Gemau Olympaidd y Gaeaf 2022

Trefnwyd i Tsieina gynnal **Gemau Olympaidd y Gaeaf 2022** (Tsieineaidd: 第二十四届冬季奥林匹克运动会; pinyin: Dì Èrshísì Jiè Dōngjì Àolínpǐkè Yùndònghuì), y 24ydd Gemau Olympaidd y Gaeaf, yn Beijing o 4 hyd 20 Chwefror 2022.  

Roedd y Gemau 2022 cafwyd ei hadnabod yn gyffredinol fel **Beijing 2022** (北京2022), ac yr roedd yn ddigwyddiad aml-chwaraeon gaeafol rhwngwladol cafodd ei gynnal rhwng y 4ydd o Chwefror tan yr 20fed ym Meijing, Tsieina, ac ardaloedd lleol, gyada'r cystadlu mewn cystadlaon pennodol yn cychwyn ar yr 2ail o Chwefror.

Cafodd Beijing ei ddewis fel y safle cynnal yn ystod yr 128fed IOC Sessiwn yn Kuala Lumpur, Maleisia, yr ail waith mae'r ddinas wedi cynnal y gemau, ac yr safle olaf allan o'r tair diweddaraf sy'n cael eu cynnal yn Nwyrain Asia. Ar ôl cynnal Gemau Olympaidd yr Haf 2008 yn flaenorol, ddoth Beijing y ddinas cynaf i gynnal y gemau Olympaidd Haf ac Gaeaf. Roedd y lleoliadau ar gyfer y Gemau yn cylchu'r ddinas, megis maestrefi'r Yanqing District, yn ogystal â Zhangjiakou, gyda ychydig o ddiwgyddiadau (yn cynnwys curling a'r seremoniau) yn defnyddio lleoliadau cafwyd ei aduladu yn wreiddiol ar gyfer Beijing 2008 (er enghraifft Stadiwm Cenedlaethol Beijing a'r Beijing National Aquatics Centre).

Roedd y Gemau yn cynnwys 109 o ddigwyddiadau (y mwyaf eirioed) ar draws 15 o ddisgylblaetholion, gyda sgio freestyle a monobob menywod yn cael eu gynnal am y tro cyntaf yn ogystal â rhagor o gystadlaeon cymysg. Roedd cyfanswm o 2,871 o athletwyr yn cynrychioli 91 o dimau yn cystadlu, gyda Haiti a Saudi Arabia yn cystadlu yn y gemau gaeafol am y tro cyntaf.

Codwyd y penderfyniad i alluogi Beijing i gynnal sawl pryderon a sawl dadleuon yn gysylltiedig a Tseinia yn torri sawl ddef hawliau dynol, megis Hil-laddiad yr Wigwriaid, yn arwain at alwadon i foicotio'r gemau.   Fel Gemau Olympaidd yr Haf a gynhaliwyd chwe mis ynghynt yn Tokyo, arweiniodd pandemig COVID-19 at weithredu protocolau iechyd a diogelwch, gan gynnwys cyfyngiadau ar bresenoldeb y cyhoedd yn y Gemau, yn ogystal â diffyg cyfranogiad rhai cenhedloedd.

Y tîm mwyaf llwyddiannus ar y tabl medal roedd Norwy, am yr ail waith, yn ennill cyfanswm o 37 o fedalau, 16 ohonynt yn aur, yn gosod record newydd am y nifer o fedalau aur a enillwyd yn y Gemau.  Ddoth Tsiena yn drydydd, gyda 9 medal aur a chyfanswm o 11, ei ymdrech mwyaf llwyddiannus mewn gem Olympaidd gaeafol. roedd yna 7 o gystadlaethau newydd yn cynnwys ‘big air Freestyle’ a ‘Bobsled menywod’.

''Mae'r niferoedd mewn cromfachau yn dangos nifer y medalau a ymleddir ym mhob disgyblaeth.''

* Sgïo alpaidd (11) 
* Biathlon (11) 
* Bobsleigh (4) 
* Sgïo traws gwlad (12) 
* Cyrlio (3) 
* Sglefrio ffigwr (5) 
* Sgïo dull rhydd (13) 
* Hoci iâ (2) 
* Luge (4) 
* Cyfuniad Nordig (3) 
* Sglefrio cyflum trac byr (9) 
* Sgerbwd (2) 
* Sgïo neidio (5) 
* Eirafyrddio (11) 
* Sglefrio cyflym (14) 

## Bwrdd medalau 
Y tîm mwyaf llwyddiannus ar y tabl medal roedd Norwy, am yr ail waith, yn ennill cyfanswm o 37 o fedalau, 16 ohonynt yn aur, yn gosod record newydd am y nifer o fedalau aur a enillwyd yn y Gemau.. Ddoth yr Almaen yn ail gyda 12 aur a chyfanswm o 27 medal yn gyfan gwbl gyda Tsiena yn dod yn drydydd gyda 9 medal aur, yr ymdrech mwyaf llwyddiannus mewn hanes y gemau gaeafol.

	Yn ystod y broses o fidio, cwestiynwyd bid Beijing, yn dadlau bod y lleoliadau tu allan ddim yn derbyn cwymp eira dibynadwy ar gyfer chwaraeon gaeafol. Dywedwyd efallai y bydd rhaid cludo eira, yn codi costau ariannol ac ansicrwydd o ran canlyniadau amgylcheddol. 

Codwyd rhagor o bryderon yn ystod y gemau. Roedd yr athletwraig o Sweden, Frida Karlsson bron a chwympo o ganlyniad i dymherodd isel. Yn dilyn hyn, roedd y Swediaid yn ystyried rhoi ymgais i symyd y digwyddiadau yn gynharach yn y dydd oherwydd roedd y prynhawniau a’r nosweithiau cynnar ar gyfer gynulleidfa teledu Ewropeaidd yn tarfu ar berfformiad yr athletwyr. 

Yn debyg i 2008, bu galwadau  i foicotio’r Gemau Olympaidd pan gânt eu cynnal gan Weriniaeth Pobl Tsieina. Yn dilyn gollyngiad 2019 o bapurau Xinjiang, protestiadau Hong Kong 2019–20, a hil- laddiad Uyghur,  roedd yna alwadau am boicot o Gemau 2022.  Oherwydd y materion hyn, cafwyd ymateb cymysg wrth ddewis athletwr o Xinjiang fel rhan o'r cludwyr terfynol.  

## Cyfeiriadau
Categori:Beijing
Categori:Chwaraeon yng Ngweriniaeth Pobl Tsieina
Gemau Olympaidd y Gaeaf 2022
Categori:2022