Gabrielle Roy

Awdures o Ganada oedd **Gabrielle Roy** (22 Mawrth 1909 - 13 Gorffennaf 1983) sy'n cael ei hystyried yn nodigedig am ei gwaith fel nofelydd, athro ac awdur storiau byrion. Ceir dyfyniad ganddi ar gefn papur $20 Canada: "Ydy hi'n bosib i ni adnabod ein gilydd heb y celfyddydau?" Mae llawer yn ystyried ei bod yn un o awduron Ffrengig pwysicaf hanes Canada ac yn un o awduron mwyaf dylanwadol y wlad.

Fe'i ganed yn Saint Boniface (rhan o Winnipeg heddiw) a bu farw yn Québec. 

Mynychodd gAcadémie Saint-Joseph ac yna hyfforddodd fel athro yn y *Winnipeg Normal School*. Wedi hynny dysgodd mewn sawl ysgol gwledig yn  Marchand a Cardinal cyn iddi gael ei phenodi i Institut Collégial Provencher yn Saint Boniface.

Gyda'i chynilion, llwyddodd i dreulio peth amser yn Ewrop, ond bu'n rhaid iddi ddychwelyd i Ganada yn 1939 pan ddechreuodd yr Ail Ryfel Byd. Dychwelodd gyda rhai o'i gweithiau llenyddol bron â gorffen, ac ymsefydlodd yn Québec i ennill bywoliaeth fel arlunydd tra'n parhau i ysgrifennu.

## Cyhoeddi
Rhoddodd ei nofel gyntaf, ''Bonheur d'occasion'' (1945), bortread realistig iawn o fywydau pobl yn Saint-Henri, cymdogaeth dosbarth gweithiol o Montreal. Achosodd y nofel lawer o Quebeckers i edrych yn fanwl arnynt eu hunain, ac fe'i hystyrir yn nofel a helpodd i osod y sylfaen ar gyfer Chwyldro Tawel Quebec yn y 1960au. Enillodd y fersiwn Ffrengig wreiddiol y *Prix Femina* yn 1947. Cyhoeddwyd yn Saesneg fel *The Tin Flute* (1947), ac enillodd y nofel Wobr Ffuglen y Llywodraethwr Cyffredinol yn 1947 yn ogystal â Medal Lorne Pierce Cymdeithas Frenhinol Canada. Yn yr Unol Daleithiau, gwerthodd ''Bonheur d'occasion* dros dri chwarter miliwn o gopïau, gwnaeth Urdd Lenyddol America y llyfr yn "nodwedd y mis" ym 1947. Denodd gymaint o sylw nes i Roy ddychwelyd i Manitoba i ddianc rhag y cyhoeddusrwydd. 
147/5000

Yn Awst 1947, priododd Marcel Carbotte, meddyg o Saint Boniface, a symudodd y cwpl i Ewrop lle bu Carbotte yn astudio gynecoleg a threuliodd Roy ei hamser yn ysgrifennu.

Mae *La Petite Poule d'Eau'', ail nofel Gabrielle Roy, yn stori sensitif a chydymdeimladol sy'n dangos diniweidrwydd a bywiogrwydd pobl cefn gwlad. Daeth un arall o'i nofelau â chlod ychwanegol iddi, gan y beirniaid llenyddol, a'r darllenwyr cyffredin. Mae *Alexandre Chenevert* (1954) yn stori dywyll ac emosiynol sy'n cael ei rhestru fel un o'r gweithiau mwyaf arwyddocaol o realaeth seicolegol yn hanes llenyddiaeth Canada.

## Llyfryddiaeth ddethol
*''Bonheur d'occasion* (1945)
**La Petite Poule d'Eau* (1950)
**Alexandre Chenevert* (1954)
***Rue Deschambault* (1955)
**La Montagne secrète* (1961)
*''La Route d'Altamont* (1966)
**La Rivière sans repos* (1970)
**Cet été qui chantait* (1972)
**Un jardin au bout du monde* (1975)
**Ma vache Bossie* (1976)
**Ces Enfants de ma vie* (1977)
**Fragiles lumières de la Terre* (1978)
**Courte-Queue* (1979)
**La Détresse et l'enchantement* (1984)
**L'Espagnole et la Pékinoise'' (1987)

## Aelodaeth 
Bu'n  aelod o Gymdeithas Frenhinol Canada am rai blynyddoedd.

## Anrhydeddau
* 
Cadw lle i'r bot

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion o Ganada
Categori:Genedigaethau 1909
Categori:Marwolaethau 1983
Categori:Merched yr 20fed ganrif
Categori:Pobl o Saint Boniface