Cwarc (cynnyrch llaeth)

Math o gynnyrch llaeth ffres a wneir o laeth yw **cwarc**. Mae'r llaeth yn cael ei suro, fel arfer trwy ychwanegu bacteria asid lactig, a'i straenio unwaith y bydd y cywair llaeth a ddymunir yn cael ei ffurfio. Gellir gwneud cwarc traddodiadol heb geuled, ond mewn llaethdai modern ychwanegir meintiau bach o geuled. Mae'n feddal, yn wyn ac heb gael ei aeddfedu, ac fel arfer nid oes halen wedi'i ychwanegu ato.

Mae cwarc yn draddodiadol mewn seigiau gwledydd y Baltig, ardaloedd Germanaidd a Slafonaidd eu hiaith, ac ymhlith Iddewon Ashcenasi a phobloedd Tyrcig amrywiol.

Weithiau mae geiriaduron yn ei gyfieithu fel **caws ceuled**, caws colfran, caws ffermwr neu junket (math o bwdin). Yn yr Almaen, mae cwarc a chaws colfran yn cael eu hystyried yn wahanol fathau o gaws ffres ac yn aml nid yw cwarc yn cael ei ystyried yn gaws o gwbl, tra yn Nwyrain Ewrop mae caws colfran fel arfer yn cael ei ystyried yn fath o gwarc.

Mae cwarc yn debyg i fromage blanc Ffrengig. Mae'n wahanol i ricotta Eidalaidd oherwydd mae ricotta wedi'i wneud o faidd wedi'i sgaldio. Mae cwarc ychydig yn debyg i gawsiau iogwrt fel y *chak(k)a* De Asia, y labneh Arabaidd, a'r suzma o Ganolbarth Asia neu kashk Persiaidd.
[bawd| Stamp [Lithwania|Lithwaneg yn darlunio *baltas varškės sūris*, "caws ceuled gwyn"]]
## Defnyddiau cyffredin 
[chwith|bawd| [Teisen gaws|*Käsekuchen* Almaeneg wedi'i wneud â chwarc]]
Mae gwahanol fwydydd yn cynnwys cwarc fel cynhwysyn ar gyfer blasynnau, saladau, prif brydau, seigiau ochr a phwdinau.chwith|bawd|225x225px| Paratoi cwarc yn draddodiadol mewn lliain caws

Yn yr Almaen, mae cwarc yn cael ei werthu mewn tybiau plastig ciwbig ac fel arfer mae'n dod mewn tri math gwahanol,  (cwarc sgim, <10% braster yn ôl màs sych.), cwarc "arferol" (20% braster mewn màs sych) a  ("cwarc hufennog", 40% o fraster mewn màs sych) gyda hufen ychwanegol. Mae graddiadau tebyg mewn cynnwys braster hefyd yn gyffredin yn Nwyrain Ewrop.

Tra bod  yn cael ei ddefnyddio'n aml ar gyfer pobi neu'n cael ei fwyta fel brecwast gydag ochr o ffrwythau neu miwsli, mae  hefyd yn sail i nifer fawr o bwdinau cwarc (a elwir yn *Quarkspeise* pan gânt eu gwneud gartref neu *Quarkdessert* pan gânt eu gwerthu yn Almaeneg ).

Yn debyg iawn i iogwrt mewn rhai rhannau o'r byd, mae ffrwythau yn cael ei ychwanegu, weithiau gyda fanila ac yn aml cyfeirir atynt yn syml fel cwarc.

### Seigiau mewn ardaloedd Germanaidd 
Un defnydd cyffredin ar gyfer cwarc yw gwneud cacen gaws o'r enw  neu  yn yr Almaen. Gelwir cacen gaws cwarc yn  yn Awstria. A gelwir yn  yn y Swistir.

Mae cwarc hefyd yn cael ei ddefnyddio'n aml fel cynhwysyn ar gyfer brechdanau, saladau a seigiau sawrus. Mae cwarc, olew llysiau a blawd gwenith yn gynhwysion math poblogaidd o does powdr pobi lefain o'r enw  ("toes cwarc olew"), a ddefnyddir mewn bwyd Almaeneg fel dewis arall i doesburum mewn pobi cartref, gan ei fod yn llawer haws ei drin ac nid oes angen cyfnod codi.bawd|Cwarc gydag olew had llin a thatwsYn yr Almaen, gelwir cwarc wedi'i gymysgu â nionod wedi'u torri a pherlysiau fel persli a chennin syfi yn *Kräuterquark*. Mae Kräuterquark yn cael ei fwyta'n gyffredin gyda thatws wedi'u berwi ac mae'n debyg iawn i tzatziki sy'n seiliedig ar iogwrt.
Cwarc gydag olew had llin a thatws yw pryd cenedlaethol y Sorbiaid yn Lusatia ac maen't yn saig eiconig yn Brandenburg a rhannau o Sacsoni. Mae cwarc hefyd yn cael ei ddefnyddio ymhlith Iddewon Ashkenazi. 

### Gwledydd Slafonaidd a Baltig 
Mae pwdinau sy'n defnyddio cwarc (*tvorog* Rwsiaidd ac ati) mewn rhanbarthau Slafonaidd yn cynnwys y  yn Slofacia,  yn Tsiecia,  yng Ngwlad Pwyl, a  yn Wcráin) a chrempogau caws ( */*  yn Rwsia a Wcráin).

Yng Ngwlad Pwyl, mae  yn cael ei gymysgu â thatws stwnsh i gynhyrchu llenwad ar gyfer . Mae  hefyd yn cael ei ddefnyddio i wneud twmplenni siâp gnocchi o'r enw  ("pierogi diog"). 
de|bawd|  Lithwaneg gyda llenwad cwarc yn debyg i  Wcreineg a  Pwyleg.
Yn Rwsia, Wcráin, a Belarws, mae *tvorog* yn boblogaidd iawn ac yn cael ei brynu'n aml neu ei wneud gartref gan bron bob teulu. Mewn teuluoedd Rwsiaidd, argymhellir yn arbennig ar gyfer tyfu babanod. Gellir ei fwynhau'n syml gydag hufen sur, neu jam, siwgr, llaeth cyddwysedig melys, neu fel brecwast. Fe'i defnyddir yn aml fel stwffin mewn */* a gynigir mewn llawer o fwytai bwyd cyflym. Fe'i defnyddir yn gyffredin hefyd fel sylfaen ar gyfer gwneud cacennau Pasg. Mae'n cael ei gymysgu ag wyau, siwgr, rhesins a chnau a'i sychu i mewn i fàs solet siâp pyramid o'r enw */*. Gellir ffrio'r twmplenni hefyd, a elwir wedyn yn */* .

Yn Latfia, mae cwarc yn cael ei fwyta'n sawrus wedi'i gymysgu â hufen sur a sgalions ar fara rhyg neu gyda thatws. Mewn pwdinau, mae cwarc yn cael ei bobi'n aml fel , cacen ddalen grystiog wedi'i phobi gyda rhesins neu hebddynt. Mae danteithion melys  yn cael ei wneud o flociau bach melys o gwarc wedi'u trochi mewn siocled.

## Cyfeiriadau 
Categori:Bwyd a diod yn Ewrop
Categori:Cynnyrch llaeth