Branwen (ffilm)

:*Erthygl am y ffilm yw hon. Gweler hefyd Branwen (gwahaniaethu).*

Ffilm ddrama Gymraeg yw ***Branwen*** (1994) a gyfarwyddwyd gan Ceri Sherlock. Mae'n fersiwn modern o chwedl Branwen ac fe'i seiliwyd ar ddrama lwyfan gan Gareth Miles o'r enw *Dyrnod Branwen* (1992/1993).

## Crynodeb
Mae Branwen yn ymgyrchydd iaith sy’n medru’r Gymraeg a’r Wyddeleg. Mae’n chwaer i Mathonwy, aelod o’r fyddin Brydeinig, ac mae’n briod â Kevin, sy’n aelod o’r IRA. Dadlenna’r ffilm y rhyngberthnasau grymus rhwng cariad, crefydd, gwleidyddiaeth, yr IRA a’r fyddin Brydeinig.

## Cast a chriw
### Prif gast
*Morfudd Hughes - Branwen Roberts
*Richard Lynch - Kevin McCarthy
*J. O. Roberts - Y Parch. Llion Roberts
*Robert Gwyn Davin - Mathonwy Roberts
*Alun Elidyr - Peredur Roberts
*Huw Llŷr - Huw Arwel Evans

### Cast cefnogol
*Ian McElhinney - Donal
*Marie Jones - Eilish 
*Mark Mulholland - Seamus
*Alan Craig - Paddy
*Rhoda Armstrong - Breda
*James Duran - Brian
*Tim Loane - Y Tad Ciarán Armstrong
*Kevin Reynolds - Dominic McCarthy
*Michael McKnight - Eamon
*David Calvert - Gerry
*Tom Magill - Anto
*Nuala McKeever - Imelda
*Melanie Walters - Capten Carolyn Angel
*Bernard Latham - Y Cadfridog Harkness
*Brendan Charleson - Gwyddel yn yn yr Ymgyrch
*Elan Closs Stephens - Cadeirydd
*Grey Evans - Parch Elwyn Owen
*Julie Paschalis - Mrs Owen
*Iris Jones - Mrs Parri
*Olwen Rees - Mrs Prosser
*Nia Samuel - Rhiannon
*Catrin Fychan - Cariad Peredur
*Twm Morys - Telynor
*Siwan Dafydd - Branwen ifanc
*Gruffydd Parry - Mathonwy ifanc
*Gareth Stewart - Peredur ifanc
*Steffan Trefor - Milwr yn y Llabyddio
*George Shane - Gweinidog Prespryteraidd
*Y Tad Paddy O'Donnell - Offeiriad Catholig
*Maggie McCann - Gwraig Donal
*Thomas Boyle - Mab Donal
*Alastair Mac Aindreasa - Canwr Gwerin a Barman
*Colm Mac Aindresasa - Barman
*Michael Gregory - Roger Price
*Geoff Carson - Gwiliwr yn y Bar
*Dylan Iorwerth - Llais Newyddion
*Siân Rivers - Lona
*Julie Higginson - Ditectif R.U.C
*Michael Morgan - Ditectif R.U.C
*Mike Laing - Ditectif R.U.C
*Gearóid Ó'Cairealláin - Cyfreithiwr
*Ioan Meredith - Mr Evans
*Sue Jones Davies - Mrs Evans
*Niall Cusack -Traddodwr yn y Fynwent
*Seán Mac Seáin - Gweddiwr
*Graham Brennan Fox - Capten yn y Cyrch
*Steffan Llŷr - Swyddog R.U.C yn y Cyrch
*Griff Rowland - Y Corporal
*Paul McElhatton - Swyddog R.U.C
*Julian Lewis-Jones - Heddwas cudd ifanc
*Trefor Selway - Heddwas cudd hŷn
*Eirlys Britton - Ffrind Mrs Prosser
*Myfanwy Sian Hughes ac eraill - Y Babi Gwyn

### Dylunio
*Stage Works

### Sain
*Alan Jones

### Cydnabyddiaeth eraill
*Comisiynydd Drama S4C – Dafydd Huw Williams
*Golygydd Sgript S4C – Dwynwen Berry
*Cyfarwyddydd cynyrchiadau Teliesyn – Carmel Gahan
*Rheolwr Cynhyrchu – Maurice Hunter
*Cynllunydd Gwisgoedd – Gary Lane
*Cynllunydd Coluro – Catherine Davies

## Manylion technegol
**Tystysgrif Ffilm:** Untitled Certificate

**Fformat Saethu:** Super 16mm

**Math o Sain:** Dolby

**Lliw:** Lliw

**Cymhareb Agwedd:** 1.85:1

**Lleoliadau Saethu:** Llanbedr-y-fro, Cymru; Belffast, Gogledd Iwerddon

**Gwobrau:**

**Lleoliadau arddangos:**
*Gwyl Ffilmiau Ryngwladol Llundain Regus, 1994
*New British Expo, Gwyl Ffilmiau Caeredin, Yr Alban 1995
*Gwyl Ffilmiau San Sebastiàn, Sbaen 1995
*British Film Showcase, AFI/Los Angeles International Film Festival, UDA 1995

## Manylion atodol
### Llyfrau
* Steve Blandford, *Film, Drama and the Break-up of Britain* (Llundain: Intellect Books, 2007)
* Dave Berry, 'Unearthing the Present: Television Drama in Wales', yn Steve Blandford (gol.), *Wales on Screen* (Penybont: Seren, 2000), tt. 128–151.

### Gwefannau
* 

### Adolygiadau
* 

### Erthyglau
* "Tristwch a gwae Branwen fodern" *Y Cymro*, 14 Rhagfyr 1994 (wedi’i ail-argraffu yn Orson, Rhagfyr 1994)
* 

Categori:Ffilmiau Cymraeg
Categori:Ffilmiau 1994