Cyngor Nordig

Mae'r **Cyngor Nordig** yn fforwm ar gyfer y gwledydd Nordig. Mae seneddau’r gwladwriaethau a’r rhanbarthau ymreolaethol yn anfon cynrychiolwyr i’r cyngor, sy’n gofalu am fuddiannau eu cenedl ac yn cael eu hailethol bob blwyddyn. Sefydlwyd y cyngor ym 1952 gan Ddenmarc, Gwlad yr Iâ, Norwy a Sweden. Mae cyfarfodydd blynyddol wedi'u cynnal ers hynny. Ymunodd y Ffindir â'r Cyngor ym 1955. Mae'r gwaith wedi'i gydlynu mewn pum pwyllgor arbenigol. Mae Cyngor Gweinidogion Nordig hefyd wedi bodoli ers lefel llywodraeth 1971; mae gan y Cyngor Nordig a Chyngor y Gweinidogion ysgrifenyddiaeth ar y cyd yn Copenhagen. Mae'r cyngor yn canolbwyntio ar gydweithrediad diwylliannol a gwleidyddol; mae cydweithredu milwrol ac economaidd yn digwydd yn bennaf yng nghyd-destun sefydliadau eraill fel NATO ac Ardal Economaidd Ewrop ('European Economic Area' sy'n cynnwys EFTA a'r Undeb Ewropeaidd). 

## Iaith Gweinyddiaeth
Mae'r Cyngor yn cynnal sesiynau cyffredin bob blwyddyn ym mis Hydref/Tachwedd ac fel arfer un sesiwn ychwanegol y flwyddyn gyda thema benodol. Ieithoedd swyddogol y cyngor yw Daneg, Ffinneg, Islandeg, Norwyeg a Sweden, er ei bod yn defnyddio dim ond yr ieithoedd Sgandinafaidd sy'n ddealladwy i'r ddwy ochr - Daneg, Norwyeg a Swedeg - fel ei ieithoedd gwaith. Mae'r tri hyn yn cynnwys iaith gyntaf tua 80% o boblogaeth y rhanbarth ac fe'u dysgir fel ail iaith neu iaith dramor gan yr 20% sy'n weddill.

## Hanes a thasgau
Ym 1962, nodwyd y sail gyfreithiol yn y Cytundeb ar Gydweithrediad rhwng Denmarc, y Ffindir, Gwlad yr Iâ, Norwy a Sweden, a elwir hefyd yn Gytundeb Helsinki.

Mae tasgau'r Cyngor Nordig yn cynnwys cydgysylltu ac ymhelaethu ar argymhellion nad ydynt yn rhwymol ar gyfer cysylltiadau rhynglywodraethol yr aelod-wledydd. Mae'n ofynnol i lywodraethau adrodd i'r Cyngor Nordig.

Organau'r Cyngor Nordig yw'r Cynulliad Cyffredinol, sy'n cynnwys holl aelodau'r Cyngor; Y Presidium, sy'n cynnwys Llywydd (gyda'r Arlywyddiaeth bob yn ail rhwng y gwledydd Nordig) a nifer o aelodau a bennir yn Rheolau Gweithdrefn y Cyngor Nordig; yn ogystal â'r pwyllgorau sefydlog.

Er 1971 bu Cyngor Gweinidogion Nordig hefyd, sy'n cefnogi cydweithredu rhwng y pum talaith a thri rhanbarth ymreolaethol (mae Ynysoedd Ffaro a'r Ynys Las yn perthyn i Ddenmarc ac mae ynysoedd Åland yn perthyn i'r Ffindir) ar lefel y llywodraeth. Mae gan y ddau sefydliad ysgrifenyddiaeth ar y cyd yn Copenhagen.

Fel rhan o'i waith diwylliannol, mae'r Cyngor Nordig yn dyfarnu pum gwobr fawreddog:

:Gwobr Llenyddiaeth y Cyngor Nordig
:Gwobr Gerdd y Cyngor Nordig
:Gwobr Natur a'r Amgylchedd y Cyngor Nordig
:Gwobr Ffilm y Cyngor Nordig
:Gwobr Llenyddiaeth Plant a Phobl Ifanc y Cyngor Nordig (er 2013)

## Aelodau
bawd|250px|Baner y Cyngor Nordig, cyn 2016
Y pum Aelod-wladwriaeth gyda'r tair ardal ymreolaethol a phedwar arsylwr yw:

Gyda *Dogfen Ålands* yn 2007, rhoddwyd y posibilrwydd i'r aelodau ymreolaethol aelodaeth gyfartal yn y Cyngor Nordig i raddau helaeth.

Yn unol ag Adran 13 o'r Rheolau Gweithdrefn, dim ond Cyngor Seneddol Sami, sy'n cynrychioli cynrychiolwyr etholedig Sameting yn y Ffindir, Norwy a Sweden, sydd â statws arsylwr, ac sy'n ymwneud â gwaith y Cyngor mewn perthynas â Sami pynciau wedi'u cynnwys.

Yn unol ag Erthygl 14 o'r Rheolau Gweithdrefn, mae gan y Cyngor Ieuenctid Nordig statws "gwestai" parhaol, a gall y Presidiwm "wahodd cynrychiolwyr cyrff etholedig ac unigolion eraill i gyfarfod a rhoi'r hawl iddynt siarad" fel gwesteion. Mae gan yr Landtag (cyngor taleithiol) talaith Almaenig, Schleswig-Holstein statws arsylwr ers 2016.

## Oriel

Delwedd:Norden Copenhagen.JPG|Pencadlys y Cyngor Nordig yn Copenhagen. Adeilad wen gydag arwydd a baner Norden ar stryd Ved Stranden rhif 18
Delwedd:Skandinavism.jpg|Ymdrech flaenorol ar Uno Sgandinafaidd - poster propaganda o'r 19g o blaid Scandinafiaeth, polisi i uno tri gwlad Llychlyn: Sweden, Norwy, a Denmarc
Delwedd:NordenFlag.jpg|Baneri aelodau'r Cyngor
Delwedd:Nordic Council 2021 session.svg|Aelodaeth y Cyngor Nordig ar gyfer sesiwn 2021
Delwedd:Kristina Háfoss 2012.jpg|Kristina Háfoss, Ysgrifennydd Cyffredinol y Cyngor 2021 ymlaen; y person cyntaf o Ynysoedd Ffaro i arddel y swydd
Delwedd:Flag of the Nordic Council 2016.svg|Baner y Cyngor Nordig ers 2016

## Gweler hefyd
* Baner y Cyngor Nordig
* Undeb Kalmar

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
* Gwefan Swyddogol y Cyngor Nordig (Daneg, Saesneg, Ffinneg, Gwlad yr Iâ, Norwyeg, Sweden)

Categori:Åland
Categori:Denmarc
Categori:Y Ffindir
Categori:Gwlad yr Iâ
Categori:Llychlyn
Categori:Norwy
Categori:Sefydliadau rhyngwladol
Categori:Sweden
Categori:Ynysoedd Ffaro
Categori:Yr Ynys Las