John Ffowcs Williams

Roedd **John "Shôn" Eirwyn Ffowcs-Williams**, FREng FRSA FRAeS FInstP  (25 Mai 1935 - 12 Rhagfyr 2020) yn Athro Peirianneg Rank Emeritus ym Mhrifysgol Caergrawnt ac yn gyn Feistr Coleg Emmanuel, Caergrawnt (1996-2002). Efallai ei fod yn fwyaf adnabyddus am ei gyfraniadau i aero acwsteg, yn arbennig am ei waith ar Concorde. Ynghyd ag un o'i fyfyrwyr, David Hawkings,  cyflwynodd y dull integreiddio maes-eang mewn aerofacteg gyfrifiadurol yn seiliedig ar gyfatebiaeth acwstig Lighthill, a elwir yn gyfatebiaeth Ffowcs Williams-Hawkings.

## Cefndir 
Ganwyd Ffowcs-Williams yn Nyffryn Conwy. Cafodd ei addysgu yn Ysgol y Crynwyr Great Ayton a Choleg Technegol Derby (bellach yn rhan o Brifysgol Derby). Gwasanaethodd ar brentisiaeth peirianneg gyda Rolls-Royce cyn mynd i Brifysgol Southampton, ac roedd bob amser yn cynnal ymrwymiad cryf at ddod ag ymchwil academaidd i broblemau diwydiannol. Enillodd radd Baglor mewn Gwyddoniaeth a PhD o Brifysgol Southampton.

## Gyrfa ac ymchwil 
Cofrestrodd *Topexpress Cyf*, cwmni ymgynghori yng Nghaergrawnt sy'n arbenigo mewn gwyddoniaeth peirianneg, bu yn ymgynghorydd gweithredol i Rolls Royce ac yn gyfarwyddwr VSEL plc. Am 25 mlynedd arweiniodd yr isadran lle mae gwaith Mecaneg Hylif, Awyrenneg, Thermodynameg a Thurbopeirianneg Prifysgol Caergrawnt yn cael eu crynhoi.

Cafodd ei dderbyn i'w Gymrodoriaeth Athrawol yng Ngholeg Emmanuel ym 1973; ef oedd yr athro a fu'n gwasanaethu hiraf yn y Brifysgol pan ymddeolodd o'i gadair yn 2002. Bu'n dysgu peirianneg yn y Coleg ond cyn dod yn Feistr, ei brif gyfraniad i'r Coleg oedd gwasanaethu ar y Corff Llywodraethol a'i bwyllgorau. Ef oedd deiliad cyntaf Cadair Rank mewn peirianneg a sefydlwyd ym 1972 ym maes acwsteg, gan ddod i Gaergrawnt o Goleg Imperial Llundain, lle daliodd Gadair Rolls-Royce mewn Acwsteg Theoretig. Ei arbenigedd oedd sain a dirgryniadau a achoswyd gan lif ansefydlog. Ei brif gamp oedd darbwyllo myfyrwyr ymchwil da iawn i fynd i'r afael â phroblemau pwysig ond diddorol a oedd yn amrywio o aero acwsteg wrth hedfan yn uwchsonig, i dawelu llwyfannau tanddwr. Fe wnaeth ei waith helpu i wneud gwrthsain yn ddefnyddiol ar gyfer rheoli sŵn ac ar gyfer sefydlogi systemau aero mecanyddol ansefydlog.

Mae ei fyfyrwyr doethur yn cynnwys David Crighton, Steve Furber ac Ann Dowling.

## Gwobrau ac anrhydeddau 
Dyfarnwyd Doethuriaeth er Anrhydedd mewn Gwyddoniaeth (DSc) o Brifysgol Southampton a Meistr y Celfyddydau (MA) a Doethur mewn Gwyddoniaeth (ScD) o Brifysgol Caergrawnt i Ffowcs-Williams.

Cafodd ei ethol yn Gymrawd yr Academi Peirianneg Frenhinol (FREng) ym 1988 
 
Yn 1984 enillodd Fedal Rayleigh gan Sefydliad Acwsteg y DU.

Yn 1989 dyfarnwyd iddo'r Médaille Étrangère gan Gymdeithas Acwsteg Ffrainc (SFA).

Am ei gyfraniadau i sylfeini a chymwysiadau acwsteg awyr, sydd wedi galluogi lleihad dramatig yn sŵn awyrennau a llongau tanfor dyfarnwyd iddo Fedal Syr Frank Whittle gan yr Academi Peirianneg Frenhinol yn 2002.

Cafodd ei ethol yn Gymrawd o'r Gymdeithas Awyrennol Frenhinol (FRAeS)
 
Cafodd ei ethol yn Gymrawd Cymdeithas Frenhinol y Celfyddydau (FRSA)

Cafodd ei ethol yn Gymrawd o'r Sefydliad Ffiseg (FinstP)

Mae'n Gymrawd Cymdeithas Ddysgedig Cymru 

## Marwolaeth 
Ers ymddeol yn 2002 bu'n byw yn Eglwysbach, Dyffryn Conwy. Bu farw yn Ysbyty Glan Clwyd yn 85 mlwydd oed.

## Cyfeiriadau 
Categori:Cyn Gymrodyr y Gymdeithas Ddysgedig Cymru
Categori:Genedigaethau 1935
Categori:Marwolaethau 2020
Categori:Pobl o Ddyffryn Conwy
Categori:Peirianwyr o Gymru