Richard Dawkins

Etholegydd, biolegydd esblygiadol a llenor gwyddoniaeth boblogaidd o Loegr yw **Clinton Richard Dawkins**, FRS, FRSL (ganwyd 26 Mawrth 1941 yn Nairobi, Cenia). Ef oedd enillydd cyntaf Cadair Charles Simonyi am Ddealltwriaeth Wyddonol y Cyhoedd ym Mhrifysgol Rhydychen, mae hefyd yn gymrawd athrawol o Goleg Newydd, Rhydychen.

Daeth Dawkins yn amlwg gyda chyhoeddiad ei lyfr *The Selfish Gene* ym 1976, gwaith a boblogeiddiodd y safbwynt genyn-ganolog o esblygiad a chyflwynodd y term *meme*. Ym 1982, gwnaeth cyfraniad blaenllaw i fioleg esblygiadol gyda'r theori, a gyflwynwyd yn ei lyfr *The Extended Phenotype*, nad yw effeithiau ffenoteipol yn gyfyngedig i gorff organeb, ond gallent ymestyn yn bell i'r amgylchedd, yn cynnwys cyrff organebau eraill.

Yn ogystal â'i waith biolegol, adnabyddir Dawkins am ei farnau ar anffyddiaeth, esblygiad, creadaeth, damcaniaeth y cynllun deallus, a chrefydd; beirniad amlwg o greadaeth a'r cynllun deallus ydyw. Yn ei lyfr 1986 *The Blind Watchmaker*, dadleuodd yn erbyn cyfatebiaeth yr oriadurwr, dadl dros fodolaeth creawdwr goruwchnaturiol sy'n seiliedig ar gymhlethdod organebau byw, ac yn lle'r cysyniad hwn disgrifiodd brosesau esblygiadol yn gyfatebol i oriadurwr *dall*. Ers hynny mae Dawkins wedi ysgrifennu nifer o lyfrau gwyddonol poblogaidd, ac wedi ymddangos yn rheolaidd ar raglenni teledu a radio, gan amlaf yn trafod y pynciau a nodir uchod.

Mae Dawkins yn anffyddiwr, rhydd-feddyliwr, dyneiddiwr seciwlar, sgeptig, rhesymolwr gwyddonol, a chefnogwr i'r mudiad Brights. Fe'i disgrifiwyd weithiau yn y cyfryngau fel "Rottweiler Darwin", yn gyfatebol i'r biolegydd o Sais T. H. Huxley, a adnabyddir fel "Bulldog Darwin" am ei gefnogaeth i ddetholiad naturiol. Yn ei lyfr 2006 *The God Delusion*, dadleuodd Dawkins ei bod bron yn sicr nad yw creawdwr goruwchnaturiol yn bodoli ac felly mae ffydd grefyddol yn cyfrif fel rhithdyb. Llyfr mwyaf poblogaidd Dawkins yw *The God Delusion*; mae'r fersiwn Saesneg wedi gwerthu dros 1.5&nbsp;miliwn o gopïau ac wedi'i gyfieithu i 31 o ieithoedd eraill.

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
*  Gwefan swyddogol 
*  Sefydliad Richard Dawkins am Ymresymiad a Gwyddoniaeth
*  Yr Athro Simonyi cyfredol: Richard Dawkins 

**Gweithiau dethol**
* *Viruses of the Mind* (1993) – crefydd fel firws meddyliol
* *The Real Romance in the Stars*  (1995) – beirniadaeth o sêr-ddewiniaeth
* *The Emptiness of Theology*  (1998) – beirniadaeth o ddiwinyddiaeth
* *Snake Oil and Holy Water* (1999) – dadl fod diffyg cydgyfeiriant rhwng gwyddoniaeth a theistiaeth
* *What Use is Religion?* (2004) – dadl nad oes gan grefydd unrhyw werth goroesiad ar wahân i'w hunan
* *Race and Creation*  (2004) – hil, ei defnydd a theori ar sut y datblygodd
* ''The giant tortoise's tale*, *The turtle's tale*, a  *The lava lizard's tale* (2005) – cyfres o dair erthygl a ysgrifennwyd yn dilyn ymweliad i Ynysoedd Galápagos
* Erthyglau Dawkins ar *The Huffington Post''

Categori:Academyddion Prifysgol Rhydychen
Categori:Academyddion o Loegr
Categori:Anffyddwyr o Loegr
Categori:Biolegwyr o Loegr
Categori:Cyn-fyfyrwyr Coleg Balliol, Rhydychen
Categori:Dyneiddwyr o Loegr
Categori:Etholegwyr
Categori:Genedigaethau 1941
Categori:Llenorion o Loegr