open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bakasana (Y Garan)

Mae **Bakasana** (Y Garan) yn asana o fewn i ioga modern fel ymarfer corff a Ioga Hatha lle cedwir y breichiau'n syth. Mae'r asana (neu osgo) Kakasana (Y Frân) yn hynod o debyg ond mae'r breichiau wedi'u plygu. Asana cydbwyso yw'r ddau, gyda phwysau'r corff ar y breichiau, y garddyrnau a'r dwylo, sy'n solad ar y llawr.

## Geirdarddiad 
Daw'r enwau ar yr asanas o'r geiriau Sansgrit *बक baka* ("garan") neu काक *kāka* ("brân"), a आसन *āsana* sy'n golygu "osgo, ystym" neu "siâp y corff".
[bawd| Kakasana, [Brân|Y Frân, gyda breichiau wedi eu plygu]]

Er bod gwahanol ysgolion ioga'n defnyddio gwahanol enwau ar gyfer y asanas hyn, mae Dharma Mittra yn bendant iawn, gan wahaniaethu rhwng y ddau. Mae'n nodi, fod gan y Kakasana freichiau byr (fel coesau'r  frân) a bod gan y Bakasana freichiau syth, hir (fel y coesau'r garan). Mae *Light on Yoga* gan BKS Iyengar (1966) yn disgrifio Bakasana'n unig, a hynny gyda breichiau syth. Yn Ioga Sivananda, mae *Llyfr Ioga Cyflawn Darluniadol* Swami Vishnudevananda o 1960 yn disgrifio'r Kakasana yn unig, gyda breichiau wedi'u plygu. Fodd bynnag, mae ymarferwyr Saesneg yn y gorllewin yn aml yn cam-gyfieithu'r Sansgrit "Bakasana" fel "Crow Pose".

Gellir dyddio'r asanas cydbwyso hyn i o leiaf y 17g  pan gyhoeddwyd *Hatha Ratnavali*, lle mae Bakasana yn rhif 62 o'r 84 ystum y dywedir iddynt gael eu haddysgu gan Shiva.

Mae*Sritattvanidhi* o'r 19g hefyd yn disgrifio ac yn darlunio'r Kakasana a'r Bakasana.

## Amrywiadau 

File:Parsva Bakasana - Side Crane with Elbow Support.jpg|Parsva Bakasana (Garan ar ei Hochr) - gyda chymorth y penelin
File:Leon (199561497).jpeg|Eka Pada Kakasana (Brân Ungoes)
File:One legged crane pose 1.jpg|Eka Pada Kakasana (Brân Ungoes)
File:This is an asana, a yoga pose called Eka Pada Sirsa Bakasana.png|Eka Pada Sirsa Bakasana

Mae'r amrywiadau'n cynnwys:

* Parsva Bakasana (Garan ar ei Hochr) lle mae un glun yn gorwedd ar ochr uchaf y fraich gyferbyn a'r goes arall ar ben y goes gyntaf.
* Eka Pada Bakasana (Garan Ungoes) / Eka Pada Kakasana (Brân Ungoes) lle mae un goes yn aros yn Bakasana tra bod y llall yn ymestyn yn syth yn ôl.

## Llyfryddiaeth
* 
* 
* 

## Cyfeiriadau
Categori:Asanasa cryfder craidd
Categori:Asanas hatha canoloesol
Categori:Asanas cydbwyso
Navasana (Y Cwch)

Asana, neu osgo mewn ymarferion ioga yw **Navasana**, **Naukasana**, **y Cwch**, neu **Paripurna Navasana** (; IAST: *paripūrṇanāvāsana* "Y Cwch yn llawn"). Asana cydbwyso ac asana eisteddyw'r osgo yma, ac fe'i ceir mewn ioga modern fel ymarfer corff.

## Geirdarddiad 
Daw'r enw o'r geiriau Sansgrit नाव *nava* sy'n golygu "cwch" ac आसन *asana* sy'n golygu "osgo" neu "siâp y corff".

Darluniwyd yr asana hwn yn *Sritattvanidhi* testun o'r  19g dan yr enw *Naukāsana*, sydd hefyd yn golygu asana cwch.

## Amrywiadau 
bawd|Ardha Navasana
Ymhlith yr amrywiadau mae'r Ardha Navasana sydd gryn dipyn yn haws (;   "Hanner cwch") gyda thraed a chorff yn hanner codi o'r llawr, ac Eka Pada Navasana ("cwch ungoes").
bawd|Amrywiad arall: Ubhaya Padangusthasana
Mae gan yr asana anoddach Ubhaya Padangusthasana ddwy law yn gafael ym mysedd y traed neu'r traed eu hunain.

Mae'n debyg iawn i Paschimottanasana.

## Cyfeiriadau 
### Llyfryddiaeth 
* 
* 
* 

Categori:Asanasa cryfder craidd
Categori:Asanas pygu mlaen
Categori:Asanas eistedd
Garudasana (Yr Eryr)

Asana neu safle'r corff o fewn ymarferion ioga yw **Garudasana** (; IAST: *Garuḍāsana*) neu'r **Eryr.** Gelwir y math hwn o asana yn asana cydbwyso mewn ioga modern fel ymarfer corff. Defnyddiwyd yr enw o fewn ioga hatha canoloesol ar gyfer asana gwahanol.

## Geirdarddiad 
Daw'r enw o'r geiriau Sansgrit *garuda* (गरुड) sy'n golygu "eryr", ac *asana* (आसन) sy'n golygu "osgo" neu "safle'r corff".
bawd|chwith|Cerflun aur o'r Garuda

Ym mytholeg Hindŵaidd, gelwir Garuda yn frenin yr adar. Ef yw *vahana* (mynydd) y Duw Vishnu ac mae'n awyddus i helpu dynoliaeth i ymladd yn erbyn cythreuliaid. Mae'r gair debyg i'r gair "eryr", ond yn llythrennol mae'n golygu "y bwytawr", oherwydd yn wreiddiol uniaethwyd Garuda â "thân holl-bwerus pelydrau'r haul".

Defnyddir yr enw am asana gwahanol yn Gheranda Samhita o ddiwedd yr 17g, adnod 2.37, sydd â'r coesau a'r cluniau ar y llawr, a'r dwylo ar y pengliniau.

Disgrifir asana cydbwyso un goes o'r enw Garudasana ond sy'n agosach at Vrikshasana yn nhestunau'r *Sritattvanidhi* yn y 19g. Disgrifir yr ystum modern yn *Light on Yoga* . 

## Disgrifiad 
bawd|Ystum (neu asana)anghymesur
Mae Garudasana yn safle anghymesur lle mae un goes, dyweder y dde, yn cael ei chroesi dros y chwith, tra bod y fraich ar yr ochr arall, dyweder y chwith, yn cael ei chroesi dros y dde, a'r cledrau'n cael eu rhoi gyda'i gilydd. Fel pob asana ungoes, mae'n gofyn am gydbwysedd a chanolbwyntio. Yn ôl Satyananda Saraswati, mae'r ddau gledr wedi'u gwasgu at ei gilydd yn debyg i big yr eryr. Mae'r lygaid a'r meddwl wedi'u cyfeirio ar bwynt sefydlog o flaen yr iogi.

## Amrywiadau 
Ceir amrywiad penlinio o'r ystum, sef Vātāyanāsana (Y Ceffyl).

## Gweler hefyd 
* Rhestr o asanas

## Llyfryddiaeth 
* 
* 

## Cyfeiriadau 
## Dolenni allanol 
* Cyfarwyddyd

Categori:Asanas anghymesur
Bidalasana (Y Gath)

Asana, neu osgo mewn ymarferion ioga yw **Bidalasana** (; IAST: biḍālāsana) neu **Marjariasana** (biḍālāsana; IAST mārjarīāsana), mae'r ddau enw'n golygu '''asana'r Gath'''. Asana penlinio ydyw, ac fe'i ceir mewn ymarferion ioga modern fel ymarfer corff.

## Amrywiad 
# Amrywiad gydag un goes wedi'i ddal allan yw **Vyaghrasana** (; IAST: vyaghrāsana), asana'r **Teigr**. 
# Amrywiad gyda'r cefn wedi ei ostwng yw **Bitilasana** (; IAST bitilāsana), **y Fuwch**. Defnyddir yr asana hwn yn aml fel gwrth-asana, ac ymarferiad a ddefnyddir yn aml yw newid rhwng y Gath a'r Fuwch dro ar ôl tro.
[bawd| Y *gwrth- osgo*, [Bitilasana (Y Fuwch)]]

Mae asana gwahanol, Marjarottanasana, sy'n golygu siâp y gath, wyneb i waered, i'w weld yn *Sritattvanidhi* yn y 19g.

Rhestrir ystum o'r enw Vyaghrasana neu asana'r teigr ond nid yw wedi'i ddisgrifio yn *Hatha Ratnavali* o'r 17g.

Mae'r ystum yn cael ei ystyried yn Sivananda Yoga i fod yn addas i'w ddefnyddio yn ystod beichiogrwydd.

## Amrywiadau 
[chwith|bawd|290x290px|[Vyaghrasana (Y Teigr), gyda choes syth]]
Mewn amrywiadau o'r ystum, mae un goes yn cael ei hymestyn yn syth yn ôl, ac yna gellir plygu pen-glin y goes estynedig fel bod y droed yn pwyntio'n syth i fyny; gellir estyn y llaw gyferbyn hefyd; gelwir hwn yn Vyaghrasana (Y Teigr).

## Cyfeiriadau 
Categori:Asanasa cryfder craidd
Categori:Asanas plygu'n ôl
Chaturanga Dandasana (Astell Isel)

Asana, neu osgo mewn ymarferion ioga yw **Chaturanga Dandasana** (; IAST: *Caturaṅga Daṇḍāsana*) neu **Astell Isel.** Asana cydbwyso ydy'r asana yma, a chaiff ei ymarfer o fewn ioga modern fel ymarfer corff ac mewn rhai mathau o Surya Namaskar (Cyfarchiad i'r Haul), lle mae'r corff syth yn gyfochrog â'r llawr, ac yn cael ei gynnal gan fysedd y traed a chledrau'r dwylo. Mae'r  penelinoedd ar ongl sgwâr ar hyd y corff. Cedwir y breichiau'n syth yn yr amrywiad **Kumbhakasana** neu **Phalakasana** (Astell Uchel).
bawd|290px|Amrywiad gyda breichiau'n syth: **Kumbhakasana, Phalakasana (Astell Uchel)**

## Etymology a tharddiad 
Daw'r enw o'r ; IAST *catur*, sy'n debyg iawn i'r gair Cymraeg "pedwar"; अङ्ग *aṅga*, "aelod (o'r corff)"; दण्ड *daṇḍa*, "ffon"; a आसन; *âsana*, "osgo" neu "siâp y corff". Y cyfieithiad llythrennol felly yw '**Ffon Pedwar Aelod**'.

Nid yw'r ystum yn hysbys yn hen destunau canoloesol ioga hatha, tan yr 20g pan gyhoeddwyd *Light on Yoga*, ond mae'r ystum yn ymddangos yn *Vyayama Dipika* 1896, llawlyfr gymnasteg, fel rhan o'r dilyniant "hen iawn" o ymarferion *danda.* Mae Norman Sjoman yn awgrymu ei fod yn un o'r asanas a fabwysiadwyd gan ioga modern yn Mysore gan Krishnamacharya ac yn ffurfio "sylfaen" ar gyfer ei vinyasas gyda'r asanas yn llifo i'w gilydd yn llyfn. Wedi hynny, byddai ei ddisgyblion Pattabhi Jois a BKS Iyengar wedi cymryd yr ystumiau hyn yn rhan o'u hymarferion nhw.

## Amrywiadau 
Gall dechreuwyr ymarfer gyda'r pengliniau ar y llawr, neu gadw'r breichiau'n syth (yn Kumbhakasana, a elwir hefyd yn Phalakasana neu Astell Uchel), cyn ceisio'r ystum llawn. Defnyddir Astell Uchel hefyd mewn rhai ffurfiau o Gyfarchion yr Haul.

## Gweler hefyd 
* Vrischikasana (y Dolffin) - paratoad ar gyfer Pincha Mayurasana
* Rhestr o asanas
* Utthita Vasisthasana (Ochr Astell) - ystum planc ochr

## Llyfryddiaeth 
* 
* 

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol 
* Cyfarwyddyd Cam wrth Gam

Categori:Asanasa cryfder craidd
Categori:Asanas lledorwedd
Tittibhasana (Y Pry Tân)

bawd|Amrywiad

Asana, neu osgo mewn ymarferion ioga yw **Tittibhasana** (Sansgrit: टिट्टिभासन *Ṭiṭṭibhāsana*) neu (**y Pry Tân**). Asana cydbwyso ydyw, gyda holl bwysau'r corff ar y breichiau, y garddyrnau a'r dwylo. Fe'i defnyddir mewn ymarferiadau ioga hatha ac ioga modern fel ymarfer corff.

## Geirdarddiad 
''Daw enw'r ystum* hwn o Sansgrit: Ṭiṭṭibha, "pryfetach bach, pryf tân", ac *āsana'', "osgo'r corff" neu "siâp".

Ceir geirdardd amgen mewn stori pâr o adar *Tittibha* oedd yn nythu ger y môr; ysgubodd y cefnfor eu hwyau, a chwynodd yr adar wrth Vishnu, gan ofyn am i'r wyau gael eu dychwelyd. Rhoddodd y duw y gorchymyn, a rhoddodd y môr yr wyau yn ôl. Dywedir bod effeithiolrwydd yr adar gwan bach yn cael ei ddefnyddio fel symbol o ioga, yn gallu goresgyn pŵer  y byd.

Disgrifir a darlunnir yr asana yma yn nhestun y *Sritattvanidhi* yn y 19g fel Mālāsana. Ond mae'r  enw hwn yn cael ei roi i asana tra gwahanol yn *Light on Yoga*.

## Disgrifiad 
Disgrifir Tittibhasana yn *Light on Yoga* fel asana sy'n dilyn yr Yoganidrasana (Iogi'n Cysgu), ystum eistedd anodd gyda'r coesau wedi'u croesi y tu ôl i'r pen, sydd yng ngeiriau BKS Iyengar "yn gofyn am gryn ymarfer", trwy ddadgroesi'r fferau, ymestyn y coesau yn syth i fyny, a gwthio i lawr ar y dwylo i gydbwyso.

Dywedir bod yr ystum yn hybuu'r chakra manipura yn y plecsws solar.

## Gweler hefyd 
* Bhujapidasana, ystum cydbwyso arall gyda'r coesau o flaen y corff

## Llyfryddiaeth 
* 
* 

## Cyfeiriadau 
Categori:Asanas cydbwyso
Utkatasana (Y Gadair)

Asana, neu osgo mewn ymarferion ioga yw **Utkatasana** (; IAST: *Utkaṭāsana*), **Y Gadair**, sy'n asana sefyll. Fe'i defnyddir mewn ioga modern fel ymarfer corff. Fe'i ceir ers canrifoedd, lle mae'r iogi yn ei gwrcwd ac fe'i disgrifir mewn  hatha ioga canoloesol.

## Geirdarddiad 
Daw'r enw o'r geiriau Sansgrit *utkaṭa* (उत्कट) sy'n golygu "gwyllt, brawychus, uwchlaw'r arferol, dwys, enfawr, cynddeiriog, neu drwm", ac *âsana* (आसन) sy'n golygu "osgo'r corff" neu "eistedd".
[bawd| Dangosir Utkatasana fel asana cyrcydu yn *Sritattvanidhi yn y [19g*]]

Dywedir bod yr asana modern tebyg i gadair yn tarddu o Krishnamacharya. Ond ceir fersiwn hŷn o'r ystum, gyda'r iogi ar ei gwrcwd yn is i lawr ar y sodlau mewn osgo sy'n debyg iawn i Upaveshasana, ac fe'i darlunir yn *Sritattvanidhi* o'r 19g.

Yr amrywiad cylchdro yw'r Parivritta Utkatasana lle mae'r dwylo'n cael eu gwasgu at ei gilydd o flaen y frest yn Mwdra Anjali (dwylo mewn gweddi), a'r penelin isaf yn cael ei wthio'n erbyn y tu allan i'r pen-glin gyferbyn, ac mae'r llygaid a'r meddwl yn cael eu cyfeirio i fyny.
Delwedd:Parivrtta-Utkatasana Yoga-Asana Nina-Mel.jpg|Parivritta Utkatasana gyda'r dwylo yn yr ystym gweddi Anjali Mudra
Delwedd:2007-08-24 Hawaii Shiva Rea.jpg|Utkata Konasana

## Gweler hefyd 
* Pashasana, ystum cyrcydu arall
* Rhestr o safleoedd ioga

## Cyfeiriadau 
## Dolenni allanol 
* Budd-daliadau
* Cyfarwyddiad Darluniadol
* Amrywiadau gyda chyfarwyddiadau

Categori:Asanasa cryfder craidd
Categori:Asanas hatha canoloesol
Categori:Asanas sefyll
Lolasana (Y Tlws Crog)

Asana, neu osgo mewn ymarferion ioga yw **lolasana** (Sansgrit: लोलासन; IAST: *Lolasana*) neu'r **Tlws Crog**.

Asana cydbwyso ydyw, lle cynhelir holl bwysau'r corff ar y dwylo, yr arddyrnau a'r dwylo.. Caiff ei defnyddio o fewn ymarferion ioga modern fel ymarfer corff. Ystyr 'y tlws crog' yw 'tlws neu emwaith sy'n hongian' (crog = crogi).

## Geirdarddiad 
Daw'r enw o'r geiriau Sansgrit *Lol* (लोल, Lola) sy'n golygu "crynu", neu "hongian" ac *Asana* (आसन, Āsana) sy'n golygu "ystum corfforol" neu "siâp y corff".

Nid yw'r ystum yn hysbys mewn ioga hatha tan yr 20g pan gyhoeddwyd *Light on Yoga*, ond mae'r ystum yn ymddangos yn *Vyayama Dipika* 1896, llawlyfr gymnasteg, fel ymarfer cydbwyso a elwir yn *jhula*. Mae Norman Sjoman yn awgrymu ei fod yn un o'r ystumiau a fabwysiadwyd gan ioga modern yn Mysore gan Krishnamacharya. Yna i'w ddisgyblion Pattabhi Jois a BKS Iyengar gymryd yr asana'n rhan o'u hymarferion nhw.

## Amrywiadau 
Mae amrywiadau uwch yn cynnwys:

* Padma Lolasana, gyda'r coesau wedi'u croesi yn Padmasana
* Utthita Lolasana

Gall dechreuwyr ddechrau gyda Navasana (Y Cwch).

## Asanas dilynol 
Ymhlith yr asanas dilynol posibl y mae Adho Mukha Svanasana (Ci ar i Lawr) a Chaturanga Dandasana (Ffon Pedair Cangen).

## Gweler hefyd 
* Bakasana (Y Garan), ystum cydbwyso dwylo gyda'r coesau yn gorffwys ar y breichiau
* Kukkutasana, ystum cydbwyso dwylo gyda'r coesau mewn lotws
* Tulasana, tlws crog ystum cydbwyso â'r coesau mewn lotws
* Rhestr o safleoedd ioga

## Llyfryddiaeth 
* 
* 

## Cyfeiriadau 
Categori:Asanas cydbwyso
Kukkutasana (Y Ceiliog)

Asana, neu osgo mewn ymarferion ioga yw **Kukkutasana** (; IAST: *Kukkuṭāsana*), neu **Y Ceiliog.** Asana cydbwyso ydyw, gyda phwysau'r corff ar y breichiau, y garddyrnau a'r dwylo. Caiff ei ymarfer mewn ioga hatha ac mewn ioga modern fel ymarfer corff. Mae'n deillio o'r Padmasana (Safle Lotws). Mae'n un o'r asanas hynaf ;;e nad yw'r corff ar ei eistedd, mewn myfyrdod.

## Geirdarddiad 
Daw'r enw o'r geiriau Sansgrit *kukkuṭā* sy'n golygu "ceiliog" ac *asana* (आसन) sy'n golygu "osgo" neu "siâp y corff".

Disgrifir yr asana hwn mewn testunau ioga hatha canoloesol gan gynnwys yr *Ahirbudhnya Saṃhitā* o'r 7g y ''Vasishtha Samhita o'r 13g* yr *Ioga Hatha Pradipika'' 1.23 o'r 15g, a'r *Gheraṇḍaāṇ* o'r 17g *Saṇḍa-3 c Baṇḍa-3* c. 1602.

## Disgrifiad 
Dylid llithro i'r asana hwn yn llyfn o'r Padmasana (Safle Lotws). Mae'r dwylo wedi'u plethu trwy'r tu ôl i'r pengliniau, ac mae pwysau'r corff yn cael ei gynnal gan y dwylo wedi'i wasgu i lawr ar y llawr, gyda'r breichiau'n syth fel dwy golofn ionig.

## Amrywiadau 
Ymhlith yr amrywiadau mae Urdhva Kukkutasana (i fyny) a Parsva Kukkutasana (i'r ochr).

## Hawliadau 
Gwnaeth eiriolwyr rhai ysgolion ioga yn yr 20g, megis BKS Iyengar, honiadau am effeithiau ioga ar organau penodol, heb nodi unrhyw dystiolaeth. Honnodd Iyengar fod y asana hwn "yn cryfhau'r arddyrnau a waliau'r abdomen."

## Gweler hefyd 
* Rhestr o asanas
* Uttana Kurmasana

## Llyfryddiaeth 
* 
* 
* 
* 

## Cyfeiriadau 
Categori:Asanas hatha canoloesol
Categori:Asanas cydbwyso
Bhujapidasana

Asana, neu osgo mewn ymarferion ioga yw **Bhujapidasana** (; IAST: *Bhujapīḍāsana*) neu '''ystum gwasgu'r ysgwydd.''' Mae'n asana cydbwyso a ddefnyddir mewn ioga modern fel ymarfer corff. Ceir amrywiad, sef **Eka Hasta Bhujasana (Yr Eliffant)**, gydag un goes wedi'i hymestyn yn syth ymlaen, fel trwnc.

## Geirdarddiad 
Daw enw'r asana hwn o *Bhuja* () sy'n golygu "braich" neu "ysgwydd", *Pīḍa* () sy'n golygu "pwysau" 

Disgrifir yr ystum yn yr 20g yn *Ioga Makaranda* gan Krishnamacharya ym 1935, ac fe'i cymerwyd gan ei ddisgyblion Pattabhi Jois yn ei gyhoeddiad *Ioga ashtanga vinyasa* a gan BKS Iyengar yn ei *Light on Yoga*.

## Amrywiadau 
Mae gan Eka Hasta Bhujasana (Yr Eliffant) un goes wedi'i hymestyn yn syth ymlaen, rhwng y breichiau cynhaliol.

Honnodd rhai ysgolion ioga yn yr 20g, megis BKS Iyengar, fod ioga'n dda i rai organau penodol, heb nodi unrhyw dystiolaeth o hynny. Honnodd Iyengar fod yr asana hwn yn cryfhau'r dwylo, yr arddyrnau, a chyhyrau'r abdomen, ac yn gwneud i'r corff "deimlo'n ysgafn".

## Gweler hefyd 
* Bakasana (Y Garan) - asana cydbwyso tebyg, gyda'r crimogau'n yn gorffwys ar y breichiau uchaf

## Llyfryddiaeth 
* 
* 
* 

## Cyfeiriadau 
Categori:Asanas cydbwyso
Hanumanasana (Y Mwnci)

Asana, neu osgo'r corff, o fewn ymarferion ioga yw **Hanumanasana** () neu'r **Mwnci.** Gelwir y math hwn o osgo yn asana eistedd, neu asana anghymesur mewn ioga modern ac ymarfer corff. Dyma'r fersiwn ioga o'r hyn a elwir mewn gymnasteg yn hollt flaen (*front splits*).
bawd|Hanumanasana ychydig yn wahanol

## Geirdarddiad 
Daw'r enw o'r geiriau Sansgrit *Hanuman* (endid dwyfol mewn Hindŵaeth sy'n ymdebygu, o ran pryd a gwedd, i fwnci) ac *asana* (osgo person), ac mae'n coffau'r naid anferth a wnaeth Hanuman i gyrraedd ynysoedd Lanca o dir mawr India.

Nid yw'r ystum yn cael ei ddisgrifio yn y testunau hatha yoga canoloesol. Mae'n ymddangos yn yr 20fed ganrif mewn traddodiadau amrywiol o ioga modern *, megis yn Camau Cyntaf i Ioga Uwch* Swami Yogesvarananda ym 1970, yn yr *Asana Pranayama Mudra Bandha*, gan Swami Satyananda Saraswati (2003) ac yn *Light on Yoga* (1966) gan BKS Iyengar.

## Gweler hefyd 
* Samakonasana, y ffurf ioga o holltau ochr
* Rhestr o safleoedd ioga

## Cyfeiriadau 
## Dolenni allanol 
* Cyfarwyddyd cam wrth gam 

Categori:Asanas anghymesur
Categori:Asanas eistedd
Janusirsasana (Y Goron Flodau)

bawd|*Malasana* II o'r ochr
Defnyddir yr enw **Malasana** ar gyfer gwahanol asanas cyrcydu mewn hatha yoga ac ioga modern fel ymarfer corff.

Yn draddodiadol, ac yng nghyfrol clasurol BKS Iyengar , sef *Light on Yoga*, defnyddir y term Malasana, neu'r **Goron Flodau**, am asana lle mae'r iogi ar ei chwrcwd, gyda'r traed gyda'i gilydd a'r cefn yn fwa crwm. Ceir nifer o amrywiadau lleoli gyda'r dwylo mewn safleoedd amrywiol, gwahanol. Pan fydd y dwylo wedi'u rhwymo (yn 'glwm') o amgylch y cefn gelwir y *ystum* hwn yn Kanchyasana ("Y Gwregys Aur").

Yn y gorllewin, mae'r enw Malasana hefyd yn cael ei ddefnyddio ar gyfer y "asana cwrcwd" arferol, sef yr Upaveshasana, lle mae cledrau'r dwylo'n cael eu plygu gyda'i gilydd yn null gwedddi (Anjali Mudra) ar y fron, ac mae'r traed wedi'u gosod ar led.

Yn y *Sritattvanidhi*, rhoddir yr enw Malasana i Bhujapidasana, y "Gwasgiad Ysgwydd", lle mae'r cledrau'n cael eu gosod ar y llawr, y corff yn cydbwyso ar y dwylo, a'r coesau'n gorffwys ar yr ysgwyddau.

## Geirdarddiad 
Daw'r enw Malasana o'r Sansgrit "माला" *mālā*, coron o flodau (garlant), mwclis, neu rosari; ac "आसन" *āsana*, "safle'r corff" neu "osgo". Yn ôl Iyengar, mae'r enw'n deillio o'r breichiau "sy'n hongian o'r gwddf fel blodau o goron". 

## Amrywiadau 
Defnyddir yr enw malasana am bedwar asanas gwahanol:

### Upavesasana 
bawd|Upavesasana
Mae'r enw *malasana yn* cael ei ddefnyddio weithiau yn y Gorllewin ar gyfer y "*cyrcydu arferol* ," Upaveshasana, lle mae cledrau'r dwylo yn cael eu plygu gyda'i gilydd yn Anjali Mudra (osgo gweddi) o flaen y fron, a'r traed wedi'u gosod ar wahân. *Mae Yoga Journal yn* nodi bod Malasana'n ymestyn y fferau, y werddyr a'r cefn, a thynhau'r bol, ond rhybuddir ynghylch defnyddio'r asana pan fo anafiadau i'r cefn neu'r pen-glin yn is. Mae gan amrywiad o'r *ystum* hwn, Prapadasana, y sodlau gyda'i gilydd a'r iogi ar flaenau ei draed.

### Malasana I/Kanchyasana 
Yn yr amrywiad cyntaf, a elwir hefyd yn Kanchyasana ("gosod gwregys aur"),  mae'r traed gyda'r breichiau wedi'u lapio o amgylch y cefn, tra bod yr ên yn cyffwrdd â'r llawr.

### Malasana II 
Yn yr ail amrywiad hwn, mae'r dwylo'n lapio o amgylch y sodlau, ac mae'r ên yn cyffwrdd â'r llawr.  

### Bhujapidasana 
[bawd| [Bhujapidasana]]
Mae'r Sritattvanidhi, llyfr o'r 19g ar nifer o bynciau gan gynnwys asanas, yn rhoi darlun tra gwahanol i Malasana ym mhlât 44. Yn y llun hwn, gosodir cledrau'r dwylo'n fflat ar y llawr, y breichiau wedi'u hymestyn yn unionsyth, a'r corff cyfan yn cydbwyso ar y dwylo, tra bod y coesau'n cael eu dal yn agos at y corff, gyda'r sodlau'n hongian i lawr o safle sy'n agos at yr ysgwyddau. Enw'r asana hwn yw Bhujapidasana,  y "Gwasgiad Ysgwydd."

## Gweler hefyd 
* Janu Sirsasana; enw tebyg
* Rhestr o asanas

## Llyfryddiaeth 
* 
* 
* 
* 

## Cyfeiriadau 
Categori:Asanas pygu mlaen
Categori:Asanas sefyll
Gomukhasana (Wyneb y Fuwch)

Asana, neu osgo'r corff, o fewn ioga yw **Gomukhasana** (; IAST : *Gomukhāsana*) neu **Wyneb y Fuwch**. Gelwir y math hwn o osgo'n asana eistedd mewn ymarferion ioga hatha ac ioga modern fel ymarfer corff, ac fe'i defnyddir weithiau ar gyfer myfyrdod.

## Geirdarddiad 
Daw'r enw o'r Sansgrit गौ *go* sy'n golygu "buwch", मुख *mukha* sy'n golygu "wyneb" neu "geg", ac आसन *āsana* sy'n golygu "osgo" neu "safle'r corff".

Mae'r ystum yn hynafol iawn a chaiff ei ddisgrifio yn y Darshana Upanishad, a ysgrifennwyd tua'r 4g. Fe'i defnyddir weithiau ar gyfer myfyrdod a pranayama (anadlu).

## Disgrifiad 
Mae'r asana yma'n dilyn penlinio trwy blethu'r coesau fel teiliwr; mae sawdl rhan uchaf y goes wedi'i osod o dan y glun isaf ger y pen-ôl. Mae'r fraich ar ochr isaf y goes yn cael ei chodi ac yn plygu i lawr, tra bod y fraich arall yn ymestyn i lawr y tu ôl i'r cefn, gyda'r elin (*forearm*) yn plygu i fyny, fel bod y dwylo'n gallu cydio'n ei gilydd rhwng llafnau'r ysgwyddau.

Mae'r asana yma'n ymestyn yr ysgwyddau. Gellir addasu safle'r llaw gan ddefnyddio strap i ymestyn y cyrhaeddiad i'r rhai na allant ddod â'r dwylo at ei gilydd y tu ôl i'r cefn.

## Amrywiadau 

Delwedd:Raja gomukhasana.jpg|*Vajra Gomukhasana*
Delwedd:Maha gomukhasana 1.jpg|*Mahavajra Gomukhasana*
Delwedd:Mr-yoga-cow-face-pose.jpg|*Hasta Gomukhasana*
Delwedd:Baddha Gomukhasana Dr Igor Popov.jpg|*Baddha Gomukhasana*

## Gweler hefyd 
* Rhestr o asanas
* Trwyn y Fuwch: enw arall ar y Gogarth Fach, neu 'Rhiwledyn'

## Darllen pellach 
* 
* 

## Cyfeiriadau 
Categori:Asanas anghymesur
Categori:Asanas agor y cluniau
Categori:Asanas hatha canoloesol
Categori:Asanas ymlacio
Categori:Asanas eistedd
Paschimottanasana

bawd|Pashchimottanasana

Asana o fewn ymarferion ioga yw **Pashchimottanasana** (; IAST: paścimottānāsana), bathiad Cymraeg: **Eistedd a Phlygu Mlaen.** Mae'n hen osgo, ac fe'i ceir o fewn ioga hatha ac mewn ioga modern fel ymarfer corff heddiw. Caiff ei ystyried yn asana eistedd.

## Geirdarddiad 
bawd|Darluniau o osgo'r corff (asana) Paschimottanasana, mewn llawysgrif o1830 o'r *Jogapradipika*
Daw'r enw o'r geiriau Sansgrit *paschima* (पश्चिम, paścima) sy'n golygu yn y cyswllt yma "cefn y corff"; *uttana* (उत्तान, uttāna) sy'n golygu "ymestyn dwys" neu "sythu"; ac *asana* (आसन, āsana) sy'n golygu "osgo" neu "siâp y corff" 

Disgrifir yr ystum yn *Ioga Hatha Pradipika* o'r 15g, pennod 1, adnodau 28-29.

## Disgrifiad 
Mae'r ystum yn dilyn y Dandasana (Y Ffon) trwy blygu ymlaen o'r cluniau heb straenio, a gafael yn y traed neu waelod y coesau. Gellir gosod strap o amgylch y traed a'i ddal yn y dwylo os yw'r cefn yn anystwyth. Gellir gorffwys y pen ar flanced wedi'i blygu neu ei godi ar stôl fach os oes angen.

Dylai pobl sy'n cael anhawster plygu eu cefnau fod yn ofalus wrth berfformio'r asana hwn.

## Amrywiadau 
Mae Urdhva Mukha Paschimottanasana, a elwir hefyd yn Ubhaya Padangusthasana, yn ffurf gydbwyso o'r asana yma, lle mae'r coesau a'r dwylo'n pwyntio i fyny.

Parivritta Paschimottanasana yw ffurf wrthdro yr ystum; yma, mae'r corff wedi'i droelli i un ochr a'r dwylo'n cael eu gwrthdroi, fel os yw'r corff yn cael ei droi i'r chwith, bod y llaw dde yn gafael yn y droed chwith, mae'r penelin dde dros y pen-glin chwith, a'r llaw chwith yn gafael yn y droed dde.

Mae gan Trianga Mukhaikapada Paschimottanasana un goes wedi'i phlygu fel yn Virasana.

Mae gan Ardha Baddha Padma Paschimottanasana  un goes wedi'i chroesi dros y llall fel yn Padmasana.
Delwedd:Pada-Hasthasana.jpg|
Delwedd:Paschimottanasana.jpg|

## Gweler hefyd 
* Uttanasana, tro sefyll ymlaen
* Rhestr o safleoedd ioga

## Cyfeiriadau 
### Llyfryddiaeth 
* 
* 
* 
* 

## Dolenni allanol 
* Disgrifiad Ioga Journal
* Ioga-Paschimottanasana Uwch gyda Delwedd a Disgrifiad
* Disgrifiad Yoga mewn Bywyd Dyddiol

Categori:Asanas hatha canoloesol
Categori:Asanas pygu mlaen
Categori:Asanas eistedd
Bob Saget

[bawd|Saget, [2015]]
Actor a digrifwr o'r Unol Daleithiau oedd **Robert Lane** "**Bob**" **Saget** (17 Mai 1956 - 9 Ionawr 2022), sy'n adnabyddus am ei ran mewn ffilmiau comedi.

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1956
Categori:Marwolaethau 2022
Categori:Actorion yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Actorion yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Comedïwyr stand-yp Saesneg o'r Unol Daleithiau
Categori:Digrifwyr yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Digrifwyr yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Digrifwyr Iddewig o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl a aned yn Philadelphia
Categori:Pobl fu farw yn Florida
Ioga Bikram

Mae **Ioga Bikram** yn system o ioga poeth, sef math o ioga fel ymarfer corff, a ddyfeisiwyd gan Bikram Choudhury ac sy'n seiliedig ar ddysgeidiaeth BC Ghosh, a ddaeth yn boblogaidd yn y 1970au cynnar. Mae dosbarthiadau'n cynnwys dilyniant sefydlog o 26 asana, wedi'u hymarfer mewn ystafell wedi'i chynhesu i  gyda lleithder o 40%, wedi'i fwriadu i efelychu hinsawdd rhanau o India. Mae carpedi wedi'u gosod yn yr ystafell ac mae'r waliau wedi'u gorchuddio â drychau. Gall yr hyfforddwr addasu ystum ioga'r myfyrwyr. Roedd arddull addysgu Choudhury ar adegau'n hynod o ddigywilydd.

Lledaenodd Ioga Bikram yn gyflym ar draws America a'r byd gorllewinol, gan gyrraedd uchafbwynt o ryw 1,650 o stiwdios mewn o leiaf 40 o wledydd yn 2006. Ceisiodd Choudhury ddal ei afael ar hawlfraint y dilyniant Bikram yn 2011, ac am flynyddoedd; yn y diwedd, roedd yn aflwyddiannus. Yn 2016, wynebodd achosion cyfreithiol a chyhuddiadau o ymosodiad rhywiol, a ffodd Choudhury i India, gan adael *Bikram Yoga Inc*. i gael ei redeg gan eraill.

## Arddull 
[bawd| [Safleoedd Ioga Bikram|Mae 26 osgo Ioga Bikram Yoga'n cynnwys rhai fel Dandayamana-Janushirsasana na ddefnyddir yn eang mewn arddulliau eraill.]]
Mae dosbarthiadau Cyfres Cychwynnol Ioga Bikram yn rhedeg am 90 munud ac maent bob amser yn cynnwys 26 ystum, sef dilyniant sefydlog o 24 asanas a dau pranayama (yr arfer iogig o ganolbwyntio ar anadlu tra'n ymarfer asanas) a'r olaf yw Kapalabhati, shatkarma (puro). Mae'r ystafell wedi'i ffitio â drychau a charpedi; yn aml, gall yr athro addasu'r asana ar gyfer y myfyrwyr unigol, a gall y myfyriwr hefyd addasu eu hosgo eu hunain gan ddefnyddio'r drychau.

## Hawlfraint 
Honnodd Choudhury, gan ddechrau yn 2011, fod Ioga Bikram dan hawlfraint ac na ellid ei ddysgu na'i gyflwyno gan unrhyw un nad oedd wedi'i awdurdodi. Yn y flwyddyn honno, cychwynnodd Choudhury achos cyfreithiol yn erbyn *Yoga to the People*, stiwdio ioga gystadleuol a sefydlwyd gan gyn-fyfyriwr Choudhury a gyda lleoliad ger un o stiwdios *Bikram Yoga* yn Efrog Newydd, ac yn ddiweddarach cychwynnodd un arall yn erbyn yr *Evolation Yoag y*n Florida. Collodd Choudhury yn y ddau achos ac apeliodd yn erbyn y penderfyniad, ond yn y pen draw gwrthododd y Llys Apêl ei hawliad o berchnogaeth yr hawlfiau dros ystumiau ioga o fewn Ioga Bikram.

## Cyfeiriadau 
Categori:Ioga
Prasarita Padottanasana

Asana o fewn ioga yw **Prasarita Padottanasana** (Sansgrit: प्रसारित पादोत्तानासन, IAST: Prasārita Pādottānāsana) neu **Safiad Eithafol ar Led ac Ymlaen**. Asana sefyll ydyw mewn gwirionedd a chaiff ei ddefnyddio  mewn modern ioga fel ymarfer corff .

## Geirdarddiad 
Daw'r enw o'r Sanskrit *Prasārita* (प्रसारित) sy'n golygu "lledaenu allan", *Pada* (पाद) sy'n golygu "troed", *Uttan* (उत्तान) sy'n golygu "estynedig", ac *Asana* (नत), sef 'osgo neu siâp y corff'.

Nid yw'r ystum i'w gael mewn testunau ioga hatha canoloesol. Fe'i disgrifir yn yr 20g gan Krishnamacharya yn y cyfrolau *Ioga Makaranda* ac *Yogasanagalu*, a hefyd ganPattabhi Jois yn ei Ashtanga Vinyasa Yoga, a BKS Iyengar yn ei *Light on Yoga*.

## Amrywiadau 
bawd|290x290px|Parivritta Prasarita Padottanasana, yr amrywiad tro
bawd|chwith|Amrywiad
Yn Ioga ashtanga vinyasa, nodir pedair ffurf amrywiol ar yr asana, a ystyrir yn sylfaenol i'r arddull hon o ioga. Gellir gosod pâr o flociau ioga o dan y dwylo i ganiatáu i'r rhai sydd â llinynnau traed tynn gyflawni'r ystum heb gymaint o straen.

Yr amrywiad tro (neu cylchdro) o'r ystum yw Parivritta Prasarita Padottanasana. Nid yw safle'r coesau wedi newid, ond mae'r corff yn cael ei gylchdroi fel bod un llaw ar y llawr, tra bod y fraich arall, yn union uwchben y llaw honno, yn pwyntio'n syth i fyny, Dylai'r iogi ganolbwyntio ar bwynt naill ai i'r ochr neu i fyny.

Ffurf lledorweddol yr asana yw Supta Konasana.

## Cyfeiriadau 
Categori:Asanas pygu mlaen
Categori:Asanas sefyll
Safleoedd Ioga Bikram

Yn dilyn ceir 26 **osgo Ioga Bikram**, fel y cant eu henwi'n swyddogol; mae rhai o'r enwau Sansgrit yn wahanol i'r rhai a ddefnyddir ar gyfer yr un asanas (osgo neu ystum yn Gymraeg) neu asanas perthynol agos mewn ysgolion ioga eraill, a defnyddir rhai ohonynt fel arall ar gyfer gwahanol asanas. Dyfeisiwyd Ioga Bikram gan Bikram Choudhury tua 1971 pan symudodd i America.

Mae'r gyfres hon yn cynnwys 24 asanas ioga modern fel ymarfer corff, cadw'n heini a lles y corff. Mae'n cynnwys , un ymarfer anadlu (pranayama), ac un shatkarma, sef puro'r corff drwy ddefnyddio anadlu gorfodol. 

## Gweler hefyd
*Cyfarchiad i'r Haul

## Cyfeiriadau 
Categori:Ioga
Seioniaeth grefyddol

Idioleg ffwndamentalaidd, gwleidyddol sy'n cyfuno Seioniaeth ac Iddewiaeth Uniongred yw **Seioniaeth Grefyddol** (neu *Tziyonut Datit*). 

Cyfeirir at ei hymlynwyr hefyd fel ***Dati Leumi*** ( Cenedlaethwyr Crefyddol") ac yn Israel, maent yn cael eu hadnabod yn fwyaf cyffredin gan y ffurf luosog o ran gyntaf y term **Datiim**  "Crefyddol"). Weithiau gelwir y gymuned yn *, seruga*, sef yr enw ar y  "cap corun wedi'i wau" sy'n cael ei wisgo gan y dynion.

Cyn sefydlu Cenedl Israel ym Mai 1948, roedd y rhan fwyaf o'r Seionyddion Crefyddol yn Iddewon ymylol, a oedd yn cefnogi ymdrechion Seionaidd i adeiladu gwladwriaeth Iddewig ym Mhalesteina.

Mae eu ideoleg yn troi o amgylch tair colofn: Gwlad Israel, Pobl Israel, a Torah Israel.

Mae'r Hardal (;  ''Le'umi;* llythr., "Haredi Cenedlaetholgar") yn is-gymuned, llymach, mwy ffwndamentalaidd, yn ei defod, ac yn bleidiol iawn i wleidyddiaeth cenedlaetholgar.

Ym 1862, cyhoeddodd yr Almaenwr Uniongred Rabbi Zvi Hirsch Kalischer ei *draethawd Derishat Zion'', gan ddadlau mai dim ond trwy hunangymorth y gall iachawdwriaeth yr Iddewon, a addawyd gan y Proffwydi, ddigwydd. 

Y prif ideolegydd o Seioniaeth Grefyddol fodern oedd y Rabi Abraham Isaac Kook, a gyfiawnhaodd Seioniaeth yn ôl y gyfraith Iddewig, ac a anogodd Iddewon crefyddol ifanc i gefnogi ymdrechion i setlo'r wlad, a'r Seionyddion Llafur seciwlar i roi mwy o ystyriaeth i Iddewiaeth. Gwelodd Kook Seioniaeth fel rhan o gynllun dwyfol a fyddai'n arwain at ailsefydlu'r Iddewon yn eu mamwlad (Palesteina). Byddai hyn yn dod ag iachawdwriaeth ("Geula") i Iddewon, ac yna i'r byd i gyd. Ar ôl i gytgord byd-eang gael ei gyflawni trwy ad-drefnu'r famwlad Iddewig, bydd y Meseia yn dod. Er nad yw hyn wedi digwydd eto, pwysleisiodd Kook y byddai'n cymryd amser. 

Datblygodd Rabbi Kook gyfreithlondeb crefyddol i Seioniaeth: 

Roedd llawer o Iddewon crefyddol hefyd yn anghymeradwyo'r Seionyddion crefyddol hyn oherwydd bod llawer yn Iddewon seciwlar neu'n anffyddwyr, a gredant mewn Marcsiaeth. Gwelai llawer o'r Seioniaid hyn y mudiad fel arf ar gyfer adeiladu cymdeithas sosialaidd ddatblygedig yng ngwlad Israel. Roedd y cibwts cynnar yn setliad cymunedol a oedd yn canolbwyntio ar nodau cenedlaethol, gwladgarol, heb eu llyffetheirio gan grefydd ac egwyddorion cyfraith Iddewig megis y kashrut. Roedd Seionyddion Sosialaidd yn un o ganlyniadau proses hir o foderneiddio o fewn cymunedau Iddewig Ewrop, a elwir yn Haskalah, neu Oleuedigaeth Iddewig. 

## Gwleidyddiaeth 
Mae’r rhan fwyaf o'r Seionyddion Crefyddol yn cofleidio gwleidyddiaeth adain dde, yn enwedig y blaid gartref Iddewig adain dde grefyddol, y הַבַּיִת הַיְהוּדִי, *HaBayit HaYehudi,* ond hefyd yn cefnogi’r prif ffrwd Likud, sydd hefyd yn adain dde. Ceir rhai Seionyddion Crefyddol asgell chwith, megis y Rabi Michael Melchior, y cynrychiolwyd eu safbwyntiau gan blaid Meimad (a oedd yn cydredeg â phlaid Lafur Israel). 

Mae llawer o ymsefydlwyr Israel yn y Lan Orllewinol yn Seionyddion Crefyddol, ynghyd â'r rhan fwyaf o'r gwladychwyr a ddiarddelwyd o Llain Gaza ym mis Awst a mis Medi 2005. 

## Cyfeiriadau}
Categori:Israel
Categori:Iddewiaeth
Sukhasana

Asana, neu osgo'r corff, o fewn ioga yw **Sukhasana** (), neu weithiau **yr asana hawdd.** Plethir y coesau yn yr asana eistedd hwn. Fe'i ceir o fewn ioga Hatha, ac weithiau ar gyfer myfyrdod Bwdhaidd a Hindŵaidd.

## Geirdarddiad 
Daw'r enw o'r geiriau Sansgrit सुख *sukha*, "pleser", ac आसन *āsana*, "osgo neu siâp (y corff)".

Mae'r gyfrol *Sritattvanidhi* o'r 19g yn disgrifio ac yn darlunio'r asana hwn. Mae'r enw, a'r enw mwy cyffredinol **Yogasana** a all ddynodi amrywiaeth o asanas tebyg, i'w cael mewn dogfennau llawer hŷn fel yr osgo fyfyriol, fel yn y *Darshana Upanishad* o'r 4g.

## Gweler hefyd 
* Siddhāsana
* Rhestr o asanas

## Cyfeiriadau 
## Darllen pellach 
* 
* 
* 

## Dolenni allanol 
* Cyfarwyddyd cam wrth gam
* Manteision Posiad Hawdd 

Categori:Asanas anghymesur
Categori:Asanas agor y cluniau
Categori:Asanas hatha canoloesol
Categori:Asanas ymlacio
Categori:Asanas eistedd
Halasana (Yr Aradr)

Mae **Halasana** (Sansgrit: हलासन; IAST: *halāsana*) neu'r **Aradr** yn asana gwrthdro mewn ioga hatha ac ioga modern fel ymarfer corff. Mae ei amrywiadau'n cynnwys **Karnapidasana** gyda'r pengliniau wrth y clustiau, a **Supta Konasana** gyda'r coesau ar led.

## Geirdarddiad 
[bawd| Y [gwrw iechyd a harddwch Marguerite Agniel mewn osgo Aradr, c. 1928 ]]
Daw'r enw o'r Sansgrit हला *hala*, "aradr" ac आसन *āsana*, "osgo neu siâp y corff". Disgrifir a darlunnir yr ystum yn y gyfrol *Sritattvanidhi* yn y 19g fel **Lāṇgalāsana**, sydd hefyd yn golygu *ystum yr aradr* yn Sansgrit.

Nid yw Karnapidasana i'w gael yn y testunau ioga hatha canoloesol. Fe’i disgrifir yn annibynnol yn y *Llyfr Yoga Darluniadol Cyflawn* (1960) gan Swami Vishnudevananda yn nhraddodiad Ioga Sivananda, a chan BKS Iyengar yn ei *Light on Yoga* (1966), gan awgrymu y gallai fod gan yr asana hwn wreiddiau hŷn. Daw'r enw o'r geiriau Sansgrit *karṇa* (कर्ण) sy'n golygu "clustiau", *pīḍ* (पीड्) sy'n golygu "i wasgu", ac *âsana* (आसन) sy'n golygu "osgo neu siâp" (y corff).

Mae'r ystum yn datblygu o asana arall, sef Sarvangasana (sefyll ar y sgwyddau), gan ostwng y cefn ychydig ar gyfer cydbwysedd, a symud y breichiau a'r coesau dros y pen nes bod bysedd y traed estynedig yn cyffwrdd â'r llawr a blaenau'r bysedd, mewn amrywiad paratoadol o'r ystum. Yna gellir symud y breichiau i gynnal y cefn i safle mwy fertigol, gan greu ail amrywiad o'r ystum. Yn olaf, gellir ymestyn y breichiau ar y llawr, i ffwrdd o'r traed, gan gyrraedd y siâp terfynol, sef ffurf aradr draddodiadol.

## Amrywiadau 
[bawd| [Karnapidasana, amrywiad gyda'r pengliniau wedi'u plygu, a safle breichiau yn wahanol]]
Mae'r pengliniau wedi'u plygu'n agos at y pen, gyda'r pengliniau'n gafael yn y breichiau yn Karnapidasana (y Clust-wasgwr) neu Raja Halasana (yr Aradr Brenhinol).

Yn Parsva Halasana (Aradr i'r ochr) mae'r corff yn fertigol, y torso wedi'i throelli i un ochr, a'r coesau allan yn syth, gyda'r traed yn cyffwrdd â'r llawr (i'r ochr honno).

Mae gan Supta Konasana (yr Ongl Gorweddol) y coesau ar led, bysedd y traed ar y llawr; efallai y bydd blaenau'r bysedd yn gafael ym modiau'r traed.

Gellir perfformio'r holl amrywiadau hyn fel rhan o gylchred sy'n cychwyn o Sarvangasana (Ysgwydd-sefyll).

## Gweler hefyd 
* Rhestr o asanas

## Cyfeiriadau 
## Llyfryddiaeth 
* 
* 
* 

## Dolenni allanol 
* Trosolwg Halasana

Categori:Asanas pygu mlaen
Categori:Asanas gwrthdro
Uttanasana

Safle'r corff (neu asana) mewn ioga yw **Uttanasana** (; IAST uttānāsana) neu **Sefyll a Phlygu Ymlaen**, gydag amrywiadau fel Padahastasana lle gafaelir ym mysedd y traed. Asana sefyll ydyw, a chaiff ei ddefnyddio mewn ioga modern fel ymarfer corff.

## Geirdarddiad 
Daw'r enw o'r geiriau Sansgrit उत्तान *uttāna*, "ymestyn gryn dipyn"; ac आसन; *âsana*, "osgo neu siâp (y corff)".

Mae Uttanasana yn asana modern, a welwyd gyntaf yn yr 20g. Darlunnir osgo debyg o'r enw Uttānāsana yn y gyfrol *Sritattvanidhi* o'r 19g ond mae'n wahanol i'r ystum modern (yn gorwedd ar y cefn, gyda'r penelinoedd yn cyffwrdd â'r pengliniau a'r dwylo y tu ôl i'r gwddf). Disgrifir yr osgo fodern yn *Yoga Makaranda* 1934 Krishnamacharya, ac yng ngweithiau ei ddisgyblion, *Light on Yoga gan*BKS Iyengar ym 1966 ac *Ioga ashtanga vinyasa*  gan Pattabhi Jois. Fodd bynnag, mae Theos Bernard yn darlunio'r asana cysylltiedig "Padhahasthasana" yn ei adroddiad ym 1944 o'i brofiad o ioga hatha ar y ffin rhwng India a Tibet, gan awgrymu bodolaeth traddodiad ar wahân.

Gellir llithro'n llyfn i fewn i'r asana yma o safle sefyll y Tadasana, gan blygu ymlaen yn y cluniau nes y gellir gosod cledrau'r dwylo ar y llawr, ac yn y pen draw y tu ôl i'r sodlau.

Mae gan Niralamba Uttanasana y dwylo'n cyffwrdd â chanol y corff yn hytrach nag yn ymestyn i lawr.

Yn Padahastasana mae'r dwylo o dan fysedd y traed a'r traed eu hunain, gyda chledrau'r dwyl ar i fyny.

## Gweler hefyd 
* Paschimottanasana, tro eistedd ymlaen
* Rhestr o safleoedd ioga

## Darllen pellach 
* 
* 
* 
* 

## Cyfeiriadau 
## Dolenni allanol 
* 

Categori:Asanas pygu mlaen
Categori:Asanas sefyll
Vrischikasana (Y Sgorpion)

Asana, neu siâp y corff mewn ioga yw **Vrischikasana** neu'r **Scorpion** a chaiff ei ddefnyddio mewn ymarferion ioga modern fel ymarfer corff, sy'n cyfuno cydbwysedd y breichiau a'r asgwrn cefn. Gelwir y math hwn yn asana gwrthdro ac yn asana cydbwyso.

## Geirdarddiad 
[bawd| Cerflun o [Ganesha o'r 20g yn Pincha Mayurasana]]
Daw enw'r ystum hwn o'r Sansgrit *वृश्चिक vrschika*, "scorpion", ac आसन *āsana*, "osgo neu siâp (y corff)". Mae Pincha (Sansgrit पिञ्च Piñcha) yn golygu pluog.

Nid yw'r ystum hwn i'w gael mewn testunau ioga hatha canoloesol, ond fe'i disgrifir yn llawlyfrau'r 20g fel *Light on Yoga*.

## Amrywiadau 
Ceir ystum tebyg, Pincha Mayurasana (Y Paen Pluog)**,** lle cydbwysa'r y corff ar y breichiau, gyda'r corff wedi'i godi a'r coesau'n syth gan ymdebygu i blu agored y paun. Gelwir ei ystum paratoadol yn Ardha Pincha Mayurasana (y Dolffin).

Enw'r amrywiad lle ceir y dwylo'n unig ar y llawr, yn hytrach na'r elinau yw Ganda Bherundasana. Trafodir ffurfiau cydbwysedd y breichiau a'r dwylo fel amrywiadau o'r ystum hwnclasur *Light on Yoga.*
Delwedd:Scorpion Hand Balance.jpg|Ganda Bherundasana
Delwedd:Ardha vrishkasana.jpg|Pincha Mayurasana
Delwedd:Feathered Peacock Pose aka Pincha Mayurasana.jpg|Pincha Mayurasana gyda choesau yn y siâp Padmasana (Safle Lotws)

## Gweler hefyd 
* Rhestr o asanas

## Cyfeiriadau 
## Ffynonellau 
* 

## Dolenni allanol 
* Esgidiau ioga: Ysgogi Scorpion - Vrschikasana  (ffotograffau gydag ystum sylfaenol ac amrywiadau)

Categori:Asanas gwrthdro
Categori:Asanas cydbwyso
Selandwyr Newydd Cymreig

**Selandwr Newydd Cymreig** yw person yn Seland Newydd o dras Gymry neu wedi eu geni yng Nghymru.

## Gweler hefyd
* Awstraliaid Cymreig
* Yr iaith Gymraeg yn Seland Newydd

Categori:Seland Newydd
Pentre Cythraul

:''Am leoedd eraill o'r enw "New Brighton", gweler New Brighton (gwahaniaethu).*

Pentref yng nghymuned Argoed, Sir y Fflint, Cymru, yw **Pentre Cythraul**, (Saesneg: *New Brighton'').

Saif ar ffin ddwyreiniol yr Wyddgrug.

Mae wedi bod ymdrech yn yr ardal i gael cydnabyddiaeth swyddogol i'r enw "Pentre Cythraul" fel y ffurf Gymraeg. Mae'n debyg bod "Pentre Cythraul" yn deillio o "Bentre Catherall" - ar ôl y diwydiannwr Josiah Catherall a adeiladodd resiad o dai yno yn y 19g. Fodd bynnag, mae swyddfa Comisiynydd y Gymraeg wedi dweud nad yw’n bwriadu caniatáu defnyddio’r enw ar hyn o bryd.

Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan  ac yn Senedd y DU gan .

## Cyfeiriadau
Categori:Argoed, Sir y Fflint
Categori:Pentrefi Sir y Fflint
Categori:Llefydd o fewn Etholaeth Dwyrain Clwyd (y DU)
New Brighton

Gallai **New Brighton** gyfeirio at sawl lle:

## Cymru
* New Brighton, enw Saesneg ar Bentre Cythraul, pentref yn Sir y Fflint
* New Brighton, pentref ym mwrdeistref sirol Wrecsam

## Lloegr
* New Brighton, tref yng Nglannau Merswy, Gogledd-orllewin Lloegr

## Unol Daleithiau
* New Brighton, Pennsylvania, bwrdeistref yn nhalaith Pennsylvania

----
Calcoed

Pentref yng nghymuned Brynffordd, Sir y Fflint, Cymru, yw **Calcoed**. Saif i'r de-orllewin o dref Treffynnon, i'r gogledd-orllewin o bentref Brynffordd a ger priffordd yr A55.

Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan  ac yn Senedd y DU gan .

## Cyfeiriadau
Categori:Brynffordd
Categori:Pentrefi Sir y Fflint
Coed-llai a Pontblyddyn

Cymuned yn Sir y Fflint, Cymru, yw **Coed-llai a Pontblyddyn** [*sic*] (Saesneg: *Leeswood and Pontblwyddyn*). Mae'n cynnwys pentrefi Coed-llai a Phontblyddyn. Cyn 26 Ionawr 2016 "Coed-llai" oedd enw'r gymuned, ond fe'i hailenwyd yn "Coed-llai a Pontblyddyn" bryd hynny. 

:''Am ystadegau yn ymwneud â'r gymuned cyn 2016, gweler Coed-llai.''

## Cyfeiriadau

Categori:Cymunedau Sir y Fflint
Maria Ewing

Cantores opera soprano a mezzo-soprano Americanaidd oedd **Maria Louise Ewing** (27 Mawrth 1950 &ndash; 9 Ionawr 2022). Roedd hi'n nodedig am ei hactio gymaint â'i chanu. 

Cafodd Ewing ei geni yn Detroit, Michigan, yr ieuengaf o bedair merch  Hermina Maria (ganwyd Veraar) a Norman Isaac Ewing.  

Cafodd Ewing ei addysg yn yr Ysgol Uwchradd Finney yn Detroit lle gradiodd ym 1968.  Yn ddiweddarach astudiodd gydag Eleanor Steber yn Sefydliad Cerddoriaeth Cleveland. 

Priododd Ewing â'r cyfarwyddwr theatr o Loegr, Syr Peter Hall (m. 2017) ym 1982, fel ei trydydd wraig. Yn ystod ei phriodas galwyd hi yn ffurfiol Lady Hall. Ysgarodd y cwpl yn 1990. Eu merch yw'r actores Rebecca Hall (g. 1982). Bu farw Ewing o ganser yn ei chartref ger Detroit yn 71 oed.

## Cyfeiriadau 
 

Categori:Genedigaethau 1950
Categori:Marwolaethau 2022
Categori:Cantorion Affricanaidd-Americanaidd
Categori:Cantorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Cantorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Cantorion opera o'r Unol Daleithiau
Categori:Merched a aned yn y 1950au
Categori:Pobl a aned yn Detroit
Categori:Pobl fu farw yn Detroit
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Iseldiraidd
Deirdre Beddoe

Hanesydd o Gymru yw **Deirdre Beddoe** (ganwyd 1942). Ei maes astudio yw merched ym Mhrydain fodern, gyda ffocws arbennig ar Gymru. Mae'n Athro Emeritws Hanes Merched ym Mhrifysgol Morgannwg, Pontypridd. Mae hi'n darlledwr ac awdures hefyd.

Cafodd ei geni yn Y Barri.Roedd hi'n aelod o Grŵp Gweithredu Merched Caerdydd yn y 1970au,

## Cyfeiriadau 
Categori:Genedigaethau 1942
Categori:Hanesyddion o Gymru
Categori:Pobl o'r Barri
Upavistha Konasana (Eistedd ar Led)

Asana Indiaidd a ddefnyddir mewn ioga yw **Upaviṣṭa Koṇāsana** (Sansgrit उपविष्टकोणासन), neu **Upavistha Konasana** neu "Eistedd ar Led, sydd fel mae'r gair yn ei awgrymu yn asana eistedd mewn

Yn y safle hwn mae'r iogi yn eistedd i fyny gyda'r coesau mor agored ag y bo modd a'r torso'n pwyso ymlaen.

## Geirdarddiad 
Daw enw'r asana (neu ystym, osgo) o'r Sansgrit उपविष्ट (upaviṣṭa) sy'n golygu "agored", कोण (koṇa) sy'n golygu "ongl", ac आस (āsana), sy'n golygu "osgo neu siâp (y corff)".

Nid yw'r osgo arbennig yma i'w gael mewn ioga hatha canoloesol, ond fe'i disgrifir yn y clasur *Light on Yoga* 1966. Fe'i disgrifir yn annibynnol o dan enw gwahanol, **Hastapadasana** (Saesneg gwreiddiol: "*Hand-to-Foot Pose*") yn y *Llyfr Ioga Cyflawn Darluniadol*  (1960) mae Swami Vishnudevananda, yn awgrymu tarddiad hŷn na'r 20g.

## Disgrifiad 
bawd|290x290px|Cyn pwyso ymlaen
Gellir mynd i mewn i'r asana yma o dandasana (Y Ffon) trwy i'r coesau bellau oddi wrth ei gilydd, cymaint ag y gellir. Yna gellir gafael ym modiau'r traed gyda'r dwylo, neu gyda gwregys (neu strap) o amgylch pob troed, fel cymorth. Mae'r cefn yn fwaog ysgafn, trwy godi cwtyn y cynffon (y cocsycs), ac mae'r corff yn gogwyddo ymlaen. Yn yr asana gorffenedig, mae'r corff yn pwyso ymlaen nes bod yr ên a'r trwyn yn cyffwrdd â'r ddaear.

[bawd|chwith|[Urdhva Upavistha Konasana]]
Mae Urdhva Upavistha Konasana, yn debyg i Ubhaya Padangusthasana ond gyda'r coesau ar led. Mae'r bys a bawd yn gafael ym modiau'r traed, y coesau'n llydan agored, yn gwbwl syth, ac wedi'u codi i uchder y pen; mae'r corff yn gwyro'n ôl ychydig i gydbwyso. Gellir ymarfer yr osgo gyda strap neu wregys, o amgylch pob troed os na ellir sythu'r coesau'n llawn yn y safle; gellir hefyd osod blanced wedi'i rowlio y tu ôl i'r pen-ôl i gynorthwyo gyda chydbwyso.

## Gweler hefyd 
* Rhestr o asanas 

## Llyfryddiaeth 
* 
* 
* 
* 
* 

## Cyfeiriadau 
Categori:Asanas pygu mlaen
Categori:Asanas eistedd
Ronnie Spector

Cantores o'r Unol Daleithiau oedd **Veronica Greenfield** (ganwyd **Veronica Yvette Bennett** ; 10 Awst 1943 &ndash; 12 Ionawr 2022), a adnabyddir fel **Ronnie Spector**. Roedd hi'n sylfaenydd y grŵp merched y Ronettes ym 1957 gyda'i chwaer, Estelle Bennett (1941–2009), a'u cefnither, Nedra Talley. Priododd y cynhyrchydd cerddoriaeth Americanaidd Phil Spector ym 1968 a gwahanu ym 1972.

Cafodd Ronnie Spector ei geni yn Washington Heights, Manhattan, yn ferch i fam Affricanaidd-Americanaidd - Cherokee a thad Gwyddelig - Americanaidd. 

## Galleri

File:Ronnie Spector 1966.jpg|Ronnie Spector 1966.
File:Ronnie Spector 2000.jpg|Ronnie Spector 2000.
File:Ronnie Spector Musto Party 2010 Shankbone.jpg|Ronnie Spector 2010.
File:Ronnie Spector 2014.jpg|Ronnie Spector 2014.
File:Live in London 2015 credit Chris Hall copy 2.jpg|miniatyr|Ronnie Spector, London 2015.

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1943
Categori:Marwolaethau 2022
Categori:Pobl o'r Unol Daleithiau o dras Wyddelig
Categori:Cantorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Cantorion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Cantorion pop o'r Unol Daleithiau
Categori:Cantorion roc o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl a aned yn Ninas Efrog Newydd
Categori:Pobl fu farw yn Connecticut
Categori:Pobl fu farw o ganser
Greenfield

Gallai **Greenfield** gyfeirio at:

## Lleoedd
### Cymru
* Greenfield, enw Saesneg ar bentref a chymuned Maes-glas, Sir y Fflint

### Lloegr
* Greenfield, pentref ym Manceinion Fwyaf
* Greenfield, pentref yn Swydd Bedford

### Unol Daleithiau America
* Greenfield, Illinois, dinas yn nhalaith Illinois
* Greenfield, Indiana, dinas yn nhalaith Indiana
* Greenfield, Massachusetts, dinas yn nhalaith Massachusetts
* Greenfield, Missouri, dinas yn nhalaith Missouri
* Greenfield, New Hampshire, tref yn nhalaith New Hampshire
* Greenfield, Tennessee, dinas yn nhalaith Tennessee
* Greenfield Township, Iowa, treflan yn nhalaith Iowa
* Greenfield Township, Pennsylvania, treflan yn nhalaith Pennsylvania

## Pobl
* Alex Greenfield (g. 1990), seiclwraig
----
Avarua

250px|right|thumb|Avarua ym mis Chwefror 2006.
Prifddinas yr Ynysoedd Cook yw **Avarua** ("dau harbwr" yn Rarotongeg). Mae Avarua ar yr ynys Rarotonga.

## Cyfeiriadau
Categori:Ynysoedd Cook
Categori:Prifddinasoedd Oceania