1825 yng Nghymru

bawd|Y Bont Fawr, Pontrhydyfen
Mae'r erthygl hon yn ymwneud ag arwyddocâd penodol y flwyddyn **1825** i **Gymru** a'i **phobl**

## Digwyddiadau
bawd|Sarn Badrig
* Ionawr Mae'r llong gefnfor trawsatlantig *Diamond* yn taro Sarn Badrig ger Abermaw ac yn suddo. Arestiwyd tri o bobl leol am ddwyn nwyddau o'r llongddrylliad a chawsant ddirwy o £45.
** Adeiladu Y Bont Fawr Pontrhydyfen gan John Reynolds
** Thomas Burgess, Esgob Tyddewi yn cael ei benodi yn Esgob Caersallog a John Banks Jenkinson yn cael ei benodi yn olynydd iddo.
** Chwarel llechi Pantdreiniog, Dyffryn Ogwen yn agor
** Chwarel llechi Brondanw Isa, Llafrothen yn cau

## Celfyddydau a llenyddiaeth 
### Llyfrau newydd 
bawd
* John Brickdale Blakeway a Hugh Owen – *A History of Shrewsbury*
* Felicia Hemans – *The Forest Sanctuary*
* John Davies (Brychan) – *Y Gog*
* Peter Bailey Williams – ''Tragwyddol Orphwysfa'r Saint*
* William Owen  : 
:: - *Y Drych Bradwriaethol, sef Hanes Brad y Cyllyll Hirion* 
:: - *Hanes Cyflafan neu Ddinystr y Beirdd Cymreig* (traethawd buddugol yn eisteddfod Cymreigyddion Caernarfon, 1824)

### Cerddoriaeth
Jedediah Richards – *Diddanwch y Pererinion''

### Celfyddydau gweledol 
## Genedigaethau
bawd|Idris Fychan
* 15 Ionawr,  Eleazar Roberts - cerddor (bu farw 1912) 
* 25 Ionawr, Robert Piercy - peiriannydd sifil (bu farw 1894) 
* 14 Chwefror, William Valentine Lloyd - clerigwr, ysgrifennydd y Powysland Club, golygydd (bu farw 1896) 
* 17 Mawrth, Robert James (Jeduthyn-)  cerddor (bu farw 1879) 
* 5 Mai, Walter David Jeremy - bargyfreithiwr (bu farw 1893) 
* 2 Awst, Thomas Rees - gweinidog (MC) (bu farw 1908) 
* 12 Hydref, Thomas Levi - gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, golygydd (bu farw 1916) 
* 26 Rhagfyr, John Jones (Vulcan) - gweinidog Wesleaidd  (bu farw 1889) 
* Dyddiad anhysbys
** John Davies - gweinidog Annibynnol (1904) 
** Henry Dennis - peiriannydd mwynau, perchennog glofeydd, etc. (bu farw 1906) 
** John Jones (Idris Fychan) - crydd a thelynor (bu farw 1887) 
**John Williams - clerigwr ac awdur (bu farw 1904) 
** Owen Jones - clerigwr a cherddor (bu farw 1900) 
**William Edward Jones - arlunydd (bu f 1877) 
** Hubert Lewis - gŵr y gyfraith  (bu farw 1884) 

## Marwolaethau
bawd|Ebenezer Morris
* 5 Ionawr, William Griffiths - gweinidog Annibynnol ac athro (g. 1777) 
* 12 Chwefror, John Humffreys Parry - Newyddiadurwr a golygydd (g. 1786) 
* 16 Chwefror, Robert Pugh - clerigwr Methodistaidd (g. 1749) 
* 18 Mawrth, Hugh Maurice - crwynwr, a chopïwr llawysgrifau (g. 1775) 
* 16 Ebrill, Hugh Jones, Maesglasau - cyfieithydd ac emynydd (g. 1749) 
* 2 Mai, Michael Hughes - diwydiannwr a dyn busnes (g. 1752) 
* 9 Mai Henry Davies - gweinidog y Bedyddwyr (g. 1753) 
* 22 Mai, John Williams - gweinidog gyda'r Bedyddwyr (g. 1768)  
* 9 Mehefin Abraham Rees - gweinidog anghydffurfiol a gwyddoniadurwr (g 1743) 
* 10 Awst, Joseph Harris (Gomer) - gweinidog y Bedyddwyr (g. 1773) 
* 15 Awst, Ebenezer Morris - gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd (g. 1769) 
* 1 Medi, David Jones - gweinidog yng nghyfundeb yr Iarlles Huntingdon, ieithydd ac awdur (g. 1793) 
* Dyddiad anhysbys
**Rolant Eames - cerddor (g. 1750) 
** David Philips - gweinidog gyda'r Undodiaid (g. 1751) 
** James Meyler - gweinidog Annibynnol (g. 1761) 

## Cyfeiriadau

Categori:Hanes Cymru
Categori:Rhestrau Cymru

Categori:Prosiect WiciLlên