Gwyrddolchi

Mae **Gwyrddolchi** (gair cyfansawdd tebyg i "gwyngalchu"), yn fath o sbin hysbysebu neu farchnata lle mae cysylltiadau cyhoeddus gwyrdd a marchnata gwyrdd yn cael eu defnyddio'n dwyllodrus i berswadio'r cyhoedd bod sefydliad neu gwmni cynhyrchion, amcanion a pholisïau yn gyfeillgar i'r amgylchedd. Llwch yn llygad y cyhoedd yw gwyrddolchi, ac yn aml iawn fe'i gwneir gan gwmnïau nad ydynt mor wyrdd a hynny.

Enghraifft o wyrddolchi yw pan fydd sefydliad yn gwario llawer mwy o adnoddau ar hysbysebu sy'n "wyrdd" nag ar arferion amgylcheddol cadarn. Gall gwyrddolchi amrywio o newid enw neu label cynnyrch i ddwyn i gof yr amgylchedd naturiol (er enghraifft ar gynnyrch sy'n cynnwys cemegau niweidiol) i ymgyrchoedd gwerth miliynau o ddoleri sy'n portreadu cwmnïau ynni hynod lygredig fel rhai ecogyfeillgar. Mae'r gair Cymraeg yn gyfieithiad o *Greenwashing* gair Saesneg, ac yn cwmpasu agendâu a pholisïau corfforaethol anghynaliadwy Lloegr, America a mannau eraill. Mae cyhuddiadau cyhoeddus yn y 21g wedi cyfrannu at ddefnydd cynyddol y term.

Mae rheoliadau, deddfau a chanllawiau newydd gan sefydliadau fel y Pwyllgor Arferion Hysbysebu yn golygu annog cwmnïau i beidio â defnyddio gwyrddolchi i dwyllo defnyddwyr.

## Nodweddion 
Disgrifiodd TerraChoice, is-adran ymgynghori amgylcheddol, "saith pechod gwyrddolchi" yn 2007 i "helpu defnyddwyr i nodi cynhyrchion a oedd yn gwneud honiadau amgylcheddol camarweiniol":

# *Hidden Trade-off*: honiad bod cynnyrch yn "wyrdd" yn seiliedig ar set o rinweddau afresymol o gyfyng, heb roi sylw i faterion amgylcheddol pwysig eraill.
# *Dim Prawf*: honiad na ellir ei gadarnhau gan wybodaeth hawdd ei chyrchu neu gan drydydd parti dibynadwy.
# *Amwysedd*: honiad sydd wedi'i ddiffinio mor wael neu mor eang fel bod y defnyddiwr yn debygol o gamddeall ei wir ystyr. Nid yw "hollol-naturiol", er enghraifft, o reidrwydd yn "wyrdd".
# *Addoli Labeli Ffug*: honiad sydd, trwy eiriau neu ddelweddau, yn rhoi'r argraff o ardystiad trydydd parti lle nad oes un yn bodoli.
# *Amherthnasedd*: honiad a all fod yn wir ond sy'n ddibwys o ddim help i ddefnyddwyr sy'n ceisio cynhyrchion sy'n well i'r amgylchedd.
# *Y Lleiaf o Ddau Ddrwg*: honiad a all fod yn wir o fewn y categori cynnyrch, ond sydd mewn perygl o dynnu sylw defnyddwyr oddi wrth effaith amgylcheddol ehangach y categori cyfan.
# *Ffugio*: honiad hollol ffug ac anghywir.

Erbyn 2010 roedd tua 95% o gynhyrchion yr Unol Daleithiau sy'n honni eu bod yn wyrdd wedi'u darganfod i gyflawni o leiaf un o'r pechodau hyn.

## Hanes 
Bathwyd y term *greenwashing* gan yr amgylcheddwr o Efrog Newydd Jay Westerveld mewn traethawd a sgwennodd yn 1986 am arfer y diwydiant gwestai o osod hysbysiadau mewn ystafelloedd gwely yn hyrwyddo ailddefnyddio tywelion i "achub yr amgylchedd". Nododd mai ychydig iawn o ymdrech, os o gwbl, a wneir gan y sefydliadau hyn yn aml i leihau gwastraff ynni, er bod ailddefnyddio tywelion yn arbed costau golchi dillad iddynt. Daeth i'r casgliad bod yr amcan go iawn yn aml yn cynyddu elw a labelodd hyn ac arferion eraill proffidiol - ond aneffeithiol "amgylcheddol - gydwybodol" gyda'r bathiad *greenwashing*.

Ddiwrnodau cyn Uwchgynhadledd y Ddaear 1992 yn Rio de Janeiro, rhyddhaodd Greenpeace lyfr o'r enw *The Greenpeace Book on Greenwash*, a ddisgrifiodd sut yr aeth corfforaethau enfawr ati i ddylanwadu ar  y gynhadledd; darparodd Greenpeace astudiaethau achos o'r cyferbyniad rhwng llygrwyr corfforaethol a'u rhethreg (gwyrddolchi). Cyhoeddwyd fersiwn estynedig o'r adroddiad hwn gan Third World Network fel "*Greenwash: The Reality Behind Corporate Environmentalism.*"

## Cyfeiriadau 
## Darllen pellach 
* Catherine, P. (nd). Labelu ecogyfeillgar? Mae'n llawer o 'greenwash'. Toronto Star (Canada), Adalwyd o gronfa ddata Ffynhonnell Papur Newydd.983-9747-16-9
* Jenny, D. (nd). Mae adroddiadau newydd yn rhoi diwedd ar olchi gwyrdd. Daily Telegraph, The (Sydney), Wedi'i adfer o gronfa ddata Newspaper Source.
* Jonathan, L. (nd). Pam na fydd 'glaswellt' yn golchi gyda defnyddwyr. Sunday Times, The, Adalwyd o gronfa ddata Newspaper Source.
* Sgamio gwyrdd.  Gwyddoniadur Problemau'r Byd a Photensial Dynol  .

## Dolenni allanol 
* Canolfan Amgylcheddol Roberts - graddfeydd hawliadau cynaliadwyedd corfforaethol
* How Greenwashing Works  
* Golchi gwyrdd mewn Diwylliant a Chelf Poblogaidd
* Beth yw Greenwashing, a Pam Mae'n Broblem?"
* Ffrydio sain o raglen radio 2011 ar y testun Marchnata Gwyrdd/Gwyngalchu - o CBC Radio
* Honiadau gwyrdd, y Comisiwn Ewropeaidd

Categori:Amgylcheddaeth
Categori:1980au
Categori:Marchnata
Categori:Newid hinsawdd