Belffast

240px|de|bawd|Prifysgol y Frenhines, Belffast

**Belffast** (Gwyddeleg: *Béal Feirste*; Saesneg: *Belfast*) yw dinas fwyaf a phrifddinas Gogledd Iwerddon.  Mae dros hanner miliwn o bobol yn byw yn ardal Belffast. Mae'n borthladd ar lannau Afon Lagan lle mae'r afon honno'n llifo i Lough Belffast, ar y ffin rhwng Swydd Antrim a Swydd Down. Mae'n gartref i iard longau *Harland and Wolfe* ac yn brif ganolfan diwydiannol y dalaith. Ym Melffast ceir prif adeiladau gweinyddiaeth Gogledd Iwerddon, gan gynnwys Neuadd Dinas Belffast (1906) ac Adeilad y Senedd (*Stormont*) (1932). Rhoddwyd ei siarter i Brifysgol y Frenhines ym 1909.

Am flynyddoedd roedd yr enw 'Belffast' bron yn gyfystyr â 'Helyntion Gogledd Iwerddon', gyda'r ddinas a'i chymuned wedi'u rhannu ar linellau ethnig a chrefyddol. Lladdwyd rhai cannoedd o bobl ar ei strydoedd rhwng dechrau'r 1970au a'r 1990au.

## Yr Helyntion 
Cafodd dros 1,600 o bobl eu lladd yn ystod Yr Helyntion, trais gwleidyddol yn y ddinas rhwng 1969 a 2001.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Adeilad y Senedd
*Arena Odyssey
*Crown Liquor Saloon
*Neuadd Dinas Belffast
*Neuadd Ulster
*Theatr Lyric

## Enwogion
*C. S. Lewis (1898-1963), awdur
*Siobhán McKenna (1923–1986), actores
*Frank Carson (g. 1928), comediwr
*Heather Harper (g. 1930), cantores
*James Galway (g. 1939), cerddor
*Van Morrison (g. 1945), canwr
*Gerry Adams (g. 1948), gwleidydd
*Alex Higgins (g. 1949), chwaraewr snwcer
*Syr Kenneth Branagh (g. 1960), actor
*John Stewart Bell, ffisegydd
*George Best, chwaraewr pel-droed, ennilydd Ballon D'or
*Danny Blanchflower, chwaraewr pêl-droed a rheolwr
*Dave Finlay, restlwr
*Jackie Blanchflower chwaraewr pel-droed
*Sir Kenneth Branagh, actor
*Christopher Brunt, chwaraewr pel-droed
*Dame Jocelyn Bell Burnell, astroffisegydd
*Patrick Carlin, derbynnydd Croes Fictoria
*Ciaran Carson, ysgrifenwyr
*Frank Carson, comediwr
*Craig Cathcart, chwaraewr pel-droed
*Shaw Clifton, cadfridog Byddin yr Iachawdwriaeth
*Lord Craigavon, Prif Weinidog Gogledd Iwerddon
*Mal Donaghy, chwaraewr pel-droed
*Jamie Dornan, actor
*Barry Douglas, cerddor
*John Boyd Dunlop, dyfeisiwr
*Jonny Evans, chwaraewr pel-droed
*Corry Evans, chwaraewr pel-droed
*Carl Frampton, paffiwr
*Sir James Galway, cerddor
*Craig Gilroy, chwaraewr rygbi
*Chaim Herzog, cyn-arlywydd Israel
*Alex Higgins, chwaraewr snwcr
*Eamonn Holmes, darlledwr
*Brian Desmond Hurst, cyfarwyddwr ffilm
*Paddy Jackson, chwaraewr rygbi
*Oliver Jeffers, artist
*Dame Rotha Johnston, mentergarwr
*Lord Kelvin, ffisegydd a pheirianydd
*James Joseph Magennis, derbynnyddd Croes Fictoria
*Jim Magilton, chwaraewr pêl-droed a rheolwr
*Paula Malcomson, actores
*Mary McAleese, cyn-arlywydd Iwerddon
*Gerry McAvoy, cerddor
*Tony McCoy, joci rasys ceffylau
*Wayne McCullough, athletwr
*Alan McDonald, chwaraewr pel-droed
*Rory McIlroy, golffiwr
*Sammy McIlroy, chwaraewr pêl-droed a rheolwr
*Gary Moore, gitarydd
*Van Morrison, canwr-cyfansoddwr
*Doc Neeson, canwr-cyfansoddwr
*Dame Mary Peters, athletwr Olympaidd
*Patricia Quinn, actores
*Pat Rice, chwaraewr
*Trevor Ringland, chwaraewr rygbi
*Peter Robinson, gwleidydd
*Mark Ryder, actor
*Jonathan Simms, dioddefwr clefyd Creutzfeldt-Jakob Disease
*David Trimble, gwleidydd
*Gary Wilson, cricedwr
*Roy Walker, cyflwynydd teledu

## Chwaraeon
Mae'r ddinas yn gartref i dîm rygbi Ulster sy'n chwarae yn y Pro14. Maent yn chwarae yn Stadiwm Kingspan.

Lleolir nifer o brif dimau pêl-droed Gogledd Iwerddon a chlybiau hynaf y gamp yn yr holl ynys yn y ddinas. Yn eu mysg mae Cliftonville F.C..

## Cyfeiriadau 
## Dolen allanol
*  Gwefan swyddogol Cyngor Dinas Belffast


Categori:Dinasoedd Gogledd Iwerddon
Categori:Trefi Swydd Antrim