Baner Dwyrain Tyrcestan

[bawd|Baner Dwyrain Tyrcestan ym [München, Yr Almaen]]
[bawd|de|Baner yr Wigwiriaid ochr yn ochr â [Baner Twrci yn Istanbwl]]
**Baner y Wigwriaid** neu **Baner Dwyrain Tyrcestan** neu **Baner Wigwristan** yw baner y bobl Wigwriaid, pobl Tyrceg. Mae'r Wigwriaid yn byw yn Xinjiang, talaith fwyaf orllewinol Gweriniaeth Pobl Tsieina ac sy'n dioddef hil-laddiad gan Lywodraeth Gomiwnyddol Tsieina.

Baner **Dwyrain Tyrcestan** (Wigwireg: شەرقىي تۈركىستان بايرىقى / *Sherqiy Türkistan bayriqi* / *Шерқий Түркистан Байриқи*), a elwir hefyd yn *Kökbayraq Kökbay*, "baner y nen"), oedd baner genedlaethol y Gweriniaeth Gyntaf Dwyrain Tyrcestan (1933–1934). Mae gan Faner Dwyrain Tyrcestan gilgant gwyn (ifanc lleuad yn pylu) gyda seren bum pwynt ar gefndir glas, fe'i mabwysiadwyd ar 12 Tachwedd 1933 fel baner genedlaethol Dwyrain Tyrcestan yn ystod Datganiad Gweriniaeth Islamaidd Twrceg Dwyrain Tyrcestan . Ac eithrio'r cefndir glas, mae'r faner yn union yr un fath â Baner Twrci.

## Defnydd 
Yn y cyfnod modern fe'i defnyddir yn boblogaidd fel symbol o fudiad annibyniaeth Dwyrain Turkestan ac fe'i defnyddir gan Lywodraeth Alltud Dwyrain Turkistan fel baner genedlaethol Dwyrain Tyrcestan. Fe'i defnyddir yn weithredol gan weithredwyr Wigwir/Dwyrain Turkistani mewn protestiadau yn erbyn hil-laddiad y Wigwiriaid a gwersylloedd "ail-addysg" Xinjiang.

Mae'r lliw glas golau (cefndir) wedi'i gymryd o liw'r awyr ac mae'n brif liw mewn diwylliant Tyrcig sy'n cynrychioli'r awyr, yn y bôn mae'r glas yn cynrychioli pobloedd Tyrcig. Mae'r cilgant yn cynrychioli'r syniad o fod yn fuddugol (na ellir ei drechu) ac nid yw o reidrwydd yn symbol Islamaidd, mewn gwirionedd y Twrciaid a gyflwynodd y cilgant i'r byd Islamaidd. Mae'r seren yn cynrychioli'r genedl Dyrcig, mae hefyd i'w chael ar faner Ymerodraeth White Hun (Hephthalite) ac amryw ymerodraethau a gwladwriaethau Tyrcig eraill. 

## Ystyr
Y model ar gyfer y strwythur yw baner Twrci. Mae glas yn symbol o gymuned y bobloedd Tyrcig, sydd hefyd yn cynnwys yr Uyghurs. Cilgant a seren yn sefyll dros Islam.

## Hanes a statws
Defnyddiwyd y faner rhwng 1933 a 1934 fel un o sawl baner yng Ngweriniaeth Islamaidd Dwyrain Turkestan gyntaf ("Gweriniaeth Uyguristan"). Sefydlwyd y weriniaeth gyda'i chanol yn Kashgar mewn rhannau o'r hyn a oedd ar y pryd yn Dalaith Xinjiang yng Ngweriniaeth Tsieina o ganlyniad i fudiad ymwahanol.

Roedd gan ail "Weriniaeth Dwyrain Turkestan", a sefydlwyd yn Gulja ar Dachwedd 12, 1944 ac y mae ei hardal yn cyfateb yn fras i ardal Ili Ardal Ymreolaethol Kazakh heddiw, faner debyg ymhlith eraill. Ynddo, mae “agoriad” y cilgant yn pwyntio i'r chwith uchaf ac mae'r seren yn hofran yn unol â'r chwith uchaf. Dangosodd yr ail weriniaeth hon, a gefnogwyd gan yr Undeb Sofietaidd ac a oedd yn chwyldroadol ac yn pro-gomiwnyddol, y faner i ddechrau ar las golau, yn ddiweddarach yn aml hefyd ar gefndir coch. Ar 1 Hydref, 1949, diddymodd a daeth - fel pob ardal arall yn Xinjiang - yn rhan o Weriniaeth Pobl Tsieina sydd newydd ei sefydlu. Ym mis Medi 1955, cafodd hen Dalaith Xinjiang ei drawsnewid o'r diwedd yn Rhanbarth Ymreolaethol Xinjiang Uyghur.

### Boeing 757 China Xinjiang Airline yn 2002
Mae llywodraeth China yn atal y ceryntau ymwahanol yn Xinjiang. Felly gwaharddir dangos y faner yn Tsieina i gyd. Fodd bynnag, seiliwyd baner y China Xinjiang Airlines dan berchnogaeth y wladwriaeth arni a dangosodd alarch hedfan a lleuad cilgant (wedi'i gwrthdroi) ar gefndir glas nes iddi gael ei hymgorffori yn China Southern Airlines yn 2003.

## Dyluniad a lliw 
## Cymesuredd 
## Baneri cilgant tebyg 

Flag of Algeria.svg| 20px Baner Algeria
Flag of the Sahrawi Arab Democratic Republic.svg| 20px Baner Gorllewin Sahara
Flag of Azerbaijan.svg| 20px Baner Aserbaijan
Flag of the Comoros.svg| 20px Baner y Comoros
Flag of Hatay.svg| 20px} Baner Hatay (1938–1939)
Flag of Libya.svg| 20px Baner Libya
Flag of Malaysia.svg| 20px Baner Malaysia
Flag of Mauritania.svg| 20px Baner Mauritania
Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg| 20px Baner Ymerodraeth yr Otomaniaid (1844–1923)
Flag of Pakistan.svg| 20px Baner Pacistan
Flag of Cyrenaica.svg| 20px Vlag van Sirenaïka (1949–1951)
Flag of Tunisia.svg| 20px Baner Tiwnisia
Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg| 20px Baner Gogledd Cyprus
Flag of Turkey.svg| 20px Baner Twrci

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
* 'Flags of the World - Uighuristan (Islamic Republic of East Turkestan)'
* Baner Dwyrain Tyrcestan Gettysburtflag.com

Dwyrain Tyrcestan
Categori:Hanes Xinjiang
Wigwriaid
Categori:Wigwriaid