open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Maud Menten

Meddyg,  biocemegydd a cemegydd o Ganada oedd **Maud Menten**  (20 Mawrth 1879 - 26 Gorffennaf 1960). Meddyg gwyddonol Canadaidd ydoedd ac fe wnaeth gyfraniadau sylweddol i gineteg ensymau a histocemeg. Fe'i ganed yn Port Lambton, Ontario, Canada ac fe'i haddysgwyd ym Mhrifysgol Toronto. Bu farw yn Ontario.

## Gwobrau
Enillodd Maud Menten y  gwobrau canlynol o ganlyniad i'w gwaith:

*Oriel yr Anfarwolion Meddygol Canada

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Marwolaethau 1960
Categori:Genedigaethau 1879
Categori:Meddygon o Ganada
Hermann Stieve

Meddyg ac anatomydd  nodedig o'r Almaen oedd **Hermann Stieve**  (22 Mai 1886 - 6 Medi 1952). Meddyg, anatomydd a histolegydd Almaenidd ydoedd. Gwnaeth llawer o'i waith ymchwil yn ystod y 1930au, ar ôl i'r Blaid Natsïaidd ddod i rym yn yr Almaen. Er bod llawer o'i waith yn cael ei ystyried yn werthfawr hyd heddiw, caiff ei gofio am ei natur lygredig hefyd o ganlyniad i'w gydweithrediad effeithiol â gormes gwleidyddol y drefn Natsïaidd. Cafodd ei eni yn München, Yr Almaen ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Innsbruck, Prifysgol Ludwig Maximilian a Munich. Bu farw yn Berlin.

## Gwobrau
Enillodd Hermann Stieve y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Urdd Franz Joseph
*Gwobr Genedlaethol Dwyrain yr Almaen

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Genedigaethau 1886
Categori:Marwolaethau 1952
Categori:Meddygon Almaenig
Sir Henry Holland, Barwnig 1af

Meddyg ac awdur nodedig o'r Deyrnas Unedig oedd **Sir Henry Holland, Barwnig 1af**  (27 Hydref 1788 - 27 Hydref 1873). Meddyg ac awdur teithiol Prydeinig ydoedd. Daeth i'r amlwg o ganlynid i'w ysgrifeniadau teithio, yr oedd hefyd yn feddyg cymdeithasol talentog. Cafodd ei eni yn Knutsford, Y Deyrnas Unedig ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Caeredin. Bu farw yn Llundain.

## Gwobrau
Enillodd Sir Henry Holland, Barwnig 1af y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Cymrawd y Gymdeithas Frenhinol

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Marwolaethau 1873
Categori:Genedigaethau 1788
Categori:Meddygon Prydeinig‎
Józef Świeżyński

Meddyg a gwleidydd o Wlad Pwyl oedd **Józef Świeżyński**  (19 Ebrill 1868 - 12 Chwefror 1948). Roedd yn dirfeddiannwr, gwleidydd, meddyg a Phrif Weinidog Teyrnas Gwlad Pwyl. Cafodd ei eni yn Wlonice, Gmina Ożarów, Gwlad Pwyl ac addysgwyd ef yn Uniwersytet Warszawski. Bu farw yn Sandomierz.

## Gwobrau
Enillodd Józef Świeżyński y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Urdd Polonia Restituta

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Genedigaethau 1868
Categori:Marwolaethau 1948
Categori:Gwleidyddion o Wlad Pwyl
Categori:Meddygon o Wlad Pwyl
Oskar Vogt

Meddyg a seicolegydd nodedig o'r Almaen oedd **Oskar Vogt**  (6 Ebrill 1870 - 31 Gorffennaf 1959). Meddyg a niwrolegydd Almaenaidd ydoedd. Mae ef a'i wraig yn adnabyddus o ganlyniad i'w hastudiaethau cytoarchitectonig helaeth ar yr ymennydd. Er budd astudiaethau histolegol, rhoddwyd iddo ymennydd Lenin wedi iddo farw. Cafodd ei eni yn Husum, Yr Almaen ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Jena. Bu farw yn Freiburg im Breisgau.

## Gwobrau
Enillodd Oskar Vogt y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Gwobr Genedlaethol Dwyrain yr Almaen

Categori:Genedigaethau 1870
Categori:Marwolaethau 1959
Categori:Meddygon o'r Almaen

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Rudolf Virchow

Meddyg, patholegydd, paleontolegydd,  archaeolegydd cynhanes,  anthropolegydd ac archeolegydd nodedig o Deyrnas Prwsia oedd **Rudolf Virchow**  (13 Hydref 1821 – 5 Medi 1902). Roedd yn feddyg, anthropolegydd, patholegydd, cynhanesydd, biolegydd, awdur, a gwleidydd Almaenig, yr oedd yn hysbys fel hyrwyddwr iechyd y cyhoedd. Cafodd ei eni yn Świdwin, Teyrnas Prwsia ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Humboldt a Berlin. Bu farw yn Berlin.

## Gwobrau
Enillodd Rudolf Virchow y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Medal Cothenius
*Urdd Teilyngdod am Wyddoniaeth a Chelf
*Medal Helmholtz
*Pour le Mérite
*Dinesydd  anrhydeddus Berlin
*Medal Copley

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Marwolaethau 1902
Categori:Genedigaethau 1821
Categori:Meddygon o Brwsia
Emil du Bois-Reymond

Meddyg a ffisiolegydd  o'r Almaen oedd **Emil du Bois-Reymond**  (7 Tachwedd 1818 - 26 Rhagfyr 1896). Meddyg a ffisiolegydd Almaenig ydoedd, darganfyddodd potensial gweithredu nerfol, a datblygodd y maes electroffisioleg arbrofol. Cafodd ei eni yn Berlin, Yr Almaen ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Bonn. Bu farw yn Berlin.

## Gwobrau
Enillodd Emil du Bois-Reymond y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Urdd Teilyngdod am Wyddoniaeth a Chelf
*Medal Helmholtz
*Pour le Mérite
*Urdd Maximilian Bafaria am Wyddoniaeth a Chelf

Categori:Genedigaethau 1818
Categori:Marwolaethau 1896
Categori:Meddygon o'r Almaen

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Theodor Schwann

Meddyg a biolegydd  nodedig o'r Almaen oedd **Theodor Schwann**  (7 Rhagfyr 1810 - 11 Ionawr 1882). Ffisiolegydd Almaenig ydoedd. Cyfrannodd yn helaeth i feysydd biolegol er enghraifft datblygu'r theori gell, a dyfeisio'r term metaboledd. Cafodd ei eni yn Neuss, Yr Almaen ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Liège a Phrifysgol Bonn. Bu farw yn Cwlen.

## Gwobrau
Enillodd Theodor Schwann y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Urdd Teilyngdod am Wyddoniaeth a Chelf
*Pour le Mérite
*Medal Copley

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Genedigaethau 1810
Categori:Marwolaethau 1882
Categori:Meddygon Almaenig
Emil Adolf von Behring

Meddyg, awdur ffeithiol, imiwnolegydd a ffisiolegydd nodedig o Ymerodraeth yr Almaen oedd **Emil Adolf von Behring** (15 Mawrth 1854 – 31 Mawrth 1917). Ffisiolegydd Almaenig ydoedd ac ef oedd enillydd cyntaf Gwobr Nobel mewn Ffisioleg neu Feddygaeth a ddyfarnwyd iddo ym 1901, a hynny am ddarganfod gwrthwenwyn difftheria. Cafodd ei eni yn Gmina Iława, Ymerodraeth yr Almaen ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Königsberg. Bu farw yn Marburg.

## Gwobrau
Enillodd Emil Adolf von Behring y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Gwobr Nobel mewn Ffisioleg neu Feddygaeth

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Enillwyr Gwobr Nobel mewn Ffisioleg neu Feddygaeth
Categori:Genedigaethau 1854
Categori:Marwolaethau 1917
Categori:Meddygon Almaenig
Ernst Heinrich Weber

Meddyg, seicolegydd, ffisiolegydd ac anatomydd nodedig o Cydffederasiwn yr Almaen oedd **Ernst Heinrich Weber**  (24 Mehefin 1795 - 26 Ionawr 1878). Meddyg Almaenig ydoedd ac fe ystyrir yn un o sylfaenwyr seicoleg arbrofol. Roedd yn ffigwr dylanwadol a phwysig ym meysydd ffisioleg a seicoleg yn ystod ei gyfnod a thu hwnt. Cafodd ei eni yn Lutherstadt Wittenberg, Cydffederasiwn yr Almaen ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Wittenberg a Phrifysgol Leipzig. Bu farw yn Leipzig.

## Gwobrau
Enillodd Ernst Heinrich Weber y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Urdd Teilyngdod am Wyddoniaeth a Chelf
*Pour le Mérite

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Genedigaethau 1795
Categori:Marwolaethau 1878
Categori:Meddygon Almaenig
Justinus Kerner

Meddyg, bardd, awdur nodedig o'r Almaen oedd **Justinus Kerner**  (18 Medi 1786 - 21 Chwefror 1862). Roedd yn fardd Almaenig, yn feddyg cymwys, ac yn awdur meddygol. Cafodd ei eni yn Ludwigsburg, Yr Almaen ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Tübingen. Bu farw yn Weinsberg.

## Gwobrau
Enillodd Justinus Kerner y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Urdd Maximilian Bafaria am Wyddoniaeth a Chelf

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Genedigaethau 1786
Categori:Marwolaethau 1862
Categori:Meddygon Almaenig
Friedrich Wolf

Meddyg, diplomydd, gwleidydd,  dramodydd,  sgriptiwr ac awdur nodedig o Gweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen oedd **Friedrich Wolf**  (23 Rhagfyr 1888 - 5 Hydref 1953). Meddyg Almaenig ydoedd ynghyd ag awdur gwleidyddol brwd. O 1949 hyd 1951, gwasanaethodd fel llysgennad cyntaf Dwyrain yr Almaen yng Ngwlad Pwyl. Cafodd ei eni yn Neuwied, Gweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Bonn. Bu farw yn Lehnitz.

## Gwobrau
Enillodd Friedrich Wolf y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Urdd y Seren Goch
*Gwobr Genedlaethol Dwyrain yr Almaen

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Genedigaethau 1888
Categori:Marwolaethau 1953
Categori:Meddygon Almaenig
Wilhelm Wundt

Meddyg ac athronydd  nodedig o'r Almaen oedd **Wilhelm Wundt**  (16 Awst 1832 - 31 Awst 1920). Roedd yn feddyg, ffisiolegydd, athronydd ac yn athro Almaenig, cofir amdano heddiw fel un o sylfaenwyr seicoleg fodern. Cafodd ei eni yn Neckarau, Yr Almaen ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Tübingen a Phrifysgol Heidelberg. Bu farw yn Großbothen.

## Gwobrau
Enillodd Wilhelm Wundt y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Pour le Mérite
*Urdd Maximilian Bafaria am Wyddoniaeth a Chelf

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Genedigaethau 1832
Categori:Marwolaethau 1920
Categori:Meddygon Almaenig
Heinrich Wilhelm Olbers

Meddyg, seryddwr a ffisegydd nodedig o'r Almaen oedd **Heinrich Wilhelm Olbers**  (11 Hydref 1758 - 2 Mawrth 1840). Meddyg a seryddwr Almaenig ydoedd. Ym 1779, wrth ymweld â chyd-fyfyriwr sâl, dyfeisiodd y dull boddhaol cyntaf o gyfrifo orbitau comedol. Cafodd ei eni yn Hemelingen, Yr Almaen ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Göttingen. Bu farw yn Bremen.

## Gwobrau
Enillodd Heinrich Wilhelm Olbers y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Gwobr Lalande
*Cymrawd y Gymdeithas Frenhinol
*Urdd yr Eryr Coch

Categori:Genedigaethau 1758
Categori:Marwolaethau 1840
Categori:Meddygon o'r Almaen

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Thomas Horder, Barwn 1af Horder

Meddyg nodedig o Sais oedd **Thomas Horder, Barwn 1af Horder**  (7 Ionawr 1871 - 13 Awst 1955). Roedd yn glinigwr a diagnostegwr blaenllaw. Cafodd ei eni yn Shaftesbury, Dorset ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Llundain. Bu farw yn Petersfield.

## Gwobrau
Enillodd Thomas Horder, Barwn 1af Horder y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Marchog Uwch Groes Urdd Frenhinol Victoria

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Marwolaethau 1955
Categori:Genedigaethau 1871
Categori:Meddygon Prydeinig‎
Jules-Émile Péan

Meddyg a llawfeddyg  nodedig o Ffrainc oedd **Jules-Émile Péan**  (29 Tachwedd 1830 - 30 Ionawr 1898). Roedd ymhlith rhai o fawrion y maes llawfeddygol Ffrengig yn y 19eg ganrif. Cafodd ei eni yn Marboué, Ffrainc ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Paris. Bu farw ym Mharis.

## Gwobrau
Enillodd Jules-Émile Péan y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Commandeur de la Légion d'honneur‎

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Marwolaethau 1898
Categori:Genedigaethau 1830
Categori:Meddygon Ffrengig‎
Robert Bárány

Meddyg, clustegydd ac athro prifysgol nodedig o Awstria-Hwngari oedd **Robert Bárány**  (22 Ebrill 1876 - 8 Ebrill 1936). Derbyniodd Wobr Nobel mewn Ffisioleg neu Feddygaeth ym 1914, a hynny am ei waith ar ffisioleg a phatholeg offer cynteddol. Cafodd ei eni yn Fienna, Awstria-Hwngari ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Fienna. Bu farw yn Uppsala domkyrkoförsamling.

## Gwobrau
Enillodd Robert Bárány y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Athro Prifysgol (teitl anrhydeddus)
*Gwobr Nobel mewn Ffisioleg neu Feddygaeth

Categori:Enillwyr Gwobr Nobel mewn Ffisioleg neu Feddygaeth
Categori:Genedigaethau 1876
Categori:Gwyddonwyr Iddewig o Awstria
Categori:Marwolaethau 1936
Categori:Meddygon Iddewig o Awstria

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Julius Wagner-Jauregg

Meddyg, athro prifysgol a gwleidydd o Awstria oedd **Julius Wagner-Jauregg**  (7 Mawrth 1857 - 27 Medi 1940). Meddyg Awstriaidd ydoedd ac enillodd Wobr Nobel mewn Ffisioleg neu Feddygaeth ym 1927, ef yw'r unig seiciatrydd i wneud hynny. Cafodd ei eni yn Wels, Awstria ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Fienna. Bu farw yn Fienna.

## Gwobrau
Enillodd Julius Wagner-Jauregg y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Gwobr Nobel mewn Ffisioleg neu Feddygaeth

Categori:Enillwyr Gwobr Nobel mewn Ffisioleg neu Feddygaeth
Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Genedigaethau 1857
Categori:Marwolaethau 1940
Categori:Gwleidyddion o Awstria
Categori:Meddygon o Awstria
Augusto de Vasconcelos

Meddyg, diplomydd, llawfeddyg a gwleidydd o Bortiwgal oedd **Augusto de Vasconcelos**  (24 Medi 1867 - 27 Medi 1951). Gwasanaethodd fel 57fed Prif Weinidog Portiwgal. Cafodd ei eni yn Lisbon, Portiwgal ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Lisbon. Bu farw yn Lisbon.

## Gwobrau
Enillodd Augusto de Vasconcelos y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Uwch Groes Urdd y Goron
*Uwch-Groes Urdd Isablla y Pabyddion
*Uwch Swyddog y Lleng Anrhydedd

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Marwolaethau 1951
Categori:Genedigaethau 1867
Categori:Meddygon o Bortiwgal
Fritz Pregl

Fferyllydd a meddyg o Slofenia ac Awstria oedd **Fritz Pregl** (3 Medi 1869 - 13 Rhagfyr 1930). Enillodd Wobr Nobel mewn Cemeg ym 1923 am wneud cyfraniadau pwysig i ficroddadansoddiad meintiol organig. Cafodd ei eni yn Ljubljana, Awstria-Hwngari ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Graz. Bu farw yn Graz.

## Gwobrau
Enillodd Fritz Pregl y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Gwobr Lieben
*Gwobr Cemeg Nobel

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Enillwyr Gwobr Cemeg Nobel
Categori:Fferyllwyr
Categori:Genedigaethau 1869
Categori:Marwolaethau 1930
Categori:Meddygon o Slofenia
Categori:Meddygon o Awstria
Emil Holub

Meddyg, mapiwr, fforiwr nodedig o Awstria oedd **Emil Holub**  (7 Hydref 1847 - 21 Chwefror 1902). Roedd yn feddyg Tsiecaidd, yn archwiliwr, cartograffydd ac ethnograffydd yn Affrica. Cafodd ei eni yn Holice, Awstria ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Charles yn Prague. Bu farw yn Fienna.

## Gwobrau
Enillodd Emil Holub y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Urdd Franz Joseph

Categori:Genedigaethau 1847
Categori:Marwolaethau 1902
Categori:Meddygon o Awstria

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
William P. Murphy

Meddyg nodedig o Unol Daleithiau America oedd **William P. Murphy**  (6 Chwefror 1892 - 9 Hydref 1987). Meddyg Americanaidd ydoedd a chyd-dderbyniodd Gwobr Nobel mewn Ffisioleg neu Feddygaeth ym 1934 am iddo ddyfeisio a thrin anemia mawrgellog (yn benodol, anemia dinistriol). Cafodd ei eni yn Wisconsin, Unol Daleithiau America ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Oregon ac Ysgol Feddygol Harvard. Bu farw yn Brookline.

## Gwobrau
Enillodd William P. Murphy y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Gwobr Nobel mewn Ffisioleg neu Feddygaeth

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Enillwyr Gwobr Nobel mewn Ffisioleg neu Feddygaeth
Categori:Marwolaethau 1987
Categori:Genedigaethau 1892
Categori:Meddygon Americanaidd
Karl Landsteiner

Meddyg, imiwnolegydd, patholegydd,  athroprifysgol,  ffisiolegydd a biolegydd nodedig o Awstria oedd **Karl Landsteiner**  (14 Mehefin 1868 - 26 Mehefin 1943). Sefydlodd system i wahaniaethu'r prif grwpiau gwaed ym 1900, a darganfuodd y firws polio ym 1909. Ym 1930, derbyniodd y Wobr Nobel mewn Ffisioleg neu Feddygaeth. Cafodd ei eni yn Fienna, Awstria-Hwngari ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Fienna. Bu farw yn Ninas Efrog Newydd.

## Gwobrau
Enillodd Karl Landsteiner y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Gwobr Aronson
*Gwobr Nobel mewn Ffisioleg neu Feddygaeth
*Gwobr Ymchwil Feddygol Glinigol Lasker-DeBakey

Categori:Enillwyr Gwobr Nobel mewn Ffisioleg neu Feddygaeth
Categori:Genedigaethau 1868
Categori:Marwolaethau 1943
Categori:Meddygon Iddewig o Awstria

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Iñaki Azkuna

Meddyg a gwleidydd nodedig o Wlad y Basg oedd **Iñaki Azkuna**  (14 Chwefror 1943 - 20 Mawrth 2014). Roedd yn aelod o Blaid Genedlaethol Gwlad y Basg. Enillodd Wobr Maer y Byd, a oedd yn mynd ati i anrhydeddu meiri eithriadol, a hynny am ei drawsnewidiad Bilbao diwydiannol yn ganolfan ddiwylliannol. Gwasanaethodd yn ogystal fel Cyfarwyddwr ysbytai Llywodraeth y Basg. Cafodd ei eni yn Durango, ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Salamanca. Bu farw yn Bilbo.

## Gwobrau
Enillodd Iñaki Azkuna y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Officier de la Légion d'honneur

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Genedigaethau 1943
Categori:Marwolaethau 2014
Categori:Meddygon Sbaenaidd
Max Nonne

Meddyg nodedig o'r Almaen oedd **Max Nonne**  (13 Ionawr 1861 - 12 Awst 1959). Niwrolegydd Almaenig ydoedd. Roedd ymhlith y pedwar meddyg a ofynnwyd iddynt archwilio'r arweinydd Rwsiaidd Vladimir Ilich Lenin yn ystod ei afiechyd olaf. Cafodd ei eni yn Hamburg, Yr Almaen ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Heidelberg. Bu farw yn Hamburg.

## Gwobrau
Enillodd Max Nonne y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Medal Paracelsus Cymdeithas Feddygol yr Almaen

Categori:Genedigaethau 1861
Categori:Marwolaethau 1959
Categori:Meddygon o'r Almaen

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Leopold von Schrötter

Meddyg o Awstria oedd **Leopold von Schrötter**  (5 Chwefror 1837 - 22 Ebrill 1908). Mewnolydd a laryngolegydd Awstriaidd ydoedd. Yn ogystal â'i arbenigedd ym maes larynoleg, cofir amdano o ganlyniad i'w waith ar afiechydon y galon a'r ysgyfaint. Cafodd ei eni yn Graz, Awstria ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Fienna. Bu farw yn Fienna.

## Gwobrau
Enillodd Leopold von Schrötter y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Urdd yr Eryr Coch 2ail radd
*Urdd Franz Joseph

Categori:Genedigaethau 1837
Categori:Marwolaethau 1908
Categori:Meddygon o Awstria

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Anna Maria Dengel

Meddyg nodedig o Awstria oedd **Anna Maria Dengel**  (16 Mawrth 1892 - 17 Ebrill 1980). Roedd hi'n feddyg Awstriaidd, yn Chwaer Grefyddol ac yn genhadwr. Hi oedd sylfaenydd y Genhadaeth Chwiorydd Meddygol, a fu ymhlith y cynulliadau cyntaf o Chwiorydd Crefyddol i'w awdurdodi gan yr Eglwys Gatholig Rufeinig i ddarparu gofal meddygol llawn i'r tlawd a'r anghenus ar deithiau tramor. Fe'i ganed yn Steeg, Awstria ac fe'i haddysgwyd yng Ngholeg Prifysgol Cork. Bu farw yn Rhufain.

## Gwobrau
Enillodd Anna Maria Dengel y  gwobrau canlynol o ganlyniad i'w gwaith:

*Medal Aur Mawr Anrhydedd am Gwasanaethau i Gweriniaeth Awstria

Categori:Genedigaethau 1892
Categori:Marwolaethau 1980
Categori:Meddygon o Awstria

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Wiktor Feliks Szokalski

Meddyg nodedig o Ymerodraeth Rwsia oedd **Wiktor Feliks Szokalski**  (15 Rhagfyr 1811 - 25 Rhagfyr 1890). Offthalmolegydd Pwylaidd ydoedd. Cafodd ei eni yn Warsaw, Ymerodraeth Rwsia ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Giessen. Bu farw yn Warsaw.

## Gwobrau
Enillodd Wiktor Feliks Szokalski y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Virtuti Militari

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Marwolaethau 1890
Categori:Genedigaethau 1811
Categori:Meddygon Rwsiaidd
Carl Ferdinand Cori

Biocemegydd a ffarmacolegydd o'r Unol Daleithiau a ganwyd yn Awstria-Hwngari oedd **Carl Ferdinand Cori**  (5 Rhagfyr 1896 - 20 Hydref 1984). Roedd yn gyd-dderbynydd Gwobr Nobel ym 1947 am ddarganfod sut mae glycogen (startsh anifeiliaid) - deilliad o glwcos - yn cael ei dorri i lawr a'i ailsyntheseiddio yn y corff. Cafodd ei eni yn Prag, Awstria-Hwngari, ac addysgwyd ef yn Karl-Ferdinands-Universität a Phrifysgol Charles yn Prag. Bu farw yn Cambridge, Massachusetts.

## Gwobrau
Enillodd Carl Ferdinand Cori y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Gwobr Willard Gibbs
*Gwobr Albert Lasker am Ymchwil Meddygol Sylfaenol
*Gwobr Nobel mewn Ffisioleg neu Feddygaeth

Categori:Enillwyr Gwobr Nobel mewn Ffisioleg neu Feddygaeth
Categori:Marwolaethau 1984
Categori:Genedigaethau 1896
Categori:Gwyddonwyr o'r Unol Daleithiau
Categori:Gwyddonwyr o Awstria-Hwngari
Categori:Pobl o Brag

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Endre Czeizel

Meddyg, biolegydd, geinecolegydd a genetegydd nodedig o Hwngari oedd **Endre Czeizel**  (3 Ebrill 1935 - 10 Awst 2015). Roedd yn feddyg Hwngaraidd, yn genetegydd, gweinyddwr iechyd cyhoeddus, ac yn athro. Daeth yn enwog am iddo ddarganfod bod fitamin B9 (asid ffolig) yn atal neu'n lleihau ffurfiad o anhwylderau datblygiadol difrifol, er enghraifft nam yn y tiwb nefol fel spina bifida. Cafodd ei eni yn Budapest, Hwngari ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Semmelweis. Bu farw yn Budapest.

## Gwobrau
Enillodd Endre Czeizel y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Gwobr SZOT
*Gwobr Radnóti
*Hazám-díj
*Croes Swyddog Urdd  Teilyngdod Hongianiaid
*croes cadlywydd urdd teilyngdod gweriniaeth Hwngari

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Marwolaethau 2015
Categori:Genedigaethau 1935
Categori:Meddygon o Hwngari
William Prout

Meddyg a cemegydd nodedig o Sais oedd **William Prout**  (15 Ionawr 1785 - 9 Ebrill 1850). Fe'i cofir yn bennaf am ei ddamcaniaeth a elwir yn "Hypothesis Prout". Cafodd ei eni yn Horton, Swydd Gaerloyw, ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Caeredin. Bu farw yn Llundain.

## Gwobrau
Enillodd William Prout y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Cymrawd y Gymdeithas Frenhinol
*Medal Copley

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Marwolaethau 1850
Categori:Genedigaethau 1785
Categori:Meddygon Prydeinig‎
Leonard Wood

Meddyg, llawfeddyg, swyddog a gwleidydd nodedig o Unol Daleithiau America oedd **Leonard Wood**  (9 Hydref 1860 - 7 Awst 1927). Bu'n swyddog ym myddin yr Unol Daleithiau. Gwasanaethodd fel rheolwr Staffio Byddin yr Unol Daleithiau, Llywodraethwr Milwrol Ciwba, a Llywodraethwr Cyffredinol Ynysoedd y Philipines. Dechreuodd ei yrfa filwrol fel meddyg yn y fyddin ffiniol, lle dderbyniodd Fedal Anrhydeddus. Cafodd ei eni yn Winchester, Cuba ac addysgwyd ef yn Ysgol Feddygol Harvard. Bu farw yn Boston.

## Gwobrau
Enillodd Leonard Wood y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Medal Gwasanaethau Difreintiedig
*Medal  anrhydedd

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Marwolaethau 1927
Categori:Genedigaethau 1860
Categori:Meddygon Americanaidd
Henry Bence Jones

Meddyg a cemegydd o Sais oedd **Henry Bence Jones**  (31 Rhagfyr 1813 - 20 Ebrill 1873). Ym 1847, disgrifiodd brotein Bence Jones, protein globwlin a ddarganfyddir mewn gwaed ac wrin. Cafodd ei eni yn Stoke-by-Nayland, Suffolk, ac addysgwyd ef yn Ysgol Harrow a Choleg y Drindod. Bu farw yn Llundain.

## Gwobrau
Enillodd Henry Bence Jones y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Cymrawd y Gymdeithas Frenhinol

Categori:Marwolaethau 1873
Categori:Genedigaethau 1813
Categori:Cemegwyr o Loegr
Categori:Meddygon o Loegr

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Aleksander Januszkiewicz

Meddyg nodedig o Ymerodraeth Rwsia oedd **Aleksander Januszkiewicz**  (17 Chwefror 1872 - 24 Rhagfyr 1955). Meddyg Pwylaidd ac athro mewn gwyddorau meddygol ydoedd. Cafodd ei eni yn Llywodraethu Podolia, Ymerodraeth Rwsia ac addysgwyd ef yn Taras Shevchenko Prifysgol Genedlaethol Kyiv. Bu farw yn Kalisz.

## Gwobrau
Enillodd Aleksander Januszkiewicz y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Urdd Santes Anna, 3ydd Dosbarth
*Urdd Sant Anna, 3ydd Dosbarth

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Marwolaethau 1955
Categori:Genedigaethau 1872
Categori:Meddygon Rwsiaidd
Nikolai Korotkov

Meddyg a llawfeddyg  nodedig o Rwsia oedd **Nikolai Korotkov**  (26 Chwefror 1874 - 14 Mawrth 1920). Roedd yn llawfeddyg Rwsiaidd, yn arloeswr ym maes llawfeddygaeth fasgwlaidd yn yr ugeinfed ganrif, a dyfeisiwr y dechneg gwrandawol ar gyfer mesur pwysedd gwaed. Cafodd ei eni yn Kursk, Rwsia ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol y Wladwriaeth a Moscaw. Bu farw yn St Petersburg.

## Gwobrau
Enillodd Nikolai Korotkov y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Urdd Sant Anna, 3ydd Dosbarth

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Marwolaethau 1920
Categori:Genedigaethau 1874
Categori:Meddygon Rwsiaidd
James Mackenzie

Meddyg a cardiolegydd  nodedig o'r Deyrnas Unedig oedd **James Mackenzie**  (12 Ebrill 1853 - 26 Ionawr 1925). Roedd yn gardiolegydd Albanaidd ac yn arloeswr ym maes astudio afreoleidd-dra cardiaidd. O ganlyniad i'w ymchwil yn y maes cardiaidd, fe'i hadnabyddir fel cawr o ymchwilydd mewn gofal sylfaenol, ac fe'i hurddwyd yn farchog gan y Brenin Siôr V ym 1915. Cafodd ei eni yn New Scone, Y Deyrnas Unedig ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Caeredin. Bu farw yn Llundain.

## Gwobrau
Enillodd James Mackenzie y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Cymrawd y Gymdeithas Frenhinol

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Marwolaethau 1925
Categori:Genedigaethau 1853
Categori:Meddygon Prydeinig‎
Eduardo Ortiz de Landázuri

Meddyg ac awdur nodedig o Sbaen oedd **Eduardo Ortiz de Landázuri**  (31 Hydref 1910 - 20 Mai 1985). Roedd yn feddyg Sbaenaidd ac yn athro prifysgol. Yn ystod Rhyfel Cartref Sbaen, gwasanaethodd fel cadfridog meddygol yn y fyddin weriniaethol. Cafodd ei eni yn Segovia, Sbaen ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol y Canolbarth. Bu farw yn Iruñea.

## Gwobrau
Enillodd Eduardo Ortiz de Landázuri y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Uwch-Groes Urdd Sifil Alfonso X

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Genedigaethau 1910
Categori:Marwolaethau 1985
Categori:Meddygon Sbaenaidd
Friedrich Bidder

Meddyg nodedig o Ymerodraeth Rwsia oedd **Friedrich Bidder**  (9 Tachwedd 1810 - 22 Awst 1894). Roedd yn ffisiolegydd ac yn anatomydd Baltig Almaenaidd. Fe'i cofir yn bennaf am ei astudiaethau ynghylch maeth a ffisioleg stumogol. Cafodd ei eni yn Plwyf Trapene, Ymerodraeth Rwsia ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Imperial Dorpat. Bu farw yn Tartu.

## Gwobrau
Enillodd Friedrich Bidder y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Medal Karl Ernst von Baer

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Marwolaethau 1894
Categori:Genedigaethau 1810
Categori:Meddygon Rwsiaidd
Richard Bright

Meddyg a patholegydd  nodedig o Sais oedd **Richard Bright**  (28 Medi 1789 – 16 Rhagfyr 1858). Roedd yn arloeswr cynnar ym maes ymchwil clefyd yr arennau. Caiff ei gofio'n benodol am ei ddisgrifiad o glefyd Bright. Cafodd ei eni ym Mryste, ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Caeredin, Coleg y Brenin a Llundain. Bu farw yn Llundain.

## Gwobrau
Enillodd Richard Bright y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Cymrawd y Gymdeithas Frenhinol

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Genedigaethau 1789
Categori:Marwolaethau 1858
Categori:Meddygon Prydeinig
David Sharp

Meddyg ac entomolegydd nodedig o Sais oedd **David Sharp**  (15 Awst 1840 - 27 Awst 1922). Bu'n gweithio'n bennaf ar Coleoptera. Cafodd ei eni yn Towcester, Swydd Northampton, ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Caeredin. Bu farw yn Brockenhurst, Hampshire.

## Gwobrau
Enillodd David Sharp y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Cymrawd y Gymdeithas Frenhinol

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Genedigaethau 1840
Categori:Marwolaethau 1922
Categori:Meddygon Prydeinig
Francis Seymour Haden

Llawfeddyg ac ysgythrwr o Loegr oedd **Francis Seymour Haden**  (16 Medi 1818 - 1 Mehefin 1910). Caiff ei gofio yn benodol fel ysgythrwr. Cafodd ei eni yn Llundain, Lloegr ac addysgwyd ef yn Ysgol Derby, Christ's Hospital a Phrifysgol Paris. Bu farw yn Mancyn Woodcote.

## Gwobrau
Enillodd Francis Seymour Haden y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Cydymaith Urdd St.Mihangel a St.Siôr

Categori:Genedigaethau 1818
Categori:Marwolaethau 1910
Categori:Meddygon o Loegr

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Eugene Botkin

Meddyg nodedig o Ymerodraeth Rwsia oedd **Eugene Botkin**  (27 Mawrth 1865 - 17 Gorffennaf 1918). Roedd yn feddyg y llys ar gyfer Tsar Nicholas II a Tsarina Alexandra, ac, wedi cael ei alltudio gyda'r teulu, bu'n trin, yn achlysurol, y cymhlethdodau a oedd yn gysylltiedig â hemoffilia'r Tsarevich Alexei Nikolaevich o Rwsia. Cafodd ei eni yn Tsarskoye Selo, Ymerodraeth Rwsia ac addysgwyd ef yn S. Bu farw yn Ekaterinburg.

## Gwobrau
Enillodd Eugene Botkin y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Urdd Sant Vladimir, Ail Ddosbarth
*Urdd Sant Vladimir, 3ydd Dosbarth
*Urdd Santes Anna, 3ydd Dosbarth
*Urdd Sant Anna, Ail Ddosbarth

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Marwolaethau 1918
Categori:Genedigaethau 1865
Categori:Meddygon Rwsiaidd
Franz Gerhard Wegeler

Meddyg a cofiannydd  nodedig o'r Almaen oedd **Franz Gerhard Wegeler**  (22 Awst 1765 - 7 Mai 1848). Meddyg Almaenig ydoedd a bu'n gyfaill plentyndod i Ludwig van Beethoven. Caiff ei gofio am ei fywgraffiad o Beethoven, a gyhoeddwyd ym 1838, un ar ddeg o flynyddoedd wedi marwolaeth y cyfansoddwr. Cafodd ei eni yn Bonn, Yr Almaen ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Bonn. Bu farw yn Koblenz.

## Gwobrau
Enillodd Franz Gerhard Wegeler y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Urdd yr Eryr Coch 3ydd radd

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Genedigaethau 1765
Categori:Marwolaethau 1848
Categori:Meddygon Almaenig
Everard Home

Meddyg a biolegydd o Loegr oedd **Everard Home**  (6 Mai 1756 - 31 Awst 1832). Llawfeddyg Prydeinig ydoedd. Ef oedd y cyntaf i ddisgrifio'r creadur ffosil (ddiweddarach 'Ichthyosaur') a ddarganfuwyd ger Lyme Regis gan Joseph Anning a Mary Anning ym 1812. Yn ogystal, cynhaliodd rhai o'r astudiaethau cynharaf ynghylch anatomeg hwyatbig. Cafodd ei eni yn Kingston upon Hull, Y Deyrnas Unedig ac addysgwyd ef yn Ysgol Westminster. Bu farw yn Llundain.

## Gwobrau
Enillodd Everard Home y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Medal Copley
*Cymrawd y Gymdeithas Frenhinol

Categori:Marwolaethau 1832
Categori:Genedigaethau 1756
Categori:Meddygon o Loegr

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Philipp Friedrich Gmelin

Meddyg, botanegydd, cemegydd nodedig o'r Almaen oedd **Philipp Friedrich Gmelin**  (19 Awst 1721 - 9 Mai 1768). Roedd yn athro mewn botaneg a chemeg. Astudiodd cemeg antimoni ac ysgrifennodd destunau ar y dwythellau pancreatig, dyfroedd mwynol ac ar fotaneg. Cafodd ei eni yn Tübingen, Yr Almaen ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Tübingen. Bu farw yn Tübingen.

## Gwobrau
Enillodd Philipp Friedrich Gmelin y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Cymrawd y Gymdeithas Frenhinol

Categori:Genedigaethau 1721
Categori:Marwolaethau 1768
Categori:Meddygon o'r Almaen

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Ronald Ross

Meddyg, nofelydd, mathemategydd,  söolegydd a bardd nodedig o'r Deyrnas Unedig oedd **Ronald Ross**  (13 Mai 1857 - 16 Medi 1932). Roedd yn ddoctor meddygol Prydeinig ag enillodd Wobr Nobel am Ffisioleg neu Feddygaeth ym 1902, a hynny am ei waith ar drosglwyddiad malaria. Cafodd ei eni yn Almora, Y Deyrnas Unedig ac addysgwyd ef yn Barts and The Llundain School of Medicine and Dentistry. Bu farw yn Llundain.

## Gwobrau
Enillodd Ronald Ross y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Cymrawd y Gymdeithas Frenhinol
*Marchog Cadlywydd Urdd y Baddon
*Marchog Cadlywydd Urdd St.Mihangel a St Siôr
*Medal Brenhinol
*Gwobr Goffa James Tait Black
*Gwobr Nobel mewn Ffisioleg neu Feddygaeth

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Enillwyr Gwobr Nobel mewn Ffisioleg neu Feddygaeth
Categori:Marwolaethau 1932
Categori:Genedigaethau 1857
Categori:Meddygon Prydeinig
Ernst von Fleischl-Marxow

Meddyg a ffisiolegydd  nodedig o Awstria oedd **Ernst von Fleischl-Marxow**  (5 Awst 1846 - 22 Hydref 1891). Ffisiolegydd a meddyg Awstriaidd ydoedd a ddaeth yn adnabyddus am ei ymchwiliadau pwysig ynghylch gweithgarwch trydanol nerfau a'r ymennydd. Cafodd ei eni yn Fienna, Awstria ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Fienna. Bu farw yn Fienna.

## Gwobrau
Enillodd Ernst von Fleischl-Marxow y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Urdd Franz Joseph

Categori:Genedigaethau 1846
Categori:Marwolaethau 1891
Categori:Meddygon o Awstria

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Charles-Joseph Bouchard

Meddyg, patholegydd, esperantydd nodedig o Ffrainc oedd **Charles-Joseph Bouchard**  (6 Medi 1837 – 28 Hydref 1915). Mae Bouchard yn cael ei gofio am ei waith gyda chlefydau heintus a maethol. Cafodd ei eni yn Montier-en-Der, Ffrainc ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Lyon a Prifysgol Paris. Bu farw yn Sainte-Foy-lès-Lyon.

## Gwobrau
Enillodd Charles-Joseph Bouchard y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Uwch Groes y Lleng Anrhydedd

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Genedigaethau 1837
Categori:Marwolaethau 1915
Categori:Meddygon Ffrengig‎
Christian Friedrich von Jäger

Meddyg, botanegydd, cemegydd nodedig o'r Almaen oedd **Christian Friedrich von Jäger**  (13 Hydref 1739 - 7 Medi 1808). Roedd yn unigolyn hynod lwyddiannus, yn benodol ym meysydd megis rheoliadau fferyllol, diagnosteg, y frwydr yn erbyn clefydau heintus a'r frwydr yn erbyn niferoedd marwolaethau uchel ymysg babanod. Cafodd ei eni yn Stuttgart, Yr Almaen ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Tübingen. Bu farw yn Stuttgart.

## Gwobrau
Enillodd Christian Friedrich von Jäger y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Medal Cothenius

Categori:Genedigaethau 1739
Categori:Marwolaethau 1808
Categori:Meddygon o'r Almaen

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Ernst Ludwig Heim

Meddyg nodedig o'r Almaen oedd **Ernst Ludwig Heim**  (22 Gorffennaf 1747 - 15 Medi 1834). Roedd yn boblogaidd oherwydd iddo ddarparu triniaethau meddygol am ddim ym Merlin. Cafodd ei eni yn Solz (Rippershausen), Yr Almaen ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Halle-Wittenberg. Bu farw yn Berlin.

## Gwobrau
Enillodd Ernst Ludwig Heim y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Dinesydd  anrhydeddus Berlin
*Urdd yr Eryr Coch 3ydd radd

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Genedigaethau 1747
Categori:Marwolaethau 1834
Categori:Meddygon Almaenig
Jakob Eduard Polak

Meddyg nodedig o Ymerodraeth Awstria oedd **Jakob Eduard Polak**  (12 Tachwedd 1818 – 8 Hydref 1891). Chwaraeodd rôl bwysig yn y broses o gyflwyno meddyginiaeth fodern yn Iran. Cafodd ei eni yn Mořina, Ymerodraeth Awstria ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Prague. Bu farw yn Fienna.

## Gwobrau
Enillodd Jakob Eduard Polak y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Urdd Franz Joseph

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Genedigaethau 1818
Categori:Marwolaethau 1891
Categori:Meddygon y 19eg ganrif o Awstria
Categori:Meddygon Iddewig o Awstria
Categori:Pobl o Ymerodraeth Awstria
Categori:Pobl fu farw yn Fienna
Bernhard Fischer

Meddyg nodedig o Ymerodraeth yr Almaen oedd **Bernhard Fischer**  (19 Chwefror 1852 - 2 Awst 1915). Roedd yn nodedig am ei system dosbarthiadol o facteria. Cafodd ei eni yn Coburg, Ymerodraeth yr Almaen ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Berlin. Bu farw yn Moorslede.

## Gwobrau
Enillodd Bernhard Fischer y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Urdd yr Eryr Coch 3ydd radd

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Genedigaethau 1852
Categori:Marwolaethau 1915
Categori:Meddygon Almaenig
Jerzy Woźniak

Meddyg o Wlad Pwyl oedd **Jerzy Woźniak**  (8 Tachwedd 1923 - 12 Ebrill 2012). Roedd yn filwr a meddyg, a fu unwaith yn garcharor gwleidyddol yng Ngweriniaeth Pobl Gwlad Pwyl. Cafodd ei eni yn Kraków, Gwlad Pwyl ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Innsbruck. Bu farw yn Wrocław.

## Gwobrau
Enillodd Jerzy Woźniak y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Croes Armia Krajowa

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Genedigaethau 1923
Categori:Marwolaethau 2012
Categori:Meddygon o Wlad Pwyl
Enric Aguadé i Sans

Meddyg nodedig o Sbaen oedd **Enric Aguadé i Sans**  (25 Rhagfyr 1920 - 14 Ionawr 2013). Roedd yn arbenigo mewn endocrinoleg. Cafodd ei eni yn Reus, Sbaen ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Madrid. Bu farw yn Reus.

## Gwobrau
Enillodd Enric Aguadé i Sans y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Creu de Sant Jordi

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Genedigaethau 1920
Categori:Marwolaethau 2013
Categori:Meddygon Sbaenaidd
Helen Mayo

Meddyg nodedig o Awstralia oedd **Helen Mayo**  (1 Hydref 1878 - 13 Tachwedd 1967). Cydsefydlodd yr Ysgol i Famau, mudiad a oedd yn galluogi mamau i dderbyn cyngor ar iechyd eu babanod. Datblygodd y mudiad, a elwid yn Fudiad Iechyd Mamau a Babanod ym 1927, canghennau ar draws De Awstralia gan ymgorffori ysgol ar gyfer hyfforddi nyrsys mamol. Fe'i ganed yn Adelaide, Awstralia ac fe'i haddysgwyd ym Mhrifysgol Adelaide. Bu farw yn Adelaide.

## Gwobrau
Enillodd Helen Mayo y  gwobrau canlynol o ganlyniad i'w gwaith:

*Swyddog o Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig (OBE)

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Marwolaethau 1967
Categori:Genedigaethau 1878
Categori:Meddygon o Awstralia
Categori:Merched y 19eg ganrif o Awstralia
Categori:Merched yr 20fed ganrif o Awstralia
William Henry Fitton

Meddyg a daearegwr  nodedig o Iwerddon oedd **William Henry Fitton**  (1780 - 13 Mai 1861). Meddyg ac daearegydd amatur Gwyddelig ydoedd. Etholwyd yn Gymrawd y Gymdeithas Frenhinol ym 1815. Cafodd ei eni yn Nulyn, Iwerddon yn 1780 ac addysgwyd ef yng Ngholeg y Drindod a Dulyn. Bu farw ac addysgwyd ef yng Ngholeg y Drindod a Dulyn. Bu farw yn Llundain.

## Gwobrau
Enillodd William Henry Fitton y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Medal Wollaston
*Cymrawd y Gymdeithas Frenhinol

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Marwolaethau 1861
Categori:Genedigaethau 1780
Categori:Meddygon o Iwerddon
Stefan Watew

Meddyg ac anthropolegydd  nodedig o Fwlgaria oedd **Stefan Vatev**  (6 Chwefror 1866 - 9 Mawrth 1946). Bu'n gadeirydd ar y Cyngor Goruchaf Meddygol Bwlgareg ac ef oedd un o sylfaenwyr Cymdeithas Feddygol Bwlgareg yn 1901. Cafodd ei eni yn Lovech, Bwlgaria ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Leipzig. Bu farw yn Sofia.

## Gwobrau
Enillodd Stefan Watew y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Urdd Alecsander
*Urdd Teilyngdod Sifil

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Marwolaethau 1946
Categori:Genedigaethau 1866
Categori:Meddygon o Fwlgaria
Categori:Pobl o Sofia
Helena Kagan

Meddyg ac ymgyrchydd o Israel oedd **Helena Kagan**  (25 Medi 1889 - 22 Awst 1978). Bu'n gyfrifol am ehangu gofal iechyd yn Israel. Fe'i ganed yn Tashkent, Israel ac fe'i haddysgwyd ym Mhrifysgol Bern. Bu farw yn Jeriwsalem.

## Gwobrau
Enillodd Helena Kagan y  gwobrau canlynol o ganlyniad i'w gwaith:

*Gwobr Israel

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Marwolaethau 1978
Categori:Genedigaethau 1889
Categori:Meddygon o Israel
Mladen Stojanović

Meddyg nodedig o Iwgoslafia oedd **Mladen Stojanović**  (7 Ebrill 1896 - 2 Ebrill 1942). Arweiniodd ymadawiad o Herwfilwyr ar Fynydd Mount Kozara, ac o'i gwmpas yng ngogledd orllewin Bosnia yn ystod yr Ail Ryfel Byd yn Iwgoslafia. Cafodd ei eni yn Prijedor, Iwgoslafia ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Vienna. Bu farw yn Jošavka Gornja.

## Gwobrau
Enillodd Mladen Stojanović y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Arwr Genedlaethol Iwgoslafia

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Marwolaethau 1942
Categori:Genedigaethau 1896
Categori:Meddygon o Iwgoslafia
Pierre-François Percy

Meddyg a gwleidydd  nodedig o Ffrainc oedd **Pierre-François Percy**  (28 Hydref 1754 - 18 Chwefror 1825). Yn ystod rhyfeloedd y Chwyldro Ffrengig dyfeisiodd fath newydd o ambiwlans a ellid ei ddefnyddio ar faes y gad. Cafodd ei eni yn Montagney, Ffrainc ac addysgwyd ef yn Besançon University. Bu farw ym Mharis.

## Gwobrau
Enillodd Pierre-François Percy y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Commandeur de la Légion d'honneur‎
*Urdd yr Eryr Coch
*enwau wedi'u hysgrifennu o dan yr Arc de Triomphe

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Marwolaethau 1825
Categori:Genedigaethau 1754
Categori:Meddygon Ffrengig‎
Casimir Davaine

Meddyg nodedig o Ffrainc oedd **Casimir Davaine**  (19 Mawrth 1812 – 14 Hydref 1882). Roedd yn feddyg Ffrengig ac yn adnabyddus am ei waith ym maes microbioleg. Cafodd ei eni yn Saint-Amand-les-Eaux, Ffrainc ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Paris. Bu farw yn Garches.

## Gwobrau
Enillodd Casimir Davaine y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Marchog y Lleng Anrhydeddus

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Genedigaethau 1812
Categori:Marwolaethau 1882
Categori:Meddygon Ffrengig‎
Andrej Otona Župančič

Meddyg ac anthropolegydd o Slofenia oedd **Andrej Otona Župančič**  (27 Ionawr 1916 - 3 Rhagfyr 2007). Astudiodd berthynas ecolegol yr Indiaid a'r coedwigoedd glaw yn 1975-1977. Cafodd ei eni yn Ljubljana, Slofenia ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Ljubljana. Bu farw yn Ljubljana.

## Gwobrau
Enillodd Andrej Otona Župančič y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Urdd brawdoliaeth a undod
*Urdd Llafur
*Medal coffadwriaethol y pleidiwr 1941
*Urdd "Ar gyfer teilyngdod y pobol"
*Urdd ryddid
*Urdd y seren pleidiol

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Marwolaethau 2007
Categori:Genedigaethau 1916
Categori:Meddygon o Slofenia
Emil Schultheisz

Meddyg a gweinidog o Hwngari oedd **Emil Schultheisz**  (21 Mehefin 1923 - 12 Mehefin 2014). Fe wasanaethodd Schultheisz fel Gweinidog Iechyd yn Hwngari o 1974 hyd at 1984. Cafodd ei eni yn Budapest, Hwngari ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Cluj-Napoca. Bu farw yn Budapest.

## Gwobrau
Enillodd Emil Schultheisz y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*croes cadlywydd urdd teilyngdod gweriniaeth Hwngari
*athro emeritus

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Marwolaethau 2014
Categori:Genedigaethau 1923
Categori:Meddygon o Hwngari
Štefan Králik

Meddyg, dramodydd ac awdur o Slofacia oedd **Štefan Králik**  (8 Ebrill 1909 - 30 Ionawr 1983). Bu'n gweithio fel meddyg yn Vážce, Kojetíně, Detva a Zvolen. Cafodd ei eni yn Závodie, Slofacia ac addysgwyd ef yn Bratislava. Bu farw yn Bratislava.

## Gwobrau
Enillodd Štefan Králik y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Národní umělec

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Marwolaethau 1983
Categori:Genedigaethau 1909
Categori:Meddygon o Slofacia
Ferdinand-Jean Darier

Meddyg, patholegydd, gwleidydd nodedig o Ffrainc oedd **Ferdinand-Jean Darier**  (26 Ebrill 1856 - 4 Mehefin 1938). Gelwir ef yn "dad dermatoleg fodern yn Ffrainc". Cafodd ei eni yn Budapest, Ffrainc ac addysgwyd ef yn Collège de France. Bu farw ym Mharis.

## Gwobrau
Enillodd Ferdinand-Jean Darier y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Commandeur de la Légion d'honneur‎

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Marwolaethau 1938
Categori:Genedigaethau 1856
Categori:Meddygon Ffrengig‎
Kurt Tittel

Meddyg ac anatomydd  nodedig o Gweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen oedd **Kurt Tittel**  (19 Gorffennaf 1920 - 20 Awst 2016). Mae'n cael ei adnabod am ei waith ar ddatblygu meddygaeth chwaraeon. Cafodd ei eni yn Lübeck, Gweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen ac addysgwyd ef yn Leipzig. Bu farw yn Leipzig.

## Gwobrau
Enillodd Kurt Tittel y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Gwobr Genedlaethol Dwyrain yr Almaen

Categori:Genedigaethau 1920
Categori:Marwolaethau 2016
Categori:Meddygon o'r Almaen

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Ingeborg Retzlaff

Meddyg a geinecolegydd  nodedig o'r Almaen oedd **Ingeborg Retzlaff**  (18 Awst 1929 - 17 Medi 2004). Daeth i'r amlwg fel gwleidydd gwladwriaethol meddygol. Fe'i ganed yn Świnoujście, Yr Almaen ac fe'i haddysgwyd ym Mhrifysgol Hamburg. Bu farw yn Lübeck.

## Gwobrau
Enillodd Ingeborg Retzlaff y  gwobrau canlynol o ganlyniad i'w gwaith:

*Croes Swyddog  Urdd Teilyngdod Gweriniaeth Ffederal yr Almaen
*Medal Paracelsus Cymdeithas Feddygol yr Almaen

Categori:Genedigaethau 1929
Categori:Marwolaethau 2004
Categori:Meddygon o'r Almaen

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Sir Frederick Treves, Barwnig 1af

Meddyg a llawfeddyg o Loegr oedd **Sir Frederick Treves, Barwnig 1af**  (15 Chwefror 1853 - 7 Rhagfyr 1923). Roedd Treves yn llawfeddyg Prydeinig amlwg o'r oesoedd Fictoraidd ac Edwardaidd, ac adnabu ef bellach am ei gyfeillgarwch â Joseff Merrick, "y Dyn Elephant". Cafodd ei eni yn Dorchester, Y Deyrnas Unedig ac addysgwyd ef yng Ngholeg Brenhinol Llawfeddygon Lloegr. Bu farw yn Lausanne, y Swistir.

## Gwobrau
Enillodd Sir Frederick Treves, Barwnig 1af y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Marchog Groes Fawr Urdd Frenhinol Victoria
*Cydymaith Urdd y Baddon

Categori:Marwolaethau 1923
Categori:Genedigaethau 1853
Categori:Meddygon o Loegr

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Jean Alexandre Barré

Meddyg nodedig o Ffrainc oedd **Jean Alexandre Barré**  (25 Mai 1880 - 26 Ebrill 1967). Ym 1916 bu'n gweithio ar ddiognosio syndrom Guillain-Barré-Strohl. Cafodd ei eni yn Chantenay -sur-Loire, Ffrainc ac addysgwyd ef yn Nantes. Bu farw yn Strasbourg.

## Gwobrau
Enillodd Jean Alexandre Barré y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Officier de la Légion d'honneur

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Marwolaethau 1967
Categori:Genedigaethau 1880
Categori:Meddygon Ffrengig‎
François Quesnay

Meddyg, athronydd, llawfeddyg a economegydd nodedig o Ffrainc oedd **François Quesnay**  (4 Mehefin 1694 - 16 Rhagfyr 1774). Ef oedd un o'r cyfranwyr pwysig cyntaf at feddwl economaidd. Cafodd ei eni yn Méré, Ffrainc ac addysgwyd ef yn Paris. Bu farw yn Ffrainc.

## Gwobrau
Enillodd François Quesnay y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Cymrawd y Gymdeithas Frenhinol

Categori:Marwolaethau 1774
Categori:Genedigaethau 1694
Categori:Meddygon o Ffrainc

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Ernst Mangold

Meddyg a ffisiolegydd  nodedig o Gweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen oedd **Ernst Mangold**  (5 Chwefror 1879 - 10 Gorffennaf 1961). Ef oedd un o'r agronomegwyr mwyaf adnabyddus yng Ngweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen. Cafodd ei eni yn Berlin, Gweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Leipzig. Bu farw yn Hahnenklee.

## Gwobrau
Enillodd Ernst Mangold y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Urdd Teilyngdod Gwladgarol mewn arian
*Gwobr Genedlaethol Dwyrain yr Almaen
*Hervorragender Wissenschaftler des Volkes

Categori:Genedigaethau 1879
Categori:Marwolaethau 1961
Categori:Meddygon o'r Almaen

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Vera Blagojević

Meddyg a myfyriwr  nodedig o Teyrnas y Serbiaid, Croatiaid a Slofeniaid oedd **Vera Blagojević**  (16 Mai 1920 - 18 Mawrth 1942). Roedd yn fyfyriwr meddygol, yn gyfranogwr i'r Frwydr Ryddfrydol Genedlaethol ac yn arwr cenedlaethol yn Iwgoslafia. Fe'i ganed yn Beograd, Teyrnas y Serbiaid, Croatiaid a Slofeniaid ac fe'i haddysgwyd yn Belgrade. Bu farw yn Klenak.

## Gwobrau
Enillodd Vera Blagojević y  gwobrau canlynol o ganlyniad i'w gwaith:

*Arwr Genedlaethol Iwgoslafia

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Marwolaethau 1942
Categori:Genedigaethau 1920
Paul Georges Dieulafoy

Meddyg a llawfeddyg  nodedig o Ffrainc oedd **Paul Georges Dieulafoy**  (18 Tachwedd 1839 - 16 Awst 1911). Ceir ei adnabod yn bennaf am ei astudiaeth o lud y coluddyn crog. Cafodd ei eni yn Tolosa, Ffrainc ac addysgwyd ef yn Paris. Bu farw ym Mharis.

## Gwobrau
Enillodd Paul Georges Dieulafoy y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Commandeur de la Légion d'honneur‎

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Marwolaethau 1911
Categori:Genedigaethau 1839
Categori:Meddygon Ffrengig‎
Wolfgang Menger

Meddyg nodedig o'r Almaen oedd **Wolfgang Menger**  (19 Gorffennaf 1919 - 11 Medi 2006). Penodwyd yn gyfarwyddwr meddygol Ysbyty Plant Seehospiz a'r canolfan asthma ac alergeddau "Insel-Internat Kinderheil" ar yr ynys Ddwyreiniol Ffrisaidd, Norderin. Cafodd ei eni yn Steglitz, Yr Almaen ac addysgwyd ef yn Berlin, Gdansk a Vienna. Bu farw yn Norderney.

## Gwobrau
Enillodd Wolfgang Menger y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Croes y Coron
*Croes yr urdd teilyngdod  Gweriniaeth Ffederal yr Almaen

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Genedigaethau 1919
Categori:Marwolaethau 2006
Categori:Meddygon Almaenig
Sir William MacCormac, Barwnig 1af

Meddyg a llawfeddyg nodedig o'r Deyrnas Unedig oedd **Sir William MacCormac, Barwnig 1af**  (17 Ionawr 1836 - 4 Rhagfyr 1901). Roedd yn llawfeddyg nodedig Prydeinig yn ystod y 19g a dechrau'r ugeinfed ganrif. Hyrwyddodd a sylfaenodd Corfflu Meddygol Brenhinol y Fyddin. Cafodd ei eni yn Belffast, Y Deyrnas Unedig ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol y Frenhines a Belffast. Bu farw yng Nghaerfaddon.

## Gwobrau
Enillodd Sir William MacCormac, Barwnig 1af y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Marchog Cadlywydd Urdd y Baddon
*Marchog Cadlywydd Urdd Brenhinol Fictoraidd
*Marchog Baglor

Categori:Marwolaethau 1901
Categori:Genedigaethau 1836
Categori:Meddygon o'r Deyrnas Unedig

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Jean-Nicolas Corvisart

Meddyg ac athro prifysgol  nodedig o Ffrainc oedd **Jean-Nicolas Corvisart**  (15 Chwefror 1755 - 18 Medi 1821). Yn 1804, daeth Corvisart yn brif feddyg Napoléon Bonaparte. Cafodd ei eni yn Dricourt, Ffrainc ac addysgwyd ef yn Faculte de Medicine a Paris. Bu farw ym Mharis.

## Gwobrau
Enillodd Jean-Nicolas Corvisart y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Officier de la Légion d'honneur

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd
Categori:Marwolaethau 1821
Categori:Genedigaethau 1755
Categori:Meddygon Ffrengig‎
Fritz Linder

Meddyg a llawfeddyg  nodedig o'r Almaen oedd **Fritz Linder**  (3 Ionawr 1912 - 10 Medi 1994). Gweithiodd Linder fel Athro'r Prifysgol Ruprecht-Karls Heidelberg ac fel Cyfarwyddwr y Clinig Llawfeddygol yn Ysbyty'r Brifysgol Heidelberg. Cafodd ei eni yn Wrocław, Yr Almaen ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Bristol a University Wroclaw. Bu farw yn Heidelberg.

## Gwobrau
Enillodd Fritz Linder y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:

*Medal Paracelsus Cymdeithas Feddygol yr Almaen

Categori:Genedigaethau 1912
Categori:Marwolaethau 1994
Categori:Meddygon o'r Almaen

Categori:Erthyglau Bot Wici-Iechyd