Thomas Middleton

:''Mae'r erthygl hon am y bardd Seisnig. Am yr erthygl am y bardd o'r Waun o'r un cyfnod, gweler Thomas Myddleton.*

Bardd a dramodydd o Loegr oedd **Thomas Middleton** (bedyddiwyd 18 Ebrill 1580 – Gorffennaf 1627). Cyd-weithiodd a Thomas Dekker a John Webster, ac roedd rhai yn drysu rhyngddo a William Shakespeare.

## Bywyd
Ganed yn Llundain yn fab i adeiladwr cyfoethog. Aeth i Goleg y Frenhines, Rhydychen, cyn cadael heb raddio, ym 1598. Priododd ym 1603.

## Gwaith
Cyhoeddodd gerddi tra yn Rhydychen tua 1600. Gwaharddwyd ei waith ar y pryd gan y sensor.
Dechreuodd ysgrifennu pamffledi fel *Penniless Parliament of Threadbare Poets* a recordwyd ei waith gan Philip Henslowe yn ei ddyddiadur. Roedd yn gyfaill i Thomas Dekker ond yn elyniaethus at Ben Jonson a George Chapman yn y *War of the Theatres*. Ysgrifennodd  Jonson drama *The Staple of News'' sy'n enllibio drama Middleton, *A Game at Chess*.

Erbyn 1610, cydweithiodd Middleton â'r actor William Rowley, ac yn 1620, cafodd swydd "City Chronologer" ar gyfer Dinas Llundain. Daliodd y swydd tan 1627, pan aeth y swydd i Ben Jonson. Daeth ddiwedd ar ei ddramau yn 1624, pan waharddwyd *A Game at Chess* gan y Cyfrin Gyngor, ac dysgrifennodd dim byd wedyn. Bu farw yn ei dŷ yn Newington Butts ym 1627.

## Dramau
**The Phoenix* (1603-4)
**The Honest Whore, Rhan 1*, comedi dinesig (1604), ar y cyd a Thomas Dekker
**Michaelmas Term*, comedi dinesig, (1604)
**A Trick to Catch the Old One*, comedi dinesig (1605)
**A Mad World, My Masters*, comedi dinesig (1605)
**A Yorkshire Tragedy*, trasiedi un act (1605); i Shakespeare yn ôl y tudalen blaen ond cytunir heddiw ei fod yn waith Middleton.
**Timon of Athens* trasiedi (1605-6); o bosibl ar y cyd a William Shakespeare.
**The Puritan* (1606)
*''The Revenger's Tragedy* (1606); a nid i Cyril Tourneur.
**Your Five Gallants*, comedi dinesig (1607)
**The Bloody Banquet* (1608-9); ar y cyd a Thomas Dekker.
**The Roaring Girl*, comedi dinesig am Mary Frith (1611); ar y cyd a Thomas Dekker.
**No Wit, No Help Like a Woman's*, comedi trasig (1611)
**The Second Maiden's Tragedy*, trasiedi (1611);
**A Chaste Maid in Cheapside*, comedi dinesig am aeres o Gymru (1613) i ddathlu Thomas Myddleton (y Waun) fel Arglwydd Faer Llundain 1613.
**Wit at Several Weapons*, comedi dinesig (1613)
**More Dissemblers Besides Women*, comedi trasig (1614)
**The Widow* (1615-16)
**The Witch*, comedi trasig (1616)
**Macbeth (Addasiad Thomas Middleton)*, trasiedi. Addasiad o Macbeth gan Shakespeare *Macbeth* ym 1616, ond gyda llinellau o *The Witch*.
**A Fair Quarrel*, comedi trasig (1616). trasiedi William Rowley.
**The Old Law*, comedi trasig (1618-19). trasiedi William Rowley a Philip Massinger neu Thomas Heywood.
**Hengist, King of Kent, or The Mayor of Quinborough*, trasiedi (1620)
**Women Beware Women*, trasiedi (1621)
**Measure for Measure*. Dan ddylanwad Shakespeare*Measure for Measure* ym 1621.
**Anything for a Quiet Life*, comedi dinesig (1621). ar y cyd a John Webster.
**The Changeling*, trasiedi (1622). ar y cyd a William Rowley.
**The Nice Valour* (1622).
**The Spanish Gypsy*, comedi drasig (1623). ar y cyd a William Rowley addasiad gan Thomas Dekker a John Ford.
**A Game at Chess'', sateir politicaidd (1624). Am briodas Siarl, Tywysog Cymru, mab Iago I o Loegr.

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1580
Categori:Marwolaethau 1627
Categori:Beirdd yr 17eg ganrif o Loegr
Categori:Beirdd Saesneg o Loegr
Categori:Dramodwyr yr 17eg ganrif o Loegr
Categori:Dramodwyr Saesneg o Loegr
Categori:Pobl o Lundain
Categori:Pobl addysgwyd yn Christ's Hospital