BRICS

Mae **BRICS** (neu **BRICS+**) yn sefydliad rhynglywodraethol a oedd (yn 2026) yn cynnwys deg gwlad (2026): Brasil, Tsieina, De Affrica, yr Aifft, Ethiopia, India, Indonesia, Iran, Rwsia, a'r Emiradau Arabaidd Unedig. Fe'i disgrifiwyd yn wreiddiol gan weinidog tramor Rwsia, Yevgeny Primakov, ym 1998, a gellir ei olrhain i fforymau anffurfiol a grwpiau deialog fel RIC (Rwsia, India, a Tsieina) ac IBSA (India, Brasil, a De Affrica).

Cynhaliwyd uwchgynhadledd gynta'r bloc yn 2009 ac roedd yn cynnwys Brasil, Rwsia, India, a Tsieina; mabwysiadasant yr acronym **BRIC** a ffurfio grŵp diplomyddol anffurfiol lle gallai eu llywodraethau gyfarfod yn flynyddol mewn uwchgynhadleddau ffurfiol a chydlynu polisïau amlochrog ar y cyd. Ymunodd De Affrica â'r sefydliad ym mis Medi 2010, a ailenwyd wedyn yn BRICS, a mynychodd y drydedd uwchgynhadledd yn 2011 fel aelod llawn. Mynychodd Iran, yr Aifft, Ethiopia, a'r Emiradau Arabaidd Unedig eu huwchgynhadledd gyntaf fel aelod-wladwriaethau yn 2024 yn Rwsia. Ymunodd Indonesia yn swyddogol ddechrau 2025, gan ddod yn aelod cyntaf De-ddwyrain Asia. Defnyddiwyd yr acronym **BRICS+** neu **BRICS Plus** yn anffurfiol i adlewyrchu aelodaeth newydd ers 2024.

Oherwydd COVID-19, cynhaliwyd uwchgynhadledd BRICS 2020 yn rhithwir yn St. Petersburg, Rwsia, a thrafodwyd sut i ymdrin â phandemig COVID-19 a sut i drwsio'r system amlochrog trwy ddiwygiadau. Yn ystod 13eg uwchgynhadledd BRICS, yn 2021, galwodd Prif Weinidog India Narendra Modi am ymchwiliad tryloyw i COVID-19 o dan Sefydliad Iechyd y Byd gyda chydweithrediad llawn "pob gwlad", a galwodd arweinydd Tsieina, Xi Jinping ar wledydd BRICS i troi'r pandemig yn fater gwleidyddol.
bawd|chwith|400px|

## Pryder
Yn 16eg Uwchgynhadledd BRICS yn Kazan’ yn Hydref 2024, pwysleisiodd 'Datganiad Kazan' ymlyniad y grŵp i Siarter y Cenhedloedd Unedig a chefnogodd ymdrechion diplomyddol i ddatrys y gwrthdaro yn yr Wcrain yn heddychlon. Mynegodd bryder dwfn ynghylch hil-laddiad pobl Palestina, a arweiniodd at ladd tua 65,000 o sifiliaid, a goresgyniad Israel o'r Lan Orllewinol]]. Nododd y datganiad hefyd bryder ynghylch y sefyllfa yn Ne Libanus a galwodd ar Israel i roi'r gorau i'r elyniaeth ar unwaith. Yn ogystal, tynnodd sylw at effaith andwyol sancsiynau unochrog ar yr economi fyd-eang.

## Y Banc Datblygu Newydd
[bawd|chwith|Logo [Banc Datblygu Newydd]]

Ym Mehefin 2012, addawodd gwledydd BRICS $75biliwn i hybu pŵer benthyca'r Gronfa Ariannol Ryngwladol (IMF). Fodd bynnag, roedd y benthyciad arfaethedig yn amodol ar ddiwygio dull pleidleisio'r IMF. Ym Mawrth 2013, yn ystod pumed uwchgynhadledd BRICS yn Durban, cytunodd yr aelod-wledydd i greu sefydliad ariannol byd-eang i gydweithio â'r IMF a Banc y Byd, a oedd dan ddylanwad y gorllewin. Erbyn 2014 roedd cronfa o $200 biliwn wedi'i sefydlu.

Dywedodd y Banc Datblygu Newydd yn 2020 eu bod yn bwriadu rhoi $15biliwn i aelod-wladwriaethau i helpu eu heconomïau sy'n ei chael hi'n anodd. Tsieina sy'n dominyddu'r grŵp, a hi hefyd sydd â'r gyfran fwyaf o GDP y grŵp, sef tua 70% o gyfanswm y sefydliad.

## Cyfeiriadau
Categori:Cysylltiadau rhyngwladol Tsieina
Categori:Cysylltiadau rhyngwladol Rwsia
Categori:Cysylltiadau rhyngwladol India
Categori:Cysylltiadau rhyngwladol Brasil
Categori:Sefydliadau gwleidyddol rhyngwladol
Categori:Cymdeithas sifil