Rhestr brwydrau Cymru

Dyma **restr o frwydrau Cymru**. Mae'n cynnwys brwydrau a ymladdwyd ar dir Cymru ei hun ynghyd â brwydrau'r Brythoniaid, hynafiaid y Cymry, yn y cyfnod ôl-Rufeinig, brwydrau sy'n rhan o hanes Cymru er i nifer ohonynt gael eu hymladd ar safleoedd mewn tiriogaethau fel yr Hen Ogledd sydd ddim yn rhan o diriogaeth Cymru, bellach.

Am restr o frwydrau y tu allan i Gymru, gweler yma.

## A
* Brwydr Aberconwy (Conwy) 1194
* Brwydr Abergwili (Dyffryn Tywi) 1022
* Brwydr Aber Tywi 1044
* Brwydr Aegelesthrep (Aylesford, Caint) 455
* Brwydr Afon Rhymni 1041
* Brwydr Rhyd Alclud (neu Frwydr Castell Dumbarton 580
* Brwydr Arfderydd (Swydd Dumfries  yn yr Alban) tua 537
* Brwydr Argoed Llwyfain (Yr Hen Ogledd; Cumbria) tua chanol y 6g

## B
* Brwydr Beran Byrig (Swindon) 556
* Brad y Cyllyll Hirion (Wiltshire) 5g
* Brwydr Bron yr Erw (Clynnog Fawr yn Arfon, penrhyn Llŷn) 1075
* Brwydr Bryn Derwin (Eifionydd) Mehefin 1255
* Brwydr Bryn Glas (Brwydr Pilleth) (ger Llanandras) 22 Mehefin 1402
* Brwydr Bryn y Glo (Cwnsyllt), 1157, Owain Gwynedd yn Trechu Harri II

## C
* Brwydr Caer 615 neu 616
* Brwydr Caer Caradog 50 OC
* Brwydr Cai (Winwaed) (Elfed) 654
* Brwydr Camlan (Cernyw neu Wlad yr Haf) 537
* Brwydr Castell Ewloe ger Penarlâg 1157
* Brwydr Castell Paun 1198
* Brwydr Catraeth (Swydd Efrog) tua 600
* Brwydr Cefn Carnedd rhwng Caersws a Llanidloes 51 AD
* Brwydr Ceri 1228
* Brwydr Coed Llathen (Dyffryn Tywi) 1257
* Brwydr Coleshill gweler Brwydr Bryn y Glo, uchod
* Brwydr Craig-y-dorth 1404
* Brwydr Crogen (ger Tregeiriog, Dyffryn Ceiriog) 1165
* Brwydr Crug Mawr (Ceredigion) Medi neu Hydref 1136
* Brwydr Cwnsyllt (ger Prestatyn) 1157

## D
* Brwydr Dial Duw 881
* Brwydr Dyrham (ger Caerfaddon) 577

## G
* Brwydr Gallt Campston 1404
* Brwydr Gelli Carnant1096
* Brwydr Y Grysmwnt (Sir Fynwy) 1405
* Brwydr Gwen Ystrad (Rheged) 6g
* Brwydr Glyn Cyning (weithau: Glyn Cyfing) Meirionnydd 1074

## H
* Brwydr yr Haleliwia 430
* Brwydr Hexham (Efrog) 634
* Brwydr Hyddgen (Pumlumon) 1401

## Ll
* Brwydr Llandeilo Fawr (Llandeilo Fawr, Llandeilo, Sir Gaerfyrddin)  16 Mehefin 1282
* Brwydr Llandudno 856
* Brwydr Llandudoch 1091
* Brwydr Llanllieni 1052
* Brwydr Llongborth (Langport) 5g

## M
* Brwydr Maes Cogwy (Croesoswallt) 633
* Brwydr Maes Maen Cymro (Rhuthun) 1118 Gwynedd yn erbyn Powys
* Brwydr Maes Maidog (Caereinion, Powys) 5 Mawrth 1295
* Brwydr Maes Garmon (neu Frwydr yr Haleliwia) (Yr Wyddgrug) 430
* Brwydr Maesyfed (Maesyfed) 1196 yr Arglwydd Rhys
* Brwydr Medway (Caint) 43 OC
* Brwydr Mechain 1070
* Brwydr Meicen (Hatfield) (Swydd Efrog) tua 632 ney 629
* Brwydr Mercredesburne (Weald) 486
* Brwydr Moel-y-don (Traeth Lafan ger Llan-faes, Môn) 6 Tachwedd 1282
* Brwydr Morfa Rhuddlan (ger Abergele) 796
* Brwydr Mortimer's Cross 1461
* Brwydr Mynydd Baddon rhywdro rhwng 490 a 517
* Brwydr Mynydd Carn (Sir Benfro) 1081

## N
* Brwydr Nanheudwy (Llangollen 1132
* Brwydr Nant Carno (Arwystli, Powys) 950
* Brwydr y Nawfed Lleng (Colchester) 60 neu 61 OC

## P
* Brwydr Parciau 872
* Brwydr Pencader (ger Ystrad Tywi) 1041
* Brwydr Peonnum (Gwlad yr Haf) tua 660
* Brwydr Pentraeth (Ynys Môn) 1170
* Brwydr Pont Llechryd 1087 neu 1088
* Brwydr Pwll Melyn (Brynbuga yn Sir Fynwy) 5 Mai 1405
* Brwydr Pwlldyfarch (Dyfed) yn 1042

## R
* Brwydr Raith (Kirkcaldy, neu *Cathair Chaladain*, yr Alban) 596

## Rh
* Brwydr Rhyd-y-groes (Rhywle ar lan Afon Hafren) 1039

## S
* Brwydr Sain Ffagan

## T
* Brwydr Tal Moelfre 1157
* Brwydr Tal-y-bont (Trefaldwyn) (Sa: *Buttington*) 893
* Brwydr Trefynwy (1233)
* Brwydr Tregeiriog (Mynydd y Berwyn) 1165
* Brwydr Twthil (Caernarfon) 1401

## W
* Brwydr Stryd Watling (Caerwrygion) 60 neu 61 OC
* Brwydr Wippedesfleot (ger Ramsgate, Caint) 466

## Y
* Brwydr Ynys Môn, 61 OC

## Gweler hefyd 
* Rhestr enwau Cymraeg ar drefi a llefydd eraill yn Lloegr
* Rhestr brwydrau

*
Brwydrau
Brwydrau Cymru
Brwydrau Cymru