Balassi Intézet

bawd|250px|Logo cyfredol Balassi-Intézet
bawd|250px|Cyn logo Bálint Balassi Institut
Mae **Sefydliad Balassi** (Hwngareg: **Balassi Intézet**; Saesneg: *Balassi Institute*) yn sefydliad diwylliannol Hwngari sy'n ymroddedig i hyrwyddo iaith a diwylliant Hwngari. Enwyd yr athrofa ar ôl y bardd Hwngaraidd, Bálint Balassa (1554–1594), a ystyrir yn greawdwr barddoniaeth serch Hwngari. Mae pencadlys Sefydliad Balassi yn Budapest.

Prif dasgau'r athrofa yw cefnogi siaradwyr Hwngari dramor, er enghraifft lleiafrifoedd Hwngari yn y gwledydd cyfagos. Mae'r sefydliad yn cynnig hyfforddiant pellach i athrawon Hwngari ac yn darparu deunyddiau addysgu. Yn ogystal, mae'r sefydliad yn cynnal profion iaith Hwngari a gydnabyddir gan y wladwriaeth. Er mwyn hyrwyddo Hwngari gartref, mae'r sefydliad yn dyfarnu grantiau ar gyfer cyrsiau iaith Hwngari.

Mae'r sefydliad yn hyrwyddo Astudiaethau Hwngari (ymchwil Hwngari) dramor trwy rwydweithio'r canolfannau Hwngari, y mae'r rhan fwyaf ohonynt wedi'u lleoli mewn prifysgolion. Mae'r sefydliad yn cyhoeddi yn ei organau cyhoeddi ei hun ac yn cynnal ei lyfrgell ei hun. Yn ogystal, mae'n cefnogi sefydlu llyfrgelloedd sy'n gysylltiedig â Hwngari dramor. Mae'r Sefydliad yn trefnu cynadleddau, digwyddiadau diwylliannol ac arddangosfeydd sy'n ymwneud ag iaith a diwylliant Hwngari. Mae'r sefydliad yn aelod o European Union National Institutes for Culture.

## Hanes
Sefydlwyd y Sefydliad ar 1 Ionawr 2002 gyda'i bencadlys yn Budapest. Y nod oedd creu sefydliad diwylliannol cenedlaethol fel y Goethe-Institut neu'r Cyngor Prydeinig. Deilliodd y sefydliad o *Sefydliad Iaith Hwngari*, a oedd wedi bodoli ers bron i 50 mlynedd, a'r *Ganolfan Hwngari Ryngwladol* a sefydlwyd ym 1989.

## Cronoleg 
 (Collegium Hungaricum Rome) - Palazzo Falconieri, Rhufain]]
, cartref Canolfan Ddiwylliannol Hwngari]]

*1895 – Sefydlu Sefydliad Hanesyddol Hwngaraidd Rhufain (diddymwyd 1913)
*1917 – Sefydlu Sefydliad Wyddonol Hwngaraidd Caercystennin (diddymwyd 1918)
*1920 – Sefydlu Sefydliad Hanesyddol Hwngaraidd Fienna
*1923 – Ailsefydlu Sefydliad Hanesyddol Hwngaraidd Rhufain
*1924 – Sefydlu'r Collegium Hungaricum Fienna a Collegium Hungaricum Berlin 
*1927
**Deddf 13. o 1927 ar Sefydliadau Hwngari dramor ac ar ysgoloriaethau at ddiben llythrennedd uchel
** Sefydlwyd Colegium Hungaricum Rhufain yn y Palazzo Falconieri
** Sefydlwyd swyddfa hysbysu prifysgol Hwngaro-Ffrainc (o 1933 ymlaen, fe'i gelwir yn Ganolfan Astudio Ffrainc Hwngari)
*1948 - Sefydliadau a agorwyd yn Sofia a Warsaw
*1949 - Sefydliad Cysylltiadau Diwylliannol wedi'i sefydlu
*1953 - Agorwyd yr Athrofa yn Prâg
* 1973 - Agorwyd y Sefydliad yn Dwyrain Berlin (Tŷ Diwylliant Hwngari)
*1974 - Agorwyd y Sefydliad yn Cairo
*1978 - Agorwyd y Sefydliad yn Delhi
*1980 - Agorwyd y Sefydliad yn Helsinki
*1990 - Sefydliadau a agorwyd yn Stuttgart a Moscfa
*1991 - Agorwyd y Sefydliad yn Bratislava
*1992 - Sefydliadau a agorwyd yn Bucharest a Tallinn
*1999 - Agorwyd y Sefydliad yn Llundain
*2001 - Agorwyd y Sefydliad yn Dinas Efrog Newydd
*2002 - Wedi'i ailenwi o Sefydliad Diwylliannol Hwngari i Sefydliad Balassi
*2004 – Agorwyd y Sefydliad ym Brwsel
*2006 - Agorwyd y Sefydliad yn Sfantu Gheorghe, Transylfania
*2013 - Sefydliadau wedi'u hagor yn Beijing ac Istanbul
*2014 - Agorwyd y Sefydliad yn Zagreb
*2016 - Sefydliad yn agor yn Ljubljana

## Canolfannau 
[bawd|250px|y pencadlys yn ninas [Budapest]]

Mae cyfanswm o 19 o sefydliadau. 

### Affrica 
*  – Cairo

### Asia 
*  - Delhi Newydd

### Ewrop 
*  - Berlin, Stuttgart
*  - Fienna
*  - Sofia
*  - Rhufain
*  - Tallinn
*  - Helsinki 
*  - Paris 
*  - Brwsel
*  - Warsaw
*  - Bucharest, Sfântu Gheorghe 
*  - Moscfa
*  – Bratislava 
*  Llundain
*  - Prag 

### Gogledd America 
*  - Efrog Newydd

## Sefydliadau tebyg
Mae Balassi Intézet yn debyg i sawl sefydliad gan genedl wladwriaethau eraill er mwyn hyrwyddo diwylliant, iaith a buddion eu gwledydd. Y Basgwyr (gydag Etxepare Euskal Institutua) a'r Catalaniaid (gyda Institut Ramon Llull) yw'r unig ddau genedl ddi-wladwriaeth sydd â sefydliad mor soffistigedig a strategol. Hyd yma, nid yw Cymru wedi gweld yn dda i sefydlu asiantaeth debyg.

## Gweler hefyd
* Rhestr o sefydliadau hyrwyddo iaith a diwylliant ryngwladol

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
* Gwefan swyddogol Balassi-Instezét  (Hwngareg a Saesneg)
* Sianel Balassi Intezét ar Youtube

Categori:Hwngari
Categori:Diwylliant Hwngari
Categori:Sefydliadau rhyngwladol