Euskalgintzaren Kontseilua

yn y saith talaith o Wlad y Basg]]
**Euskalgintzaren Kontseilua** ("Cyngor diwylliant Gwlad y Basg", a dalfyrrir yn aml fel **Kontseilua**, ), yw man cyfarfod a threfniadaeth nifer o sefydliadau cymdeithasol sy'n anelu at ddatblygiad llawn yr iaith Fasgeg, lle i'w gyflawni. strategaethau y cytunwyd arnynt ar y cyd. Yr ysgrifennydd cyffredinol yw Idurre Eskisabel o 2022. Cyn hynny, yr ysgrifennydd cyffredinol gyntaf oedd Xabier Mendiguren Bereziartu yna yn 2010 penodwyd Paul Bilbao. Y Prif Weithredwr yn 2024 yw Idurre Eskisabel Larrañaga.

Mae’r Kontseilua yn cynnwys mwy na 30 o grwpiau o Wlad y Basg sy’n gweithio i gyflymu normaleiddio’r Fasgeg ac, mewn gwirionedd, ers ei chreu, mae wedi ceisio dylanwadu ar bolisïau iaith i gyflymu normaleiddio’r Fasgeg. Cynhaliwyd y cyfarfod sefydlu ar 6 Rhagfyr, 1997 yn Durango (Bizkaia), ac mae ei bencadlys ym Mharc Diwylliannol Martin Ugalde yn Andoain (Gipuzkoa). Mae’r Cyngor yn gweithio ar ddwy brif linell i hyrwyddo’r broses o normaleiddio Basgeg: annog cysylltiadau rhwng sefydliadau iaith Fasgeg a chynnwys actorion cymdeithasol, grymoedd economaidd a phleidiau gwleidyddol mewn prosiectau normaleiddio iaith. Ef yw prif hyrwyddwr Cytundeb Bai Euskarari. Yn ogystal â Phrotocol 2016 ar gyfer Gwarantu Hawliau Iaith.

Bu i'r Konsteiluna ysbrydoli ffurfio Mudiad Dathlu'r Gymraeg yng Nghymru yn 2007.

## Strwythur
* **Cynulliad**: Hwn yw corff llywodraethu uchaf y Cyngor. Prif swyddogaeth y cynulliad yw sefydlu cyfeiriad a llinellau gwaith. Y Bwrdd sy'n penodi'r Bwrdd.
* **Rheolaeth**: yn cynnwys un ar ddeg o aelodau. Ei swyddogaethau yn bennaf yw pennu'r cynllun rheoli a gweithredu penderfyniadau'r Cynulliad. Mae'r grŵp hwn yn penodi'r Ysgrifennydd Cyffredinol.
* **Ysgrifennydd Cyffredinol**: Swyddogaeth yr Ysgrifennydd yw arwain yr Ysgrifenyddiaeth a chynrychioli'r Cyngor.
* **Ysgrifenyddiaeth**: Dyma'r gweithgor proffesiynol sy'n gyfrifol am weithredu a chyfarwyddo penderfyniadau'r Cynulliad. Mae'r Ysgrifenyddiaeth wedi'i lleoli ar is-adran ranbarthol (Ysgrifennydd Cyffredinol, Pennaeth Cynllunio, Pennaeth Cyllid, Pennaeth Cysylltiadau Gwleidyddol, Pennaeth Myfyrio a Chyfathrebu, Pennaeth Llinell a Swyddfa Cydlyniant).

Ceir hefyd sawl gweithgor sy’n datblygu, bywiogi a monitro’r prif linellau gwaith: y Gweithgor Myfyrio, y Gweithgor Cynllunio, Gweithgor Cytundeb Ie Gwlad y Basg a’r Gweithgor ar gyfer Swyddogoli’r Iaith Fasgeg.

## Hanes
 a benodwyr yn 2010]]

Ym mis Mawrth 1997, ym Mhrifysgol Gwlad y Basg yn Donostia, penderfynwyd creu Cyngor Sefydliadau Cymdeithasol Basgeg (Euskararen Gizarte Erakundeen Kontseilua). Ar 6 Ragfyr y flwyddyn honno, crëwyd y Kontseilua yn nhref Durango ac yna etholwyd y bwrdd am y flwyddyn gyntaf. 

Ym mis Mawrth 1998, ffurfiwyd yr Ysgrifenyddiaeth Gyffredinol a phenodwyd Xabier Mendiguren Bereziartu yn Ysgrifennydd Cyffredinol. 

### Ymgyrch *Bai Eueskarari*
Rhwng Mai a Rhagfyr 1997, datblygodd y Cyngor yr Ymgyrch *Bai Euskarari* ("Ie i'r Basgeg") ledled Gwlad y Basg ar ffurf seminarau, partïon, digwyddiadau chwaraeon, ac ati; yna, ar 21 Rhagfyr, arwyddodd deg plaid wleidyddol Gwlad y Basg ddogfen yn ninas Bilbao, ' o'r enw *Euskararen Normalizaziorako Konpromiso Politikoa* ("Ymrwymiad Gwleidyddol i Normaleiddio Basgeg"). Dau ddiwrnod yn ddiweddarach, ar 23 Rhagfyr 1998, llofnododd dau ar hugain o actorion cymdeithasol y Cytundeb Bai Euskarari cyntaf yn Pamplona ac ar 26 Rhagfyr, cymerodd 120,000 o bobl ran yn y seremoni a gynhaliwyd mewn pum cae pêl-droed yng Ngwlad y Basg i ddod ag Ymgyrch Bai Euskarari i ben. Cynhaliwyd ymgyrch gadw yn ystod y misoedd canlynol ar ran y 22 llofnodwr cyntaf: timau chwaraeon y Clwb Athletau, Aviron Bayonnais, Deportivo Alavés, Osasuna a Real Sociedad; Comisiwn Gweithwyr Gwlad y Basg (CC.OO), y Conféderation Française Démocratique du Travail du Pays Basque (C.F.D.T), Cymdeithas Amaethwyr Gwlad y Basg (E.H.N.E), Undod Gweithwyr Gwlad y Basg (E.L.A), Undeb Llafur Gwlad y Basg (E.H.N.E). E.L.B) ac undebau Pwyllgor y Gweithwyr Gwladgarol (L.A.B); Asociación Navarra de Empresas Laborales (A.N.L.), Agrupación de Sociedades Laborales de Euskadi (A.S.L.E), Sefydliadau busnes ac ariannol Euskadi Kutxa-Caja Laboral, Hemen, Herrikoa a Mondragon Corporación Cooperativa; Prifysgol Deusto, Prifysgol Mondragon ac Ysgol Beirianneg Prifysgol Navarre yn ogystal ag Adran Fugeiliol Gwlad y Basg yn Esgobaeth Pamplona, ​​Ffederasiwn y Canolfannau Rhanbarthol a Chyngor Sefydliadau Cymdeithasol yr Iaith Fasgeg. Félix Martí Ambel o UNESCO, Llywydd Comisiwn Rhyngwladol Linguapax, oedd tyst anrhydeddus y llofnod cyntaf hwn. Bum mis yn ddiweddarach, cyrhaeddodd y rhai a gytunodd i Gytundeb Ie Gwlad y Basg 687 a buont i gyd yn dathlu’r arwyddo ar yr un pryd ar 18 Mai 1999.

### Arsyllfa Iaith
Wedi ymgyrch fawr Bai Euskarra lansiodd y Cyngor nifer o brosiectau gan gynnwys *Hizkuntz Eskubideen Behatokia* ("Arsyllfa Hawliau Iaith"). Hon oedd yr astudiaeth gyntaf o bolisïau iaith dinesig, y cynnig astudiaeth i greu myfyrwyr amlieithog sy'n siarad Basgeg, dynameg *Euskara Bizi Nahi Dut* ("Rwy am fyw mewn Basgeg").

### Protocol Hawliau Iaith 2016
Newidiwyd yr ysgrifennydd cyffredinol ym mis Ebrill 2010 a chymerodd Paul Bilbao Sarria yr awenau. O hynny ymlaen, hyrwyddwyd llawer o ddeinameg eraill, ond y brif garreg filltir oedd Protocol 2016 i Warantu Hawliau Iaith. Ar 17 Ragfyr 2010, cyflwynwyd y Protocol a arwyddwyd gan fwy na 100 o actorion yn gweithio i 30 o leiafrifoedd ieithyddol yn Donostia; Y cytundeb ehangaf erioed y daethpwyd iddo o ran polisi iaith yn Ewrop a Gwlad y Basg. Mewn cysylltiad â hyn, ar 19 Mehefin, 2021 cyflwynodd y Kontseilua yn Donostia, *Batuz Aldatu* ("Newid Gyda'n Gilydd", Consensws cymdeithasol i ddylanwadu ar bolisïau iaith), ddogfen sy’n anelu at fod yn fap ffordd ar gyfer y polisi iaith newydd. Roedd cyfanswm o 103 o wahanol actorion yn cytuno â'r ddogfen. Pwrpas hyn yw creu’r amodau ar gyfer defnydd cyfforddus o’r Fasgeg ac, i’r diben hwn, sefydlwyd y dylid creu, datblygu a chysylltu ardaloedd ar gyfer defnydd cyfforddus o’r Fasgeg gyda’i gilydd i hyrwyddo cyffredinoli gwybodaeth Fasgeg. Yn seiliedig ar y ddogfen, mae gan y Cyngor dair her i’r dyfodol: ehangu’r cynnwys a chyrraedd mwy o actorion, dechrau diffinio strategaethau yn y meysydd a cheisio’r naid o gonsensws cymdeithasol i gonsensws gwleidyddol. Ers hynny, mae'r Kontseilua yn parhau i weithio ar y llwybr hwnnw.

### Y Dyfodol
Ceir prosiecta eraill gan gynnwys ddatblygiad cynaliadwy ardaloedd hamdden fel eu bod yn cael eu hymgorffori mewn polisïau iaith; deinameg gweithio yn y maes economaidd-gymdeithasol ar y cyd â'r actorion yn y maes; Deinameg ehangu datblygiad Basgeg ledled talaith Nafar.

## Cynllun strategol
Mae’r fethodoleg yn seiliedig ar bedair egwyddor:

# Cyfranogiad a chydsyniad;
# Gweledigaeth strategol a gosod blaenoriaethau;
# Pwy sy'n cymryd ymrwymiadau unigol a phenodol;
# Gwerthuso a diweddaru parhaus.

Cymerodd asiantau cymdeithasol pwysicaf Gwlad y Basg ran yng ngham cyntaf Cynllun Strategol yr Iaith Fasgeg. Wedi hynny, fe ddechreuon nhw'r cynlluniau ar lefel y pentref. Rhennir y Cynllun Strategol yn bum prif gyfnod:

* Cyfnod trefniadaeth prosiect neu gyfnod rhagarweiniol;
* Cyfnod diagnostig ynglŷn â statws yr iaith Fasgeg ym mhob sector rhagddiffiniedig;
* Y cyfnod ar gyfer pennu'r amcanion a'r llinellau strategol i'w datblygu ym mhob ardal;

Ar ôl y broses fyfyrio, y cyfnod ar gyfer pennu cynlluniau gweithredu a
Dyddiad cau ar gyfer gwneud ymrwymiadau.

Cymerodd 23 o sectorau ran yn y Cynllun Strategol a ddatblygwyd yng Ngwlad y Basg De: prifysgol, hyfforddiant, addysg nad yw’n brifysgol, y wasg, teledu, radio, hysbysebu, y byd cysylltiadol, trefnwyr digwyddiadau, mudiadau cymdeithasol, ffederasiynau chwaraeon (UAE a Navarre ar wahân), timau chwaraeon, diwylliant, gwasanaethau cyffredinol a thrafnidiaeth, y byd cymorth, iechyd, cymdeithasau proffesiynol, cyllid ac yswiriant, byd gwaith, masnach a lletygarwch, amaethyddiaeth, arwynebau mawr a siopau cadwyn, ac arbennig. Yn y gogledd, ar y llaw arall, ymgasglodd yr actorion cymdeithasol mewn llai o grwpiau.

## Gweler hefyd
*  Soziolinguistika Klusterra

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
* Gwefan swyddogol Euskalgintzaren Kontseilua
* @kontseilua Twitter
* @EuskalgintzarenKontseilua tudalen Facebook
* sianel Konsteiluna ar Youtube

Categori:Basgeg
Categori:Gwlad y Basg
Categori:Adfer iaith
Categori:Sefydliadau 1997
Categori:Polisi iaith