Gioconda Belli

Awdures a bardd o Nicaragwa yw **Gioconda Belli** (ganwyd 9 Rhagfyr 1948) sydd hefyd yn cael ei hystyried yn nofelydd ac yn ymgyrchydd o fri.

Fe'i ganed yn Managua ar 9 Rhagfyr 1948 i deulu cyfoethog a hanai'n rhannol o dde'r Eidal. Aeth i ysgol breswyl yn Sbaen, lle graddiodd o Ysgol Frenhinol Santa Isabel ym Madrid, ac astudiodd hysbysebu a newyddiaduraeth yn Philadelphia. Pan ddychwelodd i Nicaragwa, priododd a chafodd ei merch gyntaf pan oedd yn 19 oed.

Wedi iddi adael y coleg, fe'i cyflogwyd gan Pepsi-Cola, yn rhan o'r adran hysbysebu. Trwy un o'i chydweithwyr yn yr asiantaeth hysbysebu, cyfarfu Belli â Camilo Ortega, a gyflwynodd hi i'r Sandinistas ac ymunodd â'r grŵp. Yn 1970, ymunodd Belli â'r frwydr yn erbyn unbennaeth y teulu Somoza; cafodd ei derbyn yn rhan o'r mudiad gan Leana, gwraig Camilo. Cyhoeddwyd gwaith Belli ar gyfer y Mudiad ym Mecsico ym 1975. Oherwydd ei haelodaeth o'r mudiad, a'i gwaith yn erbyn y Somoza, bu'n rhaid iddi ffoi am ei bywyd i Fecsico yn 1975.

Dychwelodd yn 1979 ychydig cyn buddugoliaeth Sandinista, a  daeth yn gysylltydd y wasg ryngwladol (FSLN) ym 1982 a'r cyfarwyddwr cyfathrebu gwladol ym 1984. Yn ystod y cyfnod hwnnw cyfarfu â Charles Castaldi, newyddiadurwr NPR Americanaidd, a phriododd y ddau yn 1987. Mae hi wedi bod yn byw yn Managua a Los Angeles ers 1990 ac mae  bellach yn feirniadol iawn o'r llywodraeth bresennol. 

## Y llenor
Yn 1970, cyhoeddodd Belli ei cherddi cyntaf yn atodiad llenyddol un o bapurau newydd Nicaragwa, sef *La Prensa*. Ym 1972, enillodd wobr *Premio de Poesía Mariano Fiallos Gil* gan yr Universidad Nacional Autonoma de Nicaragua. Ymhlith y gwaith pwysig a nodedig yr ysgrifennodd y mae: *El pergamino de la seducción*.

Yn 1988, daeth llyfr Belli, La Mujer Habitada (The Inhabited Woman), â mwy o sylw iddi; cyhoeddwyd y llyfr hwn mewn sawl iaith a bu ar restr-ddarllen pedair prifysgol yn yr Unol Daleithiau. Mae'r nofel yn dilyn dwy stori gyfochrog: y gwrthwynebiad brodorol i'r gwrthryfel Sbaeneg a modern yn Canolbarth America gyda nifer o bwyntiau cyffredin: rhyddid (a'r ymrwymiad i ryddid) menywod ac angerdd. Yn 2000, cyhoeddodd ei hunangofiant, *El país bajo mi piel*, gan ganolbwyntio ar ei rhan hi ei hun yn y mudiad chwyldroadol; cyfieithwyd y gwaith i'r Saesneg yn Unol Daleithiau America, dan y teitl *The Country Under My Skin* ac roedd yn y rownd derfynol am Wwobr Llyfrau Los Angeles Times yn 2003. mae dal i gyhoedi, ac mae'n mynnu mai ei barddoniaeth yw ei gwaith gorau. Derbyniodd wobr y *Premio Casa de las Américas* yn 1978.

## Llyfryddiaeth
**Verse Sobre la grama* (1972)
**Línea de fuego* (1978)
**Truenos y arco iris* (1982)
**Amor insurrecto* (1985)
**De la costilla de Eva* (1987)
**La mujer habitada* (1988)
**Poesía reunida* (1989)
**Sofía de los presagios* (1990)
**El ojo de la mujer* (1991)
**Sortilegio contra el frío* (1992)
**El taller de las mariposas* (1994)
**Waslala* (1996)
**El país bajo mi piel* (2001)
**El pergamino de la seducción* (2005)
**El infinito en la palma de la mano* (2008)
***Infinity in the Palm of Her Hand*, a gyfieithwyd gan Margaret Sayers Peden; HarperCollins (2009) 
**El país de las mujeres* (2010)
**El intenso calor de la luna* (2014)

## Aelodaeth 
Bu'n aelod o Academi Iaith Nicaragwa am rai blynyddoedd.

## Anrhydeddau
* 
Cadw lle i'r bot

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1948
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Nicaragwa
Categori:Llenorion benywaidd yr 20fed ganrif
Categori:Llenorion benywaidd o Nicaragwa
Categori:Pobl o Managua