Parti plu

]]
Mae **parti plu** (Saesneg: Prydain, Iwerddon, Awstralia: *hen party*; Unol Daleithiau a Chanada: *bachelorette party*) yn barti a gynhelir ar gyfer menyw (y briodferch neu ddarpar briodferch) a fydd yn priodi cyn bo hir. Tra bod Beth Montemurro yn dod i'r casgliad bod y parti bachelorette wedi'i fodelu ar ôl noson ceiliog y dynion canrifoedd oed yn yr Unol Daleithiau, sydd ei hun yn hanesyddol yn ginio a roddwyd gan y priodfab i'w ffrindiau ychydig cyn ei briodas, mae Sheila Young yn dadlau bod ei gymar ym Mhrydain wedi esblygu o nifer o draddodiadau cyn-briodas cynharach i fenywod (Ribbon Girl, Pay Off, Bosola, Taking Out, Jumping the Chanty, i enwi dim ond rhai) y mae eu tarddiad yn aneglur ond sydd wedi bod o gwmpas ers canrif o leiaf mewn ffatrïoedd a swyddfeydd ar draws y DU. Er gwaethaf ei henw da fel "ffarwel dawel â'r dyddiau cyn priodi" neu "noson o debauchery", gall y digwyddiadau hyn yn syml fod yn bartïon a roddir er anrhydedd i'r ddarpar briodferch, yn yr arddull sy'n gyffredin i'r cylch cymdeithasol hwnnw. Gellir tybied i'r term gael ei fathu yn yr 1990au.

### Saesneg
Mae'r term parti bachelorette neu'n syml bacholerette yn gyffredin yn yr Unol Daleithiau a Chanada. Yn y Deyrnas Unedig ac Iwerddon fe'i gelwir yn barti iâr, noson iâr neu iâr, tra bod y termau parti ieir neu noson ieir yn gyffredin yn Awstralia a Seland Newydd. Defnyddir y term stagette yn achlysurol yng Nghanada. Gellir cyfeirio ato hefyd fel ''girls' night out* neu *kitchen tea'' (De Affrica yn arbennig) neu dermau eraill mewn gwledydd Saesneg eu hiaith.

Yn aml, cynhelir dathliadau cyn priodas eraill, megis ciniawau morwynion, yn lle partïon bachelorette oherwydd cysylltiad yr olaf â thlysni mewn rhai gwledydd ers y 1980au.

## Nodweddion
, Dulyn, 2007]]
Mae'r amrywiad benywaidd o yfed cyn priodi yn fwy diweddar na gweithgareddau cyfatebol y priodfab; yn awr, fodd bynnag, mae'r defodau – gan gynnwys yfed gormod o alcohol – wedi cydgyfarfod. Nododd y cymdeithasegydd Beth Montemurro, athro ym Mhrifysgol Talaith Penn , mewn astudiaeth empirig o arferion cyn-briodas menywod, dair elfen sy'n gyffredin i bob parti bachelorette: Ym 1940 disgrifiwyd Eleanor Roosevelt fel un oedd yn cynnal parti iâr Nadolig ar gyfer gwragedd y cabinet a “merched y wasg” ("ladies of the press").

Mae'r parti bachelorette wedi'i fodelu'n ymwybodol ar ôl y parti baglor canrifoedd oed, yn fuan cyn ei briodas.

## Addasiadau modern
Mae'r arfer o roi parti i anrhydeddu'r ddarpar briodferch yn mynd yn ôl ers canrifoedd. Fodd bynnag, mae'n bosibl bod rhai arferion parti bachelorette Americanaidd yn ymwneud â thryloywder ymhlith rhai grwpiau cymdeithasol wedi dechrau yn ystod chwyldro rhywiol y 1960au. Roedd yn anghyffredin tan ganol y 1980au o leiaf,

Mae'r rhai sy'n anghyfforddus â'r arferion modern hyn o ddibauchery yn aml yn dathlu'r noson cyn eu priodas gyda pharti stag a doe cyfun, arferiad sydd wedi dod yn fwyfwy poblogaidd.

Ers y 1980au, roedd llawer o bartïon er anrhydedd i'r ddarpar briodferch a gafodd eu labelu'n bartïon bachelorette yn aml yn cynnwys arddangosfeydd o athroniaeth rhyddid rhywiol, megis masnachu cyfrinachau personol, meddwi, a gwylio stripwyr gwrywaidd.

## Cymru a'r Parti Plu
Ceir is-ddiwylliant o gylch cynnal, dathlu a chofio partïon plu yn y Gymraeg mewn ffordd nad sydd ar gael ar gyfer y parti ceiliog i ddynion Cymraeg. Ceir newyddau i'w gwerthu megis "bocs hampyr parti plu" a bathodynnau *Parti Plu* Ceir amrywiaeth eang o newyddau eu gwerthu gan fân fasnachwyr ond nid siopau cadwyn.

Caiff atyniadau antur eu hyrwyddo i apelio at partïon plu, gan gynnwys yn y Gymraeg, gan gynnwys Canolfan Dŵr Gwyn Rhyngwladol Caerdydd yn cynnig canŵio a mentrau dŵr eraill.

## Termau mewn ieithoedd eraill
Ceir gwahanol dermau am y noson mewn gwahanol ieithoedd nad sy'n gyfieithiad slafaidd o'r Saesneg, a hynny'n aml gan fod y traddodiad yn hŷn neu gyn-hired â'r un yn y byd Saesneg. 

Yn Sweden cafwyd trafodaeth ar derm i'r digwyddiad. Ni sefydlwyd y term "Möhippa" yn Sweden nes dechrau'r 20g. Mewn hysbysiad o 9 Mehefin 1918 yn Dagens Nyheter, mae menyw ddienw yn ysgrifennu: "Rydyn ni'n rhai benywaidd sydd â'r arferiad o gael parti bach i'n cyfeillesau cyn iddyn nhw ein cefnu'n llwyr er mwyn dyn. Mae'r enw gwrywaidd ar gyfer y fath ddigwyddiad y *svensexa,*, ond nid yw'n ffitio."

## Gweler hefyd
* Parti ceiliog

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
* Cynnyrch Parti Plu ar wefan newydd annibynnol Etsy
* Welsh Hen Night | Gavin & Stacey Parti Plu yn y gyfres gomedi Gavin & Stacey

Categori:Gwyliau
Categori:Priodas