Tales of the City

Cyfres o ddeg nofel (1978–2024) gan Armistead Maupin yw ***Tales of the City***. Mae'r llyfrau'n darlunio bywyd grŵp o ffrindiau yn San Francisco, Califfornia, llawer ohonynt yn bobl LHDT. Ymddangosodd y straeon gyntaf mewn rhandaliadau ym mhapurau newydd – y pedwar teitl cyntaf yn y *San Francisco Chronicle* a'r pumed yn y *San Francisco Examiner*. Ymddangosodd gweddill y teitlau fel nofelau.

Mae *Tales of the City* wedi'i gymharu â nofelau cyfresol tebyg a oedd yn rhedeg mewn papurau newydd yn lleoedd eraill, megis *The Serial* (Marin County, Califfornia), *Tangled Lives* (Boston), *Bagtime* (Chicago), a *Federal Triangle* (Washington, DC). 

Mae cymeriadau o'r gyfres *Tales of the City* wedi ymddangos mewn rolau ategol yn nofelau diweddarach gan Maupin, sef *Maybe the Moon* a *The Night Listener*.

## Teitlau y gyfres 
# *Tales of the City* (1978)
# *More Tales of the City* (1980)
# *Further Tales of the City* (1982)
# *Babycakes* (1984)
# *Significant Others* (1987)
# *Sure of You* (1989)
# *Michael Tolliver Lives* (2007)
# *Mary Ann in Autumn* (2010)
# *The Days of Anna Madrigal* (2014)
# *Mona of the Manor* (2024)

## Cymeriadau craidd 
Mae'r gyfres yn agor gyda dyfodiad Mary Ann Singleton, merch ifanc naïf o Cleveland, Ohio, sy'n ymweld â San Francisco ar wyliau pan fydd hi'n penderfynu aros yn fyrbwyll. Mae hi'n dod o hyd i fflat yn 28 Barbary Lane, cartref y landlord ecsentrig, fyddai'n tyfu marijuana Anna Madrigal, a ddatgelwyd yn ddiweddarach i fod yn fenyw drawsryweddol. Daw Mary Ann yn ffrindiau â thenantiaid eraill yr adeilad: y Mona Ramsey hipiaidd, deurywiol; lothario heterorywiol a chyn cyfreithiwr Brian Hawkins; y tenant sinistr o'r fflat bach ar y to, Norman Neal Williams; a Michael Tolliver, dyn hoyw annwyl a dymunol yn wreiddiol o Fflorida a adnabyddir i'w ffrindiau fel Mouse (fel yn Mickey ).

Y tu hwnt i'r tŷ, mae cariadon a ffrindiau yn tywys Mary Ann trwy ei hanturiaethau yn San Francisco. Edgar Halcyon, cyflogwr Mary Ann (a Mona am ychydig); cymdeithaswraig blaengar a merch Edgar, DeDe Halcyon-Day (cymeriad sy'n seiliedig ar y noddwr celf go iawn Dede Wilsey); a gŵr deurywiol cynllwyngar DeDe, Beauchamp Day, i gyd yn rhoi cipolwg ar ddosbarth mwy cefnog o Galiffornia. Mae Mother Mucca, mam Mrs Madrigal a pherchennog puteindy Blue Moon Lodge, yn dod â dirgelwch a rhyddhad digrif. Mae D'orothea Wilson yn dychwelyd o aseiniad modelu yn Efrog Newydd i ailafael mewn perthynas â Mona. Daw Jon Fielding, cariad Michael a gynaecolegydd DeDe, yn rhan o'r grŵp cymdeithasol. Ymhlith cariadon Michael yn ddiweddarach yn y gyfres mae Thack Sweeney a Ben McKenna sy'n sylweddol iau.

## Realaeth yn y gyfres 
Oherwydd bod rhandaliadau wedi'u cyhoeddi mor fuan ar ôl i Maupin eu hysgrifennu, llwyddodd i ymgorffori llawer o ddigwyddiadau cyfredol ym mhlot y gyfres, yn ogystal â mesur ymateb y darllenydd ac addasu'r stori yn unol â hynny.

Er enghraifft, derbyniodd Maupin lythyr unwaith gan ddarllenydd y gyfres wreiddiol, a nododd fod enw Anna Madrigal yn anagram ar gyfer "A Man and a Girl", a bu i Maupin "briodoli'r  syniad".

Mae sôn am bobl go iawn fel Jim Jones ac Elizabeth Taylor yn y storïau. Mae person enwog hoyw amlwg a oedd heb "ddod allan" yn cael ei gynrychioli fel "______ ______" trwy gydol y drydedd nofel, cyfeiriad oedd hyn at Rock Hudson, a oedd yn ffrind i Maupin.

## Cyfres adfywiad 
Bron i ddau ddegawd ar ôl *Sure of You*, ailddechreuodd Maupin y gyfres gyda rhyddhau'r nofel *Michael Tolliver Lives*. Dywedodd Maupin yn wreiddiol nad oedd y nofel yn "ddilyniant... ac yn sicr nid yw'n 'Llyfr 7' yn y gyfres"; fodd bynnag, cyfaddefodd yn ddiweddarach:

Beirniadwyd *Michael Tolliver Lives* gan un beirniad am ei natur hunangofiannol ac am fod yn waith awdur hoffus a geisiai gofio sut y gwnaeth o y tro cyntaf. Dychwelodd nofel nesaf Maupin yn y gyfres, *Mary Ann yn yr Hydref*, at arddull y llyfrau *Tales* cynharach, sef tapestri aml-gymeriad o linellau stori wedi’u cydblethu. Rhyddhawyd y nofel *The Days of Anna Madrigal* ar 21 Ionawr 2014.

## Addasiadau teledu 
Gwnaethpwyd y llyfr cyntaf yn gyfres deledu mini 1993, a gynhyrchwyd gan Channel 4 yn y Deyrnas Unedig a'i sgrinio gan PBS yn yr Unol Daleithia y flwyddyn ganlynol. Daeth yr ail a'r trydydd rhandaliad am y tro cyntaf gan gwmni  Showtime, ym 1998 a 2001, yn y drefn honno; roedd pob un yn cynnwys Laura Linney fel Mary Ann Singleton, Olympia Dukakis fel Anna Madrigal, a Barbara Garrick fel DeDe Halcyon-Day. 

Yn 2019, cynhyrchodd Netflix gyfres mini dilyniant. Ail-greodd Laura Linney, Olympia Dukakis, Paul Gross a Barbara Garrick eu rolau. Roedd Linney a Maupin yn gynhyrchwyr gweithredol, Alan Poul  oedd y cyfarwyddwr, ac ysgrifennodd Michael Cunningham sgript y bennod gyntaf. Er nad yw'n addasiad uniongyrchol o unrhyw un o nofelau Maupin fel y tair cyfres fach gyntaf, mae'r gyfres 10 rhan hon yn cymryd y cymeriadau craidd ynghyd â rhai cymeriadau ac elfennau o nofelau "Tales" diweddarach Maupin ac yn eu plethu i mewn i stori newydd wedi'i gosod yn bennaf yn y diwrnod presennol.

## Addasiadau radio 
Mae'r holl lyfrau wedi'u haddasu a'u darlledu ar BBC Radio 4. Enwau cyfresi’r BBC a dyddiadau darlledu cyntaf yw:

# *Tales of the City* (Ionawr/Chwefror 2013)
# *More Tales of the City* (Chwefror 2013)
# *Further Tales of the City* (Gorffennaf 2014)
# *Babycakes* (Gorffennaf 2014)
# *Significant Others* (Mehefin/Gorffennaf 2015) sydd hefyd yn cynnwys *Sure of You*
# *Michael Tolliver Lives* (Mai 2016)
# *Mary Ann in Autumn* (Mai 2016)
# *The Days of Anna Madrigal* (Gorffennaf 2017)

## Addasiadau cerddorol 
Mae Maupin wedi cydweithio ar sawl prosiect cerddorol ar thema *Tales*. Ym mis Mawrth 1999, cymerodd ran yn *Tunes from Tales (Music for Mouse)*, cyfres o gyngherddau gyda Seattle's Men Chorus a oedd yn cynnwys darlleniadau o'r gyfres a cherddoriaeth o'r cyfnod. Darparodd Maupin libreto newydd i *Anna Madrigal Remembers*, gwaith cerddorol a gyfansoddwyd gan Jake Heggie ac a berfformiwyd gan y côr Chanticleer a’r mezzo-soprano Frederica von Stade ar 6 Awst 1999.

Ar ôl darlleniad datblygiadol yng Nghynhadledd Theatr Gerdd Genedlaethol Canolfan Theatr Eugene O'Neill yn 2009, cafodd ''Armistead Maupin's Tales of the City'' ei ddangos am y tro cyntaf yn yr American Conservatory Theatre yn 2011, gyda llyfr gan Jeff Whitty a'r sgôr gan Jake Shears a John "JJ" Garden. Parhaodd yr addasiad llwyfan cerddorol am ddau fis gyda chyfarwyddyd gan Jason Moore, a chast yn cynnwys Judy Kaye fel Anna Madrigal, Betsy Wolfe fel Mary Ann Singleton, Mary Birdsong fel Mona Ramsey, a Wesley Taylor fel Michael "Mouse" Tolliver. Roedd yr adolygiadau’n gadarnhaol ar y cyfan, gyda chaneuon newydd yn “amrywio o rifau powld comig i faledau unigol traddodiadol lle mae’r prif gymeriadau'n rhoi hynt i’r dioddefaint cyfrinachol yn eu calonnau.”

## Derbyniad beirniadol 
Yn 2019, rhestrodd *BBC News* *Tales of the City* ar ei restr o’r 100 o nofelau mwyaf dylanwadol.  

## Cyfeiriadau 
## Dolenni allanol 
* ArmisteadMaupin.com – Gwefan swyddogol Maupin
* Armistead Maupin yn trafod *Tales of the City* ar y BBC *World Book Club*
* Cymunedau Hŷn Barbary Lane - cartrefi ymddeol i bobl LHDT wedi'u henwi ar ôl lleoliad *Tales*; Cyflwyniad gan Armistead Maupin]

Categori:Cyfresi o nofelau
Categori:Nofelau'r 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Nofelau'r 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Nofelau Saesneg o'r Unol Daleithiau