WWF

Sefydliad cadwraeth amgylcheddol, ymchwil ac amddiffyn amgylcheddol byd-eang yw'r **World Wide Fund for Nature**, **World Wildlife Fund** neu **WWF**; Cymraeg: *Cronfa Fyd-eang ar gyfer Natur*, er, tueddir i ddefnyddio'r teitl a'r talfyriad Saesneg wreiddiol). Mae'r gymdeithas hon wedi'i lleoli yn y Swistir, mae ganddi tua 5 miliwn o aelodau ledled y byd  a rwydwaith gweithredol mewn dros 96 o wledydd. Sefydlwyd yn 1961 sy'n gweithio ym maes cadwraeth bywyd gwyllt a lleihau effaith dyn ar yr amgylchedd gan gefnogi tua 3,000 o brosiectau cadwraeth ac amgylcheddol Fe'i gelwir wrth yr enw gwreiddiol yn  **World Wildlife Fund**, sef, yr enw swyddogol o hyd yn yr Unol Daleithiau a Chanada.

## Hanes
Gyda dyfodiad y Panda Mawr (*Ailuropoda melanoleuca*) Chi-Chi yn Sŵ Llundain yn 1961, dechreuodd y ddadl ynghylch ymyrraeth dyn ym myd natur ac ôl-effeithiau difodiant rhywogaethau fel y panda, mewn perygl oherwydd difodiant y coedwigoedd bambŵ, a hyrwyddwyd gan y gwladychwyr gorllewinol, er mwyn osgoi plâu llygod mawr rhag ofn y bydd blodeuo a chynhyrchu grawn mawr o bambŵ, fel y digwyddodd yn Mizoram ym 1959. Roedd hyn yn groes i feddwl traddodiadol y Dwyrain lle ystyrir y bydd y flwyddyn y mae coedwig bambŵ yn blodeuo (yn dibynnu ar y rhywogaeth gall gymryd degau o flynyddoedd i flodeuo) yn flwyddyn o gynnydd, heb fynd yn newynog, gyda digon o grawn wedi'i storio.

Sefydlwyd WWF ar 11 Medi 1961 ym Morges, y Swistir, gan Syr Julian Huxley (1887-1975), Syr Peter Markham Scott (1909-1989), Guy Mountfort (1905-2003) a Max Nicholson (1904-2003). o dan yr enw Cronfa Bywyd Gwyllt y Byd ar gyfer Anifeiliaid, i ddod yn 1986 gyda'r enw cyfredol ledled y blaned Cronfa Byd Natur ar gyfer Natur (er yn yr Unol Daleithiau a Chanada maent yn dal i gadw'r enw gwreiddiol). Mabwysiadu fel logoy panda byd-enwog, gyda llygaid llawn mynegiant a chlytiau du, wedi'i ysbrydoli gan y panda Chi-Chi. Roedd y ffaith fod y panda yn greadur adnabyddus, du a gwyn (ac felly'n addas ar gyfer cyfnod argraffu oedd, ar y cyfan, yn ddi-liw) yn symbol perthaith i'r mudiad. 
Dyluniwyd y logo gan Syr Peter Scott o frasluniau rhagarweiniol gan Gerald Watterson, naturiaethwr Albanaidd.

## Amcanion
]]
Mae WWF wedi ymrwymo i atal diraddio amgylchedd naturiol y blaned, ac adeiladu dyfodol lle mae bodau dynol yn byw mewn cytgord â natur:

* diogelu amrywiaeth fiolegol yn y byd
* sicrhau defnydd cynaliadwy o adnoddau naturiol
* hyrwyddo lleihau llygredd a defnydd gwastraffus.

Ar hyn o bryd mae WWF yn gweithio ar gadwraeth tri biom: coedwigoedd, ecosystemau dŵr croyw, a chefnforoedd ac arfordiroedd. Mae'r ymdrechion cadwraeth hyn yn cynnwys y rhan fwyaf o fioamrywiaeth y byd, ac yn darparu'r nwyddau a'r gwasanaethau amgylcheddol y mae bywyd cyfan yn dibynnu arnynt yn y pen draw.

Mae WWF yn hyrwyddo ymagwedd effeithiol, seiliedig ar wyddoniaeth at gadwraeth, sy’n canolbwyntio ar chwe chymhwysiad blaenoriaethol o bryder byd-eang: coedwigoedd , cefnforoedd ac arfordiroedd , dŵr croyw , rhywogaethau sydd mewn perygl , a bygythiadau llechwraidd cemegau gwenwynig . a newid hinsawdd. Ar gyfer pob un o'r rhifynnau hyn, mae WWF wedi datblygu targedau mesuradwy, ac mae ganddo fwy na 1,200 o brosiectau astudio ar waith . Bob dwy flynedd mae'n cyhoeddi adroddiad Planeta Viu.

Ym 1988 dyfarnwyd iddo Wobr Concordia Tywysog Asturias, ynghyd â'r Undeb Rhyngwladol dros Gadwraeth Natur.

## WWF Cymru
Sefydlwyd WWF Cymru yn y flwyddyn 2000 gydag ymrwymiad i weithredu’n ddwyieithog, gan roi pwysigrwydd cyfartal i’r Gymraeg a’r Saesneg, yn flaenoriaeth. Un o brif symbylwyr dros sefydlu cangen Cymru oedd Peter Matthews bu wedyn yn gadeirydd Cyngor Cefn Gwlad Cymru yn 2010, cyn cael ei benodi i fwrdd Cyfoeth Naturiol Cymru yn 2012.

Mae'r gangen Gymreig yn cefnogi ymgyrchoedd Brydeinig a byd-eang y mudiad, ond ceir hefyd, ymysg eraill, ddau brif thema benodol Gymreig i WWF Cymru sef: 
* *Gwlad ein Dyfodol* - noda'r WWF bod Cymru'n un o'r gwledydd lle mae natur wedi dirywio mwyaf ar y blaned. Mae'n edrych ar botensial ffermio amaethecoleg. Ymysg cynnigion eraill mae'r mudiad am gynnig system newydd o daliadau amaethyddol lle mae amaeth-ecoleg yn ganolog; gan wella systemau bwyd a ffermio.
* *Moroedd ein Dyfodol* - morwellt yn amsugno carbon ac yn ei storio, ac mae’n cynnig cartref hollbwysig i natur. Gall dolydd iach hefyd helpu i amddiffyn cymunedau rhag effeithiau erydu arfordirol a llifogydd. Fodd bynnag, rydyn ni wedi colli hyd at 92% o ddolydd morwellt y DU. Yn 2022, lansiodd WWF Cymru brosiect i adfer deg hectar o ddolydd morwellt (gwahanol Zostera marina). Datganwyd yn 2023 fod Cymru "ar flaen y gad" ym maes adfer morwellt  yn ôl elusen Prosiect Morwellt, Prifysgol Abertawe a'r WWF.

## Tafoli
) gynhenid arno a logo'r WWF (2014)]]
Mae WWF yn cael ei werthfawrogi am ei gyfraniad at warchod rhywogaethau mewn perygl, gweithgareddau gwyddonol (er enghraifft, creu Mynegai Planed Fyw).

Mae'r sefydliad yn cael ei feirniadu am gydweithredu â chwmnïau busnes (er enghraifft, Monsanto, Cargill, IKEA), gan gefnogi eu prosiectau arfaethedig ag effaith amgylcheddol amheus, gan gyfrannu at gamau gweithredu gwyrddolchi neu gwyrdd-galchu ("greenwashing" - sef rhoi'r argraff arwynebol o ymddygiad dros yr amgylchedd ac ecolegol, ond gweithredu mewn gwirionnedd yn erbyn y budd hynny). I hyn, mae WWF wedi ymateb bod cydweithredu â busnes yn rhoi mwy o gyfleoedd i symud gweithgareddau'r cwmnïau i'r cyfeiriad dymunol nag aros ar y cyrion.

## Llywyddion 
* 1962 - 1976: Tywysog Bernat o'r Iseldiroedd
* 1976 - 1981: John H Loudon
* 1981 - 1996: Tywysog Philip, Dug Caeredin
* 1996 - 1999: Syed Babar Ali
* 2000 - 2000: Ruud Lubbers
* 2000 - 2001: Sara Morrison
* 2001 - 2010: Emeka Anyaoku
* 2017 - presennol: Abdula Al Abukar

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
* WWF Cymru
* Twitter WWF Cymru @WWFCymru

Categori:Amgylchedd
Categori:Mudiadau amgylcheddol
Categori:Sefydliadau 1961