Ian Rankin

Nofelydd o'r Alban ydy **Ian Rankin** OBE, DL. (ganwyd 28 Ebrill 1960, Cardenden, Fife). Mae'n un o'r awduron trosedd sy'n gwerthu orau yng ngwledydd Prydain. Ei lyfrau mwyaf adnabyddus yw ei nofelau *Inspector Rebus*.

## Cefndir
Yn ôl bywgraffiad Rankin bu'n gweithio fel casglwr grawnwin, ceidwad moch, dyn treth, ymchwilydd alcohol, gohebydd hi-fi, ysgrifennydd coleg a cerddor punk cyn troi'n nofelydd llawn amser; mae ei CV yn gadael allan cyfnod fel tiwtor Llenyddiaeth ym Mhrifysgol Caeredin lle mae dal yn ymwneud â'r James Tait Black Memorial Prize. Ar ôl graddio o'r brifysgol yng Nghaeredin, symudodd i Lundain am bedair mlynedd ac yna i gefn gwlad Ffrainc am chwe blynedd lle datblygodd ei yrfa fel nofelydd. Mynychodd Beath High School, Cowdenbeath. Mae'n byw yng Nghaeredin gyda'i wraig Miranda a'u dau fab Jack a Kit.

## Ysgrifennu
## Rhaglenni teledu dogfen
## Gwobrau ac Anrhydeddau
## Llyfryddiaeth 
Hyd heddiw mae wedi ysgrifennu 21 o nofelau gan gynnwys:

### Nofelau Inspector Rebus 
]]
#*Knots and Crosses* (1987)
#*Hide and Seek* (1991)
#*Tooth and Nail* (1992 - cyhoeddwyd yn wreiddiol o dan y teitl *Wolfman*)
#*Strip Jack* (1992)
#*The Black Book* (1993)
#*Mortal Causes* (1994)
#*Let it Bleed* (1996)
#*Black and Blue* (1997)
#*The Hanging Garden* (1998)
#*Dead Souls* (1999)
#*Set in Darkness* (2000)
#*The Falls* (2001)
#*Resurrection Men* (2002)
#*A Question of Blood* (2003)
#*Fleshmarket Close* (2004)
#*The Naming of the Dead* (2006)
#*Exit Music* (2007)

### Nofelau Jack Harvey 
* *Witch Hunt* (1993)
* *Bleeding Hearts* (1994)
* *Blood Hunt* (1995)

### Llyfrau Eraill 
* *The Flood* (1986 ailryddhawyd gyda cyflwyniad newydd yn  2005)
* *Death is Not the End* (1998) (nofel fer a'i ehangwyd i greu *Dead Souls* yn ddiweddarach)
* *A Good Hanging and Other Stories* (1992) (straeon byrion)
* *Beggars Banquet* (2002) — straeon byrion (gyda straeon Rebus a straeon byrion eraill, a *Death is not the End*)
* *Watchman* (1988, ailryddhawyd gyda cyflwyniad newydd yn 2004)
* ''Rebus's Scotland: A Personal Journey* (2005)
* *Doors Open* - nofel gyfres ai gyhoeddwyd yn y New York Times
* *One Book, One City*

### Recordiau
* Jackie Leven Said (Cooking vinyl, 2005), gyda Jackie Leven

### Beirniadaeth 
*HORSLEY, Lee, *The Noir Thriller* (Houndmills & New York: Palgrave, 2001).
*LANCHESTER, John, ‘Rebusworld’, *London Review of Books'' 22.9 (27/4/2000), tud. 18-20.
*LENNARD, John, 'Ian Rankin', Jay Parini, gol., *British Writers Supplement X* (New York & London: Charles Scribner’s Sons, 2004), tud. 243–60
*MANDEL, Ernest, *Delightful Murder: A Social History of the Crime Story* (Leichhardt, NSW, & London: Pluto Press, 1984).
*OGLE, Tina, ‘Crime on Screen’, in *The Observer* (London), 16/4/2000, Screen tud. 8.
*PLAIN, Gill, *Ian Rankin’s Black and Blue* (London & New York: Continuum, 2002)
*PLAIN, Gillian, ‘Ian Rankin: A Bibliography’, *Crime Time* 28 (2002), tud. 16-20.
*ROBINSON, David, ‘Mystery Man: In Search of the real Ian Rankin’, *The Scotsman* 10/3/2001, S2Weekend, tud.1-4.
*ROWLAND, Susan, ‘Gothic Crimes: A Literature of Terror and Horror’, *From Agatha Christie to Ruth Rendell* (Houndmills & New York: Palgrave, 2001), tud. 110-34.

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol 
* Gwefan Swyddogol
* Cyfweliad ar BBC Radio Five Live wedi 20 mlynedd o Rebus
* Cyfweliad Macavity 
* Proffil 'Guardian Books'
* Cyfweliad 'The Reykjavík Grapevine'
* Cyfweliad CNN

Categori:Nofelwyr Saesne o'r Alban
Categori:Swyddogion Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig
Categori:Genedigaethau 1960