Sgrechwr cribog

{{Blwch tacson
| enw = {}*Chauna torquata*

| delwedd2 ={{#invoke:Wikidata|getValue|P51|{}}}
| status             = LC
| status_system      = IUCN3.1
| statws = {{infobox
| label1 = Statws IUCN
| data1  = {{#invoke:Wikidata|getValue|P141|{}}}

}}

| map_dosbarthiad = Southern_Screamer.png
| maint_map_dosbarthiad =  280px
| neges_map_dosbarthiad = Dosbarthiad y rhywogaeth

| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Aves
| ordo = Anseriformes
| familia = Anhimidae

| genus = {{#invoke:Wikidata|getValue|P171|{}}}
| species = {{#invoke:Wikidata|getValue|P225|{}}}
| enw_deuenwol = *{{#invoke:Wikidata|getValue|P225|{}}}*
| awdurdod_deuenwol =

}}

Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Sgrechwr cribog** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sgrechwyr cribog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Chauna torquata***; yr enw Saesneg arno yw *Crested screamer*. Mae'n perthyn i deulu'r Sgrechwyr (Lladin: *Anhimidae*) sydd yn urdd y *Anseriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *C. torquata*, sef enw'r rhywogaeth.

Mae'r sgrechwr deheuol (*Chauna torquata*), a elwir hefyd yn sgrechwr cribog, yn perthyn i'r urdd *Anseriformes*.  Fe'i ceir yn ne-ddwyrain Periw, gogledd Bolifia, Paragwái, de Brasil, Wrwgwái a gogledd yr Ariannin.  Mae ei ddeiet yn cynnwys coesynnau planhigion, hadau, dail, ac, yn anaml, anifeiliaid bach.

## Disgrifiad
Mae'r sgrechwr cribog yn 81-95 cm (32-37 modfedd) o hyd ar gyfartaledd ac yn pwyso 3-5 kg (6.6-11.0 lb).  Nhw yw'r trymaf, er nad o reidrwydd yr hiraf, o'r tri sgrechwr.  Mae lled yr adenydd tua 170 cm (67 modfedd). Ymhlith y mesuriadau safonol, mae cord yr adenydd yn mesur 54 cm (21 modfedd), y gynffon 23.2 cm (9.1 modfedd), y cwlmen 4.5 cm (1.8 in) a'r tarsus hir 11 cm (4.3 modfedd).  Mae'n byw mewn corsydd trofannol ac is-drofannol, aberoedd a glannau dŵr.

## Teulu
Mae'r sgrechwr cribog yn perthyn i deulu'r Sgrechwyr (Lladin: *Anhimidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P105 wd:Q7432. ?item wdt:P171 ?sub0 . ?sub0 (wdt:P171)* wd:Q217484 }
LIMIT 15
|sort=label
|columns=label:rhywogaeth,P225,P18:delwedd
|row_template=Zutabe formatoa/Familiak
|thumb=80
|links=local
}}

## Ymddygiad ac ecoleg
Mae'r sgrechwr cribog yn nofiwr da, gyda thraed gweog yn rhannol, ond mae'n well ganddo symud ar y ddaear.  Defnyddir y sbardunau esgyrnog ar ei adenydd i amddiffyn rhag sgrechwyr cystadleuol a gelynion eraill.  Er ei nad yw'n fudwr, mae'n hedfannwr ardderchog.  Mae'n byw mewn heidiau mawr tan.y tymor nythu pan fyddant yn paru, yn bwydo ar y ddaear mewn glaswelltiroedd a chaeau wedi'u trin. tan y tymor nythu Mae eu diet eang yn eu gwneud yn hawdd eu dofi ac maent yn gwneud anifeiliaid gwarchod rhagorol oherwydd eu sgrechiadau uchel.
### Bridio
Mae'r sgrechwr deheuol yn sefydlu perthnasoedd monogamaidd sy'n para am oes, a amcangyfrifir i fod yn 15 mlynedd.  Mae carwriaeth yn golygu galw uchel gan y ddau ryw, y gellir ei glywed hyd at ddwy filltir i ffwrdd.  Ar gyfer y nyth mae'r cwpl yn gwneud llwyfan mawr o gyrs, gwellt, a phlanhigion dyfrol eraill mewn man anhygyrch ger dŵr.  Mae'r fenyw yn dodwy rhwng dau a saith wy gwyn.  Mae'r cwpl yn rhannu deori, sy'n cymryd 43 i 46 diwrnod.  Mae cywion yn gadael y nyth yn syth ar ôl deor, ond mae'r rhieni'n gofalu amdanynt am rai wythnosau.  Mae'r cyfnod magu yn cymryd 8 i 14 wythnos.

## Gweler hefyd
*Rhestr Goch yr IUCN

## Cyfeiriadau
Categori:Rhywogaethau o bryder lleiaf yn ôl Rhestr Goch yr IUCN
Categori:Anhimidae