Derwen aur

Rhywogaeth o dderw bytholwyrdd yng Nghyprus yw ***Quercus alnifolia***, a adwaenir yn gyffredin fel y **dderwen aur** . Mae ei enw Saesneg cyffredin yn cyfeirio at arwyneb isaf lliw euraidd ei ddail. Mae *Quercus alnifolia* yn perthyn i fflora endemig yr ynys ac mae wedi'i chyfyngu i ardal ddaearegol igneaidd Mynyddoedd Troodos . Ym mis Chwefror 2006, dewisodd senedd Cyprus y dderwen aur i fod yn goeden genedlaethol y wlad. 

## Disgrifiad 
Mae'r dderwen aur yn lwyn bytholwyrdd canghennog neu goeden fechan hyd at 10 medr o uchder. Oherwydd ei maint byr (mewn perthynas â derw eraill) cyfeirir ati weithiau fel y *gor-dderwen* . 

Mae ei dail yn syml, o wyffurf i isgyfgrwn, 1.5-8cm o hyd, 1–7&nbsp;cm o led, llyfn asgleiniog ar yr ochr uwch a manflewog ac euraidd neu frown trwchus oddi tano, gydag ymylon serraidd asennog dyrchafog. Mae'r deilgoesau yn gryf, 6-11mm blewog. Mae'r blodau'n unrywiol; melynwyrdd-wyrdd yw'r cathod gwryw sy'n ymledu neu'n glystyrau pendilio ar flaenau'r canghennau; mae'r blodau benywaidd yn geseiliol, unig neu mewn grwpiau o 2-3. Mae'r mes yn gul ac ar wyffurf neu is-silindraidd, fel arfer yn meinhau tuag at y gwaelod, 2–2.5&nbsp;cm o hyd a 0.8–1.2&nbsp;cm o led, gydag endocarp prennaidd a chibynnau gyda chennau adwyrol cryf. 

## Tacsonomeg 
chwith|bawd| Llwyn derw euraidd mewn ardal o goed pinwydd ger Karvounas, Mynyddoedd Troodos
Mae *Quercus alnifolia* yn perthyn i is-genws *Cerris*, adran , fel gyda llawer o rywogaethau derw bytholwyrdd Môr y Canoldir.  Disgrifiwyd croesrywiad achlysurol gyda derw kermes ( *Quercus coccifera* ). 

## Dosbarthiad a chynefin 
Mae *Quercus alnifolia* wedi'i gyfyngu i Troodos Massif, lle mae'n tyfu ar swbstrad daearegol igneaidd ar uchder o 400-1,800 medr .  Mae'n bodoli mewn cynefinoedd sych mewn cysylltiad â *Pinus brutia* neu'n ffurfio prysgwydd trwchus mewn cynefinoedd mesig, a nodweddir gan briddoedd coedwig dwfn. 

## Ecoleg 
Mae derw aur yn cynnig sefydlogrwydd pridd yn erbyn erydiad oherwydd ei allu i gytrefu llethrau caregog a chreigiog. Yn ei gynefin naturiol, *Q.&nbsp;alnifolia* yw'r rhywogaeth lydanddail bwysicaf sy'n ffurfio clystyrau pur neu gymysg, o fewn y coedwigoedd a ddominyddir gan gonifferau ( *Pinus brutia*, *Pinus nigra* ) yng Nghyprus.Mae clystyrau trwchus o *Q.&nbsp;alnifolia* mewn cynefinoedd mesic, yn addasu amodau lleithder y safle yn sylweddol ac yn ffurfio priddoedd coedwig gyda hwmws twym sy'n ffafrio bodolaeth rhywogaethau llysieuol sciophilous.

Fel aelodau eraill o'r genws derw, mae *Q.* *alnifolia* yn ffurfio cysylltiadau ectomicorhisol ag amrywiol ffyngau . Nododd astudiaeth ragarweiniol yn 2011 fod dros 80 o ffyngau mycorhisol yn gysylltiedig â'r dderwen aur; amcangyfrifir bod y cyfanswm, fodd bynnag, yn llawer uwch. 

## Cadwraeth 
Mae derw euraidd yn cael ei warchod gan gyfraith coedwigaeth Cyprus, tra bod y math o gynefin "Prysgwydd a llystyfiant coedwig isel *Quercus alnifolia* (9390)" yn gynefin â blaenoriaeth yn Ewrop (cyfarwyddeb 92/43/EEC).  Mae ehangder coedwigoedd mawr o'r rhywogaeth wedi'u cynnig i'w cynnwys yn rhwydwaith ecolegol Natura 2000 yr Undeb Ewropeaidd.

## Cyfeiriadau 
Categori:Rhywogaethau o bryder lleiaf yn ôl Rhestr Goch yr IUCN