open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Saludos Amigos

Ffilm Disney yw **Saludos Amigos** (*"Alô, Amigos"* yn Bortiwgaleg) (1942).

## Cymeriadau 
**Lake Titicaca** (Llyn Titicaca)
*Donald Duck - llais Clarence Nash
**Pedro**
*Pedro, yr awyren
*Adroddwr - Fred Shields
**El Gaucho Goofy**
*Goofy  -llais Pinto Colvig
**Aquarela Do Brasil** ("*Llun Dyfrlliw Brasil*")
*Donald Duck - llais Clarence Nash
* José Carioca - llais José Oliveira
* Walt Disney
* Mary Blair
* Norman Ferguson
* Frank Thomas

## Gweler Hefyd 
* Rhestr Ffilmiau Animeiddiedig Disney

Categori:Ffilmiau 1942
Categori:Ffilmiau Disney
Categori:Ffilmiau Saesneg
The Three Caballeros

Ffilm Disney yw **The Three Caballeros** (1944). Mae hi'n parhau anturiaethau Donald Duck a José Carioca gyda'u ffrind newydd, Panchito. Mae'n ddilyniant i'r ffilm *Saludos Amigos*.

## Cymeriadau 
* Donald Duck, hwyaden o UDA - Clarence Nash
* José Carioca, parot o Frasil - José Oliveira
* Panchito, ceiliog o Fecsico - Joaquin Garay
* Menyw o Bahia - Aurora Miranda

## Caneuon 
* "Three Caballeros"
* "Baía"
* "Os Quindins de Iaiá"
* "You Belong to My Heart"

## Gweler Hefyd 
* Rhestr Ffilmiau Animeiddiedig Disney

Categori:Ffilmiau Disney
Categori:Ffilmiau Saesneg
Llais Gwynedd

Plaid leol ydy **Llais Gwynedd** a sefydlwyd fel grŵp i wrthwynebu cyn-gynghorwyr Cyngor Gwynedd, a pholisiau dadleuol Plaid Cymru ar gau ysgolion bychain Gwynedd. Roedd 28 ymgeisydd yn sefyll ar gyfer eu hetholiad cyntaf fel grŵp yn Etholiad Cyngor Sir Gwynedd, 2008. Enillont 12 sedd i gyd, 2 yn ardal Arfon, 7 yn Nwyfor a 3 ym Meirionnydd.

Yn dilyn yr etholiad, fe gollodd Plaid Cymru reolaeth dros y sir gan nad oedd ganddynt bellach y mwyafrif oedd ei angen. Mae Llais Gwynedd yn gwrthod cydweithio gyda Plaid Cymru i greu clymblaid. Ar 5 Mai 2008, etholwyd y Cynghorydd Owain Williams yn arweinydd grŵp Llais Gwynedd ar y cyngor.

Llais y Bobl oedd enw gwreiddiol y mudiad gwledig hwn, ond bu rhaid newid yr enw ar gyfer yr etholiad gan fod plaid o'r un enw yn bodoli ym Mlaenau Gwent.

## Dolenni allanol
*Gwefan Llais Gwynedd

## Ffynonellau
Categori:Pleidiau gwleidyddol yng Nghymru
Categori:Gwynedd
Categori:Sefydliadau 2008
Etholiad Cyngor Gwynedd, 2004

Cynhaliwyd **Etholiad Cyngor Gwynedd, 2004** ar 10 Mehefin. Roedd pob un o'r 75 o seddi'r cyngor yn cael eu hethol. Pleidleisiodd 47% o'r etholaeth ar gyfartaledd.

Yn dilyn yr etholiad, dyma oedd sefyllfa'r cyngor:
*Plaid Cymru 42
* Annibynnol/Eraill 11
*Llafur 10
*Y Democratiaid Rhyddfrydol 6
* Annibynnol (dim plaid) 6

## Crynodeb Canlyniadau'r Etholiad
|}
*25,472 o bleidleiswyr a bleidleisiodd

### Crynodeb Canlyniadau Ardal Arfon
|}
*13,290 o bleidleiswyr a bleidleisiodd

### Crynodeb Canlyniadau Ardal Dwyfor
|}
*6,292 o bleidleiswyr a bleidleisiodd

### Crynodeb Canlyniadau Ardal Meirionnydd
|}
*5,890 o bleidleiswyr a bleidleisiodd

## Canlyniadau yn ôl Ward
### Arfon
### Dwyfor
### Meirionnydd
## Ffynonellau
Gwynedd 2004
Categori:Hanes Gwynedd
Categori:2004
Talaith San Juan

Talaith yng ngorllewin yr Ariannin yw **Talaith San Juan** (Sbaeneg am "Sant Ioan"). Yn y gogledd mae'n ffinio â thalaith La Rioja, yn y de-ddwyrain â thalaith San Luis, yn y de â thalaith Mendoza ac yn y gorllewin â Tsile, lle mae'r Andes yn ffin rhyngddynt.

Talaith fynyddig yw San Juan, gydag arwynebedd o 89,651&nbsp;km². Amaethyddiaeth yw'r diwydiant pwysicaf. Prifddinas y dalaith yw dinas San Juan.

bawd|canol|280px|Talaith San Juan yn yr Ariannin

## Rhaniadau gweinyddol 
Rhennir y dalaith yn 19 sir (Sbaeneg: *departamentos*), fel a ganlyn (gyda'u prif drefi):

# Albardón (General San Martín)
# Angaco (El Salvador)
# Calingasta (Tamberías)
# Capital (San Juan)
# Caucete (Caucete)
# Chimbas (Villa Paula Albarracín de Sarmiento)
# Iglesia (Rodeo)
# Jáchal (San José de Jáchal)
# 9 de Julio (9 de Julio)
# Pocito (Aberastain)
# Rawson (Villa Krause)
# Rivadavia (Rivadavia)
# San Martín (San Martín)
# Santa Lucía (Santa Lucía)
# Sarmiento (Media Agua)
# Ullum (Villa Ibáñez)
# Valle Fértil (San Agustín)
# 25 de Mayo (Santa Rosa)
# Zonda (Villa Basilio Nievas)

## Cyfeiriadau

San Juan
Shawn Ashmore

Actor o Ganada yw **Shawn Robert Ashmore** (ganwyd 7 Hydref 1979). Cafodd ei eni yn Richmond, British Columbia.

## Ffilmiau / Teledu
* Animorphs (1998 - 2000) - Jake
* In A Heartbeat (2000 - 2001) - Tyler Connell
* X-Men (2000) - Bobby Drake / Iceman
* Blood Moon (2001) - Beau
* Cadet Kelly (2002) - Brad Rigby
* X2 (2003) - Bobby Drake / Iceman
* Earthsea (2004) - Ged
* Underclassmen - Rob Donovan
* The Quiet (2005) - Connor
* X-Men: The Last Stand (2006) - Bobby Drake / Iceman
* The Ruins (2008) - Eric

Categori:Genedigaethau 1979
Categori:Actorion ffilm o Ganada
Categori:Cynhyrchwyr ffilm o Ganada
Categori:Pobl o British Columbia
Gran Canaria

Lleolir yr ynys **Gran Canaria** yng nghanol yr Ynysoedd Dedwydd rhwng Tenerife a Fuerteventura. Trwy gydol y flwyddyn, mae'r tywydd yn gynnes gyda'r tymheredd cyfartalog yn amrywio o 18&nbsp;°C ym mis Ionawr i 25&nbsp;°C ym mis Awst. O ganlyniad, mae'r ynys yn hynod boblogaidd fel cyrchfan wyliau Haf a Gaeaf.
200px|de|bawd|Baner Gran Canaria
200px|de|bawd|Lleoliad Gran Canaria

Gran Canaria yw'r drydedd ynys fwyaf o'r Ynysoedd Dedwydd (ar ôl Tenerife a Fuerteventura) ond er waethaf ei maint bychan, yn aml disgrifir yr ynys fel fersiwn fechan o gyfandir cyfan. Cyferbynna'r De Sych gyda fforestydd pinwydd y mynyddoedd mewndirol ac nid yw'n anghyffredin i weld eira ar gopaon y mynyddoedd tra bod twristiaid yn torheulo ar y traethau isod.

Ystyrir traethau Maspalomas ymysg rhai o draethau gorau'r ynys ac mae canolfan Playa del Ingles (traeth y Saeson) yn cynnig bywyd nos bywiog iawn. Mae gan Gran Canaria gyfleusterau golff gwych ac mae gan yr ynys draddodiad hir o chwaraeon.

Dyddia prif ddinas yr ynys, Las Palmas yn ôl i'r 15g. Mae ganddi boblogaeth o bron 400,000 sy'n golygu mai dyma'r ddinas fwyaf yn yr Ynysoedd Dedwydd. Mae gan y ddinas bensaernïaeth trefedigaethol, siopau a bariau cosmopolitaidd.

Categori:Talaith Las Palmas
Categori:Ynysoedd Sbaen
Categori:Yr Ynysoedd Dedwydd
Paraná

Gallai **Paraná** gyfeirio at:

* Afon Paraná, afon ail-hwyaf De America
* Paraná, prifddinad Talaith Entre Ríos yn yr Ariannin
* Talaith Paraná, un o daleithiau Brasil
* Paraná, dinas ym Mrasil
----
Etholiad Cyngor Sir Fynwy, 2008

Cynhaliwyd **Etholiad Cyngor Sir Fynwy, 2008** ar 1 Mai. Roedd holl seddi'r cyngor yn cael eu hethol.

## Crynodeb Canlyniadau'r Etholiad
|}

### Crynodeb Canlyniadau Ardal Mynwy
|}

### Crynodeb Canlyniadau Ardal Dwyrain Casnewydd
|}

## Canlyniadau yn ôl Ward
## Ffynonellau
*Monmouthshire County Council: List of full results
*BBC News: Monmouthshire election result 2008
* Free Press Series: "Handful of votes spilt parties"
* South Wales Argus: "Tories Romp Home to Monmouthshire Council Election Victory"

Categori:2008 yng Nghymru
Mynwy 2008
Categori:Hanes Sir Fynwy
Afon Iguazú

Afon yn Ne America yw **Afon Iguazú** (Sbaeneg: **Río Iguazú**, Portiwgaleg: **Rio Iguaçu**). Ceir ei tharddle ym mynyddoedd y *Sierra do Mar*, yn nhalaith Paraná (Brasil). Mae tua 1,300&nbsp;km o hyd, y  1,205&nbsp;km cyntaf o fewn Brasil, a'r 115&nbsp;km wedyn yn ffurfio'r ffin rhwng yr Ariannin a Brasil. Llifa'r Afon Iguazú i mewn i Afon Paraná ger y fan lle mae ffiniau'r Ariannin, Brasil a Pharagwái yn cyfarfod. Tua 23&nbsp;km cyn i'r afon gyrraedd y Paraná ceir Rhaeadrau Iguazú, sy'n Safle Treftadaeth y Byd. Wedi i'r afon lifo i mewn i Afon Paraná, gellie gweld dyfroedd y ddwy afon yn llifo ochr yn ochr ond ar wahân am geyn bellter; mae dyfroedd yr Iguazú yn glir tra mae dyfroedd y Paraná yn dywyll.

Iguazu
Iguazu
Iguazu
Apostol

Yn ei ystyr llythrennol, mae'r gair **apostol** yn golygu "cennad", o'r Hen Roeg ἀπόστολος (*apóstolos*, "un sy'n cael ei anfon i ffwrdd"). Yn y Testament Newydd rhoddir yr enw i Ddeuddeg Apostol Iesu (gan gynnwys Pedr, Iago, ac Ioan), yn ogystal â grŵp ehangach o ffigurau yr Eglwys Fore, gan gynnwys Paul, Andronicus, Apolos, Barnabas, Jwnia, Silas, a Timotheus.

Defnyddir yr enw "apostol" weithiau fel teitl:

* Adnabyddir Sant Boniffas (tua 680–754), fel "Apostl yr Almaenwyr".
* Adnabyddir y gweinidog a gwleidydd Henry Richard (1812–88) fel "Yr Apostl Heddwch".

## Gweler hefyd
*''Actau'r Apostolion'', un o lyfrau'r Testament Newydd
* Y Tadau Apostolaidd


Categori:Arweinwyr crefyddol
Efengyl

bawd|219px|dde|II
Testun crefyddol efengylaidd sy'n honni adrodd hanes am Iesu o Nasareth yw **efengyl**. Cysylltir y gair yn bennaf â'r Pedair Efengyl a geir ar ddechrau'r Testament Newydd yn y Beibl Cristnogol, ond mae'n derm a geir yn nheitlau sawl testun arall hefyd.

Daw'r gair o'r Groeg "euangelion" a'r Lladin "evangelium") a gelwir y pedwar llyfr cyntaf yn y Testament Newydd yn "Efengylau" a'r pedwar Disgybl yn "Efengylwyr". Mae'r cyfieithiad Saesneg "Gospel", fodd bynnag, yn tarddu o'r hen Saesneg "Newyddion Da".

## Y Pedair Efengyl 
Y Pedair Efengyl canonaidd yw:
* Yr Efengyl yn ôl Mathew 
* Yr Efengyl yn ôl Marc 
* Yr Efengyl yn ôl Luc 
* Yr Efengyl yn ôl Ioan

## Efengylau eraill 
Yn y llenyddiaeth apocryffaidd a gysylltir â'r Testament Newydd ond nas derbynnir fel rhan o'r llyfr hwnnw bellach, ceir sawl efengyl, e.e. *Efengyl Nicodemus*, a fu'n destun poblogaidd iawn yn yr Oesoedd Canol. Mae testunau eraill yn cynnwys efengylau apocryffaidd a briodolir i Philip, Mathew, Sant Pedr, ac eraill. Math o efengyl hefyd yw'r testun apocryffaidd Cymraeg Canol *Mabinogi Iesu Grist*.

## Gweler hefyd
* Y Pedwar Efengylydd

## Llyfryddiaeth 
* *Y Beibl Cymraeg Newydd*
* *The Apocryphal New Testament*, gol. a chyf. M. R. James (Rhydychen, 1924; sawl argraffiad diweddarach)

Categori:Cristnogaeth
Categori:Testunau Cristnogol
Categori:Y Testament Newydd
666 (rhif)

Rhif arbennig yn y traddodiad Cristnogol ac mewn Iddewiaeth a ystyrir yn "Rhif y Bwystfil" neu nod y Diafol yw **666**. Ceir y cyfeiriad cynharaf ati yn *Llyfr y Datguddiad* gan Ioan. Mae gan y rhif le amlwg yn yr Ocwlt ac mewn rhai traddodiadau cyfriniol gorllewinol.

Yn yr 17g, yn amser Oliver Cromwell a Rhyfeloedd Cartref Lloegr, tynnai'r Pumed Frenhinwyr eu hysbrydoliaeth a'u credo o lenyddiaeth apocolyptaidd y Beibl, ac yn enwedig o *Lyfr Daniel* a *Llyfr y Datguddiad*. Credent fod hanes y byd yn ymrannu'n bum cyfnod yn ôl goruchafiaeth pum teyrnas, sef Asyria, Ymerodraeth Persia, Groeg a'r Ymerodraeth Rufeinig: Teyrnas Crist ar y Ddaear fyddai'r bumed a'r olaf. Credent y byddai'n dechrau yn y flwyddyn 1666 (gyda'r 666 yn y dyddiad hwnnw yn cyfateb i "Rif y Bwystfil").

Categori:Cristnogaeth
Categori:Yr ocwlt
Categori:Rhifau
Ffederasiwn Rhyngwladol y Cymdeithasau Pêl-droed

**Ffederasiwn Rhyngwladol y Cymdeithasau Pêl-droed** (Ffrangeg: *Fédération internationale de Football association*, **FIFA**) yw'r corff sy'n rheoli pêl-droed ar lefel ryngwladol dros y byd cyfan. Fe'i ffurfiwyd ym Mharis yn 1904. FIFA sy'n gyfrifol am redeg Cwpan y Byd.  Mae Rheolau a Strythwyr y gem yn dod dan y Bwrdd Cymdeithas Bêl-droed Rhyngwladol (*International Football Association Board* neu **IFAB**).

## Gweler hefyd 
*Cwpan y Byd Pêl-droed
*AFC
*CAF
*CONCACAF
*CONMEBOL
*OFC
*UEFA
*Cymhariaeth byrfoddau gwledydd yn ôl yr IOC, FIFA ac ISO

## Cyfeiriadau

Categori:Pêl-droed
Categori:Sefydliadau 1904
Categori:Sefydliadau chwaraeon
Categori:Sefydliadau rhyngwladol
Rhaeadrau Iguazú

250px|bawd|Rhaeadrau Iguazú.

Rhaeadrau ar Afon Iguazú ar y ffin rhwng yr Ariannin (80%) a Brasil (20%) yw **Rhaeadrau Iguazú** (Sbaeneg: *Cataratas del Iguazú*, Portiwgaleg: *Cataratas do Iguaçú*). Dynodwyd dwy ochr yr afon o gwmpas y rhaeadrau yn barciau cenedlaethol, Parque Nacional Iguazú yn nhalaith Misiones yn yr Ariannin a'r Parque Nacional do Iguaçu yn nhalaith Paraná, Brasil.

Ffurfir y rhaeadrau o tua 275 rhaeadr unigol, bron 70 medr o uchder. Yn 1984 cyhoeddwyd y *Parque Nacional Iguazú* yn yr Arianinn yn Safle Treftadaeth y Byd gan UNESCO; yna yn 1986 cyhoeddwyd y *Parque Nacional do Iguaçu* ar ochr Brasil yn Safle Treftadaeth y Byd hefyd. Mae'r rhaeadrau a'r goedwig drofannol o'u cwmpas yn atyniad pwysig i dwristaid.

bawd|dim|500px|Rhaeadrau Iguazú

Iguazu
Iguazu
Categori:Safleoedd Treftadaeth y Byd yn yr Ariannin
Categori:Safleoedd Treftadaeth y Byd ym Mrasil
Categori:Talaith Misiones
Archangel

:*Am y ddinas yn Rwsia gweler Arkhangelsk (neu Archangel).*

[200px|bawd|de|*Cyngor yr Angylion* (*Ангелскй Собор*). [Eicon Uniongred yn dangos y saith archangel: (o'r chwith i'r dde) Jegudiel, Gabriel, Selaphiel, Mihangel, Uriel, Raphael, Barachiel.  O dan y mandorla o Grist Emmanuel ceir y Sierubim (glas) a'r Seraphim (coch).]]
Yn y Traddodiad Abrahamaidd, un o ddosbarth arbennig o angylion sy'n sefyll yn dragwyddol o flaen Duw yn y Nefoedd ac yn gweithredu fel negesydd Iddo weithiau yw **archangel**. Ffurfia'r archangylion y trydydd o'r corau o amgylch gorsedd Duw. Mewn Cristnogaeth, fe'u darlunir yn gyffredinol fel bodau asgellog o ymddangosiad dynol, gan amlaf yn gwisgo arfwisg. Mae'r archangylion yn rhan o draddodiad Iddewiaeth ac Islam hefyd.

## Y saith archangel
Ceir saith archangel yn y traddodiad Cristnogol (cyfeiria Ioan at "y saith angel" sy'n sefyll o flaen Duw). Cyfeirir at bedwar ohonynt yn y Beibl, a dyma'r rhai mwyaf cyfarwydd o lawer:
* Gabriel
* Mihangel
* Raphael
* Uriel

Yn ogystal ceir tri arall nas enwir yn y Beibl. Yr enwau mwyaf cyffredin arnynt yw:
* Chamael
* Jophiel
* Zadkiel

Mae rhai traddodiadau yn sôn am archangylion eraill hefyd.

## Islam
Yn Islam, yr archangylion pwysicaf yw Mihangel neu Mikail (archangel cymhorthwy), Gabriel neu Jibril (archangel datguddiad; daeth â'r *Coran* at Fohamed), ac Angel Angau- a enwir gan amlaf yn Azra-eel neu 'Malak al-Maut' (Angel Angau), Israfel neu Israfil (yr archangel a fydd yn canu'r gorn ar Ddydd Brawd), Maalik (Ceidwad Uffern), Munkar a Nakir (angylion a fydd yn cwestiynu eneidiau'r meirw am eu buchedd) a Radwan (Ceidwad y Nef). Ceir dau angel arall hefyd - y Kiraaman-Katibeen - y cyfeirir atynt yn y *Coran*.


Categori:Cristnogaeth
Categori:Iddewiaeth
Categori:Islam
Talaith Misiones

Talaith yng ngogledd-ddwyrain yr Ariannin yw **Talaith Misiones** (Sbaeneg am "teithiau"). Yn y gorllewin, mae'n ffinio â Pharagwái, gyda'r Afon Paraná yn eu gwahanu; yn y dwyrain mae'n ffinio â Brasil, gydag afonydd Iguazú, San Antonio a Pepirí Guazú yn eu gwahanu. Yn y de-orllewin, mae'n ffinio â thalaith Corrientes yn yr Ariannin.

Gydag arwynebedd o 29,801&nbsp;km², Misiones yw'r leiaf ond un o daleithiau'r Ariannin; dim ond talaith Tucumán sy'n llai. Coedwig is-drofannol sy'n nodweddiadol o'r dalaith; er fod digoedwigo yn broblem, mae'n parhau i orchuddio 35% o'i harwynebedd. Mae poblogaeth y dalaith yn 1,077,987.

Mae Rhaeadrau Iguazú ger y ffin a Brasil yn fyd-enwog ac yn atyniad pwysig i dwristiaid.

bawd|canol|280px|Talaith Misiones yn yr Ariannin

## Cyfeiriadau

Misiones
The Chronicles of Prydain

Cyfres lyfrau ffantasi gan Lloyd Alexander yw ***The Chronicles of Prydain***. Mae'r cymeriadau'n byw mewn gwlad o'r enw *Prydain*, gwlad yn seiliedig ar Gymru.

## Llyfrau 
* *The Book of Three*
* *The Black Cauldron*
* *The Castle of Llyr*
* *Taran Wanderer*
* *The High King*

## Cymeriadau 
* "Taran"
* "Eilonwy"
* "Fflewddur Fflam"
* "Gwydion"

## Gweler Hefyd 
* *The Black Cauldron (ffilm)*

Categori:Nofelau ffantasi
Categori:Nofelau Saesneg
Sbaengi adara Seisnig

de|bawd|200px|Sbaengi Adara Seisnig

Mae'r **Sbaengi Adara Seisnig** yn frid o ddryllgi. Mae'n un o sawl math sy'n debyg i'w gefnder, y Sbaengi Adara Americanaidd.

Categori:Bridiau o gŵn
Categori:Bridiau o gŵn sy'n tarddu o Loegr
Adara Seisnig
Shrek 2

Ffilm animeiddiedig sy'n serennau y lleisiau Mike Myers, Eddie Murphy, Cameron Diaz a Antonio Banderas ydy ***Shrek 2*** (2004).

## Lleisiau Saesneg 
*Mike Myers – Shrek
*Eddie Murphy – Donkey
*Cameron Diaz – Y Dywysoges Fiona
*Julie Andrews - Y Frenhines Lillian
*Antonio Banderas - Puss in Boots
*John Cleese - Y Brenin Harold
*Rupert Everett - Tywysog Charming
*Jennifer Saunders - Fairy Godmother
*Larry King - Doris the Ugly Stepsister
*Aron Warner – Big Bad Wolf
*Cody Cameron – Pinocchio / Three Little Pigs
*Chris Knights – Llygoden Ddall / Thelonius
*Conrad Vernon – Gingerbread Man

Categori:Ffilmiau Saesneg
Categori:Ffilmiau 2004
Categori:Ffilmiau DreamWorks
Categori:Ffilmiau Disney
The Black Cauldron (ffilm)

Ffilm animeiddiedig Disney sy'n seiliedig ar y llyfrau gan Lloyd Alexander yw ***The Black Cauldron*** (1985). Mae'r ffilm ymhlith y cynharaf i ddefnyddio animeiddiadau digidol: swigod, cwch a'r crochan ei hun. Lleolir y ffilm yn nheyrnas 'Prydain', ac mae'n llawn o gymeriadau gydag enwau sy'n swnio'n Gymreig iawn, a themâu sy'n dod allan o'r Mabinogi. Ysbrydolwyd y ffilm gan fytholeg Gymraeg a Chymreig a seiliwyd hi ar gyfres o nofelau dan y teitl, *The Chronicles of Prydain* gan Lloyd Alexander, a gafodd eu hysgrifennu yn yr 1960au.

Dyma'r ffilm Disney gyntaf i gael dosbarthiad PG yn hytrach na'r U sydd yn addas i bawb. Gwnaed hyn er mwyn denu cynulleidfa o bobl ifanc yn hyrach na phlant. Rhyddhawyd hi ar fideo yn 1997.

'Doedd y ffilm ddim yn llwyddiannus yn ariannol, yn bennaf gan fod ynddi lawer o ddelweddau o'r isfyd: mae'n ffilm eitha tywyll. Ond mae bellach wedi ennill cynulleidfa gwlt. 

## Cymeriadau 
* **Taran** - Grant Bardsley
* **Eilonwy**, tywysoges - Susan Sheridan
* **Fflewddur Fflam** - Nigel Hawthorne
* **Gurgi** - John Byner
* **"The Horned King"** - John Hurt
* **Dallben** - Freddie Jones
* **Hen Wen**, mochyn
* **Y Brenin Eidileg** - Arthur Malet
* **Doli** - John Byner
* **Creeper** - Phil Fondacaro
* **Orddu** - Eda Reiss Merin
* **Orwen** - Adele Malis-Morey
* **Orgoch** - Billie Hayes
* **Tylwyth Teg** - Brandon Call
* **Tylwyth Teg** - Gregory Levinson
* **Tylwyth Teg** - Lindsay Rich

## Cyfeiriadau
## Gweler Hefyd 
* Rhestr Ffilmiau Animeiddiedig Disney

Categori:Ffilmiau 1985
Categori:Ffilmiau Disney
Categori:Ffilmiau Saesneg
Pinocchio (gwahaniaethu)

Gallai **Pinocchio** gyfeirio at:
* Pinocchio, cymeriad o'r nofel *Le avventure di Pinocchio* gan Carlo Collodi

## Ffilmiau 
* *Pinocchio* (1948), gan Disney
* *Le avventure di Pinocchio* (1947), gan Giuseppe Zaccoi
* *Pinocchio* (1976)
* *Pinocchio* (1993), gan Golden Films
* *The New Adventures of Pinocchio* (1999)
* *Pinocchio* (2002), gan Roberto Benigni
* *Pinocchio 3000* (2004), ffilm Canadaidd

## Teledu 
* Pinocchio (rhaglen teledu 1968), yn y gyfres Americanaidd *Hallmark Hall of Fame*

## Gweler hefyd 
* *Yr Hogyn Pren*, addasiad Cymraeg gan E. T. Griffiths o'r nofel *Le avventure di Pinocchio*

----
Carry On Henry

Ffilm Carry On gyda Sid James, Kenneth Williams, Joan Sims a Charles Hawtrey ydy ***Carry On Henry***  (1971).

## Actorion 
*Sid James - Brenin Harri VIII
*Kenneth Williams - Thomas Cromwell
*Joan Sims - Y Frenhines Marie
*Charles Hawtrey - Syr Roger de Lodgerley
*Terry Scott - Cardinal Wolsey
*Barbara Windsor - Bettina
*Kenneth Connor - Yr Arglwydd Hampton o Wick
*Peter Gilmore - Brenin Ffransis I

## Gweler hefyd
*Ffilmiau Carry On

Categori:Ffilmiau Carry On
Categori:Ffilmiau Saesneg
Categori:Ffilmiau 1971
Categori:Ffilmiau comedi o'r Deyrnas Unedig
Categori:Ffilmiau Pinewood Studios
Etholiad Cyngor Gwynedd, 2008

bawd|dde|300px|Pencadlys Cyngor Gwynedd

Cynhaliwyd **Etholiad Cyngor Gwynedd, 2008** ar 1 Mai. Roedd 74 o 75 o seddi'r cyngor angen etholiad gyda dim ond un ymgeisydd yn ddiwrthwynebiad (Ardal Teigl). Pleidleisiodd 49% o'r etholaeth ar gyfartaledd, 46% yn ardal Arfon, 56% yn ardal Dwyfor a 45% ym Meirionnydd. Collodd y Blaid Lafur, y Democratiaid Rhyddfrydol a Phlaid Cymru allan i wleidyddion annibynnol yn ystod yr etholaeth, gyda Plaid Cymru'n colli wyth sedd, un ohonynt oedd ward Bontnewydd, Arfon, pan gollodd Dafydd Iwan i blaid Llais Gwynedd gyda mwyafrif o 56 o bleidleisiau (10.49%).

Yn dilyn yr etholiad, dyma oedd sefyllfa'r cyngor:
*Plaid Cymru 35
*Y Democratiaid Rhyddfrydol 5
*Llafur 4
* Annibynnol/Eraill 30

## Crynodeb Canlyniadau'r Etholiad
|}
*33,796 o bleidleiswyr a bleidleisiodd

### Crynodeb Canlyniadau Ardal Arfon
|}
*14,452 o bleidleiswyr a bleidleisiodd

### Crynodeb Canlyniadau Ardal Dwyfor
|}
*10,647 o bleidleiswyr a bleidleisiodd

### Crynodeb Canlyniadau Ardal Meirionnydd
|}
*8,697 o bleidleiswyr a bleidleisiodd
*Collodd y Democratiaid Rhyddfrydol un sedd yma gan na safodd ymgeisydd y tro hwn

## Canlyniadau yn ôl ward
### Arfon
### Dwyfor
*Ymgeisydd Llais Gwynedd oedd deiliwr y sedd gynt, fel annibynnol (dim plaid)

*Er i'r blaid newid, yr un ymgeisydd ddeliodd y sedd gynt

*Yr un ymgeisydd a ddeliodd y sedd gynt, fel Annibynnol (dim plaid)

### Meirionnydd
*Yr un ymgeisydd ddeliodd y sedd Annibynnol, ond nad oeddi wedi nodi plaid yn ystod yr etholiad diwethaf.

## Ffynonellau
## Nodiadau
*Nodir *D.Y.G* ble nad yw swing yn gymwys, fel arfer gan nad oedd gwrthwynebiad yn ystod yr etholiadau diwethaf.
*Roedd Llais Gwynedd a'r Blaid Geidwadol yn Blaid newydd i'r etholiadau felly ni roddir ffigyrau newid.
*Lle gwelir colled mawr ym mhleidleisiau ar gyfer ymgeiswyr sydd heb nodi plaid, dylid ystyried fod nifer wedi ymuno gyda phlaid newydd Llais Gwynedd ers yr etholiadau diwethaf.

Categori:2008 yng Nghymru
Gwynedd 2008
Categori:Hanes Gwynedd
Talaith Entre Ríos

Talaith yng ngogledd-ddwyrain yr Ariannin yw **Talaith Entre Ríos** (Sbaeneg am 'Rhwng Afonydd'). Yn y de mae'n ffinio â thalaith Buenos Aires yn y gorllewin, â thalaith  Santa Fe yn y gogledd, â dalaith Corrientes ac Wrwgwái yn y dwyrain. Prifddinas y dalaith yw Paraná.

Yn ddaearyddol, mae'r dalaith yn ffurfio rhan o'r hyn a elwir y Mesopotamia Archentaidd.

bawd|canol|280px|Entre Ríos yn yr Ariannin

## Rhaniadau gweinyddol 
Rhennir y dalaith yn 17 sir (Sbaeneg: *departamentos*), fel a ganlyn (gyda'u prif drefi):

## Cyfeiriadau

Entre Ríos
Talaith Corrientes

Talaith yng ngogledd-ddwyrain yr Ariannin yw **Talaith Corrientes** (Sbaeneg am "cerrynt"). Yn y gogledd a'r gorllewin mae Afon Paraná yn ei gwahanu oddi wrth Baragwái a thalaithiau Chaco a Santa Fe yn yr Ariannin. Yn y dwyrain mae Afon Wrwgwái yn ei gwahanu oddi wrth Wrwgwái a Brasil; yn y de mae'n ffinio â thalaith Entre Ríos ac yn y gogledd-ddwyrain â thalaith Misiones.

Prif ddinas y dalaith yw dinas Corrientes. Roedd poblogaeth y dalaith yn 2008 yn 1,013,443. Yn ddaearyddol, mae'r dalaith yn ffurfio rhan o'r hyn a elwir y Mesopotamia Archentaidd.

bawd|canol|280px|Talaith Corrientes yn yr Ariannin

## Rhaniadau gweinyddol 
Rhennir y dalaith yn 25 sir (Sbaeneg: *departamentos*), fel a ganlyn (gyda'u prif drefi):

# Bella Vista (Bella Vista)
# Berón de Astrada (Berón de Astrada)
# Capital (Corrientes)
# Concepción (Concepción Yaguareté-Corá)
# Curuzú Cuatiá (Curuzú Cuatiá)
# Empedrado (Empedrado)
# Esquina (Esquina)
# General Alvear (General Alvear)
# General Paz (Nuestra Señora del Rosario de Caá Catí)
# Goya (Goya)
# Itatí (Itatí)
# Ituzaingó (Ituzaingó)
# Lavalle (Lavalle 1) 
# Mburucuyá (Mburucuyá)
# Mercedes (Mercedes)
# Monte Caseros (Monte Caseros)
# Paso de los Libres (Paso de los Libres)
# Saladas (Saladas)
# San Cosme (San Cosme)
# San Luis del Palmar (San Luis del Palmar)
# San Martín (La Cruz)
# San Miguel (San Miguel)
# San Roque (San Roque)
# Santo Tomé (Santo Tomé)
# Sauce (Sauce)

## Cyfeiriadau

Corrientes
Mario

**Mario** (Japaneg: *マリオ*) yw un o gymeriadau mwyaf adnabyddus y byd gemau fideo. Mae o wedi ymddangos mewn dros dau gant gêm ers iddo gael ei greu yn 1980 gan Shigeru Miyamoto, y dylunydd gemau fideo enwog o Siapan.

## Gweler hefyd
*Nintendo
*Mario (cyfres)

Categori:Cymeriadau gemau fideo
Dmitry Medvedev

Gwleidydd o Rwsia yw **Dmitry Anatolyevich Medvedev** (trawslythreniad amgen: **Dmitri Medfedef**; ; ganed 14 Medi 1965 yn Leningrad) a fu'n Arlywydd Rwsia o 7 Mai 2008 hyd 7 Mai 2012. Enillodd etholaeth arlywyddol Rwsia 2008, a gynhaliwyd ar 2 Mawrth 2008, gyda tua 70% o'r bleidlais.

Cafodd ei apwyntio yn Ddirpwy Brif Weinidog  Llywodraeth Rwsia ar 14 Tachwedd 2005. Yn gyn bennaeth staff i Vladimir Putin, roedd hefyd yn gadeirydd bwrdd cyfarwyddwyr Gazprom, swydd y mae wedi dal (am yr ail dro) ers 2000. Ar 10 Rhagfyr, 2007, cafodd ei gefnogi yn answyddogol fel ymgeisydd am arlywyddiaeth Rwsia (etholiad 2008) gan Rwsia Unedig, y blaid wleidyddol fwyaf yn Rwsia, a chafodd ei enwebiad ei gefnogi yn swyddogol gan y blaid honno ar 17 Rhagfyr, 2007. Cefnogwyd ymgeisyddiaeth Medvedev gan yr arlywydd ar y pryd, yr Arlywydd Vladimir Putin, a phleidiau gwleidyddol eraill sy'n gefnogol iddo. Fel technocrat ac apwyntydd gwleidyddol, nid oedd Medvedev erioed wedi dal swydd wleidyddol etholedig cyn 2008. Mae'n cael ei weld gan rai fel *protégé* Putin, wedi ei baratoi ganddo ar gyfer y swydd: un o'i benderfyniadau cyntaf oedd cynnig swydd Prif Weinidog Rwsia i Putin.

## Cyfeiriadau 
## Dolenni allanol 
* Gwefan swyddogol

Categori:Arlywyddion Rwsia
Categori:Genedigaethau 1965
Categori:Gwleidyddion o Rwsia
Categori:Pobl o St Petersburg
Stonewall (mudiad)

Mudiad sy'n ymgyrchu dros hawliau LHDT yn y Deyrnas Unedig yw **Stonewall**. Fe'i enwir ar ôl y Stonewall Inn lle ddigwyddodd Terfysgoedd Stonewall yn 1969. Ffurfiwyd Stonewall yn 1989 gan weithredwyr Llafur oedd yn lobïo yn erbyn Adran 28 Deddf Llywodraeth Leol 1988. Enwogion megis Syr Ian McKellen a Michael Cashman oedd ymysg sefydlwyr y mudiad.

## Dolenni allanol
*Stonewall Cymru

Categori:Hawliau LHDT
Categori:LHDT yn y Deyrnas Unedig
Categori:Sefydliadau 1989
Categori:Sefydliadau'r Deyrnas Unedig
Bicini (dilledyn)

bawd|Bicini
bawd|dde|Bicini
:''Am enghreifftiau eraill o'r enw gweler Bicini (gwahaniaethu).''
Math o ddilledyn mewn dau ddarn sy'n gadael i'r bol ddangos ac a wisgir fel dilledyn nofio gan ferched yw'r **bicini**, a elwir hefyd yn 'gostiwm nofio dau ddarn' weithiau. Mae'r darn uchaf yn gorchuddio'r bronnau a rhan o'r cefn ac yn debyg i fra. Mae'r darn isaf yn gorchuddio'r piwbis o leiaf a'r ffolennau hefyd fel rheol; o ran ei ffurf mae'n debyg i nicyrs.

Dyfeisiwyd y bicini gan Louis Réard a ddangosodd y dilledyn newydd i'r byd yn y pwll mofio Molitor ym Mharis ar 5 Gorffennaf 1946, gyda'r ddawnsferch enwog Micheline Bernardini o'r Casino de Paris yn ei wisgo. Yn ôl Réard, dewisodd yr enw **Bicini** ar ôl Atol Bikini yn Micronesia lle cynhaliwyd prawf niwclear pum diwrnod cyn hynny; roedd yn gobeithio y byddai'r dilledyn newydd ffasiynol yn cael effaith debyg i'r ffrwydrad hwnnw ac yn newid y byd am byth.

Datganodd, gan fwyseirio'r enw : "*le bikini, la première bombe an-atomique!*" ("Y bicini - y bom *an-atomig* cyntaf!).

bawd|250px|chwith|"Bicini" Rhufeinig

Cofrestrodd Louis Réard ei ddilledyn newydd a'r enw. Ond mewn gwirionedd roedd dilledyn tebyg iawn i'r bicini yn cael ei ddefnyddio yn yr Henfyd, bron i ddwy fil o flynyddoedd yn ôl. Yn y *Villa de Casale* yn Sisili. o'r 1920au ymlaen, roedd archaeolegwyr wedi darganfod cyfres o luniau mosaic yn dangos merched ifainc yn gwisgo bicinis wrth chwarae.

Wynebodd y bicini gryn wrthwynebiad ar seiliau moesol a chrefyddol ar y dechrau. Ail-lawnsiwyd y bicini ar ddechrau'r 1960au. Gyda ffilmiau poblogaidd fel *Et Dieu crea la femme*, yn serenu Brigitte Bardot mewn bicinis beiddgar iawn am y cyfnod, daeth y bicini yn rhan o'r diwylliant poblogaidd yn y Gorllewin. Er iddo ddal i fod yn annerbyniol mewn rhai gwledydd mae'r bicini wedi hen ennill ei blwyf yn y rhan fwyaf o'r byd datblygedig ac mae'n olygfa cyfarwydd ar y traeth.

Erbyn heddiw ceir sawl amrywiad ar y bicini traddodiadol, yn cynnwys y meicroficini un darn a'r bicini Brasilaidd.

Categori:Dillad
Bedknobs and Broomsticks

Ffilm Ffantasi Disney sy'n serennu Angela Lansbury a David Tomlinson yw ***Bedknobs and Broomsticks*** (1971). Mae'r ffilm yn seiliedig ar y llyfrau gan Mary Norton. 

## Caneuon
* "The Old Home Guard"
* "The Age of Not Believing"
* "With A Flair"
* "Eglantine"
* "Don't Let Me Down"
* "Portobello Road"
* "The Beautiful Briny"
* "Substitutiary Locomotion"
* "Nobody's Problems"

## Cymeriadau
* **Ms. Eglantine Price** - Angela Lansbury
* **Emelius Browne** - David Tomlinson
* **Charlie** - Ian Weighill
* **Carrie** - Cindy O'Callaghan
* **Paul** - Roy Snart
* **Mrs. Hobday** - Tessie O'Shea
* **Dyn Llyfr** - Sam Jaffe
* **Swinburne** - Bruce Forsyth
* **Mr. Jelk** - Roddy McDowall
* **Llew / Aderyn** - llais Lennie Weinrib
* **Pysgodyn** - llais Robert Holt
* **Arth** - llais Dal McKennon

Categori:Ffilmiau 1971
Categori:Ffilmiau Saesneg
Categori:Ffilmiau ffantasi
Categori:Ffilmiau Disney
Tobias (Animorphs)

Cymeriad sy'n ymddangos yn y gyfres Animorphs gan K.A. Applegate yw **Tobias**.

## Ei anifeiliaid (*morphs*)

* Hebog
* Ceffyl
* Dolffin
* Morgi
* Cleren
* Gwahadden
* Ystlum
* Mosgito
* Gwylan
* Eliffant
* Cwningen
* Morlo
* Arth wen
* Sgwid
* Tarw
* Gafr
* Gwenynen Fêl
* Afanc
* Chwilen ddu

## Ei lyfrau
* **The Encounter** (*"Y Cyfarfod"*) - *Llyfr # 3
* **The Change** (*"Y Newis"*) - *Llyfr # 13
* **The Pretender** - *Llyfr # 23
* **The Illusion** - *Llyfr # 33
* **The Test** (*"Y Prawf"*) - *Llyfr # 43
* **The Diversion** - *Llyfr # 49

## Ei benodau yn y gyfres deledu
* **Tobias**
* **Face Off (1)**
* **Face Off (2)**
* **Face Off (3)**

## Gweler Hefyd
* Jake (Animorphs)
* Rachel (Animorphs)
* Cassie (Animorphs)
* Marco (Animorphs)
* Ax (Animorphs)
* Rhestr Cymeriadau Animorphs
* Animorphs (teledu)

Categori:Animorphs
Amanda Peet

Actores a chantores yw **Amanda Peet** (ganwyd 11 Ionawr 1972) o Dinas Efrog Newydd.

## Ffilmiau 
* 1995 – Animal Room
* 1996 – She's the One
* 1996 – One fine Day
* 1997 – Ellen Foster
* 1997 – Touch Me
* 1997 – Grind
* 1998 – Playing by Heart
* 1999 – Simply Irresistible
* 1999 – Body Shots
* 2000 – Takedown
* 2000 – Whipped
* 2000 – Isn't she Great
* 2000 – The Whole Nine Yards
* 2001 – Saving Silverman
* 2002 – Igby Goes Down
* 2003 – High Crimes
* 2002 – Changing Lanes
* 2003 – The Elegant Universe
* 2003 – Something's Gotta Give
* 2003 – Whatever We Do
* 2003 – Identity
* 2004 – The Whole Ten Yards
* 2005 – Melinda and Melinda
* 2005 – A Lot Like Love
* 2005 – Syriana
* 2005 – The Martian Child
* 2006 – Griffin and Phoenix
* 2006 – Fast Track
* 2006 – Snow Angels

Categori:Genedigaethau 1972
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl o Ddinas Efrog Newydd
Jake (Animorphs)

Cymeriad sy'n ymddangos yn y gyfres Animorphs gan K.A. Applegate yw **Jake**. Roedd Shawn Ashmore yn chwarae ei rôl yn y gyfres deledu.

## Ei anifeiliaid (*morphs*)

* Ci
* Madfall
* Teigr
* Hebog tramor
* Chwannen
* Blaidd
* Brithyll
* Dolffin
* Gwylan
* Cimwch
* Morgrugyn
* Chwilen ddu
* Cleren
* Tylluan
* Morgugyn gwyn
* Drewgi
* Ystlum
* Ceffyl
* Parot
* Morgi
* Rhinoseros
* Gwahadden
* Mosgito
* Gwas y neidr
* Morlo
* Arth wen
* Sgwid
* Tsimpansî
* Llysywen
* Gwiwer
* Morfil (Orca)
* Afanc
* Anaconda

## Ei lyfrau
* **The Invasion** (*"Y Goresgyniad"*) - *Llyfr # 1
* **The Capture** (*"Y Daliad"*) - *Llyfr # 6
* **The Forgotten** - *Llyfr # 11
* **The Warning** (*"Y Rhybudd"*) - *Llyfr # 16
* **The Threat** (*"Y Bythygiad"*) - *Llyfr # 21
* **The Attack** (*"Yr Ymosodiad"*) - *Llyfr # 26
* **The Conspiracy** - *Llyfr # 31
* **The Mutation** - *Llyfr # 36
* **The Familiar** - *Llyfr # 41
* **The Resistance** - *Llyfr # 47
* **The Answer** - *Llyfr # 53

## Ei benodau yn y gyfres deledu
* **My Name is Jake** (*"Fy enw i yw Jake"*)
* **My Name is Jake, Part 2** (*"Fy enw i yw Jake, Rhan 2"*)
* **On the Run** (*"Ar Ffo"*)
* **The Capture, Part 1** (*"Y Daliad, Rhan 1"*)
* **Not My Problem** (*"Dim fy mhroblem"*)
* **The Release** (*"Y Rhyddhad"'')

## Gweler Hefyd
* Rachel (Animorphs)
* Tobias (Animorphs)
* Cassie (Animorphs)
* Marco (Animorphs)
* Ax (Animorphs)
* Rhestr Cymeriadau Animorphs
* Animorphs (teledu)

Categori:Animorphs
Afon Paragwái

Afon yn Ne America yw **Afon Paragwái** (Sbaeneg: *Río Paraguay*). Mae'n tarddu yn rhan ddeheuol Brasil, yn Sete Lagoas, Mato Grosso, yna'n llifo trwy ran fechan o Folifia cyn cyrraedd Paragwái, lle mae rhan o'i chwrs yn dynodi'r ffin rhwng y wlad honno a'r Ariannin. Mae'n llifo heibio Asunción, prifddinas Paragwái, cyn ymuno ag Afon Paraná.

I raddau helaeth, hen gwrs Afon Paragwâi sy'n ffurfio un o wlyptiroedd pwysicaf De America, y Gran Pantanal.

bawd|200px|canol|Cwrs Afon Paragwái

Paragwai
Paragwai
Paragwai
Talaith Santiago del Estero

Talaith yng ngogledd yr Ariannin yw **Talaith Santiago del Estero**.

Yn y gogledd-orllewin mae'n ffinio â thalaith Salta, yn y gogledd a'r gogledd-ddwyrain â thalaith Chaco, yn y de-ddwyrain â thalaith Santa Fe, yn y de â thalaith Córdoba ac yn y dwyrain â thaleithiau Catamarca a Tucumán. Roedd y boblogaeth yn 2008 yn 865,546.

bawd|canol|280px|Talaith Santiago del Estero yn yr Ariannin

## Rhaniadau gweinyddol 
Rhennir y dalaith yn 27 sir (Sbaeneg: *departamentos*), fel a ganlyn (gyda'u prif drefi):

# Aguirre (Pinto)
# Alberdi (Campo Gallo)
# Atamisqui (Villa Atamisqui)
# Avellaneda (Herrera)
# Banda (La Banda)
# Belgrano (Bandera)
# Capital (Santiago del Estero)
# Choya (Frías)
# Copo (Monte Quemado)
# Figueroa (La Cañada)
# General Taboada (Añatuya)
# Guasayán (San Pedro de Guasayán)
# Jiménez (Pozo Hondo)
# Juan Felipe Ibarra (Suncho Corral)
# Loreto (Loreto)
# Mitre (Villa Unión)
# Moreno (Quimilí)
# Ojo de Agua (Villa Ojo de Agua)
# Pellegrini (Nueva Esperanza)
# Quebrachos (Sumampa)
# Río Hondo (Termas de Río Hondo)
# Rivadavia (Selva)
# Robles (Fernández)
# Salavina (Los Telares)
# San Martín (Brea Pozo)
# Sarmiento (Garza)
# Silípica (Árraga)

## Cyfeiriadau

Santiago del Estero
Y Tyllgoed

Ardal a chymuned yng Nghaerdydd yw **y Tyllgoed** (Saesneg: *Fairwater*). Saif yng ngorllewin y ddinas. Mae'r enw'n golygu *y coed tywyll*, ac mae'n dyddio'n ôl i'r 15g. Mae'r ardal werdd hon wedi ei rhannu'n dai preifat ar led-wahân yr 1930au yn y pen deheuol, a thai cyngor yr 1950au tua'r gogledd ger Pentrebane.

bawd|canol|200px|Lleoliad ward y Tyllgoed o fewn Caerdydd

Fairwater Park, Cardiff - geograph.org.uk - 1147715.jpg
Fairwater Leisure Centre Cardiff.JPG

## Cyfeiriadau
Categori:Ardaloedd Caerdydd
Categori:Cymunedau Caerdydd
Categori:Llefydd o fewn Etholaeth Gorllewin Caerdydd (y DU)
Jurassic Park (ffilm)

Ffilm llawn cyffro llawn antur gan y cyfarwyddwr Steven Spielberg yw ***Jurassic Park*** a gyhoeddwyd yn 1993. Fe'i cynhyrchwyd gan Steven Spielberg, Kathleen Kennedy a Gerald R. Molen yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd Amblin Entertainment. Lleolwyd y stori yn Costa Rica, Gweriniaeth Dominica a Isla Nublar a chafodd ei ffilmio yn Hawaii a Kauaʻi. Mae'r ffilm hon wedi'i seilio ar y nofel *Jurassic Park* gan Michael Crichton a gyhoeddwyd yn 1990. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan David Koepp. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan John Williams. 

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Richard Attenborough, Jeff Goldblum, Samuel L. Jackson, Richard Kiley, Sam Neill, Laura Dern, Ariana Richards, Wayne Knight, BD Wong, Joseph Mazzello, Dean Cundey, Martin Ferrero, Bob Peck, Miguel Sandoval, Gerald R. Molen a Cameron Thor. Mae'r ffilm yn 127 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o sgrin llydan (sef 1.85:1). 

Dean Cundey oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Michael Kahn sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1993. Dyma ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn yn 1993 Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

## Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Steven Spielberg ar 18 Rhagfyr 1946 yn Cincinnati. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1959 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Arcadia High School.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: 

## Derbyniad
## Gweler hefyd
Cyhoeddodd Steven Spielberg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?itemLabel (GROUP_CONCAT(DISTINCT ?genre_label; SEPARATOR = " ") AS ?genres)
 (MIN(?publicationDate) AS ?firstPublication)
WHERE
{
?item wdt:P57 wd:Q8877.                        # P57 = film director
 OPTIONAL {
  ?item wdt:P136 ?genre.
  ?genre rdfs:label ?genre_label.
  FILTER((LANG(?genre_label)) = "en")
 }
 OPTIONAL { ?item wdt:P577 ?publicationDate. }
 SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "en". }
}
GROUP BY ?item ?itemLabel
LIMIT 10
|sort=label
|columns=label:Ffilm,P18:Delwedd,P495:Gwlad,P364:Iaith wreiddiol,?firstPublication:dyddiad
|thumb=100
|links=
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Ffilmiau gan gyfarwyddwyr ffilm gwrywaidd Saesneg
Categori:Ffilmiau lliw o Unol Daleithiau America
Categori:Ffilmiau llawn cyffro o Unol Daleithiau America
Categori:Ffilmiau Saesneg
Categori:Ffilmiau o Unol Daleithiau America
Categori:Ffilmiau 1993
Categori:Ffilmiau gyda dros 10 o actorion lleisiol
Categori:Ffilmiau a olygwyd gan Michael Kahn
Categori:Ffilmiau sydd a'u stori wedi'i lleoli yn Costa Rica
Categori:Ffilmiau a seiliwyd ar nofel
Asunción

[bawd|300px|Asunción ac [Afon Paragwái.]]

**Asunción**, neu yn llawn **Nuestra Señora Santa María de la Asunción** yw prifddinas a dinas fwyaf Gweriniaeth Paragwái. Saif ar Afon Paragwái.

Yn 2006, roedd poblogaeth y ddinas ei hun tua 515,662. Mae poblogaeth yr ardal ddinesig, sy'n cynnwys San Lorenzo, Lambaré, Fernando de la Mora, Capiatá, Luque, Mariano Roque Alonso, Ñemby, Villa Elisa a San Antonio, tua 1.600.000.


Categori:Dinasoedd Paragwái
Categori:Prifddinasoedd De America
Trelái

Ardal a chymuned yng Nghaerdydd, prifddinas Cymru, yw **Trelái** (Saesneg: *Ely*). Saif ar ochr orllewinol y ddinas. Mae'r enw'n golygu *Tref afon Elái*; saif gerllaw Afon Elái. Pentref oedd yn wreiddiol ond erbyn heddiw, mae tai cyngor yn domineiddio'r ardal.

Mae Parc Trelái, er yr enw, yn cael ei hystyried yn rhan o ward Caerau yn hytrach na Threlái ei hun.

bawd|canol|200px|Lleoliad ward Trelái o fewn Caerdydd

bawd|dim|Grand Avenue, Trelái

Categori:Ardaloedd Caerdydd
Categori:Cymunedau Caerdydd
Categori:Llefydd o fewn Etholaeth Gorllewin Caerdydd (y DU)
Lusaka

Prifddinas a dinas fwyaf Sambia yn ne Affrica ydy **Lusaka**. Mae'n gorwedd yn rhan ddeheuol llwyfandir canolbarth y wlad, ar uchder o  1300m (4256 troedfedd). Mae gan y ddinas boblogaeth o tua 1,084,703 (cyfrifiad 2000), ac mae'n cael ei hystyried yn un o'r dinasoedd sy'n tyfu'n gyflymach (o ran poblogaeth) yn Affrica gyfan. Mae'n ganolfan fasnachol ynghyd â sedd llywodraeth Sambia, gyda phedair traffordd fawr y wlad yn cychwyn ohoni i gyfeiriad y gogledd, dwyrain, de a'r gorllewin.

Categori:Dinasoedd Sambia

Categori:Prifddinasoedd Affrica
Ymerodraeth yr Inca

[bawd|de|200px|Ymestyniad Ymerodraeth yr Inca rhwng [1438 a 1525.]]

**Ymerodraeth yr Inca** (Quechua: **Tawantinsuyu**) oedd yr ymerodraeth fwyaf ar gyfandir America. Prifddinas yr ymerodraeth oedd Cusco, a'i chanolbwynt oedd ucheldiroedd yr Andes ym Mheriw. Dechreuodd ddatblygu yn gynnar yn y 13g, a chafwyd y tŵf mwyaf rhwng 1438 a 1533, pan ddaeth rhan fawr o orllewin De America dan eu rheolaeth, yn cynnwys y rhan fwyaf o Ecwador, Periw, gorllewin a de Bolifia, gogledd-orllewin yr Ariannin, gogledd a rhan o ganolbarth Tsile a de Colombia. Galwai'r Inca eu brenin yn ‘blentyn yr haul’.

Dechreuodd tŵf yr ymerodraeth gyda buddugoliaeth y nawfed Incaidd, Pachacútec, dros gynghrair y gwladwriaethau chanca yn 1438. Dilynwyd y fuddugoliaeth yma gan gipio tiriogaethau newydd dan Pachacútec a'i frawd Cápac Yupanqui, yna dan y degfed Incaidd, Túpac Yupanqui a'i olynydd Huayna Cápac.

Roedd technoleg yr Inca o safon uchel gyda gweithdai a ffatrioedd yn cynhyrchu artefactau metal.tecsteiliau a seramics. Roeddent hefyd yn adeiladu rhwydwaith eang o ffyrdd. (tua 25,000).

Doedd ganddynt ddim dull o ysgrifennu ond  datblygasant ddull o gortyn a chlwm a elwid *quipu* a oedd yn cadw gwybodaeth a rhestri.

Cyrhaeddodd y Sbaenwyr dan Francisco Pizarro i diriogaethau'r Inca yn 1526. Roedd yn awnlwg ei bod yn wlad gyfoethog, a theithiodd Pizarro i Sbaen i gael hawl i'w goresgyn. Dychwelodd yn 1532, pan oedd yr ymerodraeth ar ganol rhyfel cartref rhwng dau fab Huayna Capac, Huascar ac Atahualpa. Roedd hefyd wedi ei gwanychu gan y frech wen, oedd wedi lledu o ganolbarth America. Dim ond 180 o ddynion oedd gan Pizarro, ond ll
wyddodd i goncro'r ymerodraeth. Dienyddiwyd Atahualpa yn Awst 1533.

**Llyfryddiaeth**
* History of the World in Bite-Sized Chunks ISBN 978-1-8417 886-6 Michael O'Mara Books Ltd.,

Categori:Hanes De America

Inca
Casino de Paris

Theatr a neuadd ddawns hanesyddol ym Mharis, prifddinas Ffrainc, sydd â lle arbennig yn hanes diwylliant poblogaidd y ddinas honno, yw'r **Casino de Paris**. Daeth yn enwog am ei *révues* gyda dawnswyr ecsotig noeth a sioeau ysblennydd ac fel llwyfan i artistiaid theatr o bob math, yn cynnwys y gantores Joséphine Baker, *la Vénus noire* ('Y Wener Ddu'), a ymddangosodd yno am 13 mis yn 1930-31.

Codwyd yr adeilad presennol yn 1880 ar safle a gafodd ei datblygu o tua 1730 ymlaen fel man adloniant a hamdden. Gyda theatrau eraill fel y Moulin Rouge, daeth yn un o brif ganolfannau bywyd artistaidd Bohemaidd a ffasiynol y ddinas.

Dewisodd dyfeisiwr y bicini, Louis Réard, ddangos y dilledyn newydd i'r byd yn y pwll mofio Molitor ym Mharis ar 5 Gorffennaf 1946, gyda'r ddawnsferch enwog Micheline Bernardini o'r Casino de Paris yn ei wisgo.

Erbyn heddiw, ar ôl cael ei chau am gyfnod a chael ei thrawsnewid sawl gwaith, mae'r Casino de Paris yn cael ei ddefnyddio fel feniw i gyngherddau o bob math.

## Dolen allanol
*  Gwefan swyddogol

Categori:Diwylliant Ffrainc
Categori:Adeiladau ac adeiladwaith ym Mharis
Casino de Paris
Etholiad Cyngor Caerdydd, 2004

**Etholiad Cyngor Caerdydd, 2004** ar 10 Mehefin. Roedd pob un o'r 75 o seddi ar y cyngor yn cael eu hethol.

## Crynodeb Canlyniadau'r Etholiad
|}

## Cyfeiriadau
Categori:2004 yng Nghymru
2004
Categori:Hanes Caerdydd
Yunnan

Rhanbarth hanesyddol yn Tsieina yw **Yunnan** (), sydd hefyd yn un o daleithiau  Gweriniaeth Pobl Tsieina.

 ger Shigu (石鼓), yn Rhanbarth Yunnan]]


Categori:Daearyddiaeth Tsieina
Categori:Taleithiau Gweriniaeth Pobl Tsieina
Banc

bawd|1970
Sefydliad cyllidol yw **bancwr** neu **fanc** sy'n actio fel asiant talu ar gyfer cwsmeriaid, ac yn rhoi benthyg ac yn benthyg arian. Yn rhai gwledydd, megis yr Almaen a Siapan, mae banciau'n brif berchenogion corfforaethau diwydiannol, tra mewn gwledydd eraill, megis yr Unol Daleithiau, mae banciau'n cael eu gwahardd rhag bod yn berchen ar gwmnïau sydd ddim yn rhai cyllidol.

## Gweler hefyd 
* Cerdyn credyd
* Twll yn y wal
* Dyled


Categori:Bancio
Categori:Sefydliadau ariannol
Macuna

Pobl frodorol yn Ne America yw'r **Macuna**.
Maent yn byw yn rhan ddwyreiniol Coedwig-law Amazon, ger afonydd Pirá-Paraná ac Apaporis, a mae 600 person yn y llwyth.

Nid yw llawer yn cael ei gwybod am hanes y Macuna, ond roeddent yn ymladd yn aml gyda llwythi’r Yaúna a Tanimuka yn y gorffennol. Mae’r Macuna yn byw gan torri a llosgi’r goedwig, hela, pysgota a casglu nwyddau o’r goedwig. Mae nhw’n tyfu bananas, siwgr a tatws melys. Mae ei cig yn dod o anifeiliaid fel adar mawr, mwnciod a tapir. Roeddent yn masnachu ffwr jagiwarau, ocelotiaid a dyfrgwn, cyn gawsant eu hatal yn 1970.

Categori:Grwpiau ethnig ym Mrasil
Categori:Grwpiau ethnig yng Ngholombia
Categori:Pobloedd brodorol De America
Emerillon

Mae’r **Emerillon** yn llwyth sy’n byw yn Guyane, ym Masn Amazonas, ger afonydd y Camopi a’r Tampok. Maen nhw’n siarad yr iaith Tupi-Guarini.

Ffermio, hela a pysgota yw’r prif gwaith yn y llwyth. Mae’r Emerillon yn symud o gwmpas yn fwy aml na llawer o lwythi eraill - maen nhw’n symud ar ôl i aelod y llwyth wedi marw - ond maen nhw wastad yn aros yn agos (ond nid yn agos iawn, i atal ymosodiadau) i afonydd. Mae llawer o ymladd rhyngddynt, a mae’r arweinwyr yn canibalistaidd - yn bwyta pobl eraill am dial. Dim ond 400 person sydd ar ôl yn y llwyth yn awr, gan fod ei niferoedd wedi cael ei lleihau pan cafodd ei werthu fel caethweision i’r Indiaid Galibi yn y 18g, a fod llawer wedi dal clefydau o fasnachwyr aur.

Categori:Grwpiau ethnig yn Guyane
Categori:Pobloedd brodorol De America
Cerdyn credyd

[bawd|dde|225px|Esiampl o flaen cerdyn credyd

Logo'r banc
[EMV|Chip EMV
Hologram
Rhif cerdyn credyd
Logo math y cerdyn
Dyddiad terfyn
Enw deiliwr y cerdyn
]]
[bawd|dde|225px|Esiampl o gefn cerdyn credyd

[Stribed magnetig
Stribed llofnod
Côd Diogelwch Cerdyn
]]

System o dalu yw **cerdyn credyd**, sydd wedi ei enwi ar ôl y cerdyn bach plastig sy'n cael ei card roi i defnyddwyr y system. Gyda chardiau credyd, mae'r cwmni sy'n rhoi'r cerdyn yn benthyg arian i'r cwsmer (y defnyddiwr), i gael ei dalu i fasnachwr. Mae'n wahanol i gerdyn codi, sydd yn gofyn i'r defnyddiwr dlu'r balans yn llawn pob mis. Mae defnyddiwr cerdyn credyd yn gallu 'troi' eu balans, gan dalu swm i ffwrdd o'r balans, a benthyg rhagor o arian gyda phryniant newydd, ond mae côst llog ynghlwm a gwneud hyn. Rhoddir y rhan fwyaf o gardiau credyd gan fanciau neu Undebau Credyd lleol. Maen nhw  i gyd yr un maint a siâp fel rheol, gan gydlynnu gyda safon ISO 7816.

## Gweler hefyd
* Twll yn y wal
* VISA
Baner Tibet

bawd|250px|Cyfradd y faner: 2:3 
Ailgyflwynwyd **baner Tibet** yn 1912 gan y 13eg Dalai Lama, a gyfunodd baneri byddinoedd taleithiau'r wlad i greu'r faner bresennol. Ers hynny, mae wedi gwasanaethu fel baner filwrol Tibet gyfan hyd 1950. Erys yn faner ac emblem swyddogol Gweinyddiaeth Ganolog Tibet, y llywodraeth alltud sydd â'i phencadlys yn Dharamsala, gogledd-orllewin India. Fel symbol amlwg o fudiad annibyniaeth Tibet a gwrthwynebiad i reolaeth Gweriniaeth Pobl Tsieina ar y wlad, mae'n cael ei gwahardd yn Nhibet a thir mawr Tsieina (ac eithrio Hong Cong, sy'n mwynhau gradd o hunanlywodraeth fewnol). Mae'r faner yn cynnwys Llew yr Eira, anifail mytholegol sydd â lle pwysig yn niwylliant a thraddodiad Tibet.

Tibet
Categori:Tibet
Tagalog

Iaith a siaredir yn y Philipinau yw **Tagalog**. Mae hi'n perthyn i'r gangen  Malayo-Polynesaidd o'r ieithoedd Awstronesaidd.

## Cymariaethau Ieithoedd Awstronesaidd
## Gweler hefyd
* Rhestr ieithoedd


Categori:Ieithoedd Awstronesaidd
Categori:Y Philipinau
Trujillo (Cáceres)

Dinas yng nghymuned ymreolaethol Extremadura, gorllewin Sbaen,  yw **Trujillo**. Fe'i lleolir yn Nhalaith Cáceres. Saif 564 medr uwch lefel y môr, 47&nbsp;km i'r dwyrain o ddinas Cáceres. 

Yn 2023 roedd poblogaeth y fwrdeistref yn 8,668.

Enw'r ddinas yn ystod y cyfnod Rhufeinig oedd *Turgalium*. Yn ddiweddarach bu ym meddiant y mwslimiaid am bum canrif hyd 1186.

Mae Trujillo yn gyrchfan boblogaidd i dwristiaid, ac mae'n adnabyddus oherwydd ei chysylltiad a nifer o ffigyrau amlwg yn hanes concwest De America. Brodorion o Trujillo oedd Francisco Pizarro, y gŵr a ddinistriodd Ymerodraeth yr Inca a choncro Periw, a Francisco de Orellana, y cyntaf i deithio ar hyd Afon Amazonas.

bawd|dim|320px|Y *Plaza Mayor* yn Trujillo, gyda'r cerflun o Francisco Pizarro

## Cyfeiriadau
Categori:Dinasoedd Sbaen
Categori:Talaith Cáceres
Categori:Extremadura
Sesame Street

[bawd|Dde|Rhai o gymeriadau *Sesame Street* gyda [Michelle Obama]]
Cyfres deledu Americanaidd i blant yw ***Sesame Street*** (1969 – ). Mae'r gyfres yn cynnwys oedolion, plant, adar, anghenfilod a chreaduriaid eraill sy'n byw yn yr un stryd.

## Cymeriadau
* **Big Bird**, aderyn melyn mawr
* **Oscar**, *grouch* sy'n byw mewn bin ysbwriel.
* **Elmo**, anghenfil coch cyfeillgar
* **Ernie**
* **Bert**
* **Snuffy**
* **Grover**
* **Cookie Monster**
* **Kermit**, llyffant sy'n gohebu'r newyddion.
* **Baby Bear**, arth ifanc
* **Telly**
* **Count von Count**, fampir hapus sy'n hoffi cyfri.
* **Herry**, anghenfil glas
* **Zoe**

## Fersiynau Eraill
* Vila Sésamo, Brasil
* Plaza Sésamo, Mecsico
* Sesamstraße, Yr Almaen
* Sesame Park, Canada
* Sesamstraat, Yr Iseldiroedd
* 1, Rue Sesame, Ffrainc
* Barrio Sésamo, Sbaen
* Svenska Sesam, Sweden
* Rechov Sumsum, Israel
* Susam Sukaği, Twrci
* Rua Sésamo, Portiwgal
* Sesam Stasjon, Norwy
* Ulitsa Sezam, Rwsia
* Ulica Sezamkowa, Gwlad Pwyl
* Zhima Jie, Tsieina
* Takalani Sesame, De Affrica
* Alam Simsim, Yr Aifft
* Play with me Sesame, Y Deyrnas Unedig
* Open Sesame, Awstralia
* Jalan Sesama, Indonesia
* Sesame Tree, Gogledd Iwerddon
* Tar ag Spraoi Sesame, Gweriniaeth Iwerddon

Categori:Rhaglenni teledu Americanaidd
Categori:Rhaglenni teledu i blant
Categori:Rhaglenni teledu Saesneg o'r Unol Daleithiau