Roberta Peters

Roedd **Roberta Peters** (4 Mai 1930 - 18 Ionawr 2017) yn soprano coloratwra Americanaidd.

Yn un o’r cantorion Americanaidd amlycaf i ennill enwogrwydd a llwyddiant parhaol mewn opera, mae Peters yn enwog am ei chysylltiad 35 mlynedd gyda Cwmni'r Opera Metropolitan yn Efrog Newydd, ymhlith y cysylltiadau hiraf o’r fath rhwng canwr a chwmni ym myd opera. Dyfarnwyd iddi Fedal Genedlaethol y Celfyddydau ym 1998.

## Bywyd a gyrfa gynnar 
Ganwyd Peters yn **Roberta Peterman** yn Y Bronx, Dinas Efrog Newydd, yn unig blentyn Ruth (née Hersch), hetwraig, a Solomon Peterman, gwerthwr esgidiau. Roedd ei theulu yn Iddewig. Wedi'i annog gan y tenor Jan Peerce, dechreuodd ei hastudiaethau cerdd yn 13 oed gyda William Herman, athro llais sy'n adnabyddus am ei ddull addysgu manwl a thrylwyr. O dan hyfforddiant Herman, astudiodd Peters yr ieithoedd Ffrangeg, Almaeneg ac Eidaleg ac ymarfer graddfeydd canu o ddull clarinét. Ar ôl chwe blynedd o hyfforddiant, cyflwynodd Herman hi i impresario Sol Hurok, a drefnodd ar gyfer clyweliad gyda Rudolf Bing, rheolwr cyffredinol yr Opera Metropolitan. Gofynnodd Bing iddi ganu ail aria Brenhines y Nos o *Y Ffliwt Hud* (gyda'i phedwar F uwchlaw C uchel), sawl gwaith, yn gwrando o bob rhan o'r neuadd i sicrhau y gallai lenwi'r neuadd â sain.

Fodd bynnag, gwnaeth Peters ei ymddangosiad cyntaf yn gynharach na'r disgwyl. Ar 17 Tachwedd, 1950, ffoniodd Bing hi yn gofyn a allai gamu i mewn i gymryd lle Nadine Conner, a oedd yn sâl, fel Zerlina yn *Don Giovanni*. Roedd Peters yn gwybod y rôl, ond nid oedd eto wedi ei pherfformio ar lwyfan na hyd yn oed wedi canu gyda cherddorfa lawn; serch hynny, derbyniodd y cyfle. Fritz Reiner oedd yr arweinydd y noson honno. Er gwaethaf enw drwg fel un anodd i ymwneud ag ef, gwnaeth Reiner bwynt o fynd i ystafell wisgo Peters i'w hannog a'i harwain trwy'r perfformiad. Derbyniwyd ei pherfformiad gyda brwdfrydedd mawr, a sefydlwyd ei gyrfa.

Gan gyfuno llais deniadol ag ystwythder coloratwra pefriog a ffigwr deniadol, daeth Peters yn ffefryn gyda chynulleidfaoedd Americanaidd ac yn gefnogwr brwd o opera i bawb. Sefydlodd ei hun yn gyflym yn y repertoire safonol soubrette a coloratwra. Roedd ei rolau yn y Met yn cynnwys Susanna yn *Le nozze di Figaro*; Despina yn *Così fan tutte*; Brenhines y Nos yn *Y Ffliwt Hud*; Amore yn opera Gluck *Orfeo ed Euridice*; Marzeline yn *Fidelio* Beethoven; Rosina yn *Barbwr Sevilla*; Adina yn ''L'elisir d'amore*; Norina yn *Don Pasquale*; Oscar yn *Un ballo in maschera*; Nanetta yn *Falstaff*; Olympia yn *Les contes d'Hoffmann*; Sophie yn *Der Rosenkavalier*; Zerbinetta yn *Ariadne auf Naxos*; ac Adele yn *Die Fledermaus*. Yn ddiweddarach, ychwanegodd rolau telynegol coloratwra fel Amina yn *La sonnambula*, Lucia yn *Lucia di Lammermoor* a Gilda yn *Rigoletto'', Gilda oedd ei rôl ffarwel yn y Met ym 1985.

Roedd Peters hefyd yn ymddangos yn aml gydag Opera Cincinnati, yn ogystal ag mewn nifer o ddinasoedd o amgylch yr Unol Daleithiau tra ar daith gyda'r Met. Dros y blynyddoedd, ehangodd ei repertoire i gynnwys rolau fel *Lakmé*, Juliette yn *Roméo et Juliette*, *Manon* gan Massenet, ac weithiau'n perfformio Violetta yn *La traviata*, a Mimì yn *La bohème*.

Ymddangosodd Peters dramor hefyd mor gynnar â 1951, pan ganodd yn y Tŷ Opera Brenhinol yn Llundain, yn *The Bohemian Girl* gan Balfe, dan arweiniad Syr Thomas Beecham. O ganol y 1950au ymlaen, ymddangosodd mewn sawl tŷ opera yn yr Eidal, Opera Taleithiol Fienna, Gŵyl Salzburg, a'r Bolshoi ym Moscow, ym 1972.

Roedd Peters mor boblogaidd ar y teledu ag oedd hi ar y llwyfan.

Yn ddiweddarach yn ei gyrfa, ychwanegodd opereta a theatr gerdd at ei repertoire, gan ymddangos yn *The Merry Widow*, a *The King and I.* Fe wnaeth hi hefyd recordio *Carousel* Rodgers a Hammerstein gydag Alfred Drake. Ni ymddeolodd Peters yn swyddogol a rhoddodd ddatganiadau achlysurol yn ddiweddarach mewn bywyd.

## Bywyd personol 
Roedd Peters yn briod am gyfnod byr â'r bariton Robert Merrill ym 1952, gan gyfaddef yn ddiweddarach ei bod wedi cwympo mewn cariad â'r llais ac nid y dyn. Ysgarodd y ddau yn gyfeillgar, aros yn ffrindiau a pharhau i berfformio gyda'i gilydd mewn opera a datganiadau. Ailbriododd ym 1955, â Bertram Fields, bu iddynt dau fab. Bu farw Bert yn 2010.

## Marwolaeth 
Bu farw Peters o glefyd Parkinson yn 85 oed.

## Disgyddiaeth 
### Recordiadau opera stiwdio 
### Recordiadau datganiad stiwdio 
### Darllediadau Byw o'r Opera Metropolitan wedi'u rhyddhau ar CD gan Sony 
### Fideo 
## Cyfeiriadau 
Categori:Genedigaethau 1930
Categori:Marwolaethau 2017
Categori:Cantorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Cantorion Iddewig o'r Unol Daleithiau
Categori:Cantorion opera o'r Unol Daleithiau
Categori:Merched a aned yn y 1930au
Categori:Pobl a aned yn y Bronx
Categori:Pobl fu farw o glefyd Parkinson