Y Claf Diglefyd

Ffars Ffrangeg gan Molière yw ***Y Claf Diglefyd*** (Teitl Ffrangeg: ***Le Malade Imaginaire***; yn fras, "Y gŵr sy'n dychmygu ei fod yn glaf"). Y ddrama yma oedd drama olaf Molière; fei'i perfformiwyd gyntaf yn gynnar yn 1673, a chymerwyd yr awdur yn wael yn ystod y pedwerydd perfformiad, ar 17 Chwefror 1673. Bu farw yn fuan wedyn. Cyfieithwyd yn ddrama i'r Gymraeg gan Bruce Griffiths a Gwenllian Tudur, a'i chyhoeddi gan Wasg Prifysgol Cymru ym 1972 o dan y teitl *Y Claf Diglefyd* fel rhan o'r *Gyfres Y Ddrama yn Ewrop.*

Er bod yn ddrama wedi'i hail gyhoeddi yn 2011, cewch lawr lwytho copi yn rhad ac am ddim o'r ddolen ganlynol ar wefan Gwasg Prifysgol Cymru: *Y Claf Diglefyd.*

## Cymeriadau 
*Argan - y claf diglefyd
* Béline - ei ail wraig
* Angélique - merch Argan a chariad Cléante
* Louison - merch fach Argan a chwaer Angélique
* Béralde - brawd Argan
* Cléante - cariad Angélique
* Monsieur Diafoirus - meddyg
* Thomas Diafoirus - ei fab, a charwr Angélique
* Dr. Purgon - meddyg Argan
* Monsieur Fleurant - drygist
* Monsieur Bonnefoi - twrnai
* Toinette - y forwyn
* Polichinelle
* Y Ddwy Sipsi
* Y Meddygon

* Y Llywydd

## Disgrifiad byr 
Arwr y ddrama yw Argan, cybydd sy'n dychmygu ei fod yn wael. Mae ei feddygon yn manteisio ar hyn i gael arian ganddo. Dymuniad Argan yw i'w ferch, Angelique, briodi meddyg, er mwyn iddo gael triniaeth am ddim, ond mae hi eisoes mewn cariad a Cleante.

Mae brawd Argan, Beralde, a morwyn Argan, Toinette, yn perswadio Argan i gymeryd arno ei fod wedi marw, er mwyn dareganfod pwy sy'n ei garu mewn gwirionedd. Mae Argan yn darganfod mai dim ond ar ôl ei arian y mae ei ail wraig, tra mae Angelique yn ei garu er ei fwyn ei hun. Y canlyniad yw fod Argan yn cytuno i Angelique briodi ei dewis ei hun.

## Cynyrchiadau nodedig 
Perfformiwyd gyntaf yn Ffrangeg yn gynnar ym 1673, a chymerwyd yr awdur yn wael yn ystod y pedwerydd perfformiad, ar 17 Chwefror 1673.

### 1960au 
Llwyfannwyd *Y Claf Diglefyd* am y tro cyntaf yn Gymraeg yn Theatr Fach, Llangefni, 19‑24 Mai, 1969; cyfarwyddwr Hazel Eames; cyfansoddwr Dr. Robert Smith, Coleg y Gogledd; cast:  

* Argan - Glyn Williams
* Béline - Enid Morgan
* Angélique - Eirlys Williams
* Louison - Bethan Eames
* Béralde - Vernon Jones
* Cléante - Geraint Williams
* M. Diafoirus - Gwilym Owen
* Thomas Diafoirus - Kenneth Hughes
* Dr. Purgon - Dave Williams
* M. Fleurant - Griff  R. Jones
* M. Bonnefoi - Eifion Williams
* Toinette - Gwenda Goodall
* Polichinelle - Dennis Williams
* Y Ddwy Sipsi - Nerys Vaughan Owen a Rita Jones
* Y Meddygon - Len Morgan, Dennis Williams a Dave Williams

* Y Llywydd - Vernon Jones

### 1970au 
Aeth Cwmni Theatr Cymru ati i'w llwyfannu yn Chwefror‑Ebrill 1971. Cyfarwyddwr Wilbert Lloyd Roberts; cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Meic Stevens, ag eithrio cân Cléante, a gyfansoddwyd gan Dafydd Iwan; cast:

* Argan - Meredith Edwards
* Toinette - Gaynor Morgan Rees
* Angélique - Christine Pritchard
* Béline - Iona Banks
* M. Bonnefoi - Owen Garmon
* Cléante - Dafydd Iwan
* M. Diafoirus - Gwyn Parry
* Thomas Diafoirus - Dylan Jones
* Louison - Margaret Charles (Marged Esli)
* Béralde - W. H. Roberts
* M. Purgon - Grey Evans
* M. Fleurant - Glyn Jones
* Pobl yr Anterliwtiau:
** Polichinelle: Meic Stevens; gyda Gaynor Morgan Rees, Hefin Evans, Margaret Charles (Marged Esli), Sharon Morgan, Nia Vôn, David Hywel (Dafydd Hywel), Dyfan Roberts, Glyn Jones.
Mae'r actores Sharon Morgan yn disgrifio'r cynhyrchiad fel "[c]ynhyrchiad mwya uchelgeisiol Wilbert", yn ei hunangofiant *Hanes Rhyw Gymraes.*
Delwedd:Cwmni THeatr Cymru presenting a translation of Moliere's comedy The Imaginary Invalid (1543836).jpg
Delwedd:Cwmni THeatr Cymru presenting a translation of Moliere's comedy The Imaginary Invalid (1543819).jpg
Delwedd:Cwmni THeatr Cymru presenting a translation of Moliere's comedy The Imaginary Invalid (1543850).jpg
Delwedd:Cwmni THeatr Cymru presenting a translation of Moliere's comedy The Imaginary Invalid (1543846).jpg
Delwedd:Cwmni THeatr Cymru presenting a translation of Moliere's comedy The Imaginary Invalid (1543823).jpg
Delwedd:Cwmni THeatr Cymru presenting a translation of Moliere's comedy The Imaginary Invalid (1543818).jpg
Delwedd:Cwmni THeatr Cymru presenting a translation of Moliere's comedy The Imaginary Invalid (1543858).jpg
Delwedd:Cwmni THeatr Cymru presenting a translation of Moliere's comedy The Imaginary Invalid (1543825).jpg
Delwedd:Cwmni THeatr Cymru presenting a translation of Moliere's comedy The Imaginary Invalid (1543806).jpg
Delwedd:Cwmni THeatr Cymru presenting a translation of Moliere's comedy The Imaginary Invalid (1543814).jpg
Delwedd:Cwmni THeatr Cymru presenting a translation of Moliere's comedy The Imaginary Invalid (1543869).jpg
Delwedd:Cwmni THeatr Cymru presenting a translation of Moliere's comedy The Imaginary Invalid (1543807).jpg
Delwedd:Cwmni THeatr Cymru presenting a translation of Moliere's comedy The Imaginary Invalid (1543855).jpg
Delwedd:Cwmni THeatr Cymru presenting a translation of Moliere's comedy The Imaginary Invalid (1543848).jpg
Delwedd:Cwmni THeatr Cymru presenting a translation of Moliere's comedy The Imaginary Invalid (1543845).jpg
Delwedd:Cwmni THeatr Cymru presenting a translation of Moliere's comedy The Imaginary Invalid (1543842).jpg
Delwedd:Cwmni THeatr Cymru presenting a translation of Moliere's comedy The Imaginary Invalid (1543812).jpg
Delwedd:Cwmni THeatr Cymru presenting a translation of Moliere's comedy The Imaginary Invalid (1543843).jpg
Delwedd:Cwmni THeatr Cymru presenting a translation of Moliere's comedy The Imaginary Invalid (1543831).jpg
Delwedd:Cwmni THeatr Cymru presenting a translation of Moliere's comedy The Imaginary Invalid (1543838).jpg
Delwedd:Cwmni THeatr Cymru presenting a translation of Moliere's comedy The Imaginary Invalid (1543871).jpg
Delwedd:Cwmni THeatr Cymru presenting a translation of Moliere's comedy The Imaginary Invalid (1543826).jpg
Delwedd:Cwmni THeatr Cymru presenting a translation of Moliere's comedy The Imaginary Invalid (1543808).jpg
Delwedd:Cwmni THeatr Cymru presenting a translation of Moliere's comedy The Imaginary Invalid (1543877).jpg

### 1990au 
[bawd|Rhaglen Pwy Sy'n Sâl? [Cwmni Theatr Gwynedd 1994]]
Bu cynhyrchiad o'r ddrama gan Gwmni Theatr Gwynedd ym 1994 ynghyd â throsiad o'r ffars *Le Médecin Malgré Lui* gan Annes Gruffydd, o dan y teitl '''''Pwy Sy'n Sâl?'*.* Cyfarwyddwyr Graham Laker a Firenza Guidi; cynllunydd Martin Morley; cast: 

* Argan - Dyfan Roberts
* Toinette - Mari Gwilym
* Angélique - Nia Williams
* Béline - Valmai Jones
* Mr Bonnefoi / Cléante - Dafydd Dafis
* Mr Diafoirus / Béralde - Trefor Selway
* Thomas Diafoirus - Eilir Jones

## Cyfeiriadau 
Categori:Cyfieithiadau o Ddramâu i'r Gymraeg
Categori:Dramâu 1673
Categori:Dramâu'r 17eg ganrif o Ffrainc
Categori:Dramâu Ffrangeg o Ffrainc
Categori:Molière
Categori:Theatr Gymraeg y 1960au
Categori:Theatr Gymraeg y 1970au
Categori:Theatr Gymraeg y 1990au