Don Giovanni

Mae ***Don Giovanni***  yn opera *dramma giocoso* mewn dwy act a gyfansoddwyd gan Wolfgang Amadeus Mozart  ym 1787. Ystyr y teitl yw ''cosbi'r oferwr''. Mae'r opera yn adrodd hanes Don Juan oferwr a merchetwr chwedlonol a oedd wedi caru, yn ôl y son, gyda 1003 o ferched yn Sbaen yn unig.  Mae'r opera hon yn son am berthynas Don Giovanni a thair ohonynt.

## Perfformiad cyntaf
Perfformiwyd *Don Giovanni* am y tro cyntaf yn Prag ar 29 Hydref 1787 o dan arweiniad Mozart. Chwaraewyd rhan Don Giovanni gan Luigi Bassi, rhan Don Pedro gan Giuseppe Lolli a rhan Donna Anna gan Teresa Saporiti yn y perfformiad cyntaf.

## Cymeriadau
## Plot
### Act 1
Wedi ei osod yn Sbaen y 17 ganrif. Don Giovanni yw'r arwr chwedlonol, *Don Juan*. Dyn sy'n ceisio ei lwc efo unrhyw fenyw, ond yn ymadael a'i gariadon yr eiliad mae merch ddeniadol arall yn troi fyny. Mae Don Giovanni wedi rhoi cyfarwyddyd i Leporello ei was, i warchod drws wrth iddo geisio cropian i mewn i ystafell wely Donna Anna. Ond, mae hi'n sgrechian. Wedi clywed y sgrech mae ei thad, y Commendatore Don Pedro, yn dod i'w chymorth. Mae Don Giovanni yn ei drywanu i farwolaeth gyda dagr, ac mae'n ffoi o'i anfadwaith gyda Leporello.

Does gan Don Giovanni dim teimlad o edifeirwch am ladd Don Pedro. Wrth iddo ffoi mae'n trio ei lwc efo dynes arall mae o'n mynd heibio ar y stryd. Donna Elvira un o'i gyn cariadon yw'r ddynes ar y stryd. Mae hi'n flin efo'i ymddygiad yn ceisio ei hudo eto wedi iddo ei rhoi hi heibio am fenyw arall. Mae Don Giovanni yn ei gwthio hi at Leporello ac yn ffoi eto. Mae Leporello yn ddweud wrth Elvira i beidio â gwastraffu teimladau ar Giovanni gan ei fod yn anffyddlon i bawb. Yn y gân *Madamina, il catalogo è questo*  ("Madam dyma'r catalog") mae Leoprello yn ddweud bod ei feistr wedi caru 640 merch yn yr Eidal, 231 yn yr Almaen, 100 yn Ffrainc, 91 yn Nhwrci a 1,003 yn Sbaen.

Y targed nesaf yw'r priodferch, Zerlina, gwerinwraig sydd ar fin priodi'r ffermwr, Masetto. Mae Don Giovanni yn hidio dim am geisio caru efo Zerlina ar ei ddiwrnod priodas. Mae Donna Anna a Don Ottavio, ei chariad, yn cyrraedd. Mae Don Ottavio a Donna Anna yn chwilio am lofrudd Don Pedro. Heb sylwi ei bod hi'n siarad gyda'r llofrudd, mae hi'n gofyn am gymorth Don Giovanni i'w canfod. Mae, Donna Elvira yn cyrraedd ac yn ddweud wrth Donna Anna a Don Ottavio bod Giovanni yn ferchetwr ffiaidd. Mae Don Giovanni yn ceisio perswadio Don Ottavio a Donna Anna bod Donna Elvira yn wallgof *Non ti fidar, o misera* - ("paid â choilio'r un truenus").

Wrth i Don Giovanni ymadael, mae Donna Anna yn ei adnabod fel yr un a ymosododd arni hi a'i thad.

Wedi clywed am ymgais Giovanni i hudo Zerlina mae Masetto yn llawn eiddigedd. Mae Zerilina yn ceisio ei dawelu ond mae Giovanni yn eu canfod ac yn beio Zerlina am beidio â gwarchod Zerlina. Mae'n perswadio'r ddau i fynychu dawns yn ei gastell. Mae tri gwestai mewn mygydau yn troi fyny i'r ddawns.  Sef Don Ottavio, Donna Anna, a Donna Elvira yn chwilio am ddial.

Mae, Leporello yn tynnu sylw Masetto trwy ddawnsio gyda fo. Mae Don Giovanni yn arwain Zerlina i ystafell wely er mwyn ei threisio. Pan mae Zerlina yn gweiddi am gymorth mae Giovanni yn tynnu  Leporello allan o'r ystafell ac yn ei feio ef am y trais. Dydy ei dwyll ddim yn gweithio ac mae Don Ottavio yn anelu dryll at Don Giovanni. Mae'r tri gwestai yn tynnu eu mygydau ac yn datgan pob dim maent yn gwybod am Don Giovanni.  Mae Don Giovanni yn llwyddo ffoi eto.

## Detholiad
## Gweler hefyd
*Don Giovanni* - Disgyddiaeth

## Cyfeiriadau
Categori:Operâu
Categori:Wolfgang Amadeus Mozart