1821 yng Nghymru

bawd|Porthladd Porthmadog
bawd|Y Frenhines Caroline tua 1820
bawd|Tudalen gyntaf y rhifyn gyntaf o'r Dysgedydd
bawd|Delwedd:William Lathan Bevan
bawd|Cofeb Hugh Davies yn Eglwys Biwmares
Mae'r erthygl hon yn ymwneud ag arwyddocâd penodol y flwyddyn **1821** i **Gymru** a'i **phobl**

## Deiliaid 
* Tywysog Cymru - gwag
* Tywysoges Cymru - gwag

## Digwyddiadau
*Ers dechrau'r flwyddyn bu ymgais gan y brenin Siôr IV i ddiddymu ei briodas ac amddifadu ei wraig o'r teitl Brenhines. Wrth iddo ymweld â Chaerfyrddin fel rhan o daith dathlu ei goroni bu terfysgoedd ymysg trigolion y dref mewn cefnogaeth i'r Frenhines.
* 27 Gorffennaf - Syr Thomas Phillipps yn cael ei godi'n farwnig.
* Tachwedd - Rhifyn cyntaf  Y Dysgedydd yn ymddangos.
* Mae'r goleuadau stryd nwy cyntaf yng Nghymru yn cael eu gosod yn Abertawe.
* Mae William Madocks yn cael Deddf Seneddol sy'n caniatáu iddo adeiladu porthladd, a elwir yn ddiweddarach Porthmadog

## Celfyddydau a llenyddiaeth 
### Llyfrau newydd 
*John Elias – *Golygiad Ysgrythurol ar Gyfiawnhad Pechadur*
*Evan Evans (Ieuan Glan Geirionydd) – *Pedwar Cyflwr Dyn* 
*David Richards (Dafydd Ionawr) – *Cywydd y Dilyw*
*John Hughes, Pontrobert - *Trefn eglwysig Ynysoedd Môr y Dehau: yn gynnwysedig mewn llythyr a anfonwyd gan y Parchedig John Davies, cenhadwr yn yr ynysoedd hynny, at John Hughes, Pont Robert, Sir Drefaldwyn*

### Cerddoriaeth
* Joseph Harris (Gomer) – *Casgliad o Hymnau*
* John Hughes, Pontrobert - ''Hymnau i'w canu yn yr Ysgolion Sabbothol''

## Genedigaethau
* 3 Chwefror, John Thomas - gweinidog gyda'r Annibynwyr, gwleidydd, a hanesydd; ( bu f. 1892) 
*21 Ebrill, Thomas Stephens (Casnodyn, Gwrnerth, Caradawg) - hynafiaethydd, beirniad llenyddol (bu f. 1875) 
* 25 Ebrill, Joseph Richard Cobb - hynafiaethydd (bu f. 1897) 
* 1 Mai, William Latham Bevan - offeiriad (bu f. 1908) 
* 24 Mehefin, Benjamin Williams - clerigwr ac awdur (bu f. 1891) 
* 6 Gorffennaf, Henry Hussey Vivian - diwydiannwr ac arbenigwr mewn gweithio meteloedd a mwynau (bu f. 1894) 
*16 Gorffennaf, John Jones (Mathetes) - gweinidog Bedyddwyr a llenor 1821-07-16 1878-11-18 Cilrhedyn 
* Tachwedd John Jenkins - golygydd a chyfieithydd (bu f. 1896) 
* 14 Tachwedd, John Owen (Owen Alaw) - bardd a cherddor (bu f 1883) 
*6 Rhagfyr, John Griffith (Y Gohebydd) - newyddiadurwr (bu f 1877) 
*6 Rhagfyr, William Thomas Edwards - meddyg a phrif ysgogwr sefydlu Ysgol Feddygol Caerdydd (bu f. 1915) 
* Dyddiad anhysbys
** John Idris Davies (Ioan Idris) - bardd (bu f.1889) 
** John Prichard - gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, a hanesydd Methodistiaeth Môn (bu f 1889) 
** Thomas Williams (Clwydfro) - bardd (bu f. 1855) 

## Marwolaethau
* 20 Ionawr, Daniel Jones clerigwr Methodistaidd (1757) 
* 3 Chwefror, Benjamin Evans - gweinidog Annibynnol	(g 1740) 
* 16 Chwefror, Hugh Davies -  botanegwr ac yn offeiriad Eglwys Lloegr. (g. 1739) 
* 2 Mawrth, Benjamin Efans, Trewen - gweinidog Annibynnol (g. 1740) 
* 27 Ebrill, David Parry - gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd (g 1760) 
* 2 Mai, Hester Thrale - awdures (g. 1741) 
* 21 Mai, John Jones (Jac Glan-y-gors) Awdur pamffledau gwleidyddol a bardd dychanol (g. 1766) 
* 13 Gorffennaf, Watkin Lewes, arglwydd faer Llundain (g. 1740) 
* 12 Hydref, William Jones - clerigwr efengylaidd (g. 1755) 
* 24 Hydref, David Evans - gweinidog Bedyddwyr (g. 1744) 
* Tachwedd, Richard Fenton - bardd ac awdur (g. 1746) 
* 4 Rhagfyr, John Davies gweinidog yr Annibynwyr (g. 1737) 
* 24 Rhagfyr, John Davies - offeiriad Methodistaidd (g tua 1750) 

## Cyfeiriadau

Categori:Hanes Cymru
Categori:Rhestrau Cymru

Categori:Prosiect WiciLlên