Llwyth (drama)

bawd|Poster swyddogol y ddrama

Drama Gymraeg gan Dafydd James ydy ***Llwyth*** a berfformiwyd yn wreiddiol gan gwmni theatr Sherman Cymru yn 2010. Mabwysiadwyd y ddrama gan Theatr Genedlaethol Cymru yn dilyn penodiad Arwel Gruffydd fel arweinyddydd artistig, ac ail-deithwyd y cynhyrchiad drwy Gymru, ac i'r Ŵyl Ymylol yng Nghaeredin. Cafwyd dilyniant i'r ddrama yn 2020 gyda'r cynhyrchiad *Tylwyth,* eto gan Dafydd James.

## Disgrifiad byr 
Adrodda hanes bedwar ffrind hoyw o Gaerdydd ar noson gêm rygbi rhyngwladol. Disgrifiodd Arwel Gruffydd y ddrama fel *Sex and the City* a *Queer as Folk*, gydag ychydig o *Braveheart* ynddo hefyd. Cyhoeddwyd y ddrama gan Gwasg Cambrian, Aberystwyth gyda chymorth ariannol Cyngor Llyfrau Cymru.  

"Seren y sioe - yn ei feddwl ei hun - yw Aneurin [...] awdur yn Llundain sy di cefnu ar ei deulu a Chymru fach," yn ôl Lowri Haf Cooke. "Mae e'n breuddwydio am gipio gwobr Booker am ei ddiweddariad o'r *Gododdin*, ac yn ymhyfrydu yn ei orchestion rhywiol gyda dieithriaid y ddinas fawr ddrwg", ychwanegodd mewn adolygiad o'r ddrama.

"Cryfder gwaith Dafydd, yw gogoniant y cynhyrchiad;" yn ôl yr adolygydd Paul Griffiths yn Y Cymro, "yr onestrwydd unigryw am fod yn hoyw yn y Gymru sydd ohoni, a’r cyfan mewn iaith mae Dafydd yn gwbl gyfarwydd ag ef. Mae yma astudiaeth sensitif o berthynas sawl cenhedlaeth, a’i effaith ar y teulu", ychwanegodd. Datblygwyd y ddrama wreiddiol gan Sherman Cymru, cyn cael ei drosglwyddo i'r Theatr Genedlaethol. 

## Cymeriadau 
* Aneurin
* Tada (tad Aneurin)
* Rhys
* Gareth
* Gavin

## Cynyrchiadau nodedig 
Llwyfannwyd y ddrama'n wreiddiol gan Sherman Cymru yn 2010. Cyfarwyddwyr Arwel Gruffydd, cast:

* Aneurin - Simon Watts
* Tada (tad Aneurin) - Danny Grehan
* Rhys - Paul Morgans
* Gareth - Michael Humphreys
* Gavin - Siôn Daniel Young

Derbyniodd y cynhyrchiad adolygiadau cadarnhaol iawn gan y Wasg Gymreig a'r wasg yn Lloegr. Dywedodd Nathan Williams yn *The Guardian* am bob moment sentimental yn y ddrama''"...there's a joke waiting in the wings that creases up the audience and breaks the tension. It's a very funny play, but it's also a very self-conscious one, aware that it is at times walking a tightrope between perspicacity and banality. It has that rare quality of looking and feeling as if it's been painstakingly drafted and re-drafted, combed over again and again, until every reference, every idiom, every detail, is just so."'' 
Credai nifer o'r beirniaid fod y ddrama hefyd yn arloesol am ei bod yn delio â materion dadleuol cyfoes mewn modd diflewyn ar dafod. Dywedodd Gwyn Griffiths yn ei adolygiad ar gyfer BBC Cymru ''"Fedra i ddim cofio gweld drama lwyfan gyda deialog mor rhwydd a doniol, clyfar, hanner Cymraeg a hanner Saesneg, eto'n asio'n gyfanwaith cyfoethog."*   Ategwyd hyn gan Jamie Rees o wefan *Buzzmag.com* pan ddywed *"Once in a while a piece of theatre comes along that changes the artistic landscape of the country that produced it, taking the genre to a whole new level."*

Disgrifiodd Catrin Rogers ar wefan Tu Chwith fod y *"script, y cyflymder, datblygiad pob un cymeriad a safon yr actio yn gwneud hon yn un o’r dramau mwyaf crefftus, difyr, dwys – a hir-ddisgwyliedig – yn hanes theatr Cymru dros y ganrif ddwytha."*

Yn ôl Paul Griffiths yn Y Cymro, gyda chyrhaeddiad Dafydd James, *"fod yma lais newydd, gonest, ffres a phwysig ar gyfer y Theatr Gymraeg"''

Ail lwyfannwyd y ddrama yn 2011, gan fynd â'r cynhyrchiad ar daith i Lundain ac i'r Ŵyl Ymylol yng Nghaeredin. 

* Aneurin - Simon Watts
* Tada (tad Aneurin) - Danny Grehan
* Rhys - Paul Morgans
* Gareth - Michael Humphreys
* Gavin - Joshua Price
Un fu'n ymweld â'r Ŵyl yng Nghaeredin, oedd yr adolygydd Lowri Haf Cooke: "Ar gyfer llwyfaniad *Llwyth* yn Eglwys St George's West, bu'n rhaid addasu'r ddrama rhyw fymryn, a gwnaethpwyd yn fawr o'r cysylltiadau â Chaeredin, gan gynnwys ei chyfeiriadau di-ri at Hen Ogledd y Gododdin a thaith côr Rhys i'r Ŵyl. [...] Rhoddwyd hefyd le canolog i'r uwch-deitlau Saesneg ac o brofi'r bonllef o gymeradwyaeth a bochau gwlyb y gynulleidfa ddi-Gymraeg, teg dweud iddynt lwyddo'n rhagorol i gyfleu geiriau sy'n gwyro rhwng  *Wenglish* hamddenol a barddoniaeth gain mewn Cymraeg coeth."

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
* Gwefan swyddogol Llwyth - Ar Daith 
* hysbyseb ar  YouTube
* Gwefan Adolygiadau Y Cymro 

Categori:Dramâu 2010
Categori:Dramâu Cymraeg
Categori:Dramâu LHDT
Categori:LHDT yng Nghymru
Categori:Theatr Gymraeg y 2010au