Salfit

Dinas yng ngwladwriaeth Palesteina yw **Salfit** (), neu **Salfeet**, ar y Lan Orllewinol. Mae Salfit wedi'i lleoli ar uchder o 570 m (1870 tr) gerllaw Ariel, sydd yn Israel. Yn ôl Swyddfa Ystadegau Canolog Palestina (PCBS), roedd gan Salfit boblogaeth o 10,911 yn 2017. Fe'i gweinyddir heddiw gan  Awdurdod Palesteina a hynny ers Cytundeb Dros Dro Oslo, 1995, mewn ardal sydd wedi'i dosbarthu fel Ardal B. Salfit yw prif-dref llywodraethiaeth o'r un enw,  Llywodraethiaeth Salfit.

## Etymologeg 
Yn ôl Siambr Fasnach Salfit, mae'r gair "Salfit" yn air Canaaneaidd sy'n golygu "basged o rawnwin" ('''Sal' yn'' golygu 'basged' a *ffit* sy'n golygu 'grawnwin'). Awgrymodd Palmer ym 1881 fod yr enw'n o bosibl yn golygu "tir gwastad, wedi ei aredig".

## Hanes 
Daethpwyd o hyd i grochenwaith o'r Oes Haearn I, Oes yr Haearn II, Persaidd, Helenistig, a'r cyfnod Rhufeinig, tra na ddarganfuwyd unrhyw siroedd o'r oes Fysantaidd.

Yn ôl Ronnie Ellenblum, ailsefydlwyd Salfit yn ystod rheolaeth Fwslimaidd gynnar (7fed - 11g) a datblygodd fel tref trwy gyfnod y Croesgadwyr. Yn y 12g a'r 13g, dim ond Mwslemiaid oedd yn byw yn Salfit.

### Cyfnod mandad Prydain 
Yng nghyfrifiad 1922 o Balesteina a gynhaliwyd gan awdurdodau Mandad Prydain, roedd gan Salfit boblogaeth o 901; 899 o Fwslimiaid  a 2 Gristion Uniongred.

Yn ystadegau 1945 roedd y boblogaeth yn 1,830 - a phob un yn Fwslim, tra bod cyfanswm arwynebedd y tir yn 23,117 *dunam* yn ôl arolwg swyddogol o dir a phoblogaeth. O hyn, dyrannwyd 10,853 ar gyfer planhigfeydd a thir dyfrhau, 3,545 ar gyfer grawnfwydydd, tra bod 100 o *dunam* wedi'u dosbarthu fel ardaloedd i fyw ynddo.

### 1967, wedi hynny 
[bawd| Map y [Cenhedloedd Unedig 2018 o'r ardal, yn dangos trefniadau meddiannaeth Israel.]]
Mae Salfit wedi bod dan feddiant Israel ers Rhyfel Chwe Diwrnod 1967.

## Economi 
de|bawd| Yr ysbyty yn Salfit, 2010
Mae Salfit yn ganolfan weinyddol a masnachol o bwys ar gyfer y dwsinau o bentrefi o'i chwmpas. Fodd bynnag, mae'r llwybr ar gyfer Palestiniaid o ardaloedd y gogledd o Salfit wedi'u cau gan Fyddin Israel  Ceir sawl swyddfa a sefydliad llywodraethol yn y ddinas. Darperir gwasanaethau addysg yn Salfit gan bedair ysgol fodern yn ogystal â champws Prifysgol Agored Al-Quds.

Mae Salfit a'r cylch yn adnabyddus ym maes torri cerrig a marmor. 
[bawd| [Prifysgol Agored Al-Quds|Campws Prifysgol Agored al-Quds yn Salfit, 2018]]
Ar 30 Mai 2008 cyflwynodd Is-gennad Cyffredinol yr Unol Daleithiau yn Jerwsalem 700 o lyfrau a 100 o gylchgronau ar gyfer llyfrgell newydd yn y Ganolfan Ddysgu yn y Gymuned yn Salfit a mynychwyd y seremoni gan swyddog Gweinidogaeth Ieuenctid a Chwaraeon PA, Hussein Azzam, Dirprwy Lywodraethwr Salfit, Nawaf Souf. Mae'r Ganolfan Gymunedol wedi'i lleoli ar Stryd al-Madares yn Salfit ac fe'i sefydlwyd gan y *Relief International Schools Online* (RISOL) yn 2007.

Cwblhawyd Ysbyty Salfit yn 2006. Cyn hyn, yr  ysbytai agosaf oedd ysbytai Nablus, Tulkarm a Ramallah, pob un yn fwy nag awr mewn car i ffwrdd.

### Gwaith trin dŵr 
Mae nifer fawr o ffynhonnau dŵr yn y ddinas ac o'i chwmpas ond ni allant ymdopi â galw cynyddol y ddinas. Am y naw mlynedd diwethaf, mae'r fwrdeistref wedi bod yn ceisio adeiladu gwaith trin dŵr gwastraff i wasanaethu trigolion tref Salfit.

Roedd y gwaith trin dwr i fod i gael ei adeiladu ar dir Llywodraethiaeth Salfit  o dref Salfit. Derbyniodd y fwrdeistref grant o 22 miliwn ewro gan lywodraeth yr Almaen i adeiladu’r gwaith a phibell  i’r dref ond Byddin Israel (IDF) atal adeiladu’r adeilad a chipio’r holl offer oherwydd yr honnwyd y byddai’n ymyrryd ag aneddiadau Israel gerllaw.

Dychwelwyd yr offer 18 mis yn ddiweddarach. O ganlyniad, bu’n rhaid i’r dref gymryd benthyciad i brynu darn newydd o dir wyth cilomedr yn agosach at ei chyrion a benthyciad arall o 2 filiwn ewro i symud y pibellau a’r ceblau trydan. Er i Israel gymeradwyo safle newydd y planhigyn, bydd Mur Israelaidd y Lan Orllewinol nawr yn gwahanu Salfit o'r ffatri garthffosiaeth.

Ym mis Mai 2006, galwyd ar sefydliadau hawliau dynol rhyngwladol i weld carthffosiaeth o anheddiadau tref Ariel yn rhedeg i diroedd amaethyddol Salfit, i'r gogledd o'r ddinas ac yn niweidio'r amaethyddiaeth a'r amgylchedd o'i chwmpas.

Ym mis Mehefin, 2016, bu’n rhaid i Salfit a threfi eraill yr ardal fynd heb ddŵr yfed am wythnosau, wrth i Israel leihau faint o ddŵr roedd yn ei werthu i’r Palesteiniaid.

## Cyfeiriadau 
## Llyfryddiaeth 
*
* 
*
*
* 
*  
*
* 
*
*
*
*
*
*
* 
*
*
*

## Dolenni allanol 
* Gwefan Dinesig Swyddogol 
* Siambrau Masnach Salfit 
* Gwefan Dinas Salfit
* Croeso i Ddinas Salfit 
* Dinas Salfit, Croeso i Balesteina
* Arolwg o Balesteina Gorllewinol, Map 14: IAA , comin Wikimedia
* Dinesig Salfit (gan gynnwys Ardal Khirbet Qeis) (Taflen Ffeithiau), Sefydliad Ymchwil Gymhwysol - Jerwsalem (ARIJ)
* Proffil Dinas Salfit (gan gynnwys Ardal Khirbet Qeis), ARIJ
* Salfit, awyrlun, ARIJ
* Blaenoriaethau ac Anghenion Datblygu yn Salfit, ARIJ

Categori:Dinasoedd Palesteina
Categori:Wicibrosiect Palesteina