Cwmni Theatr Cymru

Cwmni Theatr Cymraeg a fu'n weithredol rhwng 1965 a 1984 oedd **Cwmni Theatr Cymru** neu **Theatr Cymru.** Ystyriwyd y cwmni yn rhyw lun o ddelfryd o Theatr Genedlaethol i Gymru, ac yn rhagflaenydd i Theatr Genedlaethol Cymru. Sefydlwyd y Cwmni gan Wilbert Lloyd Roberts oedd ar y pryd yn gyfarwyddwr yn adran Gymraeg y *Welsh Theatre Company*.   

Bu'r cwmni yn feithrinfa i lawer o actorion Cymraeg ac yn gyfle iddynt gael y profiad o fod yn rhan o gwmni *Rep,* fel Maureen Rhys, John Ogwen, Gaynor Morgan Rees, Beryl Williams, Stewart Jones, Sharon Morgan, Lisabeth Miles, Sue Roderick a Huw Ceredig. Bu'r diddanwr Ryan Davies yn aelod o'r cynhyrchiad *Pros Kairon* ym 1966.

Cwmni Theatr Cymru oedd hefyd yn gyfrifol am lwyfannu cynyrchiadau cyntaf dramâu nodedig yn y Gymraeg fel dramâu Gwenlyn Parry (*Y Tŵr, Y Ffin, Tŷ Ar Y Tywod, Saer Doliau, Sál),* dramâu Saunders Lewis (*Esther, Cymru Fydd)* a dramâu buddugol cystadleuaeth y Ddrama Hir yn yr Eisteddfod Genedlaethol fel *Byd O Amser* a *Cyfyng-Gyngor.* 

Wedi i'r Cwmni fethdalu ym 1984, sefydlwyd Cwmni Theatr Gwynedd yn y gobaith o ail-sefydlu naws y blynyddoedd cynnar.

## Cefndir 
### 1960au 
[bawd|[David Lyn yn *Saer Doliau* gan Gwmni Theatr Cymru 1967]]
[bawd|Cwmni Theatr Cymru yn ymarfer y ddrama *[Pros Kairon* 1966]]
Mae peth amwysedd ynglŷn ag union ddyddiad creu Cwmni Theatr Cymru, gan fod y *Welsh Theatre Company* wedi dechrau llwyfannu cynyrchiadau Cymraeg fel *Cariad Creulon* (1965), *Pros Kairon* (1966), *Saer Doliau* (1966) a *Cymru Fydd* (1967). Ond ar ddechrau 1968, cyflogwyd y tri actor llawn amser cyntaf sef Beryl Williams, Gaynor Morgan Rees a John Ogwen, oedd yn dibynnu’n llwyr ar waith theatr yn y Gymraeg. Mae Meic Povey yn honi yn ei hunangofiant *Nesa Peth At Ddim* mai dim ond fo ac Wilbert Lloyd Roberts oedd y ddau gyntaf yn "*Stryd Waterloo: hanner dwsin o gadeiriau; teliffon neu ddau; Wilbert a fi. Na, nid plot ar gyfer drama newydd gan Gwenlyn ond disgrifiad o Gwmni Theatr Cymru ar y cychwyn. Yn fuan, cyrhaeddodd ysgrifenyddes, Maud Oliver (cesan ar y naw), ac yn olaf yr actorion ar gyfer y cynhyrchiad agoriadol, sef tair drama fer gan Eugène Ionesco.*" Ymunodd Marged Esli, Dyfan Roberts, Huw Davies, Nia Von, Sharon Morgan a maes o law, Christine Pritchard a Dylan Jones. Disgrifiodd Sharon Morgan y profiad o gael ei derbyn ar y cynllun fel un "cwbwl iwfforig".  

### 1970au 
[bawd|Cwmni Theatr Cymru yn paratoi at y pantomeim *[Mawredd Mawr (pantomeim)|Mawredd Mawr* 1971]]
Tua chanol y 1970au, fe grëwyd Theatr Antur [gweler isod] oddi mewn i'r prif gwmni, fyddai'n cynnig cynyrchiadau mwy arbrofol a heriol. 

"Pan ddechreues i [actio]” nodai Sharon Morgan, “sinema'r Fforwm ym Mlaenau Ffestiniog, Pafiliwn Corwen a neuadde ysgol o'dd y mannau Ile bydden ni'n perfformio, a'r rheiny'n lleoedd cwbwl anaddas. Ond o fewn pum mlynedd i fi ddechre 'ngyrfa fe adeiladwyd saith theatr ysblennydd, sawl un ohonyn nhw mewn lleoliade annisgwyl iawn. Theatr y Werin a Theatr Felinfach yn 1972, Theatr y Sherman a Theatr Ardudwy yn 1973, Theatr Gwynedd yn 1975, Theatr Clwyd yn 1976 a Theatr Taliesin yn 1977. Mynnai Wilbert wneud pethe'n iawn a bydde rheolwr blaen y tŷ yn ei DJ a'i dei-bow, yn union fel petaen ni yn y *West End*," ychwanegodd. Roedd y dewis i lwyfannu'r sioe *Noa* gan y Ffrancwr André Obey, yn hytrach na'r pantomeim blynyddol, hefyd yn ddadleuol, fel eglurwyd yn Rhaglen y cynhyrchiad: "Ond nid ymwrthod â phantomeim wnaeth Emily Davies wrth lunio ei rhaglen ar gyfer y gyntaf o'i thair blynedd fel Cyfarwyddwr Artistig y Cwmni. Ers ei phenodiad yn ystod yr haf ni fu ganddi'r amser angenrheidiol i baratoi a chomisiynu pantomeim ar gyfer eleni. Yn ei le dewisodd gynhyrchiad sydd cyn debyced i bantomeim â dim, cynhyrchiad sydd yr un mor atyniadol a chyda'r un apel."Ond er gwaethaf cynnal y cwmni am dros flwyddyn, methwyd â dal ati, felly daeth y Cwmni i ben ym 1984.

## Theatr Antur 
Roedd Dyfan Roberts, Valmai Jones a Sharon Morgan ymysg yr actorion oedd wedi'u cyflogi gan Gwmni Theatr Cymru, tua chanol y 1970au. Mae Sharon yn cofio, mai yn dilyn gwylio rhaglen deledu am gwmni theatr heriol 7:84 gan John McGrath yn yr Alban, y daeth y syniad i greu cwmni theatr newydd a heriol yn y Gymraeg;  Cwmni fyddai, yn y pendraw, yn creu Theatr Bara Caws. Ond yn gyntaf, crëwyd cnewyllyn oddi mewn i Gwmni Theatr Cymru, oedd yn cynnwys yr actorion Gwyn Parry, Grey Evans ynghyd â Sharon, Dyfan a Valmai. Eu bwriad oedd i lwyfannu sioeau gwahanol i'r theatr Glasurol a saff, roedd Cwmni Theatr Cymru yn ei lwyfannu. Galwyd y prosiect yn Theatr Antur a daeth Iestyn Garlick atynt i fod yn rhan o'r antur newydd.

Mae'r "newid" a ddaeth yn sgil Theatr Antur yn cael ei grybwyll mewn erthygl gan Emily Davies yn Barn [Medi 1976] wrth adolygu arlwy'r ddrama yn Eisteddfod Genedlaethol Aberteifi 1976:"Am y tro cyntaf erioed 'roeddwn yn ymwybodol fod yna actorion a chynhyrchwyr wedi trwytho'u hunain yn eu gwaith; eu bod wedi ceisio ymarfer, disgyblu a pherffeithio'u rheolaeth dros eu dawn yn gorff, dychymyg ac enaid. 'Roeddynt wedi llwyddo i fynnu digonedd o amser i alluogi grŵp o unigolion i droi'n uned ymroddgar [...] Pwy yw'r bobl ifanc yma sydd wedi gweld yr angen am newid? Yn sicr pobl ydynt sydd wedi cael yr amser i fyfyrio dros ddatblygiadau byd-eang ym myd y ddrama, ac wedi derbyn y cyfle i ymarfer, darganfod ac arbrofi. Pobl sydd yn gwybod beth o'r gloch yw hi ym myd y theatr Gymraeg; a'i bod yn hen bryd i edrych i'r dyfodol yn hytrach na'r gorffennol. Pobl ydynt sydd wedi sylweddoli nad yw'r symud newydd yma yn mynd i ddatblygu o du yr actorion proffesiynol. Ag eithrio ychydig o'r rhai ifainc tebyg i aelodau cwmni *Byw yn y Wlad*, mae'r stad broffesiynol yn prysur lygru y theatr a'r cyfryngau"*Byw yn y Wlad* oedd enw cynhyrchiad cyntaf Theatr Antur. Mae peth anghytuno ynghylch pwy yn union oedd yn gyfrifol am y syniad craidd, gyda rhai yn honi mai syniad Wilbert Lloyd Roberts ei hun oedd o, tra bod eraill yn taeru mai'r actorion ifanc eu hunain oedd wedi gofyn i Wilbert greu'r is-gwmni. Ond mae'r "pobl ifanc yma sydd wedi gweld yr angen am newid" y sonia Emily Davies amdanynt, yn adlais sicr o'r newid a fu yn hanes Cwmni Theatr Cymru ar gychwyn y 1980au.

Er bod peth dadlau dros berchnogaeth y sioe ''Croeso I'r Roial* ym 1977, fe drodd y sioe neu "rifiw" yn gynhyrchiad cyntaf i Theatr Bara Caws yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Wrecsam 1977 gyda Stewart Jones, Valmai Jones, Sharon Morgan, Mari Gwilym, Iola Gregory a Dyfed Thomas. 

### Cynyrchiadau Theatr Antur 
* ***Byw yn y Wlad*** (1975-1976)
* ***Fflora*** ***a Portread**'' (1976) wedi'i greu a'i brynu gan Goleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru ar ôl Eisteddfod Genedlaethol Cymru Abergwaun 1976
* ***Cymerwch, Bwytewch*** (1977)
* **'Croeso i'r Roial'** (1977) a drodd yn gynhyrchiad cyntaf Theatr Bara Caws
* ***Hanner Munud*** (1978) cyfarwyddwr Gruffudd Jones

## Theatr Cymru i'r Plant 
Llwyfannwyd y cynhyrchiad *Hwyl Idris* ym 1980 gan Alun Ffred Jones a [[Mei Jones|Myrddin [Mei] Jones]].

## Cyfarwyddyddion artistig 
* Wilbert Lloyd Roberts (1965-1982)
** Nesta Harries (1973-1982) Cyfarwyddwr Cysylltiol
* Emily Davies (1982-1984) gyda Ceri Sherlock fel is-gyfarwyddwr.

## Rhai cynyrchiadau 
[manylion yr actorion a'r cynyrchiadau ar dudalenau unigol y dramâu][bawd|Golygfa o'r llwyfaniad cyntaf o'r ddrama *[Saer Doliau* (1966) Cwmni Theatr Cymru]]

### 1960au 
* [bawd|Cwmni Theatr Cymru yn ymarfer y ddrama *[Pros Kairon* (1966)]]**1965**
** ***Cariad Creulon*** (1965) gan R. Bryn Williams
* **1966**
** ***Saer Doliau*** (1966) gan Gwenlyn Parry - cynhyrchiad cyntaf ar lwyfan
** ***Pros Kairon*** (1966) gan Huw Lloyd Edwards
* **1967**
** ***Cymru Fydd*** (1967) gan Saunders Lewis - cynhyrchiad cyntaf ar lwyfan a chynhyrchiad cyntaf John Ogwen ar lwyfan broffesiynol.
** ***Deud Yda Ni*** (1967)

* **1968**
** Tair drama fer gan Eugène Ionesco: ***Y Tenant Newydd*** [cyf. Ken Lloyd Jones]; ***Merthyron Dyletswydd*** [cyf. Gareth Miles] *a **Pedwarawd*** [cyf. John Watkins] (1968). Cyfarwyddwr Wilbert Lloyd Roberts; 'llwyfannwr cynorthwyol' Meic Povey; cast: Gaynor Morgan Rees, Beryl Williams, John Ogwen, David Lyn, Ieuan Rhys Williams a Huw Tudor. - drama gyntaf Dafydd Hywel.
** ***Dawn Dweud*** (1969) "ysgafn a digri gyda phinsiad o halen".
** ***Y Gelyn Pennaf***
** ***Hanes Y Fro: Dyffryn Conwy*** (1969) rhaglen nodwedd 
** ***Daniel Owen*** (1969) "drwy gyfrwng ei bobol a'i bethau" lluniwyd gan Gruffudd Parry. - ar gyfer Eisteddfod Genedlaethol Cymru Y Fflint 1969 a thaith Gwanwyn 1970.
** ***Cilwg Yn Ôl*** (1969) cyfieithiad John Gwilym Jones o *Look Back in Anger* John Osborne; 

[bawd|Cynhyrchiad [Cwmni Theatr Cymru o *Y Clâf Diglefyd* 1971]]
[bawd|Cast *[Hywel A* (1979)]]

### 1970au 
* ***1970***
** cynyrchiadau Eisteddfod Genedlaethol Cymru Rhydaman 1970:
*** ***Cofio Cynan*** (1970) lluniwyd gan Wilbert Lloyd Roberts.
*** ***Y Gofalwr*** (1970) cyfieithiad o ddrama Harold Pinter; cyfarwyddwr Wilbert Lloyd Roberts 
*** ***Roedd Caterina o Gwmpas Ddoe*** (1970) gan Rhydderch Jones
** ***Wrth aros Godot*** (1970) cyfieithiad Saunders Lewis o ddrama Samuel Beckett; cyfarwyddwr T. James Jones; cast: Huw Ceredig, Ernest Evans, Lyn Rees a Sulwyn Thomas. 
* **1971**
** ***Y Claf Diglefyd*** (1971) 
** ***Y Peiriant Hapusrwydd*** (1971) taith ysgolion - cast: Sharon Morgan, 
** ***Y Barnwr*** (1971) cyfarwyddwr Wilbert Lloyd Roberts; cast: Sharon Morgan, Gwyn Parry, Beryl Williams ac Owen Garmon.
** ***Hynt A Helynt Y Ddrama Gymraeg*** (1971) taith ysgolion; detholiad o olygfeydd o ddramâu dramodwyr fel Beriah Gwynfe Evans, R G Berry a D T Davies, ynghyd â naratif o hanes theatrig Cymru; cast: Gaynor Morgan Rees, Owen Garmon, Dylan Jones, Grey Evans, Gwyn Parry, Marged Esli a Sharon Morgan. 
** cynyrchiadau Eisteddfod Genedlaethol Cymru Hwlffordd 1972
*** ***Y Rhai A Lwydda*** (1972) gan Bernard Evans; cynhyrchiad "Y Theatr Ifanc - Cwmni Genedlaethol o Fyfyrwyr"; drama am ffurfio Undeb ymysg y Glowyr; cyfarwyddwr Wynford Ellis Owen; cast Gwen Ellis, John Pierce Jones,
*** ***Gwallt Yn Y Gwynt*** (1972) - ail sioe bop i'r ifanc.
** ***Tri Chryfion Byd*** neu ''Twm O'r Nant* (sioe) (1972) cyfarwyddwr Wilbert Lloyd Roberts; cast; Elfed Lewys, Dafydd Hywel, Dylan Jones, Wynford Ellis Owen, Charles Williams, Iona Banks, Rosalind Lloyd, Elen Roger Jones, Gwynfryn (Til) Roberts, Dyfan Roberts, Marged Esli a John Pierce Jones
** ***Pethe Brau*** (1972) cyfarwyddwr David Lyn; cynllunydd Martin Morley; cast Nesta Harris, Gwyn Parry, Olwen Rees a Frank Lincoln
** ***Gweld Sêr**'' (1972/73) cast Wynford Elis Owen, Dewi Pws, Dyfan Roberts, Iona Banks, Huw Tudor, Beryl Hall, John Pierce Jones, Grey Evans a 'Ben' ci Beryl Hall.
[bawd|Llun o raglen y panto [Dan y Don (panto)|*Dan Y Don* Cwmni Theatr Cymru 1973]]

* **1973**
** ***Y Gŵr O Baradwys*** (1973)
** ***Dafydd y Glo*** (1973)
** '''''Y Tad a'r Mab'''* (1973) cyfarwyddwr Nesta Harris; cast: Maureen Rhys, David Lyn, Stewart Jones, Geraint Jarman, Margaret Pritchard ac Iris Jones
** ***Cymod Cadarn*** (1973) gan Emyr Humphreys; cyfarwyddwr Wilbert Lloyd Roberts; actorion Huw Tudor, T. James Jones, Charles Williams, Huw Ceredig, W. H. Roberts - Teyrnged i Saunders Lewis ar drothwy ei benblwydd yn 80 oed.
** ***Harris*** (1973) cyfarwyddwr Wilbert Lloyd Roberts; cyfarwyddwr cynorthwyol Wynford Ellis Owen; cynllunydd Martin Morley; goleuo Murray Clark; rheolwr llwyfan Alwyn Ifans; cast: Huw Ceredig, Grey Evans, Dyfan Roberts, Menna Gwyn, Juliana Hughes, Elliw Haf, Clive Roberts, Eirlys Hywel, Gwynfryn (Til) Roberts a Susan Broderick [Sue Roderick]
** 2 gynhyrchiad yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Dyffryn Clwyd 1973.
*** ***Llyffantod**'' (1973) cyfarwyddwr Edwin Williams gyda chymorth darlithwyr y Coleg Normal, J. O. Roberts a Morien Phillips; cynllunydd Martin Morley; coreograffi Molly Kelly; cast Elen Roger Jones, Christine Pritchard, Glyn Williams, J. O. Roberts, Guto Roberts, Stewart Jones, Dic Hughes ac Aled Roberts, ynghyd â myfyrwyr o'r Coleg Normal, Bangor.
*** ***Y Ffin** (1973)* cyfarwyddwr John Hefin *(cynhyrchiad cyntaf ar lwyfan);* yn cyflwyno David Lyn, Gaynor Morgan Rees ac Eilian Wyn.
** Darlleniad o drama Eigra Lewis Roberts am Ian Brady a Myra Hindley (1973) cyfarwyddwr Grey Evans; cast: Marged Esli a Gwyn Parry. Oherwydd rhesymau cyfreithiol, ni chafwyd caniatâd i'w pherfformio hi.
** ***Dan Y Don*** (1973/74) gan Ifor Wyn Williams

* **1974**
** ***Dychweledigion*** (1974) cyfarwyddwr Grey Evans - Iona Banks, Huw Tudor, J. O. Jones
** ***Ar Fai*** (1974) cyfarwyddwr Wynford Ellis Owen; cast yn cynnwys Dafydd Iwan, Tony ac Aloma, Elfed Lewys, Huw Ceredig,
** ***Dau Ar Y Tro*** (1974) Rosalind Lloyd neu Heather Jones a Rhydwen Williams
** ***Nia Ben Aur*** (1974) cyfarwyddwr Wynford Ellis Owen
** ***Dewin Y Daran*** (1974) gan Richard Vaughan; cyfarwyddwr T James Jones; cast: Gillian Elisa a thros 100 o actorion lleol yn ystod wythnos Eisteddfod Genedlaethol Cymru Bro Myrddin 1974
** ***Yr Achos*** (1974) cyfarwyddwr Wilbert Lloyd Roberts - actorion Huw Tudor, Valmai Jones, Dyfan Roberts, Sharon Morgan a Gareth Jones, J. O. Jones, Iona Banks
** ***Camelion y Bugail*** (1974) actorion Grey Evans, Gareth Jones, Dyfan Roberts, Valmai Jones a Huw Tudor
** ***Y Pedwarawd*** (1974) - actorion Huw Tudor, Grey Evans, Dyfan Roberts, Sharon Morgan
** ***Hollti Blew*** (1974) - cyfieithiad T James Jones o *A Resounding Tinkle* gan N.F. Simpson; cast:
* **1975**
[bawd|Poster *[Tŷ Dol (drama)|Tŷ Dol* cynhyrchiad 1975]]
** ***Tŷ Dol*** (1975) cyfarwyddwr Nesta Harris; cast: Sharon Morgan, Grey Evans, Frank Lincoln, Iris Jones, Dyfan Roberts a Nesta Harris.
** ***Under Milk Wood*** (1975) cyfarwyddwr Malcolm Taylor; taith Norwy, Ffindir a Sweden; cast: Huw Ceredig, Sharon Morgan,
** ***Byd O Amser*** (1975) cyfarwyddwr Nesta Harris; cast: Lisabeth Miles, Gwyn Parry, Dyfan Roberts, Stewart Jones, Grey Evans, Huw Tudor, Huw Ceredig, Sharon Morgan, Menna Gwyn ac Hugh Edwin.
** ***Ifas Y Tryc*** - ***Ar daith i Newcastle*** (1975) cyfarwyddwr Rhydderch Jones
** ***Afagddu*** (1975/76)
** ***Byw yn y Wlad*** (1975-1976) - Theatr Antur
* **1976**
** ***Irma La Douce*** (1976) cyfarwyddwr Malcolm Taylor; Ruth Madog
** ***Y Le****fiathan*** (1976) cyfarwyddwr Edwin Williams
** ***Ynys*** ***Y Geifr*** (1976) cyfarwyddwr Nesta Harris - Beryl Williams, Sharon Morgan, Olwen Rees ac Eilian Wyn
** ***Fflo********ra*** ***a Portread*** (1976) wedi'i greu a'i brynu gan Goleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru ar ôl Eisteddfod Genedlaethol Cymru Abergwaun 1976.
** ***Persi Rygarug*** (1976) cyfieithiad Wil Sam Jones o ddrama Charles Dyer;** cyfarwyddwr Wilbert Lloyd Roberts.
** ***Madog*** (1976/77) - pantomeim gan Ronnie Williams; cyfarwyddwr Wilbert Lloyd Roberts.
[bawd|Rhaglen y pantomeim [Jac Y Jyngl (panto)|*Jac Y Jyngl* Cwmni Theatr Cymru 1977]]
***1977**
** ***Gwreichion*** (1977) gan Eigra Lewis Roberts
** ***Cymerwch, Bwytewch*** (1977) cyfarwyddwr Gruffudd Jones
** ***Michal*** (1977) gan Urien Wiliam
** ***Saer Doliau*** (1977) cyfarwyddwr Wilbert Lloyd Roberts; cast David Lyn, Mei Jones a Nia Ceidiog.
** ***Doll Doctor*** (1977) cyfieithiad Wilbert Lloyd Roberts o *Saer Doliau*
** ***Teliffant*** (1977)
** ***Y Pibydd Brith*** (1977) taith ysgolion
** ***Drws Priodas*** (1977) cyfarwyddwr Valmai Jones; cynllunydd Martin Morley; cast: Glyn Williams, Grey Evans, Sharon Morgan, Ernest Evans, Siân Meredydd, Cefin Roberts, Wyn Bowen Harries a Frazer Cains
** '''*Yr Addewid* ('*1977) cyfarwyddwr Nesta Harris; cast Gaynor Morgan Rees, Huw Tudor a Mei Jones.
** ***Jac Y Jyngl*** (1977/78) cyfarwyddwr Gruffydd Jones; cyfansoddwr Dilwyn Roberts; Mei Jones, Wyn Bowen Harries, Cefin Roberts, Nia Ceidiog a Valmai Jones
* **1978**
** ***Blodeuwedd*** (1978)
** ***Hanner Munud*** (1978) cyfarwyddwr Gruffudd Jones  - Theatr Antur
** ***Ar Hyd Y Nos*** (1978) cyfarwyddwr Wilbert Lloyd Roberts; cynllunydd Martin Morley; cast: David Lyn, Beryl Williams, Sioned Mair, Cefin Roberts, Iestyn Garlick, Wyn Bowen Harries, Gari Williams a Marion Fenner
** ***Y Tŵr*** (1978) cyfarwyddwr David Lyn *(cynhyrchiad cyntaf ar lwyfan);* cyfarwyddwr David Lyn; cynllunydd Martin Morley; cast John Ogwen a Maureen Rhys
** ***Dafydd y Glo*** (1978)
** ***Eli Babi*** (1978/79) cyfarwyddwr Grey Evans; cyfarwyddwr cerdd Dilwyn Roberts; cynllunydd Martin Morley; cast: Gari Williams, Sue Roderick, John Pierce Jones, Tony Jones [Tony ac Aloma], [[Ifan Huw Dafydd|[Ifan] Huw Dafydd]], Mal Henson, Dafydd Hywel a Marion Fenner. 
* **1979**
[bawd|Rhaglen y cynhyrchiad o *[Esther (drama)|Esther* 197]]
** ***Esther*** (1979) cyfarwyddwr David Lyn; cynllunydd Martin Morley; cast: Maureen Rhys, Stewart Jones, John Ogwen, Cefin Roberts a Glyn Williams, Marion Fenner, Siwan Jones.
** ***Cofiant Y Cymro Olaf** (1979) cyfarwyddwr Dyfed Thomas.*
** ***Y Shoshoni*** (1979) cyfarwyddwr Grey Evans
** ***Hywel A*** (1979) cyfarwyddwr John Ogwen; cynllunydd Martin Morley; cast: Maureen Rhys, Islwyn Morris, Wyn Bowen Harries, Mari Gwilym, Dyfed Thomas, Sioned Mair, Huw Ceredig ac Ifan Huw Dafydd.
** ***Emrys Ap Iwan*** (1979) cyfarwyddwr Alan Clayton; cast: Huw Ceredig, John Ogwen, Dilwyn Young-Jones, Grey Evans, Wyn Bowen Harries, Ifan Huw Dafydd a Stewart Jones.
** ***Gwenith Gwyn*** (1979) cyfarwyddwr Gruffudd Jones; cynllunydd Martin Morley; coreograffi Geoff Powell; cast: Marion Fenner, Ifan Huw Dafydd, Gillian Elisa [Thomas], Bryn Fôn, Gwen Ellis, Menna Trussler, J. O. Jones, Dilwyn Young-Jones, Sian Meredydd, Gwyn Vaughan Jones, Rhys Parry Jones, Janet Jones [Janet Aethwy], Dafydd Dafis, Carys Llewelyn, Gwenan Evans a Siwan Jones
** ***Mwstwr Yn Y Clwstwr*** (1979/80) pantomeim; cyfarwyddwr Alan Clayton; cynllunydd Martin Morley; cyfarwyddwr cerdd Dilwyn Roberts; cast: Ifan Huw Dafydd, Dilwyn Young-Jones, Sioned Mair, Grey Evans, Siân Wheldon, Marion Fenner, Gari Williams a Gwen Ellis. 

[bawd|Rhaglen cynhyrchiad Cwmni Theatr Cymru o [Sal (drama)|*Sál* Gwenlyn Parry 1980]]
[bawd|Rhaglen Cwmni Theatr Cymru o *[Noa (sioe)|Noa* 1982]]

=== 1980au
** ***Oidipos Frenin*** (1980) cyfarwyddwr Wilbert Lloyd Roberts; cast: Gwen Ellis
** ***Rasus Cymylau*** (1980/1981) - *pantomeim* gan Cefin Roberts a Dilwyn Roberts; cyfarwyddwr Gruffudd Jones; cynllunydd Martin Morley; cyfarwyddwr cerdd Dilwyn Roberts; coreograffi Geoff Powell; sain Rolant Jones; cast: Cefin Roberts, Bethan Jones, Ifan Huw Dafydd, Dilwyn Young-Jones, Marion Fenner, Carys Llewelyn, Mari Gwilym, Rhys Parry Jones, Dafydd Dafis, Sian Meredydd a Janet Jones [Janet Aethwy]
* **1981**
** ***Pont Robat*** (1981) cyfarwyddwr John Ogwen; cynllunydd : Martin Morley; goleuo : Huw Roberts; cast: Maureen Rhys, Cefin Roberts, Grey Evans, Islwyn Morris, Gwen Ellis, Wyn Bowen Harries, Siân Wheldon ac Ifan Huw Dafydd.
** ***Syrcas*** (1981) cyfarwyddwr David Lyn
** ***Doctor Dewin*** (1981)
** ***Dinas*** (1981) cyfarwyddwr Alan Clayton
** ***Guto Nyth Cacwn*** (1981/82) - *pantomeim*
* **1982**
** ***Hedda Gabler*** (1982) cyfarwyddwr Edwin Williams
** ***Torri Gair*** (1982) cyfarwyddwr Emily Davies
** ***Noa*** (1982/83) cyfarwyddwr Emily Davies (sioe i blant yn lle *pantomeim)*
* **1983**
** ***Tŷ Ar Y Tywod*** (1983) - cyfarwyddwr Ceri Sherlock; cynllunydd Martin Morley, goleuo : Shangara Singh; cast: Geraint Lewis, Alun ap Brinley, Nia Caron, Betsan Llwyd, Rhian Morgan, Ynyr Williams a Richard Elfyn.
** ***Guernica*** (1983)  cyfarwyddwr Emily Davies
** ***Siwan*** (1983) cyfarwyddwr Emily Davies
** ***Tair Comedi Fer*** (1983) cyfarwyddwr Emily Davies
* **1984**
** ***Tair Chwaer*** (1984) cyfieithiad o waith Anton Chekov; cyfarwyddwr Ceri Sherlock

### Cynyrchiadau heb ddyddiad 
* ***Fflam eu Ffydd** - D.J. a Waldo Williams'' (?) gan Lyn T Jones; cast yn cynnwys J. O. Roberts

## Cyfeiriadau
Categori:Cwmnïau theatr yng Nghymru
Categori:Sefydliadau 1965
Categori:Dadsefydliadau 1984
Categori:Theatr Gymraeg y 1960au
Categori:Theatr Gymraeg y 1970au
Categori:Theatr Gymraeg y 1980au