open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Connie Stevens

Actores a chantores o'r Unol Daleithiau yw **Connie Stevens** (ganed 8 Awst 1938).

Mae hi'n adnabyddus am ei rôl fel *Cricket* Blake yn y gyfres *Hawaiian Eye*, a ddaeth â chydnabyddiaeth eang iddi. Cafodd ei gyrfa gerddorol hefyd lwyddiant gyda'r sengl boblogaidd *Sixteen Reasons,* a gyrhaeddodd rhif 3 ar siart Billboard Hot 100 yn 1960. Dechreuodd Stevens ei gyrfa yn 1957 gyda'i debut ffilm yn *Young and Dangerous* a rhyddhaodd ei halbwm debut *Concetta* yn 1958. Parhaodd i ymddangos mewn ffilmiau a theledu trwy gydol y 1970au a'r 1980au a pherfformiodd fel act nosweithiau cerddorol. Yn 2009, gwnaeth ei debut cyfarwyddo gyda'r ffilm nodwedd *Saving Grace B. Jones*.

Ganwyd hi yn Brooklyn yn 1938. Roedd hi'n blentyn i Eleanor McGinley a Peter Ingolia. Priododd â James Stacy ac Eddie Fisher ac mae ganddi 2 o blant.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q262507 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q262507 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion theatr benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Wyddelig
Categori:Cyfarwyddwyr ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Categori:Genedigaethau 1938
Hope Davis

Actores o'r Unol Daleithiau yw **Hope Davis** (ganed 23 Mawrth 1964).

Mae hi'n adnabyddus am ei pherfformiadau ar lwyfan a sgrin, gan gynnwys ffilmiau nodedig fel *Flatliners* (1990), *The Daytrippers* (1996), *About Schmidt* (2002), *Infamous* (2006), ac *Asteroid City* (2023). Derbyniodd enwebiad Golden Globe am ei rôl yn *American Splendor* (2003) a Gwobr Independent Spirit gyda chast *Synecdoche, New York* (2008). Ymunodd Davis â'r Byd Marvel fel Maria Stark yn *Captain America: Civil War* (2016). Ei ymddangosiad Broadway cyntaf oedd yn *Two Shakespearean Actors* (1992), a derbyniodd glod am *God of Carnage* (2009), gan dderbyn enwebiad am Gwobr Tony. Mae ei rolau teledu yn cynnwys *Deadline* (2000–2001), *Six Degrees* (2006–2007), a derbyniodd enwebiadau Emmy am *In Treatment* (2009), *The Special Relationship* (2010), a *Succession* (2021–2023).

Ganwyd hi yn Englewood, New Jersey yn 1964.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q236399 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q236399 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion theatr benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1964
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Merched a aned yn y 1960au
Categori:Angen prawf-ddarllen
Amanda Bynes

Actores o'r Unol Daleithiau yw **Amanda Bynes** (ganed 3 Ebrill 1986).

Mae hi'n hysbys am ei gwaith fel actor plentyn ar gyfres gomedi sgets Nickelodeon *All That* a'i gyfres ddeilliedig *The Amanda Show*. Yn ei harddegau canol, enillodd gydnabyddiaeth bellach am ei rôl fel Holly Tyler ar y gomedi sefyllfa WB *What I Like About You* a serennodd mewn ffilmiau comedi i'r arddegau fel *Big Fat Liar* a *What a Girl Wants*. Fel oedolyn, ymddangosodd mewn ffilmiau fel ''She's the Man*, *Hairspray*, a *Easy A''. Mae Bynes yn cael ei chanmol am ei gwaith actio yn y 1990au a'r 2000au, gan ennill sawl clod. Mae hi wedi wynebu heriau personol, gan gynnwys materion iechyd meddwl, ac roedd dan warcheidiaeth o 2013 i 2022.

Ganwyd hi yn Thousand Oaks, Califfornia yn 1986.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q212002 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q212002 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion llais benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Wyddelig
Categori:Dylunwyr ffasiwn o'r Unol Daleithiau
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Categori:Genedigaethau 1986
Ana Gasteyer

Actores, comedïwraig a chantores o'r Unol Daleithiau yw **Ana Gasteyer** (ganed 4 Mai 1967).

Mae hi'n adnabyddus am ei gwaith fel aelod o gast y gyfres gomedi sgets NBC *Saturday Night Live* rhwng 1996 a 2002, lle portreadodd gymeriadau poblogaidd fel Bobbie Mohan-Culp a Margaret Jo McCullen, a pherfformiodd argraffiadau o Martha Stewart a Céline Dion. Gweithiodd Gasteyer hefyd mewn comedïau sef *Suburgatory* ar ABC, *People of Earth* ar TBS, *American Auto* ar NBC, ac ymddangosodd yn y ffilm *Mean Girls*. Datblygodd ei sgiliau comedi gyda The Groundlings, grŵp comedi sgets yn Los Angeles, ac roedd ganddi rolau gwadd ar sioeau fel *Seinfeld* a *Frasier*. Roedd bywyd cynnar Gasteyer yn cynnwys cyfeillgarwch unigryw gyda Amy Carter, merch yr Arlywydd Jimmy Carter, a phrofiadau yn y Tŷ Gwyn.

Ganwyd hi yn Washington, D.C. yn 1967.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q2844979 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q2844979 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Albymau

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q482994.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P175 ?st .
  ?st ps:P175 wd:Q2844979 .
OPTIONAL { ?item wdt:P577 ?date .}
BIND(YEAR(?date) AS ?year) 
} 
  Group by ?item
|sort=P577
|columns=label:Albwm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion llais benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion theatr benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Cantorion benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Categori:Genedigaethau 1967
Sonia Manzano

Actores, awdur ac areithiwr o'r Unol Daleithiau yw **Sonia Manzano** (ganed 12 Mehefin 1950).

Mae hi'n adnabyddus am chwarae Maria ar *Sesame Street* o 1971 i 2015. Mae ei gweithiau nodedig eraill yn cynnwys ei hunangofiant *Becoming Maria: Love and Chaos in the South Bronx*, y nofel *The Revolution of Evelyn Serrano*, a sawl llyfr plant. Hi yw crëwr y gyfres deledu plant animeiddiedig ''Alma's Way'', lle mae'n gwasanaethu fel cynhyrchydd gweithredol, awdur, ac actor llais. Dechreuodd Manzano ei gyrfa actio yn y cynhyrchiad gwreiddiol o'r sioe oddi ar Broadway *Godspell*. Mae wedi perfformio yn *The Vagina Monologues* a *The Exonerated* ac wedi ymddangos mewn ffilmiau fel *Death Wish* a *The Adventures of Elmo in Grouchland*. Yn ogystal, mae wedi ysgrifennu ar gyfer y gyfres plant *Little Bill* ac wedi cyfrannu colofn rhianta ar gyfer y gwefan Sesame Workshop.

Ganwyd hi yn Linwood, New Jersey yn 1950.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q7561732 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q7561732 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion llais benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion theatr benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1950
Categori:Nofelwyr benywaiddyr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Sgriptwyr teledu o'r Unol Daleithiau

Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Susan Saint James

Cyn-Actores ac ymgyrchydd o'r Unol Daleithiau yw **Susan Saint James** (ganed 14 Awst 1946).

Mae hi'n adnabyddus am ei gwaith ar deledu yn ystod y 1960au, 1970au a'r 1980au, gan gynnwys y gyfres dditectif *McMillan & Wife* (1971–1976) a'r gomedi sefyllfa *Kate & Allie* (1984–1989). Dechreuodd ei gyrfa gyda'i rôl gyntaf ar y sgrin yn y ffilm deledu *Fame Is the Name of the Game* (1966), a arweiniodd at ran reolaidd yn y gyfres *The Name of the Game* rhwng 1968 a 1971. Enillodd Saint James Wobr Emmy am ei rôl fel cynorthwyydd ymchwil Peggy Maxwell yn 1969. Ymddangosodd hefyd mewn cyfresi teledu cynnar fel *Ironside* ac roedd ganddi rôl gefnogol yn y ffilm *Where Angels Go, Trouble Follows* (1968.

Ganwyd hi yn Los Angeles yn 1946. Priododd â Dick Ebersol ac mae ganddi 1 plentyn.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q259559 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q259559 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Dyngarwyr o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1946
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Merched a aned yn y 1940au
Categori:Angen prawf-ddarllen
Sela Ward

Actores o'r Unol Daleithiau yw **Sela Ward** (ganed 11 Gorffennaf 1956).

Mae hi'n adnabyddus am ei rôl dorri tir newydd fel Teddy Reed yn y gyfres ddrama NBC *Sisters* (1991–96), lle derbyniodd ei Gwobr Emmy Primetime gyntaf. Enillodd gydnabyddiaeth hefyd am ei rôl flaenllaw fel Lily Manning yn y gyfres ddrama ABC *Once and Again* (1999–2002), gan ennill ail Wobr Emmy Primetime a Golden Globe. Cafodd Ward rolau ailadroddus yn y ddrama feddygol *House* a serennodd yn y cyfresi heddlu *CSI: New York* a *FBI*. Yn ogystal, chwaraeodd rolau cefnogol mewn ffilmiau fel *The Fugitive* (1993), *Gone Girl* (2014), ac *Independence Day: Resurgence* (2016). Dechreuodd ei gyrfa fel artist stori-fwrdd a model yn Ninas Efrog Newydd.

Ganwyd hi ym Meridian, Mississippi yn 1956.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q229187 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q229187 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion llais benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Cyn-fyfyrwyr Prifysgol Alabama
Categori:Genedigaethau 1956
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Adrienne Barbeau

Actores ac awdur o'r Unol Daleithiau yw **Adrienne Barbeau** (ganed 11 Mehefin 1945).

Mae hi'n adnabyddus am ei rôl fel Rizzo yn y sioe gerdd *Grease* ac fel Carol Traynor ar y gomedi sefyllfa *Maude* (1972–1978). Enillodd fwy o gydnabyddiaeth yn yr 1980au am ymddangos mewn ffilmiau arswyd a ffuglen wyddonol, gan gynnwys *The Fog* (1980), *Escape from New York* (1981), *Creepshow* (1982), a *Swamp Thing* (1982). Bu Barbeau hefyd yn lais Catwoman yn y ffilm DC. Yn y 2000au, ymddangosodd yn y gyfres HBO *Carnivàle* (2003–2005) fel Ruthie. Roedd ei gyrfa gynnar yn cynnwys rolau mewn cynyrchiadau Broadway fel *Fiddler on the Roof* a *Stag Movie*.

Ganwyd hi yn Sacramento yn 1945. Roedd hi'n blentyn i Joseph Barbeau. Priododd â Billy Van Zandt ac mae ganddi 1 plentyn.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q253561 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q253561 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion llais benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion theatr benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Almaenig
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Categori:Genedigaethau 1945
Tori Spelling

Actores o'r Unol Daleithiau yw **Tori Spelling** (ganed 16 Mai 1973).

Mae hi'n adnabyddus am ei rôl fel Donna Martin yn y gyfres deledu *Beverly Hills, 90210* o 1990 i 2000. Mae hi wedi ymddangos mewn nifer o ffilmiau teledu, gan gynnwys *A Friend to Die For* (1994), *A Carol Christmas* (2003), a *The Mistle-Tones* (2012), yn ogystal â'r ddwy fersiwn o *Mother, May I Sleep with Danger?* (1996 a 2016). Mae Spelling hefyd wedi serennu mewn ffilmiau annibynnol fel *The House of Yes* (1997), *Trick* (1999), a *Scary Movie 2* (2001). Ailadroddodd ei rôl fel Donna Martin yn y gyfres sbîn *BH90210* yn 2019. Yn ogystal, roedd ei hunangofiant, *Stori Telling*, ar frig rhestr Llyfrau Gwerthwyr Gorau New York Times.

Ganwyd hi yn Los Angeles yn 1973. Roedd hi'n blentyn i Candy Spelling ac Aaron Spelling. Priododd â Dean McDermott.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q229050 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q229050 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1973
Categori:Hunangofianwyr benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Llenorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Susanna Hoffs

Cantores, cyfansoddwr caneuon, gitarydd ac actores o'r Unol Daleithiau yw **Susanna Lee Hoffs** (ganed 17 Ionawr 1959).

Mae hi'n adnabyddus am gyd-sefydlu The Bangles yn 1981, band a lwyddodd yn sylweddol gyda albymau fel *Different Light*, a oedd yn cynnwys hitiau fel *Manic Monday* a *Walk Like an Egyptian*. Roedd trydydd albwm y grŵp, *Everything*, yn cynnwys y sengl *Eternal Flame* a gyrhaeddodd frig y siartiau. Roedd Hoffs yn aml yn cael ei hystyried fel wyneb The Bangles, er bod yr holl aelodau'n rhannu dyletswyddau lleisiol. Ar ôl i'r band wahanu'n wreiddiol yn 1989, fe wnaethant ailffurfio yn 1999 gan rhyddhau albymau ychwanegol. Dilynodd Hoffs yrfa unigol gydag albymau fel ''When You're a Boy* a *Susanna Hoffs*, a chydweithiodd â Matthew Sweet ar y gyfres *Under the Covers*. Fe ffurfiodd hefyd y band Ming Tea a rhyddhaodd ei nofel gyntaf, *This Bird Has Flown'', yn 2023.

Ganwyd hi yn Los Angeles yn 1959. Roedd hi'n blentyn i Tamar Simon Hoffs. Priododd â Jay Roach ac mae ganddi 1 plentyn.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q272374 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Albymau

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q482994.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P175 ?st .
  ?st ps:P175 wd:Q272374 .
OPTIONAL { ?item wdt:P577 ?date .}
BIND(YEAR(?date) AS ?year) 
} 
  Group by ?item
|sort=P577
|columns=label:Albwm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Cantorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Cantorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Cyn-fyfyrwyr Prifysgol Califfornia, Berkeley
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Categori:Genedigaethau 1959
Dale Evans

Actores, cantores a chyfansoddwraig o'r Unol Daleithiau oedd **Dale Evans Rogers** (31 Hydref 1912 - 7 Chwefror 2001).

Mae hi'n adnabyddus am ei gyrfa fel cantores jas, swing, a band mawr, a arweiniodd at brawf sgrin a chytundeb gyda 20th Century Fox. Enillodd amlygrwydd ar y radio fel cantores dan sylw. Roedd Evans hefyd yn nodedig fel ail wraig y seren ffilm Roy Rogers. Roedd ei bywyd cynnar yn gythryblus, yn cynnwys priodas gynnar a bod yn rhiant sengl. Er gwaethaf yr heriau hyn, dilynodd yrfa mewn cerddoriaeth, gan weithio mewn gorsafoedd radio yn Memphis ac yn ddiweddarach yn Chicago. Mabwysiadodd yr enw llwyfan Dale Evans wrth weithio mewn gorsaf radio yn Louisville, Kentucky, i hyrwyddo ei gyrfa canu.

Ganwyd hi yn Uvalde, Texas yn 1912 a bu farw yn Apple Valley yn 2001. Priododd â Roy Rogers.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q438048 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q438048 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Cantorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1912
Categori:Marwolaethau 2001
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Merched a aned yn y 1910au
Categori:Angen prawf-ddarllen
Lotte Lenya

Cantores, diseuse ac actores o Awstria ac America oedd **Lotte Lenya** (18 Hydref 1898 - 27 Tachwedd 1981).

Maent yn adnabyddus am ei pherfformiadau o ganeuon ei gŵr cyntaf, Kurt Weill, ac am ei rolau mewn sinema Saesneg. Yn arbennig, cafodd ei henwebu am Wobr yr Academi am ei rôl yn *The Roman Spring of Mrs. Stone* (1961) a chwaraeodd Rosa Klebb yn y ffilm James Bond *From Russia with Love* (1963). Roedd hi'n byw yn gwreiddiol yn Weimar yn yr Almaen lle roedd hi'n weithgar mewn ffilm a theatr, yn enwedig mewn dramâu Brecht-Weill. Gwnaeth sawl recordiad o ganeuon Weill. Gyda chyrhaeddiad Natsïaeth yn y 30au, symudodd i Baris ac yn ddiweddarach ymgartrefodd yn Ninas Efrog Newydd gyda Weill.

Ganwyd hi yn Fienna yn 1898 a bu farw ym Manhattan yn 1981. Priododd â Kurt Weill, Kurt Weill, George Davis, Russell Detwiler a Richard F. Siemanowski.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q93604 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Cantorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Cantorion yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1898
Categori:Marwolaethau 1981
Categori:Ymfudwyr o Awstria i'r Unol Daleithiau
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
June Squibb

Actores o'r Unol Daleithiau yw **June Louise Squibb** (ganed 6 Tachwedd 1929).

Mae hi'n adnabyddus am ei gyrfa helaeth mewn ffilm a theatr, gan gynnwys ei ymddangosiad cyntaf ar Broadway yn y sioe gerdd *Gypsy* (1959) a'i ymddangosiad cyntaf mewn ffilm yn gomedi ramantus *Alice* (1990) gan Woody Allen. Cafodd rolau cefnogol mewn ffilmiau fel *The Age of Innocence* (1993), *In & Out* (1997), *Meet Joe Black* (1998), *About Schmidt* (2002), a *Far from Heaven* (2002). Derbyniodd Squibb enwebiad gan Wobrau'r Academi am yr Actores Gefnogol Orau am ei rôl yn *Nebraska* (2013). Serennodd yn ei rôl arweiniol gyntaf yn y ffilm gomedi weithredu *Thelma* (2024) a llaisodd gymeriadau mewn ffilmiau animeiddiedig fel *Ralph Breaks the Internet* (2018), *Toy Story 4* (2019), *Soul* (2020), a *Inside Out 2* (2024).

Ganwyd hi yn Vandalia, Illinois yn 1929.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q13560481 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion llais benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion theatr benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1929
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Jerry Hall

Model ac actores o'r Unol Daleithiau yw **Jerry Faye Hall** (ganed 2 Gorffennaf 1956).

Mae hi'n adnabyddus am fod yn un o'r modelau mwyaf poblogaidd yn y byd yn ystod y 1970au ac am ei rôl yn y ffilm *Batman* yn 1989. Dechreuodd ei gyrfa fodelu ar ôl cael ei darganfod ar draeth yn Saint Tropez, a arweiniodd at ymddangos ar nifer o gloriau cylchgronau, gan gynnwys *Italian Vogue* a *Cosmopolitan*. Cafodd ei chydnabod am ei gwallt hir golau a'i huchder, a gyfrannodd at ei llwyddiant yn y diwydiant modelu. Roedd Hall yn bartner tymor hir i Mick Jagger, gyda phwy mae ganddi bedwar o blant, ac roedd yn briod â Rupert Murdoch tan eu ysgariad yn 2022.

Ganwyd hi yn Gonzales, Texas yn 1956. Roedd hi'n blentyn i Marjorie Sheffield a John P. Hall. Priododd â Mick Jagger a Rupert Murdoch ac mae ganddi 4 o blant.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q239476 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q239476 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion theatr benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Wyddelig
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Seisnig
Categori:Genedigaethau 1956
Categori:Hunangofianwyr benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Hunangofianwyr o'r Unol Daleithiau
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Meg Tilly

Actores ac awdur o American-Canada yw **Meg Tilly** (ganed 14 Chwefror 1960).

Mae hi'n adnabyddus am ei rôl yn y ffilm 1985 *Agnes of God*, lle enillodd wobr Golden Globe ac fe'i henwebwyd am Wobr yr Academi am yr Actores Gefnogol Orau. Mae ei rolau ffilm nodedig eraill yn cynnwys *Psycho II* (1983), *The Big Chill* (1983), *Masquerade* (1988), a *Valmont* (1989). Enillodd Tilly gydnabyddiaeth hefyd am ei rôl yn y gyfres deledu *Bomb Girls* (2012–13), gan ennill Gwobr Sgrin Canada 2013 am yr Actores Arweiniol Orau mewn Cyfres Ddrama. Yn ogystal â'i gyrfa actio, mae Tilly wedi ysgrifennu sawl nofel, gan gynnwys *Porcupine* (2007), a oedd yn rownd derfynol y Sheila A. Egoff Children's Literature Prize.

Ganwyd hi yn Long Beach, Califfornia yn 1960. Priododd â Don Calame ac mae ganddi 2 o blant.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q236705 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q236705 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Wyddelig
Categori:Genedigaethau 1960
Categori:Llenorion benywaidd yr 20fed ganrif o Ganada
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Elizabeth Berkley

Actores a chynhyrchydd o'r Unol Daleithiau yw **Elizabeth Berkley** (ganed 28 Gorffennaf 1972).

Mae hi'n adnabyddus am ei rolau fel Jessie Spano yn y gyfres deledu *Saved by the Bell* a Nomi Malone yn y ffilm ddadleuol *Showgirls* ym 1995. Roedd Berkley hefyd â rolau cefnogol mewn ffilmiau fel *The First Wives Club*, *Any Given Sunday*, *The Curse of the Jade Scorpion*, a *Roger Dodger*. Ar y teledu, ymddangosodd yn *CSI: Miami*, *The L Word*, a *Titus*. Yn y theatr, perfformiodd yn *Lenny*, *Sly Fox*, ac *Hurlyburly*. Cynhaliodd Berkley *Step It Up and Dance* ar Bravo a chyhoeddodd y gwerthwr gorau New York Times, *Ask-Elizabeth*. Cafodd ei chydnabod am ei gwaith yn codi ymwybyddiaeth am feichiogrwydd yn ystod yr arddegau.

Ganwyd hi yn Farmington Hills, Michigan yn 1972. Priododd â Greg Lauren ac mae ganddi 1 plentyn.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q129831 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q129831 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion llais benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion theatr benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Dawnswyr benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Categori:Genedigaethau 1972
Ledisi

Cantores, gyfansoddwraig, cynhyrchydd cerddoriaeth, awdur ac actores o'r Unol Daleithiau yw **Ledisi** (ganed 28 Mawrth 1972).

Mae hi'n adnabyddus am ei chyfraniadau i gerddoriaeth, gan gynnwys ei halbwm cyntaf *Soulsinger.* Enillodd Grammy am *Anything for You* o'i halbwm *The Wild Card*. Sefydlodd Ledisi ei label recordiau ei hun, Listen Back Entertainment, a rhyddhaodd sawl albwm arall gan cynnwys *Ledisi Live at the Troubadour* a *Ledisi Sings Nina*. Hefyd, dilynodd yrfa actio, gan bortreadu'r eicon gospel Mahalia Jackson yn y ffilmiau *Selma* a *Remember Me: The Mahalia Jackson Story*. Yn ogystal, ymddangosodd yn y docudrama BET *American Soul* a'r ddrama FX *Pose*.

Ganwyd hi yn New Orleans yn 1972.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q1811634 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Albymau

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q482994.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P175 ?st .
  ?st ps:P175 wd:Q1811634 .
OPTIONAL { ?item wdt:P577 ?date .}
BIND(YEAR(?date) AS ?year) 
} 
  Group by ?item
|sort=P577
|columns=label:Albwm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Cyfeiriadau
Ledisi}}

Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Cantorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Cantorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Cantorion jazz o'r Unol Daleithiau
Categori:Cantorion yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Categori:Genedigaethau 1972
Christie Brinkley

Model o'r Unol Daleithiau yw **Christie Brinkley** (ganed 2 Chwefror 1954).

Mae hi'n adnabyddus am ei chyflawniad digynsail o ymddangos ar dair clawr olynol o *Sports Illustrated Swimsuit Issues* yn 1979, 1980, a 1981. Bu Brinkley yn wyneb CoverGirl am 25 mlynedd ac ymddangosodd ar dros 500 o gloriau cylchgronau. Arwyddodd gontractau gyda brandiau mawr ac ehangodd ei gyrfa i gynnwys actio, darlunio, teledu, ysgrifennu, ffotograffiaeth, dylunio, ac actifyddiaeth dros hawliau dynol ac anifeiliaid a'r amgylchedd. Priododd Brinkley bedair gwaith, yn arbennig gyda'r cerddor Billy Joel, gan ymddangos mewn sawl un o'i fideos cerddoriaeth. Daeth ei phedwaredd briodas â'r pensaer Peter Cook i ben mewn ysgariad a gafodd lawer o sylw yn 2008. Mae cylchgronau fel *Allure* a ''Men's Health'' wedi cydnabod hi fel un o'r menywod mwyaf deniadol erioed.

Ganwyd hi ym Monroe, Michigan yn 1954. Roedd hi'n blentyn i Don Brinkley. Priododd â Billy Joel, Peter Cook, Richard Taubman a François Allaux ac mae ganddi 3 o blant.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q253476 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion theatr benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1954
Categori:Modelau benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Frances Fisher

Actores o'r Unol Daleithiau yw **Frances Louise Fisher** (ganed 11 Mai 1952).

Mae hi'n adnabyddus am ei rolau mewn ffilmiau fel *Unforgiven* (1992), *Titanic* (1997), *True Crime* (1999), *House of Sand and Fog* (2003), *Laws of Attraction* (2004), *The Kingdom* (2007), *In the Valley of Elah* (2007), *Jolene* (2008), *The Lincoln Lawyer* (2011), a *The Host* (2013). Fe wnaeth hi hefyd serennu yn y gyfres ddrama ABC *Resurrection* o 2014 i 2015 ac yn y gyfres deledu HBO *Watchmen* yn 2019. Dechreuodd Fisher ei gyrfa mewn theatra bu'n serennu fel Ditectif Deborah Saxon yn y sebon opera CBS *The Edge of Night* (1976–1981). Roedd hi'n gysylltiedig â'r Actors Studio ac astudiodd dan Lee Strasberg, a arweiniodd at yrfa lwyfan lwyddiannus o 14 mlynedd mewn cynyrchiadau rhanbarthol ac oddi-ar Broadway.

Ganwyd hi ym Milford on Sea yn 1952. Mae ganddi 1 plentyn.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q35011 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q35011 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion theatr benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1952
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Norwyaidd
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Merched a aned yn y 1950au
Categori:Angen prawf-ddarllen
Katherine Helmond

Actores o'r Unol Daleithiau oedd **Katherine Marie Helmond** (5 Gorffennaf 1929 - 23 Chwefror 2019).

Mae'n cael eu hadnabod am eu cyflawniadau allweddol mewn teledu, gan gynnwys eu rôl brif fel Jessica Tate yn y gomedi sefyllfa *Soap* a'u rôl cyd-seren fel Mona Robinson yn ''Who's the Boss?*. Chwaraeodd Helmond Doris Sherman yn *Coach* a Lois Whelan yn *Everybody Loves Raymond*. Ymddangosodd fel gwestai ar sawl sioe sgwrsio a sioe amrywiaeth. Cafodd Helmond rolau amlwg mewn ffilmiau fel *Family Plot* gan Alfred Hitchcock, *Time Bandits* a *Brazil* gan Terry Gilliam, ac *Overboard* gan Garry Marshall. Rhoddodd ei llais i Lizzie yn y gyfres ffilm *Cars*. Dechreuodd Helmond ei gyrfa yn Ninas Efrog Newydd yn 1955, rheolodd theatr haf yn y Catskills, a dysgodd actio mewn rhaglenni theatr prifysgol. Gwnaeth ei ymddangosiad teledu heb ei chredydu yn 1962 ac enillodd enwebiad Gwobr Tony am ei pherfformiad ar Broadway yn *The Great God Brown'' gan Eugene O'Neill.

Ganwyd hi yn Galveston, Texas yn 1929 a bu farw yn Los Angeles yn 2019. Priododd â George Martin.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q179269 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q179269 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion llais benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion theatr benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Wyddelig
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Categori:Genedigaethau 1929
Dianna Agron

Actores a chantores o'r Unol Daleithiau yw **Dianna Agron** (ganed 30 Ebrill 1986).

Mae hi'n adnabyddus am ei chyflawniadau allweddol mewn sgrin a llwyfan, gan gynnwys ei rôl flaenllaw fel Quinn Fabray yn y gyfres gomedi ddrama gerddorol *Glee* (2009–2015) ar Fox. Mae Agron hefyd wedi serennu mewn ffilmiau fel *I Am Number Four* (2011), *The Family* (2013), a *Bare* (2015). Mae hi wedi cyfarwyddo ffilmiau byr a fideos cerddoriaeth ac wedi perfformio fel cantores yn y Café Carlyle yn Ninas Efrog Newydd. Gweithiodd Agron ar y ffilm nodwedd antholeg *Berlin, I Love You* (2019) a bu'n actio ar y teledu yn y gyfres Netflix *The Chosen One* (2023). Mae hi'n Iddewes ac yn cefnogi hawliau LHDT+ a hawliau dynol yn weithredol. Mae Agron hefyd yn cael ei chydnabod fel eicon ffasiwn am ei steil hen Hollywood.

Ganwyd hi yn Savannah, Georgia yn 1986. Priododd â Winston Marshall.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q228792 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q228792 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion theatr benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Cantorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Cerddorion Iddewig o'r Unol Daleithiau
Categori:Dawnswyr benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen
Categori:Genedigaethau 1986
Julia Garner

Actores o'r Unol Daleithiau yw **Julia Garner** (ganed 1 Chwefror 1994).

Mae hi'n adnabyddus am ei rôl fel Ruth Langmore yn y gyfres ddrama trosedd Netflix *Ozark* (2017–2022), y cafodd ganmoliaeth feirniadol amdani. Enillodd Garner dair Gwobr Emmy Primetime am Actores Gefnogol Rhagorol mewn Cyfres Ddrama a Golden Globe am Actores Gefnogol Orau am y rôl hon. Ymddangosodd hefyd yn y gyfres ddrama FX *The Americans* (2015–2018), y cyfres fer Netflix *Maniac* (2018), a'r gyfres Bravo *Dirty John* (2018–2019). Yn 2022, portreadodd Anna Sorokin yn y gyfres fer Netflix *Inventing Anna*, gan ennill enwebiadau am Wobr Emmy Primetime a Golden Globe am Actores Orau. Mewn ffilm, ymddangosodd Garner yn *Martha Marcy May Marlene* (2011), *The Perks of Being a Wallflower* (2012), a *Sin City: A Dame to Kill For* (2014), a chafodd rolau blaenllaw yn *Grandma* (2015), *The Assistant* (2019), *The Royal Hotel* (2023), a *Wolf Man* (2025).

Ganwyd hi yn Y Bronx yn 1994. Roedd hi'n blentyn i Tami Gingold. Priododd â Mark Foster.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q13560358 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q13560358 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1994
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Merched a aned yn y 1990au
Categori:Angen prawf-ddarllen
Geraldine Fitzgerald

Actores Wyddelig oedd **Geraldine Fitzgerald** (24 Tachwedd 1913 - 17 Gorffennaf 2005).

Mae hi'n adnabyddus am ei chyfraniadau sylweddol i ffilm a theatr, gan gynnwys ei henwebiad am Wobr yr Academi am yr Actores Gefnogol Orau am ei rôl fel Isabella Linton yn y ddrama ramantus *Wuthering Heights* (1939). Roedd gyrfa Fitzgerald yn cynnwys ffilmiau clasurol Hollywood fel *Dark Victory* (1939) a *Watch on the Rhine* (1943), yn ogystal â gweithiau diweddarach fel *The Pawnbroker* (1964) ac *Arthur* (1981). Derbyniodd Wobr Emmy Daytime ac fe'i henwebwyd am Emmy Primetime a Gwobr Tony. Roedd Fitzgerald yn aelod o Neuadd Enwogion Theatr America ac fe'i cyflwynwyd i'r Hollywood Walk of Fame. Yn 2020, cafodd ei rhestru yn rhif 30 ar restr yr Irish Times o actorion ffilm mwyaf Iwerddon.

Ganwyd hi yn Greystones, Laighin yn 1913 a bu farw yn Upper East Side yn 2005. Roedd hi'n blentyn i Edith a Edward Martin Fitzgerald. Priododd â Sir Edward William Lindsay-Hogg a 4th Bt. ac mae ganddi 1 plentyn.

## Ffilmyddiaeth

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) WHERE {
   ?item wdt:P31 wd:Q11424.  
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q236396 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P577 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
} 
  Group by ?item
|sort=?oneyear
|columns=label:Ffilm,?oneyear:Blwyddyn
}}

## Teledu

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (SAMPLE(?year) AS ?oneyear) (SAMPLE(?year1) AS ?endyear) WHERE {
 ?item wdt:P31 wd:Q5398426.
  ?item wdt:P31 ?type .
  ?item p:P161 ?st .
  ?st ps:P161 wd:Q236396 .
OPTIONAL  { ?item wdt:P580 ?date .}
  BIND(YEAR(?date) AS ?year)
 OPTIONAL  { ?item wdt:P582 ?date1 .}
  BIND(YEAR(?date1) AS ?year1)
} 
  Group by ?item
|sort=P580
|columns=label:Cyfres,?oneyear:Cychwyn,?endyear:Gorffen
}}

## Cyfeiriadau
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion ffilm benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion teledu benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion theatr benywaidd o'r Unol Daleithiau
Categori:Cantorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Cantorion yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1913
Categori:Prosiect Wicifflics
Categori:Angen prawf-ddarllen