12 Years a Slave (ffilm)

Ffilm Brydeinig-Americanaidd hanesyddol, sy'n addasiad o'r cofiant o'r un enw gan Solomon Northup, ydy ***12 Years a Slave***. Mae'r ffilm yma'n cynnwys trais rhywiol.

Rhyddhawyd y ffilm yn 2013 ac mae'n olrhain hanes negro rhydd o Efrog Newydd a herwgipiwyd yn Washington, D.C. yn 1841 ac a werthwyd i gaethwasiaeth. Gweithiodd ar blanhigfa yn nhalaith Louisiana am ddeuddeg mlynedd cyn iddo gael ei ryddhau. Roedd yr argraffiad ysgholheigiadd cyntaf o gofiant Northrup, a gyd-olygwyd gan Sue Eakin a Joseph Logsdon yn 1968, yn olrhain yr hanes gan ddod i'r casgliad fod yr hanes yn hanesddyol gywir.

Dyma'r drydedd ffilm i gael ei chyfarwyddo gan Steve McQueen ac a ysgrifennwyd gan John Ridley. Chwaraeodd Chiwetel Ejiofor y brif rôl sef Northup. Chwaraeodd Michael Fassbender, Benedict Cumberbatch, Paul Dano, Paul Giamatti, Lupita Nyong'o, Sarah Paulson, Brad Pitt a Alfre Woodard rolau cefnogol hefyd. Ffilmiwyd y rhan fwyaf o'r ffilm yn New Orleans, Louisiana, o 27 Mehefin tan 13 Awst, 2012, ar gyllideb o $20 miliwn. Defnyddiwyd pedwar lleoliad hanesyddol sef planhigfeydd antebellum: Felicity, Magnolia, Bocage, a Destrehan. O'r pedwar, Magnolia sydd agosaf i'r blanhigfa lle daliwyd Northup mewn gwirionedd.

Derbyniodd *12 Years a Slave* adolygiadau clodwiw pan gafodd ei ryddhau yn 2013, a chafodd ei enwi'n ffilm y flwyddyn gan nifer o allfeydd cyfryngol. Yn 2014, derbyniodd  y ffilm Wobr Golden Globe, a chafodd ei enwebi am naw o Gwobrau'r Acaemi yn cynnwys y Ffilm Orau, y Cyfarwyddwr Gorau i McQueen, yr Actor Gorau i Ejiofor, yr Actor Cefnogol Gorau i Fassbender, a'r Actores Gefnogol Orau i Nyong'o. Cafodd y ffilm ei chydnabod gan British Academy of Film and Television Arts (BAFTA) gyda gwobr y Ffilm Orau yn Chwefror 2014, gyda Ejiofor yn ennill y BAFTA am yr Actor Gorau.

## Cast
[bawd|upright|[Alfre Woodard ar noson agoriadol *12 Years a Slave*]]

*Chiwetel Ejiofor fel Solomon Northup
*Lupita Nyong'o fel Patsey
*Michael Fassbender fel Edwin Epps
*Sarah Paulson fel Mary Epps
*Benedict Cumberbatch fel William Ford
*Brad Pitt fel Samuel Bass
*Paul Dano fel John Tibeats
*Adepero Oduye fel Eliza
*Paul Giamatti fel Theophilus Freeman
*Garret Dillahunt fel Armsby
*Scoot McNairy fel Brown
*Taran Killam fel Hamilton
*Chris Chalk fel Clemens Ray
*Michael K. Williams fel Robert
* Liza J. Bennett fel Mistress Ford
*Kelsey Scott fel Anne Northup
*Alfre Woodard fel Mistress Harriet Shaw
*Quvenzhané Wallis fel  Margaret Northup
**Devyn A. Tyler fel Adult Margaret Northup
*Cameron Zeigler fel Alonzo Northup 
*Rob Steinberg fel Parker
*Jay Huguley fel Sheriff Villiere
*Christopher Berry fel James Burch
*Bryan Batt fel Judge Turner
*Bill Camp fel Radburn 
*Dwight Henry fel Uncle Abram
*Deneen Tyler fel Phebe 
*Ruth Negga fel Celeste

## Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen ar 9 Hydref 1969 yn Llundain. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1993 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg Gelf Chelsea.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: 

## Derbyniad
## Cyfeiriadau
Categori:Ffilmiau 2013
Categori:Ffilmiau drama Saesneg o'r Deyrnas Unedig
Categori:Ffilmiau drama Saesneg
Categori:Ffilmiau drama o Unol Daleithiau America
Categori:Ffilmiau hanesyddol
Categori:Ffilmiau sy'n seiliedig ar hunangofiannau
Categori:Ffilmiau gan gyfarwyddwyr ffilm gwrywaidd Saesneg
Categori:Ffilmiau lliw o Unol Daleithiau America
Categori:Ffilmiau bywgraffyddol o Unol Daleithiau America
Categori:Ffilmiau gyda dros 10 o actorion lleisiol
Categori:Ffilmiau a olygwyd gan Joe Walker
Categori:Ffilmiau sydd a'u stori wedi'i lleoli yn Ninas Efrog Newydd
Categori:Ffilmiau am drais rhywiol
Categori:Ffilmiau hanesyddol o'r Deyrnas Unedig
Categori:Ffilmiau 20th Century Fox