Baner Gweriniaeth y Congo

bawd|200px|Baner Gweriniaeth y Congo
Mabwysiadwyd **baner Gweriniaeth y Congo** ar 15 Medi 1959, sef y diwrnod yr enillodd y wlad statws ymreolaeth o fewn Ffrainc. Mae'r faner yn seiliedig y lliwiau rhyng-Affricanaidd - gwyrdd, melyn, coch. Mae'r faner wedi ei ffurfio gan triongl sefydlog o wyrdd a coch yn gorwedd ar ochr y faner, gyda bar melyn yn rhedeg o'r chwith waelod i'r gornel dde uchaf. Ar 15 Awst, 1960, pan ddatganodd y wlad ei annibyniaeth, datganodd y faner fel un swyddogol y wladwriaeth newydd.

Ni ddylid drysu Gweriniaeth y Congo, sy'n gyn-drefedigaeth Ffrengig i'r gogledd orllewin o afon y Congo gyda'r wlawriaeth anferth o'r un enw sydd i'r de a'r dwyrain fu'n gyn drefedeigaeth Belgaidd a adnabwyd am beth amser fel Zaire, ond sydd bellach yn cael ei hadnabod fel Gweriniaeth Ddemocrataidd y Congo, ac sydd wedi newid ei baner sawl gwaith. Mae baner Gweriniaeth Ddemocrataidd y Congo yn wahanol, er fod gan y ddau linell lletraws, chwith waelod i dde uchaf ar eu baneri.

## Cyd-destun
bawd|dde|Baner Gweriniaeth y Congo yn cyhwfan
Roedd tiriogaeth Gweriniaeth y Congo yn rhan o Affrica Ffrengig y Cyhydedd (*Afrique-Equatoriale-française*) a fodolau rhwng 1910 a 1958 fel ffederasiwn o bedwar trefedigaeth; Gabon, Moyen-Congo (Gweriniaeth y Congo bresennol), Oubangui-Chari (Gweriniaeth Canolbarth Affrica bresennol) a Tsiad gyda Brazzaville (a enwyd ar ôl y gwladychwr, de Brazza), yn Moyen-Congo, yn cael ei dewis fel y prifddinas ffederal. Yn dilyn refferendwm Ffrengig ym mis Medi 1958, daeth yr Afrique-Equatoriale-française i ben gyda'r bedair drefedigaeth yn dod yn aelodau hunanlywodraethol o fel Cymuned Ffrainc (*Communauté française* - tebyg i'r Gymanwlad Brydeinig). Ailenwyd Moyen-Congo yn Weriniaeth y Congo a manwysiadwyr y faner newydd gydag annibyniaeth yn cael ei hennill ar 15 Awst 1960.

Mae lliwiau'r faner - lliwiau rhyng-Affrica - yn seiliedig ar liwiau Baner Ethiopia, sef yr unig wlad Affricanaidd na oruchfygwyd gan y pwerau tramor (heblaw am gyfnod byr iawn gan Eidal Ffasgaidd Mussolini).

## Hanes
Yn 1964 cafwyd chwyldro Farcsaidd ac ailenwyd y wlad yn Gweriniaeth Pobl y Congo gan ddod yn wlad gomiwnyddol gan ymglosio at wledydd y Bloc Sofietaidd. Ar 30 Rhagfyr 1969 mabwysiadwyd baner newydd Gweriniaeth Pobl y Congo (*République populaire du Congo*). Roedd yn dilyn aestheteg ac eiconograffeg baneri comiwnyddol fel yr Undeb Sofietaidd, a Tsieina gomiwnyddol. Roedd y faner hon faes goch fel  symbol o'r frwydr yn erbyn gwladychiaeth a lliw traddodiadol sosialaeth. Yn y canoton, y gornel chwith uchaf gorweddau morthwyl a hof wedi eu hamgylchynnu gan ddail gwyrdd, a seren melyn a seren felen fel symbol y blaid gomiwnyddol y *Parti congolais du travail*, PCT. 

Ar 10 Mehefin 1991 gyda diwedd yr unbennaeth unblaid, disodlwyd y faner gan ailddefnyddio'r fersiwn wreiddiol.

## Baneri Hanesyddol

Flag of the Kingdom of Kongo according to Giovanni Cavazzi da Montecuccolo.svg|23px| Baner Brenhiniaeth Congo 17g
French Congo 1959 proposal (Flag).svg|23px| Baner a gynigiwyd fel un ar gyfer Congo Ffrengig (1959)
Flag of the People's Republic of Congo.svg|23px| Baner Gweriniaeth Pobl y Congo (1970-1991)

## Dolenni
* Baner Gwerinaieth y Congo yn 'Flags of the World'

## Cyfeiriadau
Gweriniaeth y Congo
Categori:Gweriniaeth y Congo