1829 yng Nghymru

bawd|Y Parch John Jones, Talysarn
Mae'r erthygl hon yn ymwneud ag arwyddocâd penodol y flwyddyn **1829** i **Gymru** a'i **phobl**

## Digwyddiadau
bawd
* Edward Jones yn ddechrau ar ei gyfnod yn olygydd Yr Eurgrawn 
*Cyhoeddi y rhifyn cyntaf o *The Cambrian Quarterly Magazine and Celtic Repertory*
* Ordeinio John Jones, Talysarn yn weinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd
* Adeiledu'r eglwys newydd yn Llannewydd
* James Hamlyn-Williams, 3ydd Barwnig yn etifeddu ei farwnigaeth 
* David Rees yn gychwyn ei weinidogaeth ar Gapel Als, Llanelli
* Sefydlu y papur newyddion *The Monmouthshire Merlin*
*Sefydlu *Yr Athraw*, misolyn at wasanaeth ysgolion Sul
*Thomas Powell yn suddo siafft yng Ngelli-gaer ar gost o £15,000, gan cael hyd i wythïen lo chwe troedfedd o drwch 

## Celfyddydau a llenyddiaeth 
### Llyfrau newydd 
bawd|Cambrian Harmony
* Iolo Morganwg - *Cyfrinach Beirdd Ynys Prydain*
* Ellis Evans - *Arddangosiad syml o Syniadau Gwahaniaethol, neu Egwyddorion Priodol, y Bedyddwyr Crediniol* 
* Thomas Jones :
::: *Scot ar y Prophwydi*
::: *Hanes gwaith y Prynedigaeth*
* John Lloyd (Einion Môn) - *Cymreigyddion Caerludd versus Cleberwyr Diymenydd*.
* Jedediah Richards - *Hanes cywir am Lofruddiaeth Hannah Davies* 
* Richard Jones o'r Wern - *Drych y Dadleuwr* 

### Cerddoriaeth
* Richard Roberts, y telynor dall, - *Cambrian Harmony* 
* Evan Evans (Ieuan Glan Geirionydd) - *Casgliad o Salmau a Hymnau at wasanaeth y Lithwriaeth Gymraeg yn Nghaerlleon* 

### Celfyddydau gweledol 
* Harry Longueville Jones - *Illustrations of the Natural Scenery of the Snowdonian Mountains* (llyfr o ddarluniadau) 

## Genedigaethau
bawd|John Bowen Jones
* 27 Ionawr, Isaac Roberts - seryddwr (bu farw 1904) 
* 10 Chwefror, John Bowen Jones - gweinidog Annibynnol (bu farw 1905) 
* 14 Chwefror Thomas Benbow Phillips - arloeswr y wladfa Gymreig a sefydlwyd yn Rio Grande do Sul, Brasil (bu farw 1915) 
* Mawrth, John Rogers Thomas - cyfansoddwr Americanaidd a aned yng Nghymru (bu farw 1896) 
* 2 Mehefin, John Ogwen Jones - gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd a llenor (bu farw 1884) 
* 2 Mehefin, Syr John Henry Puleston - bancer ac aelod seneddol (bu farw 1908) 
* 26 Hydref, David Walter Thomas - offeiriad Eglwys Loegr yn y Wladfa (bu farw 1905) 
* 19 Tachwedd, Owen Evans - gweinidog Annibynnol ac awdur (bu farw 1920) 
* 23 Rhagfyr, Thomas Gwallter Price (Cuhelyn) - bardd a newyddiadurwr (bu farw 1869) 
***Dyddiad anhysbys**
** William Jones - hynafiaethwr, hanesydd lleol, daearegwr, a chasglwr llên gwerin (bu farw 1903) 
** Abel Jones (Y Bardd Crwst) - baledwr a bardd gwlad (bu farw 1901) 
** Elizabeth Phillips - emynydd (bu farw 1912) 
** Dafydd Richards - arlunydd (bu farw 1897) 
** Tomos ap Tomos - telynor (bu farw 1913)

## Marwolaethau
bawd|Robert Jones, Rhoslan
* 6 Ionawr, Benjamin Millingchamp - caplan yn y llynges, a chasglwr llyfrau a llawysgrifau dwyreiniol (g. 1756 ) 
* 5 Mawrth, John William Prichard - llenor (g. 1749) 
* Ebrill, John Humphreys - gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, a llenor (g. 1767) 
* 18 Ebrill, Robert Jones, Rhoslan - awdur ac athro (g. 1745) 
* 6 Mai, Elizabeth Randles - cerddor (g. 1801) 
* 23 Mai, Charles Lloyd - gweinidog ac ysgolhaig Undodaidd (g. 1766) 
* 25 Gorffennaf, John Roberts - clerigwr ac awdur (g. 1775) 
* 19 Awst, Jonathan Williams - clerigwr, ysgolfeistr, a hynafiaethydd (g. 1752) 
* 20 Tachwedd, John Jenkins (Ifor Ceri) - clerigwr a hynafiaethydd (g. 1770) 
* **Dyddiad Anhysbys**
** John Owen - ysgrifennwr ar bynciau crefyddol (g. 1757) 
** John Bird - arlunydd  (g. 1768) 

## Cyfeiriadau

Categori:Hanes Cymru
Categori:Rhestrau Cymru

Categori:Prosiect WiciLlên