Tîm rygbi'r undeb cenedlaethol Portiwgal

de|Logo Undeb Rygbi Portiwgal
Mae '''tîm rygbi'r undeb cenedlaethol Portiwgal''' yn cynrychioli Portiwgal ar y lefel ryngwladol ym myd chwaraeon rygbi undeb. Fe'i dosbarthir gan World Rugby (yr hen IRB) yn y trydydd dosbarth cryfder (trydydd lefel). Naw mlynedd ar ôl sefydlu Federação Portuguesa de Rugby ym 1935, cynhaliwyd y gêm ryngwladol gyntaf. Yn rhyfeddol, enillodd y Portiwgaliaid Bencampwriaeth Ewrop 2002-2004 (a gynhaliwyd ar y pryd pob yn ail flwyddyn) a chymhwyso yn 2007 am y tro cyntaf ar gyfer Cwpan Rygbi'r Byd. Llysenw'r tîm yw *Os Lobos* ("y bleiddiaid").

## Hanes
Cyflwynwyd rygbi ar ddechrau’r 20g gan fasnachwyr o Ffrainc a Lloegr ym Mhortiwgal, a sefydlodd dimau amrywiol yno ond ni allai'r gamp gydio fel gêm dorfol. Y rhesymau oedd y problemau economaidd a chymdeithasol ar ôl sefydlu'r Weriniaeth, y Rhyfel Byd Cyntaf a goruchafiaeth pêl-droed a oedd eisoes wedi ei sefydlu fel gêm boblogaidd. Sefydlwyd *Federação Portuguesa de Rugby* Undeb Rygbi Portiwgal ym 1926 a naw mlynedd yn ddiweddarach cynhaliwyd y gêm ryngwladol gyntaf yn erbyn Sbaen, gan golli i'r Sbaenwyr, 6:5.

Hyd at 1965, dim ond tair gêm ryngwladol a chwaraeodd y Portiwgaliaid, pob un yn gorffen gyda threchu yn erbyn Sbaen. Nid tan ganol y 1960au, bu cyfarfyddiadau rhyngwladol rheolaidd, 1967, roedd y Bleiddiaid yn gallu dathlu eu buddugoliaeth gyntaf yn erbyn Sbaen. Ar ôl cyfres o ganlyniadau cymedrol, cyflawnodd y Portiwgaliaid bum buddugoliaeth yn olynol rhwng 1979 a 1981. Ym 1984 a 1985, llwyddon nhw i aros heb eu niweidio saith gwaith yn olynol.

Wrth gymhwyso ar gyfer Cwpan Rygbi'r Byd ym 1991 a 1995 methodd y Portiwgaleg eisoes yn y rowndiau rhagarweiniol. Yn 1999, fe ddaethon nhw'n agos, ond ymddeol yn erbyn Uruguay yn y frwydr am un o'r ddau le cychwynnol olaf gyda chyfanswm sgôr o 33:79. Yn 2003, fe wnaethant hefyd golli'r cymhwyster yn y drydedd rownd, oherwydd y gymhareb pwyntiau is o gymharu â Sbaen. Ym Mhencampwriaeth Rygbi Ewrop 2003/4 collodd Portiwgal un yn unig o ddeg gêm yn Adran 1 ac roedd yn syndod yn bencampwyr Ewropeaidd o flaen y ffefrynnau mawr Rwmania.

Ym Mhencampwriaethau Ewrop 2004-06 roedd yn ddigon am y trydydd safle y tu ôl i Rwmania a Georgia. Roedd y twrnamaint hwn hefyd yn cyfrif fel rownd 4 o gymhwyso ar gyfer Cwpan Rygbi'r Byd 2007. Roeddynt yn Grŵp C gyda Seland Newydd, yr Eidal, Rwmania, a'r Alban.

Gorffennodd Portiwgal rownd 5 fel ail yn y grŵp a cholli i Georgia. Yn yr ail gymal, trechodd y Portiwgaleg yn erbyn Moroco. Gyda llwyddiant agos iawn yn y Morglawdd olaf yn erbyn Uruguay (cyfanswm sgôr 24:23), gwnaethant yr ymddangosiad cyntaf yn rowndiau terfynol Cwpan y Byd.

Methwyd o drwch blewyn â Chwpan y Byd 2011 wrth iddynt orffen yn bedwerydd yng Nghwpan y Cenhedloedd Ewrop 2008-2010 yn Adran 1A, gan golli'r trydydd safle o ddim ond dau bwynt. Chwaraeodd trydydd Rwmania yn y grŵp Rwmania mewn gêm ail gyfle ar gyfer Ewrop 3. Yng Nghwpan y Cenhedloedd Ewropeaidd 2012-2014, chwaraeodd Portiwgal eto yn Adran 1A, gan orffen yn y 5ed safle, a thrwy hynny golli allan ar gymhwyso ar gyfer Cwpan Rygbi'r Byd 2015 na chwaith Cwpan Rygbi'r Byd 2019.

## Record
### Cwpan Cenhedloedd Ewrop
Bu sawl ad-drefniad a newid enw o fewn strwythur cystadlaethau rhyngwladol Ewrop o fewn yr hyn a drefnwyd gan FIRA (bellach, Rugby Europe. Dydy'r un enwau, hyd y tymor na nifer y timau'n cystadlu, wedi bod yn gyson, er, ers 2000 ac yna 2016 cafwyd strwythur adrannau gydag esgyn a disgyn rhwng adrannau, yn dod i'w lle. Mae safle uchel yn y "Championship" (Adran 1A) yn golygu gallu cystadlu yng Nghwpan Rygbi'r Byd.

Nodiadau:
* Wrth orffen yn 6ed, yn adran 1A (Pencampwyriaeth - Championship) 2015–16 cwympodd Portiwgal lawr i Adran 1B (Tlws - Trophy) y tymor canlynol.
** Yn sgil ennill adran y Tlws (1B) bu i Bortiwgal esgyn nôl fynyd i'r Bencampwriaeth ar gyfer tymor 2019-20.

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
* Gwefan swyddogol Undeb Rygbi Portiwgal

Categori:Rygbi'r undeb ym Mhortiwgal
Portiwgal