Yr Academi Gerdd Frenhinol

**Yr Academi Gerdd Frenhinol** yn Llundain, Lloegr, yw'r conservatoire hynaf yn y DU. Fe'i sefydlwyd ym 1822  gan John Fane a Nicolas-Charles Bochsa. Derbyniodd ei Siarter Frenhinol ym 1830 gan y Brenin Siôr IV gyda chefnogaeth Dug 1af Wellington. Mae cyn-fyfyrwyr enwog yr Academi yn cynnwys Morfydd Llwyn Owen, Osian Ellis, Syr Simon Rattle, Syr Harrison Birtwistle, Syr Elton John ac Annie Lennox.

Mae'r Academi yn darparu hyfforddiant israddedig ac ôl-raddedig ar draws perfformiad offerynnol, cyfansoddi, jazz, theatr gerdd ac opera, ac yn recriwtio cerddorion o bob cwr o'r byd, gyda chymuned myfyrwyr sy'n cynrychioli mwy na 50 o genhedloedd. Mae wedi ymrwymo i ddysgu gydol oes, o'r Academi Iau, sy'n hyfforddi cerddorion hyd at 18 oed, trwy brosiectau cerddoriaeth gymunedol yr Academi Agored, i berfformiadau a digwyddiadau addysgol ar gyfer pob oedran.

Mae amgueddfa'r Academi yn gartref i un o gasgliadau mwyaf arwyddocaol y byd o offerynnau cerdd ac arteffactau, gan gynnwys offerynnau llinynnol gan Stradivari, Guarner, ac aelodau o deulu Amati; llawysgrifau gan Purcell, Handel a Vaughan Williams; a chasgliad o ddeunyddiau perfformio a oedd yn eiddo i berfformwyr blaenllaw. Mae'n goleg cyfansoddol ym Mhrifysgol Llundain ac yn elusen gofrestredig o dan gyfraith Lloegr.

## Hanes 
[bawd| Mae myfyrwyr yn cymryd gwers mewn [Cleddyfa|ffensio ym 1944 ]]
Sefydlwyd yr Academi gan John Fane, 11eg Iarll Westmorland ym 1822 gyda chymorth a syniadau’r delynores a’r cyfansoddwr Ffrengig Nicolas Bochsa. Rhoddwyd Siarter Frenhinol i'r Academi gan y Brenin Siôr IV ym 1830.

Roedd adeilad cyntaf yr Academi yn Tenterden Street, Sgwâr Hanover.  Ym 1911 symudodd y sefydliad i'r adeilad presennol, a ddyluniwyd gan Syr Ernest George  (sy'n cynnwys Neuadd y Dug efo 450 sedd),  adeiladwyd ar gost o £51,000 ar safle cartref plant amddifad. Ym 1976, prynodd yr Academi'r tai ar yr ochr ogleddol ac adeiladu rhyngddynt theatr opera newydd a roddwyd gan y dyngarwr Syr Jack Lyons ac a enwyd ar ei ôl, a dau ofod llefaru newydd, stiwdio recordio, stiwdio gerddoriaeth electronig, sawl ystafell ymarfer a swyddfa.

Ehangodd yr Academi ei chyfleusterau unwaith eto ar ddiwedd y 1990au, gan ychwanegu 1-5 York Gate, a ddyluniwyd gan John Nash ym 1822, i gartrefu'r amgueddfa newydd, stiwdio theatr gerdd a sawl ystafell addysgu ac ymarfer. Er mwyn cysylltu'r prif adeilad a 1-5 York Gate, adeiladwyd darn tanddaearol newydd a neuadd adrodd David Josefowitz 150 sedd ar y cwrt rhwng y ddau hen strwythurau.

## Campws a lleoliad 
Mae cyfleusterau presennol yr Academi ar Marylebone Road yng nghanol Llundain  ger Regent's Park.

## Dysgu 
Mae'r Academi Gerdd Frenhinol yn cynnig hyfforddiant o lefel cynradd (Academi Iau), gyda'r Academi hŷn yn dyfarnu diploma LRAM, B.Mus. a graddau uwch i Ph.D. Diddymwyd y GRSM gradd gynt, sy'n cyfateb i radd anrhydedd prifysgol ac a gymerwyd gan rai myfyrwyr, yn raddol yn y 1990au. Bellach mae pob myfyriwr israddedig yn cymryd gradd BMus Prifysgol Llundain. 
chwith|bawd| Gwers fiolín ym 1944
Mae mwyafrif myfyrwyr yr Academi yn berfformwyr clasurol: tannau, piano, astudiaethau lleisiol gan gynnwys opera, pres, chwythbrennau, arwain ac arwain corawl, cyfansoddi, offerynnau taro, telyn, organ, acordion, gitâr. Mae yna hefyd adrannau ar gyfer perfformio theatr gerdd a jazz.

Mae'r Academi yn cydweithredu â chonservatoires eraill ledled y byd, gan gynnwys cymryd rhan yn rhaglen cyfnewid myfyrwyr a staff SOCRATES. Yn 1991, cyflwynodd yr Academi radd achrededig lawn mewn Astudiaethau Perfformiad, ac ym mis Medi 1999, daeth yn goleg cyfansoddol llawn ym Mhrifysgol Llundain, yn y ddau achos daeth yn gonservatoire cyntaf y DU i wneud hynny.

Mae gan yr Academi fyfyrwyr o dros 50 o wledydd, gan ddilyn rhaglenni amrywiol gan gynnwys perfformiad offerynnol, arwain, cyfansoddi, jazz, theatr gerdd ac opera. Mae gan yr Academi berthynas sefydledig â Coleg y Brenin, Llundain, yn enwedig yr Adran Gerdd, y mae ei myfyrwyr yn derbyn hyfforddiant offerynnol yn yr Academi. Yn gyfnewid am hyn, mae llawer o fyfyrwyr yn yr Academi yn cymryd ystod o ddewisiadau Dyniaethau yng ngholeg y Brenin, a'i gwricwlwm cerddolegol academaidd estynedig.

Mae'r Academi Iau, ar gyfer disgyblion o dan 18 oed, yn cwrdd bob dydd Sadwrn.

## Llyfrgell ac archifau 
Mae llyfrgell yr Academi yn cynnwys dros 160,000 o eitemau, gan gynnwys casgliadau sylweddol o ddeunyddiau printiedig a llawysgrif a chyfleusterau sain. Mae'r llyfrgell hefyd yn gartref i archifau sy'n ymroddedig i Syr Arthur Sullivan a Syr Henry Wood. Ymhlith eiddo mwyaf gwerthfawr y Llyfrgell mae llawysgrifau *The Fairy-Queen* gan Purcell, *The Mikado* gan Sullivan, *Fantasia on a Theme* gan Vaughan Williams *Serenade to Music gan Thomas Tallis* a *Gloria* Handel  sydd newydd ei ddarganfod. Mae grant gan y Gronfa Goffa Treftadaeth Genedlaethol wedi cynorthwyo i brynu Casgliad Robert Spencer - caneuon Seisnig cynnar gyda chyfeiliant liwt, yn ogystal â chasgliad gwych oliwtiau a gitâr. Mae amgueddfa'r Academi yn arddangos llawer o'r eitemau hyn. Mae gan y Llyfrgell Gerddorfaol oddeutu 4,500 set o rannau cerddorfaol. Ymhlith y casgliadau eraill mae llyfrgelloedd Syr Henry Wood ac Otto Klemperer.

Yn fuan ar ôl marwolaeth y feiolinydd Yehudi Menuhin, cafodd yr Academi Gerdd Frenhinol ei archif bersonol, sy'n cynnwys cerddoriaeth ddalen wedi'i marcio ar gyfer perfformiad, gohebiaeth, erthyglau newyddion a ffotograffau yn ymwneud â Menuhin, llawysgrifau cerdd llofnodion, a sawl portread o Paganini.

Gadawodd Harriet Cohen gasgliad mawr o baentiadau, rhai ffotograffau a'i breichled aur i'r Academi, gyda chais i'r ystafell lle'r oedd y paentiadau i gael eu cartrefu cael ei henwi'n "Ystafell Arnold Bax". Ym 1886, perfformiodd Franz Liszt yn yr Academi i ddathlu creu *Ysgoloriaeth Franz Liszt* ac ym 1843 gwnaed Mendelssohn yn aelod anrhydeddus o'r Academi.

## Perfformiadau a gwyliau myfyrwyr 
Mae myfyrwyr yr Academi yn perfformio’n rheolaidd yn lleoliadau cyngerdd yr Academi, a hefyd ledled Prydain ac yn rhyngwladol o dan arweinwyr fel y diweddar Syr Colin Davis, Yan Pascal Tortelier, Christoph von Dohnányi, y diweddar Syr Charles Mackerras a Trevor Pinnock. Yn haf 2012, arweiniodd John Adams gerddorfa a gyfunodd fyfyrwyr o'r Academi ac Ysgol Juilliard Efrog Newydd yn y Proms ac yng Nghanolfan Lincoln Efrog Newydd. Ymhlith yr arweinwyr sydd wedi gweithio gyda'r cerddorfeydd yn ddiweddar mae Semyon Bychkov, Daniel Barenboim, Syr Simon Rattle, Pierre-Laurent Aimard a Christian Thielemann. Ymhlith y bobl enwog sydd wedi arwain cerddorfa'r Academi mae Carl Maria Von Weber ym 1826 a Richard Strauss ym 1926.

Am nifer o flynyddoedd, bu'r Academi yn dathlu gwaith cyfansoddwr byw gyda gŵyl ym mhresenoldeb y cyfansoddwr. Mae gwyliau cyfansoddwyr blaenorol yn yr Academi wedi’u neilltuo i waith Witold Lutosławski, Michael Tippett, Krzysztof Penderecki, Olivier Messiaen, Hans Werner Henze, Luciano Berio, Elliott Carter, yn ogystal â graddedigion yr Academi, Alfred Schnittke, György Ligeti, Franco Donatoni, Galina Ustvolskaya, Arvo Pärt, György Kurtág a Mauricio Kagel.

Ym mis Chwefror - Mawrth 2006, dathlodd yr Academi gwaith y meistr feiolin, Niccolò Paganini, a ymwelodd â Llundain gyntaf 175 mlynedd ynghynt ym 1831. Roedd yr ŵyl yn cynnwys datganiad gan yr athro Academi Maxim Vengerov, a berfformiodd ar *Il Cannone Guarnerius*, hoff ffidil Paganini. Mae offerynwyr yr Academi a myfyrwyr theatr gerdd hefyd wedi perfformio mewn cyfres o gyngherddau gyda chyn-fyfyriwr yr Academi Syr Elton John.

Mae myfyrwyr ac ensembles yr Academi Gerdd Frenhinol yn perfformio mewn lleoliadau eraill o amgylch Llundain gan gynnwys Kings Place, Eglwys Blwyf St Marylebone a Chanolfan South Bank.

## Amgueddfa a chasgliadau 
Mae amgueddfa gyhoeddus yr Academi wedi'i lleoli yn adeilad York Gate, sydd wedi'i chysylltu ag adeilad yr Academi trwy gyswllt islawr. Mae'r amgueddfa'n gartref i gasgliadau'r Academi, gan gynnwys casgliad mawr o offerynnau llinynnol Seremonïol dyddiedig rhwng 1650 a 1740, detholiad o bianos Seisnig hanesyddol rhwng 1790 a 1850, o'r Casgliad Mobbs enwog, llawysgrifau gwreiddiol gan Purcell, Mendelssohn, Liszt, Brahms, Sullivan a Vaughan Williams, memorabilia cerddorol ac arddangosion eraill.

## Pobl 
### Cyn-fyfyrwyr 
Ymhlith y cyn-fyfyrwyr mae Elinor Bennett, John Barbirolli, Judith Bingham, Harrison Birtwistle, Dennis Brain, Osian Ellis , Vanessa-Mae, David Ffrangcon Davies, Huw Alun Foulkes,  Morfydd Llwyn Owen, Edward Gardner, Katherine Jenkins, Clifford Curzon, Lesley Garrett, Evelyn Glennie, Elton John, Meilir Jones, Annie Lennox, Felicity Lott, Moura Lympany, William Matheias,  Leila Megàne, Michael Nyman, Nicki Pearce, Simon Rattle, Arthur Sullivan, Mansel Thomas, Eva Turner, Maxim Vengerov, Gareth Walters  a Henry Wood.

### Academyddion a staff 
Prifathro presennol yr Academi yw Jonathan Freeman-Attwood, a benodwyd ym mis Gorffennaf 2008. Y Noddwr yw Elisabeth II, brenhines y Deyrnas Unedig a'r llywydd yw Duges Caerloyw.  Diana, Tywysoges Cymru oedd llywydd yr Academi rhwng 1985 a 1996.

## Ffynonellau
*  (mynediad am ddim)

## Cyfeiriadau 
## Dolenni allanol 
* 

Categori:Adeiladau ac adeiladwaith yn Ninas Westminster 
Categori:Adeiladau rhestredig Gradd II Llundain
Categori:Addysg yn Llundain
Categori:Colegau cerdd y Deyrnas Unedig
Categori:Prifysgol Llundain