Brooke Shields

Actores a model Americanaidd yw **Brooke Christa Shields** (ganwyd 31 Mai 1965). Dechreuodd fodelu pan oedd yn blentyn ac enillodd glod beirniaid ffilm pan oedd yn ddim ond 12 oed am ei rôl arweiniol yn ffilm Louis Malle, *Pretty Baby* (1978), lle chwaraeodd ran putain yn New Orleans ar ddechrau'r 20g. Daeth Shields i enwogrwydd byd-eang yn y rôl yma, a pharhaodd i fodelu ac actio drwy ei harddegau a serennodd mewn sawl drama yn yr 1980au, gan gynnwys *The Blue Lagoon* (1980), ac *Endless Love* (1981) Franco Zeffirelli.

Yn 1983, gohiriodd Shields ei gyrfa fel model ac actores i fynd i Brifysgol Princeton, lle graddiodd gyda gradd baglor mewn Ieithoedd Rhamant.  Yn y 1990au, dychwelodd Shields i'r byd actio ac ymddangos mewn mân rolau mewn amryw o ffilmiau. Serenodd hefyd yn sitcom NBC *Suddenly Susan* (1996–2000), a derbyniodd ddau enwebiad Golden Globe am ei gwaith, ac yna *Lipstick Jungle* (2008-2009). Yn 2017, dychwelodd Shields at yr NBC mewn rôl fawr yn *Law & Order: Special Victims Unit* yn 19eg tymor y sioe. Er 2014, mae Shields wedi lleisio Beverly Goodman yn y gyfres animeiddiedig *Mr Pickles* a'i spinoff *Momma Named Me Sheriff*.

## Bywyd cynnar 
Ganed Brooke Christa Shields ym Manhattan, Efrog Newydd  ar 31 Mai 1965,  yn ferch i'r actores a'r model Teri Shields ( *g.* Schmon; 1933–2012) a'r dyn busnes Frank Shields (1941-2003). Roedd ei mam o dras Gymreig, Seisnig, Almaeneg ac Albanaidd-Gwyddelig, tra bod gan ei thad o dras Seisnig, Ffrengig, Gwyddelig ac Eidalaidd.  Yn ôl ymchwil gan William Addams Reitwiesner, mae gan Shields gysylltiadau hynafol â nifer o deuluoedd bonheddig o'r Eidal, yn enwedig o Genoa a Rhufain  e.e. y teuluoedd Gattilusi - Palaiologos - Savoy, Grimaldi, Imperiali, Carafa, Doria, Doria-Pamphili-Landi, Chigi-Albani, a'r Torlonia.  Roedd ei mam-gu ar ochr ei thad yn ferch fonheddig i Marina Torlonia di Civitella-Cesi, Eidalaidd  a oedd yn ferch i dywysog Eidalaidd.

Pan gyhoeddodd Teri ei bod yn feichiog, talodd teulu Frank swm iddi i ddod â'r beichiogrwydd i ben. Cymerodd Teri yr arian, ond fe aeth yn groes i'r cytundeb a rhoddodd enedigaeth i Shields. Priododd Frank â Teri, ond cawsant ysgariad pan oedd Shields yn bum mis oed. Mae gan Brooke Shields ddwy lysferch a thair hanner chwaer.  Pan oedd Shields yn ddim ond pum niwrnod oed, nododd ei mam yn agored ei bod am iddi fod yn weithgar yn y byd actio a modelu, gan ddweud, "Hi yw'r plentyn harddaf ac rydw i'n mynd i'w helpu gyda'i gyrfa."  Wrth dyfu i fyny, cymerodd Shields wersi piano, bale a marchogaeth.

Magwyd Shields yn y ffydd Gatholig. Yn 10 oed, cymerodd yr enw " Camille". Mynychodd yr ysgol uwchradd  yn Haworth, New Jersey, ar draws Pont George Washington o Manhattan. Dywedodd iddi gyfarfod â'r paparazzi, am y tro cyntaf, yn y Grand Ballroom yn y Waldorf Astoria Efrog Newydd pan oedd yn 12 oed, gan nodi ei bod "wedi sefyll fel cerflun yn pendroni pam y cawsant i gyd eu cyflogi i dynnu ei llun." 

Mynychodd Shields Ysgol New Lincoln tan yr wythfed radd.  Graddiodd o Ysgol Dwight-Englewood yn Englewood, New Jersey, ym 1983. Symudodd i Brifysgol Princeton i ddilyn ei gradd baglor mewn llenyddiaeth Ffrangeg, lle graddiodd ym 1987.   Yn Princeton, siaradodd Shields yn agored am ei rhywioldeb a'i morwyndod. Roedd hi'n aelod o Glwb Triongl Princeton a'r Clwb Cap a Gŵn. Cyhoeddwyd ei hunangofiant, *On Your Own*, ym 1985.  Teitl ei thraethawd ymchwil uwch yn 1987 oedd "The Initiation: From Innocence to Experience: The Pre-Adolescent / Adolescent Journey in the Films of Louis Malle, *Pretty Baby* a *Lacombe Lucien*." 

## Gyrfa 
### Gwaith cynnar 
bawd|Shields gyda Band Tapio Prifysgol Princeton yn sioe Sally Jessy Raphael yn Chwefror 1991
Dechreuodd Shields ei gyrfa fel model pan oedd yn 11 mis oed ym 1966. Ei swydd gyntaf oedd ar gyfer Ivory Soap, a saethwyd gan Francesco Scavullo. Parhaodd fel plentyn-fodel llwyddiannus gyda'r asiant-modelu Eileen Ford, a nododd, yn ei bywgraffiad *Lifetime Network*, iddi ddechrau adran blant oherwydd Shields. Gweithiodd Shields gyda'r cyfarwyddwr Woody Allen yn ei ffilm *Annie Hall* ym 1977, ond torrwyd ei rôl allan o'r ffilm derfynol. Yn 1978, pan oedd hi'n 12 oed, chwaraeodd Shields rol  putain-blentyn yn y ffilm *Pretty Baby*. Dywedodd Eileen Ford, sylfaenydd Asiantaeth Modelu Ford, am Brooke Shields: "Mae hi'n blentyn proffesiynol ac yn unigryw. Mae hi'n edrych fel oedolyn ac yn meddwl fel un hefyd."

Yn 1980, roedd Shields yn 14 oed a hi oedd y model-ffasiwn ieuengaf erioed i ymddangos ar glawr *Vogue*. Yn yr un flwyddyn, ymddangosodd Shields mewn hysbysebion dadleuol mewn print a theledu ar gyfer jins Calvin Klein. Roedd yr hysbyseb deledu yn ei chynnwys yn dweud y linelll enwog, "Ydych chi eisiau gwybod beth sy'n dod rhyngof i a'm Calvins? Dim byd!" Roedd hysbysebion Brooke Shields yn help enfawr i ddatblygu'r cwmni Klein ar lefel byd-eang.

Rhwng 1981 a 1983, bu Shields, ei mam, a'r ffotograffydd Garry Gross, a Playboy Press ben-ben a'i gilydd yn llysoedd barn Dinas Efrog Newydd ynghylch hawliau ffotograffau yr oedd ei mam wedi'u trosglwyddo (drwy gytundeb ysgrifenedig) i Gross. Wrth ddelio â modelau sy'n blant dan oed, roedd yn ofynol i'r rhiant neu warcheidwad cyfreithiol lofnodi ffurflen rhyddhau hawliau o 'r fath.

Roedd Gary Gross wedi tynnu (gyda chydsyniad ei mam, Teri Shields) set o ffotograffau o Brooke Shields yn noeth yn 1975, pan oedd hi'n 10 oed. Y bwriad oedd eu cyhoeddi yn un o gyhoeddiadau Playboy, sef ''Sugar 'n' Spice''.  Mae'r delweddau'n portreadu Shields yn noethlymun, yn sefyll ac yn eistedd mewn bath, yn gwisgo colur ac wedi'i gorchuddio ag olew. Dyfarnodd y llysoedd o blaid y ffotograffydd oherwydd fod Brooke Shields yn cael ei ystyried yn fodel yn hytrach nag yn berfformiwr. Oherwydd penderfyniad y llys, cafodd y lluniau eu cyhoeddi, o'r diwedd, yn ''Sugar 'n' Spice*.

### Ffilm 
chwith|bawd|Brooke Shields yng Ngŵyl Ffilm Cannes 1998
Rôl ffilm gyntaf Brooke Shields oedd fel prif actores y ffilm *Pretty Baby'' (1978) a gynhyrchwyd gan Louis Malle, ffilm lle chwaraeodd blentyn o'r enw Violet a oedd yn byw mewn puteindy; ymddangosodd Shields, yn ddim ond 12 oed, mewn nifer o olygfeydd noethlymun. Dim ond 12 oed oedd hi pan ryddhawyd y ffilm, a chododd dadl mewn rhai mannau ynghylch pornograffi plant. Fodd bynnag, dim ond rhai taleithiau yng Nghanada a'r Ariannin a ataliodd y ffilm. Dilynwyd hyn gan ffilm ychydig yn llai dadleuol a llai nodedig, *Wanda Nevada* (1979).

Gellir dadlau mai ei ffilmiau mwyaf adnabyddus yw *The Blue Lagoon* (1980), a oedd eto'n cynnwys golygfeydd noethlymun rhwng cariadon yn eu harddegau, a *Endless Love* (1981). I ddechrau, rhoddodd yr tysgrif X i *Endless Love* ond wedi ei hail olygu cafodd dystysgrif R. Enillodd Wobr Dewis y Bobl yng nghategori Hoff Berfformiwr Ifanc mewn pedair blynedd yn olynol rhwng 1981 a 1984. Yn 1998, chwaraeodd Shields lesbiad o'r enw Lily, yn *The Misadventures of Margaret*.

Yn 2001, darlledodd yn y ffilm *What Makes a Family*, gan serennu Shields a Cherry Jones mewn stori wir am gwpl lesbiaidd a frwydrodd gyfreithiau mabwysiadu Florida. 
bawd|Shields ar fwrdd yr USS  Midway   (CV-41) yn ystod taith USO ar 1 Ionawr 1991.

## Bywyd personol 
Yn blentyn, roedd hi'n byw gyda'i mam ar yr Ochr Ddwyreiniol Uchaf.

Yn rhifyn Mehefin 2009 o’r cylchgrawn *Health*, nododd Shields iddi golli ei morwyndod yn 22 oed i’r actor Dean Cain tra roeddent yn canlyn yn Princeton.

Yn y 1990au, hyrwyddodd Shields ffitrwydd corfforol fel estyniad o fenyweidd-dra, gan honni bod benyweidd-dra ac athletau yn gydnaws.

Mae Shields yn figan  ac yn actifydd hawliau anifeiliaid. Fodd bynnag, er gwaethaf dod allan yn erbyn y diwydiant ffwr ym 1989, aeth Shields ymlaen yn ddiweddarach i greu ei chôt ffwr minc ei hun yn Kopenhagen Fur.

Mae Shields wedi bod yn briod ddwywaith. Rhwng 1997 a 1999, roedd hi'n briod â'r chwaraewr tenis Andre Agassi; roedd y cwpl wedi bod gyda'i gilydd er 1993.  Yn dilyn ei hysgariad oddi wrth Agassi, priododd yr awdur Chris Henchy yn 2001, ar ôl iddynt gwrdd ym 1999. Mae ganddyn nhw ddwy ferch  ac maen nhw'n byw yn Greenwich Village, Manhattan, Dinas Efrog Newydd.

## Ffilmyddiaeth 
### Ffilm 
## Cyfeiriadau 
Categori:Genedigaethau 1965
Categori:Actorion ifanc
Categori:Cyn-fyfyrwyr Prifysgol Princeton
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Llenorion plant o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl a aned ym Manhattan
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Almaenig
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Gymreig
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Ffrengig
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Wyddelig
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Seisnig