Jacob Glatstein

Bardd, nofelydd, awdur straeon byrion, a beirniad llenyddol Pwylaidd-Americanaidd yn yr iaith Iddew-Almaeneg oedd **Jacob Glatstein** neu **Yankev Glatshteyn** (20 Awst 1896 – 19 Tachwedd 1971).

Ganed yn Lublin, Teyrnas Gyngresol Pwyl, a oedd yn wladwriaeth byped i Ymerodraeth Rwsia. Cafodd ei annog gan ei dad i ddarllen llenyddiaeth Iddew-Almaeneg, ac yn ei ieuenctid ymwelodd Jacob â'r dramodydd a storïwr o fri I. L. Peretz yn Warsaw. Yn sgil trais yn erbyn yr Iddewon yng Ngwlad Pwyl, perswadiodd Jacob ei rieni i ganiatáu iddo ymfudo i Unol Daleithiau America yn 1914. Astudiodd y gyfraith ym Mhrifysgol Efrog Newydd, Yn y 1920au a'r 1930au cyhoeddodd 100 a mwy o straeon byrion, yn arddull Guy de Maupassant ac Abraham Reisen, dan y ffugenw Y. Yungman yn y papur newydd dyddiol *Der Morgen Zshurnal*.

Yn niwedd y 1930au, trodd Glatstein at farddoniaeth yn galaru difancoll y diwylliant Iddewig traddodiadol yn Nwyrain Ewrop, er enghraifft yn ei gerdd "A gute nakht, velt" (1938). Yn ystod ei yrfa lenyddol, cyhoeddodd Glatstein 12 o gasgliadau o'i gerddi, dwy nofel hunangofiannol (*Ven Yash iz geforen*, 1938; *Ven Yash iz gekumen*, 1940), nofel i bobl ifanc (*Emil un Karl*, 1940), a chyfrol ôl-syllol o'i farddoniaeth *Fun mayn gantser mi* (1956). Bu hefyd yn golofnydd ac yn feirniad i *Der Morgen Zshurnal* ac ysgrifennodd y golofn "In tokh genumen" i *Yiddisher kemfer*, cylchgrawn wythnosol y mudiad Seioniaeth Lafur, o 1945 i 1957. Bu farw yn Ninas Efrog Newydd yn 75 oed.

## Llyfryddiaeth 
### Casgliadau o gerddi 
* *Poezye* (1919).
* *Yankev Glatshteyn* (1921).
* *Fraye ferzn* (1926).
* *Kredos* (1929).
* *Yidishtaytshn* (1937).
* *Gedenklider* (1943).
* *Shtralendike yidn* (1946).
* *Dem tatns shotn* (1953).
* *Di freyd fun yidishn vort* (1961).
* *A Yid fun Lublin* (1966).

### Nofelau 
* *Ven Yash iz geforen* (1938).
* *Ven Yash iz gekumen* (1940).
* *Emil un Karl* (1940).

### Arall 
* *In tokh genumen*, y gyfrol gyntaf (1947).
* *In tokh genumen*, yr ail gyfrol (1956).
* *Fun mayn gantser mi* (1956).
* *In tokh genumen*, y drydedd gyfrol (1960).
* *Mit mayne fartogbikher* (1963).
* *Oyf greyte temes* (1967).

## Cyfeiriadau 
Categori:Genedigaethau 1896
Categori:Marwolaethau 1971
Categori:Beirdd yr 20fed ganrif o Wlad Pwyl
Categori:Beirdd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Beirdd Iddew-Almaeneg o'r Unol Daleithiau
Categori:Beirdd Iddew-Almaeneg o Wlad Pwyl
Categori:Beirdd Iddewig o Wlad Pwyl
Categori:Beirdd Iddewig o'r Unol Daleithiau
Categori:Beirniaid llenyddol Iddew-Almaeneg o Wlad Pwyl
Categori:Beirniaid llenyddol Iddew-Almaeneg o'r Unol Daleithiau
Categori:Llenorion straeon byrion yr 20fed ganrif o Wlad Pwyl
Categori:Llenorion straeon byrion yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Llenorion straeon byrion Iddew-Almaeneg o Wlad Pwyl
Categori:Llenorion straeon byrion Iddew-Almaeneg o'r Unol Daleithiau
Categori:Nofelwyr yr 20fed ganrif o Wlad Pwyl
Categori:Nofelwyr yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Nofelwyr Iddew-Almaeneg o Wlad Pwyl
Categori:Nofelwyr Iddew-Almaeneg o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl o Lublin
Categori:Ymfudwyr o Wlad Pwyl i'r Unol Daleithiau
Categori:Ymfudwyr o Ymerodraeth Rwsia i'r Unol Daleithiau