Sidney Paget

Roedd **Sidney Edward Paget** (4 Hydref 1860 - 28 Ionawr 1908) yn arlunydd Seisnig sydd mwyaf enwog am ei ddarluniau ar gyfer straeon Sherlock Holmes gan Arthur Conan Doyle yng nghylchgrawn *The Strand*.

## Cefndir 
Ganwyd Paget yn Clerkenwell yn blentyn i Robert Paget, clerc a Martha (née Clarke), darlithydd cerddoriaeth. Cafodd ei addysgu yn ysgol yr Academi Frenhinol. Roedd dau o'i frodyr, Henry Marriott Paget (1856–1936) a Walter Stanley Paget (1863–1935), hefyd yn arlunwyr llwyddiannus.

## Gyrfa 
Ymddangosodd lluniau Paget yn *The Strand Magazine, Pictorial World, The Sphere, The Graphic, The Illustrated London News*, a *The Pall Mall Magazine*, a daeth ei waith yn adnabyddus yn y Deyrnas Unedig a'r Unol Daleithiau. Darparodd ddarluniau ar gyfer straeon ditectif Martin Morrison gan Arthur Hewitt, a gwaith Sherlock Holmes gan Arthur Conan Doyle, gan wneud llawer i boblogeiddio'r ddwy gyfres.

Mae Paget yn cael ei gofio orau fel crëwr y ddelwedd boblogaidd o Sherlock Holmes ar gyfer gyhoeddiadau gwreiddiol straeon Conan Doyle yn y *Strand Magazine*. Cafodd ei gyflogi’n wreiddiol i ddarlunio *The Adventures of Sherlock Holmes*, cyfres o ddeuddeg stori fer a oedd yn rhedeg rhwng Gorffennaf 1891 a Mehefin 1892.

Ym 1893, darluniodd Paget *The Memoirs of Sherlock Holmes*, a gyhoeddwyd yn The Strand fel penodau pellach o'r *Adventures*. Pan adfywiodd Syr Arthur Conan Doyle gyfres Sherlock Holmes gyda *The Hound of the Baskervilles*, a gyfreswyd yn The Strand ym 1901–02, gofynnodd yn benodol am i Paget fod yn ddarlunydd. Aeth Paget ymlaen i ddarlunio cyfres stori fer arall, *The Return of Sherlock* Holmes, ym 1903–04. Rhwng popeth, lluniodd un nofel Holmes a 37 stori fer Holmes. Mae ei ddarluniau wedi dylanwadu ar ddehongliadau o'r ditectif mewn ffuglen, ffilm a drama.

Daeth *The Strand* yn un o gylchgronau ffuglen enwocaf Prydain Fawr, gyda chyfres Holmes yn nodwedd fwyaf poblogaidd. Wrth i boblogrwydd Holmes dyfu, daeth lluniau Paget yn fwy ac yn fwy cywrain. Gan ddechrau gyda "*The Adventure of the Final Problem*" ym 1893, roedd bron pob stori Holmes yn *The Strand* yn cynnwys llun tudalen lawn yn ogystal â llawer o rai llai.

Paget oedd y cyntaf i roi ei gap hela ceirw a chlogyn Inverness i Holmes - manylion na chrybwyllwyd erioed yn y straeon a'r nofelau. Mae'r cap a'r clogyn yn ymddangos gyntaf mewn llun ar gyfer *"The Boscombe Valley Mystery"* ym 1891 ac yn ailymddangos yn *"The Adventure of Silver Blaze"* ym 1893. Maent hefyd yn ymddangos mewn ychydig o ddarluniau o *The Return of Sherlock Holmes*. (Ychwanegwyd y bibell calabash crwm gan yr actor llwyfan William Gillette.)

Gwnaeth Paget tua 356 o luniau ar gyfer cyfres Sherlock Holmes. Daeth ei ddarluniau o Holmes yn eiconig a gorfodwyd darlunwyr eraill i ddynwared ei arddull yn eu darluniau eu hunain o Holmes.

Mae set gyflawn o rifynnau'r Strand sy'n cynnwys straeon darluniadol Sherlock Holmes yn un o eitemau casglwr prinnaf a drutaf yn hanes cyhoeddi. Gwerthwyd llun gwreiddiol Paget 6.75 x 10.5-modfedd o "Holmes a Moriarty Mewn Brwydr Farwol ar Ymyl Rhaeadr Reichenbach " gan Sotheby's yn Efrog Newydd ar 16 Tachwedd 2004 am $ 220,800.

Gwasanaethodd fel aelod o Gyngor Plwyf King's Langley.

## Teulu 
Priododd Edith Hounsfield merch William Hounsfield, ffarmwr ym 1893 bu iddynt pedair merch a dau fab.

## Marwolaeth 
Bu farw yn Margate yn 47 mlwydd oed a chladdwyd ei weddillion ym mynwent East Finchley.

## Oriel

PortraitOfACD.JPG|Portread o Conan Doyle gan Paget
Sherlock Holmes - The Man with the Twisted Lip (colored).jpg|Sherlock Holmes
Bosc-07.jpg|Holmes yn gwisgo het hela ceirw
Sidney Paget - Original illustration of The Death of Sherlock Holmes, 1893.png|Holmes a Moriarty yn ymladd yn Reichenbach
Strand paget.jpg|Dr Watson a Holmes

## Cyfeiriadau 
Categori:Genedigaethau 1860
Categori:Marwolaethau 1908
Categori:Darlunwyr y 19eg ganrif o Loegr
Categori:Darlunwyr yr 20fed ganrif o Loegr
Categori:Darlunwyr cylchgronau o Loegr
Categori:Pobl a aned yn Llundain
Categori:Pobl fu farw yng Nghaint
Categori:Sherlock Holmes
Categori:Prosiect WiciLlên