Ysgol Uwchradd Caerdydd

Ysgol gyfun cyfrwng Saesneg yn ardal Cyncoed/Lakeside, Caerdydd yw **Ysgol Uwchradd Caerdydd** (Saesneg: *Cardiff High School*). Y prifathro presennol ydy Mr Mike M Griffiths.

## Hanes 
Er ir ysgol, ar ei ffurf presennol, ond gael ei sefydlu ym 1970, mae ei hanes yn ymestyn yn bellach na hynny, gyda hanes y tair ysgol a unwyd i'w chreu.

### Ysgolion Uwchradd Dinas Caerdydd
Agorwyd **Ysgol Uwchradd Dinas Caerdydd ar gyfer Merched** (Saesneg: *City of Cardiff High School for Girls*) ym mis Ionawr 1895, ar y Parade, Caerdydd, ac agorwyd **Ysgol Uwchradd Dinas Caerdydd ar gyfer Bechgyn** (Saesneg: *City of Cardiff High School for Boys*) ym mis Tachwedd 1898 ar ffordd Casnewydd, Caerdydd. Sefydlwyd y ddwy ysgol yn dilyn termau Deddf Addysg Ganolradd Cymreig 1889 ac felly, gelwyd yn wreiddiol yn **Ysgol Ganolradd Caerdydd ar gyfer Merched** ac **Ysgol Ganolradd Caerdydd ar gyfer Bechgyn** (Saesneg: *Cardiff Intermediate School for Girls* a *Cardiff Intermediate School for Boys*). Ers 1905, cyflenwyd addysg uwchradd yng Nghaerdydd trwy system o ysgolion uwchradd Trefol yn bennaf,) a oedd wedi eu trefnu o dan Ddeddf Addysg 1902. Er i'r ddau ysgol ganolradd gael eu ail-frandio'n ysgolion uwchradd ym 1911, dioddefodd yr ysgolion i gymharu â'r ysgolion trefol oherwydd eu arholiadau mynediad, ac yn ddiweddarach, eu taliadau, yn enwedig ar ôl i'r ysgolion trefol gael gwared ar daliadau ym 1924. Roedd y nifer o ddisgyblion  o gefndir dosbarth gweithiol yn gyfyngedig, gan fod y rhieni yn cael eu rhwystro gan y taliadau, a oedd ond yn cael eu cefnogi'n rannol gan ysgoloriaethau a bwrsarïau, ac yn ddiweddarach gan drefn a chwricwlwm yr Ysgol Ramadeg pan greodd y Llywodraeth Brydeinig Deddf Addysg Butler ym 1944 gan sefydlu'r System Tridarn a ddosbarthodd yr ysgolion i dri categori, Ysgol Rramadeg, Ysgolion Technegol ac Ysgolion Uwchradd Modern. Ystyriwyd ysgolion ramadeg fel lle addysg ar gyfer y rhai a oedd yn ddawnus yn academaidd (fel y barnwyd gan yr arholiad eleven plus), ac felly dewiswyd Ysgolion Uwchradd Caerdydd i droi'n ysgolion ramadeg (yn anffurfiol, defnyddiwyd y term *Ysgol Ramadeg Caerdydd*; Saesneg: *Cardiff Grammar School*). Roedd ysgol y bechgyn wedi dioddef o'r cychwyn oherwydd ei safle cyfyngedig ar Ffordd Casnewydd. Cafwyd afael ar safle newydd o fewn tair blynedd, ar gornel Ffordd Corbett Road a Park Place yn 1901, ond fe arhosodd yr ysgol ar ei safle gwreiddiol yn y pen draw, ac agorwyd ysgol newydd yn 1910, gyda ymestyniadau pellach ym 1931-32.

### Ysgol Uwchradd Modern Tŷ Celyn
Crewyd **Ysgol Uwchradd Modern Tŷ Celyn** (Saesneg: *Ty Celyn Secondary Modern*) fel canlyniad o Ddeddf Addysg Butler yn 1944, gan gyflenwi'r angen am ysgol Uwchradd Modern, yn ôl System Tridarn y ddeddf (cyflewnyd elfen ysgol ramadeg y ddeddf gan Ysgolion Uwchradd Dinas Caerdydd).

### Ffurfio Ysgol Uwchradd Caerdydd gan uniad
Sefydlwyd Ysgol Uwchradd Caerdydd ym 1970 fel ysgol gyfun gymysg i blant 11-18 oed, yn dilyn uniad y ddwy ysgol ramadeg un-rhyw ac Ysgol Uwchradd Modern Tŷ Celyn. Unwyd yr ysgol ar un safle ym 1973. Gwerthwyd hen safle'r ysgol ar Ffordd Casnewydd yn ddiweddarach er mwyn ariannu ymestyniad Ysgol Uwchradd y Willows yn Nhremorfa.

## Cyn-ddisgyblion nodedig
*Sir Ronald Bell - gwleidydd Ceidwadol, AS
*Jeremy Bowen - darlledwr
*Tom Horabin - gwleidydd
*Bob Humphrys - newyddiadurwr
*John Humphrys - darlledwr
*Brian Josephson - ffisegwr gyda gwobr Nobel
*Gareth Kiff - cyn-gadeirydd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg
*David Lewis - Trysorydd Cenedlaethol Undeb Cenedlaethol y Myfyrwyr
*Jon Ronson - newyddiadurwr, awdur, gwneuthurwr ffilmiau dogfen a chyflwynydd radio
*Goronwy Rees - newyddiadurwr, academydd a llenor
*Irene Steer - Nofiwr a'r fenyw Gymreig gyntaf i ennill medal aur yn y Gemau Olympaidd Modern
*Yr athro Michael Shepherd CBE - seiciatrydd
*Craig Thomas - llenor
*Sarah Lark - perfformiwr West End, a serennodd ar raglen "I'd do anything" y BBC

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
*Gwefan yr ysgol

Categori:Ysgolion uwchradd Caerdydd
Categori:Ysgolion Saesneg
Ysgol Uwchradd Caerdydd