Édouard Manet

:''Mae "'Manet'" yn ailgyfeirio i'r dudalen hon. Ni ddylid cymysgu rhwng **Manet** a **Monet**, arlunydd arall o'r un cyfnod.''
Arlunydd o Ffrancwr oedd **Édouard Manet** (23 Ionawr 1832 - 30 Ebrill 1883), sy'n adnabyddus fel un o'r enwocaf o'r Argraffiadwyr (Ffraneg: *Impressionnistes)*. Bu'n un o'r arlunwyr cyntaf y 19g i beintio bywyd y cyfnod ac yn ffigwr allweddol yn y newid o Realaeth i Argraffiadaeth *(Impressionnisme)*.
bawd|chwith|300px|Picnic ar y gwair gan Manet; olew ar ganfas, 1863

Achosodd ei weithiau enwog cynnar '' Le Déjeuner sur l'herbe (Picnic ar y Gwair)* ac *Olympia'' gryn syndod pan arddangoswyd yn gyntaf. Yn ddiweddarach roedd y gweithiau yma'n hynod o bwysig yn natblygiad celf fodern gan ddylanwadu’n fawr y cenedlaethau nesaf o arlunwyr.

Wedi'i geni a magu ym Mharis, yn fab i deulu cyfoethog. Fe'i hyfforddodd gyda Thomas Couture. Roedd ei waith yn seiliedig ar y chwarae rhwng cysgod a golau, gyda nifer cyfyngedig o liwiau gan wneud defnydd pwysig o ddu. Bu hefyd yn peintio'n syth o'r model. Roedd gwaith yr arlunydd Sbaeneg Diego Velázquez (1599-1660) yn ddylanwad mawr ar ei steil.
 
Ym Mharis fe gymysgodd gydag ysgrifenwyr avant-garde, yn fwyaf nodweddiadol gyda Baudelaire a ymddangosodd yn ei ddarlun *Y Gerddoriaeth yng Ngerddi Tuileries*. Daeth ei waith yn enwog trwy 'Salon des Refusés', arddangosfa o ddarluniau a wrthodwyd gan y sefydliad Salon swyddogol.

Ym 1869 a 1987 cynhaliodd arddangosfeydd un-dyn. Yn yr 1870au, o dan ddylanwad Claude Monet a Renoir, beintiodd dirluniau a golygfeydd o strydoedd wedi'u dylanwadau gan Argraffiadaeth *(Impressionnisme)*. Serch hynny bu'n gyndyn i arddangos ei waith gyda'r *impressionnistes* gan obeithio am gydnabyddiaeth y Salon.

## Oriel Édouard Manet

Image:Edouard Manet - Luncheon on the Grass - Google Art Project.jpg|**Picnic ar y Gwair**, 1863
Image:Edouard manet, al bar delle folies-bergere, 1881-1882, 02.JPG|**Bar yn y Folies-Bergère**, 1882
Image:Edouard Manet - Olympia - Google Art Project 3.jpg|**Olympia,** 1863
Image:Édouard Manet - Le chanteur espagnol, 1860.jpg|**Y Canwr Sbaeneg,** 1860Amgueddfa Gelf Metropolitan 
File:Édouard Manet - L'Enfant à l'épée.jpg|**Bachgen yn dal cleddyf**, 1861
File:Édouard Manet - Le Vieux Musicien.jpg|**Y Hen Gerddor,**1862Oriel Gelf Genedlaethol 
Image:Edouard Manet - Mlle Victorine Meurent in the Costume of an Espada.JPG|**Mlle. Victorine mewn gwisg Matador,** 1862Amgueddfa Gelf Metropolitan
File:Édouard Manet - Le Christ mort et les anges.jpg|**Crist Farw gydag Angylion**1864
Image:Édouard Manet-Kearsarge-Alabama2.jpg|'''Brwydr Kearsarge a'r Alabama,** 1864 Amgueddfa Gelf Philadelphia 
Image:Edouard Manet 073.jpg|**Matador Farw,** 1864–1865Oriel Gelf Genedlaethol 
Image:The Philosopher.jpg|**Yr Athronydd, (y cardotyn gyda llymeirch),** 1864–1867Sefydliad Celf Chicago, 
Image:The Ragpicker 1869 Edouard Manet.jpg|**Codwr Clytiau,** 1865–1870Amgueddfa Norton Simon
File:Edouard Manet 005.jpg|**Y Darllen**, 1865–1873
Image:Manet, Edouard - Young Flautist, or The Fifer, 1866 (2).jpg|**Ffliwtydd Ifanc,''' 1866  Musée d'Orsay 
Image:Still Life with Melon and Peaches.JPG|**Bywyd Llonydd gyda Melon a Eirin Gwlanog,** 1866Oriel Gelf Genedlaethol
Image:The Tragic Actor (Rouvière as Hamlet).JPG|**Yr Actor Trasig (Rouvière fel Hamlet),** 1866Oriel Gelf Genedlaethol 
Image:Édouard Manet - Young Lady in 1866 - Google Art Project.jpg|**Merch gyda Pharot**Amgueddfa Gelf Metropolitan, 1866
File:Portrait of Madame Brunet (also known as Young Woman in 1860), painted in 1860-1863, and reworked by 1867 by Manet, Getty.jpg|**Portread  Madame Brunet**Amgeuddfa J. Paul Getty Museum, 1867
Image:Edouard Manet 022.jpg|**Dienyddio Brenin Maximilian**, 1868
Image:Edouard Manet 049.jpg|**Portread Émile Zola,** 1868Musée d'Orsay
Image:Edouard Manet 025.jpg|**Brecwast yn y Stiwdio (y siaced du),** 1868Neue Pinakothek 
File:Edouard Manet - The Balcony - Google Art Project.jpg|**Y Balconi,** 1868–1869Musée d'Orsay
Image:Edouard Manet Boating.jpg|**Hwylio,** 1874 Amgueddfa Gelf Metropolitan 
Image:The grand canal of Venice (Blue Venice) - Edouard Manet.png|**Camlas Fawr Fenis (Fenis Glas)** Amgueddfa Shelburne Museum, 1875
File:Edouard Manet Full-face Portrait of Manets Wife.jpg|**Madame Manet,** 1874–1876Amgueddfa Norton Simon, 
Image:Portrait of Stéphane Mallarmé (Manet).jpg|**Portread Stéphane Mallarmé,** 1876Musée d'Orsay
Image:Edouard Manet 037.jpg|**Nana**, 1877
Édouard Manet, The Rue Mosnier with Flags, 1878.jpg|**Rue Mosnier gyda baneri,** 1878 Amgeuddfa J. Paul Getty Museum 
Image:Edouard Manet - The Plum - National Gallery of Art.jpg|**Yr Eirinen,** 1878Oriel Gelf Genedlaethol 
File:Edouard Manet 031.jpg|**Chez le père Lathuille**, 1879Musée des Beaux-Arts Tournai
File:Edouard Manet Bunch of Asparagus.jpg|**Asbaragws**, 1880Wallraf-Richartz Museum, Cologne, Germany
File:The Bugler - Edouard Manet (1882).jpg|**Y Biwglwr**, 1882Amgeuddfa Gelf Dallas
Image:Edouard Manet 027.jpg|**Tŷ yn Rueil,** 1882Amgeuddfa Victoria, Melbourne, 
Image:Manet - Gartenweg in Rueil.jpg|**Lôn yr Ardd, Rueil,** 1882Musée des Beaux-Arts de Dijon 
Image:Flowers in a Crystal Vase, Edouard Manet, c1882.jpg|**Blodau mewn Fâs Gwydr,** 1882Oriel Gelf Genedlaethol  
File:Édouard Manet - Der Fliederstrauß.jpg|**Bywyd Llonydd, Tusw Lilac,** 1883
Image:Oeillets et clématite dans un vase de cristal (ca.1882) - Edouard Manet (Musée d'Orsay, Paris).jpg|**Carnasiwn a Clematis mewn Fâs Gwydr,** 1883Musée d'Orsay, 

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1832
Categori:Marwolaethau 1883
Categori:Argraffiadwyr o Ffrainc
Categori:Arlunwyr y 19eg ganrif o Ffrainc
Categori:Peintwyr o Ffrainc
Categori:Pobl o Baris