Vangelis

Cerddor a chyfansoddwr o Wlad Groeg oedd **Evángelos Odysséas Papathanassiou** (29 Mawrth 1943 – 17 Mai 2022); (Groeg Ευάγγελος Οδυσσέας Παπαθανασίου [eˈvaɲɟelos oðiˈseas papaθanaˈsi.u];, a elwir yn broffesiynol fel **Vangelis** (/væŋˈɡɛlɪs / vang-GHEL-iss ; Groeg: Βαγγέλης [vaɲˈɟelis]). Roedd yn gyfansoddwr caneuon a cynhyrchydd cerddoriaeth gerddorfaol electronig, flaengar, amgylchynol a chlasurol. Roedd yn fwyaf adnabyddus am ei sgôr a enillodd Wobr yr Academi i *Chariots of Fire* (1981), yn ogystal ag am gyfansoddi sgoriau i'r ffilmiau *Blade Runner* (1982), *Missing* (1982), *Antarctica* (1983), *The Bounty* (1984), *1492: Conquest of Paradise* (1992), ac *Alexander* (2004), a defnyddiwyd ei gerddoriaeth yng nghyfres ddogfen PBS *Cosmos: A Personal Voyage* (1980) gan Carl Sagan.

Yn enedigol o Agria, dechreuodd Vangelis ei yrfa yn gweithio gyda sawl band pop o'r 1960au fel The Forminx ac Aphrodite's Child, ac fe aeth albwm Aphrodite's Child - *666* (1972) ymlaen i gael ei gydnabod fel clasur roc blaengar-seicedelig. Trwy gydol y 1970au, cyfansoddodd Vangelis sgoriau ar gyfer nifer o raglenni dogfen anifeiliaid, gan gynnwys '**, **' ac ''''; aeth llwyddiant y gerddoriaeth hyn ag ef i fyd sgorio ffilmiau. Ym 1975, sefydlodd ei stiwdio 16-trac newydd, Nemo Studios yn Llundain, a enwyd ganddo yn "labordy", gan ryddhau llawer o albymau stiwdio unigol lle bu'n arbrofi gyda cherddoriaeth a chysyniadau, gan gynnwys *Heaven and Hell* a *China* ymhlith eraill. Yn gynnar yn yr 1980s, ffurfiodd Vangelis bartneriaeth gerddorol gyda Jon Anderson, prif leisydd y band roc blaengar Yes, a rhyddhaodd y ddeuawd sawl albwm gyda'i gilydd fel “Jon and Vangelis”. Bu hefyd yn cydweithio ag Irene Papas ar ddau albwm o ganeuon traddodiadol a chrefyddol Groegaidd.

Yn 1980, cyfansoddodd y sgôr ar gyfer y ffilm *Chariots of Fire*, ac enillodd Wobr yr Academi am y Sgôr Wreiddiol Orau amdani. Aeth sengl o thema’r ffilm i frig siart *Billboard* Hot 100 yr Unol Daleithiau ac fe’i defnyddiwyd fel y gerddoriaeth gefndir yn seremonïau cyflwyno medalau enillwyr Gemau Olympaidd Llundain 2012. Yn ei ugain mlynedd diwethaf, cydweithiodd Vangelis â NASA ac ESA ar brosiectau cerddoriaeth *Mythodea*, *Rosetta* a *Juno to Jupiter*, sef ei 23ain albwm stiwdio unigol (a'i olaf) yn 2021.

Yn dilyn gyrfa oedd yn ymestyn dros 50 mlynedd ym myd cerddoriaeth ac wedi iddo gyfansoddi a pherfformio mwy na 50 o albymau, ystyrior Vangelis yn un o’r ffigurau pwysicaf yn hanes cerddoriaeth electronig, a cherddoriaeth ffilmiau cyfoes. Roedd yn adnabyddus am ddefnyddio llawer o offerynnau electronig ar ffurf "cerddorfa led-glasurol un dyn" gan gyfansoddi a pherfformio ar y fersiwn gyntaf.

## Bywyd cynnar 
Ganed Evángelos Odysséas Papathanassíou ar 29 Mawrth 1943 yn Agria, tref arfordirol ym Magnesia, Thessaly, Gwlad Groeg, a'i magu yn Athen. Roedd ei dad Odysseus yn gweithio ym myd eiddo ac yn sbrintiwr amatur; dywedodd ei fab ei fod yn "caru gerddoriaeth yn fawr". Roedd ganddo un brawd, Nikos. Datblygodd Vangelis ddiddordeb mewn cerddoriaeth yn bedair oed, gan gyfansoddi ar biano y teulu ac arbrofi gyda synau trwy osod hoelion a sosbenni cegin y tu mewn iddo a chyda sŵn clecian radio. Pan oedd yn chwech oed cofrestrodd ei rieni ef ar gyfer gwersi cerdd, ond dywedodd Vangelis yn ddiweddarach fod ei ymdrechion i astudio "wedi methu" gan ei fod yn well ganddo ddatblygu techneg ar ei ben ei hun. Yn 15, dechreuodd ffurfio bandiau ysgol, nid i chwarae caneuon cerddorion eraill, ond i gael hwyl. Cafodd Vangelis ei organ Hammond cyntaf yn 18 oed. yn chwarae caneuon bandiau eraill a deunydd gwreiddiol a ysgrifennwyd yn bennaf gan Vangelis gyda geiriau Saesneg gan y DJ radio a chynhyrchydd recordiau Nico Mastorakis. Ar ôl naw sengl ac un EP Nadolig, a gafodd lwyddiant ar draws Ewrop, daeth y grŵp i ben ym 1966. Sgoriodd gerddoriaeth ar gyfer tair ffilm Roegaidd; *My Brother, the* *Traffic Policeman* (1963) a gyfarwyddwyd gan Filippos Fylaktos, *5,000 Lies* (1966) gan Giorgos Konstantinou, a *To Prosopo tis Medousas* (1967) gan Nikos Koundouros .

Yn ystod y cyfnod hwn, bu Vangelis yn gweithio ar y sgorau i *Frenzy* (1966) i'r cyfarwyddwr Jan Christian,

Ym 1968, yn 25 oed, roedd Vangelis yn dymuno datblygu ei yrfa ac, ynghanol y cythrwfl gwleidyddol o amgylch gwrthryfel 1967, gadawodd Groeg am Lundain. Gwrthodwyd mynediad iddo i'r DU ac ymgartrefodd ym Mharis am y chwe blynedd nesaf. Yn ddiweddarach yn 1968 ffurfiodd y band roc blaengar Aphrodite's Child gyda Demis Roussos, Loukas Sideras, ac Anargyros "Silver" Koulouris. Roedd Vangelis yn cofio ar ôl y chwalu: “Doeddwn i ddim yn gallu dilyn y ffordd fasnachol bellach, roedd yn ddiflas iawn. Mae'n rhaid i chi wneud rhywbeth fel 'na yn y dechrau ar gyfer showbiz, ond ar ôl i chi ddechrau gwneud yr un peth bob dydd allwch chi ddim parhau."

Rhwng 1970 a 1974, cymerodd Vangelis ran mewn amrywiol brosiectau unigol ym myd ffilm, teledu a theatr. Cyfansoddodd y sgôr ar gyfer *Sex Power* (1970) a gyfarwyddwyd gan Henry Chapier, ac yna *Salut, Jerwsalem* yn 1972 ac *Amore* yn 1974. Rhyddhawyd albwm trac sain o gerddoriaeth a berfformiwyd gan Vangelis ar gyfer cyfres ddogfen bywyd gwyllt 1970 gan Frédéric Rossif fel  (1973). Darparodd Vangelis gerddoriaeth hefyd ar gyfer y ffilm  *Amore* gan Henry Chapier (1973).

Ym 1973, rhyddhaodd Vangelis ei ail albwm unigol *Earth*, albwm wedi seilio ar offerynnau traw gyda cherddorion ychwanegol amrywiol, gan gynnwys Robert Fitoussi a chyd-aelod Aphrodite's Child Silver Koulouris. Perfformiodd y grŵp a rhyddhaodd sengl o'r enw "Who" yn 1974 dan yr enw Odyssey, gan gynnwys cyngerdd a gynhaliodd Vangelis yn Olympia Paris ym mis Chwefror 1974. Ar ôl problemau gyda chael fisa gwaith ac Undeb y Cerddorion, a'i amharodrwydd i deithio gyda'r band, gwrthododd Vangelis. Cyflogodd y band Patrick Moraz, a ddefnyddiodd allweddellau Vangelis yn ei glyweliad.

### 1975-1980: Symud i Lundain, datblygiad fel artist unigol, a Jon a Vangelis 
Ym mis Awst 1975, ar ôl i Vangelis ymgartrefu mewn fflat yn Marble Arch, Llundain, lle sefydlodd ei stiwdio 16-trac newydd, Nemo Studios, a enwodd Vangelis ei "labordy", Byddai'n rhyddhau cyfres o albymau electronig ar gyfer RCA hyd at 1979; Dilynwyd hyn gan *Albedo 0.39* (1976), *Spiral* (1977), *Beaubourg* (1978), a *Tsieina* (1979), pob un â'u hysbrydoliaeth thematig eu hunain gan gynnwys y bydysawd, athroniaeth Tao, Canolfan Georges Pompidou, a diwylliant Tsieineaidd, yn y drefn honno.

Lluniodd Vangelis y sgôr ar gyfer *Do You Hear the Dogs Barking?*  a gyfarwyddwyd gan François Reichenbach. Rhyddhawyd hwn ym 1975 a'i ail-ryddhau ddwy flynedd yn ddiweddarach. Cydweithiodd Rossif a Vangelis eto ar gyfer *Sauvage et Beau* (1984)  a *De Nuremberg à Nuremberg* (1989).

Ym 1979, rhyddhaodd Vangelis yr albwm *Odes*, a oedd yn cynnwys caneuon gwerin Groegaidd a berfformiwyd gan Vangelis a'r actores Irene Papas. Bu'n llwyddiant ar unwaith yng Ngwlad Groeg

Ym 1979, ymunodd Vangelis â'r canwr Jon Anderson fel y ddeuawd Jon a Vangelis. Cyrhaeddodd eu halbwm cyntaf, *Short Stories* (1980), Rhif 4 yn y DU. Aethant ymlaen i ryddhau tri albwm arall; *The Friends of Mr Cairo* (1981), *Private Collection* (1983), a *Page of Life* (1991). Roeddent yn cynnwys y senglau poblogaidd “I Hear You Now ”, “I’ll Find My Way Home” a "State of Independence”, gyda’r olaf yn dod yn sengl boblogaidd i Donna Summer.

Mae cyfres deledu Carl Sagan *Cosmos: A Personal Voyage* (1980) Rhyddhawyd y darn teitl offerynnol agoriadol, " Titles ", a enwyd yn ddiweddarach yn "Chariots of Fire - Titles", fel sengl a gyrhaeddodd rif 1 ar siart *Billboard* Hot 100 yr Unol Daleithiau am wythnos ar ôl dringo pum mis. Roedd yr albwm trac sain yn Rhif 1 ar y  200 am bedair wythnos a gwerthodd filiwn o gopïau yn yr Unol Daleithiau. Ym mis Mawrth 1982, enillodd Vangelis Wobr yr Academi am y Sgôr Cerddoriaeth Wreiddiol Orau, ond gwrthododd fynychu'r seremoni wobrwyo, Dywedodd Vangelis mai’r “prif ysbrydoliaeth oedd y stori ei hun. Gwnes y gweddill yn reddfol, heb feddwl am ddim arall, heblaw mynegi fy nheimladau gyda’r dulliau technolegol oedd ar gael i mi ar y pryd.”  Defnyddiwyd y gân yng Ngemau Olympaidd y Gaeaf 1984. Mae beirniaid wedi dweud bod sgôr Vangelis, wrth ddal arwahanrwydd a thristwch cymeriad Harrison Ford, Rick Deckard, yn gymaint rhan o'r amgylchfyd dystopaidd â'r adeiladau sy'n dadfeilio a'r glaw parhaol. Enwebwyd y sgôr am wobr BAFTA a Golden Globe. Arweiniodd anghytundeb at Vangelis i atal caniatâd i ryddhau ei recordiadau, felly fe wnaeth y stiwdio gyflogi cerddorion a alwyd yn Gerddorfa America Newydd i ryddhau addasiadau cerddorfaol o'r sgôr wreiddiol. Ar ôl 12 mlynedd, rhyddhawyd gwaith Vangelis ei hun ym 1994 ond fe'i hystyrir yn anghyflawn gan fod y ffilm yn cynnwys cyfansoddiadau eraill Vangelis nad oeddent wedi'u cynnwys. Yn 2007, rhyddhawyd blwch set o'r sgôr i goffau 25 mlynedd ers sefydlu'r ffilm, yn cynnwys albwm 1994, rhai ciwiau cerddoriaeth heb eu rhyddhau o'r blaen, a deunydd Vangelis gwreiddiol newydd a ysbrydolwyd gan *Blade Runner*.

Ym 1992, rhyddhaodd Paramount Pictures y ffilm *1492: Conquest of Paradise*, a gyfarwyddwyd hefyd gan Ridley Scott, i goffáu 500 mlwyddiant taith Christopher Columbus i'r Byd Newydd. Enwebwyd sgôr Vangelis fel "Sgôr Wreiddiol Orau - Motion Picture" yng ngwobrau Golden Globe 1993, ond ni chafodd ei enwebu am Wobr yr Academi. Oherwydd ei lwyddiant, enillodd Vangelis Wobr Echo fel "Artist Rhyngwladol y Flwyddyn", a Gwobr Golden Lion RTL am y "Thema Teitl Gorau ar gyfer Ffilm Deledu neu Gyfres" yn 1996. 

Ysgrifennodd Vangelis y sgôr ar gyfer y ffilm *Bitter Moon* (1992) a gyfarwyddwyd gan Roman Polanski, a *The Plague* a gyfarwyddwyd gan Luis Puenzo. Yn y 90au, sgoriodd Vangelis raglenni dogfen tanfor ar gyfer yr ecolegydd a'r gwneuthurwr ffilmiau o Ffrainc, Jacques Cousteau, a dangoswyd un ohonynt yn Uwchgynhadledd y Ddaear.  Enillodd sgôr y ffilm *Cavafy* (1996) a gyfarwyddwyd gan Yannis Smaragdis, Yn 2001 cyfansoddodd ar gyfer trydedd ddrama yn serennu Papas, ac ar gyfer fersiwn o *The Tempest* gan William Shakespeare a lwyfannwyd gan y cyfarwyddwr Hwngari György Schwajdas. 

#### Albymau unigol a chydweithredu 
Cydweithiodd Vangelis ym 1976 gyda’r gantores Eidalaidd Patty Pravo gyda’r albwm *Tanto* a’r gantores Eidalaidd Milva yn llwyddo, yn enwedig yn yr Almaen, gyda’r albymau *Ich hab’ keine Angst* hefyd wedi’u cyfieithu yn Ffrangeg fel *Moi, Je N’ai Pas Peur* (1981) a *Geheimnisse* yn 1986 (*Does gen i ddim ofn* na *Chyfrinachau*), cyfieithwyd hefyd yn Eidaleg fel *Tra due sogni*.

Roedd albwm Eidaleg Nana Mouskouri yn cynnwys ei pherfformaiad o gyfansoddiad Vangelis "Ti Amerò". Roedd cydweithrediadau gyda'r telynoreswr Mikalis Bourboulis, a ganwyd gan Maria Farantouri, yn cynnwys y traciau "Odi A", "San Elektra", a "Tora Xero".

Rhyddhaodd Vangelis *Soil Festivities* ym 1984. Fe'i hysbrydolwyd yn thematig gan y rhyngweithio rhwng natur a'i chreaduriaid byw microsgopig; Cymerodd *Invisible Connections* (1985) ysbrydoliaeth o fyd gronynnau elfennol anweledig i'r llygad noeth; a dau albwm clasurol am El Greco - *Foros Timis Ston Greco* (1995), a gafodd ryddhad cyfyngedig, ac *El Greco* (1998), a oedd yn ehangiad o'r cyntaf.

#### Digwyddiadau chwaraeon 
Gosodwyd darllediad teledu Sport Aid (1986) i gerddoriaeth a gyfansoddwyd yn arbennig gan Vangelis. Er nad oes recordiad swyddogol o'r cyfansoddiad hwn yn bodoli, gellir clywed y gerddoriaeth yn cyd-fynd â chyflwyniad arwyddlun Gemau Athen 2004. Yn 2002, creodd Vangelis yr *Anthem* swyddogol ar gyfer Cwpan y Byd FIFA 2002. Clywyd ei waith gan *Chariots of Fire* yn ystod seremoni agoriadol Gemau Olympaidd yr Haf 2012.

### 2001–2021: Prosiectau cerddoriaeth gyda NASA ac ESA 
bawd|305x305px| Vangelis yn derbyn ei ddoethuriaeth er anrhydedd ym Mhrifysgol Genedlaethol a Kapodistrian Athen yn 2008
Yn 2001, perfformiodd Vangelis yn fyw, ac wedi hynny fe ryddhawyd, y symffoni gorawl *Mythodea*, a ddefnyddiwyd gan NASA fel thema ar gyfer cenhadaeth Mars Odyssey. Darn cerddorfaol yn bennaf yw hwn yn hytrach nag electronig a ysgrifennwyd yn wreiddiol yn 1993. Yn 2004, rhyddhaodd Vangelis y sgôr ar gyfer *Alexander* gan Oliver Stone, gan barhau â'i gysylltiad â phrosiectau'n ymwneud â Gwlad Groeg.

Rhyddhaodd Vangelis ddau albwm yn 2007; y cyntaf oedd set 3-CD ar gyfer 25 mlynedd ers *Blade Runner*, o'r enw *Blade Runner Trilogy* a'r ail oedd y trac sain ar gyfer y ffilm Roegaidd, *El Greco* a gyfarwyddwyd gan Yannis Smaragdis, dan y teitl *El Greco Original Motion Picture Soundtrack*.

Ar 11 Rhagfyr 2011, gwahoddwyd Vangelis gan Bentref Diwylliannol Katara yn nhalaith Catar i greu, dylunio, cyfarwyddo a chyfansoddi cerddoriaeth ar gyfer agoriad ei amffitheatr awyr agored. Gwelwyd y digwyddiad gan nifer o arweinwyr y byd a phwysigion a gymerodd ran ym 4ydd Fforwm Cynghrair Gwareiddiadau'r Cenhedloedd Unedig a gynhaliwyd yn ninas Doha. Perfformiodd yr actor Prydeinig Jeremy Irons rôl meistr y seremonïau, ac roedd y digwyddiad yn cynnwys sioe ysgafn gan yr artist Almaeneg Gert Hof. Cafodd ei ffilmio ar gyfer datganiad fideo gan y gwneuthurwr ffilmiau Prydeinig Hugh Hudson.

Yn 2012, ail-offerynodd ac ychwanegodd Vangelis ddarnau newydd at ei drac sain eiconig *Chariots of Fire*, i'w ddefnyddio yn yr addasiad llwyfan o'r un teitl. Cyfansoddodd drac sain y ffilm ddogfen amgylcheddol *Trashed* (2012) a gyfarwyddwyd gan Candida Brady ac yn serennu Jeremy Irons. Rhyddhawyd ffilm ddogfen o'r enw *Vangelis And The Journey to Ithaka* yn 2013.

Ar gyfer glaniad y glaniwr Philae ar Comet 67P ar 12 Tachwedd 2014 (rhan o daith Rosetta yr Asiantaeth Ofod Ewropeaidd), cyfansoddodd Vangelis dri darn byr o'r enw "Arrival", "Rosetta's Waltz", a "Philae's Journey". Rhyddhawyd y darnau ar-lein fel fideos ynghyd â delweddau ac animeiddiadau o genhadaeth Rosetta. Fe’i dyfynnwyd gan ESA yn dweud, “Mae mytholeg, gwyddoniaeth ac archwilio’r gofod yn bynciau sydd wedi fy swyno ers fy mhlentyndod cynnar. Ac roedden nhw bob amser yn gysylltiedig rhywsut â'r gerddoriaeth rydw i'n ei hysgrifennu". Ym mis Medi 2016, rhyddhawyd y gweithiau fel rhan o'r albwm stiwdio newydd *Rosetta*. Yn 2018, cyfansoddodd Vangelis sgôr wreiddiol ar gyfer cofeb Stephen Hawking. Tra bod llwch Hawking yn cael ei gladdu yn Abaty Westminster, cafodd y gerddoriaeth a oedd yn cefnogi geiriau Hawking ei drawsyrru gan yr ESA i'r twll du agosaf at y Ddaear. Teyrnged bersonol ydoedd gan Vangelis, a rhannwyd cryno ddisg gyfyngedig o'r enw "The Stephen Hawking Tribute" gyda'r teulu a dros 1,000 o westeion.

Ar 25 Ionawr 2019, rhyddhawyd albwm stiwdio newydd, *Nocturne: The Piano Album*, sy’n cynnwys cyfansoddiadau hen a newydd a chwaraeir ar biano crand ac a gafodd eu “ysbrydoli gan y nos, ac angerdd hirsefydlog Vangelis am y gofod”. Fodd bynnag, roedd Vangelis yn cofio ei fod o dan bwysau o fath gan y cwmni recordiau i'w rhyddhau a chynnwys hen gyfansoddiadau. Yn yr un flwyddyn, ysgrifennodd Vangelis sgôr electro-cerddorfaol wedi'i gwreiddio mewn cerddoriaeth ethnig ar gyfer *The Thread*, darn dawns modern a grëwyd gan Russell Maliphant a ysbrydolwyd gan fytholeg Roegaidd a dawnsiau Hellenig. a rhyddhawyd ei CD a DVD mewn rhifyn cyfyngedig arbennig gan Andromeda Music. Ar brosiect y Maliphant's bu'n cydweithio â'r dylunydd ffasiwn Mary Katrantzou, ac unwaith eto cyfansoddodd gerddoriaeth newydd ar gyfer sioeau ffasiwn Katrantzou.

Ar 24 Medi 2021, rhyddhaodd Vangelis *Juno to Jupiter*, ei albwm stiwdio olaf. Cafodd ei hysbrydoli gan long ofod Juno NASA, ac roedd yn cynnwys y soprano Angela Gheorghiu yn canu ar sawl trac.

## Bywyd personol a marwolaeth 
I gerddor o'i fri, ychydig a wyddys am fywyd personol Vangelis ac anaml y byddai'n rhoi cyfweliadau i newyddiadurwyr. Mae cyfweliad ym 1982 â *Backstage* yn awgrymu bod Vangelis yn briod o'r blaen â'r gantores Roegaidd Vana Veroutis, a ddarparodd leisiau ar gyfer rhai o'i recordiau.

Er ei fod yn berson preifat iawn, yn ôl llawer y sôn roedd yn ddyn "hawdd mynd ato", "neis iawn" a "llawn hiwmor", a oedd yn mwynhau cynulliadau cyfeillgar hir, wedi'i swyno gan athroniaeth Groeg yr Henfyd, gwyddoniaeth a ffiseg cerddoriaeth a sain, ac archwilio'r gofod.

Bu farw Vangelis o fethiant y galon ar 17 Mai 2022, yn 79 oed, mewn ysbyty ym Mharis lle roedd yn cael triniaeth am COVID-19.

## Arddull a chyfansoddiad cerddorol 
Mae arddull gerddorol Vangelis yn amrywiol iawn; er ei fod yn defnyddio offerynnau cerdd electronig yn bennaf, sy'n nodweddu cerddoriaeth electronig, mae ei gerddoriaeth wedi'i disgrifio fel cymysgedd o electronica, clasurol (roedd ei gerddoriaeth yn aml yn symffonig), roc blaengar, jazz (byrfyfyr), amgylchol,avant-garde / arbrofol, a cerddoriaeth byd. Weithiau mae Vangelis yn cael ei gategoreiddio fel cyfansoddwr Oes-newydd, a dulliau electronig eraill o gerddoriaeth. Bu hefyd yn chwarae ac yn defnyddio llawer o offerynnau acwstig (gan gynnwys gwerin Mae cerddoriaeth a chyfansoddiadau Vangelis hefyd wedi'u disgrifio fel "sŵn nodweddiadol gydag alawon syml, ailadroddus ond cofiadwy yn erbyn rhythmau atgofus a dilyniant cordiau." Organ Hammond B3 oedd ei offeryn trydan cyntaf, a Korg 700 monoffonig oedd ei syntheseisydd cyntaf. Yn ogystal â gweithio gyda syntheseisyddion ac offerynnau electronig eraill, bu Vangelis hefyd yn gweithio gyda cherddorfeydd ac yn eu harwain. Er enghraifft, yn y ffilm *Alexander*, arweiniod Vangelis gerddorfa a oedd yn cynnwys amryw o offerynnau clasurol gan gynnwys sitars, offerynnau taro, symbalau bys, telynau a duduks.

Ar un adeg, defnyddiodd Vangelis y samplwr E-mu Emulator. a fod "cerddoriaeth yn bodoli cyn i ni fodoli". yn ogystal â Marchog Urdd Lleng er Anrhydedd yn 2001. Ym 1993 derbyniodd y wobr gerddoriaeth Apollo gan Gyfeillion Cymdeithas Opera Genedlaethol Athen. Ym mis Mai 2018 dyfarnodd Prifysgol Thessaly yn nhref enedigol Vangelis, Volos, radd doethuriaeth er anrhydedd iddo mewn peirianneg drydanol a chyfrifiadurol.

Enwebodd Sefydliad Ffilm America sgoria Vangelis ar gyfer *Blade Runner* a *Chariots of Fire* am eu rhestr o'r 25 sgôr ffilm gorau erioed. 

## Cyfeiriadau 
## Dolenni allanol 
* 
* 
* Safle Annibynnol Vangelis 
* Symudiadau Vangelis
* Casglwr Vangelis
* Stiwdios Nemo Vangelis
* Hanes Vangelis 
* Cyfweliad gyda Vangelis o Den of Geek
* Cyfweliad gyda Vangelis ar gyfansoddi *Chariots of Fire* o Sound of Cinema BBC Four

Categori:Derbynwyr Légion d'honneur
Categori:Genedigaethau 1943
Categori:Marwolaethau 2022
Categori:Cyfansoddwyr o Wlad Groeg
Categori:Cerddorion o Wlad Groeg
Categori:Erthyglau sy'n cynnwys testun Groeg