National Football League

Mae'r **National Football League** (a elwir hefyd yn **NFL**) yn gynghrair pêl-droed Americanaidd. Mae yna 32 o dimau yn y gynghrair. Mae'r gynghrair yn un o brif gynghreiriau chwaraeon proffesiynol yr Unol Daleithiau a Chanada.

Hwn yw'r gynghrair broffesiynol fwyaf poblogaidd yn ôl gwylwyr teledu yn yr Unol Daleithiau erbyn hyn. Yr NFL hefyd yw'r gynghrair sydd â'r presenoldeb uchaf ym mhob gêm ledled y byd; yn y tymor yn 2014, roedd y dorf gyfartalog mewn gêm NFL yn fwy na 67,000. Mae ei gêm rownd derfynol, y Super Bowl, yn ŵyl genedlaethol answyddogol yn yr U.D.A., ac mae'n cael ei wylio gan fwy o bobl nag unrhyw raglen deledu Americanaidd arall.

O ran y nifer o chwaraewyr a phobl sy'n gweithio iddi, yr NFL yw'r gynghrair chwaraeon broffesiynol fwyaf yn y byd. Fe'i hystyrir fel y lefel gystadleuol uchaf yn y byd ar gyfer pêl-droed Americanaidd.

## Hanes yr NFL 
[bawd|Gêm NFL rhwng y [Tennessee Titans (glas) a'r Houston Texans (gwyn)]]
Ym 1920, fe ffurfiwyd cynghrair bêl-droed Americanaidd ac fe'i helwir yr American Professional Football Association. Ym 1921 newidiwyd ei henw i'r **National Football League**. Ym 1960 fe ffurfiwyd cynghrair arall, o'r enw'r **American Football League** ac yna ym 1970, ymunwyd y National Football League a'r American Football League â'i gilydd er mwyn i dimau o'r ddwy gynghrair allu chwarae yn erbyn ei gilydd. Newidiwyd enw'r gynghrair National Football League i'r **National Football Conference** (a elwir fel arfer yn **NFC**), a newidiwyd enw'r American Football League i'r **American Football Conference** (a elwir fel arfer yn **AFC**). Y ddwy adran hyn gyda'i gilydd yw'r National Football League heddiw (a elwir fel arfer yn NFL).

## Timau 
Oherwydd maint y wlad, mae'r timau yn cael eu gwahanu a'u rhoi mewn isadranau rhanbarthol llai. Rhennir y tîmau fel a ganlyn:

## Amserlen 
Mae'r timau yn chwarae gemau yn erbyn ei gilydd o fis Medi tan fis Ionawr. Hwn yw'r Tymor Arferol (*Regular Season*). Mae pob tîm yn chwarae 16 gêm.

## "Playoffs" 
Ar ddiwedd pob tymor NFL, mae'r wyth tîm sy'n gorffen ar frig eu hisadrannau, a'r ddau dîm orau o'r ddwy adran na lwyddon nhw i ennill eu hisadrannau (gelwir y pedwar tîm hyn yn *Wild Cards*) yn mynd i mewn i gystadleuaeth i benderfynu pencampwr y gynghrair gyfan. Gelwir y gystadleuaeth hon y *Playoffs*. Mae yna gyfanswm o 12 tîm yn y *Playoffs:* 6 o'r NFC a 6 o'r AFC. Rhestrir y 6 tîm o bob adran yn ôl faint o gemau y ennillant yn y Tymor Arferol. Mae'r timau na lwyddant ennill eu hisadrannau (y *Wild Cards*) yn wastad yn cael eu dosbarthu'n bumed ac yn chweched ar y rhestr, hyd yn oed os oeddent yn well na thîm a enillodd isadran arall.

### Y gemau "Wild Card" 
Yn rownd gyntaf y *Playoffs* (a elwir yn Benwythnos *Wild Card*, neu **Wild Card Weekend**) mae pedwar gêm. Mae'r ddau tîm gorau o'r AFC ac o'r NFC yn cael bei (*bye*) ac yn hepgor y rownd yma ac yn mynd yn syth i'r rownd nesaf.

* mae tîm chweched-orau'r AFC yn chwarae tîm trydydd-orau'r AFC
* mae tîm pumed-orau'r AFC yn chwarae tîm pedwerydd-orau'r AFC
* mae tîm chweched-orau'r NFC yn chwarae tîm trydydd-orau'r NFC
* mae tîm pumed-orau'r NFC yn chwarae tîm pedwerydd-orau'r NFC

Mae'r 4 enillydd yn ymuno â'r timau a gafodd bei ac yn symud i rownd nesaf y *Playoffs*, tra bod y 4 tîm a gollodd yn cael eu helimineiddio.

### "Playoffs" Isadrannol 
Mae 4 gêm yn ail ran y *Playoffs*, a elwir y *Playoffs *Isadrannol (neu'r **Divisional Playoffs**). 

* mae'r tîm y'i dosbarthir isaf o'r timau AFC a enillodd yn y rownd ddiwethaf yn chwarae tîm gorau'r AFC
* mae'r tîm arall o'r AFC a enillodd yn y rownd ddiwethaf yn chwarae tîm ail-orau'r AFC
* mae'r tîm y'i dosbarthir isaf o'r timau NFC a enillodd yn y rownd ddiwethaf yn chwarae tîm gorau'r NFC
* mae'r tîm arall o'r NFC a enillodd yn y rownd ddiwethaf yn chwarae tîm ail-orau'r NFC

Mae enillwyr y gemau hyn yn symund ymlaen i rownd nesaf y *Playoffs*.

### Pencampwriaethau Adrannol 
Mae 2 gêm yn drydydd ran y *Playoffs*, a elwir y Pencampwriaethau Adrannol (neu'r **Conference Championships**)

* mae'r 2 tîm o'r AFC a enillodd yn y rownd ddiwethaf yn chwarae yn erbyn ei gilydd. Yr enillydd yw **Pencampwr yr AFC**.
* mae'r 2 tîm o'r NFC a enillodd yn y rownd ddiwethaf yn chwarae yn erbyn ei gilydd. Yr enillydd yw **Pencampwr yr NFC**.

### Super Bowl 
Rhan olaf y *Playoffs* yw'r Super Bowl. Mae Pencampwr yr AFC yn chwarae yn erbyn Pencampwr yr NFC i benderfynu pwy fydd yn enillydd y Super Bowl ac felly yn bencampwr yr NFL am y tymor hwnnw.

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol 
* Gwefan swyddogol yr NFL

Categori:Pêl-droed Americanaidd