Cecil Day-Lewis

Bardd Gwyddelig–Seisnig yn yr iaith Saesneg oedd **Cecil Day-Lewis** (27 Ebrill 1904 – 22 Mai 1972) sy'n nodedig fel un o "feirdd newydd" adain-chwith y 1930au ac am ei farddoniaeth delynegol ddiweddarach. Cyhoeddodd ei farddoniaeth dan yr enw C. Day-Lewis, ac ysgrifennodd hefyd nofelau ditectif dan y ffugenw Nicholas Blake. Gwasanaethodd yn swydd Bardd Llawryfog y Deyrnas Unedig o 2 Ionawr 1968 hyd ei farwolaeth.

Ganwyd yn Ballintubbert, Swydd Laois, Teyrnas Unedig Prydain Fawr ac Iwerddon, yn fab i weinidog yn Eglwys Iwerddon. Symudodd y teulu i Loegr yn 1905 a chafodd Cecil ei addysg yn Ysgol Sherborne, Dorset, ac yng Ngholeg Wadham, Rhydychen. Yno daeth yn gyfeillgar â W. H. Auden, a chyd-olygwyd y cylchgrawn *Oxford Poetry* ganddynt yn 1927. Wedi'r brifysgol, gweithiodd fel ysgolfeistr tan 1935. Cyhoeddodd ei lyfr cyntaf, *Transitional Poem*, yn 1929.

Trwy gydol y 1930au bu'n weithgar yng nghylchoedd diwylliannol yr adain chwith. Cyfranodd at y *Left Review* a'r Left Book Club, a golygodd y casgliad o ysgrifau sosialaidd *The Mind in Chains* yn 1937. Ymunodd â Phlaid Gomiwnyddol Prydain Fawr yn 1936. Adlewyrchir ei daliadau chwyldroadol yn y cyfrolau o gerddi *From Feathers to Iron* (1931) a *The Magnetic Mountain* (1933) ac yn yr astudiaeth feirniadol *A Hope for Poetry* (1934). Derbyniad llugoer a gafodd *Noah and the Waters* (1936), drama foes fydryddol ar bwnc brwydr y dosbarthiadau, a throdd yn ddiweddarach at themâu personol a chanu natur yn hytrach na barddoniaeth wleidyddol. Ysgrifennodd ryw ugain o nofelau ditectif dan y ffugenw Nicholas Blake, gan gynnwys *A Question of Proof* (1935), *Minute for Murder* (1948), a *Whisper in the Gloom* (1954),

Dewiswyd Day-Lewis i draddodi darlithoedd Clark ym Mhrifysgol Caergrawnt yn 1946, a chyhoeddwyd y rheiny yn y gyfrol *The Poetic Image* (1947). Cyfieithodd gweithiau Fyrsil ar fydr o Ladin i Saesneg: y *Georgicon* (1940), yr *Aeneidos* (1952; ar gais y BBC), a'r *Eclogae* (1963). Penodwyd Day-Lewis yn athro barddoniaeth ym Mhrifysgol Rhydychen yn 1951, a daliodd y swydd honno nes 1956. Cyhoeddodd ei hunangofiant, *The Buried Day*, yn 1960. Ymhlith ei gyfrolau diweddarach o gerddi mae *The Room and Other Poems* (1965) a *The Whispering Roots* (1970). Penodwyd yn Fardd Llawryfog yn sgil marwolaeth John Masefield.

Bu farw yn Hadley Wood, Swydd Hertford, o ganser y pancreas, yn 68 oed. Mae un o'i feibion, Daniel Day-Lewis, yn actor o fri.

## Cyfeiriadau 
## Darllen pellach 
* Sean Day-Lewis, *C. Day-Lewis: An English Literary Life* (Llundain: Weidenfeld and Nicolson, 1980).
* Joseph N. Riddel, *C. Day Lewis* (Efrog Newydd: Twayne, 1971).

Categori:Beirdd Llawryfog y Deyrnas Unedig
Categori:Beirdd Saesneg o Iwerddon
Categori:Beirdd Saesneg o Loegr
Categori:Cyn-ddisgyblion Ysgol Sherborne
Categori:Cyn-fyfyrwyr Coleg Wadham, Rhydychen
Categori:Genedigaethau 1904
Categori:Hunangofianwyr Saesneg o Iwerddon
Categori:Hunangofianwyr Saesneg o Loegr
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Iwerddon
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Loegr
Categori:Marwolaethau 1972
Categori:Nofelwyr Saesneg o Iwerddon
Categori:Nofelwyr Saesneg o Loegr
Categori:Pobl o Swydd Laois
Categori:Pobl fu farw o ganser y pancreas
Categori:Ysgrifwyr a thraethodwyr Saesneg o Iwerddon
Categori:Ysgrifwyr a thraethodwyr Saesneg o Loegr