open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Okehampton

Tref a phlwyf sifil yn Nyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy **Okehampton**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Gorllewin Dyfnaint.

Mae Caerdydd 100.8 km i ffwrdd o Okehampton ac mae Llundain yn 286.2&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Exeter sy'n 34.1&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Amgueddfa'r Bywyd Dartmoor
*Capel Sant Iago
*Castell Okehampton

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Gorllewin Dyfnaint
Categori:Plwyfi sifil Dyfnaint
Categori:Trefi Dyfnaint
Orford, Suffolk

Tref a phlwyf sifil yn Suffolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Orford**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Suffolk. Saif ar yr arfordir ar lannau Afon Alde gyferbyn ag Orford Ness.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 713.

Saif Castell Orford ar gyrion y dref.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Dwyrain Suffolk
Categori:Plwyfi sifil Suffolk
Categori:Trefi Suffolk
Olney, Swydd Buckingham

Tref a phlwyf sifil yn  sir seremonïol Swydd Buckingham, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Olney**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Milton Keynes.

Mae ganddi boblogaeth o oddeutu 6,477.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Milton Keynes
Categori:Plwyfi sifil Swydd Buckingham
Categori:Trefi Swydd Buckingham
Ottery St Mary

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Dyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy **Ottery St Mary**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Dyfnaint.

Mae Caerdydd 81.3 km i ffwrdd o Ottery St Mary ac mae Llundain yn 237.1&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Exeter sy'n 18.2&nbsp;km i ffwrdd.

## Hanes
*1866: Tan Mawr

## Adeiladau a chofadeiladau
*Cloch seryddol
*Eglwys Llanfair
*Ysgol y Frenin

## Enwogion
*Samuel Taylor Coleridge (1772-1834), bardd
*Edward Davy (1806-1885), ffisegydd

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Dwyrain Dyfnaint
Categori:Plwyfi sifil Dyfnaint
Categori:Trefi Dyfnaint
Zhuang Zedong

Chwaraewr tenis bwrdd o Tsieina oedd **Zhuang Zedong** (25 Awst 1940 – 10 Chwefror 2013). Ef oedd y prif chwaraewr Tsieineaidd yn ystod y ddiplomyddiaeth ping-pong.

## Cyfeiriadau 
Categori:Chwaraewyr tenis bwrdd o Tsieina
Categori:Genedigaethau 1940
Categori:Marwolaethau 2013
Categori:Pobl o Yangzhou
Karl XI, brenin Sweden

Brenin Sweden o 13 Chwefror 1660 hyd ei farwolaeth oedd **Karl XI** (Swedeg: *Karl XI*; 24 Tachwedd 1655 – 5 Ebrill 1697).

Categori:Brenhinoedd Sweden
Categori:Genedigaethau 1655
Categori:Marwolaethau 1697
Categori:Pobl fu farw o ganser y pancreas
Categori:Pobl o Stockholm
Categori:Teyrnoedd yr 17eg ganrif
Newcastle-under-Lyme

Tref farchnad yn Swydd Stafford, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Newcastle-under-Lyme**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Newcastle-under-Lyme.

Mae Caerdydd 182.7 km i ffwrdd o Newcastle-under-Lyme ac mae Llundain yn 220.3&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Stoke-on-Trent sy'n 2.2&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Amgueddfa
*Theatre New Vic

## Enwogion
*Vera Brittain (1893-1970), awdures
*Jackie Trent (g. 1940), cantores
*Dominic Cork (g. 1971), cricedwr

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Newcastle-under-Lyme
Categori:Trefi Swydd Stafford
Tenis bwrdd

bawd|Gornest tenis bwrdd

Mabolgamp yw **tenis bwrdd** neu **ping-pong**. Mae chwaraewyr yn taro pêl fechan yn ôl ac ymlaen gan ddefnyddio racedi bychain.

bawd|dim|Cystadleuaeth Tenis bwrdd

## Gweler hefyd
*Pong, gêm fideo seiliedig ar denis bwrdd

Categori:Chwaraeon Gemau Olympaidd yr Haf
Categori:Chwaraeon raced
Paddock Wood

Tref a phlwyf sifil yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Paddock Wood**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Tunbridge Wells.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 8,253.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Tunbridge Wells
Categori:Plwyfi sifil Caint
Categori:Trefi Caint
Comisiwn Profion yr Unol Daleithiau

[bawd|Ralph Smith (yn eistedd) o'r [Biwro Safonau'r Unol Daleithiau|Biwro Safonau yn mesur darn arian yn ystod cyfarfod o Gomisiwn Profion 1942. Yn ei gwmni mae Nellie Tayloe Ross, Cyfarwyddwr y Bathdy, a Vernon Brown, curadur Amgueddfa Arian Chase Manhattan.]]
Asiantaeth o lywodraeth ffederal yr Unol Daleithiau o 1792 hyd 1980 oedd **Comisiwn Profion yr Unol Daleithiau** (). Arolygu profion blynyddol ar ddarnau arian aur, arian, ac yn ddiweddarach metelau bas Bathdy'r Unol Daleithiau oedd ei swyddogaeth. Dynodir rhai o aelodau'r comisiwn gan y gyfraith, a dewiswyd y gweddill yn newydd pob blwyddyn o blith Americanwyr amlwg ac yn aml nwmismatyddion. Roedd aelodau'r comisiwn yn derbyn medal, ac mae'r rhain yn brin iawn, ac eithrio medal 1977 a gafodd ei gwerthu i'r cyhoedd.

Awdurdodwyd y Comisiwn Profion gan Ddeddf Bathdy 1792. Cyfarfu am y tro cyntaf ym 1797, ac yn aml bu'n ymgynnull ym Mathdy Philadelphia. Bydd Arlywydd yr Unol Daleithiau yn penodi aelodau'r comisiwn pob blwyddyn, a buont yn sicrhau bod pwysau ac ansawdd y darnau arian aur ac arian a gynhyrchir y flwyddyn gynt yn bodloni safonau. Ym 1971 cyfarfu y comisiwn ond nid oedd ganddynt ddarnau aur nac arian i'w mesur. O 1977 ymlaen, ni phenododd yr Arlywydd Jimmy Carter aelodau'r cyhoedd i'r comisiwn, ac ym 1980 arwyddodd ddeddf i'w ddiddymu.

## Darllen pellach 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Categori:Asiantaethau llywodraeth yr Unol Daleithiau
Categori:Dadsefydliadau 1980
Categori:Sefydliadau 1792
Padiham

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Padiham**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Burnley.

Mae Caerdydd 264.1 km i ffwrdd o Padiham ac mae Llundain yn 294.2&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Preston sy'n 26.3&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Burnley
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaerhirfryn
Categori:Trefi Swydd Gaerhirfryn
Paignton

Tref yn sir seremonïol Dyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy **Paignton**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn awdurdod unedol Bwrdeistref Torbay.

Mae Caerdydd 119.5 km i ffwrdd o Paignton ac mae Llundain yn 270.5&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Exeter sy'n 32.1&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Torbay
Categori:Trefi Dyfnaint
Painswick

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerloyw, De-orllewin Lloegr, ydy **Painswick**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Stroud. 

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 3,026.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Stroud
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaerloyw
Categori:Trefi Swydd Gaerloyw
Newhaven, Dwyrain Sussex

Tref, porthladd a phlwyf sifil yn Nwyrain Sussex, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Newhaven**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Lewes.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 12,232.

Saif Newhaven wrth aber Afon Ouse, mewn dyffryn sydd wedi'i dorri trwy'r Twyni Deheuol. Dros y canrifoedd mae'r aber wedi symud rhwng Newhaven a Seaford o ganlyniad i dwf ac erydiad tafod graean ar hyd yr arfordir. Torrwyd sianel trwy'r tafod hwn yng nghanol y 16g, gan greu harbwr cysgodol, yn well na'r un yn Seaford. Yr "hafan newydd" oedd yr harbwr hwn, felly yr enw "Newhaven" (yn wreiddiol "New Haven").

Mae gwasanaeth fferi yn gweithredu o borthladd Newhaven ar draws y Môr Udd i Dieppe yng ngogledd Ffrainc.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Lewes
Categori:Plwyfi sifil Dwyrain Sussex
Categori:Porthladdoedd Lloegr
Categori:Trefi Dwyrain Sussex
Newmarket, Suffolk

Tref a phlwyf sifil yn Suffolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Newmarket**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gorllewin Suffolk.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 16,615.

## Enwogion
*Dina Carroll (g. 1968), cantores

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gorllewin Suffolk
Categori:Plwyfi sifil Suffolk
Categori:Trefi Suffolk
Oundle

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Oundle**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gogledd Swydd Northampton.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 5,735.

Mae Caerdydd 216.2 km i ffwrdd o Oundle ac mae Llundain yn 110.6&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Peterborough sy'n 19.4&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Eglwys Sant Pedr
*Gwesty Talbot
*Ysgol Oundle
*Ysgol Tywysog William

## Enwogion
*John Graves Simcoe (1752-1806), milwr
*Paddy Embry (g. 1942), gwleidydd yn Awstralia

## Cyfeiriadau
Categori:Gogledd Swydd Northampton
Categori:Plwyfi sifil Swydd Northampton
Categori:Trefi Swydd Northampton
North Walsham

Tref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy **North Walsham**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gogledd Norfolk.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 12,634.

Mae Caerdydd 346.1 km i ffwrdd o North Walsham ac mae Llundain yn 177.7&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Norwich sy'n 22.5&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gogledd Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Categori:Trefi Norfolk
Partington

Tref a phlwyf sifil ym Manceinion Fwyaf, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Partington**. Fe'i lleolir ym mwrdeistref fetropolitan Trafford.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 7,912.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Fetropolitan Trafford
Categori:Plwyfi sifil Manceinion Fwyaf
Categori:Trefi Manceinion Fwyaf
Pateley Bridge

Tref yng Ngogledd Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Pateley Bridge**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil High and Low Bishopside yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Harrogate.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Pateley Bridge boblogaeth o 1,432.

Mae Caerdydd 304.8 km i ffwrdd o Pateley Bridge ac mae Llundain yn 306.7&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Ripon sy'n 17&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Harrogate
Categori:Trefi Gogledd Swydd Efrog
Penryn, Cernyw

Tref a phlwyf sifil yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy **Penryn** (Cernyweg: *Pennrynn*). Ystyr yr enw Cernyweg *pennrynn* yw 'penrhyn'.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 7,093.

Mae olion Coleg Glasneth (Cernyweg: *Kolji Glasneth*; Saesneg: *Glasney College*) i'w gweld yn Penrynn. Sefydlwyd y coleg ym 1265 gan yr Esgob Bronescombe a bu yn ganolfan o rym eglwysig yng Nghernyw ei gyfnod, a’r mwyaf adnabyddus a’r pwysicaf o sefydliadau crefyddol y genedl.

bawd|dim|Cofeb Coleg Glasneth

## Cysylltiadau Rhyngwladol
Mae Pennrynn wedi'i gefeillio â:

*  Gwaien, Llydaw

## Cyfeiriadau
Categori:Plwyfi sifil Cernyw
Categori:Trefi Cernyw
Penwortham

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Penwortham**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref De Ribble.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref De Ribble
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaerhirfryn
Categori:Trefi Swydd Gaerhirfryn
Penistone

Tref a phlwyf sifil yn Ne Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Penistone**. Fe'i lleolir ym mwrdeistref fetropolitan Barnsley.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 11,270.

Mae Caerdydd 250.5 km i ffwrdd o Penistone ac mae Llundain yn 246.4&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Wakefield sy'n 19.2&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Fetropolitan Barnsley
Categori:Plwyfi sifil De Swydd Efrog
Categori:Trefi De Swydd Efrog
Petersfield

Tref a phlwyf sifil yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr ydy **Petersfield**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Hampshire. 

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 13,972.

Mae Caerdydd 164.7 km i ffwrdd o Petersfield ac mae Llundain yn 81.3&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Chichester sy'n 22.4&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Amgueddfa Petersfield
*Cerflun Wiliam III
*Eglwys Sant Pedr
*Oriel Flora Twort

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Dwyrain Hampshire
Categori:Plwyfi sifil Hampshire
Categori:Trefi Hampshire
Pocklington

Tref a phlwyf sifil yn Nwyrain Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Pocklington**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Riding Dwyreiniol Swydd Efrog.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 8,337.

## Enwogion
*George Herbert Stancer (1878-1962), seiclwr

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Dwyrain Swydd Efrog
Categori:Plwyfi sifil Dwyrain Swydd Efrog
Categori:Trefi Dwyrain Swydd Efrog
Peterlee

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy **Peterlee**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Durham.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 20,164.

Mae Caerdydd 384.5 km i ffwrdd o Peterlee ac mae Llundain yn 369.8&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Durham sy'n 15.1&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Swydd Durham
Categori:Plwyfi sifil Swydd Durham
Categori:Trefi Swydd Durham
Polegate

Tref a phlwyf sifil yn Nwyrain Sussex, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Polegate**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Wealden.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 7,655.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Wealden
Categori:Trefi Dwyrain Sussex
Categori:Plwyfi sifil Dwyrain Sussex
Ponteland

Tref a phlwyf sifil yn Northumberland, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy **Ponteland**.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 10,921.

Mae Caerdydd 408.9 km i ffwrdd o Ponteland ac mae Llundain yn 408.5&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Newcastle upon Tyne sy'n 12.7&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Plwyfi sifil Northumberland
Categori:Trefi Northumberland
Potton

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Bedford, Dwyrain Lloegr, ydy **Potton**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Canol Swydd Bedford.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 5,727.

## Cyfeiriadau
Categori:Canol Swydd Bedford
Categori:Plwyfi sifil Swydd Bedford
Categori:Trefi Swydd Bedford
Poynton

Tref yn sir seremonïol Swydd Gaer, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Poynton**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Poynton-with-Worth yn awdurdod unedol Dwyrain Swydd Gaer.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Poynton poblogaeth o 15,282.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Dwyrain Swydd Gaer
Categori:Trefi Swydd Gaer
Preesall

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Preesall**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Wyre.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 5,657.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Wyre
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaerhirfryn
Categori:Trefi Swydd Gaerhirfryn
Petworth

Tref a phlwyf sifil yng Ngorllewin Sussex, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Petworth**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Chichester.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 3,027.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Ty Petworth (Yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol)

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Chichester
Categori:Plwyfi sifil Gorllewin Sussex
Categori:Trefi Gorllewin Sussex
Princes Risborough

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Buckingham, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Princes Risborough**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Buckingham.

Mae Caerdydd 164.2 km i ffwrdd o Princes Risborough ac mae Llundain yn 55.5&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Rhydychen sy'n 29.1&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Swydd Buckingham
Categori:Plwyfi sifil Swydd Buckingham
Categori:Trefi Swydd Buckingham
Pickering, Gogledd Swydd Efrog

Tref a phlwyf sifil yng Ngogledd Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Pickering**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Ryedale. 

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 6,830.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Ryedale
Categori:Plwyfi sifil Gogledd Swydd Efrog
Categori:Trefi Gogledd Swydd Efrog
Queenborough

Tref a phlwyf sifil ar Ynys Sheppey yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Queenborough**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Swale.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 3,407.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Swale
Categori:Plwyfi sifil Caint
Categori:Trefi Caint
Ramsey, Swydd Gaergrawnt

Tref farchnad a phlwyf sifil sydd i'r gogledd o Huntingdon a St Ives yn Swydd Gaergrawnt, Dwyrain Lloegr, ydy **Ramsey**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Huntingdonshire.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 8,479.

## Cyfeiriadau
Categori:Huntingdonshire
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaergrawnt
Categori:Trefi Swydd Gaergrawnt
Ramsgate

Tref a phlwyf sifil yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Ramsgate**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Thanet.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 40,408.

Mae Caerdydd 320.2 km i ffwrdd o Ramsgate ac mae Llundain yn 108.3&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caergaint sy'n 25&nbsp;km i ffwrdd.

Yn hanesyddol, roedd Ramsgate yn un o'r "aelodau" o'r Pum Porthladd (*Cinque Ports*).

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Thanet
Categori:Plwyfi sifil Caint
Categori:Porthladdoedd Lloegr
Categori:Trefi Caint
Categori:Y Pum Porthladd
Raunds

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Raunds**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gogledd Swydd Northampton.

Mae Caerdydd 204.8 km i ffwrdd o Raunds ac mae Llundain yn 96.4&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Peterborough sy'n 33.6&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Gogledd Swydd Northampton
Categori:Plwyfi sifil Swydd Northampton
Categori:Trefi Swydd Northampton
Rawtenstall

Tref yn Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Rawtenstall**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Rossendale.

Mae Caerdydd 255.8 km i ffwrdd o Rawtenstall ac mae Llundain yn 285.5&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Salford sy'n 26&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Rossendale
Categori:Trefi Swydd Gaerhirfryn
Portishead a North Weston

Plwyf sifil yn sir seremonïol Gwlad yr Haf, De-orllewin Lloegr, ydy **Portishead a North Weston**. Mae'n cynnwys dref Portishead a phentref North Weston.

## Cyfeiriadau
Categori:Gogledd Gwlad yr Haf
Categori:Plwyfi sifil Gwlad yr Haf
Redcar

Tref yn sir seremonïol Gogledd Swydd Efrog, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy **Redcar**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf yn awdurdod unedol Bwrdeistref Redcar a Cleveland.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Redcar boblogaeth o 37,073.

Mae Caerdydd 376.2 km i ffwrdd o Redcar ac mae Llundain yn 350&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Durham sy'n 38.4&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Redcar a Cleveland
Categori:Trefi Gogledd Swydd Efrog
Prudhoe

Tref a phlwyf sifil yn Northumberland, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy **Prudhoe**.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 11,675.

Mae Caerdydd 396.5 km i ffwrdd o Prudhoe ac mae Llundain yn 400&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Newcastle upon Tyne sy'n 16.1&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Plwyfi sifil Northumberland
Categori:Trefi Northumberland
Redruth

Tref a phlwyf sifil yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy **Redruth** (Cernyweg: *Resrudh* – "rhyd rudd").

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 14,018 ac roedd gan ardal adeiledig Redruth boblogaeth o 19,902.

Mae Caerdydd 200.3 km i ffwrdd o Redruth ac mae Llundain yn 387.7&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Truro sy'n 13.1&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Plwyfi sifil Cernyw
Categori:Trefi Cernyw
Rayleigh, Essex

Tref a phlwyf sifil yn Essex, Dwyrain Lloegr, ydy **Rayleigh**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Rochford.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 32,150.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Rochford
Categori:Plwyfi sifil Essex
Categori:Trefi Essex
Reepham, Norfolk

Tref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr ydy **Reepham**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Broadland. 

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 2,709.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Broadland
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Categori:Trefi Norfolk
Reigate

Tref yn Surrey, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Reigate**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Reigate a Banstead.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Reigate boblogaeth o 22,123.

Mae Caerdydd 209.7 km i ffwrdd o Reigate ac mae Llundain yn 32.3&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Dinas Westminster sy'n 30.1&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Reigate a Banstead
Categori:Trefi Surrey
Richmond, Gogledd Swydd Efrog

Tref a phlwyf sifil yng Ngogledd Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Richmond**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Richmondshire. 

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 8,413.

## Hanes
### Geirdarddiad
Enwyd Richmond ar ôl dref Richemont yn Normandi (sydd erbyn hyn yn département Seine-Maritime). Y Richmond yma a roddodd yr enw ar anrhydedd Ieirll Richmond (neu *comtes de Richemont*). Roedd hon yn urddas a ddeilwyd gan Ddug Llydaw yn ogystal, rhwng 1136 ac 1399.

### Hanes cynnar
Sefydlwyd Richmond yn 1071 gan y Norman, Alan Rufus, ar diroedd a roddwyd iddo gan Gwilym Goncwerwr. Cwblhawyd Castell Richmond yn 1086, gyda gorthwr a waliau'n amgylchynnu'r ardal a elwir heddiw yn Market Place.

Richmond northyorkshire.jpg|Golygfa o Richmond o Frenchgate
Castle of Richmond 02.JPG|Castell Richmond

## Cyfeiriadau
__NOTOC__

Categori:Richmondshire
Categori:Plwyfi sifil Gogledd Swydd Efrog
Categori:Trefi Gogledd Swydd Efrog
Ringwood

Tref a phlwyf sifil yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Ringwood**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Fforest Newydd. Mae'n rhan o Gytref De-ddwyrain Dorset.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 14,181 a gan yr ardal adeiledig boblogaeth o 13,943.

Mae Caerdydd 120.2 km i ffwrdd o Ringwood ac mae Llundain yn 138.6&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caersallog sy'n 25&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Fforest Newydd
Categori:Plwyfi sifil Hampshire
Categori:Trefi Hampshire
Ripon

Dinas a phlwyf sifil yng Ngogledd Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Ripon**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Harrogate.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 16,702.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Coleg Ripon ac Efrog St John
*Eglwys Gadeiriol

## Enwogion
*Peter Atkinson (1725–1805), pensaer
*Naomi Jacob (1884-1964), awdures

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Harrogate
Categori:Trefi Gogledd Swydd Efrog
Prescot

Tref a phlwyf sifil yng Nglannau Merswy, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Prescot**. Fe'i lleolir ym mwrdeistref fetropolitan Knowsley. 

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 11,326.

Mae Caerdydd 217.8 km i ffwrdd o Prescot ac mae Llundain yn 280.6&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Lerpwl sy'n 9&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Fetropolitan Knowsley
Categori:Plwyfi sifil Glannau Merswy
Categori:Trefi Glannau Merswy
Rochester, Caint

Tref yn sir seremonïol Caint, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Rochester**. Saif ar Afon Medway. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn awdurdod unedol Medway. Cyn i'r awdurdod unedol gael ei ffurfio yn 1998 roedd gan Rochester statws dinas.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan gan ardal adeiledig Rochester boblogaeth o 62,982.

## Cyfeiriadau
Categori:Medway
Categori:Trefi Caint
Rochdale

Tref ym Manceinion Fwyaf, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Rochdale**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Rochdale.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Rochdale boblogaeth o 107,926.

Mae Caerdydd 247.4 km i ffwrdd o Rochdale ac mae Llundain yn 272&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Manceinion sy'n 16.1&nbsp;km i ffwrdd.

## Enwogion
*Gracie Fields (1898-1979), cantores ac actores

## Cyfeiriadau

Categori:Bwrdeistref Fetropolitan Rochdale
Categori:Trefi Manceinion Fwyaf
Rochford

Tref a phlwyf sifil yn Essex, Dwyrain Lloegr, ydy **Rochford**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Rochford.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 8,471.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Rochford
Categori:Plwyfi sifil Essex
Categori:Trefi Essex
Romford

Tref ym Mwrdeistref Llundain Havering, Llundain Fwyaf, Lloegr, ydy **Romford**. Saif tua 14.1 milltir (22.7&nbsp;km) i'r gogledd-ddwyrain o ganol Llundain.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardaloedd Bwrdeistref Llundain Havering
Categori:Trefi Llundain Fwyaf
Romsey

Tref a phlwyf sifil yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Romsey**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Test Valley.

Mae Caerdydd 129.2 km i ffwrdd o Romsey ac mae Llundain yn 113.2&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Southampton sy'n 10.6&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Test Valley
Categori:Plwyfi sifil Hampshire
Categori:Trefi Hampshire
Rothwell, Swydd Northampton

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Rothwell**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gogledd Swydd Northampton.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 7,694.

## Cyfeiriadau
Categori:Gogledd Swydd Northampton
Categori:Plwyfi sifil Swydd Northampton
Categori:Trefi Swydd Northampton
Rothbury

Tref a phlwyf sifil yn Northumberland, Gogledd-ddwyrain Lloegr ydy **Rothbury**. 

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 2,107.

## Cyfeiriadau
Categori:Plwyfi sifil Northumberland
Categori:Trefi Northumberland
Sierra Nevada (Unol Daleithiau)

Cadwyn o fynyddoedd yng Nghaliffornia a Nevada yn ne-orllewin yr Unol Daleithiau yw'r **Sierra Nevada**. Mae'r mynyddoedd yn ymestyn am 400 milltir (640&nbsp;km) o'r gogledd i'r de. Mynydd Whitney (14,505 troedfedd; 4,421&nbsp;m) yw'r copa uchaf. Ceir tri pharc cenedlaethol yn y mynyddoedd: Yosemite, Sequoia a King's Canyon.

250px|dim|bawd|Lleoliad y Sierra Nevada yng Nghaliffornia 
250px|dim|bawd|Mynydd Whitney

Categori:Mynyddoedd Califfornia
Categori:Mynyddoedd Nevada
Sgandal cig ceffyl 2013

[bawd|Croesdorriad o'r [retrofirws *equine infectious anaemia (EIA)*]]

Cychwynodd **sgandal cig ceffyl 2013** ar 15 Chwefror 2013, pan sylweddolwyd (drwy ddadansoddi DNA bwyd mewn siopau yn Ewrop) fod llawer o fwydydd wedi'u cam-labelu. Roedd y cynnwys yn wahanol i'r label, gan ei fod yn cynnwys  o gig ceffyl yn ogystal â chig eidion. Olrheiniwyd y nwyddau hyn i'r ffatri pecynnu, y ffatri prosesu cig ac oddi yno i'r lladd-dai. Gwnaed hyn, mae'n debyg oherwydd fod cig ceffyl yn llawer rhatach na buwch, ac felly roedd y cwmnïau a oedd yn llwyddo i dwyllo'r cwsmer yn y modd hwn yn gwneud mwy o elw; ar adegau defnyddiwyd porc gan ei fod hefyd yn rhatach na chig eidion.

Roedd dwy elfen i'r sgandal: yn gyntaf yr elfen o dwyllo'r cwsmer, gan fod y label yn wahanol i'r cynnwys. Roedd yr ail elfen yn ymwneud â'r perygl nad oedd y cig yn iach, oherwydd ei fod yn cynnwys cemegolion y ffariar neu afiechydon megis *equine infectious anaemia (EIA)*.

Ymhlith y cwmnïau cyntaf i gydnabod eu heuogrwydd yr oedd Tesco, Asda, Dunnes Stores, Lidl, Aldi ac Iceland. Ychydig wedyn cyhoeddodd Burger King, sydd â dros 500 allfa bwyd parod yn Iwerddon a gwledydd Prydain, eu bod yn peidio defnyddio un o'u prif gyflenwyr sef Silvercrest.

## Cyfeiriadau
Categori:2013 yn y Deyrnas Unedig
Categori:2013 yng Nghymru
Categori:Sgandalau'r Deyrnas Unedig
Categori:Diogelwch bwyd
Sam Querrey

Chwaraewr tenis o'r Unol Daleithiau yw **Sam Austin Querrey** (ganwyd 7 Hydref 1987).

Categori:Chwaraewyr tenis o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1987
Categori:Pobl o Galiffornia
Richard Gasquet

Chwaraewr tenis o Ffrainc yw **Richard Gasquet** (ganwyd 18 Mehefin 1986).

Categori:Chwaraewyr tenis o Ffrainc
Categori:Pobl yr 21ain ganrif o Ffrainc
Categori:Genedigaethau 1986
Categori:Pobl o Hérault
Redenhall with Harleston

Phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr ydy **Redenhall with Harleston**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Norfolk.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 5,253.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal De Norfolk
Categori:Plwyfi sifil Norfolk
Cwpan Cenhedloedd Affrica

Prif dwrnamaint pêl-droed ryngwladol Affrica yw **Cwpan Cenhedloedd Affrica** (, ). Cynhaliwyd am y tro cyntaf ym 1957, ac ers 1968 fe'i chynhalir pob dwy flynedd.


Categori:Cystadlaethau pêl-droed
Categori:Pêl-droed yn Affrica
Categori:Sefydliadau 1968
Chokri Belaïd

Cyfreithiwr a gwleidydd o Diwnisia oedd **Chokri Belaïd** (26 Tachwedd 1964 – 6 Chwefror 2013).

Categori:Cyfreithwyr o Diwnisia
Categori:Genedigaethau 1964
Categori:Gwleidyddion o Diwnisia
Categori:Marwolaethau 2013
Rothwell, Gorllewin Swydd Efrog

Tref yng Ngorllewin Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Rothwell**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Dinas Leeds.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Rothwell boblogaeth o 19,512.

## Cyfeiriadau
Categori:Dinas Leeds
Categori:Trefi Gorllewin Swydd Efrog
Nicolas Mahut

Chwaraewr tenis o Ffrainc yw **Nicolas Pierre Armand Mahut** (ganwyd 21 Ionawr 1982).

Categori:Chwaraewyr tenis o Ffrainc
Categori:Pobl yr 20fed ganrif o Ffrainc
Categori:Pobl yr 21ain ganrif o Ffrainc
Categori:Genedigaethau 1982
Royal Leamington Spa

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Warwick, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Royal Leamington Spa**. Fe'i lleolir  yn ardal an-fetropolitan Warwick, ac mae'n gartref i bencadlys cyngor yr ardal. Mae'n cydgyffwrdd â threfi Warwick a Whitnash. Fe'i henwir ar ôl Afon Leam, sy'n llifo trwy'r dref.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 49,662.

Mae Caerdydd 143.8 km i ffwrdd o Royal Leamington Spa ac mae Llundain yn 130.5&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Coventry sy'n 13.1&nbsp;km i ffwrdd.

## Hanes
Yn wreiddiol, roedd y lle yn bentref bach o'r enw Leamington Priors, ond tyfodd yn dref sba yn y 18g yn dilyn poblogeiddio ei dŵr yr honnid bod ganddo rinweddau meddyginiaethol. Yn y 19g, ehangodd yn gyflym iawn.

Leamington Spa pumphouses.jpg|Ar y dde: ystafelloedd y pwmp a adeiladwyd yn 1814
Leamington Town Hall, geograph 5307580 by Julian Osley.jpg|Neuadd y dref

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Warwick
Categori:Plwyfi sifil Swydd Warwick
Categori:Trefi Swydd Warwick
Royston, Swydd Hertford

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Hertford, Dwyrain Lloegr, ydy **Royston**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd Swydd Hertford.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 15,781.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gogledd Swydd Hertford
Categori:Plwyfi sifil Swydd Hertford
Categori:Trefi Swydd Hertford
Jacques Rogge

Gweinyddwr chwaraeon o Wlad Belg oedd **Jacques Rogge, y Cownt Rogge** (2 Mai 1942 &ndash; 29 Awst 2021). Ef oedd wythfed Lywydd y Pwyllgor Olympaidd Rhyngwladol (IOC), a bu'n gwasanaethu yn y swydd honno o 16 Gorffennaf 2001 hyd 10 Medi 2013, gan oruchwylio tair chystadleuaeth y Gaeaf (Dinas Salt Lake, Twrin, a Vancouver) a thair chystadleuaeth yr Haf (Athen, Beijing, Llundain).

Fe'i ganwyd yn Gent, Gwlad Belg, yn ystod yr Ail Ryfel Byd. Cafodd ei addysg ym Mhrifysgol Gent. Llawfeddyg orthopedig oedd ef. Bu farw yn 79 oed.

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1942
Categori:Marwolaethau 2021
Categori:Catholigion o Wlad Belg
Categori:Chwaraewyr o Wlad Belg
Categori:Llawfeddygon o Wlad Belg
Categori:Llywyddion y Pwyllgor Olympaidd Rhyngwladol
Categori:Pobl o Gent
Rugby, Swydd Warwick

Tref yn Swydd Warwick, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Rugby**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Rugby, ac mae'n gartref i bencadlys cyngor yr ardal. Saif yn rhan fwyaf dwyreiniol y sir, tua 30 milltir (48&nbsp;km) i'r de-ddwyrain o Birmingham ac 11 milltir (18&nbsp;km) i'r dwyrain o Coventry.

Dyma'r dref ail fwyaf yn Swydd Warwick, ar ôl Nuneaton. Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Rugby boblogaeth o 70,628.

Ysgol Rugby, sy'n ysgol annibynnol wedi'i lleoli yn y dref, yw man geni'r gêm rygbi.

## Gweler hefyd
*Gorsaf reilffordd Rugby

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Rugby
Categori:Trefi Swydd Warwick
Rugeley

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Stafford, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Rugeley**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Cannock Chase.

Mae Caerdydd 166 km i ffwrdd o Rugeley ac mae Llundain yn 186.8&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caerlwytgoed sy'n 11.4&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Cannock Chase
Categori:Plwyfi sifil Swydd Stafford
Categori:Trefi Swydd Stafford
Rushden

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Rushden**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gogledd Swydd Northampton.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 29,272.

Mae Caerdydd 198.5 km i ffwrdd o Rushden ac mae Llundain yn 92.3&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Peterborough sy'n 40.8&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Gogledd Swydd Northampton
Categori:Plwyfi sifil Swydd Northampton
Categori:Trefi Swydd Northampton
Rye, Dwyrain Sussex

Tref a phlwyf sifil yn Nwyrain Sussex, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Rye**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Rother.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,255.

Yn y gorffennol bu'n borthladd pwysig, yn un o'r Pum Porthladd (*Cinque Ports*).

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Rother
Categori:Plwyfi sifil Dwyrain Sussex
Categori:Trefi Dwyrain Sussex
Categori:Y Pum Porthladd
Ryde

Tref a phlwyf sifil yn Ynys Wyth, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Ryde**.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 23,999.

Mae Caerdydd 164.1 km i ffwrdd o Ryde ac mae Llundain yn 114.4&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Portsmouth sy'n 10.8&nbsp;km i ffwrdd.

## Gweler hefyd
* Gorsaf fysiau Ryde

## Cyfeiriadau
Categori:Plwyfi sifil Ynys Wyth
Categori:Trefi Ynys Wyth
Saffron Walden

Tref a phlwyf sifil yn Essex, Dwyrain Lloegr, ydy **Saffron Walden**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Uttlesford.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 15,504.

Mae Caerdydd 244 km i ffwrdd o Saffron Walden ac mae Llundain yn 61.4&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caergrawnt sy'n 21.5&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Castell Walden
*Eglwys y Santes Fair
*Guildhall

## Enwogion
*William Strachey (1572-1621), awdur
*Hugh Montagu Butterworth (1885-1915), cricedwr
*Owen Finlay Maclaren (1907-1978), dyfeisiwr

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Uttlesford
Categori:Plwyfi sifil Essex
Categori:Trefi Essex
Salcombe

Tref a phlwyf sifil yn Nyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy **Salcombe**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan South Hams.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,909.

Mae Caerdydd 144.2 km i ffwrdd o Salcombe ac mae Llundain yn 294.4&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Plymouth sy'n 31&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal South Hams
Categori:Plwyfi sifil Dyfnaint
Categori:Trefi Dyfnaint
Sale, Manceinion Fwyaf

Tref ym Manceinion Fwyaf, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Sale**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Trafford.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Sale boblogaeth o 134,022.

## Enwogion
*Robert Bolt (1924-1995), dramodydd

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Fetropolitan Trafford
Categori:Trefi Manceinion Fwyaf
Sandbach

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Gaer, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Sandbach**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Dwyrain Swydd Gaer.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 17,976.

Mae Caerdydd 192.6 km i ffwrdd o Sandbach ac mae Llundain yn 237.4&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Stoke-on-Trent sy'n 17.6&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Dwyrain Swydd Gaer
Categori:Plwyfi sifil Swydd Gaer
Categori:Trefi Swydd Gaer
Sandhurst, Berkshire

:''Am leoedd eraill o'r un enw gweler Sandhurst.''

Tref a phlwyf sifil yn Berkshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Sandhurst**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Bracknell Forest.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 20,641.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Bracknell Forest
Categori:Plwyfi sifil Berkshire
Categori:Trefi Berkshire
Sandiacre

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Sandiacre**.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 8,889.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Erewash
Categori:Plwyfi sifil Swydd Derby
Categori:Trefi Swydd Derby
Sandy, Swydd Bedford

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Bedford, Dwyrain Lloegr, ydy **Sandy**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Canol Swydd Bedford.

Saif pencadlys Y Gymdeithas Frenhinol er Gwarchod Adar ar gyrion y dref.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 12,171.

## Cyfeiriadau
Categori:Canol Swydd Bedford
Categori:Plwyfi sifil Swydd Bedford
Categori:Trefi Swydd Bedford
Saxmundham

Tref a phwyf sifil yn Suffolk, Dwyrain Lloegr, ydy **Saxmundham**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Suffolk.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 3,644.

Mae Caerdydd 331.6 km i ffwrdd o Saxmundham ac mae Llundain yn 134.8&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Norwich sy'n 47.4&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Dwyrain Suffolk
Categori:Plwyfi sifil Suffolk
Categori:Trefi Suffolk
Sawbridgeworth

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Hertford, Dwyrain Lloegr, ydy **Sawbridgeworth**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Swydd Hertford.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 8,458.

Mae Caerdydd 233.2 km i ffwrdd o Sawbridgeworth ac mae Llundain yn 38&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy St Albans sy'n 33.9&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Dwyrain Swydd Hertford
Categori:Plwyfi sifil Swydd Hertford
Categori:Trefi Swydd Hertford
Scunthorpe

Tref yn sir seremonïol Swydd Lincoln, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Scunthorpe**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn awdurdod unedol Gogledd Swydd Lincoln.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Scunthorpe boblogaeth o 79,977.

Mae Caerdydd 289.8 km i ffwrdd o Scunthorpe ac mae Llundain yn 232.8&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Kingston upon Hull sy'n 27.5&nbsp;km i ffwrdd.

## Gweler hefyd
* Gorsaf reilffordd Scunthorpe

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Gogledd Swydd Lincoln
Categori:Trefi Swydd Lincoln
Seaham

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy **Seaham**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Durham.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 20,172.

Mae Caerdydd 392.7 km i ffwrdd o Seaham ac mae Llundain yn 378.8&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Sunderland sy'n 8.2&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Swydd Durham
Categori:Plwyfi sifil Swydd Durham
Categori:Trefi Swydd Durham
Seaton, Dyfnaint

:''Am leoedd eraill o'r un enw gweler Seaton.''

Tref a phlwyf sifil yn Nyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy **Seaton**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Dyfnaint.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Dwyrain Dyfnaint
Categori:Plwyfi sifil Dyfnaint
Categori:Trefi Dyfnaint
Rowley Regis

Tref yn sir Gorllewin Canolbarth Lloegr, yn rhanbarth Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Rowley Regis**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Sandwell.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Rowley Regis boblogaeth o 34,260.

## Gweler hefyd
* Gorsaf reilffordd Rowley Regis

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Fetropolitan Sandwell
Categori:Trefi Gorllewin Canolbarth Lloegr
Sedbergh

Tref a phlwyf sifil yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Sedbergh**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Westmorland a Furness.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 2,765.

Mae Caerdydd 319.4 km i ffwrdd o Sedbergh ac mae Llundain yn 352.5&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caerhirfryn sy'n 35.8&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Westmorland a Furness
Categori:Plwyfi sifil Cumbria
Categori:Trefi Cumbria
Selby

Tref a phlwyf sifil yng Ngogledd Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Selby**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Selby.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 14,731.

Mae Caerdydd 293.2 km i ffwrdd o Selby ac mae Llundain yn 260.5&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Efrog sy'n 19.1&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Selby
Categori:Plwyfi sifil Gogledd Swydd Efrog
Categori:Trefi Gogledd Swydd Efrog
Selsey

Tref a phlwyf sifil yng Ngorllewin Sussex, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Selsey**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Chichester.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 10,737.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Chichester
Categori:Plwyfi sifil Gorllewin Sussex
Categori:Trefi Gorllewin Sussex
Sevenoaks

Tref a phlwyf sifil yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Sevenoaks**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Sevenoaks.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 20,409.

Mae Caerdydd 234.9 km i ffwrdd o Sevenoaks ac mae Llundain yn 33.4&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Dinas Westminster sy'n 33.2&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Sevenoaks
Categori:Plwyfi sifil Caint
Categori:Trefi Caint
Shanklin

Tref a phlwyf sifil yn Ynys Wyth, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Shanklin**.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil poblogaeth o 9,072.

Mae Caerdydd 169.1 km i ffwrdd o Shanklin ac mae Llundain yn 123.8&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Portsmouth sy'n 21.1&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Plwyfi sifil Ynys Wyth
Categori:Trefi Ynys Wyth
Shefford, Swydd Bedford

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Bedford, Dwyrain Lloegr, ydy **Shefford**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Canol Swydd Bedford.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 7,311.

## Cyfeiriadau
Categori:Canol Swydd Bedford
Categori:Plwyfi sifil Swydd Bedford
Categori:Trefi Swydd Bedford
Shepton Mallet

Tref a phlwyf sifil yng Ngwlad yr Haf, De-orllewin Lloegr, ydy **Shepton Mallet**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Mendip.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 10,369.

Mae Caerdydd 54.2 km i ffwrdd o Shepton Mallet ac mae Llundain yn 174.1&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Wells sy'n 7.2&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Mendip
Categori:Plwyfi sifil Gwlad yr Haf
Categori:Trefi Gwlad yr Haf
Hitchin

Tref yn Swydd Hertford, Dwyrain Lloegr, ydy **Hitchin**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf yn ardal an-fetropolitan Gogledd Swydd Hertford.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Hitchin boblogaeth o 34,266.

Mae Caerdydd 208.1 km i ffwrdd o Hitchin ac mae Llundain yn 50.4&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy St Albans sy'n 23.3&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gogledd Swydd Hertford
Categori:Trefi Swydd Hertford
Oldbury, Gorllewin Canolbarth Lloegr

:''Am leoedd eraill o'r un enw gweler Oldbury.''

Tref yn sir Gorllewin Canolbarth Lloegr, yn rhanbarth Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Oldbury**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Sandwell.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Oldbury boblogaeth o 23,964.

## Enwogion
*Mick Aston, archeolegydd (1946-2013)

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Fetropolitan Sandwell
Categori:Trefi Gorllewin Canolbarth Lloegr
Sherborne

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy **Sherborne**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Dorset.

Mae ganddi boblogaeth o oddeutu 9,350.

Mae Caerdydd 75 km i ffwrdd o Sherborne ac mae Llundain yn 180.1&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Wells sy'n 30.3&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Abaty Sherborne
*Tŷ Sherborne
*Ysgol Sherborne

## Enwogion
*Stephen Harding (m. 1134), monach a sylfaenydd yr Urdd y Sistersiaid
*Emily Sophia Foster (1842-1897), athrawes
*Charles Tate Regan (1878-1943), ichthyolegydd

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Dorset
Categori:Plwyfi sifil Dorset
Categori:Trefi Dorset
Retford

Tref yn Swydd Nottingham, Dwyrain Canolbarth Lloegr ydy **Retford**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bassetlaw.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Retford boblogaeth o 22,023.

Mae Caerdydd 254.4 km i ffwrdd o Retford ac mae Llundain yn 208.1&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Lincoln sy'n 28.4&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Bassetlaw
Categori:Trefi Swydd Nottingham
Penkridge

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Stafford, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Penkridge ** (Cymraeg: **Pencrug**). Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Swydd Stafford.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 8,526.

## Gweler hefyd
*Rhestr enwau Cymraeg ar drefi a llefydd eraill yn Lloegr

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal De Swydd Stafford
Categori:Plwyfi sifil Swydd Stafford
Categori:Trefi Swydd Stafford
Shepshed

Tref yn Swydd Gaerlŷr, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Shepshed**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Charnwood.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 13,505.

Mae Caerdydd 192.5 km i ffwrdd o Shepshed ac mae Llundain yn 161.5&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Caerlŷr sy'n 18.6&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Charnwood
Categori:Trefi Swydd Gaerlŷr
Royal Tunbridge Wells

Tref yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Royal Tunbridge Wells**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Tunbridge Wells.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan gan ardal adeiledig Royal Tunbridge Wells boblogaeth o 57,772.

Mae Caerdydd 242.8 km i ffwrdd o Royal Tunbridge Wells ac mae Llundain yn 49.9&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Brighton sy'n 42.6&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Canolfan Siopa Royal Victoria Place
*Eglwys Brenin Siarl y Merthyr
*Y Pantiles

bawd|dim|Y Pantiles

## Enwogion
*Thomas Bayes (1701–1761), mathemategydd
*Victor McLaglen (1886-1959), paffiwr ac actor
*Tyrone Guthrie (1900-1971), cyfarwyddwr llwyfan
*Roy Douglas (g. 1907), cyfansoddwr
*Keith Douglas (1920-1944), bardd
*Alec McCowen (g. 1925), actor
*David Gower (g. 1957), cricedwr

## Cyfeiriadau
Categori:Bwrdeistref Tunbridge Wells

Categori:Trefi Caint
Shifnal

Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Amwythig, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy **Shifnal**. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Amwythig.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 6,776.

## Gweler hefyd
* Gorsaf reilffordd Shifnal

## Cyfeiriadau
Categori:Awdurdod unedol Swydd Amwythig
Categori:Plwyfi sifil Swydd Amwythig
Categori:Trefi Swydd Amwythig
Shirebrook

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Shirebrook**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bolsover.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 9,760.

Mae Caerdydd 233.3 km i ffwrdd o Shirebrook ac mae Llundain yn 202&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Sheffield sy'n 26.2&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Bolsover
Categori:Plwyfi sifil Swydd Derby
Categori:Trefi Swydd Derby
Shoreham-by-Sea

Tref yng Ngorllewin Sussex, De-ddwyrain Lloegr ydy **Shoreham-by-Sea**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Adur.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Shoreham-by-Sea boblogaeth o 48,487.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Adur
Categori:Trefi Gorllewin Sussex
Sidmouth

Tref a phlwyf sifil yn Nyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy **Sidmouth**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Dyfnaint.

Mae Caerdydd 89.2 km i ffwrdd o Sidmouth ac mae Llundain yn 238.3&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Exeter sy'n 20.6&nbsp;km i ffwrdd.

Mae gwarchodfa asynnod ar gyrion y dref.

Cynhelir Wythnos werin Sidmouth dros yr wythnos gyntaf ym mis Awst ers 1955.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Eglwys Sant Giles a Sant Niclas

## Cyfeiriadau
## Dolen allanol
* Gwefan Sidmouth

chwith|bawd|260px

Categori:Ardal Dwyrain Dyfnaint
Categori:Plwyfi sifil Dyfnaint
Categori:Trefi Dyfnaint
Silloth

Tref yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy **Silloth**. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Silloth-on-Solway yn awdurdod unedol Cumberland.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Silloth poblogaeth o 2,906.

## Cyfeiriadau
Categori:Cumberland (awdurdod unedol)
Categori:Trefi Cumbria
Skegness

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Skegness**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Lindsey.

Mae ganddi boblogaeth o oddeutu 18,910.

Mae Caerdydd 302.6 km i ffwrdd o Skegness ac mae Llundain yn 183.7&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Lincoln sy'n 59.5&nbsp;km i ffwrdd.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Eglwys Sant Mathew
*"Jolly Fisherman"
*Theatr Embassy

## Enwogion
*Ray Clemence (g. 1948), pêl-droediwr

Mae Caerdydd 18.2 km i ffwrdd o Abercarn ac mae Llundain yn 210.4&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Casnewydd sy'n 11.6&nbsp;km i ffwrdd.

## Gweler hefyd
* Gorsaf reilffordd Skegness

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Dwyrain Lindsey
Categori:Plwyfi sifil Swydd Lincoln
Categori:Trefi Swydd Lincoln
Skipton

Tref a phlwyf sifil yng Ngogledd Swydd Efrog, Swydd Efrog a Humber, Lloegr, ydy **Skipton** neu **Skipton-in-Craven**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Craven.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 14,623.

Mae Caerdydd 286.4 km i ffwrdd o Skipton ac mae Llundain yn 300.9&nbsp;km. Y ddinas agosaf ydy Bradford sy'n 26.1&nbsp;km i ffwrdd.

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Craven
Categori:Plwyfi sifil Gogledd Swydd Efrog
Categori:Trefi Gogledd Swydd Efrog
Sleaford

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy **Sleaford**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd Kesteven.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 19,807.

## Adeiladau a chofadeiladau
*Bass Maltings
*Castell Sleaford
*Eglwys Sant Denys
*Neuadd y Dref
*Tŷ Westholme
*Ysgol Rhamadeg Carre

## Enwogion
*Eric Thompson (1929-1982)
*Bernie Taupin (g. 1950), awdur geiriau caneuon
*Jennifer Saunders (g. 1958), actores

## Cyfeiriadau
Categori:Ardal Gogledd Kesteven
Categori:Plwyfi sifil Swydd Lincoln
Categori:Trefi Swydd Lincoln