Ada Ferrar

Roedd **Ada Ferrar** (1 Mehefin 1864 &ndash; 8 Ionawr 1951) yn actores o Loegr o ddiwedd oes Fictoria ac Edward.

## Bywyd cynnar 
Fe'i ganed yn St Pancras yn Llundain ym 1864  fel **Ada Janet Bishop** i Mary S. Bishop (1836-) a Charles R. Bishop (1814-), a oedd yn Glerc Rheoli i gwmni o gyfreithwyr, roedd hi'n un o dair chwaer oedd yn actoresau. Y ddwy arall oedd Beatrice Ferrar (1875-1958) a Jessie Ferrar (aka Marion Bishop (1879-1950).

Ar y dechrau cyfarfu ei hawydd i fynd ar y llwyfan â rhywfaint o wrthwynebiad gan ei rhieni, ond yn y pen draw, yn dilyn ei llwyddiant hi, bu ei chwiorydd iau yn dilyn yr yrfa a ddewiswyd ganddi. Ei hymddangosiad cyntaf oedd canu yn y corws yn *Claudian* (1883) ac yn dilyn hynny cafodd brofiad theatraidd ar daith gyda'r *Vaughan-Conway Company*. Ar gyfer tymor FR Benson yn 1888 yn Theatr Goffa Shakespeare yn Stratford-upon-Avon chwaraeodd Gertrude yn *Hamlet* (1888), Lady Touchwood yn ''The Belle's Stratagem*, Margherita yn *Andrea*, Hermia / Helena yn *A Midsummer Night's Dream* ac Arglwyddes Capulet yn *Romeo a Juliet*.

## Gyrfa theatr 1890-96 
Ym 1890 ymddangosodd Ferrar fel Geraldine yn *The Green Bushes, neu, A Hundred Years Ago* a Creusa yn *The Bride of Love* (mewn cynhyrchiad a oedd yn nodi début Llundain ei chwaer Beatrice Ferrar) y ddwy yn Theatr yr Adelphi yn Llundain (1890), ac ym 1891 roedd yn chwarau Ethel Kingston yn *The English Rose'' yn Theatr yr Adelphi. Ym mis Ebrill 1891 priododd Walter Shaw Sparrow, oedd ar y pryd yn actor o Gymru ond a aeth ymlaen i fod yn awdur ar gelf a phensaernïaeth. Cyflwynodd swyddogion a gweithwyr Gwaith y Ffrwd, pwll glo ei thad-yng-nghyfraith, “llestri gweini te a choffi ariannaidd sobor iawn” i’r cwpl gyda’u dymuniadau gorau. Yn ystod yr 1890au ac i mewn i'r 20g parhaodd i ymddangos yn amlwg ar gast llawer o gynyrchiadau theatraidd. Yn fuan iawn ar ôl eu priodas, cymeradwyodd y cylchgrawn *Theatre* ei pherfformiad fel Alida yn *The Streets of London* gan Dion Boucicault yn Theatr Frenhinol yr Adelphi yn Llundain (1891). Chwaraeodd hefyd Violet Lovelace yn *They Were Married* yn Theatr y Strand (1892).

Ar gyfer tymor 1892 -93 F R Benson yn Theatr Goffa Shakespeare yn Stratford-upon-Avon chwaraeodd rhan Olivia yn *Twelfth Night*, Mrs Page yn *The Merry Wives of Windsor*, Jessica yn *The Merchant of Venice*, Lady Capulet yn *Romeo a Juliet*, Bianca yn *The Taming of the Shrew*, Timandra yn *Timon of Athen*, Olivia yn *Twelfth Night*, Calpurnia yn *Julius Caesar* a Helena yn ''A Midsummer Night's Dream* . Hi oedd Ancaria yn *The Sign of the Cross* gan Wilson Barrett yn Theatr y Lyric (1896-97) lle cafodd ei pherfformiad dderbyniad arbennig o dda.

[bawd| Fel Mercia yn *The Sign of the Cross* yn [Sydney (1897)]]

Rhwng 1896 a 1899 roedd ar daith o amgylch Seland Newydd ac Awstralia gyda grŵp o actorion oedd yn gweithio i George Musgrove a JC Williamson ar daith dramor estynedig, gan ddychwelyd i Loegr ym mis Medi 1899. Yn ystod y daith cymerodd ran mewn llawer o gynyrchiadau gan gynnwys chwarae rhan Josephine yn *A Royal Divorce*, Princess Flavia yn *The Prisoner of Zenda* a Mercia yn *The Sign of the Cross*. tra ym mis Tachwedd 1900 agorodd fel Duges Strood yn *The Gay Lord Quex* gyferbyn â John Hare yn y Criterion Theatre yn Efrog Newydd. Ym mis Mai 1902 chwaraeodd Ferrar Mrs. Llewellyn yn *The Finding of Nancy* yn Theatr St. James gyferbyn â Herbert Beerbohm Tree a Mabel Beardsley . Hi oedd Mrs. Dudley yn *Secret and Confidential* yn y Comedy Theatre (1902), ac ar gyfer tymor Benson ym 1903 yn Theatr Goffa Shakespeare yn Stratford-upon-Avon chwaraeodd Helena yn *A Midsummer Night's Dream*, Mistress Page yn *The Merry Wives o Windsor''; roedd hi'n chware rhan Hermione 'swynol ac urddasol' yn ''The Winter's Tale* ; Gertrude yn *Hamlet*, Katharine yn *The Taming of the Shrew* yn ogystal â Olivia yn *Twelfth Night*, Nerissa yn *The Merchant of Venice*, Constance Neville yn *She Stoops to Conquer'' a'r Arglwyddes Sneerwell yn *The School for Scandal*. yn *The Trojan Women* yn y Royal Court Theatre (1905); gan fynd ar daith fel Duges Strood yn *The Gay Lord Quex* gyferbyn â John Hare (1907-08); Chwaraeodd Goneril eto gyferbyn â Norman McKinnel yn *King Lear* yn Theatr Ei Mawrhydi (1910).

Roedd Ferrar yn *Preserving Mr Panmure* gan Pinero gyferbyn â Lilian Braithwaite ac Arthur Playfair (1910-1911) yn y Theatr Gomedi a Donna Lucia d'Alvadorez yn ''Charley's Aunt* yn Theatr Tywysog Cymru (1913-14) a Hippolyta yn *A Midsummer Night's Dream'' yn yr Hen Vic (1914-15). Ysgrifennodd beirniaid am ei pherfformiad, 'ni allai unrhyw beth fod yn fwy boddhaol na Miss Ada Ferrar yn ei rôl fel "Donna Lucia." Yn llawn naturioldeb gosgeiddig ... ' a' Mae Miss Ada Ferrar yn gwneud Donna Lucia d'Alvadorez yn bersonoliaeth hynod hyfryd a dymunol. '  Ar ôl cornelu rhywfaint ar y farchnad yn y rôl, roedd hi'n ôl eto fel Donna Lucia d'Alvadorez yn ''Charley's Aunt* yn Theatr Tywysog Cymru (1920-21)  cyn iddi chwarae rhan Mrs. Gilfillian yn *Sweet Lavender* Pinero gyferbyn â Lilian Braithwaite yn yr Ambassadors Theater, Llundain (1922-23). Yn 1926 chwaraeodd Miss Trafalgar Gower yn *Trelawny o'r 'Wells''' yn Theatr y Globe.

Yng Nghofrestr 1939 Cymru a Lloegr mae hi wedi'i rhestru fel 'Gwraig Tŷ'.

## Marwolaeth 
Bu farw yn 83 oed yng Nghartref Nyrsio Tuquor House yn Kew yn Surrey ym mis Ionawr 1951. Gwerth ei hystad oedd £920 2s 11d.

## Cyfeiriadau 
Categori:Marwolaethau 1951
Categori:Genedigaethau 1864
Categori:Actorion y 19eg ganrif o Loegr
Categori:Actorion yr 20fed ganrif o Loegr
Categori:Actorion theatr o Loegr