Storio data

[bawd|Cyfrwng biolegol i storio data yw [Helics|helics dwbwl o RNA]]

Cofnodi gwybodaeth a'i gadw dros gyfnod o amser yw **storio data**. Ymhlith yr enghreifftiau o storio data mae: ysgrifennu, DNA ac RNA, recordiad ffonograffig, tâp magnetig a disgiau optegol, y co bach, CD-ROMiau a chodau bar. Mae'r dulliau digidol o storio data, integreiddio data, cloddio data, glanhau data, dadansoddi data a phrosesu data yn ddibynnol ar drydan. Gelwir y math hwn o ddata'n "ddata digidol".

Un o amcanion pwysicaf y cyfrifiadur yw storio data digidol ac un o fanteision storio dogfennau ar ffurf digidol yw eu bod yn cymryd llai o le i'w storio na'r dogfennau papur traddodiadol. Mantais arall yw y gellir gwneud copiau perffaith o'r ddogfen heb fawr o drafferth, ac felly mae diogelwch y wybodaeth yn y ddogfen yn fwy diogel. Gellir cadw copiau o'r ffeil ar weinydd cyfrifiadurol mewn adeilad arall, rhag ofn i'r gweinydd dorri, neu fethu mewn unrhyw fodd. Ond ceir ochr negyddol i wneud mwy nag un copi, sef ei bod yn anos gwarchod y data rhag pobl na ddylent ei weld; oherwydd hyn, mae llywodraethiant data wedi'i ddiffinio drwy ddeddfau.

## Recordio llais a llun 
:*Pan feddwn dalent plentyn*
:*I weld llais a chlywed llun...* (Gerallt Lloyd Owen)

### Llais 
Mae recordio yn golygu gwneud copi ffisegol a cheir sawl cyfrwng recordio, gan gynnwys print, ffilm, cyfrwng magnetig a chyfrwng optegol. Recordir y gweladwy a'r clywadwy mewn sawl ffurf: ffôn, radio, teledu a'r rhyngrwyd, yn ogystal â bod mewn llif byw, heb recordiad. Gelwir y rhain yn "gyfryngau digidol". Dyma rai o'r cerrig milltir pwysicaf o ran storio data sain:

Hughes telegraph.jpg|"Telegraff Hughes" (1856), y telegraff argraffu cyntaf a allai argraffu testun ar dâp papur. Lluniwyd gan David Edward Hughes, dyfeisydd y meicroffon.
EdisonPhonograph.jpg|Ffonograff Crwn Edison c. 1899. Gellir ystyried y silindr yn storfa ddata.
Reel-to-reel recorder tc-630.jpg|Recordiwr tâp "ril-i-ril" Sony TC-630; ystyrir y tâp ei hun yn gyfrwng storio data.
PersonalStorageDevices.agr.jpg|Cymysgedd o offer storio data digidol, o'r 2010au, gan gynnwys y camera digidol (top chwith) a'r co bach (gwaelod chwith)

### Llun 
Cychwynwyd y gallu i storio data gweladwy ganrifoedd wedi'r *camera obscura* a hynny yn 1816 gan Nicéphore Niépce. Y cyfrwng ym oedd papur gyda haen denau o arian clorid (*silver chloride*) arno, ond gan na fedrai rewi neu gadw'r llun, dros amser tywyllai'n llwyr. Yn y 1820au, yn dilyn llawer o arbrofion gyda bitwmen, roedd y broses o storio'r llun wedi'i berffeithio. Pan fu farw yn 1833, cydio ei nai Louis Daguerre yn yr arbrofion gan eu mireinio ymhellach, ac erbyn 1837 roedd y broses yn cael ei alw'n "daguerreotype" a lansiwyd hon yn fasnachol.

Deilliodd y camerau digidol cyntaf yn 1961 gan y seryddwr Eugene F. Lally o'r *Jet Propulsion Laboratory*, a welodd gysylltiad rhwng y ffotosensor a'r byd digidol newydd a oedd yn dechrau ymddangos, ond nid oedd y dechnoleg yn ddigon da, er ei syniadau. Ond erbyn Chwefror 1975 roedd y 'Cromemco Cyclops' wedi'i lansio fel "camera i hobïwr"!

Erbyn yr 21g, roedd sawl dull ar gyfer cadw'r data, gan gynnwys y canlynol:

Image:Mini CD vs Normal CD comparison.jpg|Mini CD
Image:MicroDrive1GB.jpg|*Microdrive* (CF-II)
Image:USB flash drive.jpg|USB gyrrwr-flash (*flash drive*)
Image:Floppy disk 90mm.JPG|3.5" disg fflopi
Image:Memory_Stick_Front_and_Back.jpg|Co bach gan Sony

## Cyfeiriadau
Categori:Storio data
Categori:Rheoli data
Categori:Gwneud ffilmiau
Categori:Fideo
Categori:Technoleg yn ôl math
Categori:Recordio
Categori:Sain