open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hannibal a'r Hebog

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Dyfed Glyn yw '''''Hannibal a'r Hebog'''''. 
Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1988. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Nofel antur i blant hŷn am y Sheik atgas, Khalid, a'i griw o ddilynwyr sy'n gwersylla yn Y Babell Ddu yn anialwch y Sahara.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1988
Hari Hyll yr Ail

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Gwyn Morgan yw ***Hari Hyll yr Ail***. 
Dref Wen a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1996. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Stori ddoniol i blant am frenin cas a chreulon sy'n gwneud i bobl Caerdydd ddioddef yn ofnadwy. Darluniau du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1996
Heia, Sbecs!

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Mair Wynn Hughes yw ***Heia, Sbecs!***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1997. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Nofel ar gyfer yr arddegau yn adrodd helyntion Gwenno, merch yn ei harddegau sy'n llawn ei thrafferth gartref ac yn ei bywyd carwriaethol.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1997
Helynt Huw

Nofel ar gyfer plant gan Leisa Jarman yw ***Helynt Huw***. 
Canolfan Astudiaethau Addysg a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2009. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Nofel ar gyfer plant 8-10 oed, gyda darluniau. Tra bod y plant eraill yn cael llonydd gan y Prifathro y tu allan i'r ysgol, mae'n rhaid i Huw ei alw'n Yncl Gwyn. Mae Huw wastad mewn helynt, ac yn tynnu Yncl Gwyn i'w ben yn dragywydd.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc

Categori:Llyfrau Cymreig 2009
Hogan Mam, Babi Jam

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Emily Huws yw ***Hogan Mam, Babi Jam***. 
Cymdeithas Lyfrau Ceredigion a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2007. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Nofel sensitif gan un o brif awduron Cymru yn portreadu argyfwng merch sy'n gorfod edrych ar ôl y teulu gan fod ei mam yn dioddef o iselder ysbryd; i ddarllenwyr CA2.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2007
Honco! 9 Stori Od ar y 9

Casgliad o straeon ar gyfer plant gan naw o awduron yw ***Honco! 9 Stori Od ar y 9***. 
Gwasg Gwynedd a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2009. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Llyfr i blant 9-11 mlwydd oed. Straeon gan naw o awduron: Bethan Gwanas, Arwel Roberts, Ifan Morgan Jones, Helen Emanuel Davies, Dewi Prysor, Elin Meek, Meleri Wyn James, Gareth F. Williams a Gordon Jones.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bethan Gwanas
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2009
Hogia'r Milgi

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Eirug Wyn yw '''''Hogia'r Milgi'''''. 
Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1999. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Nofel fer am smyglwr yn ei arddegau yn cael ei gipio a'i garcharu yng nghastell yr uchelwr lleol, ond wedi iddo lwyddo i ddianc a syrthio mewn cariad â merch yr uchelwr mae ei ddyfodol ef a'i deulu yn ansicr. 10 llun du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1999
Hotel Eddie a'r Dirgelwch o'r Môr

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Daniel Glyn yw '''''Hotel Eddie a'r Dirgelwch o'r Môr'''*. 
Hughes a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2001. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Nofel ddoniol am gymeriadau gwallgof *Hotel Eddie'' (cyfres S4C) ynghanol troeon trwstan di-ri ac anhygoel, wrth iddynt geisio datrys dirgelwch y dieithryn noeth o'r môr a herwgipiodd Emma, rheolwraig y gwesty.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2001
Hwrê! Mae 'Na Hipo'n Tynnu'r Sled!

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Sonia Edwards yw '''''Hwrê! Mae 'Na Hipo'n Tynnu'r Sled!'''''. 
Gwasg Gwynedd a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2004. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Stori fywiog, ddarluniadol llawn am anturiaethau Owain ac anifeiliaid hud papur wal ei ystafell wely wrth iddynt helpu Siôn Corn i rannu anrhegion ar noswyl Nadolig; i blant 7-9 oed. Dilyniant i Help! Mae 'na Hipo yn y Cwstard!

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2004
I Feysydd Pell

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Mair Wynn Hughes yw ***I Feysydd Pell***. 
Gwasg y Bwthyn a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2008. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Nofel i'r arddegau. Dilyniant i ''F'Annwyl Leusa''. Mae Leusa yn gweithio fel morwyn yn y Plas, ond daw telegram o ffosydd Ffrainc i ddweud bod William, ei chariad, wedi'i saethu am iddo ymddwyn fel llwfrgi. Mae'r neges yn newid bywyd Leusa.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc

Categori:Llyfrau Cymreig 2008
I'r Tir Tywyll

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Elgan Philip Davies yw '''''I'r Tir Tywyll'''''. 
Cymdeithas Lyfrau Ceredigion a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2004. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Nofel yn dilyn anturiaethau tri ffrind wrth iddynt ymchwilio'n ddyfnach i'r pwerau tywyll sy'n rheoli bywydau trigolion pentref Blaencelyn; i ddarllenwyr 9-13 oed. Dilyniant i *Olion Hen Elyn*.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2004
Iasau

Casgliad o straeon ar gyfer plant a'r arddegau gan Andrew Bradshaw wedi'u haddasu gan Siân Teifi yw ***Iasau: Chwe Stori Arswyd***. 
Hughes a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1993. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Casgliad o chwe stori arswyd wedi eu haddasu o sgriptiau cyfres de ledu o'r un enw a gynhyrchwyd gan Deledu'r Tir Glas ar gyfer S4C. Darluniau du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1993
Ifan Bifan a'r Anghenfil

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Gunilla Bergstrom (teitl gwreiddiol Swedeg: *Alfons och odjuret*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Juli Phillips yw '''''Ifan Bifan a'r Anghenfil'''''. 
Dref Wen a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1980. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Mae Ifan Bifan yn poeni'n fawr wedi iddo daro bachgen llai nag ef ei hun ar y cae chwarae, ac ni ddaw heddwch i'w gydwybod cythryblus hyd nes y daw o hyd i'r bachgen bach, a phrofi iddo nad yw'n ei feio am i'w bêl fynd ar goll.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1980
Illtud yr Indiad Bach a Storïau Eraill

Straeon ar gyfer plant a'r arddegau gan Harri Pritchard Jones yw ***Illtud yr Indiad Bach a Storïau Eraill***. 
Dref Wen a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1990. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Tair stori i ddarllenwyr ifanc gan awdur sydd eisoes wedi cyhoeddi nifer o gyfrolau i oedolion yn y Gymraeg. Lluniau du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Casgliadau o straeon byrion Cymraeg i blant
Categori:Llyfrau Cymreig 1990
Jabas 2

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Penri Jones yw ***Jabas 2*** sy'n ddilyniant i'r nofel wreiddiol, *Jabas* ym 1986. Gwasg Dwyfor a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1992. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Yr ail nofel am gymeriad poblogaidd ym maes llenyddiaeth Gymraeg ar gyfer yr arddegau. Unwaith eto mae Jabas at ei geseiliau mewn pob math o drybini.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1992
Helynt y Gorila a Storïau Eraill

Casgliad o straeon ar gyfer plant gan Emrys Roberts yw ***Helynt y Gorila a Storïau Eraill***. 
Gwasg Carreg Gwalch a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1994. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Deg o storïau cyffrous o Gymru a thu hwnt wedi eu hadrodd ar gyfer plant, a phob un yn stori wir. Darluniau du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1994
Jac yr Orsaf a Lladrata'r Trenau Bach

Stori ar gyfer plant gan Alan Cliff (teitl gwreiddiol Saesneg: *Jack the Station Cat and the Great Little Trains Robbery*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Berwyn Prys Jones yw '''''Jac yr Orsaf a Lladrata'r Trenau Bach'''''. 
Gwasg Helygain a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2005. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Addasiad Cymraeg o stori ddoniol am anturiaethau Jac, y gath sy'n byw yn yr orsaf drenau, wrth iddo geisio sicrhau bod dathliadau canmlwyddiant yr orsaf yn mynd yn eu blaen yn hwylus; i ddarllenwyr 5-8 oed, gyda dwy dudalen o bosau diddorol.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2005
Idris y Cawr

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Catherine Aran yw ***Idris y Cawr***. 
Gwasg Gwynedd a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2004. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Stori fywiog, ddarluniadol llawn yn adleisio naws hen chwedlau, wrth adrodd am helyntion Idris, cawr addfwyn Cadair Idris, wrth iddo chwilio am y llwybr arian sy'n arwain at y lleuad; i blant 7-9 oed.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2004
Fory Ddaw

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Shoned Wyn Jones yw ***Fory Ddaw***. 
Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2003. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Nofel am flys, ieuenctid, priodasau amherffaith ac am gyfeillgarwch clòs rhwng dwy ferch o gefndiroedd gwahanol. Cyhoeddwyd gyntaf yn 1989.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2003
Jiráff, a'r Pelican a Fi

Stori ar gyfer plant a'r arddegau gan Roald Dahl (teitl gwreiddiol Saesneg: *The Giraffe and the Pelly and Me*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Elin Meek yw '''''Jiráff, a'r Pelican a Fi'''''.
Rily a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2011. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Mae bachgen ifanc sydd am berchen ei siop losin ei hun yn cwrdd â thîm golchi ffenestri yn cynnwys jiráff, pelican a mwnci. Gyda'i gilydd maen nhw'n mynd i weithio i Ddug Hampshire, dyn cyfoethog sy'n gwireddu eu holl freuddwydion.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfieithiadau o nofelau i'r Gymraeg
Categori:Roald Dahl
Categori:Llenyddiaeth yn ymwneud ag anifeiliaid
Categori:Llyfrau Cymreig 2011
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Traed Wadin

Nofel graffig ar gyfer plant gan Goscinny (teitl gwreiddiol Ffrangeg: *Le Pied-Tendre*, 1968) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Dafydd Jones yw ***Traed Wadin***. 
Dalen a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2008. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Mae'r hen Sioni yn gadael ei ransh i'w ŵyr, Waldo Gellilyfdy, ond dieithryn i'r Gorllewin Gwyllt yw'r bonheddwr Waldo – cors â thraed wadin, y math o berson mae'r cowbois caled yn rhoi croeso anghynnes iddo.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfieithiadau o gomics i'r Gymraeg
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2008
Treflan Dalton City

Nofel graffig ar gyfer plant gan Goscinny (teitl gwreiddiol Ffrangeg: *Dalton City*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Dafydd Jones yw ***Treflan Dalton City***. 
Dalen a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2009. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Lewsyn Lwcus yw sheriff newydd Tre Fenter, lle mae cyfraith a threfn ar ddisberod. Ar ôl iddo gael gwared ar holl ddihirod y dreflan, mae'r gwylliaid Dalton yn dianc o'r jêl, yn meddiannu'r dre ac yn sefydlu eu dinas ddiflas eu hunain.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfieithiadau o gomics i'r Gymraeg
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2009
Y Goets Fawr

Nofel graffig ar gyfer plant gan Goscinny (teitl gwreiddiol Ffrangeg: *La Diligence*, 1967) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Dafydd Jones ac Alun Ceri Jones yw ***Y Goets Fawr***. 
Dalen a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2007. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Mae Lewsyn Lwcus yn hebrwng y Goets Fawr ar draws America, ac yn gwarchod yr aur sydd ynddi. Ond mae anawsterau a pheryglon di-ri yn wynebu'r cowboi praff, ac mae pen y daith i weld ymhell bell i ffwrdd.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfieithiadau o gomics i'r Gymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 2007
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Jona Ym Mol y Morfil

Nofel am forfil ar gyfer plant a'r arddegau gan John Ryan a T. Llew Jones yw ***Jona Ym Mol y Morfil***. 
Gwasg Cambria a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1994. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Un o storïau enwocaf y Beibl wedi ei chyflwyno mewn dull ysgafn a gwreiddiol ar gyfer plant. Darluniau lliwgar.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1994
Yr Hen Fam Dalton

Nofel graffig ar gyfer plant gan Goscinny (teitl gwreiddiol Ffrangeg: *Ma Dalton*, 1971) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Dafydd Jones yw ***Yr Hen Fam Dalton***. 
Dalen a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2011. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Mae'r Hen Fam Dalton yn gymeriad annwyl yn y dre. Mae pawb yn hoff iawn ohoni, gan gynnwys Lewsyn Lwcus. Ei meibion annwyl - ond drygionus - yw ciwed y Brodyr Dalton, ac ar ôl iddyn nhw ddianc o'r carchar mae gwaed yn profi'n dewach na dŵr.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfieithiadau o gomics i'r Gymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 2011
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Liw

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Irma Chilton yw ***Liw***. 
Ym 1989 enillodd y llyfr Wobr Tir na n-Og.
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1991. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Pwy yn hollol yw Liw? A fydd Elwyn yn darganfod yr ateb cyn iddi fynd yn rhy hwyr? Nofel i'r arddegau.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1991
Y Newyn: Dyddiadur Phyllis McCormack

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Carol Drinkwater (teitl gwreiddiol Saesneg: *The Hunger*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Gwen Redvers Jones yw ***Y Newyn: Dyddiadur Phyllis McCormack, Iwerddon 1845-1847***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2008. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Drwy ddyddiadur Phyllis McCormack, 1845-1847, datgelir y creulondeb a'r poen ddioddefodd pobl Iwerddon wedi i'r cnwd tatws fethu gan achosi newyn enfawr. Addasiad Cymraeg o *The Hunger*. Dyma seithfed teitl y gyfres, Fy Hanes i.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfieithiadau o nofelau i'r Gymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 2008
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Joni a'r Meirwon

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Terry Pratchett (teitl gwreiddiol Saesneg: *Johnny and the Dead*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Aled P. Jones yw '''''Joni a'r Meirwon'''''.
Gwasg Gwynedd a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1997. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Nofel gellweirus i'r arddegau yn sôn am brotest meirwon sy'n gwrthwynebu cynlluniau'r Cyngor i werthu eu mynwent.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfieithiadau o nofelau i'r Gymraeg
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1997
Llid y Lloer

Nofel ar gyfer plant gan Joan Aiken (teitl gwreiddiol Saesneg: ''The Moon's Revenge'') wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Emily Huws yw ***Llid y Lloer***. 
Gwasg Cambria a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1994. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Stori ryfeddol i blant gyda lluniau lliwgardd a dramatig yn adrodd helyntion bachgen o'r enw Seth sydd wedi etifeddu pwerau hud.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfieithiadau o nofelau i'r Gymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 1994
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Folies Bergère

bawd|dde|160px|Gwisg, c. 1900

Adeilad cabaret a cherdd ydy'r **Folies Bergère** wedi'i leoli ym Mharis, Ffrainc ac a ddaeth i'r amlwg ym 1882 wedi i Édouard Manet beintio *Bar aux Folies Bergère* sy'n darlunio sioeferch mewn tafarn, un o'r *demimondaineau*, yn sefyll o flaen drych.

[bawd|160px|[Jules Chéret, Folies Bergère, Fleur de Lotus, 1893 - poster Art Nouveau ar gyfer y *Ballet Pantomime*]]

Fe'i agorwyd ar yr ail o Fai 1869 fel *Folies Trévise*, a chafodd gyfnodau llewyrchus iawn yn y 1890au Belle Époque hyd at Années folles y 1920au. Mae'n dal i fodoli ac yn symbol iach o ryddid y Parisien. Fe'i leolir ar 32 rue Richer ar y 9fed Arrondissement, ac fe'i codwyd yn wreiddiol fel tŷ opera y gan y pensaer Plumeret. Newidiwyd yr enw i *"Folies Bergère*" ar 13 Medi 1872.

Y gorsafoedd métro agosaf yw *Cadet* a *Grands Boulevards*.

Yn 1886, creodd Édouard Marchand genre newydd o adloniant ar gyfer y *Folies Bergère*: *the music-hall revue* ble chwareai'r ferch le blaenllaw yn yr adloniant. Un o'r enwocaf oedd y dawnswraig o Unol Daleithiau America Loie Fuller. Yn 1902, wedi salwch hir, ymddiswyddodd Édouard Marchand. Yn 1926 dawnsiodd Josephoine Baker ei hun i mewn i lyfrau hanes mewn *revue* o'r enw *La Folie du Jour* pan ddaeth ar y llwyfan mewn sgert o 'fananas' a dim arall. Mae gwisgoedd ecsotig y *Folies Bergère* yn fyd-enwog, yn ogystal a'r agwedd rhydd o ddawnsio erotig heb fawr ddim gwisgoedd i guddio a chaethiwo'r corff.

Ers 2006, mae'r *Folies Bergère* wedi cyflwyno cynyrchiadau cerddorol fel *Cabaret* (2006–2008) a *Zorro the Musical* (2009–2010).

## Perfformwyr
*Louisa Baïleche, dawnswraig a chantores
*Pierre Boulez
*Cantinflas
*Charlie Chaplin
*Maurice Chevalier
*Dalida
* Norma Duval, Actores o Sbaen
*Fernandel
* W. C. Fields, Comic Americanaidd
*Ella Fitzgerald
* Eugénie Fougère
*Jean Gabin
* Grock, clown
*Benny Hill
*Zizi Jeanmaire
*Elton John
*Margaret Kelly Leibovici, sefydlydd y *Bluebell Girls*
*Valérie Lemercier
*Claudine Longet, dawnswraig a chantores 
* Lisette Malidor, cantores
*Marcel Marceau
*Mistinguett
*Yves Montand
*Nala Damajanti, nadroedd 
*La Belle Otero
*Édith Piaf
*Liane de Pougy
*Yvonne Printemps
*Raimu
*Régine
*Ginger Rogers
*Frank Sinatra
*Little Tich
*Charles Trenet
*Odette Valery

## Gweler hefyd
* Llygadu (sbecian neu *voyeuriaeth*)
* Stripio

## Cyfeiriadau
Categori:Adeiladau ac adeiladwaith ym Mharis
Christine Keeler

Cyn-fodel a sioeferch Seisnig oedd **Christine Margaret Keeler** (22 Chwefror 1942 – 4 Rhagfyr 2017). Cafodd berthynas rywiol gyda gweinidog yn y llywodraeth Brydeinig, a ddaeth ag anfri ar lywodraeth Geidwadol Harold Macmillan yn 1963. Galwyd y sgandal a ddaeth yn ei sgîl yn Helynt Profumo.

## Cyhoeddiadau
;Gan Christine Keeler
*1985: *Sex Scandals* gan Christine Keeler a Robert Meadley; Xanadu Publications ISBN 0-947761-03-9
*1989: *Scandal!* gan Christine Keeler; London: Xanadu Publications ISBN 0-947761-75-6 (y sail ar gyfer y ffilm o'r un enw)
*1989: ''The Businessperson's Guide to Intelligent Social Drinking* gan Richard Basini a Christine Keeler; Congdon & Weed ISBN 0-312-92070-9
*1992: *The Naked Spy* gan Christine Keeler, Yevgeny Ivanov a Gennady Sokolov; Blake Publishing ISBN 1-85782-092-4
*2001: *The Truth At Last: My Story* gan Christine Keeler gyda Douglas Thompson; Llundain: Sidgwick & Jackson ISBN 0-283-07291-1
*2012: *Secrets and Lies'' gan Christine Keeler gyda Douglas Thompson; Llundain: John Blake Publishing Ltd ISBN 9781843587552, Fersiwn wedi'i ddiweddaru o lyfr 2001.

;Gan eraill
*2004: *Wicked Baby* gan Tara Hanks; PADB ISBN 1-904929-45-1
*2007: *Keeler* gan Paul Nicholas, Alex Holt, Gill Adams; Cynhyrchiad llwyfan

## Gweler hefyd
* Mandy Rice-Davies
* Stephen Ward

## Cyfeiriadau
;Cyfeiriadau

;Sources
*
*
*
*
*
*
*

## Dolenni allanol 
* Christine Keeler (1942–), Call-girl and model: Sitter in 10 portraits
* Albwm luniau preifat Christine Keeler

Categori:Genedigaethau 1942
Categori:Marwolaethau 2017
Categori:Merched a aned yn y 1940au
Categori:Merched yr 20fed ganrif o Loegr
Categori:Merched yr 21ain ganrif o Loegr
Categori:Modelau benywaidd o Loegr
Categori:Pobl o Uxbridge
Categori:Pobl fu farw yn Llundain Fwyaf
Categori:Sgandalau gwleidyddol y Deyrnas Unedig
Yun Hyon-seok

Ymgyrchydd hawliau dynol a gweithredwr dinesig o Dde Corea oedd **Yun Hyon-seok**(Coreeg: **윤현석 尹賢碩**; 7 Awst 1984 - 26 Ebrill 2003); roedd hefyd yn LHDT fardd, llenor ac athronydd, Actor theatr amatur. llysenw yw **Yook Woo-dang**(Coreeg:**육우당 六友堂**, Ystyr Coreeg yw "Chwe ffrindiau"), **Midong**(미동 美童, "bachgen harddwch"), **Seolheon**(설헌 雪軒), Yr Eglwys Gatholig Christian name yw **Anthonio**.

Cafodd ei eni Byupyong, yn Incheon, ei family yn Gatholig gredwr family., protestio o De Coreeg homoffobia.

Yn Ebrill 29, 2003, yn sgil ei farwolaeth, gwrywgydiaeth is dileu to lywodraeth De Corea dynodedig "geiriau Anweddus", "geiriau slang".

## Prif weithiau 
* Let My Spirit Rain Down as Flower Petals(내 영혼 꽃비 되어), cyhoeddywd 2013
* Dyddiadur y kim Yook Woo-dang(육우당일기 六友堂日記) (not published)

## Cyfeiriadau 
## Dolenni allanol 
* 청소년유해매체물에 '동성애' 삭제키로 오마이뉴스 2003.04.29 
* "가식적인 기독교에 깨달음을"…어느 10대의 죽음 프레시안 2013.04.21 
* 죽음으로 마감한 ‘커밍아웃’  시사저널 2003.05.15 
* 육우당은 여전히 희망이 존재한다고 말하고... 참세상 2006.04.18 
* 육우당(六友堂), ‘성소수자 해방’을 위해 지다 참세상 2008.05.01 
* “주님, 육우당 형제의 눈물을 닦아주소서” 
* “내 혼은 꽃비 되어” 참세상 2006.04.26  
* 동성애자가 사탄? 너희는 파시스트 기독교인 경향신문 2012.01.25 

Categori:Athronwyr o Dde Corea
Categori:Beirdd  o Dde Corea
Categori:Genedigaethau 1984
Categori:Gwleidyddion  o Dde Corea
Categori:Gwrth-hiliaeth
Categori:Llenorion LHDT
Categori:Marwolaethau 2003
Categori:Rhyddewyllyswyr
Categori:Pobl fu farw trwy hunanladdiad
Categori:Ymgyrchwyr hawliau dynol
MI5

Asiantaeth ddiogelwch a chudd-wybodaeth Prydeinig yw **MI5**, a elwir weithiau'n **Wasanaethau Diogelwch** neu **Wasanaethau Cudd**. Mae MI5 yn sefyll am (Military Intelligence, Section 5). Mae'n rhan o'r sefydliad cudd-wybodaeth ynghyd â'r Gwasanaeth Gwybodaeth Gyfrinachol (SIS; a adwaenir hefyd fel MI6) sy'n ffocysu ar fygythiadau estron, Pencadlys Cyfathrebu'r Llywodraeth (GCHQ) a Chudd-wybodaeth Amddiffynnol (DI).

## Cyfeiriadau
Categori:Asiantaethau cudd-wybodaeth
Categori:Llywodraeth y Deyrnas Unedig

Categori:Sefydliadau 1909
Neuadd Dinas Seoul

400px|bawd|Neuadd Dinas Seoul
Mae **Neuadd Dinas Seoul** yn adeilad sy'n gartref i Lywodraeth Fetropolitan Seoul. Agorwyd yr adeilad yn 2012 ac mae'n sefyll yn union ty ôl i'r hen neuadd ddinas, sydd erbyn hyn yn gartref i Lyfrgell Fetropolitan Seoul.

Mae pum llawr dan ddaear, 12 uwch y ddaear ac mae gardd ar do'r adeilad.

## Cyfeiriadau
Categori:De Corea
Heunginjimun

Mae **Heunginjimun** (Coreeg: 흥인지문, ynganiad: hyng-un-ji-mwn) yn un o gatiau hen wal amddiffyn Seoul, prifddinas De Corea. Cyfeirir ato yn llawer mwy cyffredin fel **Dongdaemun** (Coreeg: 동대문), sy'n golygu 'Gât Mawr y Dwyrain'. Mae'r ardal ac awdurdod dosbarth Dongdaemun-gu yn cymryd ei enw o'r gât, er fod y gât ei hun erbyn hyn o fewn awdurdod dosbarth Jongno-gu.

Categori:Seoul
Sgandal

Honiad  neu gyfres o honiadau a wneir yn gyhoeddus er mwyn pardduo (neu geisio pardduo) enw da sefydliad, unigolyn neu gredo ydy **sgandal**. Gall sgandal fod yn seiliedig ar wirionedd neu gyhuddiadau ffug neu gyfuniad o'r ddau.

Daw'r gair o'r iaith Roegaidd σκάνδαλον (*skandalon*), sy'n golygu *magl* neu *faen tramgwydd*, sy'n drosiad yn golygu fod ymddygiad sy'n anghywir mewn rhy fodd yn gallu atal neu "faglu" ffydd neu ymddiriedaeth pobl.

Datgelir rhai sgandalau gan gyhuddwr neu gyhuddwraig sy'n datgelu ymddygiad annerbynniol o fewn sefydliad neu fudiad, megis Deep Throat (William Mark Felt) yn ystod Sgandal Watergate yn y 1970au. Weithiau ceisir cuddio sgandal posib ond achosa hyn fwy o sgandal pan fo'r ymdrech i guddio yn cael ei ddatgelu.

## Rhestr o sgandalau
* Sgandalau gwleidyddol

## Cyfeiriadau
Jara

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Gareth F. Williams yw ***Jara***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2004. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Nofel iasoer am griw o bobl ifanc yn dioddef profiadau brawychus o ganlyniad i gyfnod tywyll iawn yn eu gorffennol pan oeddent yn ymhél â gêm fwrdd sinistr a gipiodd eu diniweidrwydd, yn seiliedig ar gyfres ddrama deledu ar S4C.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2004
Lleisiau yn y Parc

Stori ar gyfer plant gan Anthony Browne (teitl gwreiddiol Saesneg: *Voices in the Park*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Jini Owen a Shirley Owen yw ***Lleisiau yn y Parc***. 
Cymdeithas Lyfrau Ceredigion a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1999. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Cyfrol gyfoethog a lliwgar o ran llun a thestun yn cyflwyno pedwar golwg gwahanol o'r un byd trwy lygaid mam awdurdodol, tad trist, bachgen unig a merch garedig; i blant 7-9 oed.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1999
Kumba Ialá

Gwleidydd o Gini Bisaw oedd **Kumba Ialá** (neu **Kumba Yalá**; 15 Mawrth 1953 – 4 Ebrill 2014).  Arlywydd Gini-Bissau rhwng 2000 a 2003 oedd ef.

Categori:Arlywyddion Gini Bisaw
Categori:Genedigaethau 1953
Categori:Marwolaethau 2014
Valerie Hobson

Actores Seisnig a ymddangosodd mewn nifer o ffilm yn ystod y 1940au a'r 1950au oedd **Valerie Hobson** (14 Ebrill 1917 – 13 Tachwedd 1998). Ei henw gwreiddiol oedd **Babette Valerie Louise Hobson** ac fe'i ganed yn Larne, Swydd Antrim, Iwerddon.

Priododd y cyfarwyddwr ffilm, Syr Anthony Havelock-Allan (1904–2003), ym 1939 (ysgaru 1952). Ei hail ŵr oedd y Gweinidog Ceidwadol, John Profumo, a fu ynghlwm â sgandal wleidyddol Helynt Profumo yn 1963. Mam yr awdur David Profumo (g. 1955) oedd hi.

## Ffilmograffiaeth
* *His Lordship* (1932)
* *For Love of You* (1933)
* *Eyes of Fate* (1933)
* *The Path of Glory* (1934)
* *Two Hearts in Waltz Time* (1934)
* ''Badger's Green* (1934)
* *Strange Wives* (1934)
* *The Man Who Reclaimed His Head* (1934)
* *Life Returns* (1935)
* *Rendezvous at Midnight* (1935)
* *Oh, What a Night* (1935)
* *The Mystery of Edwin Drood* (1935)
* *Bride of Frankenstein* (1935)
* *Werewolf of London* (1935)
* *Chinatown Squad* (1935)
* *The Great Impersonation* (1935)
* *Secret of Stamboul* (1936)
* *August Weekend* (1936)
* *Tugboat Princess* (1936)
* *No Escape* (1936)
* *Jump for Glory* (1937)
* *The Drum* (1938)
* *This Man Is News* (1938)
* *Q Planes* (1939)
* *The Silent Battle* (1939)
* *The Spy in Black* (1939)
* *This Man in Paris* (1939)
* *Contraband* (1940)
* *Atlantic Ferry* (1941)
* *Unpublished Story* (1942)
* *The Adventures of Tartu* (1943)
* *The Years Between* (1946)
* *Great Expectations* (1946) 
* *The Small Voice* (1947)
* *Blanche Fury* (1948)
* *Kind Hearts and Coronets* (1949)
* *Train of Events* (1949)
* *The Interrupted Journey* (1949)
* *The Rocking Horse Winner* (1950)
* *The Card* (1952)
* *Who Goes There!* (1952)
* *Meet Me Tonight* (1952)
* *The Voice of Merrill* (1952)
* *Background* (1953)
* *Knave of Hearts'' (1954)

Categori:Genedigaethau 1917
Categori:Marwolaethau 1998
Categori:Actorion ffilm o Loegr
Categori:Merched yr 20fed ganrif
Cliveden

Plasty ac ystad Eidalaidd yn Taplow, Swydd Buckingham, De-ddwyrain Lloegr, ydy **Cliveden**. Fe'i lleolir ar lan  Afon Tafwys, gyda'i thiroedd yn goleddu i lawr tua'r afon. Mae'r safle wedi bod yn gartref i Iarll, tair Iarlles, dau Ddug, Tywysog Cymru a'r Is-Ieirll Astor.

Pan yn gartref i Nancy Astor, defnyddiwyd y tŷ fel man cyfarfod gan Griw Cliveden, criw o ddeallusion gwleidyddol, yn ystod y 1920au a'r 1930au. Yn hwyrach yn ystod y 1960au, bu'n leoliad canolog yn y sgandal wleidyddol Helynt Profumo. Erbyn y 1970au, daeth yn eiddo i Brifysgol Stanford, Califfornia, a chafodd ei ddefnyddio fel campws tramor. Mae bellach yn eiddo i'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol, a chaiff ei logi fel gwesty pum seren.

Ystyr Cliveden ydy "dyffryn ymysg clogwyni" a chyfeiria at y dyffryn sydd yng nghanol yr ystad, i'r dwyrain o'r plasty.

bawd|400px|dim|Yr olygfa wrth edrych tua'r gogledd o'r *Ring in the Parterre* gan ddangos Pafiliwn y Teras a'r Clocdŵr ar yr ochr chwith a'r Is-deras a'r Balwstrad Borghese isod

## Cyfeiriadau
Categori:Adeiladau ac adeiladwaith yn Swydd Buckingham
Categori:Adeiladau rhestredig Gradd I yn Lloegr
Categori:Awdurdod unedol Swydd Buckingham
Categori:Gerddi yn Lloegr
Categori:Plasdai Lloegr
Categori:Pensaernïaeth Fictoraidd
Cynaeafu

bawd|dde|400px|Cynaeafu ar fferm yn Nyffryn Teifi, tua 1954
[bawd|dde|400px|Cynaeafu cnwd yn [Volgograd Oblast, Rwsia]]

**Cynaeafu** yw'r broses o gasglu cnwd aeddfed ynghyd o gae neu gaeau amaethyddol. *Medi* yw'r broses o dorri'r grawn neu'r llysiau ar gyfer y cynhaeaf, gan amlaf gan ddefnyddio cryman. Dynoda'r cynhaeaf ddiwedd y cyfnod tyfu, neu'r cylch tyfu ar gyfer cnwd penodol, a gwna hyn y tymor hwn yn ffocws ar gyfer dathliadau tymhorol megis gŵyl gynhaeaf, a welir mewn nifer o grefyddau. Ar ffermydd bychain heb lawer o beiriannau mecanyddol, mae cynaeafu yn un o gyfnodau mwyaf corfforol y tymor tyfu. Ar ffermydd mawrion, defnyddir y peiriannau amaethyddol drytaf a mwya soffistogedig, fel y dyrnwr medi.

## Gwair
Diwedd Tachwedd 1935: “Torri orfanc* yn das wair hefo cyllell wair a chario pedair tringlen o'r gwair i'r beudai. Tywydd glawog oer ias y gaeaf.”

## Geirfa
Gorfainc* ydi y silff mae rywun yn eu greu drwy dorri ar i lawr i das wair efo cyllell wair a chario’r gwair ymaith fesul “trenglan” i’r beudy gerllaw i fwydo’r gwartheg. Byddai’r orfainc yn mynd yn is ac yn is wrth i rywun gymeryd trenglan ar ôl trenglan (neu dafell ar ôl tafell) o wair o’r das. Gelwid ‘cefn’ yr orfainc, sef y ddwy wal (fertigol) o wellt yn ‘fagwyr’ (ll. ‘magwyrydd’) mae’r magwyrydd ar 90° i’w gilydd (meddylia am gymeryd blocyn sgwar allan o gornel cacen frith). Pan yn blentyn roedd yr awdur wrth ei fodd yn dringo’r ystol i’r orfainc – roedd o’n llwyfan cyfleus, cynnes a chysgodol i chwarae (a disgyn i gysgu weithiau). Ond os byddid yn eistedd efo
nghefn ar y fagwyr yn darllen comic mi oedd honno braidd yn galed a phigog.

## Cyfeiriadau
Categori:Amaeth
Llio! Beth Yw'r Haf i Mi?

Stori ar gyfer plant gan Julien Neel (teitl gwreiddiol Ffrengig: *Lou: Mortebouse*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Alun Ceri Jones yw '''''Llio! Beth Yw'r Haf i Mi?'''''. 
Dalen a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2008. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Mae Llio a'i Mam yn mynd i dreulio gwyliau'r haf gyda Mam-gu, a gadael tor-calon yn y dre ar ôl i Rhisiart a Thrystan ill dau ymadael. Daw'n amlwg nad yw'r gagendor rhwng Llio a'i Mam yn fawr o gwbwl; sicrhau bod rhamant yn eu bywydau sy'n bwysig i'r ddwy.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfieithiadau o nofelau i'r Gymraeg
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2008
Llio! Y Dyddiadur Bach

Stori stribed i blant gan Julien Neel ac Alun Ceri Jones yw ***Llio! Y Dyddiadur Bach***.

Dalen a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2007. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Stori stribed am ferch yn ei harddegau sy'n byw mewn fflat gyda'i mam yn y ddinas.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2007
Sgandal wleidyddol

Math o anfoesoldeb gwleidyddol a gaiff ei ddatgelu ac a ddaw yn sgandal yw **sgandal wleidyddol**. Caiff gwleidyddion eu cyhuddo o fod yn rhan o weithredoedd anghyfreihtlon, llwgr neu anfoesol. Gall sgandal wleidyddol ddod yn sgîl torri cyfreithiau gwlad a gallant gynnwys sgandalau rhywiol.

## Gweler hefyd
* Sgandalau gwleidyddol Prydeinig
* Sgandal 1Malaysia Development Berhad

Categori:Sgandalau gwleidyddol
Llofrudd y Camera

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Alan Gibbons (teitl gwreiddiol Saesneg: *The Dying Photo*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Gwen Redvers Jones yw ***Llofrudd y Camera***. 
Barrington Stoke Ltd a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2012. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Roedd eu llygaid yn rhythu. Roedd eu cegau ar agor. Roedden nhw'n sgrechian. Pan mae Aled yn gweld y dyn â'r camera am y tro cyntaf, mae'n gwybod bod rhywbeth mawr o'i le.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfieithiadau o nofelau i'r Gymraeg
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2012
Llyfr Mawr y Pants

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Daniel Glyn a Matthew Glyn yw ***Llyfr Mawr y Pants***. 
Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2006. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Llyfr o hiwmor, cerddi dwl a syniadau na ddylid eu rhoi i blant cynradd. Yn cynnwys degau o ffeithiau di-chwaeth, disgrifiad manwl o sut i wneud peiriant rhechu, a hunangofiant y pêl-droediwr Dwayne Lwni.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2006
Lladron Defaid

Stori ar gyfer plant gan Alison Morgan (teitl gwreiddiol Saesneg: *The Wild Morgans*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan T. Llew Jones yw ***Lladron Defaid***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2001. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Nofel fer hanesyddol yn portreadu peryglon a chyffro bywyd y porthmyn defaid trwy lygaid bachgen ifanc; i ddarllenwyr 8-10 oed.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfieithiadau o nofelau i'r Gymraeg
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2001
Llosgi

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Anthony Horowitz (teitl gwreiddiol Saesneg: *Burnt*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Tudur Dylan Jones yw ***Llosgi***. 
Rily a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2010. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Mae Wncwl Nigel yn benderfynol o gael lliw haul. Ond mae Tim yn credu fod rhywbeth sinistr yn digwydd pan mae croen ei ewythr yn llosgi a'i ymennydd yn dechrau ffrio.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfieithiadau o nofelau i'r Gymraeg
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2010
'Gelyn Mawr, Duw Mwy!' - Stori Gideon

Stori ar gyfer plant gan Marilyn Lashbrook (teitl gwreiddiol: *Big Enemy, Bigger God!: The Story of Gideon*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Angharad Tomos yw ''''''Gelyn Mawr, Duw Mwy!': Stori Gideon'''''. 
Cyhoeddiadau'r Gair a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2001. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Addasiad Cymraeg syml o'r stori Feiblaidd am Gideon, yn egluro gwerth ymddiried yn llwyr yn Nuw mewn argyfwng, wedi ei ddarlunio'n hyfryd; i blant bach.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2001
Un Bach Ydwyf

Stori ar gyfer plant gan Angharad Tomos yw ***"Un Bach Ydwyf": Stori Dafydd yn Tyfu***.
Cyhoeddiadau'r Gair a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1999. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Addasiad Cymraeg o stori blynyddoedd cynnar Dafydd y bugail, wedi ei darlunio'n hardd, yn cyflwyno gwirioneddau Beiblaidd mewn arddull syml, hawdd ei ddeall, addas ar gyfer ei darllen i blant ifanc, a'u cymell i ymuno yn yr hwyl o adrodd y straeon.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1999
'Dydw i Ddim Eisiau' - Stori Jona

Nofel ar gyfer plant gan Angharad Tomos yw ''''''Dydw i Ddim Eisiau': Stori Jona'''''.
Cyhoeddiadau'r Gair a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1999. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd 
* Rhestr llyfrau Cymraeg
* Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau 
Categori:Llyfrau Cymreig 1999
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Llyfr Mawr y Plant: Goreuon y Pedair Cyfrol

Llyfr i blant gan Jennie Thomas a J. O. Williams yw ***Llyfr Mawr y Plant: Goreuon y Pedair Cyfrol***. 
Gwasg Carreg Gwalch a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1999, a'i ailgyhoeddi yn 2006 a 2017. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

Argraffiad newydd o ddetholiad o oreuon cyfrolau darluniadol poblogaidd *Llyfr Mawr y Plant* 1, 2, 3 a 4 a gyhoeddwyd gyntaf yn 1931, 1939, 1949 ac 1975 – yn cynnwys straeon difyr am gymeriadau megis Wil Cwac Cwac, Siôn Blewyn Coch ac eraill, ynghyd â rhai rhigymau a phosau; i blant 4-7 oed. Dros 150 o luniau du-a-gwyn a 9 llun lliw. Adargraffiad. Cyhoeddwyd yn gyntaf yn 1999.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1999
Camweinyddiad cyfiawnder

Cyfeiria **camweinyddiad cyfiawnder** at gael rhywun yn euog o drosedd, neu gosbi person am drosedd nad oeddent wedi'i chyflawni. Gellir defnyddio'r term hefyd pan yn cyfeirio at gamgymeriadau i'r gwrthwyneb, sef peidio cael rhywun yn euog o drosedd er mai nhw sy'n gyfrifol am ei chyflawni. Mae gan y rhan fwyaf o systemau cyfiawnder troseddol fodd o wrthdroi neu ddileu euogfarn anghywir, ond yn aml mae hyn yn anodd i'w gyflawni. Weithiau ni chaiff gamweinyddiad cyfiawnder ei ddileu am sawl blwyddyn neu tan fod y person dieuog yn cael ei ddienyddio, ryddhau o'r carchar, neu farw.

Categori:Hawliau dynol
Cracyr Nadolig Henri Helynt

Casgliad o straeon ar gyfer plant gan Francesca Simon (teitl gwreiddiol Saesneg: ''Horrid Henry's Christmas Cracker'') wedi'i addasu i'r Gymraeg gan Siân Lewis yw ***Cracyr Nadolig Henri Helynt***. 
Canolfan Astudiaethau Addysg a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2013. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Un o lyfrau'r gyfres *Henri Helynt*; llyfrau darllen ar gyfer CA2. Addas i ddarllenwyr 7-9 oed. Drygionus tu hwnt; clyfar dros ben. 

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc

Categori:Llyfrau Cymreig 2013
3 X 3 = Ych-A-Fi!

Stori ar gyfer plant gan Siân Lewis yw ***3 X 3 = Ych-A-Fi!***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1995. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Stori i blant yn llawn darluniau du-a-gwyn doniol yn adrodd hanes Elin yn gorchfygu ei chas-bethau - syms!.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1995
'Chi'n Bril, Bos!'

Stori ar gyfer plant gan Errol Lloyd (teitl gwreiddiol Saesneg: *Sasha and the Bicycle Thieves*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Glenys Howells yw ''''''Chi'n Bril, Bos!''''''.
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1989. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr 
Ar ei ffordd i gyfarfod o Glwb Raslas oedd Sasha pan welodd y Rolls-Royce gwyrdd a melyn am y tro cyntaf ... ac nid y tro olaf. Stori ar gyfer plant 5-8 oed.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd 
* Rhestr llyfrau Cymraeg
* Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau 
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1989
Ben ar ei Wyliau

Nofel ar gyfer plant gan Gwyn Morgan yw ***Ben ar ei Wyliau***. 
Dref Wen a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1996. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Stori ddoniol ar gyfer plant yn adrodd rhagor o helyntion Ben D. Geidfran, y cawr o Gaerdydd, y clywyd amdano gyntaf yn Dannedd Gosod Ben. Darluniau du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1996
Henri Helynt yn Twyllo'r Tylwyth Teg

Casgliad o straeon ar gyfer plant gan Francesca Simon (teitl gwreiddiol Saesneg: *Horrid Henry Tricks the Tooth Fairy*) wedi'i addasu i'r Gymraeg gan  Elin Meek yw '''''Henri Helynt yn Twyllo'r Tylwyth Teg'''''. 
Canolfan Astudiaethau Addysg a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2008. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Pedair o straeon am anturiaethau teulu Henri Helynt, ei frawd iau, Alun Angel, a'u rhieni, gan gynnwys, y stori "Henri Helynt yn Twyllo'r Tylwyth Teg". Addas i ddarllenwyr rhwng 7-9 oed.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc

Categori:Llyfrau Cymreig 2008
Cemlyn a'r Gremlyn

Stori ar gyfer plant gan Rosemary Hayes (teitl gwreiddiol Saesneg: *The Gremlin Buster*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Jini Owen a Brenda Wyn Jones yw '''''Cemlyn a'r Gremlyn'''''. 
Cyhoeddiadau Mei a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1993. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1993
Arswyd Fawr!

Stori ar gyfer plant gan Elwyn Ioan yw ***Arswyd Fawr!***. 
Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1999. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Stori ar ffurf naratif a darluniau cartŵn am frawd a chwaer yn achub cartref hen bobl mewn plas hynafol rhag cael ei ddatblygu'n westy moethus; i blant 7-9 oed.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1999
Brwydro Budr

Stori ar gyfer plant gan Michael Coleman (teitl gwreiddiol Saesneg: *Dirty Defending*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan  Dylan Williams yw ***Brwydro Budr***. 
Cymdeithas Lyfrau Ceredigion a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2002. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Stori am dîm pêl-droed bechgyn a merched clwb ieuenctid yr eglwys leol sy'n ymdrechu i ddilyn eu harwyddair i chwarae'n deg yn erbyn eu holl wrthwynebwyr; i ddarllenwyr 7-9 oed. 

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2002
Crenshiau Mêl am Byth?

Stori ar gyfer plant gan Robin Kingsland (teitl gwreiddiol Saesneg: *Free with Every Pack*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Dylan Williams yw ***Crenshiau Mêl am Byth?***. 
Gwasg Gwynedd a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1990. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Caiff Waldo a Cawdel antur anhygoel yn sgil darganfod neges gudd mewn paced o grenshiau mêl! Nofel ar gyfer plant sy'n dechrau cael blas ar ddarllen ar eu pennau'u hunain.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1990
Bympyti-Bymp

Stori ar gyfer plant gan Ruth Morgan (teitl gwreiddiol Saesneg: *Bump in the Night*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Rhian Pierce Jones yw ***Bympyti-Bymp***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2004. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Addasiad Cymraeg o *Bump in the Night*, stori am antur anhygoel merch ifanc a'i hewythr ecsentrig wedi iddynt baentio dau gar clatshio o'r ffair; i ddarllenwyr 7-9 oed sy'n dechrau darllen ar eu pennau eu hunain. 27 llun du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2004
Cofiwch Bwyso'r Botwm Neu ...

Stori ar gyfer plant gan Mair Wynn Hughes ac Elwyn Ioan yw '''''Cofiwch Bwyso'r Botwm Neu ...'''''. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1994. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Stori drwy gyfrwng geiriau a lluniau du-a-gwyn yn sôn am y trychineb pan ddaw llwyth o robotiaid i dŷ Kev drwy'r teledu!

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1994
Mycsomatosis

Clefyd sy'n effeithio ar gwningod yw **mycsomatosis**. Mae'n achosi twymyn, chwyddo'r pilenni gludiog, a thiwmorau nodylaidd ar y croen, gan arwain at farwolaeth. Daw'r firws sy'n achosi'r clefyd o Dde America, a chafodd ei gyflwyno i Awstralia a Gorllewin Ewrop i reoli poblogaethau cwningod.

## Cyfeiriadau 
Categori:Clefydau anifeiliaid
Categori:Clefydau firaol
Categori:Cwningod ac ysgyfarnogod