Y Saith Pechod Marwol

:*Am y llyfr gan Mihangel Morgan ewch i Saith Pechod Marwol (llyfr)*.
[bawd|[Hieronymus Bosch Y Saith Pechod Marwol]]
Mae rhai o ddilynwyr Cristnogaeth yn honni bod rhai pechodau’n bod sydd yn achosi pob un arall. Cyfeirir at y pechodau hyn fel y **Saith Pechod Marwol**. Y rhestr safonol o’r saith yw *chwant, glythineb, trachwant, diogi, llid, cenfigen* a *balchder*. Mae yna hefyd restr weithredoedd da sydd yn trechu’r saith pechod sef Y Saith Rhinwedd

## Rhagflaenwyr Beiblaidd
Nid yw’r saith pechod marwol yn eu ffurf bresennol yn cael eu crybwyll yn y Beibl. Ond mae yna adnodau Beiblaidd sydd yn cael eu crybwyll fel rhagflaenwyr Beiblaidd i’r pechodau ac fel cyfiawnhad Beiblaidd dros eu hosgo. Er enghraifft yn Llyfr y Diarhebion 6:16-19 mae’r Brenin Solomon (awdur tybiedig y llyfr) yn ddweud ''Chwe pheth sy'n gas gan yr ARGLWYDD, saith peth sy'n ffiaidd ganddo:  llygaid balch, tafod ffals, dwylo'n tywallt gwaed dieuog, calon yn cynllunio oferedd, traed yn prysuro i wneud drwg, gau dyst yn dweud celwydd, ac un sy'n codi cynnen rhwng perthnasau.''

## Tarddiad y saith pechod cydnabyddedig
Mae'r cysyniad modern o'r saith pechod marwol yn gysylltiedig â gwaith y mynach o’r 4g Evagrius Ponticus, sydd yn eu rhestru yn yr iaith Roeg fel y ganlyn:
#  Γαστριμαργία (gastrimargia) glythineb
#  Πορνεία (oedd porneia) rhyw, godineb
#  Φιλαργυρία (philargyria) trachwant
#  Ὑπερηφανία (hyperēphania) balchder - Weithiau yn cael ei alw’n hunan-oramcangyfrif 
#  Λύπη (Lype) tristwch - yn y Philokalia, mae'r term hwn yn cael ei alw’n tristwch oherwydd cenfigen am lwyddiant eraill
#  Ὀργή (orgē) ddigofaint
#  Κενοδοξία (kenodoxia) brolio
#  Ἀκηδία (akēdia) acedia - yn y Philokalia, mae'r term hwn yn cael ei alw’n digalondid

Cawsant eu cyfieithu i Ladin y Gorllewin Cristnogol; yn bennaf trwy waith John Cassian. Trwy hynny daethant yn rhan o'r pietas ysbrydol neu ddefosiynau Catholig.
#  Gula (glythineb)
#  Luxuria / Fornicatio (chwant, godineb)
#  Avaritia (trachwant)
#  Superbia (balchder)
#  Tristitia (tristwch / anobaith)
#  Ira (llid)
#  Vanagloria (ymffrost)
#  Acedia (diogi)

Yn y flwyddyn 590 OC diwygiwyd y rhestr gan y Pab Grigor I i ffurfio’r rhestr safonol o bechodau yn yr Eglwys Gatholig.

## Y Pechodau
Yn ei gyfres Y Comedi Dwyfol ("*Inferno*," "*Purgatorio*" a "*Paradiso*"), mae Dante Alighieri yn rhestru’r pechodau yn y drefn isod - o’r lleiaf i’r mwyaf difrifol. Dyma’r drefn arferol o restru’r pechodau bellach 

### Chwant
Awydd rhywiol Anghyfreithlon, megis dymuno rhyw gyda pherson y tu allan i briodas. (Diffiniad Dante yw *cariad gormodol at bobl eraill*, sydd yn lleihau'r cariad gall unigolyn rhoi i eraill ac at Dduw).

### Glythineb
Gwastraffu bwyd. Naill ai drwy fwyta gormod o fwyd, diod neu gyffuriau, camreolaeth ar fwyd ar gyfer ei bleser neu ei blas, neu beidio â rhoi bwyd i'r anghenus

### Trachwant
Cybydd-dod neu ddymuno bod yn eiddo i’r hyn sydd mwy nag sydd ei angen ar yr unigolyn neu sy’n fwy na ellir ei ddefnyddio. Mae trachwant yn cynnwys gormodedd gariad at arian a  phŵer.

### Diogi
Mae diogi yn gwastraffu’r amser y mae Duw wedi rhoi inni am gyfnod ein bywydau. Mae diogi yn cael ei gasáu oherwydd:
*Rhaid i bobl eraill gweithio'n galetach
* Mae’n creu oedi ar yr hyn y mae Duw yn dymuno i berson gwneud neu yn ei rwystro rhag ei wneud o gwbl

### Llid
Ddicter, casineb. Teimladau o gasineb, dial neu ddyheadau cosbol y tu allan i gyfiawnder

### Cenfigen
Casáu pobl eraill am hyn sydd ganddynt. Mae Dante yn dweud bod cenfigen *yn gariad at les ni’n hunain wedi ei wyrdroi er mwyn amddifadu dynion eraill o’u lles hwy*

### Balchder
Yr awydd i fod yn ddeniadol, neu i gael ein cyfrif yn bwysig gan eraill a chael gormod o gariad at ein hunain. Mae ein hunan bwysigrwydd a’n cariad at ein hunain yn tynnu oddi wrth y cariad a’r pwysigrwydd dylid rhoi i Dduw.

## Gweler hefyd
Pwyll y Pader

## Cyfeiriadau
Categori:Diwinyddiaeth Gatholig
Categori:Geirfa Cristnogaeth