Bwlbwl yr ardd

{{Blwch tacson
| enw = {}*Pycnonotus barbatus*

| delwedd2 ={{#invoke:Wikidata|getValue|P51|{}}}
| status             = LC
| status_system      = IUCN3.1
| statws = {{infobox
| label1 = Statws IUCN
| data1  = {{#invoke:Wikidata|getValue|P141|{}}}

}}

| map_dosbarthiad = Pycnonotus barbatus distribution map.png
| maint_map_dosbarthiad =  280px
| neges_map_dosbarthiad = Dosbarthiad y rhywogaeth

| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Aves
| ordo = Passeriformes
| familia = Pycnonotidae

| genus = {{#invoke:Wikidata|getValue|P171|{}}}
| species = {{#invoke:Wikidata|getValue|P225|{}}}
| enw_deuenwol = *{{#invoke:Wikidata|getValue|P225|{}}}*
| awdurdod_deuenwol =

}}

Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Bwlbwl yr ardd** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: bwlbwliaid yr ardd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Pycnonotus barbatus***; yr enw Saesneg arno yw *Garden bulbul*. Mae'n perthyn i deulu'r Bwlbwliaid (Lladin: *Pycnonotidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *P. barbatus*, sef enw'r rhywogaeth.

## Teulu
Mae bwlbwl yr ardd yn perthyn i deulu'r Bwlbwliaid (Lladin: *Pycnonotidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P105 wd:Q7432. ?item wdt:P171 ?sub0 . ?sub0 (wdt:P171)* wd:Q188854 }
LIMIT 15
|sort=label
|columns=label:rhywogaeth,P225,P18:delwedd
|row_template=Zutabe formatoa/Familiak
|thumb=80
|links=local
}}

## Dosbarthiad a chynefin
Mae'n fridiwr preswyl cyffredin mewn llawer o Affrica ac yn ddiweddar fe'i canfuwyd yn bridio yn ne Sbaen yn Tarifa.  Fe'i ceir mewn coetir, llwyn arfordirol, ymylon coedwigoedd, llwyn afonol, prysgwydd mynyddig, ac mewn cynefinoedd ffermio cymysg.  Fe'i darganfyddir hefyd mewn dryslwyni egsotig, gerddi a pharciau.

## Ymddygiad ac ecoleg
Mae bwlbwl yr ardd i'w weld fel arfer mewn parau neu grwpiau bach.  Mae'n aderyn amlwg, sy'n tueddu i eistedd ar ben llwyn.  Yn yr un modd â bylbwliau eraill maent yn adar egnïol a swnllyd.  Mae ei hedfaniad sbonciol yn debyg i hedfaniad cnocell y coed.  Mae'r alwad yn uchel ac yn ymdebygu i *doctor-quick doctor-quick be-quick be-quick*https://xeno-canto.org/744250/download

### Bridio
Mae'r rhywogaeth hon yn nythu trwy gydol y flwyddyn yn y trofannau llaith, ac mewn mannau eraill mae'n fridiwr mwy tymhorol gyda phenllanw'r bridio yn cyd-daro â dyfodiad y tymor glawog.  Mae'r nyth yn weddol anhyblyg, gyda waliau trwchus a siâp cwpan.  Fe'i lleolir fel arfer y tu mewn i ddail deiliog coeden fach neu lwyni.

Mae dau neu dri wy yn nythiad nodweddiadol.  Fel bylbwliaid eraill, mae'r gog fraith yn ei barasiteiddio.

### Bwydo
Mae'r rhywogaeth hon yn bwyta ffrwythau, neithdar, hadau a phryfed.

## Profiadau personol
"Y galwadau mwyaf clywadwy yn yr ardd oedd galwad y bwlbwl (*Pycnonotus barbatus*) 
(gweler Ymddygiad ac Ecoleg). Cloc larwm a hanner. Roeddynt yn clwydo yn y coed o gwmpas yr ardd ac yn ymgynull ar arwydd pwrpasol cyn clwydo. Marrakech, Morocco 12.10.2022" (**Dewi Lewis**https://www.facebook.com/groups/CymunedLlenNatur/permalink/1962755157253111/

## Gweler hefyd
*Rhestr Goch yr IUCN

## Cyfeiriadau
Categori:Rhywogaethau o bryder lleiaf yn ôl Rhestr Goch yr IUCN
Categori:Pycnonotidae