Daniel Evans (actor)

Actor a chyfarwyddwr theatr o Gymro yw **Daniel Evans** (ganed 31 Gorffennaf 1973). Ers 2023 mae'n Gyd-Gyfarwyddwr Artistig y Royal Shakespeare Company.

## Bywyd cynnar ac addysg 
Dechreuodd Evans actio yn ifanc iawn, gan ddechrau cystadlu ar lwyfan Eisteddfod yr Urdd pan oedd yn 5 neu 6 oed, yn ogystal â chymryd rhan mewn nifer o gynyrchiadau amatur. Sylweddolodd beth hoffai wneud mewn bywyd pan oedd yn 8 oed, a phan oedd yn 17 mlwyddyn oed, enillodd Wobr Goffa Richard Burton yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru. Flwyddyn yn ddiweddarach, fe'i cadeiriwyd yn Eisteddfod yr Urdd.

Mynychodd Ysgol Gyfun Rhydfelen (bellach Ysgol Gyfun Gartholwg) ger Pontypridd, ysgol cyfrwng Cymraeg sy'n wedi meithrin sgiliau nifer o actorion.

## Gyrfa
### Gyrfa llwyfan
Fe hyfforddwyd Evans yn Ysgol Gerdd a Drama y Guildhall rhwng 1991 a 1994, ond ymunodd a'r Royal Shakespeare Company cyn cwblhau ei gwrs. Yn y RSC cafodd rannau bach yn *Coriolanus* a *Henry V*, gyda Ian McKellen a Claudie Blakley.

Wedi ei gyfarwyddo gan Trevor Nunn, ymddangosodd yn *The Merchant of Venice* a *Troilus and Cressida*,

Yn dychwelyd i Shakespeare, fe chwaraeodd Ariel yng nghynyrchiad Michael Grandage o *Y Dymestl* yn theatr y Crucible Sheffield, gyda Derek Jacobi yn serennu fel Prospero (Shakesepeare). Am hwn, a'i berfformiad yn y ddrama *[Ghosts*, fe enillodd Ail Wobr am Wobr Ian Charleson yn 2003.

Ar ddiwedd ei rediad byr yn y Menier, trosglwyddodd *Sunday* i'r Wyndam's Theatre mwy o faint, lle parhaodd tan mis Medi 2006. Fe enillodd bum gwobr Olivier, Cafodd yr adfywiad ei enwebu ar gyfer 9 Gwobr Tony, ond ni enillodd,

Fe ymddangosodd yn nghyfres * The Passion* yn wythnos y Pasg, fel Sant Matthew. Y flwyddyn honno fe gyfarwyddodd darlleniad o *Total Eclipse*, gan Christopher Hampton, ar gyfer pen blwydd theatr y Royal Court yn 50, sioe lle serennodd ynddi yn theatr Menier Chocolate Factory yn 2007.

Yn 2007, fe ddychwelodd Evans i Ysgol Gerdd a Drama y Guildhall i gyfarwyddo cynhyrchiad myfyriwr o *Certain Young Men*, hefyd gan Peter Gill, gyda chast o wyth myfyriwr blwyddyn olaf.

Ar 8 Ebrill 2009, fe enwyd Evans fel olynydd i Samuel West fel cyfarwyddwr creadigol Sheffield Theatres. Fe gychwynnodd ar ei waith ar ôl gwaith adnewyddu yn Theatr y Crucible, gyda'i dymor cyntaf yn Chwefror 2010. Mae Evans wedi dweud nad yw'n bwriadu rhoi'r gorau i actio ar gyfer gwaith cyfarwyddo: "I don’t intend to give up acting … for the immediate future".

Yn 2013, fe gyfarwyddodd Evans  y ddrama The Full Monty gan Simon Beaufoy.

Yn 2015, fe gyfarwyddodd ddrama American Buffalo yn y Wyndham's Theatre.

Ar 2 Rhagfyr 2015, fe'i apwyntiwyd fel cyfarwyddwr artistig newydd y Chichester Festival Theatre a bydd yn olynu  Jonathan Church yng Ngorffennaf 2016.

Ar 21 Medi 2022, cyhoeddwyd y byddai Evans a Tamara Harvey yn dod yn Gyd-Gyfarwyddwyr Artistig y Royal Shakespeare Company gan ddilyn Gregory Doran (fel Cyfarwyddwr Artistig Emeritws) ac Erica Whyman (Cyfarwyddwr Artistig Dros Dro) o Fehefin 2023.

## Bywyd personol
Mae Evans yn ddyn hoyw sydd wedi bod allan trwy gydol ei yrfa. Wrth gael ei gyfweld gan *The Daily Telegraph* yn 2014 dwedodd nad oedd pethau yn hawdd yn ei ieuenctid a fe gafodd ei fwlio yn yr ysgol, gan ddweud: "Doedd e ddim yn cael ei ganiatáu pan dyfes i fyny. Roedd hi'n ddiwylliant *macho* iawn a roedd y teimlad o beidio i hynny yn anodd iawn."

Yn 2011, mewn cyfweliad gyda *The Guardian*, fe ddatgelodd ei fod, yn ei lencyndod, yn dianc drwy "fynd ar deithiau bws a threnau i Stratford" i wylio cynyrchiadau RSC. Wrth sôn am ei fagwraeth yng Nghymru, dywedodd Evans, "Mae fy nheulu yn byw yno o gyd. Roedden nhw'n rhyddfrydol iawn, diolch byth, ac yn dal i fod. Fe wnaethon nhw fy annog i".

## Ffilmyddiaeth
## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
* Tudalen Daniel Evans ar IMDB
* Daniel Evans yn asiantaeth Hamilton Hodell

Categori:Actorion LHDT o Gymru
Categori:Cantorion o Gymru
Categori:Cantorion LHDT
Categori:Cyn-fyfyrwyr Ysgol Gerdd a Drama y Guildhall
Categori:Genedigaethau 1973
Categori:Pobl addysgwyd yn Ysgol Gyfun Garth Olwg