Stefania Turkewich

Roedd **Stefania Turkewich-Lukianovych** (25 Ebrill 1898 &ndash; 8 Ebrill 1977) yn gyfansoddwr, pianydd a cherddolegydd o Wcráin, a gydnabyddir fel cyfansoddwr benywaidd cyntaf yn Wcráin.  

Cafodd ei geni yn Lviv, Awstria-Hwngari. Offeiriaid oedd ei thaid (Lev Turkevich), a'i thad (Ivan Turkevich). Pianydd oedd ei mam Sofia Kormoshiv (Кормошів) sy'n astudio gyda Karol Mikuli a Vilém Kurz, a hefyd yn cyfeilio i'r soprano Solomiya Krushelnytska. Roedd y teulu cyfan yn gerddorol a phawb yn chwarae offeryn. Chwaraeodd Stefania y piano, y delyn a'r harmoniwm. Yn ddiweddarach, cofiodd y cyfansoddwr ei phlentyndod a'i chariad at gerddoriaeth.

Ym 1946, symudodd Stefania i'r Deyrnas Unedig, a bu'n byw yn Brighton (1947–1951), Llundain (1951–1952), Barrow Gurney (ger Bryste ) (1952–1962), Belffast (Gogledd Iwerddon) (1962–1973), a Chaergrawnt (o 1973, man ei marwolaeth).

## Cyfansoddiadau 
### Gweithiau symffonig 
1. Symffoni rhif. 1 - 1937 
2. Symffoni rhif. 2(a)-1952 
2. Symffoni rhif. 2(b) (Fersiwn 2)
3. Symffoni - 1956 
4. Tri Braslun Symffonig, 1975
5. Cerdd symffonig "La Vita"
6. Symffoni'r Gofod - 1972 
7. Swît ar gyfer cerddorfa ddwbl 
8. Ffantasi ar gyfer cerddorfa llinynnol dwbl

### Bale 
9. Merch â dwylo marw - Bryste, 1957 
10. Mwclis 
11. Gwanwyn - (Bale Plant) 1934-5
12. "Nymff y Goedwig" - 1964-7 - Belfast 
12. (b) "Nymff y Goedwig" - 1964-7 - Belfast 
13. Bwgan Brain - 1976

### Opera
14. Mavka - (anorffenedig) yn seiliedig ar Lesya Ukrainka motiffau caneuon coedwig 

### Operâu plant 
15. "Ceir Okhs" neu galon Oksana - 1960 
16. Y Diafol Newydd  
17. Darn o lysiau (1969)

### Gwaith côr 
18. Litwrgi 1919 
19. Salmau y Sheptytsky 
20. Cyn y frwydr 
21. Triptych 
22. Hwiangerdd (O, No Cat) 1946

### Siambr - Gweithiau offerynnol 
23. 1935 - Sonata i'r ffidil a'r piano 
24. (a) 1960 - 1970 - Pedwarawd Llinynnol 
24. (b) 1960 - 1970 - Pedwarawd Llinynnol 
25. 1960 - 1970 - triawd ar gyfer ffidil, fiola a sielo 	
26. Pedwarawd ar gyfer dwy ffidil, fiola, piano sielo 1960 - 1970
27. Ffliwtau triawd, clarinetau, basŵn, 1972

### Gweithiau piano 
28. 1932 - Amrywiadau ar thema Wcrain 
29. Ffantasi: Cyfres Piano ar Themâu Wcreineg 1940au 
30. Yn fyrfyfyr 1962 
31. Groteska 1964 
32. Mountain Suite 1966-1968
33. Y cylch o ddarnau i blant 1936 - 1946
34. Caneuon Wcreineg a Shchedrivka 
35. Newyddion da 
36. Nadolig gyda harlequin ym 1971

### Gwahanol 
:i. – Calon - Llais unigol gyda cherddorfa
:ii. – Laurel - Adroddwr, Harmoni a Phiano 1919 - Lesya Ukrainka geiriau
:iii. – Mai - 1912
:iv. – Themâu caneuon gwerin
:v. – Sgwâr Annibyniaeth - cyfansoddiad piano
:vi. – Nid af i'r goedwig gyda cheffylau - cân Lemko - cân i lais a llinynnau

## Llyfryddiaeth 
* Сокіл-Рудницька М. Пам’яті Стефанії Лукіянович // Вільне Слово. – Торонто, 1977. – 9 і 16 липня. – С. 3.
* Вовк В. Парастас для Стефанії Туркевич-Лукіянович // Наше Життя. – Нью-Йорк, 1992. – Ч. 5. – С. 6–9.
* Стельмащук Р. Забутий львівський композитор-неокласик (штрихи до творчого портрета Стефанії Туркевич) // Музика Галичини (Musica Galiciana) / Матеріали Другої міжнародної конференції. – Львів, 1999. – С. 276–281.
* Павлишин С. Перша українська композиторка // Наше Життя. – Нью-Йорк, 2004. – Ч. 1. – С. 14–16.
* Павлишин С. Перша українська композиторка: Стефанія Туркевич-Лісовська-Лукіянович. – Львів, 2004.
* Карась Г. Статика і динаміка жанру дитячої опери у творчості композиторів української діаспори ХХ ст. // Вісник Державної академії керівних кадрів культури і мистецтв. – Київ, 2010. – No. 2. – С. 89–93.
* Яців Р. Роберт Лісовський (1893–1982): дух лінії. – Львів, 2015. – С. 11, 13, 79–84, 91.

## Cyfeiriadau 
## Dolenni allanol 
*Prosiect caneuon celf Wcreineg - Stefania Turkevich
*Stephanie Turkevich: Y Galisia I | Caneuon celf
*Amgueddfa Gerddoriaeth a Choffa 
*"Brenin O" neu galon Oksana
*Ffilm am Stefania Turkevich
*Première byd o Symffoni Gyntaf Stefania Turkevich
*Tri braslun symffonig - prif weinidog y byd 
*Cyngerdd ymroddedig i ben-blwydd Stefania Turkevich yn 120 oed 
*Première. Stefania Turkewich-Lukiyanovich opera "Calon Oksana".

Categori:Cyfansoddwyr o Wcráin
Categori:Genedigaethau 1898
Categori:Marwolaethau 1977
Categori:Merched yr 20fed ganrif o Wcráin
Categori:Pobl o Lviv