Ursula von der Leyen

Gwleidydd o'r Almaen yw **Ursula Gertrud von der Leyen** ( g. **Albrecht**, 8 Hydref 1958), ac ymgeisydd ar gyfer Llywydd y Comisiwn Ewropeaidd. Cyn hynny, gwasanaethodd fel Gweinidog Amddiffyn yr Almaen rhwng 2013 a 2019; mae'n aelod o blaid "yr Undeb Cristnogol Democrataidd" (CDU) canol-dde, hi yw'r fenyw gyntaf yn hanes yr Almaen i ddal y swydd Gweinidog Amddiffyn.

Cafodd ei geni a'i magu ym Mrwsel, lle'r oedd ei thad Ernst Albrecht yn un o'r gweision sifil Ewropeaidd cyntaf wedi ei benodiad yn 1958. Magwyd Ursula yn ddwyieithog mewn Almaeneg a Ffrangeg; mae hi o dras Almaeneg ac Americanaidd. Symudodd i Hanover yn 1971, pan drodd ei thad at wleidyddiaeth; daeth yn Brif Weinidog talaith Niedersachsen yn 1976. 

Bu Ursula yn byw dan yr enw "Rose Ladson" fel myfyriwr economeg yn Llundain ar ddiwedd y 1970au. Ar ôl graddio fel meddyg o Ysgol Feddygol Hanover yn 1987, bu'n arbenigo mewn iechyd menywod. Fel mam i saith o blant, roedd yn wraig tŷ yn ystod rhannau o'r 1990au ac yn byw am bedair blynedd yn Stanford, Califfornia (UDA), gan ddychwelyd i'r Almaen yn 1996.

Ar ddiwedd y 1990au daeth yn rhan o wleidyddiaeth leol rhanbarth Hanover a bu'n weinidog cabinet yn llywodraeth Niedersachsen, lle bu ei thad, o 2003 i 2005. Yn 2005 ymunodd â'r cabinet ffederal, yn gyntaf fel Gweinidog Materion Teulu ac Ieuenctid o 2005 i 2009, yna'n Weinidog dros Lafur a Materion Cymdeithasol o 2009 i 2013, cyn olynu Thomas de Maizière yn Weinidog Amddiffyn yn 2013. Hyd ar Gorffennaf 2019, hi oedd yr unig weinidog sydd wedi gwasanaethu yn ddi-dorr yng nghabinet Angela Merkel ers iddi ddechrau gweithio. Yn flaenorol, fe'i hystyriwyd yn brif gystadleuydd i olynu Merkel fel Canghellor ac fel y ffefryn i ddod yn Ysgrifennydd Cyffredinol NATO.

Ar 2 Gorffennaf 2019, cynigiwyd Ursula von der Leyen gan y Cyngor Ewropeaidd fel eu hymgeisydd ar gyfer swydd Llywydd y Comisiwn Ewropeaidd. Os caiff ei ethol gan Senedd Ewrop, hi fydd y fenyw gyntaf i ddal y swydd, a'r Almaenwr cyntaf ers Walter Hallstein.

## Ei barn ar rai materion
*Yn 2005 cyflwynodd y *Kinderförderungsgesetz*, sef Deddf Datblygu Plant, a glustnododd 4.3 biliwn Ewro i greu strwythurau gwarchod plant, drwy'r Almaen.
*Sefydlodd yr *Elternzeit*, a roddodd hawliau i'r tad, yn dilyn genedigaeth y plentyn, i ddau fis o gyflog i fod adref gyda'r plentyn a'r fam.
*Sefydlodd fesurau a fyddai'n blocio rhai gwefannau a oedd yn cynnwys pornograffi plant; rhestr a gynhelir gan Swyddfa Troseddi Ffederal yr Almaen, y BKA. Yn dilyn hyn, cafodd y llysenw "Zensursula", gair cyfansawdd o sensoriaeth (Almaeneg: "Zensur") a'i henw bedydd ("Ursula").
*Mae Von der Leyen wedi gwthio polisi tramor mwy pendant na'i rhagflaenwyr. Un enghraifft drawiadol oedd y penderfyniad ym Medi 2014 i anfon arfau i luoedd diogelwch y Cwrdiaid ac i luoedd milwrol Irac. Torrodd hyn dabŵ hirsefydlog yr Almaen o beidio ag anfon arfau i barth lle ceir gwrthdaro.
*Mae Von der Leyen wedi cefnogi cydweithio gyda Saudi Arabia er bod sawl plaid arall yn yr Almaen yn beirniadu'r Sawdis am y trais yn Yemen, a'u bod yn torri hawliau dynol. Yn 2016, bu llawer yn llawdrwm ohoni, wedi iddi ymweld â Saudi Arabia, heb wisgo penwisg. ei hateb i hyn oedd, "Mae'n fy nghythruddo i pan fydd menywod yn cael eu gwthio i wisgo'r abaya."
;Ewrop
*Mewn cyfweliad yn 2011 gyda *Der Spiegel*, mynegodd von der Leyen ei bod yn well ganddi math o "Wladwriaethau (neu 'Daleithiau') Unedig yn Ewrop (Saesneg gwreiddiol: *a united states of Europe*) - sy'n rhedeg yn debyg i wladwriaethau ffederal y Swistir, yr Almaen neu'r UDA" a fyddai'n manteisio ar faint Ewrop drwy gytuno ar faterion craidd yn ymwneud â chyllid, treth a gwleidyddiaeth economaidd.
*Yn 2015, dadleuodd von der Leyen y dylid ffurfio byddin yr UE fod yn y tymor hir. Dywedodd hefyd ei bod wedi ei hargyhoeddi ynglŷn â nod llu milwrol cyfunol, Ewropeaidd, yn union fel yr oedd yn argyhoeddedig "efallai nad fy mhlant i, ond yna y gwêl fy wyrion "Unol Daleithiau Ewropeaidd".
*Yn dilyn Refferendwm y Deyrnas Unedig ar aelodaeth o'r Undeb Ewropeaidd, 2016, dadleuodd fod y DU wedi "parlysu" ymdrechion Ewropeaidd i integreiddio polisi diogelwch a "blocio popeth yn gyson gyda'r label 'Ewrop' arno." Mae hi wedi disgrifio Brexit fel "swigen wedi byrstio yn llawn o addewidion gwag."

## Anrhydeddau
* 
Cadw lle i'r bot
## Cyhoeddiadau
*Ursula von der Leyen, *C-reaktives Protein als diagnostischer Parameter zur Erfassung eines Amnioninfektionssyndroms bei vorzeitigem Blasensprung und therapeutischem Entspannungsbad in der Geburtsvorbereitung*, doctoral dissertation, Hanover Medical School, 1990
* Ursula von der Leyen, Maria von Welser, *Wir müssen unser Land für die Frauen verändern.* Bertelsmann, Munich, 2007, 
* Ursula von der Leyen, Liz Mohn, *Familie gewinnt.* Bertelsmann Foundation, 2007, 

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1958
Categori:Merched yr 20fed ganrif
Categori:Merched yr 21ain ganrif
Categori:Gweinidogion amddiffyn
Categori:Llywodraeth yr Almaen
Categori:Pobl o Hannover