Bradley Wiggins

Seiclwr proffesiynol o Loegr ydy **Syr Bradley Marc Wiggins**, CBE (ganwyd 28 Ebrill 1980, Ghent, Gwlad Belg). Mae'n arbenigo mewn seiclo trac a ffordd. Enillodd dair medal ar y trac yn Gemau Olympaidd yr Haf Athen 2004.  Yn Gorffennaf 2012 enillodd Wiggins y Tour de France, y seiclwr cyntaf Seisnig i ennill y Tour.

Ganed Bradley yn fab i seiclwr proffesiynol Awstralaidd, Gary Wiggins, ond gwahanodd ei rieni ac aeth i fyw efo'i fam i Maida Vale, Llundain. Yn dilyn gyrfa ei dad, dechreuodd seiclo yn ifanc, gan rasio yn Velodrome Herne Hill, de Llundain yn  12 oed.

Yng Ngemau Olympaidd Sydney yn 2000, enillodd Wiggins y fedal efydd yn y *pursuit tîm*. Yng Ngemau Olympaidd Athen 2004, enillodd y fedal aur yn y pursuit unigol, 4&nbsp;km, arian yn y pursuit tîm ac efydd yn y Madison gyda Rob Hayles.

Yn 2001 arwyddodd Wiggins gytundeb gyda thîm proffesiynol ffordd Linda McCartney Racing Team cyn iddo ddod i ben yn gynnar yn 2001.
Yn 2002 a 2003, reidiodd dros dîm proffesiynol Ffrengig La Francaise des Jeux; yn 2004 a 2005, dros dîm proffesiynol Ffrengig Crédit Agricole, a reidiodd yn Giro d'Italia 2005. Symudodd i dîm Ffrengig Cofidis yn 2006, a chystadleuodd yn Tour de France 2006 a 2007.

Yn Rhestr Anrhydeddau'r Flwyddyn Newydd a argraffwyd 31 Rhagfyr 2004, gwnaethwyd ef yn OBE i gydnabod ei wasanaeth i chwaraeon.

Dychwelodd Wiggins i reidio trac yng nghymal Manceinion Cwpan y Byd Trac, UCI a Phencampwriaethau'r Byd yn 2007, gan ennill y pursuit tîm a'r pursuit unigol. Dilynodd y buddugoliaethau yma gan ennill *stage prologue* y *Critérium du Dauphiné Libéré*.

Reidiodd Tour de France 2007 dros dîm Cofidis; ond tynnwyd hwy allan o'r gystadleuaeth wedi i aelod arall o'r tîm, Cristian Moreni, brofi'n bositif mewn prawf cyffuriau.

Yn 2008, ail-adroddodd Wiggins ei gampau o Bencampwriaethau'r Byd 2007 gan gipio'r aur yn y Pursuit unigol, gan greu Record y Byd newydd yn y broses. Cipiodd yr aur yn y Madison yn ogystal.

Priododd Bradley, Catherine *Cathy* Cockram, ym Manceinion yn Nhachwedd 2004, ac mae ganddynt ddau o blant, Ben ac Isabelle.

Yn Rhagfyr 2012, enillodd Wiggins y Wobr "Personoliaeth Chwaraeon y Flwyddyn BBC".

## Canlyniadau

;1998
:1af 15px Pursuit 2 km, Pencampwriaethau Trac y Byd, UCI Iau

;1999
:1af  Madison (gyda Rob Hayles), Pencampwriaethau Cenedlaethol Trac Prydain
:3ydd Pursuit, Pencampwriaethau Cenedlaethol Trac Prydain

;2000
:2il Pursuit Tîm, Pencampwriaethau Trac y Byd, UCI (gyda Chris Newton, Paul Manning a Bryan Steel)
:3ydd 15px Pursuit Tîm, Gemau Olympaidd (gyda Jon Clay, Rob Hayles, Paul Manning, Bryan Steel & Chris Newton)
:3ydd Pursuit, Pencampwriaethau Cenedlaethol Trac Prydain

;2001
:2il Pursuit Tîm, Pencampwriaethau Trac y Byd, UCI

;2002
:2il 15px Pursuit 4 km, Gemau'r Gymanwlad
:2il 15px Pursuit Tîm, Gemau'r Gymanwlad
:3ydd Pursuit Tîm, Pencampwriaethau Trac y Byd, UCI

;2003
:1af 15px Pursuit 4 km, Pencampwriaethau Trac y Byd, UCI
:2il Pursuit Tîm, Pencampwriaethau Trac y Byd, UCI
:1af Cymal 1 ITT, Tour de l'Avenir
:Chwe Diwrnod Ghent

;2004
:1af 15px Pursuit 4 km, Gemau Olympaidd
:2il 15px Pursuit Tîm, Gemau Olympaidd (gyda Steve Cummings, Paul Manning & Rob Hayles)
:3ydd 15px Madison, Gemau Olympaidd (gyda Rob Hayles)

;2005
:1af Cymal 2 ITT, Circuit de Lorraine
:1af Cymal 8, Tour de l'Avenir

;2007
:1af 15px Pursuit 4 km, Pencampwriaethau Trac y Byd, UCI
:1af 15px Pursuit Tîm, Pencampwriaethau Trac y Byd, UCI (gyda Ed Clancy, Geraint Thomas & Paul Manning)
:1af Pursuit Tîm, Cymal Manceinion, Cwpan y Byd Trac, UCI 2006/2007, (gyda Ed Clancy, Rob Hayles & Paul Manning)
:1af Prologue, Critérium du Dauphiné Libéré
:1af Cymal 1 ITT, Pedward Diwrnod Dunkirk
:1af Cymal 4 ITT, Tour du Poitou-Charentes et de la Vienne
:Gwobr *Combativity*, Cymal 6, Tour de France

;2008
:1af 15px Madison, Pencampwriaethau Trac y Byd, UCI
:1af 15px Pursuit 4 km, Pencampwriaethau Trac y Byd, UCI
:1af 15px Pursuit Tîm, Pencampwriaethau Trac y Byd, UCI (gyda Ed Clancy, Geraint Thomas & Paul Manning)

;2009
:4ydd Tour de France

## Dyfyniadau
*"Most people were too drunk to notice me"* Sylwad ar ei brofiad o ymarfer ar gyfer cymal Llundain o'r Tour de France yn hwyr yn y nos.

*"It is nice to be recognised for actually achieving something in life as opposed to spending seven weeks in a house on TV with a load of other muppets."* Wrth gyfeirio at Big Brother, ar ôl gorffen yn bedwerydd yn Prologue Tour de France.

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1980
Categori:Seiclwyr o Loegr
Categori:Pobl o Lundain
Categori:Cadlywyddion Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig
Categori:Cystadleuwyr yng Ngemau Olympaidd yr Haf 2016