Cysylltiadau rhyngwladol y Deyrnas Unedig

Yng ngwleidyddiaeth ryngwladol mae'r Deyrnas Unedig yn bŵer mawr gyda chysylltiadau gwleidyddol, economaidd a diwylliannol ar draws y byd. Allforiwyd systemau seneddol, llywodraethol, cyfreithiol ac ariannol, ac iaith y Deyrnas Unedig i wledydd eraill gan yr Ymerodraeth Brydeinig, ac mae'r Gymanwlad yn cadw cysylltiadau rhwng y DU a nifer o'i chyn-drefedigaethau. Mae'r DU yn aelod o'r Cenhedloedd Unedig, yr Undeb Ewropeaidd, yr G8, a NATO, ac mae ganddi sedd arhosol ar Gyngor Diogelwch y CU.

## Cysylltiadau yn ôl gwlad neu ranbarth 
### Affrica 
Roedd y Deyrnas Unedig yn bŵer trefedigaethol dominyddol ar gyfandir Affrica yn ystod yr Ymgiprys am Affrica a chyfnod imperialaeth y ddwy ganrif ddiwethaf, ac felly heddiw mae ganddi gysylltiadau â nifer o wledydd Affrica fel aelod blaenllaw y Gymanwlad. Mae'r Deyrnas Unedig yn gefnogwr cryf o Bartneriaeth Newydd ar gyfer Datblygiad Affrica (NEPAD) ac yn gweithio'n agos gyda Ffrainc, cyn-bŵer trefedigaethol arall, ers Uwchgynhadledd Saint-Malo yn 1998 i ffurfio a gweithredu polisïau cytûn ar ddatblygiad a diogelwch yn Affrica. Yn ddiweddar llwyddodd lluoedd Prydeinig i chwarae rhan mewn dod â therfyn i Ryfel Cartref Sierra Leone, a gosododd Tony Blair Affrica fel un o flaenoriaethau Uwchgynhadledd yr G8 yn 2005. Mae'r llywodraeth Brydeinig wedi bod yn wrthwynebol iawn i ddulliau llywodraeth Robert Mugabe o ddiwygio tir yn Simbabwe, wrth ffafrio rhaglen gynaliadwy ar gyfer tlodion gwledig Simbabwe sy'n gytûn a'i hymrwymiadau i Gytundeb Lancaster House yn 1979.

### Gwlad Belg 
### Y Caribî 
Y niferoedd o fewnfudwyr a siapiodd y gymuned Affro-Garibïaidd Brydeinig, cymuned sydd yn cynnwys tua 600&nbsp;000 o ddinasyddion y DU sydd wedi cael dylanwad sylweddol ar ddiwylliant, chwaraeon, y cyfryngau, a gwleidyddiaeth; y diwydiant twristiaeth sy'n denu miliwn o Brydeinwyr i ynysyoedd y Caribî pob blwyddyn; iaith a systemau cyfreithiol, addysgiadol a seneddol tebyg; a chysylltiadau masnachol gydag allforion Prydeinig i'r Caribî werth £1000&nbsp;miliwn y flwyddyn yw seiliau cryfder perthynas y Deyrnas Unedig â gwledydd y Caribî.

### Iran 
Mae cysylltiadau cyfredol rhwng Iran a'r Deyrnas Unedig, fel gyda nifer o wledydd Gorllewinol eraill, yn fregus. Gwrthwynebiad gan yr Undeb Ewropeaidd a'r Unol Daleithiau i raglen niwclear Iran yw blaenoriaeth cysylltiadau'r ddwy wlad, ac mae tensiynau diweddar dros ddigwyddiad lle cipiwyd aelodau o'r Llynges Frenhinol gan Iran.

### Pacistan 
Cysylltiadau agos a chyfeillgar sydd rhwng y Deyrnas Unedig a Pavistan; o 1858 i 1947 roedd Pacistan yn rhan o'r Raj Brydeinig ac ers Rhaniad India mae cysylltiadau gwleidyddol, diwylliannol ac economaidd rhwng y ddwy wlad wedi ffynnu. Yn ogystal â chysylltiadau dwyochrog, mae perthynas y ddwy wlad wedi'i chryfhau gan gysylltiadau trwy'r Gymanwlad a'r Undeb Ewropeaidd.

Gwerth masnach rhwng y DU a Pacistan yw rhyw £1013 miliwn y flwyddyn, ac mae dros 100 o fusnesau Prydeinig yn gweithredu yn Pacistan. ac maent wedi cael effaith sylweddol ar ddiwylliant y Deyrnas Unedig yn y ganrif ddiwethaf.

### Rwsia 
Sefydlwyd cysylltiadau rhwng Teyrnas Lloegr a Tsaraeth Rwsia yn 1553, ac yn y bedair canrif a hanner a ddilynodd bu hanes cymhleth iawn rhwng y ddwy wlad. Bu'r DU ac Ymerodraeth Rwsia yn ymladd ochr yn ochr yn ystod Rhyfel Olyniaeth Awstria, Chwyldro Groeg, a'r Rhyfel Byd Cyntaf, ond yn erbyn ei gilydd yn y Rhyfel Saith Mlynedd, y Rhyfel Eingl-Rwsiaidd, a Rhyfel Crimea, ac yn wrthwynebwyr cryf yn ystod y Gêm Fawr am reolaeth a dylanwad yng Nghanolbarth Asia. Brwydrodd y DU a'r Undeb Sofietaidd fel cynghreiriaid yn yr Ail Ryfel Byd, ond am y 45 mlynedd ddilynol buont ar flociau gwrthwynebol y Rhyfel Oer.

Ers cwymp UGSS yn 1991, mae cysylltiadau wedi gwella rhywfaint, ond bu anghydfodau diweddar dros estraddodiadau. Gwrthododd y DU ystraddodi Boris Berezovsky a therfysgwyr Chechnyaidd yn 2003, ac yn 2007 gwrthododd Rwsia ystraddodi Andrei Lugovoi, yn sgil yr ymchwiliad heddlu Prydeinig ar farwolaeth Alexander Litvinenko gan wenwyniad poloniwm, gan fod estraddodiad yn anghyfansoddiadol. O ganlyniad bu gyfres o diarddeliadau "cast am gast"

Mae'r DU yn rhoddwr cymorth i Rwsia. Dechreuodd yr Adran dros Ddatblygu Rhyngwladol gweithio'n ddwyochrog â'r Ffederasiwn ar ddechrau'r 1990au, wrth gefnogi trawsnewidiad y wlad i economi marchnad. Ers 2002 canolbwynt polisïau datblygu yw diwygiadau gweinyddol a chymdeithasol llywodraeth Rwsia. Yn y flwyddyn ariannol 2005/2006, gwariodd y Swyddfa Dramor a Chymanwlad rhyw £2.2&nbsp;miliwn fel cymorth datblygu, a'r Adran dros Ddatblygu Rhyngwladol rhyw £7&nbsp;miliwn ar Rwsia, yn cynnwys arian ar gyfer gweithredoedd dyngarol yng Ngogledd y Cawcasws.

### Yr Unol Daleithiau 
[bawd|220px|Y cyn-Brif Weinidog Prydeinig [Tony Blair (chwith) yn ysgwyd llaw â'r Arlywydd Americanaidd George W. Bush yn Camp David ym Mawrth 2003.]]
Mae cysylltiadau hanesyddol a diwylliannol cryf rhwng y Deyrnas Unedig a'r Unol Daleithiau wedi datblygu perthynas wleidyddol a milwrol agos iawn yn yr 20g. Y Deyrnas Unedig oedd prif gynghreiriad yr Unol Daleithiau yn ystod y Rhyfel Oer ac nawr yn y Rhyfel yn erbyn Terfysgaeth. Yn ôl polisi cyfredol y Swyddfa Dramor, "perthynas ddwyochrog bwysicaf" y Deyrnas Unedig yw'r cynghrair drawsiwerydd â'r Unol Daleithiau. Ym mlynyddoedd diweddar, mae Prif Weinidog y Deyrnas Unedig ac Arlywydd yr Unol Daleithiau yn aml wedi cael cyfeillgarwch agos â'i gilydd, e.e. Margaret Thatcher a Ronald Reagan, Tony Blair a George W. Bush. Yn aml gelwir y berthynas rhwng y ddwy wlad yn "y berthynas arbennig" (*special relationship*). Mae'n deg dweud serch hynny nad oedd gefnogaeth lwyr gan y bobl gyffredin i'r berthynas glos rhwng Tony Blair a George W. Bush, yn arbennig yn achos mynd i ryfel yn erbyn Irac yn 2003. Roedd mwyafrif o'r bobl am weld cynnig arall ger bron y Cenedloedd Unedig cyn mynd i ryfel.

Mae yna hefyd gysylltiadau economaidd a masnachol cryf rhwng y ddwy wlad: yr Unol Daleithiau yw marchnad fwyaf y Deyrnas Unedig. Cynrychiola'r Deyrnas Unedig rhyw 17% o holl fuddsoddiad uniongyrchol tramor yr Unol Daleithiau, a'r DU yw prif dderbynnydd buddsoddiad uniongyrchol tramor yr UD.

## Gweler hefyd 
* Y Swyddfa Dramor a Chymanwlad
* Yr Adran dros Ddatblygu Rhyngwladol

## Cyfeiriadau 
## Dolenni allanol 
* Y Swyddfa Dramor a Chymanwlad
* Yr Adran dros Ddatblygu Rhyngwladol


Teyrnas Unedig
Teyrnas Unedig
Categori:Gwleidyddiaeth y Deyrnas Unedig