Gŵyl Cyfryngau Celtaidd

Nod **Gŵyl Cyfryngau Celtaidd** (Saesneg: *Celtic Media Festival*), a elwid gynt yn **Gŵyl Ffilm a Theledu Celtaidd**, yw hyrwyddo ieithoedd a diwylliannau’r gwledydd Celtaidd mewn ffilm, teledu, radio a'r cyfryngau newydd. Mae’r ŵyl yn ddathliad blynyddol dros dri diwrnod  o ddarlledu a ffilm o’r Alban, Iwerddon, Cymru, Ynys Manaw, Cernyw a Llydaw (a chynhwysir Galisia hefyd er nad yw ei hiaith yn iaith Geltaidd). Sefydlwyd yr ŵyl yn 1980 yn dilyn gweledigaeth yr Albanwr Michael Russell. Mae pencadlys y sefydliad yn Trongate 103 Glasgow G1 5HD.

Gelwid yr Ŵyl yn wreiddiol yn 1980 yn **Festival of Celtic Ffilm** yna am sawl degawd yn **Gŵyl Ffilm a Theledu Celtaidd** Newidiwyd enw'r ŵyl i well adlewyrchu natur ac ehangder y diwydiant i **Gŵyl Ffilm a Theledu Celtaidd** nes yr 2010au. 

Ymddengys i'r trefnwyr cynnar greu *The Association for Film and Television in the Celtic Countries*. 

### Hanes arwrol
Yng ngwanwyn 1979 roedd Michael Russell yn gweithio fel Cyfarwyddwr Sinema Sgire yn Ynysoedd Allanol Heledd. Cinema Sgire oedd yr unig gyfrwng yn yr Alban ar gyfer cynhyrchu fideo yn yr iaith Aeleg, ni chafodd yr un ei wneud gan y BBC na’r cwmnïau ITV a doedd gan neb arall fynediad i offer recordio fideo.

Sbardunodd cyfuniad o doriadau i wariant cyhoeddus a diffyg gwybodaeth, i Michael Russell deithio i'r Iwerddon, Cymru a Llydaw yn ystod gaeaf 1979 i ddarganfod cymaint ag y gallai am gynhyrchu rhaglenni neu ffilm yn yr ieithoedd brodorol yno, ac i weld pe bai eraill yn rhannu ei weledigaeth i ddysgu oddi wrth ei gilydd ac unioni'r anghydbwysedd yn erbyn yr ieithoedd Celtaidd. Ac yntau heb ddim byd ond brwdfrydedd, aeth Michael ymlaen â’i benderfyniad i gynnal y *Gŵyl Ffilm Celtaidd* (fel y'i galwodd) yn Ne Uist yn Ebrill 1980 gan roi dim ond tri mis iddo ei rhoi at ei gilydd.

Croesawodd lai na 50 o gynrychiolwyr i Neuadd Gymunedol Iochdar. Roedd rhaglen fach o seminarau, gwyliadau yn y digwyddiad ac mewn neuaddau pentref ledled Ynysoedd Heledd. Cafodd y digwyddiad lawer o gyhoeddusrwydd lleol a chenedlaethol.

Wedi llwyddiant yr ŵyl gyntaf, cytunwyd y dylid cynnal yr Ŵyl eto a chreu strwythur i hwyluso deialog rhwng y rhai a oedd yn gweithio ym myd teledu a ffilm yn y gwledydd hynny. Nid oedd radio wedi'i gynnwys eto, heb sôn am unrhyw beth digidol neu ar ap.

**Cadeiriau Gwyddelig:**
* Alan Esslemont, TG4
* Pádhraic Ó Ciardha, TG4
* Neasa Ní Chinnéide, RTÉ
* Bob Collins, RTÉ
* Con Bushe, RTÉ
* Muiris MacConghail, RTÉ
* Cathal Goan, RTÉ

**Cadeiryddion yr Alban:**
* Donald Waters, Teledu Grampian
* Neil Fraser, BBC Scotland
* Maggie Cunningham, BBC Scotland
* Domhnall Caimbeul, MG ALBA

**Cadeiryddion Cymru**
* Huw Jones, S4C
* John Hefin, Cyngor Ffilm Cymru
* Owen Edwards, S4C

## Lleoliadau'r Ŵyl
## Categorïau
***Dogfennol / Ffeithiol** : Cyfres Ffeithiol - Adloniant Ffeithiol - Dogfen Sengl - Hanes - Chwaraeon - Celfyddydau - Materion Cyfoes - Rhaglen Ddogfen Nodwedd
* **Drama** : Drama Fer - Drama Sengl - Cyfres Ddrama
* **Categorïau Sgrin Bellach** : Comedi - Animeiddio - Plant - Adloniant - Ffurf Fer - Rhaglen Cerddoriaeth Fyw
* **Sain** : Gorsaf Radio'r Flwyddyn - Rhaglen Ddogfen - Hanes - Drama - Rhaglen Gerdd - Chwaraeon - Cyflwynydd y Flwyddyn - Comedi - Adloniant

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
* Gwefan swyddogol Gŵyl Cyfryngau Celtaidd
* Celtic Media Festival Sianel Youtube yr Ŵyl
* @CelticMediaFest cyfrif X yw Ŵyl

Categori:Teledu

Categori:Darlledu yng Nghymru
Categori:Teledu yng Nghymru
Categori:Radio yng Nghymru
Categori:Sefydliadau 1980
Categori:Sefydliadau eiriolaeth iaith Geltaidd