Uwch Gynghrair Moldofa

Adran Genedlaethol Moldofa (Rwmaneg: **Divizia Națională**) yw Uwch Gynghrair pêl-droed Gweriniaeth Moldofa. Sefydlwyd y gystadleuaeth ym 1992, pan ddaeth y wlad yn annibynnol oddi ar yr Undeb Sofietaidd. Caiff ei gweinyddu fel rhan o strwythur genedlaethol Ffederasiwn Pêl-droed Moldofa yr FMF.

Ar hyn o bryd mae wyth tîm yn y gystadleuaeth. Ar ddiwedd y tymor, mae'r clwb gwaelod yn cael ei israddio i'r Adran "A" (sef, yr ail haen) a'i ddisodli gan bencampwr y gynghrair is.

Sheriff Tiraspol sydd wedi'i leoli yng *Ngweriniaeth Moldafia Pridnestrovia* - tiriogeaeth sydd heb ei gydnabod de jure - yw'r clwb cynghrair mwyaf llwyddiannus gydag 19 teitl, ac fe'i dilynir gan Zimbru Chișinău gydag wyth buddugoliaeth. Fe wnaeth Dacia Chișinău, FC Tiraspol a Milsami Orhei hefyd orchfygu'r teitl ar un achlysur.

## Hanes
Nid oedd gan Moldofa system gynghrair ar wahân nes iddi ennill ei hannibyniaeth o'r Undeb Sofietaidd yn 1991. Roedd timau o ranbarth Bessarabia yn rhan o system gynghrair Rwmania adeg *Rwmania Fawr* rhwng 1925 a 1940, wedyn meddianwyd y rhanbarth i'r Undeb Sofietaidd. Ar ôl yr Ail Ryfel Byd, crëwyd adran ranbarthol, "Cynghrair SSR Moldavia", a gafodd ei hintegreiddio i system yr Undeb Sofietaidd. Trwy gydol hanes dim ond un clwb Moldofaidd oedd yn rhan o Adran Gyntaf yr Undeb Sofietaidd: chwaraeodd Zimbru Chisinau - a elwid wedyn yn "Moldofa" neu "Nistrul" - un ar ddeg tymor nad oedd yn olynol tan eu dirywiad olaf ym 1983.

Ar ôl annibyniaeth, cymerodd Ffederasiwn Pêl-droed Moldofa drosodd drefniadaeth y pencampwriaethau cenedlaethol. Chwaraewyd tymor agoriadol Adran Gyntaf Moldafia ym 1992, roedd yn drosiannol ei natur ac yn cynnwys deuddeg tîm. O dymor 1992-93, mabwysiadwyd calendr tebyg i un prif gynghreiriau Ewrop, o dan enw'r Gynghrair Genedlaethol, a gallai clybiau gorau'r wlad fod yn gymwys ar gyfer cystadlaethau UEFA. Yn 1996 mabwysiadwyd enw cyfredol yr Is-adran Genedlaethol.

Y prif bwer yn y gynghrair yn y 1990au oedd Zimbru Chisinau gydag wyth teitl yn cael eu hennill. Ers y flwyddyn 2000, mae aflonyddwch y Sheriff Tiraspol wedi arwain at oruchafiaeth lwyr y tîm o'r tiriogaeth a ddatganodd hunanlywodraeth o Moldofa, Transnistria, gan ei fod wedi ennill yr holl rifynnau dadleuol ac eithrio yn achosion penodol y Dacia Chisináu (2011) a'r Milsami Orhei (2014).

Rhwng 2017 a 2019, mabwysiadwyd amserlen chwarae y flwyddyn galendr er mwyn peidio â chyd-fynd â chynghreiriau pwysicaf Ewrop. Fodd bynnag, gorfododd dechrau'r pandemig COVID-19 ym mis Mawrth 2020 i'r FMF fabwysiadu'r calendr Ewropeaidd eto.

## Rancio yn ôl UEFA
**Rancio UEFA ar gyfer tymor Ewropeaidd 2020-21.** (Ranc blaenorol mewn *italics*)

* 40 15px (*40*)  Premijer Liga
*'*41  (*35*)  Divizia Națională
* 42  (*37*)  League of Ireland
* 43  (*38*)  Veikkausliiga
* 44  (*47*)  Umaglesi Liga
* 45 15px (*45'')  Prima Ligă Malteză

## Performance by club
* **bold** clybiau'n chwarae yn y Prif Adran
* *italic* clybiau diddymedig

## Enillwyr Cynghair Moldofa yn ystod cyfnod yr Undeb Sofietaidd 
Roedd Uwch Gynghrair Moldofa ar y pryd yn un rhanbarthol o fewn strwythur yr Undeb Sofietaidd ac, felly, heb statws i gymwyso i gystadlu yng nghystadlaethau UEFA.

*1945 : Dinamo Chișinău
*1946 : Dinamo Chișinău
*1947 : Dinamo Chișinău
*1948 : Dinamo Chișinău
*1949 : Burevestnik Bender
*1950 : Krasnoe Znamia Chișinău
*1951 : Krasnoe Znamia Chișinău
*1952 : Dinamo Chișinău
*1953 : Dinamo Chișinău
*1954 : KSKhI Chișinău
*1955 : Burevestnik Bender
*1956 : Spartak Tiraspol
*1957 : KSKhI Chișinău
*1958 : Moldavkabel' Bender
*1959 : NIISVIV Chișinău
*1960 : Tiraspol

*1961 : KSKhI Chișinău
*1962 : Universitet Chișinău
*1963 : Temp Tiraspol
*1964 : Temp Tiraspol'
*1965 : Energhia Tiraspol
*1966 : Stroindustria Bălți
*1967 : Nistrul Bender
*1968 : Temp Tiraspol
*1969 : Politehnik Chișinău
*1970 : Politehnik Chișinău
*1971 : Pișcevik Bender
*1972 : Kolhoz im. Lenina Edineț
*1973 : Pișcevik Bender
*1974 : Dinamo Chișinău
*1975 : Dinamo Chișinău
*1976 : Stroitel Tiraspol

*1977 : Stroitel Tiraspol
*1978 : Nistru Tiraspol
*1979 : Nistru Ciobruciu
*1980 : Nistru Ciobruciu
*1981 : Grănicerul Glodeni
*1982 : Grănicerul Glodeni
*1983 : Grănicerul Glodeni
*1984 : Grănicerul Glodeni
*1985 : Iskra-Stal
*1986 : Avangard Lazovsk
*1987 : Tekstilshchik Tiraspol
*1988 : Tighina Bender
*1989 : Tekstilshchik Tiraspol
*1990 : Moldovgidromaș Chișinău
*1991 : Speranța Nisporeni

Source RSSSF
Source lena-dvorkina

## Dolenni
* Gwefan Swyddogol
* Gwefan MoldFootball - porth pêl-droed y wlad Rwmaneg a Rwsieg

## Cyfeiriadau
Moldofa
Categori:Pêl-droed ym Moldofa
Categori:Cynghreiriau pêl-droed
Categori:Transnistria