The Story of My Life (hunangofiant Benjamin William Chidlaw)

Mae ***The Story of My Life***, yn hunangofiant gan y Parchedig B W Chidlaw a gyhoeddwyd gan Argraffwasg William H. Hirst, Philadelphia ym 1890. Cyhoeddwyd amlinelliad o gynnwys y llyfr yn y Gymraeg yn gyntaf fel cyfres o erthyglau yng nghylchgrawn Y Drych. Mae'r gyfres yn dechrau gyda phennod *Adgofion Boreuol* ar 27 Ionawr 1876. Mae'r llyfr Saesneg wedi ehangu llawer o gynnwys yr erthyglau.

## Cefndir 
Mae'r gyfrol yn adrodd hanes Benjamin William Chidlaw (14 Gorffennaf 1811 -14 Gorffennaf 1892), gweinidog Presbyteraidd Cymreig a anwyd yn y Bala a bu farw yn Nolgellau, ond bu'n fyw yn yr Unol Daleithiau am ran fwyaf ei oes yn gweithio fel cenhadwr dros achos yr ysgol Sul.

## Cynnwys 
Er bod nifer o lyfrau cofiant i hen weinidogion yr oes o'r blaen yn gallu bod yn sobor o sych a diflas i'w darllen yn ein dyddiau ni, mae rhannau o *My Story* yn darllen fel stori antur mewn rhai penodau. Mae'r stori yn agor gyda hanes Chidlaw yn cael ei eni a'i fagu yn y Bala lle mae ei dad, amaethwr ac aelod o gapel yr Annibynwyr, wedi cael llond bol o dalu treth o 10% o'i holl gynnyrch (y degwm) i gadw Eglwys Loegr. Mae'r tad yn penderfynu mynd a'r teulu i'r America er mwyn cael tegwch a rhyddid addoliad. Mae'r llyfr yn adrodd hanes y daith o Lerpwl i Efrog Newydd ar long, a'r daith o Efrog Newydd i Radnor, Ohio mewn cert cowbois. O fewn ychydig filltiroedd i gyrraedd pen y daith mae tad Chidlaw yn farw o golera ac mae ei fam yn mynd yn ddifrifol sâl efo'r un cyflwr. Er gwaethaf marwolaeth ei dad a salwch ei fam rhaid adeiladu *Caban Boncyffion* er mwyn cael lle i'r teulu aros a gweithio'r tir er mwyn cael moddion iddynt fyw.

Mae'r hunangofiant yn sôn am ymdrech Childlaw i gael addysg trwy weithio am dymor er mwyn ennill digon o arian i gael addysg am dymor mewn ysgol a choleg, gweithio tymor arall, cael addysg am dymor arall ac ati. Trwy'r drefn yma mae'n llwyddo cael addysg sylfaenol, addysg uwchradd ac addysg o ddwy Brifysgol. Wedi cael ei ordeinio yn weinidog ar gapel Cymraeg yn America ceir hanes ei daith gyntaf yn ôl i Gymru, er mwyn ymarfer pregethu yn y Gymraeg. Yn ystod y daith mae'n un o'r cyntaf i gyflwyno athrawiaeth grefyddol newydd, oedd ar dân yn yr UD, Dirwest (y gred na ddylai Cristion yfed diodydd alcohol), i Gymru.

Wedi iddo gael ei benodi yn genhadwr i'r *"American Sunday School Union"* cawn hanes yn yr hunangofiant am ei deithiau i gyffindiroedd gorllewin America, "*The Wild West"*, i sefydlu cannoedd o ysgolion Sul newydd.

Mae'r hunangofiant yn cofnodi ei atgofion o wasanaethu fel Caplan Milwrol yn ystod Rhyfel Cartref America a'i gyfnod fel Caplan Carchardai a chaplan ysgolion penyd i blant.

Mae copi digidol o'r llyfr ar gael i'w darllen yn di dal ar wefan *Internet Archive*.

## Penodau 
Mae'r gyfrol yn gynnwys y penodau canlynol:

# *My Birthplace*
# *An Investment*
# *The Death of a Young Woman*
# *Visit Wales*
# *A Kind Offer*
# *Returning Home*
# *Anecdote of Dr Lyman Beecher*
# *A Step Onward*
# *The War Cloud of 1861*
# *The United States Sanitary Commission. Battle of Perryville. Work in the Hospitals*
# *An Appointment*
# *Resuming Missionary Work*
# *The Presbyterian Reunion at Pittsburg*
# *Departure for Wales*
# *Valley Camp Reunion*

## Cyfeiriadau 
Categori:Llyfrau Cymraeg am hanes crefydd
Chidlaw, Benjamin Willaim
Categori:Prosiect WiciLlên
Categori:Llyfrau Cymraeg a Chymreig ar *Internet Archive*