Charles Cardell

Wicaid o Loegr a ddechreuodd draddodiad Wicaidd ei hun oedd **Charles Cardell** (1892–1977). Roedd ei draddodiad yn wahanol i'r hyn a ymarferwyd gan Gerald Gardner, tad Wica. Seiliwyd traddodiad Cardell ar y Duw Corniog; *Atho* oedd enw a roddodd ar y duw hwn, a gweithiodd Cardell gyda chwfen. Roedd y Cwfen yn cwrdd ar dir ei ystâd yn Surrey fel arfer. Mae traddodiad Cardell yn dal i fodoli drwy Gwfen Atho Raymond Howard. Cardell hefyd oedd y person i fathu'r term Saesneg "Wicca", gan gyfeirio at ei ddilynwyr fel "Wiccens" ac nid y ffurf gyffredin o "Wiccans" (*Wiciaid*).

## Bywgraffiad 
### Bywyd cynnar 
Ganwyd Cardell ym 1892, yng Ngorllewin Sussex dan yr enw gwreiddiol *Charles Maynard*. Ymunodd â Byddin Brydain a gwasanaethodd yn India lle daeth yn uwchgapten. Ar ôl hyn, aeth ef ymlaen i fod yn gonsuriwr llwyfan (gan ddefnyddio'r enw llwyfan *Cardi*) a hefyd yn seicolegydd proffesiynol, gan ddeilio â phobl â phrofion drwg o'r ocwlt yn benodol yn ystod y 1950au ac 1960au.

### Dewiniaeth 
Pan newidiodd Maynard ei enw i Cardell, ymunodd merch o'r enw Mary Edwards â fe, ac ers y cyfarfod cyntaf, honnont mai siblingiaid yr oeddent. Bu iddynt fyw gyda'i gilydd ar ystâd fawr o'r enw Dumbledene yn Charlwood, Surrey. Yn yr ystâd, dechreuant hwy *Dumblecott Magick Productions* gan werthu drachtiau a chyfareddau amrywiol.

#### Cyfarfodydd â gwrachod eraill 
Roedd Cardell yn gyfeillgar â Gerald Gardner a'i gwfen, ond cawsant ffrae â'i gilydd ym 1958, gan ddyfynnu ceisio cyhoeddusrwydd gormodol Gardner fel y rheswm. Yn fuan ar ôl marwolaeth Gardner ym 1964, cyhoeddodd Cardell bamffled o dan y ffugenw o Rex Nemorensis, gyda'r teitl "Witch". Yn y pamffled, sarheuodd Cardell Gardner a Doreen Valiente, a chynhwysodd e adrannau o Lyfr y Cysgodion Gardneraidd ynddo hefyd.

Ym 1958, cyhoeddodd ef erthygl o'r enw "*The Craft of the Wiccens*" yng nghylchgrawn *Light*. Yno, gofynnodd ef i bob ymarferwr diffuant crefyddol gysylltu â fe. Un person a gysylltwyd â fe oedd Doreen Valiente. Dywedodd Cardell a Mary yr oedd eu mam yn wrach, a gadawodd hi ei athamé a'i breichled y gwrachod iddynt. Credodd Valiente y freichled i fod yn debyg i'r rhai a ddefnyddiwyd yn Wica Gardneraidd, a dywedodd hi wrth Dafo "nid ydynt yn defnyddio'r un â ni, ond y mae ganddo ddigon o debygrwydd i fod yn arobryn o'n sylw". Cwrddodd Valiente â nhw yn ystafell ymgynghori Cardell yn Llundain, a dywedodd hi,

#### Cwfen Cardell 
Yn y 1960au cynnar, cwerylodd y Cardells â'u ffrind, Raymond Howard, a aeth ymlaen i ledaenu Cwfen Atho. Aeth Howard â Cardell i'r llys wedyn, gan ddweud yr anfonodd ef arddelw, a drywanwyd gan nodwydd a drych.

Ym Mawrth 1961, cyhoeddwyd erthygl o'r enw "Witchcraft in the Woods" gan William Hall yn y *London Evening News*. Ynddi, dywedodd mai tyst i ddefod a berfformiwyd gan ddeuddeg gwrach yn y fforest yr oedd, gan gynnwys Mary Cardell, yn chwarae rhan y Wrach Forwyn a gwisgo clogyn coch, eistedd ar goeden â phum fforch â Charles Cardell, a oedd yn gwisgo clogyn du a addurnwyd â phentagram, gan gastio cylch â chleddyf, chwythu corn a saethu bwa hir. Pen crebachog oedd un o'r eitemau ar yr allor, a pherfformiwyd actau o ddyrchafael i'r awyr.

Dechreuodd y Cardells achos enllibio yn erbyn y papur newyddion, ond yr oeddent yn caniatáu i newyddiadurwyr eraill ddod i weld y ddefod. Dim ond un a dderbyniodd y cynnig, newyddiadurwr y *County Post*, W. J. Locke. Locke, a dynnwyd lluniau o'r ddefod, a gynhwyswyd cylch yn y tywod, allor garreg â dau gorryn ffug ar bob un ochr, a phen crebachog o'r enw 'Ramoh' (enw crefft Raymond Howard), asgwrn, powlen o ddŵr a phêl grisial.

Ym 1967, cyflwynwyd yr enllib i'r llys. Aeth Doreen Valiente i'r gwrandawiad, oherwydd yr oedd yn chwilfrydig yn y canlyniad. Dywedodd y Cardells yr oedd eu cwmni, Dumblecott Magick Productions, yn gast yn unig i atynnu gwrachod eraill, felly y gallant hwy astudio a datgelu crefydd y wrach Gerald Gardner, a oedd y ddefod a berfformiwyd ganddynt a dystiwyd gan Hall yn rhan o'r cast yn unig. Rheolodd y barnwr yn eu herbyn, a chollont yr achos.

Ym 1968, yr oedd Cardell yn euog o ledaenu sylwadau difenwol ynglŷn â chyfreithwyr y cwmni a gefnogwyd y *London Evening News*. Tua'r un pryd, cafodd William becyn gan gynnwys pysgodyn prennaidd gyda dim pen ôl, gyda nodyn a ddywedwyd "i William Hall, bron yn newyddiadurwr". Ar ôl gweithgareddau'r llys, yr oedd y Cardells yn doreddig, ac roedd yn rhaid iddynt werthu rhai o'u tiroedd a byw mewn carafán ar un o'u meysydd.

## Cyfeiriadau 
## Dolenni allanol 
* Erthyl gan *The Cauldron*
* Bywgraffiad bach Cardell 

Categori:Gwrachod o Loegr
Categori:Uwchgapteiniaid y Fyddin Brydeinig