open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Martha Tilston

bawd|260px|Martha Tilston yng Ngŵyl Tegeingl: Llun gan Llinos Lanini (www.llinoslanini.com)
bawd|260px|Martha Tilston a'i band yng Ngŵyl Tegeingl, 2008

Mae **Martha Tilston** yn byw yng Nghernyw. Fe'i magwyd ym Mryste, lle'r oedd ei rhieni (canwr gwerin Steve Tilston a'i wraig Naomi (sy'n gylfydydd) yn drefnyddion clwb gwerin y Louisiana. Enillodd hi radd B.A am Actio a Theatr yng Ngholeg Rose Bruford, Llundain. Mae ganddi hi ddwy ferch

## Recordiadau
### Helicopter Trees
(2000) Recordiadau Mouse
efo Nick Marshall

### Mouse Tales
(2001) Recordiadau Mouse
efo Nick Marshall

### Rolling
(2003)

### Bimbling
(2004)  SQRCD01
1.Space, 2.Red, 3.Firefly, 4.Seagull, 5.Brighton Song, 6.Tribal kidz, 7.Mary and the prince, 8. Monkey boy, 9.Over to ireland, 10.Cycles, 11.The Numbness, 12.Sprig of thyme, 13.Fire Wood

### Of Milkmaids and Architects
(2007) SQRCD03

1.winter flowers, 2.artificial, 3.polly vaughan, 4.music of the moon, 5.milkmaid, 6.the architect, 7.good world, 8.songs that make sophie fizz, 9.silver dagger, 10. the tulip effect, 11.scientist

### Lucy & the Wolves
(2010)  SQRCD05
1.the cape, 2. rockpools, 3. lucy, 4. who turns, 5. wild swimming, 6. 350 bells, 7. my chair, 8. seabirds, 9. searching for lambs, 10. old tom cat, 11. wave machine
### Real - Live at the Union Chapel
(2010) SQRCD06
1.red, 2. duvet, 3. space, 4. winter flowers, 5. artificial, 6. seagull, 7. who are you, 8. golden, 9. corporations, 10. good world
### Machines of Love and Grace
(2012) SQRCD07/SQRLP07
1. stags bellow, 2. silent women, 3. survival guide, 4. blue eyes, 5. wall street, 6. more, 7. staircase, 8. suburbia, 9. shiny gold car, 10. butterflies, 11. let them glow

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
* gwefan Martha Tilston

Categori:Cantorion benywaidd o Loegr
Categori:Merched y 19eg ganrif o Loegr
Categori:Merched yr 20fed ganrif o Loegr
Ffrind Mewn Angen

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Rosie Rushton, (teitl gwreiddiol Saesneg: *Fall Out*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Elena Gruffudd yw ***Ffrind mewn Angen***. 
Canolfan Astudiaethau Addysg a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2007. Yn 2017 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Un o lyfrau'r gyfres Ar Bigau ar gyfer arddegwyr a darllenwyr anfoddog. Mae merch wedi symud i fyw o'r ddinas i ganol nunlle, ac mae ei chariad mewn Prifysgol heb fod ymhell. Ond mae'n derbyn neges destun sy'n bygwth ei bywyd.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2007
Y Llo Gwyn

Stori ar gyfer plant gan Hilma Lloyd Edwards yw ***Y Llo Gwyn***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2003. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Nofel fer wedi ei gosod yn ardal Dinorwig a Chaernarfon adeg goresgyniad y Rhufeiniaid, yn sôn am aelodau llwyth Celtaidd yn ceisio achub llo gwyn rhag cael ei aberthu gan y Rhufeiniaid i un o'u duwiau; i ddarllenwyr 8-11 oed. 13 llun du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 2003
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Defnyddiolaeth

Damcaniaeth a dysgeidiaeth foesegol yw **defnyddiolaeth**, **llesyddiaeth**, **buddioleg** neu **iwtilitariaeth** sy'n haeru taw hapusrwydd pennaf y mwyafrif a ddylai fod yn egwyddor sylfaenol ymddygiad. Mae'n uniaethu daioni â defnyddioldeb ac yn dal taw'r unig weithredoedd cywir yw'r rhai sy'n dwyn y bodlonrwydd neu'r llawenydd mwyaf i'r nifer fwyaf o bobl.

Agwedd ddylanwadol at foeseg normadol yw defnyddiolaeth sy'n ffurf ar ganlyniadaeth; hynny yw, canlyniadau'r weithred sy'n pennu ei foesoldeb.

Dirnedir safbwyntiau rhag-iwtilitaraidd ers athroniaeth yr Henfyd, megis moeseg Epiciwraidd, ond yn y 19eg ganrif daeth mynegiant llawn yr athrawiaeth a'i diffiniad am y tro cyntaf. Jeremy Bentham a John Stuart Mill a osododd sail i ddefnyddiolaeth glasurol gyda'u pwyslais ar eithafu'r hyn sy'n dda ar gyfer y nifer fwyaf o bobl.

## Cyfeiriadau 
## Darllen pellach 
* Matti Häyry, *Liberal Utilitarianism and Applied Ethics* (Llundain: Routledge, 1994).

Categori:Athroniaeth gymdeithasol
Categori:Damcaniaethau moesegol
Tudela

Tref yn Ngwlad y Basg yw **Tutera** (Enw swyddogol Sbaeneg: **Tudela**), ar lan afon Ebro. Lleolir y ddinas yn Ne eithaf talaith Nafarroa Garaia. Yn wahanol i rannau eraill o Nafarroa, Sbaeneg yw'r unig iaith swyddogol yn y dref, a dim ond 1.17% o boblogaeth y dref sy'n medru'r iaith.

## Cyfeiriadau
Categori:Navarra
Shtetl

[bawd|Shtetl yng [Gwlad Pwyl|Ngwlad Pwyl, 1926]]
Trefi bychain â phoblogaeth Iddewig fawr yng Nghanolbarth a Dwyrain Ewrop cyn y pogromau a'r Holocost oedd y **shtetlau**. Mae'r gair yn tarddu o'r Iddew-Almaeneg "shtetl" (*שטעטל*; lluosog: *שטעטלעך, shtetlekh*), sef ffurf fachigol "shtot", sy'n golygu 'tref'.

Arferid galw tref ychydig yn fwy na shtetl yn *shtot* (Iddew-Almaeneg: *שטאָט*), Almaeneg: *Stadt*) e.e. Lemberg (Lviv) neu Czernowitz, a thref lai na shtetl yn *dorf* (*דאָרף*).

## Cyfeiriadau
Categori:Iddewiaeth
Michael Jeter

Actor Americanaidd oedd **Michael Jeter** (26 Awst 1952 – 30 Mawrth 2003).

## Ffilmiau / Teledu
* *Air Bud*

Categori:Genedigaethau 1952
Categori:Marwolaethau 2003
Categori:Actorion Americanaidd
Awen a Pinci

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Viv French (teitl gwreiddiol Saesneg: *Baby Baby*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Delyth Ifan a Meinir Wyn Edwards yw ***Awen a Pinci***. 
Canolfan Astudiaethau Addysg a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2007. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Un o lyfrau'r gyfres Ar Bigau ar gyfer arddegwyr a darllenwyr anfoddog. Mae Awen yn meddwl bod Pinci yn ffasiynol gyda'i gwallt pinc a'i bŵts beicio. Ond mae Awen yn mynd dan groen Pinci.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfieithiadau o nofelau i'r Gymraeg
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2007
Cangen Ymchwilio i Ddamweiniau Morol

Cangen o Adran Drafnidiaeth y Deyrnas Unedig yw'r **Gangen Ymchwilio i Ddamweiniau Morol** (; **MAIB**). Sefydlwyd ym 1989 yn sgil trychineb yr MS *Herald of Free Enterprise*, a suddodd ger Zeebrugge ym 1987 gan ladd 193 o bobl.

Mae'r MAIB yn ymchwilio i ddamweiniau morol i longau’r DU ledled y byd neu ar eu bwrdd, a llongau eraill yn nyfroedd tiriogaethol y DU.

## Cyfeiriadau 
## Dolen allanol 
*  

Categori:Cyrff cyhoeddus a thasgluoedd Llywodraeth y Deyrnas Unedig
Categori:Sefydliadau 1989
Y Dragwniaid Ysgeifn

Catrawd o farchfilwyr yn y Fyddin Brydeinig yw'r **Dragwniaid Ysgeifn** (; **LD**). Sefydlwyd ym 1992 gan uniad Y 13eg/18fed Hwsariaid Brenhinol a'r 15fed/19eg Hwsariaid Brenhinol y Brenin.

## Dolen allanol 
*  

Categori:Catrodau'r Fyddin Brydeinig
Categori:Unedau milwrol a sefydlwyd ym 1992
Rhif Anghywir

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Chloë Rayban (teitl gwreiddiol Saesneg: *Wrong Number*) ac wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Gordon Jones yw ***Rhif Anghywir***. 
Canolfan Astudiaethau Addysg a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2007. Yn 2017 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Un o lyfrau'r gyfres 'Ar Bigau' ar gyfer arddegwyr a darllenwyr anfoddog. Mae hi'n nos Sadwrn a dylai Mari fod allan ar ddêt, neu'n mwynhau gyda'r merched. Ddim gartre ar y soffa o flaen y teledu. Yna, o'r diwedd, mae ei ffôn yn canu.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc

Categori:Llyfrau Cymreig 2007
Y Cysgod ar y Grisiau

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Ann Halam (teitl gwreiddiol Saesneg: *The Shadow on the Stairs*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Elena Gruffudd yw ***Y Cysgod ar y Grisiau***. 
Canolfan Astudiaethau Addysg a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2007. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Un o lyfrau'r gyfres 'Ar Bigau' ar gyfer arddegwyr a darllenwyr anfoddog. Roedd rhai yn dweud bod y tŷ yn llawn ysbrydion a gellid gweld cysgod ar y grisiau. Ond roedd rhywbeth llawer gwaeth na gweld cysgod dieithr ar fin digwydd.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 2007
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Yr Haf â'r Galon Oer

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Alan Gibbons (teitl gwreiddiol Saesneg: *The Cold Heart of Summer*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Helen Emanuel Davies yw '''''Yr Haf â'r Galon Oer'''''. 
Canolfan Astudiaethau Addysg a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2007. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Un o lyfrau'r gyfres 'Ar Bigau' ar gyfer arddegwyr a darllenwyr anfoddog. Mae Debbie wedi clywed sôn bod ysbryd yr hen Dafydd Seimon yn dal yn Yr Hafod, y plas lleol. Ond a all y tŷ ei hun fod yn ddrwg?

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 2007
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Seiclo dan do

bawd|Esiampl nodweddiadol o feic seiclo spinio
Math o ddosbarth ymarfer corff sy'n ffocysu ar ddycnwch, cryfder, hyfforddi ysbeidiol a hyfforddi dwyster uchel ydy **seiclo dan do** (a elwir hefyd yn **spinio**, **troelli** a **seiclo sicr**). Defnyddir math arbennig o feic ymarfer sefydlog gydag chwylolwyn trwm ar gyfer y weithgaredd a gynhelir fel dosbarth ymarfer.

## Oriel luniau

File:Spinning (1).jpg|Hyfforddwr spinio cartref, ca 1924
File:Spinning (2).jpg|Spinio ar roliwr
File:Spinning (3).jpg|Hyfforddwr beicio sefydlog
File:Spinning (4).jpg|Olwyn lywio spinio 
File:Lawrence Beesley in the Gymnasticroom.jpeg|Lawrence Beesley yn Ystafell Gymnasteg y Titanic, 1912

## Gweler hefyd 
* Seiclo
* Seiclo trac

## Cyfeiriadau
Categori:Seiclo
Categori:Ymarfer corff
Ai Ysbryd?

Stori ar gyfer plant gan Mair Wynn Hughes yw ***Ai Ysbryd?***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2005. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Roedd pawb ym Mlwyddyn Pump yn edrych ymlaen at y trip i gastell Biwmares. Wel, pawb ond Tiwdor Rees. Roedd e bob amser yn tynnu'n groes i bawb arall, yn chwarae triciau cas ar bobl ac yn achwyn wrth yr athrawon.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2005
Anrheg Ben-Blwydd Mari Difaru Dim

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Berlie Doherty (teitl gwreiddiol Saesneg: ''Tricky Nelly's Birthday Treat'') wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Non Vaughan Williams yw ***Anrheg Ben-Blwydd Mari Difaru Dim***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2005. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Mae Mari Difaru Dim a Hari Bing Bong Be yn chwarae triciau ar ei gilydd byth a beunydd. Felly, pan ofynnodd Mari am het blu bert yn anrheg ben-blwydd, mae Hari'n cynllwynio i roi'r het iddi, a llawer mwy ... Addasiad o ''Tricky Nelly's Birthday Treat.''

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2005
Caffi Ffwlbart

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Sam Llewellyn a Gwawr Maelor yw ***Caffi Ffwlbart***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2005. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Uchelgais Elis oedd bod yn gogydd, ond doedd e ddim hyd yn oed yn gallu gwneud brechdan dda! Roedd ei chwaer Non eisiau bod yn arbenigwraig bywyd gwyllt, ond doedd hi ddim yn gallu dweud y gwahaniaeth rhwng llwynog a mochyn daear.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2005
Eiddwen a'r Anghenfil

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan June Crebbin (teitl gwreiddiol: *Emmelina and the Monster.*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Non Vaughan Williams yw '''''Eiddwen a'r Anghenfil'''''. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2005. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Mae Blodwen yn slashen o ferch ac yn dwlu ar ei bwyd. Merch dal sy'n ffansïo'i hun yw Olwen, tra bod Eiddwen yn fach, yn feddylgar ac yn caru pawb a phopeth. Mae'r Frenhines eisiau i'r chwiorydd gael gwared ar yr anghenfil sy'n bygwth ei phentref.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2005
Emrys y Llygoden Fawr

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Tony Wilkinson (teitl gwreiddiol: *Hector the Rat*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Non Vaughan Williams yw ***Emrys y Llygoden Fawr***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2005. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Does neb yn debyg i Emrys! Oherwydd ei fod yn llygoden fawr lân, cymen a charedig, mae ei deulu wedi'i wrthod. Mae'n crwydro'r strydoedd yn chwilio am ffrind ac am gartref newydd.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2005
Ffion a'r Tim Rygbi

Stori ar gyfer plant gan Elin Meek yw '''''Ffion a'r Tim Rygbi'''''. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2007. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Merch mewn tîm rygbi! Ni allai'r bechgyn goelio'r peth pan ddywedodd y Prifathro wrthynt y byddai Ffion Huws yn chwarae yn eu tîm nhw.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2007
Gwepsgodyn

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Martin Waddell (teitl gwreiddiol Saesneg: *Ernie and the Fishface Gang*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Wil Morus Jones yw ***Gwepsgodyn***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2005. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Eirwyn Twm oedd arwr mawr Dosbarth 6. Roedd e wedi clywed bod Dafydd Gwepsgodyn a'i gang yn bwlian Mymryn bach, a heddiw roedd e'n mynd i arbed ei gam.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfieithiadau o nofelau i'r Gymraeg
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2005
Brysiwch, Dad!

Stori ar gyfer plant gan Mair Wynn Hughes yw ***Brysiwch, Dad!***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2005. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Druan â Mari! Roedd hi'n canu unawd yn Eisteddfod yr Urdd, ond fel petai hynny ddim yn ddigon, roedd lwmpyn mawr wedi codi ar ei thalcen, ac roedd hi'n fwdlyd, yn chwys domen ac yn wlyb.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2005
Gofalu am Henri

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Anne Fine (teitl gwreiddiol Saesneg: *Care of Henry*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Meinir Wyn Edwards yw ***Gofalu am Henri***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2005. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Pwy fydd yn gofalu am Huw, a'i gi Henri, pan fydd ei fam yn yr ysbyty yn cael babi? Rhaid iddo ddewis rhwng Mam-gu, Mrs Mariposa drws nesaf ac Wncwl Jac. Mae'n anodd penderfynu! Addas i blant 7-9 oed.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfieithiadau o nofelau i'r Gymraeg
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2005
Hawys a'r Bwrdd Awyr

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Ian Whybrow (teitl gwreiddiol Saesneg: *Holly and the Skyboard*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Meinir Wyn Edwards yw '''''Hawys a'r Bwrdd Awyr'''''. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2005. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Roedd Hawys wrth ei bodd pan roddodd Mr Gwynt fwrdd sglefrio yn anrheg iddi ar ei phen blwydd. Roedd e'n union fel yr un yn ei breuddwydion.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2005
Pen Mawr (nofel)

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Jean Ure a Meinir Wyn Edwards yw ***Pen Mawr***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2005. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Pam bod pen Prys yn chwyddo a chwyddo a phennau pawb arall fel pinnau bawd? Beth sy'n digwydd yn Ysgol Heol yr Angylion? Mae rhywbeth rhyfedd ar droed.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2005
Rhieni Hanner Call a Gwyrdd

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Brian Patten (teitl gwreiddiol: *The Impossible Parents Go Green*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Gwawr Maelor yw ***Rhieni Hanner Call a Gwyrdd***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2005. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Druan â Wyn a Nia Norm. Mae eu rhieni hanner call wedi penderfynu troi'n wyrdd er mwyn ceisio achub y byd. Ond maent yn codi cywilydd ofnadwy ar y plant - ac yn gwneud y pethau rhyfeddaf. Rhaid rhoi stop arnynt cyn i bethau fynd yn rhy bell.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2005
Rhieni Hanner Call

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Brian Patten (teitl gwreiddiol Saesneg: *Impossible Parents*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Gwawr Maelor yw ***Rhieni Hanner Call***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2005. Yn 2013 roedd y gyfrol yn cael ei ystyried i'w adargraffu.

## Disgrifiad byr
Dim ond un peth sy'n codi cywilydd ar Wyn a Nia Norm - eu rhieni! Dydyn nhw ddim hanner call! Tybed a oes modd eu rhwystro nhw rhag mynychu'r Pnawn Rhieni yn yr ysgol? Mae Wyn a Nia mewn panig - rhaid meddwl am ryw gynllun, a hynny ar frys! Addasiad o *Impossible Parents*.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2005
Robyn Stiltskin a'r Neidr Filtroed

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Jenny Nimmo (teitl gwreiddiol Saesneg: *Ronnie and the Giant Millipede*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Non Vaughan Williams yw '''''Robyn Stiltskin a'r Neidr Filtroed'''''. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2005. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Bop! Pow! Bang! Smwsh! Roedd Robyn yn stampio ar bopeth oedd o fewn cyrraedd iddo - caniau Coke, pecynnau creision, cloriau biniau, tiwbiau papur tŷ bach, balwnau; unrhyw beth, mewn gwirionedd.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2005
Stiwpendo Fach

Stori ar gyfer plant gan Jon Blake (teitl gwreiddiol Saesneg: *Little Stupendo*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Wil Morus Jones yw ***Stiwpendo Fach***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2005. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Mae Stiwpendo Mawr yn enwog am ei styntiau rhyfeddol a'i gampau anhygoel. Ef yw un o styntwyr gorau'r byd. Ond pam bod yn rhaid i'w ferch, Stiwpendo Fach, ei achub un diwrnod? Oes ganddo ryw gyfrinach, tybed?

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2005
Y Ci Mawr Blewog

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Elin Meek yw ***Y Ci Mawr Blewog***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2005. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Stori fywiog wreiddiol am gi blewog clyfar sy'n helpu un bachgen i lwyddo mewn prawf sillafu ac i orchfygu bwli'r ysgol; i ddarllenwyr 7-9 oed. 50 llun du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 2005
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Ar y Fferm

Stori ar gyfer plant gan Felice Arena a Phil Kettle (teitl Gwreiddiol Saesneg: *On the Farm*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Helen Emanuel Davies yw ***Ar y Fferm***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol yn y gyfres *Bechgyn am Byth!* a hynny yn 2010. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Wrth i Twm a Jac fynd am dro i fferm ffrind, mae troi llaw at odro a rhedeg oddi wrth y teirw yn dipyn o helynt.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc

Categori:Llyfrau Cymreig 2010
Bois y Beics

Stori ar gyfer plant gan Felice Arena a Phil Kettle (teitl gwreiddiol Saesneg: *Bike Daredevils*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Dyfan Roberts yw ***Bois y Beics***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol  yn y gyfres *Bechgyn am Byth!* a hynny yn 2013. Yn 2017 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Penderfyna Jos a Cai chwarae o gwmpas ar eu beiciau ac maen nhw'n enwog am eu neidiau a'r holl styntiau anodd. Daw'r ci drws nesa'n rhan o'r hwyl, hyd yn oed!

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc

Categori:Llyfrau Cymreig 2013
Gwersylla (cyfrol)

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Felice Arena a Phil Kettle (teitl gwreiddiol Saesneg: *Camping Out*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Helen Emanuel Davies yw ***Gwersylla***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2010. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Penderfyna Cai a Jos i wersylla yn yr ardd gefn ond yn fuan fe sylweddolan nhw nad nhw'n unig sydd yno! 

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfieithiadau o nofelau i'r Gymraeg
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2010
Rebels Ceir Rasio (cyfrol)

Stori ar gyfer plant gan Felice Arena a Phil Kettle (teitl gwreiddiol Saesneg: *Race Car Dreamers*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Dyfan Roberts yw ***Rebels Ceir Rasio***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2010. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Gwibia Jos a Cai i lawr yr allt yn y cert gwib o waith eu hunain, heb sylweddoli pa mor anodd yw ei rheoli ac maen nhw'n anelu yn syth at gi Cai! Addasiad o *Race Car Dreamers*.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 2010
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Y Dyn Eira Drwg (cyfrol)

Stori ar gyfer plant gan Felice Arena a Phil Kettle (teitl gwreiddiol Saesneg: *Freaky Snow Dude*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Helen Emanuel Davies yw ***Y Dyn Eira Drwg***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2010. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Mae Twm a Jac yn cael gwyliau sgïo bendigedig. Ond wrth drïo osgoi'r holl beli eira a ddaw i'w cyfeiriad, maen nhw'n mynd ar goll yn y goedwig. Addasiad o *Freaky Snow Dude*.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 2010
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Carreg Ateb (nofel)

Stori ar gyfer plant gan Emily Huws yw ***Carreg Ateb***. 
Cymdeithas Lyfrau Ceredigion a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2005. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Stori yn adleisio chwedl Hugan Fach Goch yn adrodd hanes Blodyn Haf, merch 10 oed yn mwynhau paratoi cywaith ysgol a bod yn aelod o dîm pêl-rwyd yr ysgol, ond sydd hefyd yn dioddef cael ei bwlio ac yn gweld ei thad yn cael ei garcharu ar gam.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2005
Babi Gwyrdd (nofel)

Stori ar gyfer plant gan Emily Huws yw ***Babi Gwyrdd***. 
Cymdeithas Lyfrau Ceredigion a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2006. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Stori ddwys am ferch i eco-ryfelwraig yn gorfod wynebu newidiadau anodd yn ei hamgylchiadau teuluol. Stori sydd wedi ei dylanwadu'n rhannol gan chwedl Sinderela. Dilyniant i *Eco* a *Carreg Ateb*.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2006
Cadi Deud Celwydd

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Irene Howat (teitl gwreiddiol: *Lucy Lie-a-Lot*) wedi'i addasu i'r Gymraeg gan Huw John Hughes yw ***Cadi Deud Celwydd***. 
Cyhoeddiadau'r Gair a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2005. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Stori am ferch fach sy'n dweud celwydd yn gyson, gyda gweddi fer a dwy adnod berthnasol i gynorthwyo plant i ddysgu am bwysigrwydd gwirionedd; i blant 4-7 oed.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2005
Dirgelwch Gwersyll Caerdydd

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Gareth Lloyd James yw ***Dirgelwch Gwersyll Caerdydd***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2009. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Taith beryglus i Wersyll Caerdydd yng nghwmni Glyn, Jac, Deian a Rhodri; dilyniant i *Dirgelwch Gwersyll Glan-Llyn*.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc

Categori:Llyfrau Cymreig 2009
Eco (nofel)

Stori ar gyfer plant gan Emily Huws yw ***Eco***. 
Cymdeithas Lyfrau Ceredigion a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2004. 
Enillydd Gwobr Tir na n-Og 2005.
Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Stori yn portreadu'r tensiynau ym mywyd merch 9 oed sydd â mam sy'n rhyfelwraig eco frwd a gweithgar; i ddarllenwyr 8-12 oed. 25 llun du-a-gwyn gan Dafydd Morris. 

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2004
Ar Ddiwedd y Dydd

Nofel ar gyfer plant gan Elgan Philip Davies yw ***Ar Ddiwedd y Dydd***. 
Cymdeithas Lyfrau Ceredigion a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2003. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Y gyfrol olaf mewn cyfres bêl-droed i ddisgyblion 7-10 oed, yn adrodd hanes tîm pêl-droed bechgyn a merched BMG wrth iddynt baratoi ar gyfer gêm ola'r tymor yn rownd derfynol Cwpan y Gynghrair. 21 llun du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2003
Ffynnon Eilian

Mae **Ffynnon Eilian** (yr hen enw oedd: "Eilian ab Gallgu Redegog o hil Cadros Calchfynydd") yn ffynnon sydd wedi'i lleoli ger Llaneilian yn Rhos, Conwy ac wedi'i galw'n "ffynnon felltithio enwocaf Cymru".

Mae wedi'i lleoli oddeutu 30 metr o Gapel y Nant, Llanelian ar dir fferm o’r enw "Cefn Ffynnon" ger Llaneilian yn Rhos, a gellir ei chyrraedd drwy ddringo'r giât yn union gyferbyn â giatiau Parc Eirias ym Mae Colwyn. Yn wahanol i'r rhan fwyaf o ffynhonnau Cymru, caiff ei chysyllt gya rhinweddau iachusol a melltithiol: melldith a bendith. Disgrifir y ffynnon gan Gymdeithas Ffynhonau Cymru fel "ffynnon felltithio enwocaf Cymru".

Mewn erthygl yn *Goleuad Gwynedd* ym Mai 1819, ceir adroddiad am y Frawdlys Chwarterol a gynhaliwyd yn yr Wyddgrug ar Ebrill 1819 le'r adroddwyd am berson o'r enw Edward Pierce, Llandyrnog, yn dwyn cyhuddiad yn erbyn un John Edwards, Berthddu, Llaneurgain, am iddo roi enw Edward Pierce yn Ffynnon Elian, ac y deuai rhyw ddrygau ac aflwyddiant dirfawr arno; ond y gallai efe attal y drygau hyn, trwy dynu ei enw allan o'r Ffynnon, os talai efe bymtheg swllt iddo. A thrwy y chwedl ffuantus hon, derbyniodd John Edwards gan Edward Pierce swm o arian, sef pedwar-swllt-ar-ddeg a chwe'cheiniog, a hynny trwy dwyll a rhith.

Mae'r erthygl yn adrodd fod y

Yn Goleuad Cymru, Rhagfyr 1828 cyhoeddwyd yr englyn hwn gan Twm o'r Nant i Ffynnon Eilian: ffynnon felltithio enwocaf Cymru

Ffynnon ebolion Belial - a'i phennod
::Yn ffynnon ymddial;
:Nyth melldithwyr, swynwyr sâl,
:Min dibyn mynydd Ebal.

## Gweler hefyd
*Ffynhonnau Môn

## Cyfeiriadau
Categori:Ffynhonnau Ynys Môn
Tacl Hwyr

Nofel ar gyfer plant gan Elgan Philip Davies yw ***Tacl Hwyr***. 
Cymdeithas Lyfrau Ceredigion a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2003. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Y bedwaredd gyfrol mewn cyfres am dîm pêl-droed o fechgyn a merched yn llwyddo i gyrraedd rownd derfynol cwpan y gynghrair cyn wynebu ergyd greulon. 18 llun du-a-gwyn. Cyhoeddwyd gyntaf Mai 2000.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2003
Ifor Owen

Awdur ac arlunydd o Gymru oedd **Ifor Owen** (3 Gorffennaf 1915 – 22 Mai 2007).

Fe'i ganwyd ym mhentref Sarnau, Cefnddwysarn, Meirionnydd, a chafodd ei addysg yn Ysgol Ramadeg y Bala a Choleg y Normal, Bangor.

Roedd yn aelod cynnar Urdd Gobaith Cymru ym 1922 a chwaraeodd ran bwysig yn ei gweithgareddau am gyfnod hir.

Yn 21 oed fe'i penodwyd yn brifathro ysgol gynradd Croesor, lle arhosodd hyd at 1948. Roedd yn bennaeth ysgol bentref Gwyddelwern o 1948 i 1954 ac yn brifathro cyntaf Ysgol O. M. Edwards yn Llanuwchllyn, o 1954 i 1976.

Roedd galw mawr amdano fel darlunydd bob amser. Y llyfr cyntaf a ddarluniodd oedd ''Yr Hen Wraig Bach a'i Mochyn* (1946). Wedyn cafodd lawer o gomisiynau gan gyhoeddwyr Cymru, yn eu plith *Yr Hogyn Pren*  gan E. T. Griffiths (addasiad Cymraeg o stori Pinocio gan Carlo Collodi) a *Hunangofiant Tomi* gan Edward Tegla Davies.

Ysgrifennodd, arluniodd a chyhoeddodd *Hwyl'', y llyfr comic Cymraeg cyntaf i blant, a gyhoeddwyd gyntaf ym 1949 a pharhaodd hyd at 1989.

Fe ddyfarnwyd Gwobr Mary Vaughan Jones iddo am lenyddiaeth plant ym 1985 a Medal Syr T.H. Parry-Williams yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Wrecsam a'r cylch 1977.

## Llyfryddiaeth 
* *Ifor Owen Mewn Meysydd Eraill*, gol. Beryl H. Griffiths (Gwasg Carreg Gwalch, 2009)

## Cyfeiriadau
Categori:Addysgwyr o Gymru
Categori:Arlunwyr comics
Categori:Arlunwyr o Gymru
Categori:Awduron comics
Categori:Genedigaethau 1915
Categori:Marwolaethau 2007
Cic o'r Smotyn

Nofel ar gyfer plant gan Elgan Philip Davies yw '''''Cic o'r Smotyn'''''. 
Cymdeithas Lyfrau Ceredigion a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2002. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Y gyfrol gyntaf mewn cyfres am BMG Unedig, sef tîm pêl-droed o fechgyn a merched mewn ysgol gynradd a hyfforddir gan un o'r rhieni; i blant 7-11 oed. 13 o ddarluniau du-a-gwyn. Cyhoeddwyd gyntaf ym mis Tachwedd 1999.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2002
Cyffro'r Cwpan

Nofel ar gyfer plant gan Elgan Philip Davies yw '''''Cyffro'r Cwpan'''''. 
Cymdeithas Lyfrau Ceredigion a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2000. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Mae cyffro'r byd pêl-droed yn parhau i dîm BMG Unedig wrth i rownd gyntaf cystadleuaeth Cwpan y Clwb Cinio nesáu; i blant 7-11 oed. 15 o ddarluniau du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2000
'Dwisio Dad

Nofel ar gyfer plant gan Emily Huws yw '***Dwisio Dad***.
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1993. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr 
Stori arall am helyntion Rhian Mai a'i theulu. Mae Rhian Mai yn ceisio codi calon ei ffrind Jasmine, a chadw cyfrinach. Darluniau du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd 
* Rhestr llyfrau Cymraeg
* Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau 
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1993
'Sgin Ti Drôns?

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Emily Huws yw '***Sgin Ti Drôns?***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1995. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Stori i blant yn adrodd hanes criw o fechgyn y mae rhywun wedi dwyn eu tronsiau. Lluniau du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1995
Cig a Gwaed: Deffro

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Angharad Edwards yw ***Cig a Gwaed: Deffro***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2013. Yn 2017 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Fampirod, cariad a chyfrinachau yw cefndir y nofel hon. Penderfynodd Gwen werthu ei chartref ar ôl i'w thad farw mewn damwain ar y fferm, ond blwyddyn yn ddiweddarach mae hi nôl.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc

Categori:Llyfrau Cymreig 2013
'Tisio Sws?

Nofel ar gyfer plant gan Emily Huws yw '***Tisio Sws?***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1992. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Y bedwaredd stori mewn cyfres am fywyd a phroblemau dyrys Rhian Mai a'i theulu lliwgar. Darluniau du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1992
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Dirgelwch Gwersyll Llangrannog

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Gareth Lloyd James yw ***Dirgelwch Gwersyll Llangrannog***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2010. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Dilynwn hynt y criw ffrindiau Glyn, Jac, Deian a Rhodri unwaith eto wrth iddyn nhw ymweld â Gwersyll Llangrannog. Pa helynt fyddan nhw'n tynnu am eu pen y tro hwn, tybed? Dilyniant i *Dirgelwch Gwersyll Glan-llyn* a *Dirgelwch Gwersyll Caerdydd*

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc

Categori:Llyfrau Cymreig 2010
Bwli a Bradwr

Nofel ar gyfer plant gan Brenda Wyn Jones yw ***Bwli a Bradwr***. 
Gwasg Gwynedd a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2000. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Detholiad o ddyfyniadau amrywiol i godi'r galon, yn farddoniaeth gaeth a rhydd, penillion telyn a chaneuon cyfoes, a rhyddiaith chwedlau'r Canol Oesoedd, y Beibl a nofelau'r 20g.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2000
Castell Marwolaeth Boenus ac Erchyll

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Rolant Ellis yw ***Castell Marwolaeth Boenus ac Erchyll***. 
Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2000. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Stori ryfedd a gwahanol i blant am gi defaid sy'n hedfan i Dransylfania am wythnos o wyliau. Darluniau du-a-gwyn. Cyhoeddwyd gyntaf yn 1996.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2000
Crockett yn Achub y Dydd

Nofel ar gyfer plant gan Bob Eynon yw ***Crockett yn Achub y Dydd***. 
Dref Wen a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2003. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Nofel i blant am athro sy'n symud o Lundain i ysgol yng nghefn gwlad Cymru gan obeithio cael bywyd hamddenol, ond roedd gan blant drws nesaf syniadau gwahanol. Darluniau du-a-gwyn. Cyhoeddwyd gyntaf Ionawr 1995.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 2003
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Cuthbert Caradog

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Alys Jones yw ***Cuthbert Caradog***. 
Gwasg Gwynedd a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1998. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Helyntion Cuthbert Caradog Jones a'i gynlluniau aflwyddiannus i gael gwared â'i gas athro, Her Fflic, sy'n byw yn yr un stryd ag ef, i blant 9-12 oed. 15 darlun du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1998
Cathreulig!

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Maureen Potter (teitl gwreiddiol Saesneg: *The Theatre Cat*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Gwenno Hywyn yw ***Cathreulig!***. 
Gwasg Gwynedd a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1992. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Nofel fer i blant yn adrodd helyntion rhyfedd a doniol Tara, cath sy'n byw mewn theatr. Darluniau du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfieithiadau o nofelau i'r Gymraeg
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1992
Cyfrinach y Mynach Gwyn

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Eirlys Gruffydd yw ***Cyfrinach y Mynach Gwyn***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1997. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Nofel i blant yn sôn am deulu sy'n symud i fyw i hen ffermdy anniben yn y wlad lle mae ysbrydion yn crwydro'r tir. Darluniau du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1997
Delyth a'r Tai Haf

Stori ar gyfer plant gan Pat Neill wedi'i haddasu gan Dic Jones yw '''''Delyth a'r Tai Haf'''''.
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1993. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Stori ar gyfer plant 9 i 12 oed yn sôn am ddraig hynod iawn o'r enw Delyth!.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1993
Doctor Swyn

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Terence Blacker (teitl gwreiddiol Saesneg: *In Stitches with Ms Wiz*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Rhian Pierce Jones yw ***Doctor Swyn***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1999. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Stori ddoniol am wraig anarferol sy'n defnyddio swyn i gynorthwyo un o'i chyn- ddisgyblion i fwynhau ei arhosiad yn yr ysbyty; i blant 8-10 oed. 16 llun du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1999
Duwies y Llyn

Nofel ar gyfer plant gan Marion Eames yw ***Duwies y Llyn***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2000. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Nofel ddirgelwch gyfoes yn plethu stori am gylch cyfrin o gadwriaethwyr gydag ymdrech i ddal gwerthwyr cyffuriau byd-eang; i ddarllenwyr Cyfnod Allweddol 2. 

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2000
Dwi Ddim yn Caru Balŵnio

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Emily Huws yw ***Dwi Ddim yn Caru Balŵnio***.
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1994. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Stori i blant am deulu sy'n byw mewn lloches i'r digartref, ond mae Brad yn benderfynol na fyddan nhw yno'n hir iawn. Darluniau du-a-gwyn.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1994
Gan yr Iâr

Stori ar gyfer plant gan Anne Fine (teitl gwreiddiol Saesneg: *The Chicken Gave it to Me*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Emily Huws yw ***Gan yr Iâr***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1996. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Stori ffantasïol a phryfoclyd ar gyfer plant, sy'n codi cwestiynau pwysig ynglŷn â sut mae pobl yn trin anifeiliaid. 

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1996
Gwesty'r Llygaid Aflan

Nofel ar gyfer plant gan Ifor Wyn Williams yw '''''Gwesty'r Llygaid Aflan'''''. 
Hughes a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1992. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Stori yn adrodd helyntion tri phlentyn sy'n mynd ar goll ar y mynydd ac yn cael lloches gan berchennog amheus tŷ mawr, anghysbell. 

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1992
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Gwe Gwenhwyfar

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan E.B. White yw ***Gwe Gwenhwyfar*** (). Cyhoeddwyd yn gyntaf yn Saesneg ym 1952 ac addaswyd i'r Gymraeg gan Emily Huws ym 1996. Cyhoeddwyd y gyfrol Gymraeg gan Wasg Gomer; yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

Cafodd y nofel ei chyhoeddi'n gyntaf gyda darluniau gan Garth Williams. Mae ''Charlotte's Web'' yn cael ei ystyried yn glasur i blant, ac yn addas ar gyfer oedolion. 

Ceir gêm fideo'n seiliedig ar yr addasiad. 

## Disgrifiad byr 
### Y nofel Saesneg 
Yn y nofel ceir hanes mochyn o'r enw Wilbur a'i gyfeillgarwch â phry cop ysgubor o'r enw Charlotte. Pan fo Wilbur mewn perygl o gael ei ladd gan y ffermwr, mae Charlotte yn ysgrifennu negeseuon yn canmol Wilbur (fel "Some Pig") er mwyn darbwyllo'r ffermwr i adael iddo fyw.

### Y nofel Gymraeg 
Stori i blant am bry copyn arbennig iawn sy'n llwyddo i ddiogelu bywyd Huwcyn y mochyn. Darluniau du-a-gwyn. 

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd 
* Rhestr llyfrau Cymraeg
* Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau 
Categori:Llenyddiaeth plant Saesneg
Categori:Llenyddiaeth yn ymwneud â chorynnod
Categori:Llenyddiaeth yn ymwneud â moch
Categori:Llyfrau Cymreig 1996
Categori:Nofelau 1952
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
'Tisio Bet?

Nofel ar gyfer plant gan Emily Huws yw '***Tisio Bet?***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1992. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Yr ail o chwe stori i blant am deulu Rhian Mai ac am y milgi mae ei thad a thad ei ffrind wedi ei brynu rhyngddynt. Darluniau du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1992
Gags

Nofel ar gyfer plant gan Emily Huws yw ***Gags***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1994. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Nofel i blant am Wendy Ann, merch sydd wedi gwirioni'i phen ar bêl-droed ac sy'n dyheu am gael ei dewis i chwarae yn nhîm yr ysgol. Darluniau du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1994
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Hacio

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Malorie Blackman (teitl gwreiddiol Saesneg: *Hacker*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Gwenllïan Dafydd yw ***Hacio***. 
Honno a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1998. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Stori antur i blant 7-11 oed am ddau blentyn sydd, wrth dreiddio i system gyfrifiadurol y Banc Cenedlaethol, yn llwyddo i ddatrys dirgelwch y cyhuddiadau celwyddog yn erbyn eu tad ei fod wedi dwyn dros filiwn o bunnoedd o'r banc.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfieithiadau o nofelau i'r Gymraeg
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1998
Helynt y Twll yn y Wal

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Malorie Blackman (teitl gwreiddiol Saesneg: *Operation Gadgetman*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Iola Jôns yw ***Helynt y Twll yn y Wal***. 
Honno a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1999. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Stori dditectif am ddyfeisiwr a gaiff ei herwgipio yn cael ei ddarganfod gan ei ferch Ffion a'i ffrindiau trwy gyfrwng un o'i ddyfeisiadau ei hun; i blant 9-12 oed. 12 llun du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1999
Blodau'r Fynwent

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Len Evans yw '''''Blodau'r Fynwent'''''. 
Dref Wen a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2000. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Nofel fer am ddau fachgen pedair ar ddeg oed yn ceisio datrys dirgelwch ysbryd mewn mynwent a chynllwyn i argraffu arian ffug, ar gyfer darllenwyr 9-11 oed. 7 llun du-a-gwyn. 

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2000
Jymbo

Stori ar gyfer plant gan Gwynne Williams yw ***Jymbo***. 
Dref Wen a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2000. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Nofel fer am gyfeillgarwch annhebygol bachgen swil cyfoethog a merch o gefndir tlawd sy'n cydweithio i achub bwli'r pentref pan gaiff ei garcharu mewn hen dŷ gan ladron; i blant 9-11 oed. 8 llun du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 2000
Lleuwedd

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan David Wiseman (teitl gwreiddiol Saesneg: *Moonglow*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Mari Llwyd yw ***Lleuwedd***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1993. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Stori am ferch a Lleuwedd, y gaseg palomino. Darluniau du-a-gwyn.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfieithiadau o nofelau i'r Gymraeg
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1993
Lloches Ddirgel

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Theresa Tomlinson (teitl gwreiddiol Saesneg: *The Secret Place*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Sioned Puw Rowlands yw ***Lloches Ddirgel***. 
Gwasg Gwynedd a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1995. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Nofel i blant am ddwy ferch sy'n troi hen loches ryfel yn ffau iddynt eu hunain ac yn dysgu am ddwy ferch a wnaeth yr un peth adeg y rhyfel. Darluniau du-a-gwyn.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfieithiadau o nofelau i'r Gymraeg
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1995
Mêts o Hyd

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Terrance Dicks (teitl gwreiddiol Saesneg: *Jonathan and the Superstar*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Brenda Wyn Jones yw ***Mêts o Hyd***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1998. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Nofel ddoniol arall am Jonathan a'i ffrind, yr ysbryd Deio, ar gyfer plant 8-12 oed. Dilyniant i'r gyfrol *Os Mêt, Mêts*. Deugain o ddarluniau du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc
Categori:Llyfrau Cymreig 1998