open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
You Are What You Love (albwm)

bawd|dde|Clawr yr albwm
***You Are What You Love*** yw pedwaredd albwm y gantores-cyfansoddwraig Canadaidd, Melanie Doane, a gafodd ei rhyddhau yn 2003.

## Rhestr y caneuon
#"Still Desire You"
#"As I Am"
#"Wilma Or A Betty Man"
#"Way Past Blue"
#"First Love"
#"You Are What You Love"
#"You Do The Math"
#"Mayor of Mellonville"
#"Temporary"
#"Bionic"
#"Here I Am"

Categori:Cerddoriaeth 2003
Categori:Cerddoriaeth Canada
John Knox

Un o brif arweinwyr y Diwygiad Protestannaidd yn yr Alban oedd **John Knox** (1505, 1513 neu 1514 – 24 Tachwedd 1572). Ail-drefnodd eglwys yr Alban i fod yn eglwys Bresbyteraidd.

Nid oes sicrwydd am ddyddiad na man ei eni, ond y mwyaf tebygol yw iddo gael ei eni yn Giffordgate, ger Haddington yn 1513 neu 1514. Astudiodd ym Mhrifysgol Glasgow neu Brifysgol St. Andrews. Roedd wedi ei ordeinio yn offeiriad cyn 1540.

Tua diwedd 1545 cyhoeddodd ei erthygl gyntaf ynghylch Protestaniaeth, efallai dan ddylanwad George Wishart. Alltudiwyd ef i Loegr yn 1549, yna pan ddaeth Mari Tudur yn frenhines yno a cheisio dychwelyd y wlad at Gatholigiaeth, symudodd i Genefa, lle bu'n astudio dan Jean Calvin. Yn ddiweddarach, symudodd i Frankfurt.

Wedi dychwelyd i'r Alban, daeth yn un o arweinwyr y Diwygiad Protestannaidd yno.

Categori:Hanes yr Alban
Categori:Marwolaethau 1572
Categori:Diwygwyr Protestanaidd
Swyddfa Cyllid Ewropeaidd Cymru

Rhan o Lywodraeth Cynulliad Cymru yw **Swyddfa Cyllid Ewropeaidd Cymru** (Saesneg: *Welsh European Funding Office*) sy'n rheoli darpariaeth rhaglenni Strwythurol yr Undeb Ewropeaidd yng Nghymru. Mae'n rhan o'r Adran dros yr Economi a Thrafnidiaeth, Llywodraeth Cynulliad Cymru. Lleolir ei phencadlys ym Merthyr Tudful.

Mae'r Swyddfa yn gyfrifol am reoli darpariaeth sawl prosiect, e.e. y Rhaglen Amcan 1. Erbyn Mawrth 2008 roedd 2937 o brosiectau wedi cael cymeradwyaeth gyda chyfanswm o £1,615,108,110 (€2,422,662,165).

## Cyfeiriadau 
## Gweler hefyd 
* International Business Wales

## Dolen allanol 
* (*rhannol ddwyieithog*) Gwefan y Swyddfa 

Categori:Economi Cymru
Categori:Llywodraeth Cymru
Categori:Yr Undeb Ewropeaidd
Hayley Westenra

Mae **Hayley Dee Westenra** (ganed 10 Ebrill 1987 yn Christchurch, Seland Newydd) yn soprano a Llysgennad i UNICEF. Cyrhaeddodd ei halbwm ryngwladol gyntaf, Pure rif un ar siart glasurol y Deyrnas Unedig yn 2003 ac mae wedi gwerthu dros dwy filiwn o gopïau yn rhyngwladol. Mae Westenra wedi derbyn nifer o wobrau am ei chyfraniad i gerddoriaeth, yn Seland Newydd a thramor. Ym mis Tachwedd 2008, cafodd ei henwi'n "berfformwraig clasurol y flwyddyn" yng ngwobrau blynyddol y *Variety Club* yn Llundain.

## Disgograffiaeth
### Albymau
#### Albymau rhanbarthol
#### Albymau rhyngwladol
### Senglau
## Cyfeiriadau
Categori:Cerddorion o Seland Newydd
Categori:Dyngarwyr o Seland Newydd
Categori:Genedigaethau 1987
Categori:Pobl o Christchurch
Categori:Merched yr 20fed ganrif
Categori:Merched yr 21ain ganrif
Snoop Dogg

Mae **Cordozar Calvin Broadus, Jr.** (ganed 20 Hydref 1972), sy'n fwy adnabyddus o dan ei enw llwyfan **Snoop Dogg** (**Snoop Doggy Dogg** yn flaenorol), yn rapiwr, cynhyrchydd recordiau ac actor o'r Unol Daleithiau sydd wedi ennill Gwobr Grammy. Mae'n fwyaf adnabyddus ar sîn hip hop arfordir gorllewinol yr Unol Daleithiau ac am gydweithio gyda'r cerddor Dr. Dre.

Categori:Genedigaethau 1972
Categori:Actorion o'r Unol Daleithiau
Categori:Cerddorion Affricanaidd-Americanaidd
Categori:Cynhyrchwyr recordiau o'r Unol Daleithiau
Categori:Mwslimiaid o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl o Galiffornia
Categori:Rapwyr o'r Unol Daleithiau
Categori:Enillwyr Gwobr Grammy
Be My Valentine! (Anti-Crisis Girl)

Cân gan y gantores Wcráinaidd, Svetlana Loboda yw **"Be My Valentine! (Anti-Crisis Girl)"**. Hi oedd yr ymgeisydd yr Wcráin i'r Gystadleuaeth Cân Eurovision 2009.

Yng Ngwanwyn 2009 dewiswyd "Be My Valentine" ar y sioe dewis Wcráinaidd gan Loboda a'i chymar Alexander Shyrkov. Cafodd Loboda y nifer fwyaf o bwyntiau wrth bleidleiswyr a'r rheithgor proffesiynol ar 8 Mawrth 2009. Cyn y gystadleuaeth Eurovision, newidiwyd enw'r gân er mwyn cynnwys y gytgan newydd - *Anti-Crisis Girl*. Cystadlodd Loboda yn yr ail rownd gynderfynol ac wedyn yn y rownd derfynol. Gorffennodd y gân yn 12fed gyda 76 o bwyntiau.

## Fideo cerddorol 
Mae'r fideo *Be My Valentine! (Anti-Crisis Girl)* yn gyfuniad o hen fideos Loboda sef "Mishka", "Postoy Muschina" a "Ne Macho" felly dydy Loboda ddim yn canu'r telynegion.

## Siart 
## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol 
*   Gwefan swyddogol Svetlana Loboda 
* Fideo miwsig ar YouTube
* Perfformiad Loboda yn Eurovision 2009

Categori:Caneuon 2009
Categori:Senglau 2009
Nigel Mansell

Cyn-yrrwr rasio Fformiwla Un o Loegr yw **Nigel Ernest James Mansell** OBE (ganwyd 8 Awst 1953). Enillodd Mansell Pencampwriaeth y Byd Fformiwla Un yn 1992 a Chyfres y Byd CART yn 1993. Fe yw'r unig berson i dal y ddau deitl ar yr un pryd, a hefyd y gyrrwr cyntaf i ennill Cyfres y Byd CART yn ei thymor cyntaf.

Fe barhaodd ei gyrfa yn Fformiwla Un 15 tymor, ac wedyn cystadlu yn y gyfres CART ar gyfer ei dau dymor olaf yn cystadlu ar y lefel uchaf. Heddiw, mae Mansell yn dal y gyrrwr Fformiwla Un mwyaf llwyddiannus i ddod o Brydain wrth ystyried nifer o fuddugoliaethau (31), ac yn pedwerydd allan of pob gyrwyr erioed.

Fe gymerodd Mansell rhan yn gyfres GP Masters, gan ennill dau allan o'r tair ras a gynhelir. Yn 2005, fe gafodd ei cynnwys yn yr International Motorsports Hall of Fame.

Categori:Genedigaethau 1953
Categori:Gyrwyr rasio o Loegr
Categori:Gyrwyr Fformiwla Un
Dmitry Koldun

Canwr Belarwsiadd yw **Dmitry Aleksandrovich Koldun** (Belarwseg: Дзьмітры Аляксандравіч Калдун; Rwsieg: Дми́трий Алекса́ндрович Колду́н; ganwyd 11 Mehefin 1985, Minsk, Belarws). Mae'n canu yn Rwsieg a Saesneg. Cynrychiolodd Koldun yng Nghystadleuaeth Cân Eurovision 2007 yn Helsinki, Ffindir. Gorffennodd yn y chweched safle gyda 145 o bwyntiau.

## Hanes
Ers ei fod yn bedair mlwydd oed, uchelgais Koldun oedd i fod yn feddyg ac aeth i astudio meddygaeth yn Ysgol Uwchradd Minsk. Llwyddodd i raddio gyda medal arian yn y maes hwn.

Yn 2002, astudiodd Koldun Gemeg ym Mhrifysgol Talaith Belarws a newidiodd ei uchelgais o fod yn feddyg i fod yn fferyllydd. Llwyddodd yn ei gwrs Cemeg fel y gwnaeth ar ei gwrs meddygaeth, a dywedwyd ei fod yn unigolyn "brwdfrydig".

Yn ddiweddar, synnwyd cefnogwyr Koldun pan gyhoeddwyd ei fod yn dioddef o "esblygiadau" meddygol. Dywedodd y canwr ei fod wedi dioddef problemau difrifol gyda'i wallt a phriodolodd hyn i Drychineb Chernobyl a achosodd sgîl-effeithiau hir-dymor ymbelydredd mewn nifer o wledydd Dwyrain Ewrop gan gynnwys man geni Koldun - Minsk, Belarws. Dywedodd Koldun (cyfieithwyd o'r Saesneg): "Bob blwyddyn, mae fy ngwallt yn newid lliw... pan oeddwn yn yr ysgol, roedd gennyf wallt trwchus. Ond nid nawr. Credaf mai bai trychineb Chernobyl yw hyn." Dywed Koldun fod y wallt golau a oedd ganddo pan oedd yn yr ysgol wedi newid, yn raddol (weithiau dros nos) gan fynd yn dywyllach i'r lliw brown tywyll sydd ganddo heddiw..

## Disgograffiaeth
### Albymau
*2007 - *Work Your Magic*
*2008 - *Я Не Волшебник* (Dw i ddim yn ddewin)
*2009 - *Колдун* (Koldun)

### Senglau
## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
*   Gwefan swyddogol
*  Forwm swyddogol
*  Gwefan ffan
*  Forwm answyddogol

Categori:Genedigaethau 1985
Categori:Artistiaid Eurovision
Categori:Cantorion o Felarws
Categori:Cerddorion yr 21ain ganrif o Felarws
Baile Sear

Ynys lanw yn Ynysoedd Allanol Heledd yng ngogledd-orllewin yr Alban yw **Baile Sear** (Saesneg: *Baleshare*). Saif i'r de-orllewin o ynys fwy Gogledd Uist, ac adeiladwyd cob i'w cysylltu yn 1962. Roedd y boblogaeth yn 2001 yn 49, yn byw mewn dau bentref, Samhla a Teananachar.

Categori:Ynysoedd Allanol Heledd
Cystadleuaeth Cân Eurovision 2007

**Cystadleuaeth Cân Eurovision 2007** oedd y 52fed Cystadleuaeth Cân Eurovision, a chafodd ei gynnal rhwng y 10fed a'r 12fed o Fai, 2009 yn Hartwall Areena, Helsinki, Ffindir. Roedd y cynigion eraill yn Espoo, Turku and Tampere. Costiodd y gystadleuaeth €13 miliwn.  Serbia enillodd y gystadleuaeth y flwyddyn honno. Derbyniodd y Ffindir yr hawl i gynnal y digwyddiad ar ôl i'r grŵp metal trwm, "Lordi" ennill Cystadleuaeth Cân Eurovision 2006. Dyma oedd y tro cyntaf i'r gystadleuaeth gael ei chynnal yn y Ffindir. Cyflwynwyd y sioe gan y cyflwynwraig teledu Ffinaidd, Jaana Pelkonen a'r cerddor a'r actor Ffinaidd Mikko Leppilampi. Gweithiodd Krisse Salminen fel cyflwynydd arbennig yn yr ystafell werdd, a darlledodd yn fyw o'r dorf yn Sgwâr y Senedd. Cymerodd 42 gwlad rhan yn y gystadleuaeth, sef y nifer uchaf erioed i gystadlu.

Enillwyd y gystadleuaeth y flwyddyn honno gan Serbia a gynrychiolwyd gan y gantores Marija Šerifović. Enw'r gân fuddugol oedd "Molitva" sy'n golygu "Gweddi" yn Gymraeg. 

## Rowndiau
### Y rownd cyn-derfynol
* Digwyddodd y rownd cyn-derfynol yn Helsinki ar y 10fed o Fai.
* Dengys y lliw *peach* gwledydd a aeth drwyddo i'r rownd derfynol.

### Y Rownd Derfynol
Roed y gwledydd yn y rownd derfynol:
*Y "Pedwar Mawr" (Ffrainc, yr Almaen, Sbaen a'r Deyrnas Unedig).
*Y wlad a oedd yn cynnal y gystadleuaeth, Ffindir.
*Y deg gwlad a dderbyniodd y mwyaf o bwyntiau yn y rownd derfynol 2006.
*Y deg gwlad a dderbyniodd y mwyaf o bleidleisiau ffôn yn y rownd cyn-derfynol.

2007
Categori:2007 yn Ewrop
Peswch

[bawd|de|170px|Bachgen yn peswch oherwydd yr afiechyd [pertussis]]
bawd|de|170px|Moddion Peswch

Sŵn (neu synau) sydyn a chras a wneir gan berson (ac weithiau anifail), un ar ôl y llall, yw **peswch**. Mae'r gair hefyd yn disgrifio'r adwaith amddiffynnol gan y corff i feicrobau, llwch, bwyd ayb wedi mynd i mewn i'r ysgyfaint yn hytrach na'r oesoffagws. Dyma ddull y corff i'w gwaredu. Mae tair rhan i'r weithred o besychu: anadliad mewnol, anadliad allanol gyda'r glotis wedi'i gau ac yn olaf, gollwng yr anadl yn sydyn o'r ysgyfaint gyda'r glotis wedi'i agor. Mae peswch yn medru bod yn wirfoddol neu'n anwirfoddol. Gall heintiau ymledu drwy beswch.

Gweithred o fewn y Tracea yw pesychu lle mae cyhyrau'r fron yn cyfangu i wneud y nwyon adael yr ysgyfaint efo grym cryf. Mae peswch yn fwy tebygol o ddigwydd pan mae rhywun yn sâl. Mae peswch hefyd yn amlwg yn ystod annwyd yn enwedig pan fo llysnafedd (mwcws) yn gorchuddio'r celloedd yn y gwddf sy'n cael gwared â llwch a bacteria sydd yn cael ei anadlu mewn. Digwydd yn aml mewn aer sydd wedi'i halogi a phersonau sy'n ysmygu.

## Meddygaeth amgen 
Tybir fod y llysiau canlynol yn gallu lliniaru tipyn ar yr anhwylder o besychu: teim, dail troed yr ebol ac erfinen.

## Cyfeiriadau 
Categori:Symptomau
Colbhasa

Ynys yn Ynysoedd Mewnol Heledd yng ngogledd-orllewin yr Alban yw **Colbhasa**  (Saesneg: *Colonsay*). Saif i'r gogledd i ynys Islay ac i'r de o Muile. Roedd y boblogaeth yn 2001 yn 108. Mae cob yn ei chysylltu ag ynys Oronsay.

Y prif bentref yw Sgalasaig, ar yr arfordir dwyreinol. Oddi yno, mae fferi yn hwylio i Oban, ac yn yr haf i Kennacraig gan alw yn Port Askaig ar Islay. Mae Croes Riasg Buidhe ar yr ynys yn dyddio o'r 8g, a cheir amrywiaeth o fywyd gwyllt yma, sy'n ei gwneud yn gyrchfan boblogaidd i dwristiaid.

Categori:Ynysoedd Mewnol Heledd
Anthony McPartlin

Mae **Anthony David "Ant" McPartlin** sy'n cael ei adnabod hefyd fel **PJ** (ganed 18 Tachwedd 1975 yn Newcastle upon Tyne) yn actor a chyflwynydd Seisnig. Mae'n fwyaf adnabyddus am weithio gyda Declan Donnelly, a gyda'i gilydd cânt eu galw'n 'Ant & Dec'.

Categori:Genedigaethau 1975
Categori:Actorion Seisnig
Categori:Cyflwynwyr teledu Seisnig
Declan Donnelly

Mae **Declan Joseph Oliver "Dec" Donnelly** sy'n cael ei adnabod fel **Duncan** hefyd (ganed 25 Medi 1975) yn actor a chyflwynydd rhaglenni teledu Seisnig. Bron yn ddi-eithriad, mae'n gweithio gydag Ant McPartlin. Daeth i amlygrwydd yn y gyfres deledu i blant *Byker Grove* ac fel un o'r ddeuawd pop, PJ & Duncan. Mae ef wedi ymddangos yn rheolaidd ar deledu Seisnig, o *Top of the Pops* i'r *Tribute to The Likely Lads* (2002).

Categori:Genedigaethau 1975
Categori:Actorion Seisnig
Categori:Cyflwynwyr teledu Seisnig
Orasaigh, Ynysoedd Mewnol Heledd

Ynys lanw yn Ynysoedd Mewnol Heledd yw **Orasaigh** (Saesneg:  *Oronsay*). Saif fymryn i'r de o ynys Colbhasa, ac mae ganddi arwynebedd fymryn dros ddwy filltir sgwar. Roedd poblogaeth o bump ar yr ynys yn 2001.

Gellir cerdded i'r ynys o Colbhasa ar lanw isel, ar hyd *An Traigh* ("Y Traeth"). Mae niferoedd sylweddol o'r Morlo Llwyd yn magu ar ynys fechan Eilean nan Ròn gerllaw, ac mae Orosaigh ei hyn yn Ardal Warchodaeth Arbennig i warchod nifer o adar sy'n nythu yma, yn arbennig y Fran Goesgoch a Rhegen yr Yd.

Adeilad pwysicaf yr ynys yw Priordy Orosaigh. Dywedir i Sant Oran sefydly mynachdy ar yr ynys yn 563. Mae'r priodry presennol yn sefydliad Awstinaidd o'r 14g.

[bawd|250px|dim|Arfordir dwyreiniol Orosaigh, yn edrych tua [Jura]]
bawd|250px|dim|Priordy Orosaigh

Categori:Daearyddiaeth Argyll a Bute
Categori:Ynysoedd Mewnol Heledd
Mr. & Mrs. Smith (ffilm 2005)

Mae ***Mr. & Mrs. Smith*** (2005) yn ffilm gyffro gomedi rhamantaidd, a gyfarwyddwyd gan Doug Liman ac a ysgrifennwyd gan Simon Kinberg. Cyfansoddwyd y sgôr wreiddiol gan John Powell. Mae'r ffilm yn serennu Brad Pitt ac Angelina Jolie fel cwpwl priod diflas, sy'n darganfod eu bod i'll dau yn asasiniaid proffesiynol sydd wedi cael eu hurio gan asiantaethau gwahanol i ladd ei gilydd. Ysgrifennwyd nofel o'r ffilm gan Cathy East Dubowski.

## Dolenni allanol 
*  Gwefan swyddogol y ffilm 
*  Triniaeth gwreiddiol Simon Kinberg o'r ffilm 

Categori:Ffilmiau 2005
Categori:Ffilmiau Saesneg
Categori:Ffilmiau o Unol Daleithiau America
Categori:Ffilmiau 20th Century Fox
Niwcleoffil

Mewn cemeg, **niwcleoffil** yw ïon neu foleciwl sy'n adweithio drwy cyfrannu pâr o electronau i electroffil. Mae'r rhan fywaf o niwcleoffiliau wedi'u gwefru'n negyddol a gan eu bod yn cyfrannu pâr o electronau, basau Lewis ydynt.

## Niwcleoffiliau mewn cemeg organig
## Gweler hefyd
Electroffil

Categori:Adweithiau cemegol
Categori:Cemeg
Arnold le Boteler

**Arnold le Boteler** oedd arglwydd (Normanaidd) cyntaf pentref bychan Pen-bre, ger Llanelli, de Cymru. Yn y cyfnod hwnnw gorweddai Pen-bre yng nghantref Eginog, un o dri chantref Ystrad Tywi ac roedd yn rhan o deyrnas Deheubarth cyn iddo gael ei gipio gan y Normaniaid. Trigai Arnold yn niwedd yr 11g a chychwyn y 12g ac roedd yn berchen ar lawer o dai a thir gan gynnwys Court Farm ym Mhen-bre yn ystod brenhiniaeth Gwilym y Gorchfygwr. Gellir olrhain achau Arnold le Boteler i lawr i rai o arlywyddion yr Unol Daleithiau megis George Bush.

Derbyniodd eiddo gan Maurice de Londres am ei wasanaeth milwrol yn erbyn y Cymru lleol, y cyntaf oedd Dundryfan (Saesneg: *Dunraven*). Tra fod ei arglwydd de Londres yn ymladd yn erbyn byddin Gwenllian, gwarchododd le Boteler Gastell Ogwr.

Gyda threigl y blynyddoedd, newidir enwau pobl yn aml, a dyna a ddigwyddodd yn y cyswllt yma, gyda le Boteler yn troi'n "Butler". Priododd aelod o deulu yr Arlywydd James Abram Garfield, 19 cenhedlaeth o'i flaen, sef yr Arglwydd Butler ferch o'r enw Anne le Boteler, merch William le Boteler II, Arglwydd Boteler o Wemme - sef pentref bychan yn Swydd Amwythig; Wem, heddiw.

Roedd perthnasau hefyd yn nheulu George W. Bush - 26ed cenhedlaeth, sef James Butler a anwyd 1305.

Gellir gweld arfbais y teulu mewn plastr ar fur Eglwys Sant Illtyd, Pen-bre.

Iarll Ashburnham a etifeddodd yr ystâd.

## Dolennau allanol 
* Achau James Abram Garfield 
* Achau George W. Bush 
* Teithiau a hanes Dundryfan (Dunraven House) 

Categori:Genedigaethau'r 11eg ganrif
Categori:Marwolaethau'r 12fed ganrif
Categori:Y Normaniaid yng Nghymru
Categori:Pobl o Sir Gaerfyrddin
Sun Yat-sen

Sylfaenydd Gweriniaeth Tsieina (1911-1928) oedd **Sun Zhongshan 孫中山** neu **Sun Yixian/Sun Yat-sen 孫逸仙** (12 Tachwedd 1866 – 22 Chwefror 1925) .

Ganed ef ym mhentref Cuiheng, yn rhanbarth Guangdong. Astudiodd mewn ysgol genhadol a daeth yn Gristion. Yn ddiweddarach, aeth i Hawaï i astudio, gan ddychwelyd i Tsieina yn 1883. Aeth i Hong Cong i astudio meddygaeth, gan raddio yn 1892. Daeth i gredu fod yn rhaid i Tsieina foderneiddio, a dod yn weriniaeth, gan wneud i ffwrdd a’r ymerodraeth. Dychwelodd i Hawaii am gyfnod, a sefydlodd gymdeithas y Xingzhong Hui. Ar 29 Rhagfyr 1911, yng nghanol Chwyldro Xinhai, etholwyd Sun Yat-sen yn arlywydd Gweriniaeth Tsieina. Gorfodwyd yr ymerawdwr Xuantong i gyfyngu ei bwerau i’r Ddinas Waharddedig yn unig, gyda Sun yn rheoli’r wlad. Yn fuan wedyn, bu raid i Sun drosgwyddo swydd arlywydd i Yuan Shikai, yn rhannol oherwydd pwysau o du y fyddin, a symudodd i Japan. Dychwelodd yn 1916 wedi marwolaeth Yuan, ac yn 1917 daeth yn bennaeth Llywodraeth Filwrol Tsieina. Daeth yn gadeirydd y *Kwomintang*, a sefydlwyd yn 1919. Gyda chymorth yr Undeb Sofietaidd, llwyddodd i gipio de Tsieina o reolaeth yr arglwyddi rhyfel erbyn 1923.

Bu Sun farw yn sydyn yn 1925 yn Beijing, ac olynwyd ef gan Chiang Kai-shek. Claddwyd ef yn Nanking.

Categori:Cristnogion o Tsieina
Categori:Chwyldroadwyr o Tsieina
Categori:Genedigaethau 1866
Categori:Gwleidyddion yr 20fed ganrif o Tsieina
Categori:Marwolaethau 1925
Electroffil

Mewn cemeg, **electroffil** yw ïon neu foleciwl sy'n adweithio drwy dderbyn pâr o electronau wrth niwcleoffil. Mae gan y rhan fwyaf o electroffiliau wefr bositif, ond mae rhai moleciwlau niwtral heb yr wythawd o electronau yn ymddwyn fel electroffiliau hefyd. Gan fod electroffiliau yn derbyn pâr o electronau, asidau Lewis ydynt.

## Electroffiliau mewn cemeg organig
### Adiad electroffilig
Gallant ymosod ar fondiau pi mewn alcenau fel y dengys y mecanwaith canlynol:

:

# Mae electroffil X+ yn derbyn pâr o electronau wrth y bond pi ac yn ffurfio bond gydag un o'r atomau carbon. Rhyngfoleciwl positif o'r enw carbocation sy'n cael eu ffurfio o ganlyniad i'r cam cyntaf. 
# Yna mae niwcleoffil Y- yn ffurfio bond gyda'r carbon sydd wedi'i wefru'n bositif drwy gyfrannu pâr o electronau.

### Amnewid electroffilig
Gallant gyfranogi mewn adweithiau amnewid hefyd. Er enghraifft yn yr adwaith canlynol mae electroffil A+ yn ymosod ar electronau dadleoledig bensen:

:

## Gweler hefyd
Niwcleoffil

Categori:Adweithiau cemegol
Categori:Cemeg
Up (ffilm 2009)

Ffilm Disney-Pixar a animeiddiwyd ar gyfrifiadur yw ***Up*** (2009). Adrodda hanes hen ŵr pigog a sgowt gor-awyddus sy'n hedfan i Dde America mewn tŷ sy'n hedfan gyda chymorth balwnau heliwm. Dosbarthwyd y ffilm gan Walt Disney Pictures, a chafodd ei noson agoriadol yng Ngŵyl Ffilm Cannes 2009, y ffilm animeiddiedig gyntaf i agor yno. Rhyddhawyd y ffilm ar y 29ain o Fai, 2009 yng Ngogledd America a bwriedir ei rhyddhau yn y Deyrnas Unedig ar yr 16eg o Hydref, 2009. Dyma ail ffilm y cyfarwyddwr Pete Docter (a gyfarwyddodd Monsters, Inc. hefyd), a gwnaed y gwaith lleisiol gan Edward Asner, Christopher Plummer, Bob Peterson a Jordan Nagai ymysg eraill.

## Plot
Mae Carl Fredricksen yn fachgen tawel sy'n cwrdd â merch bachgennaidd o'r enw Ellie. Maent yn darganfod fod ganddynt yr un diddordeb yn y fforiwr Charles Muntz. Mynega Ellie ei dyhead i symud i Paradise Falls yn Ne America, ac mae Carl yn addo hyn iddi. Mae Carl ac Ellie yn priodi ac yn tyfu'n hen gyda'i gilydd yn yr hen dŷ lle cyfarfu'r ddau am y tro cyntaf ac maent yn gwneud bywoliaeth drwy werthu balwnau a thrwy weithio fel tywysydd o amgylch parc thema. Am nad ydynt yn medru cael plant, maent yn cynilo ar gyfer taith i Paradise Falls ond cwyd cyfrifoldebau ariannol eraill. Ar yr union foment ag y maent yn medru fforddio mynd ar eu taith, mae Ellie'n marw o henaint, gan adael Carl yn unig yn eu cartref, yn feudwy heb unrhyw bwrpas i'w fywyd. Wrth i'r blynyddoedd fynd yn eu blaen, mae'r ddinas yn tyfu o amgylch cartref Carl ond gwrthoda Carl symud. Ar ôl gwrthdaro gydag adeiladwr ynglŷn â blwch llythyrau Carl sydd wedi torri, dywed y llysoedd barn fod yn rhaid i Carl symud i Gartref Ymddeoliad Shady Oaks. Dyfeisia Carl gynllun a fydd yn gwireddu ei addewid i Ellie, a defnyddia adnoddau o'i waith i greu llong ofod, gan ddefnyddio miloedd o falwnau heliwm sy'n codi ei dŷ o'i sylfeini. 

## Derbyniad
Mae "Up" wedi derbyn adolygiadau clodwiw gan y beirniaid ffilm. Erbyn y 1af o Fehefin, 2009, derbyniodd y ffilm farc o 8.7/10 ar wefan Rotten Tomatoes yn seiliedig ar 157 o adolygiadau. Rhoddodd beirniaid cydnabyddedig fel Roger Ebert sgôr o bedair seren allan o bump i'r ffilm.

## Gweler hefyd
*Rhestr Ffilmiau Animeiddiedig Disney

## Cyfeiriadau
Categori:Ffilmiau animeiddiedig o Unol Daleithiau America
Categori:Ffilmiau 2009
Categori:Ffilmiau Disney
Categori:Ffilmiau Pixar
Categori:Ffilmiau Saesneg
Categori:Ffilmiau o Unol Daleithiau America
Categori:Ffilmiau a enillodd Wobr yr Academi
The Killers

Mae **The Killers** yn fand roc Americanaidd sy'n dod o Las Vegas, Nevada. Ffurfiwyd y band yn 2002. Aelodau'r band yw Brandon Flowers (lleisiol, allweddellau), Dave Keuning (gitar, lleisiol), Mark Stoermer (gitar bâs, lleisiol) a Ronnie Vannucci Jr. (offerynnau traw, drymiau).
bawd|chwith|The Killers mewn cyngerdd yn 2017

## Albymau 
* Hot Fuss (2004)
* Sam's Town (2006)
* Day & Age (2008)
* Battle Born (2012)
* Wonderful Wonderful (2017)
* Imploding the Mirage (2020)
* Pressure Machine (2021)

## Dolenni allanol 
* Gwefan swyddogol The Killers

Categori:Bandiau Americanaidd
Categori:Bandiau roc
BBC iPlayer

|-
| style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | **Datblygwyr**
| style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | BBC
|-
| style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | **Lansiad**
| style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | Nadolig 2007
|-
| style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | **Ieithoedd**
| style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | Cymraeg, Saesneg, Gaeleg yr Alban
|-
| style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | **Ardal gwasanaeth**
| style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | Cymru, Lloegr, a Gogledd Iwerddon
|-
| style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | **Gwefan**
| style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | http://www.bbc.co.uk/iplayer/cy  
|-
{{#if:{}|{}|}}
|}

Mae **BBC iPlayer** yn wasanaeth a ddatblygwyd gan y BBC sy'n galluogi defnyddwyr y rhyngrwyd gyda band llydan i ddal i fyny gyda theledu'r wythnos cynt. **Integrated Media Player (IMP)** oedd enw gwreiddiol y chwaraewr cyfryngau, ac yna **MyBBCPlayer**. Gellir derbyn y gwasanaeth dros y rhyngrwyd ar gyfrifiadur personol, teledu cebl, iPhone, iPod touch a hefyd Nintendo Wii. Lansiwyd y gwasanaeth ar ddiwrnod Nadolig 2007.

Mae'r wefan nawr yn cynnwys rhaglenni Cymraeg a gynhyrchwyd gan y BBC megis Pobol y Cwm. Maen nhw hefyd wedi lansio fersiwn Cymraeg o'r wefan .

## Argaeledd dros y môr 
bawd|dde|Daw *BBC iPlayer* o logo (2007-2021)
Mae'r ffaith bod cyhoeddiadau'r BBC yn cael eu hariannu gan bobl y Deyrnas Unedig (drwy'r drwydded deledu), yn ogystal â hawliau trydydd parti, yn golygu mai dim ond yng ngwledydd Prydain mae BBC iPlayer ar gael. Er hyn, mae'r rhan fwyaf o wasanaethau radio (ac eithrio gwasanaethau chwaraeon byw) ar gael y tu allan i'r Deyrnas Unedig.

## Trwydded deledu 
Un o wendidau pennaf BBC iPlayer yw gofynion ariannol y drwydded deledu. Gan fod pob rhaglen yn gallu cael ei gwylio am ddim dros yr we, mae rhai yn dweud fod trwydded, bellach, yn ddiangen. Fodd bynnag, mae'r BBC wedi datgan mai dim ond pobl sy'n gwylio'r rhaglenni'n fyw sydd angen trwydded.

## Gweler Hefyd 
*S4C Clic
*ITV Player
*BBC
*Teledu

## Cyfeiriadau 
Categori:BBC
Categori:Gwefannau
Ffrynt Cenedlaethol

Defnyddir yr enw **Ffrynt Cenedlaethol** gan sawl plaid a chyngreiriad gwleidyddol:

* Albania — Ffrynt Cenedlaethol (Albania)
* Belarws — Ffrynt Cenedlaethol Belarws
* Gwlad Belg — Ffrynt Cenedlaethol (Gwlad Belg)
* Botswana — Ffrynt Cenedlaethol Botswana
* Myanmar — Ffrynt Cenedlaethol Chin
* Chad — Ffrynt Cenedlaethol dros Adfywiad Tsiad (FNTR)
* Ethiopia — Ffrynt Cenedlaethol Ethiopia
* Ffrainc — Ffrynt Cenedlaethol (Ffrainc)
* Yr Almaen — Ffrynt Cenedlaethol (DDR)
* India — Ffrynt Cenedlaethol Mizo
* India — Ffrynt Cenedlaethol (India)
* Iran — Ffrynt Cenedlaethol (Iran) (*Jebhe-ye Melli Iran*)
* Latfia — Ffrynt Cenedlaethol (Latfia)
* Libia — Ffrynt Cenedlaethol dros Waredigaeth Libia
* Malaysia — Ffrynt Cenedlaethol (Malaysia) 
* Seland Newydd — Ffrynt Cenedlaethol Seland Newydd
* Pacistan — Ffrynt Cenedlaethol Balawaristan
* Sbaen — Ffrynt Cenedlaethol (Spain) (*Frente Nacional*)
* Sri Lanca — Ffrynt Cenedlaethol Unedig
* Swaziland — Ffrynt Cenedlaethol Swaziland
* Y Deyrnas Unedig — Ffrynt Cenedlaethol Prydain

## Cyn-bleidiau gwleidyddol
* Awstralia — Ffrynt Cenedlaethol (Australia)
* Colombia — Ffrynt Cenedlaethol (Colombia)
* Tsiecoslofacia — Ffrynt Cenedlaethol (Tsiecoslofacia)
* DDR (Dwyrain yr Almaen) — Ffrynt Cenedlaethol (DDR)
* Ffrainc — Ffrynt Cenedlaethol (Gwrthsafiad Ffrengig) (Ail Ryfel Byd)
* Gwlad Groeg — Ffrynt Cenedlaethol (Gwlad Groeg)
* India — Ffrynt Cenedlaethol (India)
* Yr Eidal — Fronte Nazionale
* Namibia — Ffrynt Cenedlaethol Namibia
* Yr Iseldiroedd — Ffrynt Cenedlaethol (Yr Iseldiroedd), (1934-)1937-1941
* Sbaen — Frente Nacional
* Y Swistir — Ffrynt Cenedlaethol (Y Swistir)

## Gweler hefyd
* Ffrynt cyffredin
* Ffrynt poblogaidd
* Ffrynt unedig

Categori:Pleidiau gwleidyddol
Front National

Gallai **Front National** (Ffrangeg am **Ffrynt Cenedlaethol**) gyfeirio at:

* Front National (Ffrainc), plaid wleidyddol Ffrengig
* Front National (Gwrthsafiad Ffrengig), grŵp yn y Gwrthsafiad Ffrengig yn yr Ail Ryfel Byd
* Front National (Gwlad Belg), plaid wleidyddol yng Ngwlad Belg

## Gweler hefyd
* Ffrynt Cenedlaethol
Eige

Ynys yn Ynysoedd Mewnol Heledd yng ngogledd-orllewin yr Alban yw **Eige** (Saesneg: *Eigg*). Hi yw'r ail-fwyaf o'r Ynysoedd Bach, tua 9&nbsp;km o hyd a 5&nbsp;km o led. Roedd y boblogaeth yn 2001 yn 67.

Saif Eige i'r de o ynys Skye ac i'r gogledd o benrhyn Ardnamurchan.

chwith|250px|Lleoliad Eige
bawd|dim|250px|An Sgurr

Categori:Ynysoedd Mewnol Heledd
Cenedlaetholdeb Prydeinig

Ideoleg genedlaetholgar yw **cenedlaetholdeb Prydeinig** sy'n seiliedig ar y gred fod "Prydain" - h.y. y Deyrnas Unedig - yn wlad a bod pobloedd Prydain yn ffurfio un genedl. Ceiff yr ideoleg neu gred hon ei mynegi mewn sawl ffordd. Byddai rhai yn galw ymagwedd Brydeingar gwleidyddion fel Margaret Thatcher, Tony Blair a Gordon Brown yn amlygiad o genedlaetholdeb Prydeinig, ond fe'i cysylltir hefyd, ac yn bennaf efallai, gyda mudiadau asgell dde hiliol, yn cynnwys pleidiau de eithafol fel y British National Party a'r National Front.

Yn ei hanfod mae cenedlaetholdeb Prydeinig yn wrthwynebus i hawl Cymru a'r Alban i fod yn wledydd annibynnol ac felly'n cynrychioli'r gwrthwyneb i genedlaetholdeb Cymreig ac Albanaidd. Nid yw'n derbyn fod y Cymry a'r Albanwyr yn genhedloedd. Gwrthodir hefyd cenedligrwydd y Cernywiaid.

Ceir perthynas agos rhwng cenedlaetholdeb Prydeinig a chenedlaetholdeb Seisnig hefyd, yn enwedig ar yr asgell dde.

## Gweler hefyd 
* Cenedlaetholdeb
* Imperialaeth
* Jac yr Undeb
* John Bull
* Prydeindod
* Y Deyrnas Unedig
* Yr Ymerodraeth Brydeinig


Prydeinig
Categori:Gwleidyddiaeth y Deyrnas Unedig
Diversity (grŵp dawns)

|-
| style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | **Blynyddoedd yn actif**
| style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | 2007- Presennol
|-
| style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | **Genre**
| style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | Dawns stryd, electronig, trefol (*urban*).
|-
| style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | **Gwlad**
| style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" |Deyrnas Unedig
|-
|-
{{#if:{}|{}|}}
|}

Grŵp dawnsio stryd yw **Diversity** ac enillwyr y drydedd gyfres o ''Britain's Got Talent''. Mae'r aelodau yn dod o Dagenham, Llundain, Lloegr.

## Aelodau
*Ashley Banjo
*Jordan Banjo
*Ian McNaughton
*Jamie McNaughton
*Matthew McNaughton
*Mitchell Craske
*Sam Craske
*Warren Russell
*Terry Smith
*Perri Luc Kiely
*Ike Ezekwugo

Categori:Teledu yn y Deyrnas Unedig
Categori:Dawns
Rhodri

Enw personol grwywaidd Cymraeg ydy **Rhodri**. Gallai gyfeirio at un o sawl person:

*Rhodri Molwynog ap Idwal (690 - 754 ), brenin Gwynedd
***Hywel ap Rhodri Molwynog, brenin Gwynedd
**Cynan Dindaethwy ap Rhodri, mab Rhodri Molwynog
*Rhodri Mawr
**Anarawd ap Rhodri (bu farw yn 916 ), mab Rhodri Mawr
**Cadell ap Rhodri, mab Rhodri Mawr
*Rhodri ap Gruffudd, mab Gruffudd ap Llywelyn Fawr
*Rhodri ab Owain Gwynedd
*Rhodri ap Hywel
*Merfyn ap Rhodri
*Tomas ap Rhodri
**Owain ap Thomas ap Rhodri, sef Owain Lawgoch
*Rhodri Glyn Thomas, gwleidydd Plaid Cymru
*Rhodri Morgan, Prif Weinidog Cymru (2000- )
*Rhodri Meilir, actor Cymreig o'r Wyddgrug

Categori:Enwau personol Cymraeg
J. M. Barrie

Awdur a dramodwr o'r Alban oedd Syr **James Matthew Barrie** (9 Mai 1860 – 19 Mehefin 1937), sy'n cael ei adnabod fel **J. M. Barrie** gan amlaf. Caiff ei gofio am greu cymeriad Peter Pan, y bachgen a wrthodai dyfu i fyny. Seiliodd y cymeriad hwn ar ei ffrindiau, bechgyn y teulu Llewelyn Davies. Caiff ei ystyried fel y person a boblogeiddiodd yr enw Wendy hefyd, a oedd yn enw anghyffredin iawn cyn iddo roi'r enw i arwres Peter Pan.

Categori:Dramodwyr Saesneg o'r Alban
Categori:Genedigaethau 1860
Categori:Marwolaethau 1937
Categori:Nofelwyr Saesneg o'r Alban
Egni ïoneiddiad

Term ydy **egni ioneiddiad** (EI) am atom neu foleciwl, sy'n cyfeirio at yr egni neu waith sydd angen i ddyrchafu'r electron i'r lefel egni uchaf o anfeidredd yn y cyflwr nwyol.

::X + egni →  X+ + e-

Mewn ffiseg, mae egni yn cael ei gynrychioli gan yr unedau foltiau electron (eV), sydd yn golygu'r egni gofynnol i ddyrchafu un electron o un atom neu foleciwl. Mewn cemeg, mae'r **egni ïoneiddiad molar safonol** yn cael ei ddefnyddio, sydd yn cynrychioli'r egni i ddyrchafu un môl o electronau o un môl o atomau neu foleciwlau. kJ/môl neu kcal/môl ydy'r unedau egni ïoneiddiad molar safonol.

Mae'r egni ioneiddiad *n*fed yn cyfeirio at yr egni i dynnu electron o rhywogaeth gyda gwefr o (*n*-1). Er enghraifft:

::Egni ioneiddiad 1af
:::X →  X+ + e-

::Egni ioneiddiad 2il
:::X+ →  X2+ + e-

::Egni ioneiddiad 3ydd
:::X2+ →  X3+ + e-

Mae 'na dueddiadau egnïon ïoneiddiad trwy'r tabl cyfnodol. Yn fras, mae'r egni ioneiddiad 1af yn cynyddu yn mynd o'r chwith i'r dde ar draws y tabl. Hefyd, yn mynd lawr y tabl mewn un grŵp, mae'r egni ioneiddiad 1af yn cynyddu.

Categori:Cemeg
Ysgol Gynradd Nefyn

Ysgol gynradd naturiol Gymraeg ydy **Ysgol Gynradd Nefyn**, ym mhentref Nefyn, Penrhyn Llŷn, Gwynedd. Sefydlwyd yr ysgol ym 1859.

Y pennaeth presennol yw Mrs Glenys Williams. Yn 2016 roedd gan yr ysgol 138 o ddisgyblion ar y gofrestr, gydag oddeutu 75% ohonynt yn dod o gartrefi lle siaradir y Gymraeg. Mae talgylch yr ysgol yn cynnwys Llithfaen, Morfa Nefyn, Boduan a Nefyn ei hun.

Mae gan y disgyblion ddewis o ran ysgol uwchradd, wedi cwblhau blwyddyn 6 yn y system addysgol caent fynd ymlaen i naill ai Ysgol Botwnnog neu Ysgol Glan y Môr, Pwllheli.

Nefyn
Nefyn
Categori:Nefyn
Categori:Sefydliadau 1859
Holy Island

Gallai **Holy Island** gyfeirio at un o nifer o ynysoedd:

* Enw Saesneg ar Ynys Gybi, ger Ynys Môn
* Enw arall ar Lindisfarne
* Enw Saesneg ar Eilean MoLaise, ger ynys Arran ar arfordir gorllewinol yr Alban
Sgriptiwr

Mae **sgriptwyr** yn bobl sydd yn ysgrifennu sgriptiau sydd yna'n cael eu defnyddio er mwyn creu ffilmiau a rhaglenni teledu.

Mae'r mwyafrif o sgriptwyr yn dechrau eu gyrfa drwy ysgrifennu heb gael eu comisiynu i wneud hynny a heb gael eu talu. Pan werthir y sgript gelwir hyn yn "sgript-spec".

Mae nifer ohonynt yn gweithio yn doctora sgriptiau, gan geisio addasu a newid sgriptiau er mwyn ateb gofynion cyfarwyddwyr neu'r stiwdios; er enghraifft, gallai rheolwyr stiwdio gwyno fod bwriad cymeriad yn aneglur neu fod y ddeialog yn wan.

Gall doctora sgriptiau fod yn fusnes sy'n talu'n dda, yn enwedig ar gyfer yr ysgrifenwyr mwyaf enwog. Mae David Mamet a John Sayles, er enghraifft, yn ariannu'r ffilmiau maent yn cynhyrchu eu hunain drwy ysgrifenni a doctora sgriptiau pobl eraill.


Categori:Galwedigaethau'r celfyddydau perfformio
Categori:Galwedigaethau'r cyfryngau
Categori:Llenorion
Categori:Termau llenyddol
Samuel D. Ratcliffe

Sgriptiwr teledu o'r Unol Daleithiau oedd **Samuel D. Ratcliffe** (1945 – 1995) yn sgriptiwr aenillodd Wobr Emmy am ei waith.

Cafodd ei fagu ym Birmingham, Alabama a graddiodd o Goleg Deheuol Birmingham, cyn symud i Efrog Newydd ym 1963 er mwyn dilyn gyrfa fel actor. O 1963 tan ganol y 1970au, ymddangosodd mewn hysbysebion, ffilmiau a'r theatr. Chwaraeodd gymeriad Matt yn y ddrama oddi-ar Broadway, *The Fantastiks* a serennodd yn y sioe gerdd ar Broadway, *Hurry Harry*.

Ym 1976, dechreuodd ysgrifennu ar gyfer dramâu teledu dyddiol. Enillodd nifer o wobrau gan gynnwys Emmy Dydd ym 1991 am ei waith fel prif ysgrifennwr ar gyfer Santa Barbara NBC. Ef hefyd oedd prif ysgrifennwr *Texas* ac *Another World* ar NBC.

Teithiodd yn helaeth a siaradai ddwsin o ieithoedd.  Bu farw yn Ninas Efrog Newydd.

Categori:Genedigaethau 1945
Categori:Actorion o'r Unol Daleithiau
Categori:Sgriptwyr teledu o'r Unol Daleithiau
Priscilla Queen of the Desert - the Musical

''Am y ffilm o'r un enw, gweler The Adventures of Priscilla, Queen of the Desert (ffilm 1994)*

Sioe gerdd yw ***Priscilla: Queen of the Desert the Musical**'', ar sail ffilm 1994 gan y sgriptiwr a'r cyfarwyddwr ffilm Awstralaidd Stephan Elliott, *The Adventures of Priscilla, Queen of the Desert*. Addaswyd gan Elliott ac Allan Scott, gan ddefnyddio caneuon pop poblogaidd fel y sgôr.

## Hanes y cynhyrchiad
Agorodd "Priscilla Queen of the Desert: The Musical" ar 7 Hydref 2006 yn Theatr y Lyric, Casino Star City, Sydney, Awstralia a rheodd tan 2 Medi 2007. Cyfarwyddwyd y sioe gan y cyfarwyddwr creadigol Simon Phillips a serennodd Tony Sheldon, Jeremy Stanford a Daniel Scott gyda Michael Caton. Dychwelodd y sioe i Westy a Chasino Star City, Sydney ar 7 Hydref 2008 gan gau ar 21 Ragfyr 2008. Roedd y sioe yn serennu aelodau o'r cast gwreiddiol fel Sheldon a Scott, yn ogystal ag aelodau newydd fel Todd McKenney fel Tick a Bill Hunter fel Bob.

## Cynhyrchiadau eraill
### Awstralia 2007-08
Symudwyd y cynhyrchiad o Sydney i Theatr y Regent ym Melbourne, gyda'r noson agoriadol i'r cyhoedd ar y 6ed o Hydref, 2007. Daeth y cynhyrchiad i ben ar 27 Ebrill 2008 er mwyn galluogi'r cynhyrchiad Awstralaidd o'r sioe gerdd *Wicked* i gymryd ei lle. Yna symudwyd y cynhyrchiad i Auckland, Seland Newydd am gyfnod cyfyngedig, lle agorodd ar 27 Mai 2008 a daeth i ben ar 6 Gorffennaf 2008.

### Llundain 2009
Dechreuodd y cynhyrchiad yn West End Llundain ar 10 Mawrth 2009 yn Theatr y Palas. Cynhyrchwyd y sioe ar y cyd â chriw *Really Useful Group* Andrew Lloyd Webber. Cyfarwyddwyd y sioe gan Simon Phillips gyda'r drefniadaeth gerddorol gan Stephen 'Spud' Murphy a'r coreograffeg gan Ross Coleman. Mae'r cast yn cynnwys Jason Donovan fel "Tick", Tony Sheldon fel Bernadette ac Oliver Thornton fel Adam Whiteley/Felicia.

### Cynhyrchiadau arfaethedig eraill
Bwriedir cynnal cynyrchiadau yn Toronto yn nhymor yr Hydref 2009 yn theatr David Mirvish, yn yr Almaen (hefyd yn 2009 ac yn Sweden (yn yr iaith Swedaidd) ar ddechrau 2010.

## Cast
## Caneuon Gwreiddiol
### Act Un
### Act Dau
## Dolenni allanol
* Gwefan swyddogol Priscilla
* Back Row Productions 
* Priscilla yn Llundain 

Categori:Sioeau cerdd 2006
Idwal Jones (1895–1937)

[bawd|Plac i Idwal Jones ac i [Waldo Williams yn 56, Stryd Cambria, Aberystwyth lle buont yn preswylio]]

Llenor a digrifwr o Geredigion oedd **Idwal Jones** (8 Mehefin 1895 – 18 Mai 1937). Roedd yn gymeriad ffraeth a fu'n adnabyddus am ei ddramâu a'i gerddi digrif.

Brodor o Lanbedr Pont Steffan, Ceredigion oedd Idwal Jones. Cafodd yrfa amrywiol gan weithio fel clerc, ysgolfeistr a darlithydd. Gwasanaethodd yn y fyddin yn Nwyrain Affrica yn y Rhyfel Byd Cyntaf. Aeth i Goleg Prifysgol Cymru, Aberystwyth ar ôl y rhyfel a chafodd radd mewn Saesneg. Ar ôl cyfnod fel ysgolfeistr ym Mhontarfynach cafodd swydd fel Darlithydd Efrydiau Allanol.

Ei waith pwysicaf efallai yw'r ddrama *Pobl yr Ymylon*, sy'n ddychan ar barchusrwydd a snobyddiaeth.

Ceir cofiant iddo gan D. Gwenallt Jones (1958).

## Llyfryddiaeth 
* *Pobl yr Ymylon* (1927). Drama
* *Yr Anfarwol Ifan Harris* (1928). Drama. Buddugol yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1928
* *Yr Eosiaid* (1936). Drama gerddorol.
* *Cerddi Digri a Rhai Pethau Eraill* (1934)
* ''Cerddi Digri Newydd a Phethau o'r Fath* (1937)
* *Ystorïau a Pharodïau* (1944)
* *My Piffle'', parodi o'r gyfrol *My People* gan Caradoc Evans

Categori:Genedigaethau 1895
Categori:Marwolaethau 1937
Categori:Beirdd Cymraeg
Categori:Dramodwyr Cymraeg
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Milwyr o Gymru
Categori:Pobl o Geredigion
Idwal Jones

Gallai **Idwal Jones** gyfeirio at un o sawl person:

* Idwal Jones (1895-1937), dramodydd, bardd a digrifwr, o Geredigion
* Idwal Jones (nofelydd), nofelydd ac awdur straeon byrion Saesneg, o Feirionnydd
* Idwal Jones (1910-1985), gweinidog, o Dalysarn, adnabyddus fel awdur S.O.S Galw Gari Tryfan
Idwal

Enw personol Cymraeg yw **Idwal**. Gallai gyfeirio at:

## Pobl
* Idwal Iwrch (Idwal ap Cadwaladr) (c.650-720), Brenin Gwynedd
* Idwal Foel (Idwal ab Anarawd) (bu farw 942), Brenin Gwynedd o 916 hyd ei farwolaeth
* Idwal Jones (1895-1937), dramodydd, bardd a digrifwr, o Geredigion
* Idwal Jones (1887-1964), nofelydd ac awdur straeon byrion Saesneg, o Feirionnydd
* Idwal Rees (John Idwal Rees) (1910-1991), chwaraewr rygbi rhyngwladol o Abertawe

## Lleoedd
* Cwm Idwal, Eryri
* Llyn Idwal, llyn yng Nghwm Idwal
* Bwthyn Idwal, hostel ieuenctid a chyn-westy hanesyddol, ar bwys yr A5 ger Cwm Idwal http://www.yha.org.uk/find-accommodation/wales/hostels/Idwal-Cottage/index.aspx 

Categori:Enwau personol Cymraeg
Ynys Arran

:*Am yr ynysoedd yn Iwerddon, gweler Ynysoedd Arann*

Ynys oddi ar arfordir gorllewinol yr Alban yw **Ynys Arran** (Saesneg: *Isle of Arran*; Gaeleg yr Alban: *Eilean Arainn*). Saif ym Moryd Clud (aber Afon Clud). Hi yw'r seithfed fwyaf o ynysoedd yr Alban, ac roedd y boblogaeth yn 2001 yn 5,058. Mae'r ynys yn rhan o awdurdod lleol Gogledd Swydd Ayr.

Tref bwysicaf yr ynys yw Brodick. Yma mae'r fferi'n cyrraedd o Ardrossan ar y tir mawr. Yn y bae rhwng Lamlash a Whiting Bay mae ynys fechan Eilean MoLaise (*Holy Island*), lle mae mynachdy Bwdhaidd. Gellir cael fferi yno o Lamlash.

Ar ddechrau'r 20g, roedd tua hanner poblogaeth yr ynys yn medru Gaeleg, ond diflannodd yn raddol dros y ganrif. Diflannodd tafodiaith unigryw Arran yn y 1970au, pan fu farw'r siaradwr olaf, Donald Craig. Mae 1.6% o drigolion yr ynys yn medru Gaeleg, ond mewnfudwyr o rannau eraill o'r Alban ydynt.

## Daearyddiaeth 
Mae gogledd Arran yn fynyddig. Y copa uchaf yw Gaoda Bheinn (Goatfell) (874 m,). Mae proffil y mynyddoedd gogleddol hyn o'r tir mawr yn adnabyddus fel "Rhyfelwr Mewn Cwsg" gan ei fod yn edrych fel milwr ar ei gefn a'i ddwylo ar ei fron.

bawd|240px|chwith|Y fferi *M.V. Caledonian Isles* yn cyrraedd Brodick; llun o gopa Goat Fell
bawd|240px|dim|"Rhyfelwr Mewn Cwsg"

## Dolen allanol
* The Isle of Arran Tourism Directory 

Categori:Daearyddiaeth Gogledd Swydd Ayr
Arran
Swoosie Kurtz

Mae **Swoosie Kurtz** (ganed 6 Medi 1944) yn actores o'r Unol Daleithiau. Dechreuodd ei gyrfa ym myd y theatr yn ystod y 1970au cyn symud ymlaen i yrfa ar y sgrîn fach, lle derbyniodd deg enwebiad ac ennill un Gwobr Emmy. Ymddangosodd mewn nifer o ffilmiau, gan gynnwys y ffilmiau *Dangerous Liaisons* (1988), *Citizen Ruth* (1996), a *Liar Liar* (1997). Trwy gydol ei gyrfa, mae hi wedi parhau i berfformio yn y theatr, gan gael ei henwebu am bum Gwobr Tony a chan ennill dau ohonynt. Yn fwy diweddar, serennodd yng nghyfres ddrama ABC, *Pushing Daisies*.

Categori:Genedigaethau 1944
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl o Nebraska
Charlotte's Web

Gallai '''''Charlotte's Web''''' gyfeirio at: 

*Charlotte's Web (nofel), nofel gan E. B. White
*Charlotte's Web (ffilm 1973), ffilm 1973 gan Hanna-Barbera
*''Charlotte's Web 2: Wilbur's Great Adventure'' ffilm 2003
*Charlotte's Web (ffilm 2006), ffilm 2006
Mainland (Ynysoedd Erch)

**Mainland** yw'r enw ar brif ynys Ynysoedd Erch (*Orkney*) yng ngogledd-ddwyrain yr Alban. Mae'r boblogaeth tua 15,000, am yma y ceir dwy dref fwyaf Ynysoedd Erch, Kirkwall a Stromness. Yma hefyd mae Eglwys Gadeiriol Sant Magnus, canolfan grefyddol yr ynysoedd.

Ceir nifer o hynafiaethau Neolithig pwysig ar yr ynys, yn arbennig Cylch Brodgar, cylch cerrig 104 m ar draws, siambr gladdu Maes Howe, a phentref Skara Brae. Dynodwyd y casgliad yma o hynafiaethau yn Safle Treftadaeth y Byd gan UNESCO. I'r de o'r ynys mae bae Scapa Flow.

bawd|dim|250px|Coedwig Finstown. Mae coed yn brin iawn ar yr ynys.

## Pentrefi
*Birsay
*Finstown
*Harray
*Orphir
*Sandwick

## Adeiladau a chofadeiladau
*Eglwys gadeiriol Sant Magnws (Kirkwall)
*Maes Howe
*Neuadd Clestrain
*Palas yr Iarll (Birsay)
*Palas yr Iarll (Kirkwall)
*Skara Brae

## Enwogion
*John Rae (1813-1893), fforiwr
*George Mackay Brown (1921-1996), bardd

Categori:Ynysoedd yn Ynysoedd Erch
Wyre

Gallai **Wyre** gyfeirio at:

* Afon Wyre, afon yng Ngheredigion
* Bwrdeistref Wyre, ardal an-fetropolitan yn Swydd Gaerhirfryn
* Wyre, un o ynysoedd Ynysoedd Erch yn yr Alban
----
Calon Ynysoedd Erch Neolithig

**Calon Ynysoedd Erch Neolithig** (Saesneg: *Heart of Neolithic Orkney*) yw'r term a ddefnyddir am y casgliad o hynafiaethau Neolithig ar Ynysoedd Erch yng ngogledd-ddwyrain yr Alban a ddynodwyd yn Safle Treftadaeth y Byd gan UNESCO yn 1999.

Mae "Calon Ynysoedd Erch Neolithig" yn cynnwys pedair safrle:

*Maes Howe, siambr gladdu
*Meini Stenness, cylch cerrig
*Cylch Brodgar, cylch cerrig
*Skara Brae, olion pentref

bawd|dim|230px|Skara Brae

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol 
* UNESCO, World Heritage: Heart of Neolithic Orkney (Saesneg)

Categori:Archaeoleg yr Alban
Categori:Oes Newydd y Cerrig
Categori:Safleoedd Treftadaeth y Byd yn yr Alban
Categori:Adeiladau ac adeiladwaith yn Ynysoedd Erch
Skara Brae

Gweddillion pentref Neolithig ar Ynysoedd Erch yn yr Alban yw **Skara Brae**. Saif ar arfordir gorllewinol ynys Mainland.

Credir fod y pentref yn cael ei ddefnyddio yn y cyfnod 3100-2500 CC. Yn ddiweddarach, gorchuddiwyd adfeilion y tai gan dywod, ac ni chafwyd hyd iddynt eto hyd y 1850au. Bu cloddio archaeolegol yma dan Gordon Childe rhwng 1928 a 1930. Gan nad oedd fawr o goed ar Ynysoedd Erch, adeiladwyd popeth o gerrig, yn cynnwys y dodrefn.

Gyda Maes Howe, Meini Stenness a Cylch Brodgar, mae Skara Brae yn ffurfio Safle Treftadaeth y Byd a ddynodwyd gan UNESCO yn 1999 dan yr enw Calon Ynysoedd Erch Neolithig. Rheolir y safle gan Historic Scotland.

Categori:Oes Newydd y Cerrig
Categori:Safleoedd archaeolegol yr Alban
Categori:Safleoedd Treftadaeth y Byd yn yr Alban
Categori:Adeiladau ac adeiladwaith yn Ynysoedd Erch
Cystadleuaeth Cân Eurovision 2008

**Cystadleuaeth Cân Eurovision 2008** oedd y 53ydd Cystadleuaeth Cân Eurovision, a gynhaliwyd yn Serbia. Cynhaliwyd y rowndiau cyn-derfynol ar 20 a 22 Mai, gyda'r rownd derfynol yn cael ei chynnal ar y 24ain o Fai 2008 yn y brifddinas Belgrade. Rwsia enillodd y gystadleuaeth, gyda chân Jim Beanz a Dima Bilan o'r enw "Believe" a berfformiwyd gan Bilan. Mae Arena Belgrade Arena, sef lleoliad y Gystadleuaeth, ymysg yr arenas dan-do fwyaf yn Ewrop, a gall ddal dros 20,000 o bobl. Enillodd Serbia'r hawl i gynnal y gystadleuaeth ar ôl i Marija Šerifović ennill y gystadleuaeth yn 2007 yn Helsinki, y Ffindir. Darlledwyd y digwyddiad gan RTS.

Agorodd gwefan swyddogol cystadleuaeth 2008 ar y 15fed o Ionawr 2008. Am y tro cyntaf erioed, darlledodd Eurovision.tv y rowndiau terfynol cenedlaethol ar ESCTV gyda chaniatad y darlledwyr. Ar y 30ain o Ionawr, 2008, datgelodd Eurovision.tv thema'r Gystadleuaeth sef "Cydlifiad Sain", thema a ysbrydolwyd gan leoliad Belgrade ar gydlifiad yr afonydd Sava a'r Danube. Cyflwynwyd y sioe gan Jovana Janković a Željko Joksimović. Cynrychiolodd Jelena Tomašević Serbia gyda chân a gyfansoddwyd gan Joksimović; arweiniodd hyn at gryn dipyn o ddadlau ynglŷn â'r rôl yn y gystadleuaeth.

## Fformat
Ar 24ydd Ionawr 2008, tynnwyd enwau allan o het i weld pa wledydd a fyddai'n ymddangos yn y rownd gyn-derfynol cyntaf neu'r ail. Rhannwyd gwledydd i mewn i chwech pot yn unol a phatrymau pleidleisio cystadlaethau blaenorol. Yna, tynnwyd enwau allan o'r chwech pot i benderfynu pa wledydd fyddai yn y rownd gyn-derfynol gyntaf a phwy fyddai yn yr ail rownd gyn-derfynol. Penderfynwyd hefyd y bydda'r Almaen a Sbaen yn pleidleisio yn y rownd gyn-derfynol gyntaf, tra bod Ffrainc, Serbia a'r Deyrnas Unedig yn pleidleisio yn yr ail rownd gyn-derfynol.

## Canlyniadau
### Y rownd cyn-derfynol gyntaf
* Digwyddodd y rownd cyn-derfynol gyntaf ym Melgrade ar y 20fed o Fai.
* Aeth y naw gwlad a dderbyniodd y nifer fwyaf o bleidleisiau ar y ffôn i'r rownd derfynol ar yr 24ydd o Fai.
* Penderfynodd y rheithgor ar y degfed gwlad i fynd trwyddo.
* Pleidleisiodd Sbaen a'r Almaen yn y bleidlais hon.
* Dengys y lliw *peach* pa wledydd aeth drwyddo i'r rownd derfynol.
* Dengys y lliw *mwstard* y wlad a ddewiswyd gan y rheithgor i fynd drwyddo i'r rownd derfynol.

## Cyfeiriadau
Categori:2008 yn Ewrop
2008
Categori:Beograd
Môr Amundsen

250px|bawd|Map o ardal Môr Andersen
Braich o Gefnfor y De yw **Môr Amundsen**, oddi ar Dir Marie Byrd yng ngorllewin yr Antarctig. Gorwedd Ynys Thurston i'r dwyrain a Penrhyn Dart i'r gorllewin. Cafodd y môr hwn ei enwi er anrhydedd y fforiwr Norwyaidd Roald Amundsen gan daith fforio Norwyaidd 1928-29, dan y Capten Nils Larsen, wrth iddynt fforio'r ardal yma yn Chwefror 1929.

Gorchuddir y rhan fwyaf o'r môr gan rew ac mae Tafod Rhew Thwaites yn ymwthio iddo. Mae gan y llen iâ sy'n llifo i Fôr Amundsen drwch o tua 3&nbsp;km (2 milltir); mae tua'r un maint â thalaith Texas. Mae'n un o dri basn iâ mwyaf Llen Iâ Gorllewin yr Antarctig.

## Dolenni allanol
*  Arolwg geoffisegol o'r ardal 
*  Y llen iâ yn teneuo 

Categori:Cefnfor y De
Amundsen
Categori:Yr Antarctig
Erch

Gallai **Erch** gyfeirio at:

* Afon Erch, afon sy'n aberu ger Pwllheli ac Abererch
* Ynysoedd Erch yng ngogledd-ddwyrain yr Alban
Angharad

Enw personol Cymraeg benywaidd yw **Angharad** sy'n tarddu o'r gair "cariad".

*Angharad ferch Owain (bu farw 1162), gwraig Gruffudd ap Cynan a mam Owain Gwynedd
*Angharad ferch Nest (fl. 12g), gwraig William de Barri a mam Gerallt Gymro
*Angharad James (1677-1749), bardd a thelynores
*Angharad Tomos (g. 1958), nofelydd ac ymgyrchydd iaith
*Angharad Price, nofelydd cyfoes

## Cyfeiriadau 
Categori:Enwau personol Cymraeg