open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lewisiana

Llyfr adloniannol am Gymreictod gan D. Geraint Lewis yw ***Lewisiana***. 
Cymdeithas Lyfrau Ceredigion a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 13 Hydref 2005. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Llyfr yn cynnwys gwybodaeth adloniannol. Mae'r pwyslais ar Gymru a Chymreictod.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cenedlaetholdeb Cymreig
Categori:Llyfrau Cymreig 2005
Lle Neis i Blant?

Llyfr am raglen deledu o'r un enw gan Aled Gruffydd Jones, Catrin M.S. Davies wedi'i olygu gan Marged Haycock yw ***Lle Neis i Blant?***. 
Gwasanaeth Ategol Darlledu Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn Ionawr 1991. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Llyfr i gyd-fynd â'r rhaglenni teledu o'r un enw sy'n cymryd golwg newydd ar y newidiadau sy'n digwydd ym mywydau trigolion ardaloedd gwledig Cymru.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Teledu yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1991
Llyfr Cyfeiriad Cymru Hiraethus Francis Frith

Llyfr cyfeiriadau dwyieithog gan Francis Frith yw '''''Llyfr Cyfeiriad Cymru Hiraethus Francis Frith / Francis Frith's Nostalgic Wales Address Book'''*. 
*Frith Book Company'' a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 15 Hydref 2003. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Llyfr cyfeiriadau dwyieithog yn cynnwys casgliad o ffotograffau du-a-gwyn llawn awyrgylch o archif Francis Frith.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Ffotograffau
Categori:Llyfrau Cymreig 2003
Geiriau Doeth

Detholiad o ddyfyniadau amrywiol yn ymwneud â geiriau doeth, golygwyd gan Tegwyn Jones, yw ***Geiriau Doeth***. 
Gwasg Carreg Gwalch a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn Hydref 2003. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Detholiad o ddyfyniadau amrywiol yn ymwneud â geiriau doeth, yn farddoniaeth gaeth a rhydd, penillion telyn a chaneuon cyfoes, a rhyddiaith chwedlau'r Canol Oesoedd, y Beibl a nofelau'r 20g.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Blodeugerddi Cymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 2003
Defnyddio Agored

Cyfrol sy'n cynnig cyngor ar sut i ddefnyddio casgliad o raglenni cyfrifiadurol, gan Diarmuid Johnson a Lowri Jones (Golygyddion) yw ***Defnyddio Agored***. Mae'r llyfr yn canolbwyntio ar ddefnyddio addasiad Agored o OpenOffice.

Cyhoeddwyd y gyfrol ar 12 Rhagfyr 2006. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfrifiadureg
Categori:Llyfrau Cymreig 2006
Llyfr Cyfeiriadau - Cennin Pedr

Llyfr cyfeiriadau Cymraeg a math o ddyddiadur yw ***Llyfr Cyfeiriadau - Cennin Pedr***. 

Llyfrau Domino a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 01 Ionawr 1990. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Llyfr cyfeiriadau Cymraeg, siâp hirgul, yn arddangos llun cennin Pedr ar y cloriau blaen a chefn, gyda dwy dudalen ar gyfer y rhan fwyaf o'r llythrennau, ynghyd â lle i nodi dyddiadau pwysig personol.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfeiriaduron Cymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 1990
Y Cyfan y Mae Dynion yn ei Wybod am Ferched

Llyfr Cymraeg am y bartneriaeth rhwng dynion a'u gwragedd gan "D.I.M. O'Gwbl"  yw ***Y Cyfan y Mae Dynion yn ei Wybod am Ferched***. 
Cyhoeddwyd y gyfrol ar 29 Hydref 2004. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Cyfrol ddoniol yn datgelu'r ffeithiau noeth am yr hyn mae dynion yn ei wybod am ferched, sef dim.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 2004
Categori:Priodasau, uniadau, a phartneriaethau yn y Deyrnas Unedig
Wynebau Cymru

Llyfr o fywgraffiadau cryno o ddynion a gwragedd gan Ann Sumner yw ***Wynebau Cymru***. 
Llyfrau Amgueddfa Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 03 Gorffennaf 2006. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Llyfr o fywgraffiadau cryno o ddynion a gwragedd sydd wedi gweddnewid Cymru dros y 500 mlynedd diwethaf ym myd gwleidyddiaeth, theatr, chwaraeon a llên. Cynhwysir portreadau a cherfluniau o bob unigolyn a drafodir.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau
Categori:Llyfrau Cymreig 2006
Y Jonesiaid

Casgliad o ddifyrion amrywiol gan Rocet Arwel Jones yw ***Y Jonesiaid***. 
Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 30 Tachwedd 2006. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Ffeithiau, ystadegau, jôcs a digwyddiadau yn hanes y byd sy'n gysylltiedig a'r enw 'Jones'. Esbonir cefndir a phoblogrwydd yr enw a cheir pytiau am Jonesiaid enwog drwy'r byd.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 2006
Y Llyfr Penblwyddi

Llyfr i gofnodi'r dyddiadau hollbwysig gan     yw ***Y Llyfr Penblwyddi / The Welsh Birthday Book***. 
Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 01 Chwefror 2003. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Llyfr i gofnodi'r dyddiadau hollbwysig, yn cynnwys dros 20 o luniau lliw a ffeithiau hanesyddol am bob dydd o'r flwyddyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
*
Categori:Llyfrau Cymreig 2003
Y Plentyn Bach

Casgliad o ffotograffau lliw gan Anne Howells a Lowri Morgan (golygyddion) yw ***Y Plentyn Bach: Llawlyfr Cynhwysfawr i Rieni Plentyn y Nawdegau***. 
Cyhoeddwyd y gyfrol gan Y Brifysgol Agored yng Nghymru a hynny yn Ionawr 1990. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Casgliad o ffotograffau lliw, deiagramau a chartwnau.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Ffotograffau
Categori:Llyfrau Cymreig 1990
Yr Anhygoel (llyfr)

Cyfrol o brofiadau'r awdur wrth iddo gynorthwyo teuluoedd a aflonyddid gan ysbrydion gan J. Aelwyn Roberts yw ***Yr Anhygoel***. 
Gwasg Gwynedd a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 01 Ionawr 1991. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Cyfrol yn cofnodi profiadau rhyfeddol yr awdur wrth iddo gynorthwyo teuluoedd a aflonyddid gan ysbrydion yn ystod ei yrfa fel ficer Llandegai ger Bangor. Addasiad Cymraeg o *Holy Ghostbuster*.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1991
Categori:Ysbrydion
Rhagfarnau

Llyfr am ragfarnau pobl gan Robyn Léwis    yw ***Rhagfarnau***. 
Gwasg y Bwthyn a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 15 Mai 2013. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Mae'r gyfrol hon yn anelu sawl cic i gyfeiriad y Sefydliad.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 2013
Gŵyl y Blaidd/The Festival of the Wolf

Cyfrol o gerddi gan  Tom Cheesman, Grahame Davies a Sylvie Hoffmann (Golygyddion) yw ***Gŵyl y Blaidd / The Festival of the Wolf***. 
Parthian Books a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 15 Mehefin 2006. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Cyfrol o'r cerddi a'r storïau gorau o dri chasgliad blaenorol a gyhoeddwyd gan Lyfrau Hafan, a thestunau am ffoaduriaid yng Nghymru ar hyd y canrifoedd.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Ffoaduriaid
Categori:Llyfrau Cymreig 2006
Adeiladu Cymru

Cyfrol am adeiladau yng Nghymru gan Monica Cherry yw ***Adeiladu Cymru***. 

*Royal Society of Architects in Wales* a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 22 Awst 2006. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Penderfynwyd cyhoeddi'r llyfr hwn yn sgil arddangosfa 'Adeiladu Cymru'; mae'n ffrwyth llafur tair blynedd a dreuliwyd yn ymchwilio i bensaernïaeth Cymru ar ôl y rhyfel.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Adeiladau ac adeiladwaith yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 2006
Ar Waith Gyda'n Gilydd

Llyfr a fwriadwyd i helpu pobl sy'n ystyried dechrau menter busnes yw '''''Ar Waith Gyda'n Gilydd'''''.

Menter a Busnes, Aberystwyth a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 01 Ionawr 1991. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Llyfr a fwriadwyd i helpu pobl sy'n ystyried dechrau menter busnes yn eu hardal drwy gyflwyno ffrwyth profiad mentrau tebyg mewn amryfal ardaloedd yng Nghymru.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Arianneg
Categori:Llyfrau Cymreig 1991
Agenda Geidwadol i Gymru

Llyfr am agenda'r Ceidwadwyr yng Nghymru gan Yr Arg. Griffiths yw ***Agenda Geidwadol i Gymru***. 
Sefydliad Gwleidyddiaeth Cymru, Prifysgol Cymru Aberystwyth a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn Ebrill 2003. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Darlith Flynyddol Sefydliad Gwleidyddiaeth Cymru 2002 a draddodwyd gan yr Arglwydd Griffiths (Brian Griffiths) o Fforestfach yn delio ag amryfal agweddau ar agenda'r Ceidwadwyr yng Nghymru, sef arddel Cymreictod, darparu gwasanaethau iechyd ac addysg ayb.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Gwleidyddiaeth Cymru
Categori:Llyfrau Cymreig 2003
Am Gymru

Casgliad o erthyglau gan newyddiadurwyr ar Gynulliad Cenedlaethol Cymru gan  Wynne Melville Jones (Golygydd) yw ***Am Gymru***. 
StrataMatrix a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn Rhagfyr 1999. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Casgliad amrywiol o erthyglau gan un ar ddeg newyddiadurwyr profiadol, yn cyflwyno sylwadau treiddgar ar y paratoadau ar gyfer gweithgareddau cynulliad Cenedlaethol Cymru, Medi 1998 - Tachwedd 1999, ynghyd â chartwnau cynnil gan Tegwyn Jones.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Gwleidyddiaeth Cymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1999
Annwyl Alvis

Trafodaethau ar broblemau teuluol cyfoes yng Nghymru gan Alvis Richards yw ***Annwyl Alvis***.

Hughes a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yng Ngorffennaf 1996. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Trafodaethau cyffredinol a phenodol ar broblemau teuluol cyfoes yng Nghymru gan weithwraig gymdeithasol sy'n wyneb cyfarwydd ar S4C ac yn llais cyfarwydd ar Radio Cymru.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cymdeithas Cymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1996
Duw a Gadwo Dywysog Cymru (llyfr)

Cyfrol dwyieithog yn olrhain hanes Tywysog Cymru gan Russell Deacon a Steve Belzak yw '''''"Duw a Gadwo Dywysog Cymru": Brenhinfraint Cymru: A Oes arnom Angen Tywysog Cymru o Hyd? / "God Bless the Prince of Wales": Wales' Royal Prerogative: Do We Still Need a Prince of Wales?''''''. 
Cyhoeddwyd y gyfrol ar 15 Mai 2000. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Llyfryn yn olrhain hanes Tywysog Cymru, gan astudio perthnasedd y swydd i Gymru a'i phobl heddiw. Papur rhif 1 y Ganolfan er Diwygio yng Nghymru.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Gwleidyddiaeth Cymru
Categori:Llyfrau Cymreig 2000
BAC Cymreig

Adroddiad dwyieithog ynglŷn â sefydlu Baccalaureate Cymreig gan Colin Jenkins, John David, John Osmond a Juliet Pierce yw ***BAC Cymreig: Addysgu Cymru yn y Ganrif Nesaf***.
Sefydliad Materion Cymreig a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 04 Chwefror 1997. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Adroddiad dwyieithog sy'n ffrwyth cynhadledd a gynhaliwyd i archwilio'r argymhellion ynglŷn â sefydlu Baccalaureate Cymreig.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau am addysg yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1997
Bywyd Brau

Llyfr am erthylu gan Rhiain Lewis    yw '''''Bywyd Brau: Ydi Erthylu'n Iawn?'''''.
Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn Ionawr 1989. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Llyfr yn trafod erthylu a'r problemau niferus sy'n codi yn sgil y pwnc dadleuol hwn. Y llyfr cyntaf o'i fath yn y Gymraeg.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cymdeithas Cymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1989
Cariad at ein Gwlad

Cyfieithiad o anerchiad gan Richard Price   P. A. L. Jones yw ***Cariad at ein Gwlad***.

Llyfrgell Genedlaethol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn Ionawr 1989. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Cyfieithiad i'r Gymraeg o anerchiad a draddodwyd gan Richard Price ym 1789 yn Llundain i 'Gymdeithas Dathlu'r Chwyldro (Ffrengig) ym Mhrydain Fawr', ynghyd â ffacsimili o'r gwreiddiol A Discourse on the Love of Our Country.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1989
Achub ein Hiaith

Cyfrol am y Gymraeg a byd addysg gan Ken Hopkins yw ***Achub ein Hiaith***. 
Sefydliad Materion Cymreig a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 06 Gorffennaf 2006. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Yn y gyfrol hon mae'r awdur, a fu'n aelod o Bwyllgor Gwaith Llafur Cymru, yn dadlau mai'r ffordd i ddiogelu dyfodol y Gymraeg yw trwy gryfhau'r ddarpariaeth yn yr ysgolion uwchradd cyfrwng Saesneg.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau am Gymraeg
Categori:Llyfrau am addysg yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 2006
Creu Cymru Ddwyieithog – Rôl y Gymraeg Mewn Addysg

Casgliad o bapurau ar addysg cyfrwng Cymraeg wedi'i olygu gan John Osmond yw ***Creu Cymru Ddwyieithog: Rôl y Gymraeg Mewn Addysg / Creating a Truly Bilingual Wales: Opportunities for Legislating and Implementing Policy***. 
Sefydliad Materion Cymreig a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 15 Rhagfyr 2008. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Casgliad o bapurau ar yr her a berthyn i ddatblygu addysg cyfrwng Cymraeg, gyda golwg ar fwriad Llywodraeth y Cynulliad ar greu Cymru ddwyieithog.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Addysg Gymraeg
Categori:Llyfrau am Gymraeg
Categori:Llyfrau am addysg yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 2008
Ymestyn y Dewis

Dogfen sy'n rhoi crynodeb o arolwg y BBC o'u swyddogaeth yw ***Ymestyn y Dewis***. 
Cyhoeddwyd y gyfrol a hynny yn Ionawr 1992. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Dogfen sy'n rhoi crynodeb o arolwg y BBC o'u swyddogaeth a'u gwasanaethau ac yn amlinellu eu syniadau ar gyfer y dyfodol - hanfodion sydd wrth wraidd yr achos dros adnewyddu Siarter y BBC ym 1996.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Darlledu
Categori:Llyfrau Cymreig 1992
Cwricwlwm Ysgol i Gymru'r Dyfodol

Llyfryn cryno am gwricwlwm Cymru gan Richard Daugherty yw '''''Cwricwlwm Ysgol i Gymru'r Dyfodol'''''. 
Canolfan Astudiaethau Addysg a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 03 Chwefror 1998. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Llyfryn cryno a gyhoeddwyd dan nawdd Sefydliad Cwricwlwm Prydain.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau am addysg yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1998
Asgwrn Cynnen - Tai Fforddiadwy yng Nghymru Wledig

Adroddiad dwyieithog ar y ddarpariaeth o dai fforddiadwy mewn ardaloedd gwledig gan Eilidh Johnston  yw ***Asgwrn Cynnen - Tai Fforddiadwy yng Nghymru Wledig***. 
Sefydliad Materion Cymreig a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 14 Hydref 2003. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Adroddiad dwyieithog a baratowyd yn dilyn gwaith ymchwil manwl a wnaethpwyd mewn ardaloedd gwledig ar draws Cymru gan geisio dadansoddi ymateb trigolion tuag at y ddarpariaeth o dai fforddiadwy mewn ardaloedd gwledig ac at bolisïau cynllunio tai.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cymdeithas Cymru
Categori:Llyfrau Cymreig 2003
Cyfiawnder Dwyieithog?

Astudiaeth o sefyllfa a statws yr ieithoedd Cymraeg a Saesneg yn Llysoedd Ynadon Cymru gan Robyn Léwis yw ***Cyfiawnder Dwyieithog? / Bilingual Justice?***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 03 Ebrill 1998. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Astudiaeth o sefyllfa a statws yr ieithoedd Cymraeg a Saesneg yn Llysoedd Ynadon Cymru ar drothwy'r unfed ganrif ar hugain, gan awdur toreithiog ar faterion cyfreithiol.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Hanes cyfansoddiadol Cymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1998
Plaid Cymru - Oddi ar 1960

Arolwg o ddatblygiad diweddar Plaid Cymru gan John Davies yw ***Plaid Cymru: Oddi ar 1960***. 

Llyfrgell Genedlaethol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn Ionawr 1997. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Arolwg o ddatblygiad diweddar Plaid Cymru a'i chyfraniad arbennig i wleidyddiaeth y Gymru fodern. Testun dwyieithog. Darlith Yr Archif Wleidyddol Gymreig 1996.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1997
Categori:Plaid Cymru
Cymru yn y Ddau Dŷ

Cyfrol am wleidyddiaeth San Steffan gan Yr Arglwydd Cledwyn o Benrhos yw ***Cymru yn y Ddau Dŷ***. 

Llyfrgell Genedlaethol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn Ionawr 1991. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Llyfryn dwyieithog yn cofnodi darlith yr Archif Wleidyddol Gymreig a draddodwyd yn Nhachwedd 1990 lle mae'r awdur yn tynnu ar ei brofiad helaeth yn Nhŷ'r Cyffredin a Thŷ'r Arglwyddi.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfraith y Deyrnas Unedig
Categori:Llyfrau Cymreig 1991
Pymtheng Mlynedd yn y Swyddfa Gymreig

Llyfr a chofnod o wasanaeth gwleidyddol gan un o wleidyddion mwyaf adnabyddus y Gymru gyfoes yw ***Pymtheng Mlynedd yn y Swyddfa Gymreig*** gan Wyn Roberts. 
Llyfrgell Genedlaethol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1995. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Darlith yn olrhain cyfnod o wasanaeth gwleidyddol am bymtheg mlynedd yn y Swyddfa Gymreig gan un o wleidyddion mwyaf adnabyddus Cymru ar y pryd.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1995
'Eu Hiaith a Gadwant'?

Cyfrol o ddansoddiadau o hanes cymdeithasol yr iaith Gymraeg yn ystod yr 20g yw ''''''Eu Hiaith a Gadwant'?: Y Gymraeg yn yr Ugeinfed Ganrif''''' a olygwyd gan Geraint H. Jenkins a Mari A. Williams.
Gwasg Prifysgol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2000. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr 
Hon oedd y chweched gyfrol yng nghyfres Hanes Cymdeithasol yr Iaith Gymraeg. Mae'n cynnig dadansoddiad o hanes cymdeithasol yr iaith Gymraeg yn ystod yr 20g, yn cynnwys 21 o draethodau gan ysgolheigion cydnabyddedig.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd 
* Rhestr llyfrau Cymraeg
* Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau 
Categori:Hanes y Gymraeg
Categori:Llyfrau am Gymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 2000
Gwnewch Bopeth yn Gymraeg

Casgliad o draethodau ysgolheigaidd yw '''''Gwnewch Bopeth yn Gymraeg: Yr Iaith Gymraeg a'i Pheuoedd 1801-1911''''',  a olygwyd gan Geraint H. Jenkins.
Gwasg Prifysgol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1999. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Mae'r llyfr, a oedd yn gyfrol yng nghyfres Hanes Cymdeithasol yr Iaith Gymraeg (1997–2000), yn gasgliad o draethodau ysgolheigaidd sy'n cynnig astudiaeth helaeth o'r modd y llwyddodd yr iaith Gymraeg i oroesi yn wyneb y newidiadau cymdeithasol, diwydiannol a diwylliannol a brofwyd yn ystod y 19g.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Hanes y Gymraeg
Categori:Llyfrau am Gymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 1999
Miliwn o Gymry Cymraeg!

Astudiaeth dadansoddiad o gyflwr yr iaith Gymraeg ar ddiwedd y 19g gan Gwenfair Parry a Mari A. Williams wedi'i golygu gan Geraint H. Jenkins yw ***Miliwn o Gymry Cymraeg!: Yr Iaith Gymraeg a Chyfrifiad 1891***.
Gwasg Prifysgol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1999. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Mae'r llyfr, a oedd yn gyfrol yng nghyfres Hanes Cymdeithasol yr Iaith Gymraeg (1997–2000), yn astudiaeth dadansoddiad o gyflwr yr iaith Gymraeg ar ddiwedd y 19g mewn 20 ardal yng Nghymru. Mae'n deillio o dystiolaeth a dynnwyd o Gyfrifiad 1891 gan David Llewelyn Jones, Gwenfair Parry, Robert Smith a Mari A. Williams.

## Cyfieithiad
Cyhoeddwyd fersiwn Saesneg o'r gyfrol gan Gwasg Prifysgol Cymru fel *The Welsh Language and the 1891 Census* yn yr un flwyddyn (1999).

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Hanes y Gymraeg
Categori:Llyfrau am Gymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 1999
Safle Gogledd Cymru

Cyfrol am  ddyfodol economaidd Gogledd Cymru mewn perthynas a gweddill y wlad gan Huw Vaughan Thomas yw ***Safle Gogledd Cymru***.

Sefydliad Materion Cymreig a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1996. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Cyhoeddiad dwyieithog yn trafod dyfodol economaidd Gogledd Cymru mewn perthynas a gweddill y wlad, yn deillio o seminar a gynhaliwyd yng Ngregynog ym Mai 1996.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Economi Cymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1996
Cartrefi Cymreig

Cyfrol am bensaernïaeth cartrefi Cymru gan Gwenda Griffith a Greg Stevenson yw ***Cartrefi Cymreig / Welsh Homes***. 
Quinto Press a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 23 Tachwedd 2006. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Yn seiliedig ar gyfresi S4C 04 Wal a Y Tŷ Cymreig, mae Cartrefi Cymreig yn dathlu'r amrywiaeth gyfoethog o bensaernïaeth cartrefi rhanbarthol Cymru, yn hen a newydd, ac yn dangos fod y gwaith o ddylunio cartrefi Cymru heddiw mor ddyfeisgar ag erioed.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Adeiladau ac adeiladwaith yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 2006
'Yr Iaith Gymraeg yn ei Henbydrwydd'

Astudiaeth o gyflwr yr iaith Gymraeg yn ystod y 1950au gan Mari A. Williams yw ''''' 'Yr Iaith Gymraeg yn ei Henbydrwydd': Y Gymraeg yn y 1950au'''''. 
Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2001. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Astudiaeth o gyflwr yr iaith Gymraeg yn ystod 50au'r 20g, yn cynnwys dadansoddiad byr o rai rhesymau dros y dirywiad enbyd a fu yn nifer y siaradwyr Cymraeg yn ystod y cyfnod hwn, gyda nodiadau eglurhaol manwl. 1 llun du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Hanes y Gymraeg
Categori:Llyfrau am Gymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 2001
Y Gymraeg yn ei Disgleirdeb

Cyfrol sy'n ymdrin â sefyllfa'r iaith yn y cyfnod rhwng y Deddfau Uno a dechrau'r Chwyldro Diwydiannol yw ***Y Gymraeg yn ei Disgleirdeb: Yr Iaith Gymraeg Cyn y Chwyldro Diwydiannol***, a olygwyd gan Geraint H. Jenkins. Gwasg Prifysgol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1997. Yn 2021 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Mae'r llyfr, a oedd yn gyfrol gyntaf yng nghyfres Hanes Cymdeithasol yr Iaith Gymraeg (1997–2000), yn cynnwys deuddeg pennod yn ymdrin â sefyllfa'r iaith yn y cyfnod rhwng y Deddfau Uno (1536 a 1542) a dechrau'r Chwyldro Diwydiannol.

# Llinos Beverley Smith, "Yr Iaith Gymraeg cyn 1536"
# Geraint H. Jenkins, Richard Suggett ac Eryn M. White, "Yr Iaith Gymraeg yn y Gymru Fodern Gynnar"
# Peter R. Roberts, "Deddfwriaeth y Tyduriaid a Statws Gwleidyddol 'yr Iaith Frytanaidd'"
# Richard Suggett, "Yr Iaith Gymraeg a Llys y Sesiwn Fawr"
# J. Gwynfor Jones, "Yr Iaith Gymraeg a Llywodraeth Leol: Ustusiaid Heddwch a'r Llysoedd Chwarter c.1536–1800"
# Glanmor Williams, "Unoliaeth Crefydd neu Unoliaeth Iaith? Protestaniaid a Phabyddion a'r Iaith Gymraeg 1536–1660"
# Eryn M. White, "Yr Eglwys Sefydledig, Anghydffurfiaeth a'r Iaith Gymraeg"
# William P. Griffith, "Dysg Ddyneiddiol, Addysg a'r Iaith Gymraeg 1536–1660"
# Eryn M. White, "Addysg Boblogaidd a'r Iaith Gymraeg 1650–1800"
# R. Geraint Gruffydd, "Yr Iaith Gymraeg mewn Ysgolheictod a Diwylliant 1536–1660"
# Geraint H. Jenkins, "Adfywiad yr Iaith a'r Diwylliant Cymraeg 1660–1800"
# Brynley F. Roberts, "Ieithoedd Celtaidd Prydain"

## Cyfieithiad
Cyhoeddwyd fersiwn Saesneg o'r gyfrol gan Gwasg Prifysgol Cymru fel *Language and Community in the Nineteenth Century* yn 1998.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Hanes y Gymraeg
Categori:Llyfrau am Gymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 2000
Codi Pontydd i Ddau Ddiwylliant

Anerchiad yn trafod yr her sy'n wynebu'r Eglwys i sicrhau dyfodol i'r Gymraeg a'i diwylliant gan W. Gwyn Lewis yw ***Codi Pontydd i Ddau Ddiwylliant***. 
Eglwys Bresbyteraidd Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn Ionawr 1992. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Anerchiad a draddodwyd yn Sasiwn yr Hydref o Gymdeithasfa'r Gogledd ym Medi 1991 yn trafod yr her sy'n wynebu'r Eglwys i godi pontydd a fydd yn sicrhau dyfodol i'r Gymraeg a'i diwylliant.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Crefydd
Categori:Llyfrau Cymreig 1992
Nid Iaith Fain Mohoni

Astudiaeth o gyflwr yr iaith Gymraeg ym Mangor a Chaernarfon yn ystod y 19g gan Gwenfair Parry yw ***Nid Iaith Fain Mohoni: Y Gymraeg ym Mangor a Chaernarfon yn Ystod y 19g***. 
Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2002. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Astudiaeth o gyflwr yr iaith Gymraeg ym Mangor a Chaernarfon yn ystod y 19g, sef cyfnod o newidiadau cymdeithasol ac economaidd mawr a ddylanwadodd yn sylweddol ar dwf dwyieithrwydd yn y fro.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Hanes y Gymraeg
Categori:Llyfrau am Gymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 2002
Walcott a'r Wyrcws

Llyfryn yn trafod tlodi yng Ngogledd Cymru cyn pasio Deddf y Tlodion 1834 gan David Llewelyn Jones yw '''''Walcott a'r Wyrcws'''''. 

Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1997. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Llyfryn yn trafod tlodi yng Ngogledd Cymru cyn pasio Deddf y Tlodion 1834, ac yn olrhain hanes sefydlu'r wyrcws ym Mangor.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Tlodi
Categori:Llyfrau Cymreig 1997
Y Papur Afaelodd yn Serchiadau'r Bobol - John Roberts Williams a'r Cymro 1945-62

Cyfrol am gyfraniad papur Y Cymro gan Robert Smith yw '''''Y Papur Afaelodd yn Serchiadau'r Bobol - John Roberts Williams a'r Cymro 1945-62'''''. 

Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1996. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Cyfres Papurau Ymchwil Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd: cyfrol 4. Y Papur Afaelodd yn Serchiadau'r Bobol - John Roberts Williams a'r Cymro 1945-62.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Papurau newydd Cymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1996
'Iaith Nas Arferir, Iaith i Farw Yw'

Cofnod o'r ymgyrchu dros yr iaith Gymraeg rhwng y ddau Ryfel Byd gan Marion Löffler yw ''''''Iaith Nas Arferir, Iaith i Farw Yw': Ymgyrchu dros yr Iaith Gymraeg rhwng y Ddau Ryfel Byd'''''.
Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1996. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Hanes y Gymraeg
Categori:Llyfrau am Gymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 1996
Trallodfa'r Tlawd

Cyfrol am statws y wyrcws yn y 14g gan Gwenfair Parry yw '''''Trallodfa'r Tlawd: Y Wyrcws yng Ngorllewin Meirionnydd yn y 19g'''''.
Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1996. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Astudiaeth gryno o swyddogaeth a statws y wyrcws yn y 19fed ganrif, gyda golwg arbennig ar ran Dolgellau a Ffestiniog.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1996
Categori:Tlodi
Pa Ddiben Protestio Bellach?

Cyfrol yn cefnogi'r frwydr dros y Gymraeg yn dilyn sefydlu Cynulliad Cymru gan Dylan Phillips    yw ***Pa Ddiben Protestio Bellach?***. 
Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1998. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Llyfryn yn dadlau na ddylid cefnu ar frwydr yr iaith Gymraeg yn sgil sefydlu Cynulliad i Gymru, rhag i'r iaith drengi, yn yr un modd ag y gwnaeth yr Wyddeleg yn Iwerddon, wedi ennill annibyniaeth.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Hanes y Gymraeg
Categori:Llyfrau am Gymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 1998
Iaith Carreg fy Aelwyd

Cyfrol am hanes cymdeithasol yr iaith Gymraeg yw ***Iaith Carreg fy Aelwyd: Iaith a Chymuned yn y Bedwaredd Ganrif ar Bymtheg***, a olygwyd gan Geraint H. Jenkins.
Gwasg Prifysgol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1998. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Mae'r llyfr, a oedd yn gyfrol yng nghyfres Hanes Cymdeithasol yr Iaith Gymraeg (1997–2000), yn cynnwys pedair pennod ar ddeg a llu o fapiau a ffigurau esboniadol.

# W. T. R. Pryce, "Ardaloedd Iaith yng Ngogledd-Ddwyrain Cymru c.1800–1911" 
# David Llewelyn Jones, "Yr Iaith Gymraeg yn Sir Drefaldwyn c.1800-1914"
# Russell Davies, "Iaith a Chymuned yn Ne-Orllewin Cymru c.1800–1914"  
# Ioan Matthews, 'Yr Iaith Gymraeg yn y Maes Glo Carreg c.1870–1914"
# Philip N. Jones, "Y Gymraeg yng Nghymoedd Morgannwg c.1800–1914"
# Owen John Thomas, Yr Iaith Gymraeg yng Nghaerdydd c. 1800-1914"
# Sian Rhiannon Williams, "Y Gymraeg yn y Sir Fynwy Ddiwydiannol c.1800–1901"
# Emrys Jones, "Yr Iaith Gymraeg yn Lloegr c.1800-1914"
# William D. Jones, "Y Gymraeg a Hunaniaeth Gymreig mewn Cymuned ym Mhennsylvania "
# Robert Owen Jones, "Yr Iaith Gymraeg yn y Wladfa"
# Charles W. J. Withers, "Hanes Cymdeithasol a Daearyddiaeth yr Aeleg 1806–1901"
# Máirtin Ó Murchú, "Iaith a Chymdeithas yn Iwerddon yn y Bedwaredd Ganrif ar Bymtheg"
# Rhisiart Hincks, "Y Llydaweg yn y Bedwaredd Ganrif ar Bymtheg"
# R. J. W. Evans, "Iaith a Chymdeithas yn y Bedwaredd Ganrif ar Bymtheg: Rhai Cymariaethau yng Nghanol Ewrop"

## Cyfieithiad
Cyhoeddwyd fersiwn Saesneg o'r gyfrol gan Gwasg Prifysgol Cymru fel *The Welsh Language Before the Industrial Revolution* yn yr un flwyddyn (1997).

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Hanes y Gymraeg
Categori:Llyfrau am Gymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 1998
Seneddau a Sofraniaeth

Cyfrol am wleidyddiaeth y Gymru fodern gan Dafydd Glyn Jones yw ***Seneddau a Sofraniaeth***. Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1998. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Llyfryn yn dadlau na ellir ennill rhyddid i Gymru hyd nes y sefydlir senedd sofran gan y Cymry eu hunain.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Gwleidyddiaeth Cymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1998
Pa Ddyfodol i'r Fro Gymraeg?

Astudiaeth ar y Fro Gymraeg gan Robyn Parri yw '''''Pa Ddyfodol i'r Fro Gymraeg?'''''. 
Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1998. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Sylwadau'r awdur ar rai dulliau y gellid ystyried eu mabwysiadu er mwyn ceisio atal chwalu cymunedau Cymraeg Gorllewin Cymru.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymraeg gan awduron o Gymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1998
Awdurdod Iaith i Gymru

Cyfrol am normaleiddio'r Gymraeg gan Heini Gruffudd yw ***Awdurdod Iaith i Gymru***.

Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1999. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Llyfryn yn awgrymu y dylai Cynulliad Cenedlaethol Cymru fabwysiadu cynllun normaleiddio'r iaith Gymraeg, gan dynnu cymariaethau o wledydd y Basg a Chatalonia.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 1999
Cynulliad i Genedl

Llyfr gan Dewi Watkin Powell yw ***Cynulliad i Genedl***.
Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1999. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Llyfryn yn cynnwys dadansoddiad o'r egwyddorion sy'n sail i'r Cynulliad Cenedlaethol, yn ogystal â'r gwendidau posibl o fewn y strwythur presennol.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Gwleidyddiaeth Cymru
Categori:Llyfrau Cymraeg gan awduron o Gymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1999
Categori:Llyfrau gwleidyddol
Barth (Y Meddwl Modern)

Cyfrol am y diwynydd Karl Barth gan D. Densil Morgan yw ***Cyfres y Meddwl Modern: Barth***. 
Gwasg Gee a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1992. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Rhan o gyfres o lyfrau sy'n dehongli gwaith rhai o feddylwyr y cyfnod modern.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfres y Meddwl Modern
Categori:Llyfrau Cymreig 1992
Cyfryngau Wedi'r Cynulliad

Cyfrol am ddarlledu yng Nghymru gan Alun Ffred Jones yw '''''Cyfryngau Wedi'r Cynulliad'''''.
Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1999. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Dadansoddiad o'r gobeithion ar gyfer dyfodol darlledu yng Nghymru yw'r gyfrol hon, ynghyd â'r anawsterau posibl y rhagwelwyd eu hwynebu.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Darlledu yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1999
Bywyd yr Iaith

Cyfrol yn cynnwys darlith 'Bywyd yr Iaith' gan Dafydd Elis Thomas  yw ***Bywyd yr Iaith***. 

Roedd y ddarlith yn rhan o gyfres flynyddool o ddarlithoedd radio BBC Cymru
BBC Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1994. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Adysgrif gyflawn o ddarlith flynyddol BBC Cymru a ddarlledwyd ar Radio Cymru ar 23 Ionawr 1994 gan Gadeirydd Bwrdd yr Iaith Gymraeg.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Darlledu yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1994
Freud (Y Meddwl Modern)

Astudiaethau o'r seicolegydd o Awstria Sigmund Freud gan Harri Pritchard Jones yw ***Cyfres y Meddwl Modern: Freud***. 
Gwasg Gee a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1982. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Astudiaethau o'r seicolegydd enwog, mewn cyfres sy'n edrych ar feddylwyr modern.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfres y Meddwl Modern
Categori:Llyfrau Cymreig 1982
Cymru a'r Byd

Cyfrol am Gymru – ei heconomi a'i chymdeithas gan  W. Arthur Thomas a D. Roy Thomas (Golygyddion) yw '''''Cymru a'r Byd'''''. Detholiad o Drafodion Economaidd a Chymdeithasol 1981- 1986.

Gwasg Prifysgol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1989. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Detholiad o Drafodion Economaidd a Chymdeithasol 1981-86 Urdd Graddedigion Prifysgol Cymru yn cynnwys saith ysgrif gan arbenigwyr yn eu priod feysydd.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Economi Cymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1989
Cymru a'r Cymry 2000

Cyfrol am Gymru yn y flwyddyn 2000 yw '''''Cymru a'r Cymry 2000 / Wales and the Welsh 2000''''', a olygwyd gan  Geraint H. Jenkins. Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2001. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Gwleidyddiaeth Cymru
Categori:Llyfrau Cymreig 2001
Cymru yn Ewrop

Cyfrol ar y berthynas rhwng Cymru a sefydliadau'r Undeb Ewropeaidd gan John Gray a John Osmond yw ***Cymru yn Ewrop***.

Sefydliad Materion Cymreig a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1997. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Adroddiad dwyieithog yn trafod y berthynas rhwng Cymru a sefydliadau'r Undeb Ewropeaidd.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Gwleidyddiaeth Cymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1997
Cymuned a Chenedl

Cyfrol o fyfyrdod gwleidyddol y dydd gan Ioan Bowen Rees  yw ***Cymuned a Chenedl: Ysgrifau ar Ymreolaeth***.

Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1993. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Ysgrifau gan gyn-Brif Weithredwr Gwynedd yn pledio hawliau cymuned, rhanbarth a chenedl a'r angen i gryfhau gallu Ewrop a'r sefydliadau cydwladol i warchod hawliau dynol a'r amgylchedd. Ffotograffau a mapiau du-a-gwyn.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1993
Cynhaeaf Hanner Canrif: Gwleidyddiaeth Gymreig 1945-2005

Llyfr gan Gwilym Prys Davies yw ***Cynhaeaf Hanner Canrif: Gwleidyddiaeth Gymreig 1945-2005*** sy'n rhoi darlun o wleidyddiaeth Gymreig rhwng 1945 a 2005.

Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2008. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Darlun o wleidyddiaeth Gymreig rhwng 1945 a 2005 a hynny drwy lygaid un o wleidyddion y cyfnod hwnnw. Ceir yma bwyso a mesur cyfraniad Goronwy Roberts, James Griffiths, Cledwyn Hughes, George Thomas John Morris, Ron Davies ayb.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Hanes gwleidyddol Cymru
Categori:Llyfrau am yr 20fed ganrif yng Nghymru‎
Categori:Llyfrau am yr 21ain ganrif yng Nghymru‎
Categori:Llyfrau Cymreig 2008
Cynulliad Cenedlaethol Cymru ar ei Newydd Wedd – Canllaw

Dogfen ddwyieithog gan fudiad Cymru Yfory yw ***Cynulliad Cenedlaethol Cymru ar ei Newydd Wedd – Canllaw***.
StrataMatrix a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2007. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Dogfen ddwyieithog gan fudiad Cymru Yfory - Tomorrow's Wales, sef mudiad hollbleidiol, aml-ffydd, traws-sector a sefydlwyd ym mis Gorffennaf 2004, mewn ymateb i argymhellion Adroddiad Comisiwn Richard.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Gwleidyddiaeth Cymru
Categori:Llyfrau Cymreig 2007
Y Gymraeg yng Nghynulliad Cenedlaethol Cymru

Cyfrol a pholisi dwyieithrwydd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg gan Elin Haf Gruffydd Jones (Golygydd) ac eraill  yw ***Y Gymraeg yng Nghynulliad Cenedlaethol Cymru / Welsh in Cynulliad Cenedlaethol Cymru***. 
Cymdeithas yr Iaith Gymraeg a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1999. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Dogfen ddwyieithog yn cyflwyno gofynion Cymdeithas yr Iaith Gymraeg parthed mabwysiadu polisi o ddwyieithrwydd gweithredol cyflawn o ddiwrnod cyntaf sefydlu Cynulliad Cenedlaethol Cymru.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Hanes y Gymraeg
Categori:Llyfrau am Gymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 1999
Dyletswydd Diamod

Llyfryn yn edrych ar ddyletswydd y Cynulliad Cenedlaethol i sicrhau cyfle cyfartal gan Paul Chaney a Ralph Fevre yw ***Dyletswydd Diamod: Cyfleoedd Cyfartal a Chynulliad Cenedlaethol Cymru / An Absolute Duty: Equal Opportunties and the National Assembly***.
Sefydliad Materion Cymreig a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2002. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cynulliad Cenedlaethol Cymru
Categori:Llyfrau Cymreig 2002
Darwin (Y Meddwl Modern)

Cyfrol am Charles Darwin gan R. Elwyn Hughes yw ***Cyfres y Meddwl Modern: Darwin***. 
Gwasg Gee a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1981. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Rhan o gyfres o lyfrau sy'n dehongli gwaith rhai o feddylwyr y cyfnod modern.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfres y Meddwl Modern
Categori:Llyfrau Cymreig 1981
Dylunio Llwyddiant

Llyfr am bensaernïaeth yng Nghymru yw ***Dylunio Llwyddiant - Yr Achos dros Gomisiwn Pensaernïaeth a Dylunio Cymru***. 

Cyhoeddwyd y gyfrol yn 2000. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Adeiladau ac adeiladwaith yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 2000
Ewrop - Y Sialens i Gymru

Cyfrol am Gymru o fewn Ewrop gan Ieuan Wyn Jones yw ***Ewrop - Y Sialens i Gymru***. 
Gwasg Taf a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1996. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Cyfrol ddwyieithog yn cyflwyno rhai syniadau am sut y dylai Cymru fod yn rhan o feddylfryd cyfredol Ewrop a sut y gall Cymru gyfrannu i'r ddadl ar integreiddio pellach.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Gwleidyddiaeth Cymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1996
Diwylliant Poblogaidd a'r Gymraeg

Cyfrol yn cefnogi creu diwylliant poblogaidd gan Simon Brooks yw '''''Diwylliant Poblogaidd a'r Gymraeg'''''.
Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1998. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Llyfryn yn dadlau y dylid creu diwylliant poblogaidd Gymraeg sy'n ateb gofynion ac anghenion y genhedlaethiau o siaradwyr Cymraeg.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Diwylliant Cymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 1998
Gohebydd Tramor

Llyfr Cymraeg wedi'i olygu gan  Dylan Iorwerth yw ***Gohebydd Tramor***. 
Gwasg Prifysgol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1993. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Casgliad o erthyglau gan ohebwyr tramor yn adrodd eu profiadau mewn amryfal rannau o'r byd, ynghyd â ffotograffau du-a-gwyn gan dri ffotograffydd o Gymru.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Ffotograffiaeth
Categori:Llyfrau Cymreig 1993
Hanes Athroniaeth y Gorllewin

Cyfrol gan E. Gwynn Matthews (Golygydd)   yw ***Hanes Athroniaeth y Gorllewin - Efrydiau Athronyddol, 2001-2006***. 
Gwasg Prifysgol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2009. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Dyma'r tro cyntaf i hanes athroniaeth y Gorllewin ymddangos mewn un gyfrol yn yr iaith Gymraeg. Trafodir syniadau'r athronwyr mawr, o Thales, a oedd yn byw yn y 6g Cyn Crist, hyd at Karl Popper, a fu farw yn 1994.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Athroniaeth Cymru yn yr 21ain ganrif
Categori:Llyfrau athroniaeth yr 21ain ganrif
Categori:Llyfrau athroniaeth gan awduron o Gymru
Categori:Llyfrau Cymraeg gan awduron o Gymru
Categori:Llyfrau Cymreig 2009
Hawl i'r Gymraeg

Cyfrol am statws y Gymraeg gan Gwion Lewis yw '''''Hawl i'r Gymraeg'''''. 
Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2008. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Dyma gyfrol yn ymwneud â statws a hawliau siaradwyr Cymraeg - y gyfrol gyntaf erioed i osod y Gymraeg yng nghyd-destun cyfraith ryngwladol a chyfraith Ewrop. Cyfrol sy'n cyflwyno'r ddadl dros ddeddfwriaeth Gymraeg.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymraeg gan awduron o Gymru
Categori:Llyfrau Cymreig 2008
Gwaith Cymdeithasol a'r Iaith Gymraeg

Cyfrol am natur iaith a dwyieithrwydd gan  Rhian Huws, Hywel Williams ac Elaine Davies (Golygyddion) yw '''''Gwaith Cymdeithasol a'r Iaith Gymraeg'''''. 
Gwasg Prifysgol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1994. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Cyfrol ddwyieithog yn cynnwys erthyglau sy'n dangos yn glir fod dealltwriaeth o natur iaith a dwyieithrwydd yn ganolog i unrhyw drafodaeth am waith cymdeithasol yng Nghymru.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymraeg gan awduron o Gymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1994
Tai a Chynllunio yng Nghynulliad Cenedlaethol Cymru

Cyfrol am gynllunio preswylfeydd gan     yw ***Tai a Chynllunio yng Nghynulliad Cenedlaethol Cymru***. 

Cymdeithas yr Iaith Gymraeg a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1999. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cynulliad Cenedlaethol Cymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1999
Mantais Gystadleuol - Pam Fod Ysgolion Cyfrwng Cymraeg yn Perfformio'n Well

Cyfrol am fanteision ysgolion Cymraeg gan David Reynolds, Wynford Bellin a Ruth ab Ieuan yw '''''Mantais Gystadleuol: Pam Fod Ysgolion Cyfrwng Cymraeg yn Perfformio'n Well'''''. 

Sefydliad Materion Cymreig a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2006. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Addysg Gymraeg
Categori:Llyfrau am addysg yng Nghymru
Categori:Llyfrau am Gymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 2006
Lloyd George y Cenedlaetholwr Cymreig: Arwr Ynteu Bradwr

Cyfrol am Lloyd George gan Emyr Price yw ***Lloyd George y Cenedlaetholwr Cymreig: Arwr Ynteu Bradwr***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1999. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Golwg ar yrfa gynnar un o wleidyddion mwyaf Cymru erioed, yng nghyd-destun ei arweiniad i'r deffroad cenedlaethol a'i ymlyniad wrth yr iaith Gymraeg, yn y cyfnod 1886-96. 5 Ceir ffotograff du-a- gwyn.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau Saesneg
Categori:David Lloyd George
Categori:Llyfrau am y 19eg ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1999
Moeseg Nicomachaidd

Testun ar foeseg mewn athroniaeth gan Aristoteles (384-322CC) yw ***Moeseg Nicomachaidd***.

## Cyfieithiad Cymraeg
Cyfieithwyd i'r Gymraeg gan John FitzGerald yn y gyfrol *Moeseg Nicomachaidd Aristoteles* (Gwasg Prifysgol Cymru, 1998). Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print. Dyma'r unig gyfieithiad Cymraeg o'r testun; ceir rhagymadrodd, nodiadau a mynegai llawn.

## Gweler hefyd
*Groeg yr Henfyd

## Cyfeiriadau
Categori:Aristoteles
Categori:Moeseg
Ffordd i'r Refferendwm

Adroddiad ar drefniadaeth refferendwm ar Gynulliad Cymreig gan Ivor Lightman, J. Barry Jones, Roger Jarman, Denis Balsom a John Osmond yw '''''Ffordd i'r Refferendwm - Y Hanfodion ar Gyfer Trafodaeth Wybodus a Theg'''''.

Sefydliad Materion Cymreig a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1996. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Adroddiad dwyieithog grwp ymchwil a sefydlwyd gan y Sefydliad Materion Cymreig sy'n awgrymu atebion i gwestiynau am drefniadaeth refferendwm ar Gynulliad Cymreig.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cynulliad Cenedlaethol Cymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1996