Car clatsho

bawd|300px|Hwyl y car clatsho!
bawd|300px|O dan y car bumper gyda'r modur llywio i'w weld yn gli
]]
bawd|300px|Gwialen a grid trydan

Mae **car clatsho** (Saesneg: *Bumper car* neu *dodgems* - nid bwriad y cerbydau oedd bwrw ei gilydd ond yn hytrach i osgoi ei gilydd  yn gerbyd trydan tair olwyn ar gyfer (fel arfer) dau berson ag adeiladwaith fel nad oes unrhyw ddifrod yn cael ei achosi i'r car os yw'n cael ei redeg i mewn (gwrthdaro) â cheir bumper eraill. Mae nifer o'r ceir bympar hyn wedi'u cartrefu gyda'i gilydd mewn ystafell arbennig gyda tho siâp pabell a llawr metel sydd wedi'i amgylchynu gan ymyl solet. Mae'r cyfan wedi'i fwriadu fel difyrrwch mewn ffair hwyl ac fel arfer fe'i gelwir yn geir bumper, ond y term technegol ar gyfer yr atyniad yw autoscooter.

## Technoleg
### Peiriant
Mae car bumper yn cael ei bweru gan fodur trydan. Mae hyn yn gyrru'r olwyn flaen, a all gylchdroi yn hollol rydd o amgylch ei echelin fertigol o ganlyniad i'r symudiadau llywio. Mae hyn yn golygu y gellir gwrthdroi cyfeiriad teithio’r car (o ymlaen i gefn neu i’r gwrthwyneb) gyda thro 180 ° o’r llyw hwn.

Mae pŵer y modur trydan yn gyfyngedig (tua 1 kW) ac mae hyd y llwybr rhydd hefyd yn gyfyngedig, yn dibynnu ar faint yr atyniad. O ganlyniad, mae cyflymiad a'r cyflymderau cyraeddadwy uchaf yn gyfyngedig ac yn cael eu pennu'n gryf gan fàs y preswylwyr. Bydd car gyda phlentyn bach yn cyflymu'n gyflymach ond hefyd yn dod i stop yn gyflymach pe bai gwrthdrawiad. Bydd car gyda dau oedolyn (os caniateir) yn cyflymu yn araf ond bydd yr effaith yn fwy pwerus. Efallai bod y plentyn bach yn oddrychol yn profi'r gwrthdrawiad gwannach fel mwy o deimlad na'r oedolion oherwydd ei fàs bach ei hun.

### Cyflenwad pŵer
Gellir darparu'r cyflenwad ynni gan fatri adeiledig, ond fel rheol daw trwy ddargludydd rhwyd ​​fetel lorweddol wedi'i ymestyn yn uchel uwchben y llawr, sy'n cario foltedd positif o 70 - 110 folt. Mae trawsnewidydd foltedd tri cham y gellir ei addasu yn ei gwneud hi'n bosibl dylanwadu ar gyflymder y trolïau. Mae'r llawr metal fel arfer ar siâp hirsgwâr ac wedi eu chwystrelli â graffit arno er mwyn cynyddu ffrithiant.

### Darn arian
Fel rheol mae'n rhaid cychwyn trol trwy fewnosod darn arian plastig a brynwyd yn arbennig, sy'n rhoi hawl i chi gael rownd o 'wrthdrawiad' ar amser penodol. I wneud hyn, mae'r foltedd gyrru yn cael ei droi ymlaen yn ystod yr amser hwn ac mae'r cartiau y mae darn arian wedi'u mewnosod yn cael eu actifadu. Yna gellir gosod y car bumper yn symud gyda chymorth 'pedal cyflymydd', dim mwy na switsh mewn gwirionedd. Pan fydd y pŵer yn cael ei ddiffodd am yr holl beth ar ôl y rownd, daw'r ceir bumper i stop. Yna symudir y darn arian a fewnosodwyd yn fecanyddol o'r mecanwaith sbarduno i fan casglu mewnol. Gall pwy bynnag sydd wedi prynu sawl darn arian aros yn y car bumper a gyrru rownd arall. Mae hefyd yn digwydd yn aml bod y pŵer ar gyfer y car bumper yn cael ei droi ymlaen am amser penodol o orsaf reoli ganolog. Yn yr achos hwn, rhaid trosglwyddo'r darn arian a brynwyd i weithiwr sy'n cerdded heibio'r ceir bumper cyn i'r reid gychwyn. O ganlyniad, mae'r gweithiwr hwn yn gwybod pa geir bumper y mae angen eu actifadu ac yna mae'r rhain yn cael eu troi ymlaen o'r orsaf reoli. Cyn i'r daith gychwyn, mae signal fel arfer yn swnio bod y ceir bumper wedi'u actifadu ac y gellir eu gosod. Unwaith y bydd yr amser ar ben, mae signal arall yn swnio bod y ceir bumper wedi dod i stop. dylid actifadu s ac yna caiff y rhain eu troi ymlaen o'r orsaf reoli. Cyn i'r daith gychwyn, mae signal fel arfer yn swnio bod y ceir bumper wedi'u actifadu ac y gellir eu gosod. Unwaith y bydd yr amser ar ben, mae signal arall yn swnio bod y ceir bumper wedi dod i stop. dylid actifadu s ac yna caiff y rhain eu troi ymlaen o'r orsaf reoli. Cyn i'r daith gychwyn, mae signal fel arfer yn swnio bod y ceir bumper wedi'u actifadu ac y gellir eu gosod. Cyn gynted ag y bydd yr amser ar ben, mae signal arall yn swnio bod y ceir bumper wedi dod i stop.

## Adeiladu
Gwnaethpwyd y rhan fwyaf o'r ceir gan y cwmni adeiladu Ffrengig Reverchon (sydd bellach yn fethdalwr) a chan yr Eidalwr Bertazzon. Mae corff y trolïau wedi'i wneud o polyester ac wedi'i sicrhau o gwmpas gan fand rwber nodweddiadol sy'n amsugno'r siociau mwyaf. Mae gan y teiar hwn diwb mewnol sydd wedi'i lenwi â thua dau hPa o bwysedd aer. Mae gan y ceir wregys diogelwch ar gyfer plant bach, oherwydd gall y cyflymder gyrraedd 16 km yr awr er gwaethaf y cyflymiad isel.

## Etymoleg
Daw'r term *car clatsho* o'r gair *clatsho*, *clatso* sy'n golygu "taro, ergydio, chwipio, gwneud twrw mawr". Fe gofnodir y gair yn anterliwt Twm o'r Nant, *Pleser a Gofid*, 1787.

## Ceir clatsho Cymru
Caiff ceir clatsho eu canfod mewn ffeiriau sefydlog megis, Ffair y Barri a hefyd ffeiriau teithio.

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
* Bumping Down Memory Lane: The Lusse Legacy

Categori:Reidiau ffair