Rheilffordd Dwyrain Swydd Gaerhirfryn

|}

Rheilffordd yn Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr, yw **Rheilffordd Dwyrain Swydd Gaerhirfryn**.

## Hanes y rheilffyrdd gwreiddiol
Ym 1844, cyfluniwyd lein, yn gadael y rheilffordd rhwng Manceinion a Bolton o Gyffordd Clifton ac yn mynd i Bury, Summerseat, Ramsbottom, a Rawtenstall. Erbyn 1846 – cyn agoriad y lein – daeth y rheilffordd yn rhan o **Reilffordd Dwyrain Swydd Gaerhirfryn**.

Agorwyd lein arall ym 1841, yn mynd o Reilffordd Manceinion a Leeds i Heywood. Estynnwyd y lein i Bury ym Mai 1848 a chyrhaeddodd Bolton yn Nhachwedd 1848. Erbyn 1849, daeth y Rheilffordd Manceinion a Leeds yn rhan o Rheilffordd Swydd Gaerhirfryn a Swydd Efrog. Ym 1859, daeth y Rheilffordd Dwyrain Swydd Gaerhirfryn hefyd yn rhan y  Rheilffordd Swydd Gaerhirfryn a Swydd Efrog.
Ym 1922, daeth  y  Rheilffordd Swydd Gaerhirfryn a Swydd Efrog yn rhan o Reilffordd Llundain a'r Gogledd Orllewin, sydd wedi dod yn rhan o'r Rheilffordd Llundain, Canolbarth a'r Alban, un o'r bedwar cwmni mawrion a ffurfiwyd ym 1923. Daeth y bedwar yn Rheilffyrdd Prydeinig ym 1948.
Yn dilyn addroddiad Dr. Richard Beeching, caewyd y lein o Gyffordd Clifton i Bury ar 5 Rhagfyr 1966.
Daeth y lein rhwng Bury a Rawtenstall yn trac sengl ym 1969, a dymchwelwyd sawl adeilad a phontydd dros y trac. Daeth y wasanaeth rhwng Bolton a Rochdale i ben ar 5 Hydref 1970, a chaewyd gorsafoedd yn Bradley Fold, Broadfield a Heywood. Daeth y wasanaeth rhwng Bury a Rawtenstall i ben ar 5 Mehefin 1972. Agorwyd Bury Interchange, a symudwyd trenau Manceinion - Bury i'r orsaf newydd o orsaf Stryd Bolton.

## Adfywiad
Ffurfiwyd Cymdeithas Warchodaeth Rheilffordd Ardal Helmshore a Chyffiniau ym 1966, yn gobeithio ailagor y lein o Gyffordd Stubbins (ar y lein o Bury i Rawtenstall) i Accrington, sydd wedi cau ar 5 Rhagfyr 1966. Erbyn 1968, disodlwyd y gymdeithas gan Gymdeithas Warchodaeth Rheilffordd Dwyrain Swydd Gaerhirfryn, yn bwriadu ailagor y lein rhwng Cyffordd Stubbins a Haslingden. Llogwyd Iard Castlecroft oddi ar Gyngor Bury ac agorwyd  Amgeuddfa Drefnidigaeth Bury ar y safle ar 26 Awst 1972. Yn dilyn trafodaethau rhwng  y gymdeithas, Cyngor Swydd Manceinion Mwy a Chyngor Bwrdeistref Rossendale, prynwyd y lein o Bury i Rawtenstall ac yr adeiladau sydd yn weddill gan yr awdurdodau. Ffurfiwyd ymddiriedolaeth yn cynnwys yr awdurdodau lleol a Chwmni  Rheilffordd Ysgafn Dwyrain Swydd Gaerhirfryn. Disodlwyd Cyngor Swydd Manceinion Mwy gan Gyngor Bwrdeistref Bury ar 31 Mawrth 1986.

Ailagorwyd y lein rhwng Bury a Ramsbottom ar 25 Gorffennaf 1987, ac agorwyd adeiladau newydd, seiliedig ar adeiladau yng ngorsafoedd Summerseat a Helmshore, ar 19 Mehefin 1989.ilagorwyd y lein hyd at Rawtenstall ar 27 Ebrill 1991.

Dechreuodd ymdrech i gyrraedd Heywood, a daeth Cyngor Bwrdeistref Rochdale yn rhan o'r Ymddiriedolaeth.Adeiladwyd dwy bont newydd gan Cyngor Bwrdeistref Bury. Daeth cysylltiad i weddill y rheilffyrdd efo'r lein i Heywood, ac roedd ymweliadau gan locomotifau eraill yn bosibl. Ailagorwyd y lein rhwng Bury a Heywood i deithwyr ar 6 Medi 2003.

## Locomotifau stêm
### Gweithredol
### Nid yn weithredol
## Locomotifau cedwir gan eraill ar y rheilffordd
## Locomotifau ac unedau diesel
Mae'r rheilffordd yn nodedig am ei niferoedd o locomotifau diesel. Mae llawer ohonynt yn eiddo unigolion neu grwpiau annibynnol, sy'n.cydweithio fel Grwp Diesel y Rheilffordd Dwyrain Swydd Gaerhirfryn.
### Gweithredol
### Locomotifau diesel sydd yn rhywle arall
### Locomotifau ac unedau diesel yn cael eu hatgyweirio
### Locomotifau diesel mewn storfa
### Trydanol
### Tramiau
## Cyfeiriadau
## Oriel

ELancsLB01.jpg|Locomotif 'Crab' ar Reilffordd Dwyrain Swydd Gaerhirfryn
Bury02LB.jpg|Gorsaf reilffordd Heol Bolton
ELancsLB02.jpg|'Princess Elizabeth' yn ymweld â'r rheilffordd

## Dolenni allanol
* Gwefan y rheilffordd 

Categori:Cludiant yn Swydd Gaerhirfryn
Dwyrain Swydd Gaerhirfryn
Dwyrain Swydd Gaerhirfryn
Categori:Twristiaeth yn Lloegr