Cynllun Dalet

Cynllun milwrol Seionaidd oedd **Cynllun Dalet** (Hebraeg: 'תוכנית ד, *Tochnit dalet* " **Cynllun D**") a weithredwyd yn ystod rhyfel Palesteina 1948 er mwyn goresgyn tir ym Mhalesteina dan Fandad wrth baratoi i sefydlu gwladwriaeth Iddewig. Y cynllun oedd y glasbrint ar gyfer ymgyrchoedd milwrol lluoedd arfog y gymuned Iddewig (yr Yishuv) gan ddechrau ym mis Mawrth 1948 hyd at ddiwedd y rhyfel yn gynnar ym 1949, ac felly chwaraeodd ran ganolog yn y broses o yrru'r Palesteiniaid o'u tir ym 1948 a elwir yn Nakba.

Daw enw'r cynllun o'r llythyren Dalet (ד), sef pedwaredd lythyren yr wyddor Hebraeg, ar ôl i gynlluniau o'r enw Aleph (א), Bet (ב), a Gimel (ג) gael eu diwygio.

Gofynnodd David Ben-Gurion, arweinydd yr Asiantaeth Iddewig a ddaeth brif weinidog cyntaf Israel yn ddiweddarach, am y cynllun. Cafodd ei ddatblygu gan yr Haganah a'i gwblhau ar Fawrth 10, 1948. Mae rhai haneswyr yn disgrifio'r gwaith o roi Cynllun Dalet ar waith, pan symudodd y lluoedd arfog Seionaidd at strategaeth ymosodol, fel dechrau cyfnod newydd yn rhyfel Palesteina 1948. Mae eraill, fel Ilan Pappé, wedi dangos sut roedd y lluoedd arfog Seionaidd eisoes wedi bod yn ymladd rhyfel ymosodol ac wedi bod wrthi'n carthu pentrefi a chymunedau Palesteinaidd o'u trigolion ers mis Rhagfyr 1947.

Set o ganllawiau i gymryd meddiant o Balesteina dan Fandad, datgan gwladwriaeth Iddewig, ac amddiffyn ei ffiniau a'i phobl, gan gynnwys y boblogaeth Iddewig y tu allan i'r ffiniau a bennwyd gan y Cenhedloedd Unedig, "cyn, ac wrth aros" goresgyniad gan fyddinoedd o wledydd Arabaidd oedd y Cynllun yn ffurfiol. Roedd Cynllun Dalet yn cynnwys yn benodol ennill rheolaeth ar ardaloedd lle bynnag yr oedd poblogaethau'r Yishuv yn bodoli, gan gynnwys y rhai y tu allan i ffiniau'r wladwriaeth Iddewig arfaethedig a bennwyd gan y Cenhedloedd Unedig.

Ymhlith tactegau’r cynllun roedd gosod gwarchae ar bentrefi Arabaidd Palesteina, bomio cymdogaethau dinasoedd, gorfodi eu trigolion i adael a symud i'r tu hwnt i ffiniau'r wladwriaeth Iddewig arfaethedig, rhoi caeau a thai ar dân a thanio TNT yn y rwbel i atal unrhyw un rhag dychwelyd. Roedd gan unedau milwrol Seionaidd restrau manwl o gymdogaethau a phentrefi i'w dinistrio a gyrru eu trigolion Arabaidd i ffwrdd y tu hwnt i ffiniau'r wladwriaeth Iddewig arfaethedig.

Mae’r strategaeth hon yn destun dadlau, yn enwedig o safbwynt *bwriad* y cynllun, gyda rhai haneswyr yn ei disgrifio fel un amddiffynnol, tra bod eraill yn ei weld yn un ymosodol a haeru ei fod yn rhan annatod o strategaeth gynlluniedig gan arweinyddiaeth yr Yishuv i yrru trigolion brodorol y wlad o'u tir, a elwir weithiau yn garthu ethnig.

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol 
* Dogfennau Hanesyddol MidEast Web - Cynllun D, Mawrth 10, 1948
* Fideo o gyfweliad gydag Ilan Pappé ar Garthu Ethnig Palesteina (rhan 1)
* Fideo o gyfweliad gydag Ilan Pappé ar Garthu Ethnig Palesteina (rhan 2)
* Fideo o gyfweliad gyda Benny Morris ar Garthu Ethnig Palesteina (rhan 1)
* Fideo o gyfweliad gyda Benny Morris ar Garthu Ethnig Palesteina (rhan 2)
* Ffilm ddogfen sy'n adrodd hanes y golled ddynol a achosodd Cynllun Dalet i bentref Eilabun.

Categori:Hanes Israel
Categori:Carthu ethnig
Categori:Hanes Palesteina