open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Edward Coke

Barnwr, cyfreithiwr, gwleidydd a bargyfreithiwr o Loegr oedd **Edward Coke**  (11 Chwefror 1552 - 13 Medi 1634).

Cafodd ei eni yn Mileham yn 1552 a bu farw yn Godwick.

Addysgwyd ef yn Brifysgol Caergrawnt a Choleg y Drindod, Caergrawnt. Yn ystod ei yrfa bu'n Prif Ustus y Pleon Cyffredin, aelod Seneddol yn Senedd Lloegr, Arglwydd Brif Ustus Cymru a Lloegr, Cyfreithiwr Cyffredinol Cymru a Lloegr a Twrnai Cyffredinol Lloegr a Chymru. Roedd hefyd yn aelod o'r Deml Fewnol.

## Cyfeiriadau
*Edward Coke - Gwefan History of Parliament 
*Edward Coke - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Twrneiod Cyffredinol Lloegr a Chymru
Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1552
Categori:Marwolaethau 1634
Categori:Barnwyr o Loegr
Categori:Cyfreithwyr o Loegr
Categori:Gwleidyddion o Loegr
Elizabeth O'Neill

Actor, rheolwr theatr ac actor llwyfan o Iwerddon oedd '''Elizabeth O'Neill'''  (1791 - 29 Hydref 1872).

Fe'i ganed yn Drogheda yn 1791. Roedd hi'n ferch actor a rheolwr llwyfan. Symudodd i lundain lle cafodd enwogrwydd.

## Cyfeiriadau
*Elizabeth O'Neill - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Genedigaethau 1791
Categori:Marwolaethau 1872
Categori:Actorion benywaidd o Iwerddon
Categori:Merched y 18fed ganrif

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Thomas Aubrey

Gweinidog o Gymru oedd **Thomas Aubrey**  (13 Mai 1808 - 16 Tachwedd 1867).

Cafodd ei eni yng Nghefn Coed y Cymer yn 1808 a bu farw yn Y Rhyl. Roedd Aubrey yn un o wŷr amlycaf Wesleaeth Gymreig.

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1808
Categori:Marwolaethau 1867
Categori:Gweinidogion Methodist o Gymru

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Charles Spurgeon

Hunangofiannydd, emynydd, pregethwr, diwinydd a chlerigwr o Loegr oedd **Charles Spurgeon**  (19 Mehefin 1834 - 31 Ionawr 1892).

Cafodd ei eni yn Essex yn 1834 a bu farw yn Menton. Roedd Spurgeon yn awdur gwych o sawl math o waith gan gynnwys pregethau, un hunangofiant, sylwebaeth, llyfrau ar weddi, ymroddiadau, cylchgronau, barddoniaeth, emynau a mwy.

Cafodd Charles Spurgeon blentyn o'r enw Thomas Spurgeon.

## Cyfeiriadau
*Charles Spurgeon - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1834
Categori:Marwolaethau 1892
Categori:Emynwyr
Categori:Pregethwyr
Categori:Diwinyddion
Categori:Offeiriaid
Robert David Thomas

Offeiriad o Gymru oedd **Robert David Thomas (Iorthryn Gwynedd)**  (17 Medi 1817 - 25 Tachwedd 1888).

Cafodd ei eni yn Llanrwst yn 1817 a bu farw yn Knoxville, Tennessee. Ysgrifennai Thomas yn gyson i'r gwahanol gyfnodolion a bu'n flaenllaw fel eisteddfodwr.

## Cyfeiriadau
*Robert David Thomas - Y Bywgraffiadur Cymreig

Categori:Genedigaethau 1817
Categori:Marwolaethau 1888
Categori:Offeiriaid o Gymru

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Walter Devereux, Iarll Essex 1af

Milwr o Gymru oedd **Walter Devereux, Iarll Essex 1af**  (16 Medi 1541 - 2 Hydref 1576).

Cafodd ei eni yng Nghaefyrddin yn 1541 a bu farw yn Nulyn.

Roedd yn fab i Richard Devereux ac yn dad i Penelope Rich, Dorothy Percy,a Robert Devereux, 2ail Iarll Essex.

Yn ystod ei yrfa bu'n aelod o Dŷ'r Arglwyddi.

## Cyfeiriadau
*Walter Devereux, Iarll Essex 1af - Bywgraffiadur Rhydychen
*Walter Devereux, Iarll Essex 1af - Gwefan The Peerage

Categori:Genedigaethau 1541
Categori:Marwolaethau 1576
Categori:Milwyr o Gymru

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
George Washington Williams

Awdur, gwleidydd, diplomydd, hanesydd, gweinidog, newyddiadurwr a milwr o'r Unol Daleithiau oedd **George Washington Williams**  (16 Hydref 1849 - 2 Awst 1891).

Cafodd ei eni yn Rhydwely yn 1849 a bu farw yn Blackpool.

Addysgwyd ef yn Sefydliad Diwinyddol Newton a Phrifysgol Howard. Yn ystod ei yrfa bu'n aelod o Dŷ Cynrychiolwyr Ohio.

## Cyfeiriadau
Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1849
Categori:Marwolaethau 1891
Categori:Llenorion y 19eg ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Newyddiadurwyr o'r Unol Daleithiau
John Russell, Iarll Bedford 1af

Gwleidydd o Loegr oedd **John Russell, Iarll Bedford 1af**  (1485 - 14 Mawrth 1554).

Cafodd ei eni yn Dorset yn 1485.

Yn ystod ei yrfa bu'n Arglwydd Brif Lyngesydd, Arglwydd Uchel Ddistain, Arglwydd y Sêl Gyfrin, aelod Seneddol yn Senedd Lloegr, Arglwydd Raglaw Gwlad yr Haf, Argwydd Raglaw Dorset, Arglwydd Raglaw Cernyw ac yn Arglwydd Raglaw Dyfnaint.

## Cyfeiriadau
*John Russell, Iarll Bedford 1af - Gwefan History of Parliament 
*John Russell, Iarll Bedford 1af - Bywgraffiadur Rhydychen
*John Russell, Iarll Bedford 1af - Gwefan The Peerage

Categori:Genedigaethau 1485
Categori:Marwolaethau 1554
Categori:Gwleidyddion o Loegr

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
William Hepworth Dixon

Awdur o Loegr oedd **William Hepworth Dixon**  (30 Mehefin 1821 – 27 Rhagfyr 1879).

Cafodd ei eni ym Manceinion yn 1821 a bu farw yn Llundain. Bu'n weithgar wrth drefnu Arddangosfa Fawr Llundain yn 1851.

## Cyfeiriadau
*William Hepworth Dixon - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1821
Categori:Llenorion Prydeinig
Categori:Marwolaethau 1879
William Booth

Diwinydd o Loegr oedd **William Booth**  (10 Ebrill 1829 - 20 Awst 1912).

Cafodd ei eni yn Nottingham yn 1829 a bu farw yn Goed Hadley.

Yn ystod ei yrfa bu'n Cadfridog yn y Fyddin Iachawdwriaeth. Roedd hefyd yn aelod o Byddin yr Iachawdwriaeth.

## Cyfeiriadau
*William Booth - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1829
Categori:Marwolaethau 1912
John Deffett Francis

Arlunydd o Gymru oedd **John Deffett Francis**  (1815 - 21 Chwefror 1901).

Cafodd ei eni yn Abertawe yn 1815. Roedd Francis yn beintiwr, a hefyd yn gasglwr celf. Gwnaeth rodd o gasgliad sylweddol i Oriel Gelf Abertwe, ynghyd â rhodd tebyg i'r Amgueddfa Brydeinig.

## Cyfeiriadau
*John Deffett Francis - Y Bywgraffiadur Cymreig

Categori:Arlunwyr o Gymru
Categori:Genedigaethau 1815
Categori:Marwolaethau 1901

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Mary Stuart, Iarlles Bute

Gwleidydd o'r Deyrnas Unedig oedd **Mary Stuart, Iarlles Bute**  (9 Ionawr 1718 - 6 Tachwedd 1794).

Fe'i ganed yn Istanbul yn 1718 a bu farw yn Llundain.

Roedd yn ferch i Syr Edward Wortley Montagu ac Arglwyddes Mary Wortley Montagu ac yn Fam i William Stuart John Stuart,  Ardalydd Bute 1af. Roedd hi'n briod i John Stuart, 3ydd Ardalydd Bute.

## Cyfeiriadau
*Mary Stuart, Iarlles Bute - Gwefan The Peerage

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1718
Categori:Marwolaethau 1794
Categori:Gwleidyddion Prydeinig
Categori:Merched y 18fed ganrif
Thomas Cartwright

Diwinydd ac academydd o Loegr oedd **Thomas Cartwright**  (1535 - 27 Rhagfyr 1603).

Cafodd ei eni yn Swydd Hertford yn 1535 a bu farw yn Warwick.

Addysgwyd ef yng Ngholeg Sant Ioan, Caergrawnt.

## Cyfeiriadau
*Thomas Cartwright - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1535
Categori:Marwolaethau 1603
Categori:Diwinyddion o Loegr
Categori:Academyddion o Loegr
Benjamin Nottingham Webster

Actor a dramodydd o Loegr oedd **Benjamin Nottingham Webster**  (3 Medi 1797 - 3 Gorffennaf 1882).

Cafodd ei eni yng Nghaerfaddon yn 1797. Mae o wedi ysgrifennu, cyfieithu neu addasu bron i gant o ddramâu.

## Cyfeiriadau
*Benjamin Nottingham Webster - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Genedigaethau 1797
Categori:Marwolaethau 1882
Categori:Actorion o Loegr
Categori:Dramodwyr o Loegr

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
George Pritchard

Diplomydd o Loegr oedd **George Pritchard**  (1 Awst 1796 - 6 Mai 1883).

Cafodd ei eni yn Birmingham yn 1796 a bu farw yn Hove. Yn 1837 penodwyd ef yn gwnstabl Prydeinig yn Tahiti, gan gynghori'r Frenhines Pōmare IV.

## Cyfeiriadau
*George Pritchard - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1796
Categori:Marwolaethau 1883
Categori:Diplomyddion o'r Deyrnas Unedig
Richard Baxter

Awdur, diwinydd ac athronydd o Loegr oedd **Richard Baxter**  (12 Tachwedd 1615 &ndash; 8 Rhagfyr 1691).

Cafodd ei eni yn Rowton, Swydd Amwythig yn 1615 a bu farw yn Llundain. Daeth yn un o arweinwyr mwyaf dylanwadol yr Anghydffurfwyr, gan dreulio amser yn y carchar.

## Cyfeiriadau
*Richard Baxter - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1615
Categori:Marwolaethau 1691
Categori:Llenorion Seisnig
Home Riggs Popham

Gwleidydd, dyfeisiwr a diplomydd o Loegr oedd **Home Riggs Popham**  (12 Hydref 1762 - 20 Medi 1820).

Cafodd ei eni yn Gibraltar yn 1762 a bu farw yn Cheltenham.

Addysgwyd ef yn Ysgol Westminster. Yn ystod ei yrfa bu'n aelod Seneddol yn y Deyrnas Unedig. Roedd hefyd yn aelod o'r Gymdeithas Frenhinol. Enillodd ef nifer o wobrau, gan gynnwys Marchog Cadlywydd Urdd y Baddon a Chymrawd y Gymdeithas Frenhinol.

## Cyfeiriadau
*Home Riggs Popham - Gwefan History of Parliament 
*Home Riggs Popham - Gwefan Hansard
*Home Riggs Popham - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1762
Categori:Marwolaethau 1820
Categori:Gwleidyddion o Loegr
Categori:Diplomyddion o Loegr
William Lockart

Cenhadwr o Loegr oedd **William Lockart**  (3 Hydref 1811 - 29 Ebrill 1896).

Cafodd ei eni yn Lerpwl yn 1811 a bu farw yn Lewisham. Sefydlodd yr ysbyty gorllewinol gyntaf yn Shanghai.

## Cyfeiriadau
Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1811
Categori:Marwolaethau 1896
Categori:Cenhadon o Loegr
Syr William Lawrence, Barwnig 1af

Swolegydd a llawfeddyg o Loegr oedd **Syr William Lawrence, Barwnig 1af**  (16 Gorffennaf 1783 - 5 Gorffennaf 1867).

Cafodd ei eni yn Cirencester yn 1783 a bu farw yn Ddinas Westminster.

Yn ystod ei yrfa bu'n aelod o Academi Celf a Gwyddoniaeth America, Academi Frenhinol Gwyddoniaeth Sweden a'r Gymdeithas Frenhinol. Enillodd ef nifer o wobrau, gan gynnwys Cymrawd y Gymdeithas Frenhinol.

## Cyfeiriadau
*Syr William Lawrence, Barwnig 1af - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1783
Categori:Marwolaethau 1867
Categori:Llawfeddygon o Loegr
Charles Grey, 2ail Iarll Grey

Gwleidydd o Loegr oedd **Charles Grey, 2ail Iarll Grey**  (13 Mawrth 1764 - 17 Gorffennaf 1845).

Cafodd ei eni yn Fallodon yn 1764 a bu farw yn Northumberland.

Roedd yn fab i Charles Grey, Iarll Grey 1af.

Addysgwyd ef yng  Ngholeg Eton a Choleg y Drindod, Caergrawnt. Yn ystod ei yrfa bu'n aelod o Gyfrin Gyngor Deyrnas Unedig, aelod o Dŷ'r Arglwyddi, Arweinydd y Tŷ Cyffredin, Brif Arglwydd Morlys, Arweinydd Tŷ'r Arglwyddi, aelod Seneddol yn y Deyrnas Unedig, aelod o Senedd Prydain Fawr, Ysgrifennydd Gwladol dros Faterion Tramor a'r Gymanwlad a Prif Weinidog y Deyrnas Unedig.

## Cyfeiriadau
*Charles Grey, 2ail Iarll Grey - Gwefan History of Parliament 
*Charles Grey, 2ail Iarll Grey - Gwefan Hansard
*Charles Grey, 2ail Iarll Grey - Bywgraffiadur Rhydychen
*Charles Grey, 2ail Iarll Grey - Gwefan The Peerage

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1764
Categori:Marwolaethau 1845
Categori:Gwleidyddion Prydeinig
James Anderson (meddyg)

Meddyg, llawfeddyg a botanegydd o'r Alban oedd **James Anderson**  (7 Ionawr 1738 - 6 Awst 1809).

Cafodd ei eni yn Hermiston, Caeredin yn 1738 a bu farw yn Chennai.

Addysgwyd ef yn Brifysgol Caeredin. Yn ystod ei yrfa bu'n aelod o Gymdeithas Frenhinol Caeredin. Enillodd ef nifer o wobrau, gan gynnwys Cymrawd Cymdeithas Frenhinol Caeredin.

## Cyfeiriadau
*James Anderson - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Genedigaethau 1738
Categori:Marwolaethau 1809
Categori:Meddygon o'r Alban
Categori:Llawfeddygon o'r Alban
Categori:Botanegwyr o'r Alban

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
George Brydges Rodney, Barwn 1af Rodney

Gwleidydd o Loegr oedd **George Brydges Rodney, Barwn 1af Rodney**  (13 Chwefror 1719 - 24 Mai 1792).

Cafodd ei eni yn Walton-on-Thames yn 1719 a bu farw yn Llundain.

Addysgwyd ef yn Ysgol Harrow. Yn ystod ei yrfa bu'n aelod o Senedd Prydain Fawr. Enillodd ef nifer o wobrau, gan gynnwys gwobr Urdd y Baddon.

## Cyfeiriadau
*George Brydges Rodney, Barwn 1af Rodney - Gwefan History of Parliament 
*George Brydges Rodney, Barwn 1af Rodney - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1719
Categori:Marwolaethau 1792
Categori:Gwleidyddion Prydeinig
Francis Beaumont

Actor, awdur, bardd a dramodydd o Loegr oedd **Francis Beaumont**  (1584 - 6 Mawrth 1616).

Cafodd ei eni yn Swydd Gaerlŷr yn 1584 a bu farw yn Llundain.

Roedd yn fab i Francis Beaumont.

Addysgwyd ef yng Ngholeg Penfro, Rhydychen.

## Cyfeiriadau
*Francis Beaumont - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1584
Categori:Marwolaethau 1616
Categori:Actorion yr 17eg ganrif o Loegr
Categori:Actorion theatr Saesneg o Loegr
Categori:Beirdd yr 17eg ganrif o Loegr
Categori:Beirdd Saesneg o Loegr]]
Categori:Cyn-fyfyrwyr Coleg Penfro, Rhydychen
Categori:Dramodwyr yr 17eg ganrif o Loegr
Categori:Dramodwyr Saesneg o Loegr
Categori:Llenorion dychanol o Loegr
Categori:Pobl o Swydd Gaerlŷr
Categori:Pobl fu farw yn Llundain
Sydney Thompson Dobell

Bardd a chritig o Loegr oedd **Sydney Thompson Dobell**  (5 Ebrill 1824 - 22 Awst 1874).

Cafodd ei eni yn Cranbrook, Caint yn 1824 a bu farw yn Nailsworth.

Roedd yn fab i John Dobell a Julietta Thompson.

Fe'i haddysgwyd yn breifat, ac ni fu erioed yn mynychu naill ysgol na'r brifysgol.

## Cyfeiriadau
*Sydney Thompson Dobell - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Beirdd y 19eg ganrif o Loegr
Categori:Beirdd Saesneg o Loegr
Categori:Beirniaid Saesneg o Loegr
Categori:Genedigaethau 1824
Categori:Marwolaethau 1874
Categori:Pobl o Gaint
Cnut Fawr

Teyrn o Ddenmarc oedd **y Brenin Cnut Fawr**  (994 - 18 Tachwedd 1035).

Cafodd ei eni yn Nenmarc a bu farw yn Shaftesbury.

Roedd yn fab i Sweyn I, brenin Denmarc a Sigrid Drahaus.

Yn ystod ei yrfa bu'n teyrn Denmarc, teyrn Norwy a brenin Lloegr.

## Cyfeiriadau
*Cnut Fawr - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Marwolaethau 1035
Hugh Jones (Erfyl)

Bardd, argraffydd a chyfieithydd o Gymru oedd **Hugh Jones**  (1789 - 25 Mai 1858).

Cafodd ei eni yn Llanerfyl yn 1789. Bu Jones yn olygydd y Gwladgarwr, ac roedd yn un o gyfieithwyr Y Beibl Darluniadol.

## Cyfeiriadau
*Hugh Jones - Y Bywgraffiadur Cymreig

Categori:Genedigaethau 1789
Categori:Marwolaethau 1858
Categori:Llenorion y 18fed ganrif o Gymru
Categori:Argraffwyr o Gymru

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Robert Blake

Swyddogion milwrol o Loegr oedd **Robert Blake**  (1599 - 17 Awst 1657).

Cafodd ei eni yn Bridgwater yn 1599 a bu farw yn Plymouth.

Addysgwyd ef yng Ngholeg Wadham, Rhydychen. Yn ystod ei yrfa bu'n aelod Seneddol yn Senedd Lloegr. Roedd hefyd yn aelod o'r Llywodraeth Fer.

## Cyfeiriadau
*Robert Blake - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1599
Categori:Marwolaethau 1657
Categori:Swyddogion milwrol
Syr Thomas Herbert, Barwnig 1af

Awdur a hanesydd o Loegr oedd **Syr Thomas Herbert, Barwnig 1af**  (2 Tachwedd 1606 - 1 Mawrth 1682).

Cafodd ei eni yn Swydd Efrog yn 1606 a bu farw yn Efrog.

Addysgwyd ef yng Ngholeg yr Iesu, Rhydychen a Choleg y Drindod, Caergrawnt.

Mae gan y Llyfrgell Genedlaethol Cymru casgliad archifau am y person yma.

## Cyfeiriadau
*Syr Thomas Herbert, Barwnig 1af - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1606
Categori:Marwolaethau 1682
Categori:Llenorion o Loegr
Categori:Hanesyddion o Loegr
Arglwyddes Anne Clifford

Pensaer, gwleidydd a dyddiadurwr o Loegr oedd **Arglwyddes Anne Clifford**  (30 Ionawr 1590 - 22 Mawrth 1676).

Fe'i ganed yn Skipton yn 1590 a bu farw yn Gastell Brougham.

Roedd yn ferch i George Clifford, 3ydd Iarll Cumberland a Margaret Clifford, Iarlles Cumberland.

Priodedd Richard Sackville, Iarll Dorset, ym 1509. Bu farw Sackville Priododd Philip Herbert, 4ydd Iarll Penfro, fel ei ail gŵr.

Yn ystod ei gyrfa roedd hi'n Uchel Sirif.

## Cyfeiriadau
*Arglwyddes Anne Clifford - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Genedigaethau 1590
Categori:Marwolaethau 1676
Categori:Gwleidyddion benywaidd o Loegr
Categori:Merched yr 16eg ganrif

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Frances Anne Kemble

Awdur, dramodydd, actor llwyfan a dyddiadurwr o Loegr oedd **Frances Anne Kemble** neu **Fanny Kemble** (27 Tachwedd 1809 - 5 Ionawr 1893).

Fe'i ganed yn Llundain yn 1809 a bu farw yn Llundain. Roedd hi'n awdur adnabyddus a phoblogaidd, ac mae ei waith cyhoeddedig yn cynnwys dramâu, barddoniaeth, un ar ddeg cyfrol o gofiannau, ysgrifennu teithio llyfrau am y theatr.

Roedd yn ferch i Charles Kemble a Maria Theresa Kemble.

## Cyfeiriadau
*Frances Anne Kemble - Bywgraffiadur Rhydychen
*Frances Anne Kemble - Gwefan The Peerage

Categori:Genedigaethau 1809
Categori:Marwolaethau 1893
Categori:Llenorion o Loegr
Categori:Dramodwyr o Loegr
Categori:Actorion benywaidd y 19eg ganrif o Loegr
Categori:Dyddiadurwyr o Loegr
Categori:Merched y 19eg ganrif o Loegr

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
John Evans (astroleg)

Astroleg a gweithiwr yn y byd meddygol o Gymru oedd **John Evans**  (1595-1659).

Cafodd ei eni yng Nghymru yn 1595. Cyhoeddodd almanacs a dysgodd y celfyddydau rhyddfrydol.

## Cyfeiriadau
*John Evans - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Genedigaethau 1595
Categori:Marwolaethau 1659
Categori:Meddygon o Gymru

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Samuel Owen

Peiriannydd a dyfeisiwr o Sweden oedd **Samuel Owen**  (12 Mai 1774 - 15 Chwefror 1854).

Cafodd ei eni yn Norton in Hales yn 1774 a bu farw yn Klara Parish.

Yn ystod ei yrfa bu'n aelod o Academi Frenhinol Amaethyddiaeth a Chhoedwigoedd ac Academi Frenhinol Gwyddoniaeth Sweden. Enillodd ef nifer o wobrau, gan gynnwys gwobr Urdd Vasa.

## Cyfeiriadau
*Samuel Owen - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1774
Categori:Marwolaethau 1854
Categori:Peirianwyr o Sweden
John Williams (cenhadwr)

:''Am bobl eraill o'r un enw, gweler John Williams.''

Cenhadwr a chyfieithydd o'r Beibl o Loegr oedd **John Williams**  (1796 - 20 Tachwedd 1839).

Cafodd ei eni yn Llundain yn 1796. Fe'i hyfforddwyd fel gweithiwr ffowndri a mecanydd ond ym mis Medi 1816, comisiynodd Cymdeithas Fenhadol Llundain ef fel cenhadwr. Cafodd ef a'i gyd-genhadwr James Harris eu lladd a'u bwyta gan canibalyddion ar ynys Erromango, Vanuatu yn 1839.

## Cyfeiriadau
*John Williams - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1796
Categori:Marwolaethau 1839
Categori:Cyfieithwyr o Loegr
Categori:Cenhadon o Loegr
John James (argraffydd)

Argraffydd, rhwymwr llyfrau, gweinidog, llyfrwerthwr ac emynydd o Gymru oedd **John James**  (29 Awst 1777 - 30 Ionawr 1848).

Cafodd ei eni yn Aberystwyth yn 1777 a bu farw ym Mhen-y-bont ar Ogwr. Roedd James yn emynydd, rhwymwr llyfrau, ac argraffydd.

## Cyfeiriadau
*John James - Y Bywgraffiadur Cymreig

Categori:Argraffwyr o Gymru
Categori:Emynwyr Cymraeg
Categori:Gweinidogion Bedyddwyr o Gymru
Categori:Genedigaethau 1777
Categori:Marwolaethau 1848

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Catherine George Ward

Awdur, bardd a nofelydd o'r Alban oedd **Catherine George Ward**  (1787 - 1833).

Fe'i ganed yn Yr Alban yn 1787. Mae'n fwyaf cydnabyddedig am ei nofelau, barddoniaeth a'i ffuglen i blant.

## Cyfeiriadau
*Catherine George Ward - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Genedigaethau 1787
Categori:Marwolaethau 1833
Categori:Llenorion benywaidd y 19eg ganrif o'r Alban
Categori:Beirdd o'r Alban
Categori:Nofelwyr Saesneg o'r Alban

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Ernst August, brenin Hannover

Brenin Hannover o 1837 hyd 1851 a anwyd yn Loegr oedd **y Dug Ernest Augustus o Hannover**  (5 Mehefin 1771 - 18 Tachwedd 1851).

Cafodd ei eni yn Balas Buckingham yn 1771 a bu farw yn Hannover.

Roedd yn fab i Siôr III, brenin Deyrnas Unedig a Charlotte o Mecklenburg-Strelitz.

Addysgwyd ef yn Brifysgol Göttingen. Yn ystod ei yrfa bu'n aelod o Gyfrin Gyngor Deyrnas Unedig. Roedd hefyd yn aelod o Urdd Oren a'r Gymdeithas Frenhinol. Enillodd ef nifer o wobrau, gan gynnwys gwobr Urdd y Gardys, Urdd Sant Andrew, Marchod Uwch Groes Urdd Milwrol Wiliam, Marchog Groes Fawr Urdd y Baddon ac Urdd yr Eryr Coch 2ail radd.

## Cyfeiriadau
*Ernest Augustus o Hanover - Gwefan Hansard
*Ernest Augustus o Hanover - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Brenhinoedd
Categori:Genedigaethau 1771
Categori:Marwolaethau 1851
Categori:Hanoferiaid
Categori:Milwyr o Loegr

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Humphrey, Dug Caerloyw

Milwr a gwleidydd o Loegr oedd **Humphrey o Gaerhirfryn, Dug 1af Caerloyw**  (11 Hydref 1390 – 4 Mawrth 1447).

Cafodd ei eni yn Llundain yn 1390, yn fab i'r Brenin Harri IV a Mary de Bohun. Bu farw yn Bury St Edmunds tra'n garcharor am fradwriaeth; roedd ei wraig eisioes wedi ei charcharu am ddewiniaeth.

## Cyfeiriadau
*Bywgraffiad yn yr *Oxford Dictionary of National Biography*
*Humphrey Plantagenet, Duke of Gloucester ar wefan *The Peerage*

Categori:Genedigaethau 1390
Categori:Marwolaethau 1447
Categori:Milwyr o Loegr
Categori:Gwleidyddion o Loegr
Categori:Tywysogion Seisnig
Categori:Lancastriaid

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
John C. Lettsome

Meddyg a phryfetegwr o Ynysoedd Prydeinig y Wyryf oedd **John C. Lettsome**  (1744 - 1815).

Cafodd ei eni yn Ynysoedd Prydeinig y Wyryf yn 1744 a bu farw yn Llundain.

Addysgwyd ef yn Brifysgol Caeredin. Yn ystod ei yrfa bu'n aelod o Academi Celf a Gwyddoniaeth America a'r Gymdeithas Frenhinol. Enillodd ef nifer o wobrau, gan gynnwys Cymrawd y Gymdeithas Frenhinol.

## Cyfeiriadau
*John C. Lettsome - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1744
Categori:Marwolaethau 1815
William Jenkins Rees

Offeiriad a hynafiaethydd o Gymru oedd **William Jenkins Rees**  (1772 - 8 Ionawr 1855).

Cafodd ei eni yn Llandingad yn 1772. Addysgwyd ef yng Ngholeg Wadham, Rhydychen. Yn ystod ei yrfa bu'n aelod o Gymdeithas Hynafiaethau Llundain.

Mae gan y Llyfrgell Genedlaethol Cymru casgliad archifau am y person yma.

## Cyfeiriadau
*William Jenkins Rees - Y Bywgraffiadur Cymreig

*William Jenkins Rees - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Genedigaethau 1772
Categori:Marwolaethau 1855
Categori:Offeiriaid o Gymru

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Matthew Prior

Awdur, bardd, gwleidydd a diplomydd o Loegr oedd **Matthew Prior**  (21 Gorffennaf 1664 - 18 Medi 1721).

Cafodd ei eni yn Llundain yn 1664 a bu farw yn Wimpole.

Addysgwyd ef yn Ysgol Westminster a Choleg Sant Ioan, Caergrawnt. Yn ystod ei yrfa bu'n llysgennad, aelod Seneddol yn Senedd Lloegr. Roedd hefyd yn aelod o'r Gymdeithas Frenhinol. Enillodd ef nifer o wobrau, gan gynnwys Cymrawd y Gymdeithas Frenhinol.

## Cyfeiriadau
*Matthew Prior - Gwefan History of Parliament 
*Matthew Prior - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1664
Categori:Marwolaethau 1721
Categori:Llenorion o Loegr
Categori:Beirdd o Loegr
Categori:Gwleidyddion o Loegr
Categori:Diplomyddion o Loegr
Philip Henry

Dyddiadurwr o Loegr oedd **Philip Henry**  (24 Awst 1631 - 24 Mehefin 1696).

Cafodd ei eni yn Llundain yn 1631. Roedd Henry yn weinidog Presbyteraidd ac yn ddyddiadurwr.

## Cyfeiriadau
*Philip Henry - Y Bywgraffiadur Cymreig

*Philip Henry - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1631
Categori:Marwolaethau 1696
Categori:Dyddiadurwyr o Loegr
William Milbourne James

Barnwr o Gymru oedd **William Milbourne James**  (1807 - 7 Mehefin 1881).

Cafodd ei eni ym Merthyr Tudful yn 1807 a bu farw yn Llundain. Bu James yn gyfrieithiwr a hefyd yn arglwydd ustus apêl.

Addysgwyd ef yn Brifysgol Glasgow. Yn ystod ei yrfa bu'n aelod o Gyfrin Gyngor Deyrnas Unedig.

## Cyfeiriadau
*William Milbourne James - Y Bywgraffiadur Cymreig

*William Milbourne James - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Genedigaethau 1807
Categori:Marwolaethau 1881
Categori:Barnwyr o Gymru

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Richard Pulteney

Naturiaethydd, botanegydd a phryfetegwr o Loegr oedd **Richard Pulteney**  (17 Chwefror 1730 - 13 Hydref 1801).

Cafodd ei eni yn Loughborough yn 1730 a bu farw yn Dorset.

Addysgwyd ef yn Ysgol Ramadeg Loughborough. Yn ystod ei yrfa bu'n aelod  o'r Gymdeithas Frenhinol a Chymdeithas Frenhinol Caeredin. Enillodd ef nifer o wobrau, gan gynnwys Cymrawd y Gymdeithas Frenhinol.

## Cyfeiriadau
*Richard Pulteney - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Genedigaethau 1730
Categori:Marwolaethau 1801
Categori:Naturiaethwyr o Loegr
Categori:Botanegwyr o Loegr

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Robert Dundas, 2ail Is-iarll Melville

Gwleidydd o'r Alban oedd **Robert Dundas, 2ail Is-iarll Melville**  (14 Mawrth 1771 - 10 Mehefin 1851).

Cafodd ei eni yng Nghaeredin yn 1771 a bu farw yn Dalkeith.

Roedd yn fab i Henry Dundas ac Elizabeth Rennie.

Addysgwyd ef yn Brifysgol Göttingen, Prifysgol Caeredin, Coleg Emmanuel, Caergrawnt ac Ysgol Uwchradd Frenhinol. Yn ystod ei yrfa bu'n aelod o Gyfrin Gyngor Deyrnas Unedig, aelod o Gyfrin Gyngor yr Iwerddon, Brif Arglwydd Morlys, aelod Seneddol yn y Deyrnas Unedig, Llywydd y Bwrdd Rheoli, aelod o Senedd Prydain Fawr a Prif Ysgrifennydd dros Iwerddon. Roedd hefyd yn aelod o'r Gymdeithas Frenhinol. Enillodd ef nifer o wobrau, gan gynnwys Cymrawd y Gymdeithas Frenhinol.

## Cyfeiriadau
*[Robert Dundas, 2ail Is-iarll Melville - Gwefan History of Parliament](http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1790-1820/member/dundas-(afterwards-saunders-dundas-)-robert-1771-1851) 
*Robert Dundas, 2ail Is-iarll Melville - Gwefan Hansard
*Robert Dundas, 2ail Is-iarll Melville - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1771
Categori:Marwolaethau 1851
Categori:Gwleidyddion Prydeinig
Hugh Gough, Is-iarll Gough 1af

Milwr o Iwerddon oedd **Hugh Gough, Is-iarll Gough 1af**  (3 Tachwedd 1779 - 2 Mawrth 1869).

Cafodd ei eni yn Limerick yn 1779 a bu farw yn Llundain.

Yn ystod ei yrfa bu'n aelod o Gyfrin Gyngor Deyrnas Unedig. Enillodd ef nifer o wobrau, gan gynnwys Marchog Groes Fawr Urdd y Baddon.

## Cyfeiriadau
*Hugh Gough, Is-iarll Gough 1af - Gwefan Hansard
*Hugh Gough, Is-iarll Gough 1af - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Genedigaethau 1779
Categori:Marwolaethau 1869
Categori:Milwyr o Iwerddon

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Arthur Penrhyn Stanley

Awdur, hanesydd eglwysig ac academydd o Loegr oedd **Arthur Penrhyn Stanley**  (13 Rhagfyr 1815 - 18 Gorffennaf 1881).

Cafodd ei eni yn Alderley Edge yn 1815 a bu farw yn Llundain.

Roedd yn fab i Edward Stanley.

Addysgwyd ef yng Ngholeg Balliol, Rhydychen ac Ysgol Rugby. Yn ystod ei yrfa bu'n aelod o Academi Celf a Gwyddoniaeth America a'r Gymdeithas Frenhinol. Enillodd ef nifer o wobrau, gan gynnwys Cymrawd y Gymdeithas Frenhinol.

Mae gan y Llyfrgell Genedlaethol Cymru casgliad archifau am y person yma.

## Cyfeiriadau
*Arthur Penrhyn Stanley - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1815
Categori:Marwolaethau 1881
Categori:Llenorion o Loegr
Categori:Hanesyddion o Loegr
Categori:Academyddion o Loegr
William Nott

Milwr o Gymru oedd **William Nott**  (20 Ionawr 1782 - 1845).

Cafodd ei eni yng Nghastell-nedd yn 1782 a bu farw yng Nghaerfyrddin. Daeth Nott i amlygrwydd fel swyddog milwrol yn ystod y rhyfel Afghan cyntaf.

Enillodd ef nifer o wobrau, gan gynnwys Marchog Groes Fawr Urdd y Baddon.

## Cyfeiriadau
*William Nott - Y Bywgraffiadur Cymreig

*William Nott - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Genedigaethau 1782
Categori:Marwolaethau 1845
Categori:Milwyr o Gymru

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Richard Arkwright

Peiriannydd, entrepreneur a dyfeisiwr o Loegr oedd **Richard Arkwright**  (23 Rhagfyr 1732 - 3 Awst 1792).

Cafodd ei eni yn Preston yn 1732 a bu farw yn Cromford. Bu'n entrepreneur blaenllaw yn ystod y Chwyldro Diwydiannol cynnar.

## Cyfeiriadau
*Richard Arkwright - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1732
Categori:Marwolaethau 1792
Categori:Dyfeiswyr o Loegr
Categori:Peirianwyr y 18fed ganrif o Loegr
Categori:Pobl fusnes y 18fed ganrif o Loegr
Categori:Pobl a aned yn Swydd Gaerhirfryn
Categori:Pobl fu farw yn Swydd Derby
Robert Chambers

Awdur, hanesydd, cofiannydd a chyhoeddwr o'r Alban oedd **Robert Chambers**  (10 Gorffennaf 1802 - 17 Mawrth 1871).

Cafodd ei eni yn Peebles yn 1802 a bu farw yn St Andrews.

Addysgwyd ef yn yr Ysgol Uwchradd Frenhinol, Caeredyn Yn ystod ei yrfa bu'n aelod o Gymdeithas Frenhinol Caeredin. Enillodd ef nifer o wobrau, gan gynnwys Cymrawd Cymdeithas Frenhinol Caeredin.

## Cyfeiriadau
*Robert Chambers - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1802
Categori:Marwolaethau 1871
Categori:Llenorion Prydeinig
Categori:Hanesyddion
Ali Pasha

Gwleidydd o Albania oedd **Ali Pasha**  (1750 - 5 Chwefror 1822).

Cafodd ei eni yn Tepelenë yn 1750 a bu farw yn Ynys Ioannina.

Roedd yn fab i Hamko.

Yn ystod ei yrfa bu'n swltan yr Ymerodraeth Otoman.

## Cyfeiriadau
Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1750
Categori:Marwolaethau 1822
Categori:Gwleidyddion
William Thomson

Offeiriad o Loegr oedd **William Thomson**  (11 Chwefror 1819 - 25 Rhagfyr 1890).

Cafodd ei eni yn Whitehaven yn 1819.

Addysgwyd ef yng Ngholeg y Frenhines, Rhydychen ac Ysgol Amwythig. Yn ystod ei yrfa bu'n Esgob Caerloyw ac Archesgob Efrog. Roedd hefyd yn aelod o'r Gymdeithas Ddaearyddiaeth Frenhinol a'r Gymdeithas Frenhinol. Enillodd ef nifer o wobrau, gan gynnwys Cymrawd y Gymdeithas Ddaearyddol Frenhinol a Chymrawd y Gymdeithas Frenhinol.

## Cyfeiriadau
*William Thomson - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1819
Categori:Marwolaethau 1890
Categori:Offeiriaid
William Thompson Walters

Casglwr celf o Unol Daleithiau America oedd **William Thompson Walters**  (23 Mai 1820 - 22 Tachwedd 1894).

Cafodd ei eni yn Lerpwl yn 1820 a bu farw yn Baltimore, Maryland. Roedd ei gasgliad yn sail i *Walters Art Museum*

## Cyfeiriadau
Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1820
Categori:Marwolaethau 1894
Robert Lowth

Offeiriad o Loegr oedd **Robert Lowth**  (27 Tachwedd 1710 - 3 Tachwedd 1787).

Cafodd ei eni yn Hampshire yn 1710.

Roedd yn fab i William Lowth.

Addysgwyd ef yng Ngholeg Newydd a Choleg Caerwynt. Yn ystod ei yrfa bu'n Esgob Tyddewi, Rhydychen a Llundain. Roedd hefyd yn aelod o'r Gymdeithas Frenhinol. Enillodd ef nifer o wobrau, gan gynnwys Cymrawd y Gymdeithas Frenhinol.

## Cyfeiriadau
*Robert Lowth - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1710
Categori:Marwolaethau 1787
Categori:Offeiriaid
John Gay

Awdur, bardd, dramodydd a libretydd o Loegr oedd **John Gay**  (30 Mehefin 1685 - 4 Rhagfyr 1732).

Cafodd ei eni yn Barnstaple yn 1685 a bu farw yn Llundain. Fe'i cofir orau am ''The Beggar's Opera'' (1728).

## Cyfeiriadau
*John Gay - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1685
Categori:Marwolaethau 1732
Categori:Beirdd y 18fed ganrif o Loegr
Categori:Beirdd Saesneg o Loegr
Categori:Dramodwyr y 18fed ganrif o Loegr
Categori:Dramodwyr Saesneg o Loegr
Categori:Libretwyr o Loegr
Categori:Pobl a aned yn Nyfnaint
Categori:Pobl fu farw yn Llundain
Kenelm Digby

Diplomydd ac athronydd o Loegr oedd **Kenelm Digby**  (11 Gorffennaf 1603 - 11 Mehefin 1665).

Cafodd ei eni yn Gayhurst yn 1603 a bu farw yn Llundain.

Roedd yn fab i Everard Digby.

Yn ystod ei yrfa bu'n aelod  o'r Gymdeithas Frenhinol. Enillodd ef nifer o wobrau, gan gynnwys Marchog Fachellor.

## Cyfeiriadau
*Kenelm Digby - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1603
Categori:Marwolaethau 1665
Categori:Diplomyddion o Loegr
George Law

Offeiriad o Loegr oedd **George Law**  (12 Medi 1761 - 22 Medi 1845).

Cafodd ei eni yn Peterhouse, Caergrawnt yn 1761 a bu farw yn Ogofau Banwell.

Roedd yn fab i Edmund Law.

Addysgwyd ef yng Ngholeg y Breninesau, Caergrawnt  ac Ysgol Charterhouse. Yn ystod ei yrfa bu'n Esgob Caerfaddon a Wells ac yn Esgob Caerwysg. Roedd hefyd yn aelod o'r Gymdeithas Frenhinol. Enillodd ef nifer o wobrau, gan gynnwys Cymrawd y Gymdeithas Frenhinol.

## Cyfeiriadau
*George Law - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1761
Categori:Marwolaethau 1845
Categori:Offeiriaid
George Morland

Arlunydd o Loegr oedd **George Morland**  (26 Mehefin 1763 - 29 Hydref 1804).

Cafodd ei eni yn Llundain yn 1763 a bu farw yn Llundain. Mae ei gyfansoddiadau gorau yn canolbwyntio ar golygfeydd gwledig: ffermydd ac hela; smygwyr a sipsiwnau; a thirweddau cyfoethog.

## Cyfeiriadau
*George Morland - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1763
Categori:Marwolaethau 1804
Categori:Arlunwyr o Loegr
Elizabeth Cavendish

Pendefiges a llythyrwraig o Loegr oedd **Elizabeth Cavendish**  (13 Mai 1758 – 30 Mawrth 1824).

Fe'i ganed yn Horringer, Suffolk yn 1759 a bu farw yn Rhufain. Mae hi'n adnabyddus fel ffrind agos i'r Arglwyddes Elizabeth Foster.

Roedd yn ferch i Frederick Hervey, 4ydd Iarll Bryste.

## Cyfeiriadau
*Elizabeth Cavendish - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1758
Categori:Marwolaethau 1824
Categori:Llenorion benywaidd y 18fed ganrif o Loegr
Categori:Llenorion benywaidd y 19eg ganrif o Loegr
Categori:Llythyrwyr y 18fed ganrif o Loegr
Categori:Llythyrwyr y 19eg ganrif o Loegr
Categori:Llythyrwyr benywaidd o Loegr
Categori:Pobl a aned yn Suffolk
Categori:Pobl fu farw yn Rhufain
Thomas Haweis

Offeiriad eglwysig o Loegr oedd **Thomas Haweis**  (1734 - 11 Chwefror 1820).

Cafodd ei eni yn Redruth yn 1734 a bu farw yng Nghaerfaddon.

Addysgwyd ef yn Ysgol Cadeirlan Truro.

## Cyfeiriadau
*Thomas Haweis - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1734
Categori:Marwolaethau 1820
Categori:Offeiriaid
John Philip Kemble

Impresario ac actor llwyfan o Loegr oedd **John Philip Kemble**  (1 Chwefror 1757 - 23 Chwefror 1823).

Cafodd ei eni yn Prescot yn 1757 a bu farw yn Lausanne. Cafodd ei eni i deulu theatrig. Ei chwaer oedd yr actores enwog Sarah Siddons. Roedd ganddo yrfa hir yn actio a daeth yn rheolwr y Tŷ Opera Brenhinol yn 1803.

Roedd yn fab i Roger Kemble.

## Cyfeiriadau
*Hjohn Philip Kemble - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Actorion o Loegr
Categori:Genedigaethau 1757
Categori:Impresario
Categori:Marwolaethau 1823

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Thomas Frognall Dibdin

Awdur o'r Deyrnas Unedig oedd **Thomas Frognall Dibdin**  (31 Awst 1776 - 18 Tachwedd 1847).

Cafodd ei eni yn Kolkata yn 1776 a bu farw yn Kensington.

Addysgwyd ef yng Ngholeg Sant Ioan. Yn ystod ei yrfa bu'n aelod  o'r Gymdeithas Frenhinol. Enillodd ef nifer o wobrau, gan gynnwys Cymrawd y Gymdeithas Frenhinol.

## Cyfeiriadau
*Thomas Frognall Dibdin - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1776
Categori:Marwolaethau 1847
Categori:Llenorion Prydeinig
Thomas Grenville

Gwleidydd a diplomydd o Loegr oedd **Thomas Grenville**  (31 Rhagfyr 1755 - 17 Rhagfyr 1846).

Cafodd ei eni yng Nghaerliwelydd yn 1755 a bu farw yn Piccadilly.

Roedd yn fab i George Grenville.

Addysgwyd ef yng  Ngholeg Eton. Yn ystod ei yrfa bu'n aelod o Senedd Prydain Fawr, Prif Arglwydd y Morlys, llysgennad Deyrnas Unedig i Ffrainc, aelod Seneddol yn y Deyrnas Unedigac yn Llywydd y Bwrdd Rheoli.

Mae gan y Llyfrgell Genedlaethol Cymru casgliad archifau am y person yma.

## Cyfeiriadau
*Thomas Grenville - Gwefan History of Parliament 
*Thomas Grenville - Gwefan Hansard
*Thomas Grenville - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1755
Categori:Marwolaethau 1846
Categori:Gwleidyddion o Loegr
Categori:Diplomyddion o Loegr
Thomas Gresham

Economegydd, diplomydd a banciwr o Loegr oedd **Thomas Gresham**  (1519 – 21 Tachwedd 1579).

Cafodd ei eni yn Llundain yn 1519 a bu farw yn Llundain.

Roedd yn fab i Richard Gresham.

Addysgwyd ef yn Ysgol Sant Paul, Llundain, a Choleg Gonville a Caius, Caergrawnt. Yn ystod ei yrfa bu'n llysgennad.

## Cyfeiriadau
*Thomas Gresham - Bywgraffiadur Rhydychen
*Thomas Gresham - Gwefan The Peerage

## Cyfeiriadau 
Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1519
Categori:Marwolaethau 1579
Categori:Economegwyr o Loegr
Andrew Ramsay

Daearegwr ac academydd o'r Alban oedd **Andrew Ramsay**  (31 Ionawr 1814 - 9 Rhagfyr 1891).

Cafodd ei eni yn Glasgow yn 1814 a bu farw ym Miwmares.

Yn ystod ei yrfa bu'n Llywydd Cymdeithas Ddaearegol Llundain. Roedd hefyd yn aelod o Academi Celf a Gwyddoniaeth America a'r Gymdeithas Frenhinol. Enillodd ef nifer o wobrau, gan gynnwys Medal Wollaston, Medal Brenhinol a Chymrawd y Gymdeithas Frenhinol.

Mae gan y Llyfrgell Genedlaethol Cymru casgliad archifau am y person yma.

## Cyfeiriadau
*Andrew Ramsay - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1814
Categori:Marwolaethau 1891
Categori:Academyddion o'r Alban
Categori:Daearegwyr o'r Alban
William Jones (awdur)

:''Am bobl eraill o'r un enw, gweler William Jones.''

Awdur o Loegr oedd **William Jones**  (30 Gorffennaf 1726 - 6 Ionawr 1800).

Cafodd ei eni yn Lowick, Swydd Northampton yn 1726.

Addysgwyd ef yng Ngholeg y Brifysgol ac Ysgol Charterhouse. Yn ystod ei yrfa bu'n aelod  o'r Gymdeithas Frenhinol. Enillodd ef nifer o wobrau, gan gynnwys Cymrawd y Gymdeithas Frenhinol.

## Cyfeiriadau
*William Jones - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1726
Categori:Llenorion Prydeinig
Categori:Marwolaethau 1800
John Flaxman

Bardd, arlunydd, darlunydd a cherflunydd o Loegr oedd **John Flaxman**  (6 Gorffennaf 1755 - 7 Rhagfyr 1826).

Cafodd ei eni yn Efrog yn 1755 a bu farw yn Llundain.

Yn ystod ei yrfa bu'n aelod o Academi Frenhinol Celfyddydau a Gwyddorau yr Iseldiroedd ac Academi Frenhinol y Celfyddydau.

## Cyfeiriadau
*John Flaxman - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1755
Categori:Marwolaethau 1826
Categori:Beirdd o Loegr
Categori:Cerflunwyr o Loegr
Edward Price

Gweinidog o Gymru oedd **Edward Price**  (1 Ebrill 1797 - 30 Ionawr 1887).

Cafodd ei eni yn Llangwm, Conwy yn 1797. Price i bob pwrpas ymarferol fu cychwynnydd Methodistiaeth Gymraeg Birmingham.

## Cyfeiriadau
*Edward Price - Y Bywgraffiadur Cymreig

Categori:Genedigaethau 1797
Categori:Marwolaethau 1887
Categori:Gweinidogion Methodist o Gymru

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
William Griffiths (gweinidog)

Gweinidog o Gymru oedd **William Griffiths**  (21 Rhagfyr 1788 - 21 Gorffennaf 1861).

Cafodd ei eni yng Nghlydau yn 1788. Ystyrir Griffiths yn dad Methodistiaeth Browyr, ac fe'I elwid yn ‘Apostol Browyr’.

## Cyfeiriadau
*William Griffiths - Y Bywgraffiadur Cymreig

Categori:Genedigaethau 1788
Categori:Marwolaethau 1861
Categori:Gweinidogion Protestannaidd o Gymru

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Samuel Martin

Gweinidog o Loegr oedd **Samuel Martin**  (28 Ebrill 1817 - 6 Gorffennaf 1878).

Cafodd ei eni yn Woolwich yn 1817 a bu farw yn Llundain. Bu'n gweithio'n am gyfnod fel cenhadwr yn India cyn dychwelyd i Loegr a dod yn weinidog poblogaeth efo'r Annibynwyr.

## Cyfeiriadau
*Samuel Martin - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1817
Categori:Marwolaethau 1878
Categori:Gweinidogion Protestannaidd
Lewis Powell

Gweinidog o Gymru oedd **Lewis Powell**  (27 Rhagfyr 1788 - 16 Medi 1869).

Cafodd ei eni yn Nefynnog yn 1788. Daeth Powell yn enwog fel casglwr arian at ddiddyledu ei gapel ei hun a chapeli eraill, a theithiai draws y wlad wrth y gwaith.

## Cyfeiriadau
*Lewis Powell - Y Bywgraffiadur Cymreig

Categori:Genedigaethau 1788
Categori:Marwolaethau 1869
Categori:Gweinidogion Annibynnol o Gymru

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Henry Hallam

Hanesydd a bargyfreithiwr o Loegr oedd **Henry Hallam**  (9 Gorffennaf 1777 - 21 Ionawr 1859).

Cafodd ei eni yn Windsor yn 1777 a bu farw yn Bromley.

Addysgwyd ef yng  Ngholeg Eton ac Eglwys Crist, Rhydychen. Yn ystod ei yrfa bu'n aelod  o'r Gymdeithas Frenhinol. Enillodd ef nifer o wobrau, gan gynnwys Cymrawd y Gymdeithas Frenhinol.

## Cyfeiriadau
*Henry Hallam - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1777
Categori:Marwolaethau 1859
Categori:Hanesyddion
Frances Power Cobbe

Awdur, swffragét, athronydd, dyngarwr, ymgyrchydd dros bleidlais i ferched a ffeminist o Iwerddon oedd **Frances Power Cobbe**  (4 Rhagfyr 1822 - 5 Ebrill 1904).

Fe'i ganed yn Nulyn yn 1822 a bu farw yn yr Hengwrt, Llanelltyd Sir Feirionnydd. Roedd hi'n ymgyrchydd pleidlais ar gyfer menywod blaenllaw ac fe sefydlodd nifer o grwpiau eirioli anifeiliaid.

## Cyfeiriadau
*Frances Power Cobbe - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1822
Categori:Marwolaethau 1904
Categori:Llenorion Prydeinig
Categori:Merched y 19eg ganrif
Roger Curtis

Swyddog yn y llynges o Loegr oedd **y Barwnig Roger Curtis**  (4 Mehefin 1746 - 14 Tachwedd 1816).

Cafodd ei eni yn Downton yn 1746.

Enillodd ef nifer o wobrau, gan gynnwys Marchog Groes Fawr Urdd y Baddon.

## Cyfeiriadau
*Roger Curtis - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1746
Categori:Marwolaethau 1816
Categori:Swyddogion y Llynges Frenhinol
Thomas Moore

Awdur, cyfansoddwr, cyfreithegydd, cerddor, awdur geiriau a pherfformiwr o Iwerddon oedd **Thomas Moore**  (28 Mai 1779 - 25 Chwefror 1852).

Cafodd ei eni yn Nulyn yn 1779 a bu farw yn Fwthyn Sloperton.

Addysgwyd ef yng Ngholeg y Drindod, Dulyn. Enillodd ef nifer o wobrau, gan gynnwys gwobr Urdd Teilyngdod am Wyddoniaeth a Chelf.

## Cyfeiriadau
*Thomas Moore - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Genedigaethau 1779
Categori:Marwolaethau 1852
Categori:Beirdd y 19eg ganrif o Iwerddon
Categori:Beirdd Saesneg o Iwerddon
Categori:Cyfansoddwyr y 19eg ganrif o Iwerddon
Categori:Cyfansoddwyr clasurol o Iwerddon
Categori:Cyn-fyfyrwyr Coleg y Drindod, Dulyn
Categori:Nofelwyr y 19eg ganrif o Iwerddon
Categori:Nofelwyr Saesneg o Iwerddon
Categori:Pobl a aned yn Nulyn
Categori:Pobl fu farw yn Wiltshire

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Dorothea Bland

Actor ac actor llwyfan o Loegr oedd **Dorothea Bland**  (22 Tachwedd 1761 - 5 Gorffennaf 1816).

Fe'i ganed yn Port Láirge yn 1761 a bu farw yn Saint-Cloud.

Cafodd Dorothea Bland blant o'r enw ac yn Fam i Sophia Sidney, Frederick FitzClarence, Mary Fox, Amelia Cary, Augustus FitzClarence, Henry FitzClarence, Adolphus FitzClarence ac Elizabeth Hay.

## Cyfeiriadau
*Dorothea Bland - Bywgraffiadur Rhydychen
*Dorothea Bland - Gwefan The Peerage

Categori:Genedigaethau 1761
Categori:Marwolaethau 1816
Categori:Actorion benywaidd o Loegr
Categori:Merched y 18fed ganrif

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
John Evans o'r Bala

Pregethwr o Gymru oedd **John Evans**  (30 Hydref 1723 - 12 Awst 1817).

Cafodd ei eni yn Wrecsam yn 1723. Enillodd Evans le mawr iddo'i hunan fel un o arweinwyr diogelaf Methodistiaeth yng Ngogledd Cymru.

## Cyfeiriadau
*John Evans - Y Bywgraffiadur Cymreig

Categori:Genedigaethau 1723
Categori:Marwolaethau 1817
Categori:Pregethwyr o Gymru

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Philip Doddridge

Diwinydd ac emynydd o Loegr oedd **Philip Doddridge**  (26 Mehefin 1702 - 26 Hydref 1751).

Cafodd ei eni yn Llundain yn 1702 a bu farw yn Lisbon. Roedd yn anghydffurfiwr a chyfarwyddwr dylanwadol.

## Cyfeiriadau
*Philip Doddridge - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1702
Categori:Marwolaethau 1751
Categori:Diwinyddion
Categori:Emynwyr
Edward Young

Awdur a bardd o Loegr oedd **Edward Young**  (3 Gorffennaf 1683 - 5 Ebrill 1765).

Cafodd ei eni yn Upham, Hampshire yn 1683 a bu farw yn Welwyn.

Roedd yn fab i Edward Young.

Addysgwyd ef yng Ngholeg Corpus Christi, Coleg Newydd a Choleg Caerwynt.

## Cyfeiriadau
*Edward Young - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Genedigaethau 1683
Categori:Marwolaethau 1765
Categori:Llenorion o Loegr
Categori:Beirdd o Loegr

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Robert William Dale

Clerigwr o Loegr oedd **Robert William Dale**  (1 Rhagfyr 1829 - 13 Mawrth 1895).

Cafodd ei eni yn Llundain yn 1829 a bu farw yn Birmingham.

Addysgwyd ef yn Brifysgol Llundain.

## Cyfeiriadau
*Robert William Dale - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1829
Categori:Marwolaethau 1895
Categori:Offeiriaid
Eli Whitney

Peiriannydd, entrepreneur, dyfeisiwr a chasglwr trethi o Unol Daleithiau America oedd **Eli Whitney**  (8 Rhagfyr 1765 - 8 Ionawr 1825).

Cafodd ei eni yn Westborough yn 1765 a bu farw yn New Haven, Connecticut.

Addysgwyd ef yn Brifysgol Yale. Yn ystod ei yrfa bu'n aelod o Gymdeithas Phi Beta Kappa. Enillodd ef nifer o wobrau, gan gynnwys gwobr Oriel yr Anfarwolion Genedlaethol Dyfeiswyr.

## Cyfeiriadau
Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1765
Categori:Marwolaethau 1825
Categori:Peirianwyr o'r Unol Daleithiau
John Bulmer

Gweinidog o Loegr oedd **John Bulmer**  (1784 - 26 Tachwedd 1857).

Cafodd ei eni yn Swydd Efrog yn 1784. Roedd yn weinidog yr Efengyl yn Hwlffordd. Cyhoeddodd Bulmer ddeg cyfrol yn cynnwys barddoniaeth, pregethau, a phethau crefyddol eraill.

## Cyfeiriadau
*John Bulmer - Y Bywgraffiadur Cymreig

Categori:Genedigaethau 1784
Categori:Marwolaethau 1857
Categori:Gweinidogion Annibynnol o Loegr

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Robert Carr, Iarll 1af Somerset

Gwleidydd o Loegr oedd **Robert Carr, Iarll 1af Somerset**  (1587 &ndash; 17 Gorffennaf 1645).

Cafodd ei eni yn Wrington yn 1587 a bu farw yn Dorset.

Roedd yn fab i Thomas Ker.

Addysgwyd ef yng Ngholeg y Frenhines, Rhydychen. Yn ystod ei yrfa bu'n aelod o Gyfrin Gyngor Deyrnas Unedig.

## Cyfeiriadau
*Robert Carr, Iarll Somerset 1af - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1587
Categori:Marwolaethau 1645
Categori:Gwleidyddion Prydeinig
John Evelyn

Awdur, garddwr a dyddiadurwr o Loegr oedd **John Evelyn**  (31 Hydref 1620 - 27 Chwefror 1706).

Cafodd ei eni yn Wotton yn 1620 a bu farw yn Llundain.

Addysgwyd ef yng Ngholeg Balliol, Rhydychen. Yn ystod ei yrfa bu'n aelod  o'r Gymdeithas Frenhinol.

## Cyfeiriadau
*John Evelyn - Bywgraffiadur Rhydychen
*John Evelyn - Gwefan The Peerage

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1620
Categori:Marwolaethau 1706
Categori:Llenorion Seisnig
Simon Vouet

Arlunydd o Ffrainc oedd **Simon Vouet**  (9 Ionawr 1590 - 30 Mehefin 1649).

Cafodd ei eni ym Mharis yn 1590 a bu farw ym Mharis.

Yn ystod ei yrfa bu'n Premier peintre du Roi.

## Cyfeiriadau
Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1590
Categori:Marwolaethau 1649
Categori:Arlunwyr Ffrengig
William Tyndale

Awdur, cyfieithydd, diwinydd, ieithydd a chyfieithydd o'r beibl o Loegr oedd **William Tyndale**  (6 Hydref 1494 - 6 Medi 1536).

Cafodd ei eni yng Nghaerloyw yn 1494 a bu farw yn Vilvoorde.

Addysgwyd ef yng Ngholeg Hertford.

## Cyfeiriadau
*William Tyndale - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Erthyglau bot Wicipobl
Categori:Genedigaethau 1494
Categori:Marwolaethau 1536
Categori:Awduron llyfrau Saesneg am Gristnogaeth
Categori:Clerigwyr yr 16eg ganrif o Loegr
Categori:Cyfieithwyr yr 16eg ganrif o Loegr
Categori:Cyfieithwyr y Beibl
Categori:Cyfieithwyr o'r Roeg i'r Saesneg
Categori:Cyfieithwyr o'r Hebraeg i'r Saesneg
Categori:Diwinyddion yr 16eg ganrif o Loegr
Categori:Ieithyddion o Loegr
Categori:Offeiriaid Catholig o Loegr
Categori:Pobl y 15fed ganrif o Loegr
Categori:Pobl a aned yn Swydd Gaerloyw
Categori:Pobl fu farw yn Fflandrys
Categori:Pobl fu farw trwy grogi
Categori:Pobl a ddienyddiwyd am heresi
Categori:Ysgolheigion Beiblaidd o Loegr
Astley Cooper

Llawfeddyg, patholegydd ac anatomydd o Loegr oedd **y Barwnig Astley Cooper**  (23 Awst 1768 - 12 Chwefror 1841).

Cafodd ei eni yn Norfolk yn 1768 a bu farw yn Llundain.

Roedd yn fab i Samuel Cooper.

Yn ystod ei yrfa bu'n aelod o Academi Frenhinol Celfyddydau a Gwyddorau yr Iseldiroedd, Academi Frenhinol Gwyddoniaeth Sweden a'r Gymdeithas Frenhinol. Enillodd ef nifer o wobrau, gan gynnwys Cymrawd y Gymdeithas Frenhinol a Medal Copley.

## Cyfeiriadau
*Astley Cooper - Bywgraffiadur Rhydychen

Categori:Genedigaethau 1768
Categori:Marwolaethau 1841
Categori:Llawfeddygon o Gymru

Categori:Erthyglau bot Wicipobl