Lars von Trier

Mae **Lars von Trier** (ganwyd 30 Ebrill 1956) yn gyfarwyddwr ffilm arloesol ac ysgrifennwr sgriptiau Daneg. Yn un o sylfaenwyr y mudiad ffilm avant-garde Dogme 95, mae von Trier wedi bod yn gwneud ffilmiau ers yn 11 mlwydd oed.

Yn ddioddefwr o iselder a nifer o ffobia yn cynnwys ofn hedfan sydd yn meddwl bod ei ffilmiau i gyd yn cael eu gwneud yn agos i Ddenmarc – hyd yn oed y rhai fel *Dancer in the Dark* sydd wedi'u lleoli yn America. Mae von Trier yn gyrru yr holl ffordd i lefydd fel Cannes.

Dywedodd mewn un cyfweliad "*Mae ofn arni bob dim mewn bywyd heblaw gwneud ffilmiau"*.

Mae von Trier yn enillydd y wobr Palm D'Or yng Ngŵyl Ffilm Cannes ond hefyd wedi'i wneud yn *persona non-grata* gan yr un gŵyl.

## Dyddiau cynnar
Ganwyd yn Lars Trier (heb y 'von') i deulu rhyddfrydol eu hagweddau a oedd yn meddwl bod disgyblu plant yn adweithiol. Roedd rhieni Lars yn noethlymunwyr brwd a'i fam yn gomiwnydd.

Datgelodd ei fam ar ei gwely angau nad oedd y dyn roedd Lars yn credu oedd ei dad yn dad biolegol iddo. Bu'n ganlyniad 'affair' gyda'i bos.

Dechreuodd Lars wneud ei ffilmiau cyntaf yn 11 mlwydd oed gyda chamera Super-8 a datblygodd ddiddordeb mawr yn ffilm yn yr ysgol uwchradd.

Yn 1979 dechreuodd astudio yn Ysgol Ffilm Genedlaethol Denmarc. Ei ffrindiau yn ei alw yn 'von Trier' fel tynnu coes oherwydd ei agweddau haerllug, mae 'von' yn gysylltiedig ag enwau crach neu frenhinol Almaeneg. Yn ddiweddarach newidiodd ei enw i 'von Trier' fel teyrnged i'r cyfarwyddwyr Erich von Stroheim a Josef von Sternberg.

Tra'n yr ysgol ffilm wnaeth *Nocturne * a *The Last Detail* a enillodd wobrau ac yn 1983 graddiodd gyda'r ffilm *Images of Liberation*,  a ddaeth y ffilm Ddaneg gyntaf gan fyfyrwyr i gael ei rhyddhau'n fasnachol.

## Cyfarwyddwr ffilm
bawd|LarsVonTrier
bawd|Charlotte Gainsbourg Cannes 2011
Ar ôl graddio dechreuodd waith ar y ddrama *Forbrydelsens element* (1984) a enillodd wobr dechnegol yng Ngŵyl Ffilm Cannes. Roedd ei ffilm ganlynol *Epedemic* yn ffug-wyddonol am bla ac yn cynnwys dau gynhyrchydd ffilm (a chwaraewyd gan von Trier a'r ysgrifennwr sgriptiau Niels Vørsel) yn paratoi'r ffilm.
 
Ym 1991 wnaeth y cyntaf yn y triawd Ewrop gyda *Europa* (*Zentropa* yn yr Unol Daleithiau)  a enillodd y wobr yng Ngŵyl Ffilm Cannes. Wrth gasglu'r wobr wnaeth von Trier arwydd gyda'i fys tuag at y beirniad a rhuthrodd oddi ar y llwyfan.

Ym 1992 bu'n un o sylfaenwyr cwmni 'Zentropa' er mwyn cael mwy o reolaeth ac annibyniaeth dros ei waith. Bu'r cwmni'n  gyfrifol am nifer o ffilmiau a chyfresi teledu ar wahân i rai von Trier yn cynnwys ffilmiau pornograffig fel *Constance* (1998), *Pink Prison* (1999), *HotMen CoolBoyz* (2000) ac *All About Anna* (2005).

Mae'r maniffesto yn cynnwys rheolau '"Vows of Chastity" fel:
*Rhaid ffilmio ar leoliad. Ni chaniatäer dod â setiau neu bropiau
*Ni chaniatäer cynhyrchu sain ar wahân i'r ffilmio, ni ddefnyddir cerddoriaeth oni bai ei bod yn digwydd wrth i'r golygfeydd cael eu ffilmio.
*Rhaid defnyddio camera llaw 
*Rhaid i'r ffilm bod yn lliw llawn a heb golau arbennig neu ffilterau
*Ni chaniatäer 'action' fel trais, llofruddiaethau neu arfau
*Ni chaniatäer credyd i'r cyfarwyddwr.

Ymunodd nifer o gyfarwyddwyr eraill y prosiect a gwnaethpwyd sawl ffilm yn ôl y rheolau fel *Breaking the Waves* (1996) a *The Idiots* (1998). Cafodd ffilmiau steil Dogma cryn sylw a dylanwad ar wneuthurwyr ffilm a chroesawyd fel ymateb yn erbyn eithafion blockbusters Hollywood drudfawr.

Yn 2000 torrodd von Trier gyda rheolau Dogma i wneud ffilm gerddorol gyda Björk – *Dancer in the Dark* ac wedi comedi yn yr iaith Ddaneg *Boss of it all*.

Yn 2009 wnaeth *Antichrist* gyda Willem Dafoe a Charlotte Gainsbourg fel cwpl yn ceisio adfer eu perthynas trwy fynd ar wyliau mewn caban unig yn y coed.

Ymddangosodd Charlotte Gainsbourg eto yn ei ffilmiau *Melancholia* (2011) a *Nymphomaniac* (2013).

Fel nifer o ffilmiau eraill von Trier mae'r *Antichrist, Melancholia* a *Nymphomaniac* yn archwilio cymeriadau gyda phroblemau iechyd meddwl ac yn cynnwys golygfeydd rhiw 'naturiol'. Mae von Trier wedi cyfaddef ei fod yn dioddef o nifer o afiechydon meddyliol sydd yn aml wedi'u hatal rhag cyflawni anghenion gwaith a chymdeithasol.

## Ffilmiau
## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1956
Categori:Catholigion o Ddenmarc
Categori:Cyfarwyddwyr ffilm o Ddenmarc
Categori:Pobl o Ddenmarc o dras Almaenig
Categori:Gwneuthurwyr ffilmiau dogfen
Categori:Sgriptwyr ffilm o Ddenmarc