Champions of the Earth

Sefydlodd Rhaglen Amgylcheddol y Cenhedloedd Unedig (UNEP) **Hyrwyddwyr y Ddaear** (gwreiddiol: **Champions of the Earth)** yn 2005 fel rhaglen wobrwyo, flynyddol i gydnabod arweinwyr amgylcheddol rhagorol o'r sectorau cyhoeddus a phreifat, ac o'r gymdeithas sifil.

## Manylion y wobr 
Yn nodweddiadol, dewisir pump i saith o enillwyr yn flynyddol. Gwahoddir pob enillydd i seremoni wobrwyo i dderbyn tlws, areithio a chymryd rhan mewn cynhadledd i'r wasg. Ni roddir unrhyw wobr ariannol. Mae'r rhaglen wobrwyo hon yn olynydd i Gofrestr Anrhydedd Byd-eang 500 UNEP. Mae'n cael ei ddyfarnu'n flynyddol gan UNEP i saith amgylcheddwr ifanc o bob rhan o'r byd rhwng 18 a 30 oed, am eu syniadau rhagorol i warchod yr amgylchedd.

## Dyfarnwyr: Pencampwyr y Ddaear 
### 2021 
* Prif Weinidog Mia Mottley (Barbados) - Arwain Polisi 
* Maria Kolesnikova (Gweriniaeth Kyrgyz) - Gweledigaeth Entrepreneuraidd 

### 2020 
* Prif Weinidog Frank Bainimarama (Ffiji) - Arwain Polisi 
* Fabian Leendertz (Yr Almaen) - Gwyddoniaeth ac Arloesedd 
* Katharine Hayhoe - Gwyddoniaeth ac Arloesedd
* Ant Forest - Ysbrydoliaeth a Gweithredu
* Fridays for Future - Ysbrydoliaeth a Gweithredu
* Patagonia - Gweledigaeth Entrepreneuraidd
* Louise Mabulo - Cadwraeth amgylcheddol

### 2018 
* Maes Awyr Rhyngwladol Cochin - Gweledigaeth Entrepreneuraidd
* Emmanuel Macron - Arweinyddiaeth Polisi
* Ar Draws Cig - Gwyddoniaeth ac Arloesedd
* Bwydydd Amhosib - Gwyddoniaeth ac Arloesedd
* Joan Carling - Gwobr Llwyddiant Oes
* Narendra Modi - Arweinyddiaeth Polisi 
* Rhaglen Adfywio Gwledig Gwyrdd Zhejiang - Ysbrydoliaeth a Gweithredu

### 2017 
* Paul A. Newman a Chanolfan Hedfan Gofod Goddard NASA - Gwyddoniaeth ac Arloesedd 
* Mobike - Gweledigaeth Entrepreneuraidd
* Jeff Orlowski - Ysbrydoliaeth a Gweithredu
* Parc Coedwig Cenedlaethol Saihanba - Ysbrydoliaeth a Gweithredu
* Christopher I'Anson - Pencampwr Cyffredinol
* Wang Wenbiao - Gwobr Cyflawniad Oes

### 2016 
* Afroz Shah - Ysbrydoliaeth a Gweithredu
* Berta Cáceres - Ysbrydoliaeth a Gweithredu
* José Sarukhán Kermez - Llwyddiant Oes
* Leyla Acaroglu - Gwyddoniaeth ac Arloesi
* Asiantaeth Moroco ar gyfer Ynni Solar (MASEN) - Gweledigaeth Entrepreneuraidd
* Paul Kagame - Arweinyddiaeth Polisi

### 2015 
* Prif Weinidog Sheikh Hasina, Bangladesh - Arweinyddiaeth Polisi
* Black Mamba APU - Ysbrydoliaeth a Gweithredu
* Y Gymdeithas Ddaearyddol Genedlaethol - Gwyddoniaeth ac Arloesedd
* Natura Brasil - Gweledigaeth Entrepreneuraidd
* Paul Polman - Gweledigaeth Entrepreneuraidd 

### 2014 
* Boyan Slat - Ysbrydoliaeth a Gweithredu
* Fatima Jibrell, Somalia - Cadwraeth amgylcheddol
* Susilo Bambang Yudhoyono - Arwain Polisi
* Tommy Remengesau, Jr - Arwain Polisi
* Mario José Molina-Pasquel Henríquez - Arweinyddiaeth Oes
* Robert Watson - Gwyddoniaeth ac Arloesedd
* Sylvia Earle - Arweinyddiaeth Oes
* Cyngor Adeiladu Gwyrdd yr Unol Daleithiau - Gweledigaeth Entrepreneuraidd

### 2013 
* Janez Potočnik - Arwain Polisi
* Brian McClendon - Gweledigaeth Entrepreneuraidd
* Carlo Petrini - Ysbrydoliaeth a Gweithredu
* Izabella Teixeira - Arwain Polisi
* Jack Dangermond - Gweledigaeth Entrepreneuraidd
* Martha Isabel Ruiz Corzo - Ysbrydoliaeth a Gweithredu
* Veerabhadran Ramanathan - Gwyddoniaeth ac Arloesedd

### 2012 
* Llywydd Tsakhiagiin Elbegdorj, Mongolia - Categori Arweinyddiaeth Polisi
* Fabio Coletti Barbosa, Brasil (Prif Swyddog Gweithredol Grupo Abril) a Dr Sultan Ahmed al Jaber, Emiradau Arabaidd Unedig (Prif Swyddog Gweithredol Masdar) - categori Gweledigaeth Entrepreneuraidd
* Bertrand Piccard, Y Swistir - Categori Ysbrydoliaeth a Gweithredu
* Sander Van der Leeuw , Yr Iseldiroedd - categori Gwyddoniaeth ac Arloesedd
* Samson Parashina, Kenya - Categori Arbennig ar gyfer Mentrau Llawr Gwlad

### 2011 
* Llywydd Felipe Calderón, Mecsico - Categori Arweinyddiaeth Polisi
* Dr Olga Speranskaya, Rwsia - Gwyddoniaeth ac Arloesi Categori
* Zhang Yue, Grŵp Eang, Tsieina - Categori Gweledigaeth Entrepreneuraidd
* Louis Palmer, Y Swistir - Categori Ysbrydoliaeth a Gweithredu [cyd-enillydd]
* Angélique Kidjo, Benin - cyd-enillydd Categori Ysbrydoliaeth a Gweithredu

### 2010 
* Llywydd Mohamed Nasheed, Maldives - Categori Arweinyddiaeth Polisi
* Taro Takahashi, Japan - Gwyddoniaeth ac Arloesi Categori
* Vinod Khosla, India - Categori Gweledigaeth Entrepreneuraidd
* Tywysog Mostapha Zaher, Affganistan - Categori Ysbrydoliaeth a Gweithredu [cyd-enillydd]
* Zhou Xun, Tsieina - Inspiration & Action Categori cyd-enillydd

; Gwobr Arbennig
:

* Y Llywydd Bharrat Jagdeo, Gaiana - Ar gyfer Cadwraeth Bioamrywiaeth a Rheoli Ecosystemau

### 2009 
* Erik Solheim, Norwy - Categori Arweinyddiaeth Polisi (cyd-enillydd)
* Kevin Conrad a'r Glymblaid dros Gwledydd Fforestydd Glaw, Papua Gini Newydd - Categori Arweinyddiaeth Polisi (cyd-enillydd)
* Janine Benyus, Unol Daleithiau - Gwyddoniaeth ac Arloesi Categori
* Ron Gonen, Unol Daleithiau - Categori Gweledigaeth Entrepreneuraidd
* Tulsi Tanti, India - Categori Gweledigaeth Entrepreneuraidd
* Yann Arthus-Bertrand, Ffrainc - Categori Ysbrydoliaeth a Gweithredu

### 2008 
* Balgis Osman-Elasha, Sudan o Affrica - Am ei gwaith ar newid hinsawdd ac addasu yng ngogledd a dwyrain Affrica.
* Atiq Rahman, Bangladesh o Asia a'r Môr Tawel - Am ei brofiad cenedlaethol a rhyngwladol ym maes datblygu cynaliadwy, a rheoli amgylchedd ac adnoddau. Mae'n un o'r arbenigwyr mwyaf blaenllaw yn y maes.
* Albert II, Tywysog Monaco, Monaco o Ewrop : Am ei ymrwymiad i ddatblygu cynaliadwy ym Monaco. O dan ei arweiniad, mae Monaco bellach yn cymhwyso polisi rhagorol ar leihau CO2 ym mhob maes cymdeithas yn ogystal ag yn y sector busnes.
* Liz Thompson, Barbados, o America Ladin a'r Caribî - Am ei gwaith rhagorol ar y lefelau cenedlaethol a rhyngwladol. Mae hi'n un o'r arweinwyr cydnabyddedig ar faterion amgylcheddol y Wladwriaethau Datblygol Ynys Bychain (SIDS).
* Timothy E. Wirth, Unol Daleithiau o Ogledd America - Am ei waith fel pennaeth y Sefydliad y Cenhedloedd Unedig a'r Gronfa Byd Gwell, sefydlodd yr amgylchedd fel blaenoriaeth a mobileiddio adnoddau i fynd i'r afael ag ef.
* Abdul-Qader Ba-Jammal, Iemen o Orllewin Asia : Am ei bolisïau amgylcheddol fel Gweinidog ac yna fel Prif Weinidog yn Yemen. Sefydlodd ei Weinyddiaeth Dŵr a'r Amgylchedd ac Awdurdod Diogelu'r Amgylchedd.

; Gwobr Arbennig

* Helen Clark, Seland Newydd - Am ei strategaethau amgylcheddol a'i thair menter - y cynllun masnachu allyriadau, y strategaeth ynni a'r strategaeth effeithlonrwydd ynni a chadwraeth.

### 2007 
* Cherif Rahmani, Algeria o Affrica - Am hyrwyddo cyfraith amgylcheddol yn Algeria ac am fynd i'r afael â mater diffeithdiro;
* Elisea "Bebet" Gillera Gozun, y Philipinau o Asia a'r Cefnfor Tawel - am wthio'r agenda amgylcheddol yn ei Philippines brodorol trwy ennill ymddiriedaeth arweinwyr busnes, sefydliadau anllywodraethol a gwneuthurwyr penderfyniadau gwleidyddol fel ei gilydd;
* Viveka Bohn, Sweden o Ewrop: am chwarae rhan amlwg mewn trafodaethau amlochrog a'i harweinyddiaeth mewn ymdrechion byd-eang i sicrhau diogelwch cemegol;
* Marina Silva, Brasil o America Ladin a'r Caribî - Am ei brwydr ddiflino i amddiffyn coedwig law'r Amazon tra'n cymryd i ystyriaeth safbwyntiau pobl sy'n defnyddio'r adnoddau yn eu bywydau bob dydd;
* Al Gore, Unol Daleithiau o Ogledd America - Am wneud diogelu'r amgylchedd yn biler o'i wasanaeth cyhoeddus ac am addysgu'r byd am y peryglon a achosir gan allyriadau nwyon tŷ gwydr cynyddol;
* Ei Uchelder Brenhinol Tywysog Hassan Bin Talal, Gwlad Iorddonen o Orllewin Asia - Am ei gred mewn cydweithredu trawsffiniol i warchod yr amgylchedd ac am fynd i'r afael â materion amgylcheddol mewn modd cyfannol;

; Gwobr Arbennig

* Jacques Rogge a'r Pwyllgor Olympaidd Rhyngwladol (IOC) - Am hyrwyddo'r agenda chwaraeon a'r amgylchedd trwy ddarparu mwy o adnoddau ar gyfer datblygu cynaliadwy ac ar gyfer cyflwyno gofynion amgylcheddol llym ar gyfer dinasoedd sy'n gwneud ceisiadau i gynnal y Gemau Olympaidd

### 2006 
* Rosa Elena Simeon Negrin, Ciwba 
* Sefydliad Amgylchedd a Datblygu Merched 
* Tewolde Berhan Gebre Egziabher, Ethiopia 
* Masoumeh Ebtekar, Iran 
* Mohamed El-Ashry, yr Aifft 
* Tommy Koh Thong Bee, Singapôr 
* Mikhail Gorbachev, Rwsia 

### 2005 
* Y Brenin Jigme Singye Wangchuck a phobl Bhutan, Bhwtan
* Sheikh Zayed bin Sultan Al Nahyan, Emiradau Arabaidd Unedig
* Thabo Mbeki, De Affrica
* Patriarch Eciwmenaidd Bartholomew, Groeg Brodorol
* Sheila Watt-Cloutier, Canada
* Julia Carabias Lillo, Mecsico
* Zhou Qiang a Ffederasiwn Ieuenctid Tsieina Gyfan, Tsieina

## Cyfeiriadau 
## Dolenni allanol 
* Pencampwyr y Ddaear, Rhaglen Amgylchedd y Cenhedloedd Unedig
* Pencampwyr Ifanc y Ddaear, Rhaglen Amgylchedd y Cenhedloedd Unedig
* Cronfa ddata o'r holl enillwyr yn: UNEP . Adalwyd 12 Medi 2017.

Categori:Y Cenhedloedd Unedig
Categori:Gwobrau a sefydlwyd yn 2005
Categori:Amgylchedd
Categori:Newid hinsawdd