Tecwyn Ifan

Canwr gwerin Cymraeg yw **Tecwyn Ifan** (ganwyd Mai 1952 yng Nglanaman). Mae'n cyfansoddi'r alawon a'r geiriau ei hun, fel arfer. Daeth i enwogrwydd cenedlaethol gyda'i gân "Y Dref Wen" (Sain, 1977). Mae'n canu ar sawl thema gan gynnwys pobloedd brodorol America a'r Fro Gymraeg.

Gweinidog ydoedd cyn iddo ymddeol i gyffiniau Pentrefoelas, lle roedd ei wraig yn athrawes.

## Gyrfa
Bu'n aelod o'r grŵp Perlau Tâf rhwng 1969 ac 1972 a recordiodd pum record fer i Welsh Teldisc a Recordiau Cambrian. Mae'n ddiddorol nodi iddo chwarae'r gitâr drydanol ar ei recordiad olaf ond un i'r Perlau Taf, offeryn na chwaraeodd byth wedyn.

Astudiodd i fod yn weinidog yr efengyl yng Ngholeg y Bedyddwyr, Bangor, ac ym 1972 ffurfiodd Ac Eraill gyda Cleif Harpwood, Iestyn Garlick a Phil Edwards ("Phil Bach"). Rhyddhawyd tair record fer i Sain cyn chwalu ym 1975. Blwyddyn yn ddiweddarach, rhyddhawyd record hir *Diwedd Y Gân*, unwaith eto ar label Sain.

Tecwyn Ifan oedd yn sgrifennu'r rhan fwyaf o ganeuon Ac Eraill. Erbyn heddiw mae rhai fel 'Nia Ben Aur', 'Tua'r Gorllewin' a 'Cwm Nant Gwrtheyrn' yn cael eu hystyried fel clasuron. Roedd yr awdur yn aelod blaenllaw o Fudiad Adfer erbyn hyn, ac mae themâu llawer o'i ganeuon yn dyst i hynny. Cyfrannwyd nifer o ganeuon at yr opera roc *Nia Ben Aur* a lwyfannwyd yn Eisteddfod Genedlaethol Caerfyrddin ym 1974.

Fe ddechreuodd Tecwyn Ifan berfformio ar ben ei hun am y tro cyntaf yn Eisteddfod Genedlaethol Bro Dwyfor ym 1975. Sgrifennwyd caneuon newydd ar gyfer y sioeau cerdd Heledd ac Anwariad a gynhaliwyd ym 1975 ac 1976.

Campwaith Tecwyn Ifan yw *Y Dref Wen* (Sain, 1977) - yr albwm cyntaf a'r un gorau. Mae cysgod Waldo a thristwch diwedd bro yn gorwedd yn drwm dros y caneuon yma. Fe'i gynhyrchwyd - fel bron pob albwm arall - gan Hefin Elis.

Mae *Dof Yn Ôl* (Sain, 1978) yn cynnwys un ochr o ganeuon sydd yn ymwneud ag Amos y proffwyd. Blwyddyn yn ddiweddarach, roedd *Goleuni Yn Yr Hwyr*, gyda chlawr hyfryd gan Jac Jones, braidd yn siomedig. Ond mae 'na uchafbwyntiau fel y ddwy gân 'Cŵn Annwn' a 'Rwy'n Dy Weld'.

Erbyn ''Edrych I'r Gorwel'' (Sain, 1981) roedd e'n amlwg bod Tecwyn Ifan wedi colli ei ffordd yn gerddorol, ac roedd y caneuon yn dechrau swnio'n flinedig. Serch hynny, yr albwm dilynol, ''Herio'r Oriau Du* (Sain, 1983), oedd ei record orau ers *Y Dref Wen''. Fe'i recordiwyd yn dilyn Rhyfel Y Malfinas, ac mae'n cynnwys sawl cân brotest fel 'John Bull', 'Hiroshima' a 'Marina'.

Roedd rhaid aros saith mlynedd cyn *Stesion Strata* (Sain, 1990) a oedd yn gasgliad amrywiol o ganeuon newydd a chaneuon wedi eu cyfieithu fel 'The Streets Of London' gan Ralph McTell.

Recordiwyd *Sarita* saith mlynedd yn ddiweddarach, ond y tro yma, gyda Tudur Morgan wrth y lliw, a gyda band oedd yn cynnwys dau cyn aelod o'r grŵp Dom.

Ar ôl seibiant o wyth mlynedd ymddangosodd *Wybren Las*, ac unwaith eto gyda chynhyrchydd newydd, sef Dyl Mei. Newidiodd y band unwaith eto, a chwaraewyd y drymiau gan ei fab Gruffudd o'r Texas Radio Band.

## Discograffi 
* *Y Dref Wen* (Sain), 1977
* *Dof Yn Ôl* (Sain), 1978
* *Goleuni Yn Yr Hwyr* (Sain), 1979
* *Edrych I’r Gorwel* (Sain), 1981
* *Herio’r Oriau Du* (Sain), 1983
* *Stesion Strata* (Sain), 1990
* *Y Goreuon* (Sain), 1995
* *Sarita* (Sain), 1997
* *Wybren Las* (Sain), 2005
* *Llwybrau Gwyn* (Sain), 2012

## Cyfeiriadau 
## Dolennau allanol 
*[Llyfr o'i ganeuon ar wefan Sain(https://cy.wikipedia.org/wiki/Sain).] 
*Proffil Tecwyn Ifan gan BBC Cymru

Categori:Cantorion Cymraeg
Categori:Genedigaethau 1952
Categori:Pobl o Sir Gaerfyrddin
Categori:Prosiect Wicipop