethau
*Gŵyl Sant Barnabas Apostol
*Diwrnod Kamehameha (Hawaii)

0611
Mehefin, 11
25 Mehefin

**25 Mehefin** yw'r cant saith deg chweched (176fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (177fed mewn blynyddoedd naid). Erys 189 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
*841 - Brwydr Fontenay
*1788 - Virginia yn dod yn 10fed dalaith yr Unol Daleithiau.
*1876 - Brwydr Little Big Horn, Montana: lladdwyd y brigadydd Custer a'i holl filwyr gan frodorion America.
*1938 - Dr. Douglas Hyde yn dod yn Arlywydd Iwerddon.
*1950 - Rhyfel Corea yn dechrau pan ymosododd lluoedd Gogledd Corea ar Dde Corea.
*1975 - Annibyniaeth Mosambîc.
*1993 - Kim Campbell yn dod yn Brif Weinidog Canada.

## Genedigaethau 
[bawd|140px|dde|[George Michael]]
*1852 - Antoni Gaudí, pensaer (m. 1926)
*1903 - George Orwell, awdur (m. 1950)
*1909 - Fay Morgan Taylor, arlunydd (m. 1990)
*1924 - Sidney Lumet, ysgrifennwr ffilmiau (m. 2011)
*1926 - Ingeborg Bachmann, awdures (m. 1973)
*1928 - Seki Matsunaga, pêl-droediwr (m. 2013)
*1929 - Eric Carle, awdur (m. 2021)
*1936 - Bacharuddin Jusuf Habibie, Arlywydd Indonesia (m. 2019)
*1940 - Shozo Tsugitani, pêl-droediwr (m. 1978)
*1943 neu 1945 - Carly Simon, cantores
*1949 - Brigitte Bierlein, Canghellor Awstriadd
*1956 - Anthony Bourdain, cogydd (m. 2018)
*1961 - Ricky Gervais, actor a digrifwr
*1963 - George Michael, canwr (m. 2016)
*1965 - Jean Castex, gwleidydd, Prif Weinidog Ffrainc
*1969 - Yasuto Honda, pêl-droediwr
*1971 - Neil Lennon, pêl-droediwr
*1981 - Sheridan Smith, actores a chantores
*1982 - Mikhail Youzhny, chwaraewr tenis
*1994 - Lauren Price, paffiwraig

## Marwolaethau 
[bawd|140px|dde|[Michael Jackson]]
*1595 - William Aubrey, athro, cyfreithiwr ac AS Cymreig
*1767 - Georg Philipp Telemann, cyfansoddwr, 86
*1876 - George Armstrong Custer, milwr, 37
*1887 - Elisabeth Johanna Koning, arlunydd, 71
*1904 - Sarah W. Whitman, arlunydd, 61
*1953 - Emma Teschner, arlunydd, 85
*1971 - John Boyd Orr, Barwn 1af Boyd-Orr, biolegydd a gwleidydd, 90
*1984
**Else Lohmann, arlunydd, 86
**Michel Foucault, athronydd, 57
*1990 - Fay Morgan Taylor, arlunydd, 81
*2006 - Kenneth Griffith, actor a gwneuthurwr ffilmiau dogfen, 84
*2009
**Farrah Fawcett, actores, 62
**Michael Jackson, canwr, 50
*2011 - Sigrid Kopfermann, arlunydd, 87
*2015 - Patrick Macnee, actor, 93
*2019 - Eurig Wyn, gohebydd newyddion a gwleidydd, 74
*2020 - Scott Bessant, chwaraewr rygbi'r gynghrair, 37

## Gwyliau a chadwraethau 
*Diwrnod Arbor (Y Philipinau)
*Diwrnod Annibyniaeth (Mosambic)

## Cyfeiriadau
0625
Mehefin, 25
9 Mehefin

**9 Mehefin** yw'r cant chwe degfed (160fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (161fed mewn blynyddoedd naid). Erys 205 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
*721 - Brwydr Toulouse, rhwng Odo o Aquitaine a'r Mwriaid.
*1898 - Hong Cong yn cael ei phrydlesu i Loegr gan Tsieina.
*1983 - Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1983

## Genedigaethau
[bawd|130px|dde|[George Stephenson]]
[bawd|130px|dde|[Michael J. Fox]]
[bawd|130px|dde|[Natalie Portman]]
*1672 - Pedr I, tsar Rwsia (m. 1725)
*1781 - George Stephenson, peiriannydd (m. 1848)
*1865 - Carl Nielsen, cyfansoddwr (m. 1931)
*1875
**Erma Bossi, arlunydd (m. 1952)
**Henry Hallett Dale, meddyg a biocemegydd (m. 1968)
*1877 - Twyber Travers, chwaraewr rygbi'r undeb (m. 1945)
*1879 - Margot van Hasselt, arlunydd (m. 1935)
*1886 - Olga Oppenheimer, arlunydd (m. 1941)
*1891 - Cole Porter, cyfansoddwr (m. 1964)
*1906 - Huguette Marcelle Clark, arlunydd (m. 2011)
*1909 - Tokizo Ichihashi, pêl-droediwr (m. ?)
*1915 - Les Paul, cerddor (m. 2009)
*1916
**Leonor Botteri, arlunydd (m. 1998)
**Robert McNamara, gwleidydd (m. 2009)
*1917 - Eric Hobsbawm, hanesydd (m. 2012)
*1923 - Olga Knoblach-Wolff, arlunydd (m. 2008)
*1924 
**Tony Britton, actor (m. 2019)
**May Stevens, arlunydd (m. 2019)
*1926 - Mona Freeman, arlunydd (m. 2014)
*1928 
**R. Geraint Gruffydd, ysgolhaig (m. 2015)
**Jackie Mason, digrifwr (m. 2021)
*1934 - Jackie Wilson, canwr (m. 1984)
*1941 - Jon Lord, cerddor (m. 2012)
*1956 - Patricia Cornwell, nofelydd
*1959 - Benny Gantz, gwleidydd
*1961 - Michael J. Fox, actor
*1963 - Johnny Depp, actor
*1978 - Miroslav Klose, pêl-droediwr
*1981 - Natalie Portman, actores
*1982 - Yoshito Okubo, pêl-droediwr
*1984 - Wesley Sneijder, pêl-droediwr

## Marwolaethau
[bawd|130px|dde|[Colum Cille]]
*  68 - Nero, ymerawdwr Rhufain, 32
* 597 - Colum Cille
*1771 - Richard Trevor, Esgob Tyddewi, 63
*1870
**Charles Dickens, nofelydd, 58
**Alida Kristina Rabe, arlunydd, 44
*1910 - George Newnes, gwleidydd, 59
*1919 - Marie Aarestrup, arlunydd, 93
*1927 - Victoria Woodhull, ffeminist, 88
*1946 - Ananda Mahidol, brenin Gwlad Tai, 20
*1958 - Robert Donat, actor, 53
*1983 - Charmion Von Wiegand, arlunydd, 87
*1986 - Ilona Harima, arlunydd, 75
*2013 - Iain Banks, nofelydd, 59
*2014 - Rik Mayall, comediwr, 56
*2015 - James Last, cerddor, 86
*2017 - Adam West, actor, 88
*2021 - Edward de Bono, athronydd, 88
*2022 - Matt Zimmerman, actor, 87

## Gwyliau a chadwraethau
* Gwyl Mabsant Colum Cille
* Diwrnod La Rioja
* Diwrnod Murcia
* Diwrnod Cenedlaethol yr Arwyr (Wganda)

0609
Mehefin, 09
27 Mehefin

**27 Mehefin** yw'r cant saith deg wythfed (178fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (179fed mewn blynyddoedd naid). Erys 187 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
*1709 - Brwydr Poltava rhwng Pedr I o Rwsia a Siarl XII, brenin Sweden
*1977 - Jibwti yn dod yn wlad annibynnol oddi wrth Ffrainc
*2007 - Gordon Brown yn dod yn Brif Weinidog y Deyrnas Unedig
*2019 - Mette Frederiksen yn dod yn Brif Weinidog Denmarc
*2020 - Micheal Martin yn dod yn Taoiseach Iwerddon

## Genedigaethau
[bawd|130px|dde|[Helen Keller]]
[bawd|130px|dde|[Mary McAleese]]
*1461 - Louis XII, brenin Ffrainc (m. 1515)
*1550 - Charles IX, brenin Ffrainc (m. 1574)
*1682 - Siarl XII, brenin Sweden (m. 1718)
*1846 - Charles Stewart Parnell, arweinydd (m. 1891)
*1869 - Emma Goldman, anarchydd ac ymgyrchydd gwleidyddol (m. 1940)
*1880 - Helen Keller, awdures, ymgyrchydd a darleithydd (m. 1968)
*1906 - Vernon Watkins, bardd (m. 1967)
*1923 - Ruth Baumgarte, arlunydd (m. 2013)
*1925 - Doc Pomus, canwr a chyfansoddwr (m. 1991)
*1927 - Gracia Barrios, arlunydd (m. 2020)
*1930 - Ross Perot, dyn busnes a gwleidydd (m. 2019)
*1936 - John Shalikashvili, cadfridog (m. 2011)
*1951 - Mary McAleese, Arlywydd Iwerddon
*1961 - Meera Syal, actores ac awdures
*1962 - Michael Ball, canwr ac actor
*1965 - Simon Sebag Montefiore, hanesydd ac awdur
*1966 - J. J. Abrams, actor a chyfarwyddwr ffilm
*1975 - Tobey Maguire, actor
*1980 - Takahiro Futagawa, pêl-droediwr
*1985
**James Hook, chwaraewr rygbi
**Nico Rosberg, gyrrwr Fformiwla Un
*1988 - Matthew Spiranovic, pêl-droediwr

## Marwolaethau
[bawd|130px|dde|[Tove Jansson]]
* 363 - Julian, ymerawdwr Rhufain
*1458 - Y brenin Alfonso V o Aragon
*1574 - Giorgio Vasari, arlunydd a pensaer, 62
*1915 - Helen McNicoll, arlunydd, 36
*1957 - Jeanne Baudot, arlunydd, 80
*1990 - Lea Ignatius, arlunydd, 76
*1996 - Albert R. Broccoli, cynhyrchydd ffilmiau, 85
*2001
**Tove Jansson, awdures ac arlunydd, 86
**Jack Lemmon, actor a chomedïwr, 76
*2014 - Bobby Womack, canwr, 70
*2017
**Michael Bond, awdur plant, 91
**Geri Allen, pianydd jazz, 60
*2018
**Harlan Ellison, nofelydd, 84
**Terry Dyddgen-Jones, cyfarwyddwr a chylfwynydd teledu, 67

## Gwyliau a chadwraethau
* *Siebenschläfertag* *- (*Saith Cysgwr Ephesus) diwrnod o ympryd yn yr Almaen
* Diwrnod Annibyniaeth (Jibwti)

0627
Mehefin, 27
28 Mehefin

**28 Mehefin** yw'r cant saith deg cawfed (179ain) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (180fed mewn blynyddoedd naid). Erys 186 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
*1461 - Edward IV, brenin Lloegr yn cael ei goroni.
*1914 - Franz Ferdinand o Serbia,  Archddug Awstria, a'i wraig Sophia, yn cael eu llofruddio gan Gavrilo Princip, cenedlaetholwr, tra oeddent yn Sarajevo. Arweiniodd hyn at ddechrau'r Rhyfel Byd Cyntaf.
*1919 - Cytundeb Versailles yn cael ei arwyddo ar ddiwedd y Rhyfel Byd Cyntaf, gyda Lloyd George o Ddwyfor yn arwyddo dros wledydd Prydain.
*1960 - 45 o lowyr yn cael eu lladd mewn tanchwa ym mhwll glo Chwe Chloch, Aber-bîg.

## Genedigaethau 
*1476 - Pab Pawl IV (m. 1559)
*1491 - Harri VIII, brenin Lloegr (m. 1547)
*1577 - Peter Paul Rubens, arlunydd (m. 1640)
*1712 - Jean-Jacques Rousseau, athronydd (m. 1778)
*1867 - Luigi Pirandello, dramodydd (m. 1936)
*1873 - Alexis Carrel, meddyg (m. 1944)
*1902 - Richard Rodgers, cyfansoddwr (m. 1979)
*1906 - Maria Goeppert-Mayer, ffisegydd (m. 1972)
*1907 - Franciszka Themerson, arlunydd (m. 1988)
*1911 - Yvette Alde, arlunydd (m. 1967)
*1913 - Catherine Serebriakoff, arlunydd (m. 2014)
*1921
**R. Tudur Jones, cenedlaetholwr a diwinydd (m. 1998)
**P. V. Narasimha Rao, gwleidydd (m. 2004)
*1926 - Mel Brooks, cyfarwyddwr ac ysgrifennwr
*1928 - Cyril Smith, gwleidydd (m. 2010)
*1930 - Itamar Franco, Arlywydd Brasil (m. 2011)
*1932 - Pat Morita, actor (m. 2005)
*1935 - John Inman, actor (m. 2007)
*1940 - Muhammad Yunus, economegydd
*1941 - Hisao Kami, pêl-droediwr
*1948 - Kathy Bates, actores
*1951 - Kazumi Takada, pêl-droediwr (m. 2009)
*1952 - Pietro Mennea, athletwr a gwleidydd (m. 2013)
*1957 - Georgi Parvanov, Arlywydd Bwlgaria
*1963 - Peter Baynham, digrifwr, perfformiwr a sgriptiwr
*1971
**Elon Musk, dyfeisiwr a dyn busnes
**Fabien Barthez, pêl-droediwr
*1991 - Kevin De Bruyne, pêl-droediwr

## Marwolaethau 
*767 - Pab Pawl I
*1836 - James Madison, Arlywydd yr Unol Daleithiau, 85
*1888 - Amalie Murtfeldt, arlunydd, 60
*1889 - Maria Mitchell, seryddwraig, 70
*1914 - Franz Ferdinand, 50
*1922 - Velimir Khlebnikov, bardd, 36
*1935 - Elise Hunziker, arlunydd, 75
*1941 - Marie von Bunsen, arlunydd, 81
*1948 - Alice Dannenberg, arlunydd, 87
*1951 - Grace Hall Hemingway, arlunydd, 79
*1958 - Ima van Eysinga, arlunydd, 77
*2001 - Jack Lemmon, actor, 76
*2004 - Anthony Buckeridge, awdur, 92
*2007 - Anne Marie Trechslin, arlunydd, 79
*2010 - Robert Byrd, gwleidydd, 92
*2020 - Louis Mahoney, actor, 81
*2022 - Fonesig Deborah James, ymgyrchydd canser, 40

## Gwyliau a chadwraethau 
*Dydd Gŵyl Austell, o Lydaw
*Dydd y Teulu (Fietnam)
*Dydd Tau

0628
Mehefin, 28
12 Mehefin

**12 Mehefin** yw'r cant chwe deg trydydd (163ydd) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (164ydd mewn blynyddoedd naid). Erys 202 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
*Diwrnod y Byd yn Erbyn Llafur Plant
*1550 - Sefydlu Helsinki.
*1898 - Y Philipinau'n datgan annibyniaeth.
*1942 - Anne Frank yn derbyn ei dyddiadur ar gyfer ei phen-blwydd yn 13 oed.
*1964 - Dedfrydwyd Nelson Mandela i garchar am oes yn Ne Affrica.
*1991 - Boris Yeltsin yn cael ei ethol yn Arlywydd Rwsia.
*2009 - Etholiad Iran.
*2018 - Yr Arlywydd Donald Trump, yn cynnal uwchgynhadledd gydag arweinydd Gogledd Corea Kim Jong-un yn Singapôr.

## Genedigaethau
[bawd|130px|dde|[Anthony Eden]]
[bawd|130px|dde|[Anne Frank]]
*1282 - Y Dywysoges Gwenllian (m. 1337)
*1519 - Cosimo I de' Medici (m. 1574)
*1827 - Johanna Spyri, nofelydd plant (m. 1901)
*1883 - Margaret Haig Mackworth, 2il Is-iarlles Rhondda, swffraget (m. 1958)
*1890 - Egon Schiele, arlunydd (m. 1918)
*1892 - Hilda Vaughan, nofelydd (m. 1985)
*1897 - Syr Anthony Eden, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig (m. 1977)
*1915 - Maria Rehm, arlunydd (m. 2002)
*1919 - Brita Molin, arlunydd (m. 2008)
*1920 - Philip Weekes, peiriannydd (m. 2003)
*1922 - Margherita Hack, astroffisegwraig (m. 2013)
*1924 - George H. W. Bush, 41ain Arlywydd yr Unol Daleithiau (m. 2018)
*1929
**Anne Frank, dyddiadurwraig (m. 1945)
**Brigid Brophy, nofelydd (m. 1995)
*1930 - Jim Nabors, actor, digrifwr a chanwr (m. 2017)
*1941 - Reg Presley, canwr (m. 2013)
*1945 - Pat Jennings, pêl-droediwr
*1952 - Oliver Knussen, cyfansoddwr (m. 2018)
*1957
**Geri Allen, pianydd jazz (m. 2017)
**Javed Miandad, cricedwr
*1961 - Hannelore Kraft, gwleidydd
*1979 - Robyn, cantores
*1981 - Adriana Lima, model

## Marwolaethau
[bawd|130px|dde|[Gregory Peck]]
* 816 - Pab Leo III
*1567 - Richard Rich, Twrnai Gwladol Cymru, 70?
*1936 - Alice Blanche Balfour, gwyddonydd, 85
*1951 - Anna Feldhusen, arlunydd, 83
*1957 - Jimmy Dorsey, cerddor, 53
*1961 - Else Luthmer, arlunydd, 81
*1963 - Medgar Evers, arweinydd dros iawnderau sifil, 37
*1968 - Herbert Read, hanesydd celf a bardd, 74
*1990 - Terence O'Neill, gwleidydd, 75
*1995 - Ruth Faltin, arlunydd, 88
*2003 - Gregory Peck, actor, 87
*2006 - György Ligeti, cyfansoddwr, 83
*2010 - Egon Ronay, restaurateur, 94
*2012 - Elinor Ostrom, gwyddonydd, 78
*2017 - Donald Winch, hanesydd economaidd, 82
*2020 - Ricky Valance, canwr, 84
*2022
**Phil Bennett, chwaraewr rygbi'r undeb, 73
**Cen Llwyd, bardd ac ymgyrchydd, 70
*2023 - Silvio Berlusconi, dyn busnes a gwleidydd, Prif Weinidog yr Eidal, 86

## Gwyliau a chadwraethau
*Dydd y dywysoges Gwenllian
*Diwrnod Rwsia
*Diwrnod Annibyniaeth (Y Philipinau)
*Dia Dos Namorados (Brasil)
*Diwrnod Loving (yr Unol Daleithiau)

0612
Mehefin, 12
3 Gorffennaf

**3 Gorffennaf** yw'r cant wyth-deg pedwerydd (184ydd) dydd o'r flwyddwyn yng Nghalendr Gregori (185ed mewn blynyddoedd naid). Erys 181 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
bawd|140px|dde|Dinas Quebec
* 323 - Brwydr Adrianople
* 1250 - Brwydr Fariskur.
* 1608 - Dinas Quebec yn cael ei sefydlu'n swyddogol gan Samuel de Champlain.
* 1890 - Idaho yn dod yn 43edd talaith yr Unol Daleithiau.
* 1954 - Daeth dogni i ben yn llwyr yng ngwledydd Prydain.
* 1991 - Belarws yn datgan annibyniaeth.
* 2013 - Arlywydd yr Aifft Mohamed Morsi yn colli grym mewn ''coup d'état''
* 2020 - Jean Castex yn dod yn Brif Weinidog Ffrainc.

## Genedigaethau 
[bawd|130px|dde|[Franz Kafka]]
[bawd|130px|dde|[Tom Stoppard]]
* 1423 - Louis XI, brenin Ffrainc (m. 1483)
* 1854 - Leoš Janáček, cyfansoddwr (m. 1928)
* 1860 - Charlotte Perkins Gilman, arlunydd a ffeminist (m. 1935)
* 1871 - W. H. Davies, bardd (m. 1940)
* 1883 - Franz Kafka, awdur (m. 1924)
* 1897 - Christine Fonteyne-Poupaert, arlunydd (m. 1968)
* 1909 - Norma Mascellani, arlunydd (m. 2009)
* 1915 - Ifor Owen, awdur ac arlunydd (m. 2007)  
* 1937 - Syr Tom Stoppard, dramodydd
* 1940 - Fontella Bass, cantores (m. 2012)
* 1941 - Eleanor Spiess-Ferris, arlunydd
* 1943 - Judith Durham, cantores (m. 2022)
* 1945 - Michael Martin, gwleidydd (m. 2018)
* 1952 - Lu Colombo, cantores
* 1962 - Tom Cruise, actor
* 1964 - Yeardley Smith, actores
* 1971 - Julian Assange, newyddiadurwr a rhaglenydd meddalwedd
* 1980 - Olivia Munn, actores
* 1987 - Sebastian Vettel, gyrrwr Fformiwla Un
* 1989 - Elle King, cantores
* 1992 - Nathalia Ramos, actores

## Marwolaethau 
[bawd|130px|dde|[Jim Morrison]]
* 1827 - David Davis, bardd ac addysgwr, 82
* 1890 - Eleonora Tscherning, arlunydd, 72
* 1918 - David Alfred Thomas, gwleidydd, 62
* 1920 - Maria Dorothea Robinson, arlunydd, 80
* 1950 - Ada Mai Plante, arlunydd, 74
* 1971 - Jim Morrison, canwr, 27
* 1977 - Gertrude Abercrombie, arlunydd, 68
* 2011 
**Elisabeth Endres, arlunydd, 69
**Anna Massey, actores, 73
* 2012 - Andy Griffith, actor Americanaidd, 86
* 2025 
**Diogo Jota, pêl-droediwr, 28
**Mickey MacConnell, cerddor, 77

## Gwyliau a chadwraethau 
* Gŵyl Mabsant Peblig
* Diwrnod annibyniaeth (Belarws)
* Diwrnod rhyddad (Ynysoedd Americanaidd y Wyryf)

0703
Gorffennaf, 03
29 Mehefin

**29 Mehefin** yw'r cant wyth degfed (180fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (181fed mewn blynyddoedd naid). Erys 185 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
*226 - Cao Rui yn dod yn ymerawdwr Cao Wei (Tsieina).
*1846 - Robert Peel yn dod yn Brif Weinidog y Deyrnas Unedig.
*1958 - Brasil yn ennill Cwpan y Byd pêl-droed.
*1976 - Y Seychelles yn ennill ei hannibyniaeth oddi wrth Prydain.

## Genedigaethau 
*1397 - Ioan II, brenin Aragon (m. 1479)
*1798 - Giacomo Leopardi, bardd (m. 1837)
*1801 - Frédéric Bastiat, economegydd (m. 1850)
*1824 - Ernestine Friedrichsen, arlunydd (m. 1892)
*1886 - Robert Schuman, gwladweinydd (m. 1963)
*1887 - Emma Bormann, arlunydd (m. 1974)
*1900 - Antoine de Saint-Exupéry, awdur (m. 1944)
*1907 - Junji Nishikawa, pêl-droediwr (m. ?)
*1908 - Sally Haley, arlunydd (m. 2007)
*1920 - Ray Harryhausen, animeiddiwr stop-symud a chynhyrchydd ffilm (m. 2013)
*1921 - Jean Kent, actores (m. 2013)
*1925 - Giorgio Napolitano, Arlywydd yr Eidal (m. 2023)
*1926 - Syr Rex Hunt, diplomydd (m. 2012)
*1931
**Jorge Edwards, nofelydd, diplomydd a beirniad llenyddol (m. 2023) 
**Yvonne Tremblay-Gagnon, arlunydd
*1940 - John Dawes, chwaraewr rygbi'r undeb (m. 2021)
*1959 - Atsushi Uchiyama, pêl-droediwr
*1979 - Tomoyuki Sakai, pêl-droediwr
*1980 - Katherine Jenkins, cantores

## Marwolaethau 
*1252 - Abel, brenin Denmarc, 34
*1509 - Margaret Beaufort, 66, mam Harri VII, brenin Lloegr
*1861 - Elizabeth Barrett Browning, prydyddes, 55
*1889 - John Hughes, dyn busnes Cymreig, sylfaenydd Donetsk, 75
*1915 - Jeremiah O'Donovan Rossa, gweriniaethwr Gwyddelig, 84
*1927 - Ida Gerhardi, arlunydd, 64
*1940 - Paul Klee, arlunydd, 60
*1943 - Daisy von Pless, 70
*1988 - Franciszka Themerson, arlunydd, 81
*1994 - Jack Unterweger, llofrudd cyfresol, 43
*2001 - Mary Barnes, arlunydd, 78
*2003 - Katharine Hepburn, actores, 96
*2006 - Tadao Onishi, pêl-droediwr, 63
*2012 - Mansooreh Hosseini, arlunydd, 86
*2013 - Margherita Hack, astroffisegydd, 91
*2017 - Iris Jones, actores a chyflwynydd, 82
*2018
**Ieuan Gwynedd Jones, hanesydd, 97
**Irena Szewinska, athletwraig, 72
*2020 - Carl Reiner, actor, comediwr, cyfarwyddwr ac awdur, 98
*2021 - Donald Rumsfeld, gwleidydd, 88
*2023 - Alan Arkin, actor, 89
*2024 - Jacqueline de Jong, arlunydd, 85

## Gwyliau a chadwraethau 
* Seintiau Pedr a Paul
* Diwrnod Annibyniaeth (Seychelles)

## Cyfeiriadau
0629
Mehefin, 29
22 Mehefin

**22 Mehefin** yw'r deunawfed dydd a thrigain wedi'r cant (173ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (174ain mewn blynyddoedd naid). Erys 192 diwrnod hyd diwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
*1265 - Cytundeb Pipton rhwng Llywelyn ap Gruffudd a Simon de Montfort
*1283 - Dafydd ap Gruffudd yn cael ei gipio
*1402 - Byddin Owain Glyn Dŵr yn ennill Brwydr Bryn Glas
*1866 - Brwydr Custoza.
*1941 - Yr Ail Ryfel Byd: Yr Almaen yn ymosod ar yr Undeb Sofietaidd.
*1978 - Darganfod Charon lleuad Plwton.

## Genedigaethau 
[bawd|130px|dde|[Erich Maria Remarque]]
[bawd|130px|dde|[Ada Yonath]]
[bawd|130px|dde|[Meryl Streep]]
*1684 - Francesco Manfredini, cyfansoddwr (m. 1762)
*1757 - George Vancouver, fforiwr (m. 1798)
*1767 - Wilhelm von Humboldt, athronydd a gwleidydd (m. 1835)
*1805 - Giuseppe Mazzini, arweinydd gwleidyddol (m. 1872)
*1876 - Gwen John, arlunydd (m. 1939)
*1880 - Rhys Gabe, chwaraewr rygbi'r undeb (m. 1967)
*1898 - Erich Maria Remarque, awdur (m. 1970)
*1901 - Naunton Wayne, actor (m. 1970)
*1903 - John Dillinger, lleidr banc (m. 1934)
*1907 - Marta Colvin, arlunydd (m. 1995)
*1911 
**Valborg Gustavi-Vidlund, arlunydd (m. 1991)
**Y Dywysoges Cecilie o Wlad Groeg a Denmarc (m. 1937)
*1921 - Barbara Perry, actores (m. 2019)
*1929 - Bruce Kent, cadeiradd CND (m. 2022)
*1933 - Dianne Feinstein, gwleidydd (m. 2023)
*1936 - Kris Kristofferson, canwr gwlad (m. 2024)
*1939 - Ada Yonath, cemegydd
*1940 - Abbas Kiarostami, cyfarwyddwr ffilm (m. 2016)
*1942 - Huw Ceredig, actor (m. 2011)
*1947 - Jerry Rawlings, Arlywydd Ghana (m. 2020)
*1949 
**Meryl Streep, actores
**Elizabeth Warren, gwleidydd
*1952 - Alastair Stewart, newyddiadurwr
*1953 - Cyndi Lauper, cantores ac actores
*1955 - Green Gartside, canwr a chyfansoddwr
*1960 - Erin Brockovich, cyfreithegwraig
*1964 - Dan Brown, awdur
*1974 - Jo Cox, gwleidydd (m. 2016)
*1987
**Lee Min-ho, actor, model a chanwr 
**Naoyuki Fujita, pel-droediwr
*1988 - Portia Doubleday, actores
*1993 - Danny Ward, pel-droediwr

## Marwolaethau 
[bawd|130px|dde|[Judy Garland]]
*1276 - Pab Innocentius V
*1868 - Owain Meirion, baledwr, tua 65
*1930 - Mary Davies, cantores a chasglwr alawon gwerin Cymreig, 75
*1931 - Syr Henry Reichel, prifathro Coleg y Gogledd, 74
*1943 - Addie Waites Hunton, ymgyrchydd dros hawliau cyfartal merched ac Affro-Americanwyr, 77
*1969 - Judy Garland, cantores ac actores, 47
*1974 - Darius Milhaud, cyfansoddwr, 81 
*1987 - Fred Astaire, dawnsiwr ac actor, 88
*1993 - Pat Nixon, Prif Foneddiges yr Unol Daleithiau, 81
*2000 - Vera Myhre, arlunydd, 79
*2002 - Yoshio Okada, pel-droediwr, 75
*2008 - George Carlin, actor a digrifwr, 71
*2012 - Mary Fedden, arlunydd, 96
*2019 - Judith Krantz, nofelydd, 91
*2023 - Cora Cohen, arlunydd, 79

## Gwyliau a chadwraethau 
* Diwrnod Windrush (y Deyrnas Unedig)
* Diwrnod y Cofio a Thristwch (Belarws, Rwsia, Wcráin)
* Diwrnod y Ymdrech Gwrth-Ffasgaidd (Croatia)

## Cyfeiriadau
0622
Mehefin, 22
4 Gorffennaf

**4 Gorffennaf** yw'r cant wyth-deg pumed (185ed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (186ed mewn blynyddoedd naid). Erys 180 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
* 1776 - Cyngres y Cyfandir yng Ngogledd America yn datgan Annibyniaeth oddi wrth Prydain.
* 1943 - Dechrau Brwydr Kursk, un o frwydrau allweddol yr Ail Ryfel Byd.

## Genedigaethau 
* 1746 - Maria Elisabeth Vogel, arlunydd (m. 1810)
* 1790 - George Everest, tirfesurydd (m. 1866) 
* 1804 - Nathaniel Hawthorne, awdur (m. 1864)
* 1807 - Giuseppe Garibaldi, gwladgarwr a milwr (m. 1882)
* 1817 - Eleonora Tscherning, arlunydd (m. 1890)
* 1868 - Henrietta Swan Leavitt, gwyddonydd (m. 1921)
* 1872 - Calvin Coolidge, Arlywydd yr Unol Daleithiau (m. 1933)
* 1894 - William Ambrose Bebb, hanesydd, llenor a gwleidydd (m. 1955)
* 1898 - Gulzarilal Nanda, gwleidydd (m. 1998)
* 1915 - Susanne Wenger, arlunydd (m. 2009)
* 1926 - Alfredo Di Stefano, pêl-droediwr (m. 2014)
* 1927 - Neil Simon, dramodydd (m. 2018)
* 1934 - Carmen Santonja, arlunydd (m. 2000)
* 1937 - Sonja, brenhines Norwy
* 1938 - Bill Withers, canwr (m. 2020)
* 1941 - Ryuichi Sugiyama, pêl-droediwr
* 1945 - Eizo Yuguchi, pêl-droediwr (m. 2003)
* 1965 - Jo Whiley, cyflwynydd radio a theledu
* 1970 
**Mathilde Nortvedt, arlunydd
**Doddie Weir, chwaraewr rygbi'r undeb (m. 2022)
* 1973 - Tony Popovic, pêl-droediwr
* 1974 - Mick Wingert, actor
* 1978 - Becki Newton, actores
* 1990 - Naoki Yamada, pêl-droediwr

## Marwolaethau 
* 965 - Pab Benedict V
* 1826
**John Adams, Arlywydd yr Unol Daleithiau, 90
**Thomas Jefferson, Arlywydd yr Unol Daleithiau, 83
* 1831 - James Monroe, Arlywydd yr Unol Daleithiau, 73
* 1848 - François-René de Chateaubriand, awdur, 79
* 1859 - Louise Wolf, arlunydd, 63
* 1904 - Anna van Sandick, arlunydd, 85
* 1914 - Anna Syberg, arlunydd, 44
* 1934 - Marie Curie, cemegydd a radiolegydd, 66
* 1941 - Olga Oppenheimer, arlunydd, 55
* 1957 - Alice Ronner, arlunydd, 99
* 1975 - Georgette Heyer, nofelydd, 71
* 1994 - Vieno Elomaa, arlunydd, 85
* 2011 - Otto von Habsburg, 98
* 2012 - Eric Sykes, comediwr, 89
* 2013 - Bernie Nolan, cantores, 52
* 2016 - Abbas Kiarostami, cyfarwyddwr ffilm, 76

## Gwyliau a chadwraethau 
* Gŵyl genedlaethol Unol Daleithiau America (Diwrnod Annibyniaeth)

0704
Gorffennaf, 04
6 Gorffennaf

**6 Gorffennaf** yw'r ail ddydd ar bymtheg ar bedwar ugain wedi'r cant (rhif 187) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (188 mewn blynyddoedd naid). Erys 178 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
* 1415 - Llosgi Jan Hus wrth y stanc
* 1964 - Annibyniaeth Malawi.
* 1971 - Priodas Agnetha Fältskog a Björn Ulvaeus
* 1975 - Annibyniaeth Comoros.

## Genedigaethau 
[bawd|130px|dde|[Frida Kahlo]]
[bawd|130px|dde|[Tenzin Gyatso, 14eg Dalai Lama]]
[bawd|130px|dde|[Jennifer Saunders]]
* 1736 - Daniel Morgan, milwr (m. 1802)
* 1747 - John Paul Jones, arwr llyngesol (m. 1792)
* 1796
**Niclas I, tsar Rwsia (m. 1855)
**Maria Martin, arlunydd (m. 1863)
* 1821 - Henry Hussey Vivian, diwydiannwr a gwleidydd (m. 1894)
* 1873 - Ethel Sands, arlunydd (m. 1962)
* 1887 - Marc Chagall, arlunydd (m. 1985)
* 1890 - Doramaria Purschian, arlunydd (m. 1972)
* 1903 - Hugo Theorell, meddyg a biocemegydd (m. 1982)
* 1907 - Frida Kahlo, arlunydd (m. 1954)
* 1912 - Heinrich Harrer, fforiwr ac awdur (m. 2006)
* 1913 - Gwyn Thomas, nofelydd (m. 1981)
* 1915 - Elizabeth Durack, arlunydd (m. 2000)
* 1921 - Nancy Reagan, actores a Brif Foneddiges Unol Daleithiau America (m. 2016)
* 1923 - Wojciech Jaruzelski, gwladweinydd (m. 2014)
* 1924 - Charlotte Kirschstein, arlunydd
* 1925 - Bill Haley, cerddor roc a rôl (m. 1981)
* 1927 - Janet Leigh, actores (m. 2004)
* 1935 - Tenzin Gyatso, 14eg Dalai Lama
* 1936 - Dave Allen, comedïwr (m. 2005)
* 1937
**Michael Sata, Arlywydd Sambia (m. 2014)
**Vladimir Ashkenazy, pianydd ac arweinydd cerddorfa
**Ned Beatty, actor a digrifwr (m. 2021)
* 1941 - David Crystal, ieithydd
* 1944
**Petra Flemming, arlunydd (m. 1988)
**Bernhard Schlink, cyfreithiwr ac awdur
* 1945 - Della Purves, arlunydd (m. 2008)
* 1946
**George W. Bush, 43edd Arlywydd Unol Daleithiau America
**Sylvester Stallone, actor
* 1952 - Fonesig Hilary Mantel, awdures (m. 2022)
* 1958 - Jennifer Saunders, digrifwraig, sgriptwraig, actores a chantores
* 1961 - Jonas Jonasson, awdur
* 1973 - Takafumi Ogura, peldroediwr
* 1975 - 50 Cent, rapiwr

## Marwolaethau 
[bawd|130px|dde|[Aneurin Bevan]]
[bawd|130px|dde|[Louis Armstrong]]
* 1189 - Harri II, brenin Lloegr, 56
* 1249 - Alexander II, brenin yr Alban, 51
* 1415 - Jan Hus, diwygiwr crefyddol a merthyr, tua 46
* 1450 - Mathau Goch, rhyfelwr, 64
* 1535 - Thomas More, athronydd a merthyr, 57
* 1553 - Edward VI, brenin Lloegr, 15
* 1802 - Daniel Morgan, milwr, 66
* 1893 - Guy de Maupassant, llenor, 42
* 1896 - Cornelia Boeke, arlunydd, 56
* 1932 - Kenneth Grahame, nofelydd, 73
* 1958 - Marie van Regteren Altena, arlunydd, 89
* 1960 - Aneurin Bevan, gwleidydd, 62
* 1962 - William Faulkner, awdur, 64
* 1971 - Louis Armstrong, cerddor, 69
* 1978 - Margarete Oehm, arlunydd, 80
* 1984 - Maria Leontina da Costa, arlunydd, 66
* 1999 - Elaine Haxton, arlunydd, 89
* 2009
**Robert McNamara, gwleidydd, 93
**Bleddyn Williams, chwaraewr rygbi, 86
* 2020 - Ennio Morricone, cyfansoddwr, 91

## Gwyliau a chadwraethau 
* Gwylmabsant Sant Rhedyw. 
* Gŵyl gyhoeddus yn y Weriniaeth Tsiec (Diwrnod Jan Hus)
* Diwrnod Annibyniaeth (Malawi, Comores)

0706
Gorffennaf, 06
5 Gorffennaf

**5 Gorffennaf** yw'r cant wyth deg chweched (186ed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (187fed mewn blynyddoedd naid). Erys 179 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
* 1687 - *Philosophiae Naturalis Principia Mathematica* gan Isaac Newton yn cael ei argraffu.
* 1811 - Datganiad annibyniaeth Feneswela.
* 1946 - Y bicini yn cael ei arddangos ym Mharis am y tro cyntaf.
* 1948 - Y Gwasanaeth Iechyd Gwladol y Deyrnas Unedig.
* 1962 - Annibyniaeth Algeria.
* 1975 - Annibyniaeth Cabo Verde.
* 1977 - Prif Weinidog cyntaf Pacistan, Zulfiqar Ali Bhutto, yn cael ei ethol, pan gipiodd y fyddin awdurdod dan arweiniad Muhammad Zia ul-Haq.

## Genedigaethau
* 1182 - Sant Ffransis o Assisi (m. 1226)
* 1717 - Pedro III, brenin Portiwgal (m. 1786)
* 1755 - Sarah Siddons, actores (m. 1831)
* 1801 - David Farragut, llyngesydd (m. 1870)
* 1803 - George Borrow, awdur (m. 1881)
* 1805 - Robert FitzRoy, morwr a meteorolegydd (m. 1865)
* 1810 - P. T. Barnum, dyn busnes a perchennog syrcas (m. 1891)
* 1820 - William John Macquorn Rankine, peiriannydd a ffisegydd (m. 1872)
* 1849
**William Thomas Stead, newyddiadurwr (m. 1912) 
**Anthonore Christensen, arlunydd (m. 1926)
* 1853 - Cecil Rhodes, imperialydd (m. 1902)
* 1856 - Ion Keith Falconer, cenhadwr ac ysgolhaig Arabeg (m. 1887)
* 1857 - Clara Zetkin, feddyliwr Marcsaidd (m. 1933)
* 1862 - Alice Underwood Fitch, arlunydd (m. 1936)
* 1877 - Marie Stumpe, arlunydd (m. 1946)
* 1886 - Berthe Noufflard, arlunydd (m. 1971)
* 1888 - Herbert Spencer Gasser, meddyg, ffisiolegydd a seicolegydd (m. 1963)
* 1889 - Jean Cocteau, awdur (m. 1963)
* 1891 - John Howard Northrop, biocemegydd (m. 1987)
* 1895 - Norah Simpson, arlunydd (m. 1974)
* 1911 - Georges Pompidou, Arlywydd Ffrainc (m. 1974)
* 1928 - Pierre Mauroy, gwleidydd (m. 2013)
* 1929 - Mariette Salbeth, arlunydd
* 1932 - Gyula Horn, gwleidydd (m. 2013)
* 1934 - Yoshio Furukawa, pêl-droediwr
* 1954 - Don Stark, actor
* 1958 - Veronica Guerin, gohebydd (m. 1996)
* 1972 - Nia Roberts, actores
* 1976 - Nuno Gomes, pêl-droediwr
* 1979 - Amélie Mauresmo, chwaraewr tenis
* 1982 - Philippe Gilbert, seiclwr
* 1983 - Jonás Gutiérrez, pêl-droediwr 
* 1985 - Megan Rapinoe, pêl-droediwraig
* 1986 - Piermario Morosini, pêl-droediwr (m. 2012)
* 1989
**Hiroyuki Abe, pêl-droediwr
**Charlie Austin, pêl-droediwr
* 1996 - Dafad Doli (m. 2003)

## Marwolaethau
* 1833 - Nicéphore Niépce, difeisiwr, 68
* 1908 - Jonas Lie, nofelydd, 74
* 1927 - Albrecht Kossel, ffisioleg a chemegydd, 73
* 1948 - Georges Bernanos, nofelydd, 60
* 1969 - Walter Gropius, pensaer, 86
* 1983 - Harry James, cerddor, 67
* 1990 - Thistle Yolette Harris, botanegydd, 87
* 2007
**Odile Crick, arlunydd, 86
**George Melly, canwr, 80
* 2010 - Juanita M. Kreps, gwyddonydd, 89
* 2013 - Ursula Daphi, arlunydd, 90
* 2020 - Glyn O Phillips, gwyddonydd, academydd ac awdur, 92

## Gwyliau a chadwraethau
* Dydd Gŵyl Cenydd
* Dydd Tynwald (Manaw)
* Dydd Annibyniaeth (Algeria, Cabo Verde, Feneswela)

0705
Gorffennaf, 05
8 Gorffennaf

**8 Gorffennaf** yw'r can wyth-deg nawfed (189fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (190fed mewn blynyddoedd naid). Erys 176 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
* 1557 - Ysgol Friars, Bangor yn cael ei sefydlu trwy ewyllys Geoffrey Glyn
* 2022 - Shinzo Abe, cyn-Prif Weinidog Japan, yn cael ei saethu dwywaith wrth draddodi araith ger Gorsaf Yamato-Saidaiji yn Nara.

## Genedigaethau 
[bawd|130px|dde|[Artemisia Gentileschi]]
[bawd|130px|dde|[Neil Jenkins]]
[bawd|130px|dde|[Heung-Min Son]]
* 1545 - Carlos, Tywysog Asturias (m. 1568)
* 1593 - Artemisia Gentileschi, arlunydd (m. 1653)
* 1836 - Joseph Chamberlain, gwleidydd (m. 1914)
* 1839 - John D. Rockefeller, dyn busnes (m. 1937)
* 1851 - Syr Arthur Evans, hynafiaethydd (m. 1941)
* 1864 - Marie Hauge, arlunydd (m. 1931)
* 1882 - Percy Grainger, cyfansoddwr a phianydd (m. 1961)
* 1884
**Emmy Haesele, arlunydd (m. 1981)
**Rie Swartwout de Hoog, arlunydd (m. 1979)
* 1892 - Richard Aldington, bardd ac awdur (m. 1962)
* 1900 - George Antheil, cyfansoddwr a pianydd (m. 1959)
* 1919 - Walter Scheel, Arlywydd yr Almaen (m. 2016)
* 1928 - Pat Adams, arlunydd
* 1931 - Arawa Kimura, pel-droediwr (m. 2007)
* 1933 - Hildegard Kremper-Fackner, arlunydd (m. 2004)
* 1934 - Marty Feldman, comedïwr (m. 1982)
* 1938 - Aud Lilleengen, arlunydd
* 1951 - Anjelica Huston, actores
* 1958 - Kevin Bacon, actor a cherddor
* 1961 - Vera Bourgeois, arlunydd
* 1963 - Rocky Carroll, actor
* 1971 - Neil Jenkins, chwaraewr rygbi
* 1973 - Lola Lonli, arlunydd
* 1978 - Eve Myles, actores
* 1980 - Robbie Keane, pêl-droediwr
* 1981 - Keita Suzuki, pel-droediwr
* 1992 - Heung-Min Son, pêl-droediwr
* 1997 - David Brooks, pel-droediwr

## Marwolaethau 
[bawd|130px|dde|[Christiaan Huygens]]
[bawd|130px|dde|[Percy Bysshe Shelley]]
* 1153 - Pab Eugenius III
* 1695 - Christiaan Huygens, mathemategydd, 66
* 1822 - Percy Bysshe Shelley, bardd, 29
* 1859
**John Thomas, bardd ac emynydd, 78 
**Oscar I o Sweden a Norwy, 60
* 1870 - Zofia Szymanowska-Lenartowicz, arlunydd, 44
* 1951 - Eva Klemperer, arlunydd, 68
* 1973 - Wilfred Rhodes, cricedwr, 95
* 1974 - Elena Andreevna Kiceliova, arlunydd, 95
* 1981 - Reny Lohner, arlunydd, 75
* 1994 - Kim Il-sung, arweinydd Gogledd Corea, 82
* 2007 - Chandra Shekhar, Prif Weinidog India, 80
* 2011 - Betty Ford, Prif Foneddiges yr Unol Daleithiau, 93
* 2012 - Ernest Borgnine, actor, 95
* 2017 - Elsa Martinelli, actores, 82
* 2018
**Tab Hunter, actor, 86
**Oliver Knussen, cyfansoddwr, 66
* 2022 
**Shinzō Abe, gwleidydd o Japan, 67
**Luis Echeverria, Arlywydd Mecsico, 100
**Larry Storch, actor, 99

## Gwyliau a chadwraethau 
*

## Cyfeiriadau
0708
Gorffennaf, 08