open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Stori Hedd Wyn

Bywgraffiad Hedd Wyn gan Alan Llwyd yw ***Stori Hedd Wyn: Bardd y Gadair Ddu/The Story of Hedd Wyn: The Poet of the Black Chair***. 
Cyhoeddiadau Barddas a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 12 Tachwedd 2009. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Fersiwn dwyieithog o hanes bardd y Gadair Ddu, Ellis Evans, a fu farw ar faes y gad yn ŵr ifanc ar gaeau Fflandrys yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Hedd Wyn
Categori:Hedd Wyn
Categori:Llyfrau Cymreig 2009
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig yr 20fed ganrif
Cymry Mentrus

Hanes rhai o anturiaethwyr Cymru gan John Meurig Edwards yw ***Cymry Mentrus***. 
Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 10 Ionawr 2013. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Teitl yn y gyfres o gyfrolau byr a chyflym Stori Sydyn. Hanes rhai o anturiaethwyr mwyaf mentrus Cymru, fel Owen Glynne Jones, Richard Parks ac Eric Jones, y dringwyr; Robin Jac a'r rasys TT; Tom Pryce a enillodd ras Fformiwla Un.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau

Categori:Llyfrau Cymreig 2013
Cymry yn y Gêmau Olympaidd

Hanes Cymru yn y Gemau Olympaidd gan John Meurig Edwards yw ***Cymry yn y Gêmau Olympaidd***. 
Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 16 Ionawr 2012. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Teitl yn y gyfres o gyfrolau byr a chyflym Stori Sydyn. Mae'n olrhain hanes y Cymry a fu'n llwyddiannus yn y Gêmau Olympaidd dros y blynyddoedd - yr 20 medal aur, 11 arian ac 18 efydd, hyd yn hyn ...

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau

Categori:Llyfrau Cymreig 2012
George North (llyfr)

Bywgraffiad y chwaraewr rygbi George North gan George North ac Alun Gibbard yw ***George North***. 
Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 15 Ionawr 2013. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Teitl yn y gyfres o gyfrolau byr a chyflym Stori Sydyn. Hanes y chwaraewr rygbi dawnus o Sir Fôn, George North - ei atgofion, ei gêmau cofiadwy a'r bobol a gafodd ddylanwad arno.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
North, George
Categori:Llyfrau Cymreig 2013
Categori:Gweithiau gan Alun Gibbard
Richard Burton - Seren Cymru

Bywgraffiad o'r actor Richard Burton gan Gethin Matthews yw ***Richard Burton - Seren Cymru***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn Chwefror 2002. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Cyfrol yn adrodd hanes gyrfa ddisglair yr  actor Cymreig byd-enwog o Bont-rhyd-y-fen, Richard Burton (1925-1984), ei lwyddiannau ar lwyfan a sgrîn fawr, ei gwymp trist o ganlyniad i'w or-ddibyniaeth ar alcohol a'i berthynas dymhestlog ag Elizabeth Taylor.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Burton, Richard
Categori:Llyfrau Cymreig 2002
Rolant o Fôn y Bardd-Gyfreithiwr

Bywgraffiad Rowland Hugh Jones gan Emlyn Richards yw ***Rolant o Fôn y Bardd-Gyfreithiwr***. 
Gwasg Gwynedd a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yng Ngorffennaf 1999. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Cofiant Rolant o Fôn (Rolant Jones, 1909 -1962), cyfreithiwr ffraeth a bardd cadeiriol Eisteddfodau Cenedlaethol 1941 ac 1949, yn cynnwys detholiad o'i waith mewn pennod o atgofion gan ei ferch Morfudd. 10 ffotograff du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1999
Syr John Morris-Jones, 1864-1929

Bywgraffiad Syr John Morris-Jones gan John Lasarus Williams yw ***Syr John Morris-Jones, 1864-1929***. 
Yr awdur ei hun a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 01 Tachwedd 2000. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Portread o'r bardd a'r gramadegwr Syr John Morris-Jones (1864-1929), yn cynnwys hanes ei fywyd a'i waith, cyhoeddi ei ddwy gyfrol *Cerdd Dafod* ac *A Welsh Grammar, historical and comparative*. a'i genhadaeth dros wella safon Cymraeg ysgrifenedig ei gyd-wladwyr.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Morris-Jones, John
Categori:John Morris-Jones
Categori:Llyfrau Cymreig 2000
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig y 19eg ganrif
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig yr 20fed ganrif
Syr John Meurig Thomas (llyfr)

Bywgraffiad y cemegydd Syr John Meurig Thomas gan Ieuan Davies yw ***Syr John Meurig Thomas***. 
Ieuan Davies a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 13 Rhagfyr 2012. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Cyfrol yn dathlu bywyd a gwaith Syr John Meurig Thomas ar drothwy ei ben-blwydd yn 80 oed, fis Rhagfyr 2012. Gyda chyflwyniad gan Maurice Loader a cherddi gan Gwyn Thomas, Bangor. Mae'n cynnwys hefyd nifer o luniau lliw a du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Thomas, John Meurig
Categori:Llyfrau Cymreig 2012
Syr John Williams (llyfr)

Bywgraffiad y casglwr llawysgrifau Syr John Williams yw ***Syr John Williams, 1840–1926***.
Llyfrgell Genedlaethol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 1 Ionawr 1990. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Williams, John
Categori:Llyfrau Cymreig 1990
T. Eirug Davies - Portread Mewn Llun a Gair

Bywgraffiad o'r bardd T. Eirug Davies gan  Alun Eirug Davies (Golygydd) yw ***T. Eirug Davies - Portread Mewn Llun a Gair***. 
Cymdeithas Lyfrau Ceredigion a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 25 Medi 2008. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Portread mewn llun a gair o'r Parch T. Eirug Davies (1892-1951); mae'n cynnwys rhagair gan ei fab sy'n cynnig cipolwg ar fywyd y gwrthrych, ei syniadau a'i argyhoeddiadau yng ngoleuni digwyddiadau ei gyfnod.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Davies, T. Eirug
Categori:Llyfrau Cymreig 2008
Taff Pac

Casgliad o gyfweliadau gyda naw o actorion gan Joanna Davies yw ***Taff Pac***. 

Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 05 Rhagfyr 2000. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Casgliad o gyfweliadau gyda naw o actorion cyfoes mwyaf llwyddiannus Cymru sydd wedi serennu ar deledu a radio, mewn ffilm ac ar lwyfan, yn Saesneg yn bennaf, sef Daniel Evans, Ioan Gruffudd, Andrew Howard, Jason Hughes, Rhys Ifans ayb.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau
Categori:Llyfrau Cymreig 2000
Tarian Tywi - Cofiant y Parch J. Tywi Jones

Bywgraffiad o'r gweinidog a newyddiadurwr John Tywi Jones gan Noel Gibbard yw ***Tarian Tywi: Cofiant y Parch J. Tywi Jones***. 
Gwasg y Bwthyn a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 28 Medi 2011. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Cofiant y Parchedig J. Tywi Jones, 1870-1948, gweinidog gyda'r Bedyddwyr, awdur a golygydd *Y Darian* rhwng 1914 ac 1933.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Jones, John Tywi
Categori:Llyfrau Cymreig 2011
Taliesin o Eifion a'i Oes - Bardd y Gadair Ddu Gyntaf

Portread o Taliesin o Eifion gan Robin Gwyndaf yw '''''Taliesin o Eifion a'i Oes - Bardd y Gadair Ddu Gyntaf'''''. 

Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 03 Awst 2012. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Portread o'r bardd o Langollen. Roedd yn beintiwr ac yn addurnwr dawnus yn ogystal â bod yn awdur cerddi megis 'Y Saer a'r Teiliwr'. Bu farw'n union ar ôl anfon ei awdl fuddugol i Eisteddfod Wrecsam, 1876.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau Cymraeg
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig y 19eg ganrif
Categori:Llyfrau Cymreig 2012
Ted: Dyn yr Adar

Bywgraffiad Ted Breeze Jones gan  Anwen Breeze Jones a Twm Elias (Golygyddion) yw ***Ted: Dyn yr Adar***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn Hydref 2000. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Cyfrol ddarluniadol i goffáu Ted Breeze Jones, adarydd, naturiaethwr a ffotograffydd, yn cynnwys casgliad o dros 175 o ffotograffau lliw a dynnwyd ganddo ynghyd â'i sylwadau.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau
Categori:Llyfrau Cymreig 2000
Teithiau Dewi Pws - Fo a Fi Gyda'i Help Hi

Cyfrol yn adrodd straeon Dewi Pws Morris ganddo ef ei hun a Lyn Ebenezer (Golygydd)  yw '''''Teithiau Dewi Pws: Fo a Fi Gyda'i Help Hi'''''. 
Gwasg Carreg Gwalch a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 20 Hydref 2004. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Cyfrol yn adrodd y straeon y tu ôl i'r llenni wrth i Dewi Pws Morris ymweld â 18 gwlad yn paratoi penodau'r gyfres deledu 'Byd Pws', yn cynnwys sylwadau'r teithiwr am y cymeriadau lliwgar mae'n cyfarfod â hwy.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau
Categori:Llyfrau Cymreig 2004
Teulu, Bro a Thelyn

Teyrnged i Emrys Jones gan Robin Gwyndaf yw ***Teulu, Bro a Thelyn***. 

Cymdeithas Alawon Gwerin a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 01 Awst 1997. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Cyfrol sy'n talu teyrnged i Emrys Jones, canwr gwerin a datgeinydd cerdd dant a hyfforddwr amlwg.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1997
Thomas Gwynn Jones: Cofiant

Bywgraffiad T. Gwynn Jones gan David Jenkins yw ***Thomas Gwynn Jones: Cofiant***. 
Gwasg Gee a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1973. Cafwyd argraffiad newydd yn Ionawr 1994. Yn 2013 roedd y gyfrol honno mewn print.

## Disgrifiad byr
Cofiant y llenor a'r ysgolhaig T. Gwynn Jones. Ceir 17 tudalen o ddarluniau.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Jones, Thomas Gwynn
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig y 19eg ganrif
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig yr 20fed ganrif
Categori:Llyfrau Cymreig 1973
Categori:T. Gwynn Jones
Teyrnged i Tilsli

Blodeugerdd o gerddi i gyfarch Parchedig Gwilym R. Tilsley wedi'i golygu gan Aled Rhys Wiliam yw ***Teyrnged i Tilsli: Cyfarchion Penblwydd***. 
Cyhoeddwyd y gyfrol yn Ionawr 1991. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Llyfryn o sonedau ac englynion ynghyd ag ygrifau gan ugain o gyfeillion a chydnabod i gyfarch y Parchedig Gwilym R. Tilsley (1911-97), bardd, cyn Ardderwydd a gweinidog Wesleaidd, ar ei ben blwydd.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1991
Stori Waldo Williams

Bywgraffiad Waldo Williams gan Alan Llwyd yw ***Stori Waldo Williams: Bardd Heddwch/The Story of Waldo Williams: Poet of Peace***. 
Cyhoeddiadau Barddas a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 15 Rhagfyr 2010. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Cyfrol ddwyieithog yn adrodd hanes y bardd a'r heddychwr Waldo Williams. Roedd Waldo yn wrthwynebydd cydwybodol a gredai mewn brawdoliaeth dyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Astudiaethau llenyddol Cymraeg
Williams, Waldo
Categori:Heddychaeth yng Nghymru
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig yr 20fed ganrif
Categori:Llyfrau Cymreig 2010
Categori:Waldo Williams
Thomas William Bethesda'r Fro

Bywgraffiad o'r llenor Thomas William gan W. Rhys Nicholas yw '''''Thomas William Bethesda'r Fro'''''. 
Tŷ John Penri a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 01 Ionawr 1994. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Astudiaeth o amryfal agweddau ar fywyd a gwaith yr emynydd o Fro Morgannwg.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Williams, Thomas
Categori:Llyfrau Cymreig 1994
Brenhines Powys: Dora Herbert Jones a Byd yr Alaw Werin

Bywgraffiad Dora Herbert Jones gan Gwenan Mair Gibbard yw ***Brenhines Powys: Dora Herbert Jones a Byd yr Alaw Werin***.
Gwasg Carreg Gwalch a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 01 Gorffennaf 2003. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Hanes am fywyd a gwaith Dora Herbert Jones (1890-1974), datgeinydd a darlithydd, darlledwraig a beirniad ym maes alawon gwerin Cymru. Ceir 17 ffotograff du-a-gwyn.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau Cymraeg
Categori:Cerddoriaeth Gymraeg
Categori:Llyfrau am gerddoriaeth Cymru
Categori:Llyfrau am Bowys
Categori:Llyfrau am yr 20fed ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 2003
Thomas Gee: Cyhoeddwr ac Argraffwr

Bywgraffiad o Thomas Gee gan Isoline Greenhalgh yw ***Thomas Gee: Cyhoeddwr ac Argraffwr***. 
Gwasg Gee a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 01 Awst 2001. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Bywgraffiad dwyieithog byr y cyhoeddwr a'r argraffwr Thomas Gee o Ddinbych gan ei orwyres, yn cynnwys cyfeiriadau at ei gyfraniad ym meysydd addysg a chrefydd, radicaliaeth a llywodraeth leol.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Gee, Thomas
Categori:Llyfrau am hanes Sir Ddinbych
Categori:Llyfrau am y 19eg ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 2001
Tyred I'n Gwaredu

Bywgraffiad John Roberts gan Derec Llwyd Morgan yw '''''Tyred i'n Gwaredu: Bywyd John Roberts Llanfwrog'''''. 
Gwasg y Bwthyn a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 03 Mehefin 2010. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Cofiant y diweddar Barchedig John Roberts, Llanfwrog.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau

Categori:Llyfrau Cymreig 2010
Valentine: Cofiant i Lewis Valentine

Bywgraffiad Lewis Valentine gan Arwel Vittle yw ***Valentine: Cofiant i Lewis Valentine***. 
Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 30 Tachwedd 2006. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Cofiant un o genedlaetholwyr Cymreig ac arweiniwr Cristnogol mwyaf Cymru yn yr 20g. Dilynir ei yrfa o Landdulas i ffosydd y Rhyfel Mawr, o ddyddiau cynnar Plaid Cymru i garchar Wormwood Scrubs adeg Penyberth, a'i gyfnod fel gweinidog.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cofiannau Cymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 2006
William Edwards - Pensaer, Adeiladydd, Gweinidog

Bywgraffiad o'r peiriannydd William Edwards gan H. P. Richards (teitl gwreiddiol Saesneg: *William Edwards, Architect, Builder, Minister: A Builder for Both Worlds*) wedi'i gyfieithu i'r Gymraeg gan Gareth Wort yw '''''William Edwards: Pensaer, Adeiladydd, Gweinidog: Adeiladydd i'r Ddeufyd'''''. 
Cyhoeddwyd y gyfrol gan Amgueddfa Pontypridd ar 18 Chwefror 2008. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Mae gwerthfawrogiad o fywyd a gwaith William Edwards wedi ymddangos mewn sawl cyhoeddiad, ond dyma'r cofnod ffeithiol cyntaf o fywyd y cymeriad hwn - gweinidog cyntaf Eglwys y Groes-wen, a phensaer ac adeiladydd pont Pontypridd.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Edwards, William
Categori:Llyfrau Cymreig 2008
William Mathias 1934-1992

Bywgraffiad o'r cyfansoddwr William Mathias gan Barbara Davies a Dafydd Ifans (Golygydd) yw ***William Mathias 1934-1992***. 
Llyfrgell Genedlaethol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 1 Ionawr 1994. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Mathias, William
Categori:Llyfrau Cymreig 1994
Y Bardd a Gollwyd

Cofiant i'r bardd David Ellis gan Alan Llwyd ac Elwyn Edwards  yw ***Y Bardd a Gollwyd: Cofiant David Ellis***. 
Cyhoeddiadau Barddas a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 01 Ionawr 1992. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Alan Llwyd
Categori:Cofiannau Cymraeg
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig yr 20fed ganrif
Categori:Llyfrau Cymreig 1992
Y Brenhinbren

Bywgraffiad Thomas Parry gan Derec Llwyd Morgan yw ***Y Brenhinbren: Bywyd a Gwaith Thomas Parry 1904-1985***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 27 Mehefin 2013. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Astudiaeth o fywyd a gwaith yr ysgolhaig Thomas Parry. Gwelai anghenion ac atebai'r galw.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau Cymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 2013
Categori:Ysgolheictod Cymraeg
Y Bywgraffiadur Cymreig 1951-1970

Cyhoeddwyd ***Y Bywgraffiadur Cymreig*** gan Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion mewn tair cyfrol Gymraeg a dwy gyfrol Saesneg sy’n cwmpasu holl hanes y Cymry amlwg a fu farw cyn y flwyddyn 1970.

Y Bywgraffiadur Cymreig 1951-1970 yw'r drydedd gyfrol yn y gyfres, a'r gyfrol olaf i'w hargraffu.  Casglwyd mwyafrif yr erthyglau gan y golygydd E. D. Jones cyn ei farwolaeth, a chwblhawyd y gwaith gan y golygydd newydd Brynley F. Roberts. Mae'r gyfrol yn cynnwys bywgraffiadau cryno am y Cymry a wnaeth gyfraniad pwysig i fywyd cenedlaethol yng Nghymru neu’n ehangach ac a fu farw rhwng y blynyddoedd 1951 a 1970. Mae hefyd yn cynnwys atodiad i'r Bywgraffiadur Cymreig hyd 1940 a'r Bywgraffiadur Cymreig 1941-1950.

Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion a gyhoeddodd y gyfrol ar 01 Gorffennaf 1997. Roedd y gyfrol dal mewn print yn 2013.

Lansiwyd fersiwn electronig dwyieithog Y Bywgraffiadur Cymreig gan Lyfrgell Genedlaethol Cymru yn 2007, sy’n cynnwys yr holl erthyglau o’r 3 cyfrolau print Cymreig, y 2 gyfrol Saesneg, ac erthyglau newydd am bobl a oedd heb eu cynnwys yn y cyfrolau gwreiddiol, a hefyd bobl a fu farw wedi 1970. Ar lein yn unig y cyhoeddir y Bywgraffiadur erbyn hyn, ac mae’n adnodd cwbl ddwyieithog.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Cymreig 1951-1970
Bywgraffiadau Cymreig 1951-1970, Y
Categori:Llyfrau Cymreig 1997
Y Cawr o Rydcymerau

Bywgraffiad D. J. Williams gan Emyr Hywel yw ***Y Cawr o Rydcymerau: Cofiant D. J. Williams***.
Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 29 Gorffennaf 2009. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Hanes D. J. Williams (1885-1970), y llenor ac aelod blaenllaw o Blaid Cymru, gŵr a gysylltir â Rhydcymerau ac Abergwaun. Gweithiodd dros ei wlad a chofir amdano fel un o'r tri a weithredodd yn erbyn yr ysgol fomio ym Mhenyberth yn 1936.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cofiannau Cymraeg
Categori:D.J. Williams
Categori:Llyfrau Cymreig 2009
Y Cymro Cryfa

Hunangofiant Robin McBryde gan Robin McBryde ei hun gyda chymorth Lynn Davies yw ***Y Cymro Cryfa***. 
Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 14 Tachwedd 2006. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Hunangofiant y chwaraewr rygbi, Robin McBryde. Ac yntau newydd roi'r gorau i chwarae rygbi dyma ddatgelu'r cyfan am ei yrfa a'i brofiad yn chwarae ac yn hyfforddi tîm Cymru. Rhagair gan Ray Gravelle.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau Cymraeg
Categori:Llyfrau am chwaraeon yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 2006
Un o Wŷr y Medra

Bywgraffiad William Williams gan Dafydd Glyn Jones yw ***Un o Wŷr y Medra: Bywyd a Gwaith William Williams, Llandygái (1738–1817)***. 
Gwasg Gee a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 01 Awst 1999. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Hanes bywyd a gwaith William Williams, Llandygái, hanesydd, bardd a llenor eang ei gysylltiadau a thoreithiog ei gyhoeddiadau, a fu'n rheolwr Chwarel y Penrhyn pan oedd y diwydiant llechi yn ei anterth.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau
Categori:Llyfrau Cymreig 1999
Y Gymraes o Ganaan

Bywgraffiad Margaret Jones gan Eirian Jones yw ***Y Gymraes o Ganaan***. 
Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 28 Mawrth 2011. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Hanes Margaret Jones, merch o Rosllannerchrugog a ddaeth yn enwog yng Nghymru'r 19eg ganrif fel 'y Gymraes o Ganaan' yn sgil y ffaith iddi deithio i bedwar ban byd a threulio cyfnodau hir yn byw dramor.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau Cymraeg
Categori:Llyfrau am y 19eg ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 2011
Categori:Llyfrau taith Cymraeg
Tom Nefyn: Portread

Portread o Tom Nefyn gan Harri Parri yw ***Tom Nefyn: Portread***. 
Gwasg Pantycelyn a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 25 Mehefin 1999. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Portread o Tom Nefyn (Tom Nefyn Williams, 1895-1958), cymeriad cymhleth o Ben Llŷn a fu'n bregethwr, gweinidog ac efengylwr yn ardaloedd y Tymbl, Rhosesmor, Bethesda ac Edern, ynghyd â dyfyniadau o lythyrau, atgofion a cherddi.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Nefyn, Tom
Categori:Llyfrau Cymreig 1999
Y Llanc o Lan Conwy

Bywgraffiad John Williams gan Carey Jones yw ***Y Llanc o Lan Conwy***. 
Gwasg Gee a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 01 Ionawr 1990. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Hanes bywyd a gwaith y naturiaethwr a meddyg, John Williams (1801-1859), a'i ddyddiau cynnar yn Felin Uchaf, Glan Conwy, hyd ddiwedd ei yrfa.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau Cymraeg
Categori:Llansanffraid Glan Conwy
Categori:Llyfrau am hanes Conwy
Categori:Llyfrau am y 19eg ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1990
Y Llinyn Arian (llyfr)

Bywgraffiad Thomas Gee gan Ieuan Wyn Jones yw ***Y Llinyn Arian: Agweddau o Fywyd a Chyfnod Thomas Gee, 1815–1898***. 
Gwasg Gee a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 30 Medi 1998. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Astudiaeth o agweddau ar fywyd a chyfnod Thomas Gee (1815- 1898), cymeriad canolog ym mywyd gwleidyddol Cymru yn ystod ail hanner y 19g, a gŵr a gafodd ddylanwad mawr ar y farn gyhoeddus ymhlith y Cymry Cymraeg.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau Cymraeg
Categori:Llyfrau am hanes Sir Ddinbych
Categori:Llyfrau am y 19eg ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1998
Y Llew oedd ar y Llwyfan

Bywgraffiad Lewis William Lewis (Llew Llwyfo) gan Eryl Wyn Rowlands yw ***Y Llew oedd ar y Llwyfan***. 
Gwasg Pantycelyn a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn Rhagfyr 2001. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Bywgraffiad Llew Llwyfo (Lewis William Lewis, 1831-1901), cerddor a bardd, eisteddfodwr, nofelydd a theithiwr ac un o gymeriadau mwyaf lliwgar Ynys Môn yn y 19g. 

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau Cymraeg
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig y 19eg ganrif
Categori:Llyfrau Cymreig 2001
Y Dewin Du

Bywgraffiad John Dee gan Elwyn Lewis Jones yw ***Y Dewin Du***. 
Gwasg Gee a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 01 Ionawr 1993. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Bywgraffiad o John Dee (1527-1608), un o'r gwŷr disgleiriaf a mwyaf amryddawn y Dadeni Dysg yng ngwledydd Prydain. 

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau Cymraeg
Categori:Llyfrau am hanes Lloegr
Categori:Llyfrau am yr 16eg ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau am yr 17eg ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1993
Categori:Llyfrau hanes Cymraeg
Yr Athro Alltud

Bywgraffiad Syr Henry Jones gan E. Gwynn Matthews yw'r ***Athro Alltud: Syr Henry Jones, 1852–1922***. 
Gwasg Gee a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 01 Gorffennaf 1998. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Cofiant i fab i grydd o Langernyw, gwerinwr Cymraeg a Methodist a ddaeth yn arloeswr ym myd addysg a rhyddfrydiaeth grefyddol, yn ogystal ag athronydd dylanwadol yng Nghymru a'r Alban. 18 o ddarluniau du-a-gwyn.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau Cymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 1998
Y Trwbadŵr: Cofiant Dennis O'Neill

Bywgraffiad o'r canwr Dennis O'Neill gan Frank Lincoln yw '''''Y Trwbadŵr: Cofiant Dennis O'Neill'''''. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 28 Gorffennaf 2006. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Cofiant y tenor o Bontarddulais gan y darlledwr a'r arbenigwr ar gerddoriaeth glasurol, Frank Lincoln.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
O'Neill, Dennis
Categori:Llyfrau Cymreig 2006
Yr Hen Barchedig

Portread o Evan Jones gan Harri Parri yw ***"Yr Hen Barchedig": Portread o Anghydffurfiwr: Evan Jones, Caernarfon***. 
Gwasg y Bwthyn a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 15 Gorffennaf 2004. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Cofiant y Parchedig Evan Jones (1836-1915), gweinidog Capel Moriah, Caernarfon, gwleidydd a golygydd papur newydd *Y Goleuad*, *Yr Amseroedd* a'r *Traethodydd*. 

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau Cymraeg
Categori:Llyfrau am Gaernarfon
Categori:Llyfrau am hanes Gwynedd
Categori:Llyfrau am y 19eg ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig y 19eg ganrif
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig yr 20fed ganrif
Categori:Llyfrau am yr 20fed ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 2004
Yr Hirdaith

Hanes Edwin Cynrig Roberts ac arloeswyr eraill Y Wladfa gan Elvey MacDonald yw ***Yr Hirdaith***. 
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 24 Mawrth 2003. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Hanes yr arloeswyr Cymreig a ymsefydlodd ym Mhatagonia gan osod sylfeini Y Wladfa, gan frodor o'r Ariannin. Canolbwyntir yn bennaf ar anturiaethau Edwin Cynrig Roberts (1838-1893), a dibynnir yn helaeth ar dystiolaeth ei lythyrau.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau am hanes yr Ariannin
Categori:Llyfrau am y 19eg ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau hanes Cymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 2003
Categori:Y Wladfa
David Lloyd George 1863-1945

Bywgraffiad David Lloyd George gan Kenneth O. Morgan yw ***David Lloyd George 1863-1945***.

Gwasg Prifysgol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 01 Ionawr 1981. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Cyfrol ddwyieithog am y gwleidydd o Gymru.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau Saesneg
Categori:David Lloyd George
Categori:Llyfrau am y 19eg ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau am yr 20fed ganrif yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1981
Academi Frenhinol Gymreig (llyfr)

Hanes Yr Academi Frenhinol Gymreig yw ***Academi Frenhinol Gymreig / Royal Cambrian Academy***. 
Academi Frenhinol Gymreig eu hunain a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 21 Chwefror 2003. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Llyfryn dwyieithog darluniadol yn cynnwys hanes cryno Academi Frenhinol Gymreig ers ei sefydlu yn 1882, cyfarwyddiadur A-Y ar gyfer 95 o aelodau presennol yr Academi gyda lluniau o'u gwaith, a rhestr lawn o'r aelodau, 1882-2002.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau am gelf Cymru
Categori:Llyfrau Cymreig 2003
Amgueddfa Ceredigion (cyfrol)

Cyflwyniad i waith Amgueddfa Ceredigion yw ***Amgueddfa Ceredigion***.
Amgueddfa Ceredigion a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2002. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Cyflwyniad dwyieithog darluniadol i Amgueddfa Ceredigion, Aberystwyth, yn cynnwys pytiau o wybodaeth a dyfyniadau perthnasol a delweddau o'r arteffactau a arddangosir sy'n adlewyrchu cyfoeth ac amrywiaeth yr oes o'r blaen yng Ngheredigion.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Amgueddfeydd Cymru
Categori:Llyfrau am Aberystwyth
Categori:Llyfrau hanes Cymraeg
Categori:Llyfrau am hanes Ceredigion
Categori:Llyfrau Cymreig 2002
Cerddoriaeth Draddodiadol yng Nghymru

Cyfrol Gymraeg gan Wyn Thomas    yw ***Cerddoriaeth Draddodiadol yng Nghymru: Llyfryddiaeth (Cyfrol 2)***. 

Gwasg Gee a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 01 Rhagfyr 1996. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Llyfryddiaeth ddwyieithog a drefnwyd yn dair prif ran: rhestr amseryddol o'r prif gasgliadau o gerddoriaeth werin Gymreig, gyda manylion o'r cynnwys; cyfeiriadau at gyhoeddiadau ymchwil perthnasol; a chyfeiriadau at draethodau ymchwil nas cyhohoeddwyd.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfeiriaduron Cymraeg
Categori:Llyfrau am gerddoriaeth Cymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1996
Categori:Llyfryddiaethau‎
Cyflwyniad i Adran Darluniau a Mapiau

Cyfrol Gymraeg gan D. Huw Owen    yw ***Cyflwyniad i Adran Darluniau a Mapiau / Guide to the Department of Pictures and Maps***. 
Llyfrgell Genedlaethol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 03 Chwefror 1998. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Llyfryn dwyieithog sy'n cynnig cyfarwyddyd a gwybodaeth hanfodol i ddefnyddwyr a darpar-ddefnyddwyr casgliadau amrywiol Adran Darluniau a Mapiau Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Rhagair gan D. Huw Owen.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Rhestrau Cymru
Categori:Llyfrau Cymreig 1998
Edward Lhwyd 1660-1709 - Llyfryddiaeth a Chyfarwyddiadur

Cyfeiriadur gan Dewi W. Evans a Brynley F. Roberts yw ***Edward Lhwyd 1660-1709: Llyfryddiaeth a Chyfarwyddiadur***. 
Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 11 Medi 2009. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Cyhoeddwyd y llyfryddiaeth ddwyieithog hon i nodi trichanmlwyddiant marw'r hynafiaethydd, yr ieithydd a'r naturiaethwr Edward Lhuyd (Llwyd).

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfeiriaduron Cymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 2009
Categori:Llyfryddiaethau‎
John Morris-Jones 1864-1929: Llyfryddiaeth Anodiadol

Llyfryddiaeth John Morris-Jones gan Huw Walters yw ***John Morris-Jones 1864-1929: Llyfryddiaeth Anodiadol***.
Llyfrgell Genedlaethol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 01 Ionawr 1986. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Llyfryddiaeth anodiadol yn cynnwys rhestr o weithiau John Morris Jones, a gweithiau ar John Morris-Jones.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfeiriaduron Cymraeg
Categori:John Morris-Jones
Categori:Llyfryddiaethau‎
Categori:Llyfrau Cymreig 1986
Y Llwyd o'r Bryn

Bywgraffiad Llwyd o'r Bryn gan R. Alun Evans yw '''''Y Llwyd o'r Bryn'''''. 
Eisteddfod Genedlaethol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 15 Awst 2008. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Cyfrol yn olrhain hanes Llwyd o'r Bryn a'r wobr goffa sy'n dwyn ei enw yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru i'r prif adroddwr. Ceir portreadau byrion o enillwyr.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Bywgraffiadau Cymraeg
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig yr 20fed ganrif
Categori:Llyfrau Cymreig 2008
Llawlyfr y Theatr yng Nghymru

Cyfeirlyfr Cymraeg yw ***Llawlyfr y Theatr yng Nghymru / Wales Theatre Handbook***. 
Canolfan y Celfyddydau Aberystwyth a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 17 Tachwedd 2003. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Cyfeirlyfr i bob agwedd ar y theatr yng Nghymru, yn cynnwys manylion cwmnïau theatr a dawns, canolfannau ac adnoddau.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Llyfrau am y celfyddydau yng Nghymru
Categori:Llyfrau Cymreig 2003
Categori:Theatr yng Nghymru
Llyfryddiaeth Cylchgronau Cymreig 1735-1850

Cyfeirlyfr gan Huw Walters yw ***Llyfryddiaeth Cylchgronau Cymreig 1735-1850***. 

Llyfrgell Genedlaethol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn Ionawr 1984. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Llyfryddiaeth sy'n arf i'r hanesydd, y beirniad llenyddol a'r ymchwilydd i gynnyrch y wasg gylchgronol Cymreig rhwng 1735 a 1850.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfeiriaduron Cymraeg
Categori:Cylchgronau Cymru
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig y 18fed ganrif
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig y 19eg ganrif
Categori:Llyfrau Cymreig 1984
Llyfryddiaeth Cylchgronau Cymreig 1851-1900

Cyfeirlyfr gan Huw Walters yw ***Llyfryddiaeth Cylchgronau Cymreig 1851-1900***. 
Llyfrgell Genedlaethol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 01 Chwefror 2004. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Llyfryddiaeth fanwl o gylchgronau Cymreig rhwng 1851 hyd 1900 yn cynnwys gwybodaeth am bron i 900 o gylchgronau ynghyd ag arolwg o'r Wasg Gyfnodol Gymreig, 1735-1900. 

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfeiriaduron Cymraeg
Categori:Cylchgronau Cymru
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig y 19eg ganrif
Categori:Llyfryddiaethau‎
Categori:Llyfrau Cymreig 2004
Llyfryddiaeth Geiriaduron Termau

Cyfeirlyfr Cymraeg gan Delyth Prys, J.P.M. Jones a Hedd ap Emlyn yw ***Llyfryddiaeth Geiriaduron Termau***.
Canolfan Safoni Iaith, Yr Ysgol Addysg, Prifysgol Cymru Bangor a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 01 Ionawr 1995. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Llyfryn sy'n rhestru'r geiriaduron termau Cymraeg-Saesneg a Saesneg-Cymraeg mewn amryfal feysydd ac adnoddau ieithyddol eraill sydd ar gael i gyfieithwyr.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales
*Geiriaduron Termau Porth Termau Cenedlaethol Cymru

## Cyfeiriadau
Categori:Geiriaduron Cymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 1995
Llyfryddiaeth Llenyddiaeth Gymraeg - Cyfrol 1

Cyfeirlyfr Cymraeg gan  Thomas Parry a Merfyn Morgan (Golygyddion) yw ***Llyfryddiaeth Llenyddiaeth Gymraeg - Cyfrol 1***. 
Gwasg Prifysgol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn Ionawr 1976. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Dyma gyfrol sy'n cynnwys gwybodaeth am lyfrau ac erthyglau a gyhoeddwyd ym maes hanes llenyddiaeth Gymraeg ac y gellir eu hystyried yn 'ffrwyth ysgolheictod aeddfed'.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfeiriaduron Cymraeg
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig
Categori:Llyfryddiaethau‎
Categori:Llyfrau Cymreig 1976
Llyfryddiaeth Llenyddiaeth Gymraeg (1976-1986)

Cyfeirlyfr Cymraeg gan Gareth O. Watts    yw ***Llyfryddiaeth Llenyddiaeth Gymraeg (1976-1986)***.
Gwasg Prifysgol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 01 Ionawr 1993. Yn 2013 roedd y gyfrol yn cael ei ystyried i'w adargraffu.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfeiriaduron Cymraeg
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig
Categori:Llyfryddiaethau‎
Categori:Llyfrau Cymreig 1993
Llyfryddiaeth Thomas Gwynn Jones

Cyfeirlyfr o waith T. Gwynn Jones gan  D. Hywel E. Roberts (Golygydd) yw ***Llyfryddiaeth Thomas Gwynn Jones***. 

Gwasg Prifysgol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn Ionawr 1981. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Llyfryddiaeth gyflawn o weithiau Thomas Gwynn Jones.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfeiriaduron Cymraeg
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig yr 20fed ganrif
Categori:Llyfryddiaethau‎
Categori:Llyfrau Cymreig 1981
Categori:T. Gwynn Jones
Llyfryddiaeth yr Iaith Gymraeg

Cyfeirlyfr gan Marian Beech Hughes yw ***Llyfryddiaeth yr Iaith Gymraeg***. 
Gwasg Prifysgol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn Ionawr 1988. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Llyfryddiaeth ysgolheigaidd yn ymwneud â'r iaith Gymraeg o'r cyfnod cynnar ymlaen. Chwaer gyfrol i *Lyfryddiaeth Llenyddiaeth Gymraeg*.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfeiriaduron Cymraeg
Categori:Llyfrau am Gymraeg
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig
Categori:Llyfryddiaethau
Categori:Llyfrau Cymreig 1988
Mynegai i Fwletin y Bwrdd Gwybodau Celtaidd

Cyfeirlyfr Cymraeg, golygwyd gan Simon Rodway, yw ***Mynegai i Fwletin y Bwrdd Gwybodau Celtaidd***.
Gwasg Prifysgol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 01 Gorffennaf 2003. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Mynegai i'r 40 cyfrol o'r cylchgrawn a gyhoeddwyd rhwng 1921 a 1993.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfeiriaduron Cymraeg
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig
Categori:Llyfryddiaethau‎
Categori:Llyfrau Cymreig 2003
'Sneb yn Becso Dam

Sioe Gerdd wedi'i seilio ar albwm Edward H. Dafis yw '***Sneb yn Becso Dam***. 

Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 07 Awst 2012. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Sioe gerdd wedi'i seilio ar albwm cysyniadol Edward H Dafis. Mae'r gyfrol yn cynnwys sgript ddrama sydd wedi'i saernïo o gwmpas y caneuon a'r 12 cân ar ffurf llais a chyfeiliant piano.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cerddoriaeth Gymraeg
Categori:Llyfrau am gerddoriaeth Cymru
Categori:Llyfrau Cymreig 2012
Traethodau Ymchwil Cymraeg a Chymreig 1887-1996

Cyfeirlyfr gan  Alun Eirug Davies (Golygydd) yw ***Traethodau Ymchwil Cymraeg a Chymreig 1887-1996***. 
Gwasg Prifysgol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 03 Tachwedd 1998. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Rhestr gyflawn o holl draethodau ymchwil graddau uwch Cymraeg ac o ddiddordeb Cymreig a dderbyniwyd gan Brifysgolion Cymru, Lloegr, yr Alban, yr Almaen, Awstralia, Awstria, Ffrainc, Iwerddon a'r Unol Daleithiau, 1887-1996.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfeiriaduron Cymraeg
Categori:Llyfryddiaethau‎
Categori:Llyfrau Cymreig 1998
Categori:Ysgolheictod Cymreig
100 o Ganeuon Gwerin

Casgliad o ganeuon gwerin a olygwyd gan  Meinir Wyn Edwards yw ***100 o Ganeuon Gwerin***. 
Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 29 Tachwedd 2012. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Yn dilyn llwyddiant *100 o Ganeuon Pop*, dyma gasgliad o gant o ganeuon gwerin, yn cynnwys yr alawon, y geiriau, cordiau gitâr a sol-ffa.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cerddoriaeth Gymraeg
Categori:Llyfrau am gerddoriaeth Cymru
Categori:Llyfrau Cymreig 2012
Adlewych

Cylch o chwech o ganeuon gan Meirion Williams yw ***Adlewych***.
Cwmni Cyhoeddi Gwynn a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 01 Ionawr 1993. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Cylch o chwech o ganeuon ar eiriau cyfarwydd a gyfansoddwyd ym 1968 ynghyd â nodiadau cryno ar y caneuon ac ar fywyd a gyrfa'r cyfansoddwr.

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cerddoriaeth Gymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 1993
Alaw Tawe

Casgliad o unarddeg o geinciau cerdd dant gan yw ***Alaw Tawe***. 
Cymdeithas Cerdd Dant Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 27 Ebrill 2006. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Casgliad o unarddeg o geinciau cerdd dant gwreiddiol a threfniannau, nifer ohonynt yn ddarnau prawf yn Eisteddfod Genedlaethol Abertawe, 2006.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cerddoriaeth Gymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 2006
Alawon Dwynant

Casgliad o 16 o alawon cerdd dant gan J. Eirian Jones yw ***Alawon Dwynant***. 
Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 01 Gorffennaf 1998. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Casgliad o 16 o alawon Cerdd Dant, yn cynnwys cyfansoddiadau gwreiddiol a wobrwywyd mewn Gwyliau cerdd dant, ac addasiadau o alawon cyfarwydd a gomisiynwyd yn arbennig ar gyfer cystadlaethau cerdd dant Eisteddfod yr Urdd, Llanbedr Pont Steffan 1999.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cerddoriaeth Gymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 1998
Alawon Gwerin Cymreig i'r Bib Dun

Casglaiad o 22 o alawon Cymreig gan Suzanne Rose yw '''''Alawon Gwerin Cymreig i'r Bib Dun'''''. 
Cerdd Cleren Fai a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 20 Ebrill 1997. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

## Disgrifiad byr
Llyfryn dwyieithog yn cynnwys trefniadau ar gyfer y bib dun o 22 o alawon Cymreig gyda siartiau byseddu hawdd a chordiau gitâr.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cerddoriaeth Gymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 1997
Alawon Gwerin Iolo Morganwg

Casgliad o 88 o alawon Iolo Morganwg gan  Leila Salisbury (Golygydd) yw ***Alawon Gwerin Iolo Morganwg***. 
Cymdeithas Alawon Gwerin a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 13 Awst 2012. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Dyma lyfr yn dod ag 88 o alawon a gasglwyd gan Iolo Morganwg i olau dydd am y tro cyntaf. Yn ogystal â'r alawon a'r caneuon, mae'r gyfrol yn cynnwys rhagymadrodd a nodiadau manwl yn Gymraeg a Saesneg, sy'n rhoi hanes a chefndir y geiriau a'r gerddoriaeth.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Canu gwerin Cymreig
Categori:Cerddoriaeth Gymraeg
Categori:Iolo Morganwg
Categori:Llyfrau am gerddoriaeth Cymru
Categori:Llyfrau Cymreig 2012
Ar Noson Oer Nadolig

Casgliad o garolau wedi'i olygu gan Meinir Wyn Edwards yw ***Ar Noson Oer Nadolig***. 
Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 25 Tachwedd 2009. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Casgliad o garolau ar gyfer llais a chyfeiliant piano, gan rai o gyfansoddwyr gorau Cymru, fel Geraint Cynan, Caryl Parry Jones, Pwyll ap Siôn a Robat Arwyn. Mae yma garolau newydd a threfniannau newydd o garolau adnabyddus fel 'Hwiangerdd Mair'.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cerddoriaeth Gymraeg

Categori:Llyfrau Cymreig 2009
Ar y Ffin

Cyfrol o drefniannau o alawon traddodiadol a gwreiddiol gan Delyth Jenkins yw ***Ar y Ffin***. 
Cwmni Recordiau Sain a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 22 Tachwedd 2006. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Dyma ail gyfrol Delyth Jenkins o drefniannau o alawon traddodiadol a gwreiddiol ar gyfer y delyn Geltaidd . Mae'r mwyafrif o'r trefniannau yn y gyfrol hon i'w clywed ar yr albwm 'Ar y Ffin' (SAIN SCD2206).

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cerddoriaeth Gymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 2006
Arglwyddes Llanofer - Gwenynen Gwent

Hanes Augusta Hall gan Rachel Ley  yw ***Arglwyddes Llanofer: Gwenynen Gwent***. 
Gwasg Gwynedd a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 01 Awst 2001. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Hanes Augusta Hall, Arglwyddes Llanofer ("Gwenynen Gwent", 1802-96), sef testun traethawd MA am weithgarwch brwd uchelwraig a chref ei phersonoliaeth a fu'n gefnogwraig ddiwyd i draddodiad y delyn deires, ac i gerddoriaeth Cymru.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cerddoriaeth Gymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 2001
Tua'r Gorllewin: Cofiant T. Llew Jones

Bywgraffiad T. Llew Jones gan Idris Reynolds yw '''''Tua'r Gorllewin: Cofiant T. Llew Jones'''''. 
Cyhoeddiadau Barddas a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 28 Gorffennaf 2011. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Gadawodd T. Llew Jones ei ôl ar y genedl mewn nifer o wahanol feysydd, ac yn y gyfrol hon trafodir y bardd a'r nofelydd, y beirniad llenyddol, yr athro ysgol, y gwyddbwyllwr a'r hynafiaethydd.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Jones, T. Llew
Categori:Llyfrau Cymreig 2011
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig yr 20fed ganrif
Categori:T. Llew Jones
Bro Mebyd - Alawon Telyn

Casgliad o wyth o alawon Telyn gan Mona Meirion a Nan Jones yw ***Bro Mebyd - Alawon Telyn***. 

Gwasg Gwynedd a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1981. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Casgliad o wyth o alawon telyn. Cyhoeddwyd yr argraffiad cyntaf ym 1977.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cerddoriaeth Gymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 1981
Brodyr i'w Gilydd (SATB)

Cân i gôr SATB gan Eleri Cwyfan a Gareth Glyn yw '''''Brodyr i'w Gilydd (SATB)'''''. 

Cwmni Cyhoeddi Gwynn a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2009. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Cân i gôr SATB gyda chyfeiliant piano gan Gareth Glyn, y cyfansoddwr cyfoes o Fôn ar eiriau Cymraeg gan ei wraig Eleri Cwyfan ac a gyfansoddwyd yn wreiddiol pan chwalwyd mur Berlin; ceir cyfieithiad Saesneg ganddynt.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cerddoriaeth Gymraeg

Categori:Llyfrau Cymreig 2009
Mynegai i'r Cymmrodor a Thrafodion Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion, 1878-1982

Mynegai i'r *Cymmrodor* a'r *Trafodion* gan Gareth Haulfryn Williams yw '''''Mynegai i'r Cymmrodor a Thrafodion Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion, 1878-1982'''''. 
Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 16 Mawrth 2009. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Mynegai i'r *Cymmrodor* a *Thrafodion Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion*, rhwng 1878 ac 1982. Ceir iddo bedair adran: mynegai testunol, rhestr awduron ac adolygwyr, mynegai i'r llyfrau a adolygwyd, a mynegai i'r gweithiau llenyddol.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cyfeiriaduron Cymraeg
Categori:Llyfrau am lenyddiaeth Gymreig
Categori:Llyfryddiaethau‎
Categori:Llyfrau Cymreig 2009
Bytholwyrdd (casgliad)

Casgliad o 16 o ganeuon pop gan Robat Arwyn (Golygydd) yw ***Bytholwyrdd (casgliad)***. 

Curiad a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1996. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr
Un ar bymtheg o ganeuon wedi'u trefnu gan  Robat Arwyn ac yn cynrychioli chwarter canrif o ganu pop Cymraeg. Cyhoeddwyd yn gyntaf ym 1994.

Botwm Crys yn cadw lle

## Gweler hefyd
*Rhestr llyfrau Cymraeg
*Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
Categori:Cerddoriaeth Gymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 1996