1820au yng Nghymru

[200px|bawd|Hwfa Môn yn ei wisg archdderwydd, gan [Christopher Williams]]
Mae'r erthygl hon yn sôn am arwyddocâd arbennig y ddegawd **1820 - 1829** i '''Gymru a'i phobl'*.

## Deiliaid 
* Tywysog Cymru - George (tan 29 Ionawr 1820) (daeth yn Siôr IV) 
* Tywysoges Cymru - Caroline o Brunswick (tan 29 Ionawr 1820)

## Celfyddydau a llenyddiaeth 
### Llyfrau newydd 
bawd|Llinellau agoriadol the Forest Sanctuary
* John Elias - *Golygiad Ysgrythurol ar Gyfiawnhad Pechadur* (1821) 
* Felicia Hemans - *The Forest Sanctuary* (1825) 
* Thomas Price (Carnhuanawc) - *An Essay on the Physiognomy and Physiology of the Present Inhabitants of Britain* (1829) 
* David Richards (Dafydd Ionawr) - *Cywydd y Dilyw* (1821)

### Cerddoriaeth 
* John Ellis - *Eliot* (emyn dôn) (1823) 
* Edward Jones - *Hen Ganiadau Cymru* (1820) 
* *Peroriaeth Hyfryd* (casgliad o emynau gan gynnwys *Caersalem* gan Robert Edwards) (1827) 
* *Seren Gomer* (casgliad o emynau gan gynnwys *Grongar'' gan John Edwards ) (1824)

## Genedigaethau 
bawd|John Thomas (Pencerdd Gwalia)
* 1820 
** 21 Mai - Syr Thomas Lloyd, Barwnig 1af, gwleidydd a thirfeddiannwr (bu f. 1877)  
* 1821 
** 24 Mehefin - Guillermo Rawson, gwleidydd o'r Ariannin (bu f. 1890) 
** 16 Gorffennaf - John Jones (Mathetes), pregethwr ac awdur (bu f. 1878)  
* 1822 
** 2 Mawrth - Michael D. Jones, ymsefydlwr Patagonia (bu f. 1898) 
* 1823 
** 8 Ionawr - Alfred Russel Wallace, biolegydd (bu f. 1913) 
** Mawrth - Rowland Williams (Hwfa Môn), bardd ac archdderwydd (bu f. 1905) 
** 23 Tachwedd - Syr John Evans, archeolegydd (bu f. 1908) 
* 1824 
** *dyddiad anhysbys* - John Basson Humffray, diwygiwr gwleidyddol yn Awstralia (bu f. 1891) 
* 1825 
** 7 Mehefin - R D Blackmore, nofelydd (bu f. 1900) 
* 1826 
** 13 Ionawr - Henry Matthews, Is-iarll 1af Llandaf (bu f. 1913) 
** 1 Mawrth - John Thomas (Pencerdd Gwalia), telynor (bu f. 1913) 
** 8 Mai - George Osborne Morgan, cyfreithiwr (bu f. 1897) 
** 11 Mai - David Charles Davies, arweinydd anghydffurfiol (bu f. 1891) 
* 1827 
** 27 Hydref - Joseph Tudor Hughes (Blegwryd), telynor ifanc addawol (bu f. 1841)  
* 1828 
** 30 Ionawr - John David Jenkins, dyngarwr (bu f. 1876) 
* 1829 
** 27 Ionawr - Isaac Roberts, seryddwr (bu f. 1904) 

## Marwolaethau 
[bawd|Portread o Hester Thrale a'i merch Hester gan Syr [Joshua Reynolds]]
bawd|250px|Bedd Dafydd Ddu Eryri - Mynwent Eglwys Sant Mihangel, Llanrug, Gwynedd 
* 1820 
** 29 Ionawr - Brenin Siôr III y Deyrnas Unedig, Tywysog Cymru 1751-1760 
** 16 Mehefin - Thomas Jones o Ddinbych, pregethwr Methodistaidd ac awdur (g. 1756) 
** 27 Mehefin - William Lort Mansel, esgob ac academydd (g. 1753) 
** 23 Awst - John Randles, telynor (g. 1763) 
** 28 Awst - Henry Mills, cerddor (g. 1757) 
* 1821 
** 2 Mai - Hester Thrale, dyddiadurwr (g. 1741) 
** 7 Awst - Caroline o Brunswick, cyn Dywysoges Cymru (1795-1820), 53 
* 1822 
** 30 Mawrth - Dafydd Ddu Eryri, bardd (g. 1759)  
** *dyddiad anhysbys* - Stephen Kemble, actor, brawd Sarah Siddons (g. 1758) 
* 1823 
** 26 Chwefror - John Philip Kemble, actor, brawd Sarah Siddons (g. 1757)  
* 1825 
** 24 Chwefror - Thomas Bowdler, golygydd gweithiau Shakespeare (g. 1754) 
** 9 Mehefin - Abraham Rees, gwyddonydd (g. 1743) 
** 10 Awst - Joseph Harris (Gomer), gweinidog, bardd a golygydd y Bedyddwyr (g. 1773) 
* 1827 
** *dyddiad anhysbys* - Helen Maria Williams, nofelydd a bardd (g. cyn 1761) 
* 1828 
** Medi - William Alexander Madocks, tirfeddiannwr sylfaenydd Porthmadog 
* 1829 
** 26 Ionawr - Benjamin Millingchamp, casglwr llawysgrifau (g. 1756) 
** Mehefin - Elizabeth Randles, telynor (g. 1801) 

## Cyfeiriadau

Categori:Hanes Cymru
Categori:Rhestrau Cymru