open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
25 Ebrill

**25 Ebrill** yw'r cant un deg pumed (115fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (116ed mewn blynyddoedd naid). Erys 250 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
* 1283 - Castell y Bere yn syrthio i'r Saeson
* 1792 - Y gilotîn yn cael ei defnyddio am y tro cyntaf, ym Mharis.
* 1915 - Dechrau Brwydr Gallipoli

## Genedigaethau 
[bawd|140px|dde|[Ella Fitzgerald]]
[bawd|140px|dde|[Johan Cruyff]]
*  32 - Marcus Salvius Otho, ymerawdwr Rhufain (m. 69)
*1214 - Louis IX, brenin Ffrainc (m. 1270)
*1284 - Edward II, brenin Lloegr (m. 1327)
*1287 - Roger Mortimer, Iarll 1af March (m. 1330)
*1599 - Oliver Cromwell (m. 1658)
*1840 - Pyotr Ilyich Tchaikovsky, cyfansoddwr (m. 1893)
*1874 - Guglielmo Marconi, difeisiwr (m. 1937)
*1897 - Mary, y Dywysoges Frenhinol (m. 1965)
*1898 - Stefania Turkewich, cyfansoddwraig a phianydd (m. 1977)
*1908 - Edward R. Murrow, newyddiadurwr (m. 1965)
*1917 - Ella Fitzgerald, cantores jazz (m. 1996)
*1924 - Maj Stentoft, arlunydd (m. 2005)
*1927 - Albert Uderzo, darlunydd llyfrau comig (m. 2020)
*1940 - Al Pacino, actor
*1947 - Johan Cruijff, pêl-droediwr (m. 2016)
*1949 - Dominique Strauss-Kahn, economegydd a gwleidydd
*1957 - Eric Bristow, chwaraewr dartiau (m. 2018)
*1963 - David Moyes, pêl-droediwr
*1964
**Andy Bell, canwr
**Fiona Bruce, newyddiadurwraig a chyflwynydd teledu
*1969 - Renee Zellweger, actores
*1970 - Jason Lee, actor
*1972 - Sofia Helin, actores
*1975 - Steven Paterson, gwleidydd
*1981 - Felipe Massa, gyrrwr Fformiwla Un

## Marwolaethau 
[bawd|130px|dde|[Beatrice Arthur]]
[bawd|130px|dde|[Harry Belafonte]]
*1566 - Diane de Poitiers, cariad y brenin Harri II o Ffrainc, 66
*1595 - Torquato Tasso, bardd, 51
*1744 - Anders Celsius, seryddwr, 42
*1800 - William Cowper, bardd, 68
*1840 - Siméon-Denis Poisson, mathemategydd, 58
*1878 - Anna Sewell, nofelydd, 58
*1946 - Arthur Jenkins, gwleidydd, 61
*1960 - Amanullah Khan, brenin Affganistan, 67
*1988 - Lygia Clark, arlunydd, 67
*1995 - Ginger Rogers, actores, 83
*1996 - Saul Bass, dylunydd graffig, 75
*2004
**Mary Noothoven van Goor, arlunydd, 92
**Eirug Wyn, awdur, 53
*2007 - Alan Ball, pel-droediwr, 61
*2008 - Humphrey Lyttelton, cerddor jazz, 86
*2009 - Beatrice Arthur, actores, 86
*2010 - Alan Sillitoe, awdur, 82
*2012 - Regine Dapra, arlunydd, 83
*2017 - Aleksandra Saykina, arlunydd, 92
*2020 - Liz Edgar, arbenigwr, 76
*2023
**Harry Belafonte, cerddor, canwr, actor ac ymgyrchydd hawliau sifil, 96
**Hanna Johansen, awdures, 83

## Gwyliau a chadwraethau 
* Gŵyl Sant Marc Efengylwr
* Diwrnod Rhyddid: gŵyl gyhoeddus ym Mhortiwgal
* *Festa della Liberazione* ("Gŵyl y Rhyddhad"): gŵyl gyhoeddus yn yr Eidal
* Diwrnod ANZAC (Awstralia, Seland Newydd, Tonga)
* Diwrnod Malaria y Byd
* Diwrnod Pengwin y Byd
* Pasg (1943, 2038)

0425
Ebrill, 25
11 Ebrill

**11 Ebrill** yw'r cant ac unfed (101fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (102fed mewn blynyddoedd naid). Erys 264 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
*1512 - Brwydr Ravenna.
*1814 - Napoleon I yn ymadael ag Elba.
*1909 - Sefydlu Tel Aviv.
*1970 - Lansio Apollo 13.
*2019
**Sylfaenydd WikiLeaks Julian Assange yn cael arestio yn llysgenhadaeth Ecwador yn Llundain.
**Lluoedd arfog Swdan yn dymchwel grym yr Arlywydd Omar al-Bashir wedi wythnosau o brotestiadau.

## Genedigaethau
[bawd|140px|dde|[George Canning]]
[bawd|140px|dde|Syr [Andrew Wiles]]
[bawd|140px|dde|[Cerys Matthews]]
* 146 - Septimius Severus, ymerawdwr Rhufain (m. 211)
*1357 - Ioan I, brenin Bortwgal (m. 1433)
*1373 - Roger Mortimer, 4ydd Iarll o March (m. 1398)
*1492 - Y brenhines Marguerite de Navarre (m. 1549)
*1770 - George Canning, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig (m. 1827)
*1819 - Charles Hallé, cerddor (m. 1895)
*1862 - Charles Evans Hughes, gwladweinydd (m. 1948)
*1893 - Dean Acheson, Ysgrifennydd Gwladol yr Unol Daleithiau (m. 1971)
*1913 - Eleonore Lingnau-Kluge, arlunydd (m. 2003)
*1918 - Elisabeth Thalmann, arlunydd (m. 2000)
*1920 - Emilio Colombo, gwleidydd (m. 2013)
*1949
**Dorothy Allison, awdures (m. 2024) 
**Bernd Eichinger, cyfarwyddwr ffilm (m. 2011)
*1950 - Bill Irwin, actor
*1953
**Guy Verhofstadt, gwleidydd 
**Syr Andrew Wiles, mathemategydd
*1957 - Tessa Dahl, awdures
*1958 - Luisa Diogo, gwleidydd
*1960 - Jeremy Clarkson, newyddiadurwr a chyflwynydd teledu
*1965 - Corri Wilson, gwleidydd
*1969
**Cerys Matthews, cantores
**Oriol Junqueras, gwleidydd ac hanesydd
*1980 - Keiji Tamada, pêl-droediwr
*1986 - Dai Greene, athletwr
*1987 - Joss Stone, cantores
*1994 - Dakota Blue Richards, actores
* 1996 - Dele Alli, pel-droediwr

## Marwolaethau
[bawd|140px|dde|[Llywelyn Fawr]]
*1240 - Llywelyn Fawr, Tywysog Gwynedd
*1241 - Cadwgan o Landyfai, Esgob Bangor
*1765 - Lewis Morris, bardd, llenor a hynafiaethydd
*1908 - Mary Alment, arlunydd, 74
*1985 - Enver Hoxha, gwleidydd, 76
*2000 - Doris Marie Leeper, arlunydd, 71
*2001 -  Syr Harry Secombe, diddanwr, 79
*2006 - Lisl Engels, arlunydd, 90
*2007 - Kurt Vonnegut, sgriptiwr, 85
*2011 - Brigitte Matschinsky-Denninghoff, arlunydd, 87
*2012 - Ahmed Ben Bella, gwleidydd, 93
*2013 - Jonathan Winters, actor a digrifwr, 87
*2018
**Gillian Ayres, arlunydd, 88
**Timmy Matley, canwr, 36
*2020 - John Conway, mathemategydd, 82
*2023 - Maya Wildevuur, arlunydd, 78
*2024 - Shigeharu Ueki, pel-droediwr, 69

## Gwyliau a chadwraethau
* Diwrnod Ymwybyyddiaeth Clefyd Parkinson
* Pasg (1909, 1971, 1982, 1993, 2004, 2066, 2077, 2088)

0411
Ebrill, 11
2 Mehefin

**2 Mehefin** yw'r can pum deg trydydd (153ydd) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (154ydd mewn blynyddoedd naid). Erys 212 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
*1010 - Brwydr Aqbat al-Bakr yn Sbaen
*1257 - Brwydr Coed Llathen
*1676 - Brwydr Palermo rhwng Ffrainc a Sbaen
*1896 - Rhoddwyd patent i Marconi ar gyfer y radio.
*1946 - Yr Eidal yn dewis dod yn weriniaeth.
*1953 - Coroni Elisabeth II, brenhines y Deyrnas Unedig.
*2014 - Telangana yn dod yn dalaith o fewn India.

## Genedigaethau 
[bawd|130px|dde|[Edward Elgar]]
[bawd|130px|dde|[Charlie Watts]]
*1535 - Pab Leo XI (m. 1605)
*1731 - Martha Washington (m. 1802)
*1740 - Marquis de Sade, aristocrat (m. 1814)
*1835 - Pab Pïws X (m. 1914)
*1840 - Thomas Hardy, bardd a nofelydd (m. 1928)
*1856 - Agnes Meyerhof, arlunydd (m. 1942)
*1857 - Syr Edward Elgar, cyfansoddwr (m. 1934)
*1906 - Cecilia Lavelli, arlunydd (m. 1998)
*1913 - Barbara Pym, nofelydd (m. 1980)
*1920 - Marcel Reich-Ranicki, beirniad llenyddol (m. 2013)
*1922 - Judith Westphalen, arlunydd (m. 1976)
*1923 - Brigitte Matschinsky-Denninghoff, arlunydd (m. 2011)
*1926 - Milo O'Shea, actor (m. 2013)
*1934 - Peter Halliday, actor (m. 2012)
*1935 - Carol Shields, awdures (m. 2003)
*1937 - Sally Kellerman, actores (m. 2022)
*1940 - Cystennin II, brenin y Groegiaid (m. 2023)
*1941
**Stacy Keach, actor
**Charlie Watts, cerddor (m. 2021)
*1944 - Marvin Hamlisch, cyfansoddwr (m. 2012)
*1972 - Wentworth Miller, actor
*1976 - Yoshinobu Minowa, pêl-droediwr
*1978 - Dominic Cooper, actor
*1984 - Jamie Wallis, gwleidydd
*1988 - Takashi Inui, pêl-droediwr
*1990 - Jack Lowden, actor

## Marwolaethau 
[bawd|130px|dde|[Giuseppe Garibaldi]]
*1864 - Caroline Bardua, arlunydd, 82
*1882 - Giuseppe Garibaldi, gwladgarwr a milwr, 74
*1931 - Marthe Massin, arlunydd, 70
*1962 - Vita Sackville-West, awdures, 70
*1978 - Shozo Tsugitani, pêl-droediwr, 37
*1987 - Andrés Segovia, gitarydd clasurol, 94
*1990 - Rex Harrison, actor, 82
*1991 - Joyce Treiman, arlunydd, 69
*2006 - Leon Pownall, actor, 63
*2008 
**Bo Diddley, cerddor roc a rôl, 79
**Mel Ferrer, actor, 91
**Ken Naganuma, pêl-droediwr, 77
*2010 - Giuseppe Taddei, canwr opera, 93
*2011 - Erika Streit, arlunydd, 101
*2013 - Chen Xitong, gwleidydd, 82
*2017 - Peter Sallis, actor, 96

## Gwyliau a chadwraethau 
* Diwrnod y Weriniaeth Eidaleg (*Festa della Repubblica Italiana*)

0602
Mehefin, 02
4 Mehefin

**4 Mehefin** yw'r cant pum deg pumed (155ed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (156ed mewn blynyddoedd naid). Erys 210 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
*1913 - Emily Davison, ffeminist, yn rhedeg o flaen ceffyl George V yn ystod ras y Derby yn Epsom. Bu farw ychydig ddiwrnodau'n ddiweddarach.
*1989 - Gwrthdystiadau Sgwâr Tiananmen, Beijing (pan ymosododd byddin Tsieina ar y protestwyr) yn dod i ben.

## Genedigaethau
[bawd|130px|dde|[Angelina Jolie]]
[bawd|130px|dde|[Alexei Navalny]]
*1738 - Siôr III, brenin y Deyrnas Unedig (m. 1820)
*1875 - Bertha Dorph, arlunydd (m. 1960)
*1915 - David Bell, arlunydd (m. 1959)
*1916 - Robert F. Furchgott, meddyg, biocemegydd (m. 2009)
*1928 - Ruth Westheimer, person ar y cyfryngau (m. 2024)
*1929 - Karolos Papoulias, gwleidydd (m. 2021)
*1953 - Mitsuo Watanabe, pêl-droediwr
*1955 - Val McDermid, awdures
*1966 - Cecilia Bartoli, cantores
*1975
**Russell Brand, actor a digrifwr
**Angelina Jolie, actores
*1976 - Alexei Navalny, gwleidydd (m. 2024)
*1979
**Celyn Jones, actor
**Naohiro Takahara, pêl-droediwr
*1980 - Tuğba Özerk, cantores
*1985 - Lukas Podolski, pêl-droediwr
*1988 - Ryota Nagaki, pêl-droediwr
*1998 - Will Roberts, seiclwr

## Marwolaethau
[bawd|130px|dde|[Giacomo Casanova]]
*1798 - Giacomo Casanova, ysgrifennwr ac anturiaethwr, 73
*1875 - Eduard Mörike, bardd, 70
*1904 - Elizabeth MacNicol, arlunydd, 34
*1912 - Pauline Croizette, arlunydd, 73
*1941 - Wiliam II, ymerawdwr yr Almaen ("Y Kaiser"), 82
*1960 - Margaret Lindsay Williams, arlunydd, 71
*1966 - Chang Myon, gwleidydd, 66
*1983 - Adele Goodman Clark, arlunydd, 100
*2000 - Takashi Kano, pêl-droediwr, 79
*2010 - Celina Dubin, arlunydd, 95
*2011
**Lawrence Eagleburger, diplomydd, 80 
**Grace Renzi, arlunydd, 88

## Gwyliau a chadwraethau
* Gŵyl Mabsant Pedrog a Ninnog
* Diwrnod Cenedlaethol Undod (Hwngari)
* Diwrnod Rhyddhad (Tonga)
* Diwrnod y Faner (Estonia)

0604
Mehefin, 04
3 Mehefin

**3 Mehefin** yw'r cant pum deg pedwerydd (154ydd) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (155ed mewn blynyddoedd naid). Erys 211 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
*1326 - Arwyddo Cytundeb Novgorod, rhwng Rwsia a Norwy
*1864 - Brwydr Cold Harbor
*1937 - Priodas Dug Windsor a Wallis Simpson.
*2006 - Annibyniaeth Montenegro
*2017 - Ymosodiadau Pont Llundain.

## Genedigaethau
bawd|130px|George V
[bawd|130px|dde|[Jill Biden]]
[bawd|130px|dde|[Kelly Jones]]
[bawd|130px|dde|[Rafael Nadal]]
*1540 - Dug Charles II o Dŷ Awstria (m. 1590)
*1770 - Manuel Belgrano, gwleidydd (m. 1820)
*1664 - Rachel Ruysch, dylunydd botanegol (m. 1750)
*1808 - Jefferson Davis, gwleidydd (m. 1889)
*1859 - Johanna von Destouches, arlunydd (m. 1956)
*1865 - George V, brenin y Deyrnas Unedig (m. 1936)
*1891 - Olga Perl, arlunydd (m. 1948)
*1906
**Josephine Baker, dawnswraig, cantores ac actores (m. 1975)
**Mig Quinet, arlunydd (m. 2001)
*1910
**Paulette Goddard, actores (m. 1990)
**Syr Wilfred Thesiger, fforiwr a llenor (m. 2003)
*1911
**Ellen Corby, actores (m. 1999)
**Simone Le Moigne, arlunydd (m. 2010)
*1915 - Elena Volkova, arlunydd (m. 2013)
*1918 - Seund Ja Rhee, arlunydd  (m. 2009)
*1922 - Alain Resnais, cyfarwyddwr ffilm (m. 2014)
*1925 - Tony Curtis, actor (m. 2010)
*1926 - Allen Ginsberg, bardd (m. 1997)
*1931
**Lady June, arlunydd (m. 1999)
**Raúl Castro, gwleidydd
*1936 - Syr Colin Meads, chwaraewr rygbi'r undeb (m. 2017)
*1946 - Penelope Wilton, actores
*1950 - Suzi Quatro, cantores
*1951 - Jill Biden, Prif Foneddiges yr Unol Daleithiau
*1956 - George Burley, pêl-droediwr
*1962 - Susannah Constantine, cyflwynydd
*1974
**Kelly Jones, canwr
**Myriam Mechita, arlunydd
*1979 - Christian Malcolm, sbrintiwr
*1982 - Jodie Whittaker, actores
*1986 - Rafael Nadal, chwaraewr tenis
*1987 - Angela Crawley, gwleidydd

## Marwolaethau
[bawd|130px|dde|[Franz Kafka]]
[bawd|130px|dde|[Muhammad Ali]]
*1659 - Morgan Llwyd, cyfrinydd a llenor, 40
*1835 - William Owen Pughe, geiriadurwr a golygydd, 75
*1837 - Eulalie Morin, arlunydd, 72
*1875 - Georges Bizet, cyfansoddwr, 36
*1898 - Emma De Vigne, arlunydd, 48
*1899 - Johann Strauss II, cyfansoddwr, 73
*1924 - Franz Kafka, awdur, 40
*1963 - Pab Ioan XXIII, 81
*1970 - John Robert Jones, athronydd a chenedlgarwr, 58
*1977 - Archibald Hill, ffisiolegydd, 80
*1978 - Lilo Rasch-Naegele, arlunydd, 63
*1986 - Fonesig Anna Neagle, actores a chantores, 81
*1989 - Ayatollah Khomeini, gwleidydd, 89
*1993 - Ingrid Almqvist, arlunydd, 77
*1996 - Hideo Sakai, pêl-droediwr, 86
*2001 - Anthony Quinn, actor, 86
*2004 - Frances Shand Kydd, mam Diana, Tywysoges Cymru, 68
*2006 - Jacqueline Oyex, arlunydd, 74
*2009 - David Carradine, actor, 72
*2016 - Muhammad Ali, paffiwr, 74
*2019 - Paul Darrow, actor, 78
*2025 - Eugen Doga, cyfansoddwr, 88

## Gwyliau a chadwraethau
* Diwrnod annibyniaeth (Montenegro)
* Gwyl y Banc Jiwbili yn y Deyrnas Unedig (2002, 2022)

## Cyfeiriadau
0603
Mehefin, 03
7 Mehefin

**7 Mehefin** yw'r cant pum deg wythfed (158fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (159fed mewn blynyddoedd naid). Erys 207 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
* 1329 - Dafydd II yn dod yn Frenin yr Alban.
* 1905 - Norwy yn dod a'u hundeb â Sweden i ben.
* 1929 - Creu Dinas y Fatican.
* 2001 - Etholiad cyffredinol y DU, 2001.
* 2014 - Petro Poroshenko yn dod yn Arlywydd Wcráin.
* 2020 - Protestiadau George Floyd: protestwyr gwrth-hiliaeth yn llorio cerflun o'r masnachwr caethwaesion Edward Colston ym Mryste.

## Genedigaethau 
[bawd|140px|dde|[Tom Jones]]
[bawd|140px|dde|[Prince]]
* 1801 - Richard Bulkeley Philipps Philipps, gwleidydd (m. 1857)
* 1809 - William Forbes Skene, hanesydd (m. 1892)
* 1825 - Richard Doddridge Blackmore, nofelydd (m. 1900)
* 1848 - Paul Gauguin, arlunydd (m. 1903)
* 1868 - Charles Rennie Mackintosh, arlunydd, cerflunydd a phensaer (m. 1928)
* 1897 - Imre Nagy, gwleidydd (m. 1958)
* 1909 - Virginia Apgar, meddyg (m. 1974)
* 1917 - Gwendolyn Brooks, bardd (m. 2000)
* 1919 - Mira Schendel, arlunydd (m. 1988)
* 1923
**Hildegard Hendrichs, arlunydd (m. 2013) 
**Ricarda Jacobi, arlunydd (m. 2020)
* 1934 - Margareta Carlstedt, arlunydd
* 1940 
**Syr Tom Jones, canwr
**Ronald Pickup, actor (m. 2021)
* 1942 - Muammar al-Gaddafi, arweinydd Libia (m. 2011)
* 1952
**Liam Neeson, actor
**Orhan Pamuk, nofelydd
* 1958 - Prince, cerddor (m. 2016)
* 1959 - Mike Pence, gwleidydd, Is-Arlywydd yr Unol Daleithiau
* 1967 - Yuji Sakakura, pêl-droediwr
* 1974 - Giorgio Marengo, esgob
* 1981
**Anna Kournikova, chwaraewraig tenis
**Larisa Oleynik, actores
* 1985 - Kenny Cunningham, pêl-droediwr

## Marwolaethau 
[bawd|140px|dde|[Alan Turing]]
* 1329 - Robert I, brenin yr Alban, 55
* 1337 - Y Dywysoges Gwenllian ferch Llywelyn Ein Llyw Olaf
* 1949 - Lucie van Dam van Isselt, arlunydd, 77
* 1953 - Cordelia Wilson, arlunydd, 79
* 1954 - Alan Turing, mathemategwr, 41
* 1967 - Dorothy Parker, awdures, 73
* 1970 - E. M. Forster, nofelydd, 91
* 1994 - Dennis Potter, dramodydd, 59
* 1995 - Ulla Engeberg Killias, arlunydd, 49
* 1999 - Lady June, arlunydd, 68
* 2010 - Stuart Cable, drymiwr, cyflwynydd teledu, 40
* 2013 - Pierre Mauroy, gwleidydd, 84
* 2015 
**Christopher Lee, actor, 93
**Gwilym Prichard, arlunydd, 84
* 2019 - Noel Lloyd, academydd, 72
* 2021 - Ben Roberts, actor, 70

## Gwyliau a chadwraethau 
* Diwrnod y Faner (Periw)
* Sette Giugno (Malta)

## Cyfeiriadau
0607
Mehefin, 07
6 Mehefin

**6 Mehefin** yw'r cant pum deg seithfed (157fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (158fed mewn blynyddoedd naid). Erys 208 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
*1944 - Yr Ail Ryfel Byd: Glaniodd milwyr yr Unol Daleithiau, y Deyrnas Unedig a nifer o gynghreiriaid eraill ar draethau Normandi yng ngogledd Ffrainc, gan ddefnyddio 6,000 o longau a chychod i'w cludo yno.
*1984 - Byddin India yn ymosod ar y Deml Aur yn Amritsar er mwyn dal y terfysgwyr yno. Yn ôl adroddiadau annibynnol lladdwyd miloedd o Siciaid yn ystod y gyflafan.

## Genedigaethau
[bawd|130px|dde|[Alexandr Pushkin]]
[bawd|130px|dde|[Robert Falcon Scott]]
[bawd|130px|dde|[Thomas Mann]]
*1502 - João III, brenin Portiwgal (m. 1557)
*1599 - Diego Velázquez, arlunydd (m. 1660)
*1606 - Pierre Corneille, dramodydd (m. 1684)
* 1714 – José I, brenin Portiwgal (m. 1777)
*1799 - Alexandr Pushkin, bardd (m. 1837)
*1821 - François-Marie Luzel, ysgolhaig a bardd (m. 1895)
*1849 - Emilie Preyer, arlunydd (m. 1930)
*1862 - Syr Henry Newbolt, bardd (m. 1938)
*1868 - Robert Falcon Scott, fforiwr (m. 1912)
*1875 - Thomas Mann, nofelydd (m. 1955)
*1880 - W.T. Cosgrave, gwleidydd (m. 1965)
*1882 - Anna Airy, arlunydd (m. 1964)
*1896 - Henry Allingham, peiriannydd (m. 2009)
*1898 - Fonesig Ninette de Valois, dawnsiwraig a choreograffydd (m. 2001)
*1901 - Sukarno, Arlywydd Indonesia (m. 1970)
*1903 - Ceri Richards, peintiwr (m. 1971)
*1909 - Syr Isaiah Berlin, athronydd (m. 1997)
*1915 - Miriam Davenport, arlunydd (m. 1999)
*1918 - Susan Williams-Ellis, crychenwaith (m. 2007)
*1919 - Peter Carington, 6ed Barwn Carrington, gwleidydd (m. 2018)
*1920 - Caty Torta, arlunydd (m. 2014)
*1927 - Yolande Ardissone, arlunydd
*1930 - Bronwen Astor, model (m. 2017)
*1932 - Billie Whitelaw, actores (m. 2014)
*1933 - Heinrich Rohrer, ffisegydd (m. 2013)
*1934 - Albert II, brenin Gwlad Belg
*1936 - Levi Stubbs, canwr (Four Tops) (m. 2008)
*1939 - Louis Andriessen, cyfansoddwr a phianydd (m. 2021)
*1961 - Francesco da Mosto, pensaer a chyflwynydd theledu
*1968 - Andrea Muheim, arlunydd
*1977 - Bryn Williams, cogydd
*1985 - Sota Hirayama, pêl-droediwr
*2007 - Aubrey Anderson-Emmons, actores

## Marwolaethau
[bawd|130px|dde|[Robert F. Kennedy]]
[bawd|130px|dde|[Anne Bancroft]]
*1237 - John de Scotia, Iarll Huntingdon, 30
*1832 - Jeremy Bentham, athronydd, 84
*1891 - John A. Macdonald, Prif Weinidog Canada, 76
*1903 - Margaret Dicksee, arlunydd, 45
*1941 - Louis Chevrolet, gyrrwr rasio, 63
*1950 - Maria Hubrecht, arlunydd, 84
*1961 - Carl Jung, seiciatrydd a seicdreiddiwr, 85
*1968 - Robert F. Kennedy, gwleidydd, 42
*1995 - Stella Angelini, arlunydd, 73
*1997 - Lidija Fjodorovna Frolova-Bagreeva, arlunydd, 89
*2005
**Maya Kopitseva, arlunydd, 81
**Anne Bancroft, actores, 73
*2013
**Esther Williams, actores a nofwraig, 91
**Tom Sharpe, nofelydd, 85
*2014 - Irene Awret, arlunydd, 93
*2017
**Adnan Khashoggi, dyn busnes, 81
**Vin Garbutt, canwr a cherddor, 69
*2018 - Mary Wilson, bardd, 102
*2019 - Dr. John, cerddor, 77

## Gwyliau a chadwraethau
*Gŵyl genedlaethol Sweden
*Diwrnod iaith Rwseg
*Diwrnod Queensland

## Cyfeiriadau
0606
Mehefin, 06
30 Ebrill

**30 Ebrill** yw'r cant dauddegfed (120fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (121fed mewn blynyddoedd naid). Erys 245 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
[bawd|160px|dde|Baner [Louisiana]]
*1789 - George Washington yn cael ei ethol yn Arlywydd cyntaf Unol Daleithiau America
*1794 - Brwydr Boulou
*1803 - Pryniant Louisiana
*1812 - Louisiana yn dod yn un o daleithiau yr Unol Daleithiau.
*1863 - Dechrau Brwydr Chancellorsville
*1945 - Hunanladdiad Adolf Hitler.
*1975 - Daeth diwedd ar Ryfel Fietnam pan ildiodd lluoedd y De i luoedd y Gogledd.
*1980 - Beatrix yn dod yn Frenhines yr Iseldiroedd.
*2013 - Willem-Alexander yn dod yn brenin yr Iseldiroedd.
*2019 - Japan: yr ymerawdwr Akihito yn ildio'r orsedd.
*2021 - Trychineb Lag BaOmer, 2021.

## Genedigaethau
[bawd|140px|dde|[Carl Friedrich Gauss]]
[bawd|140px|dde|Capten Syr [Capten Tom Moore|Tom Moore]]
*1245 - Philippe III, brenin Ffrainc (m. 1285)
*1662 - Mari II, brenhines Lloegr a'r Alban (m. 1694)
*1770 - David Thompson, fforwr a mapiwr (m. 1857)
*1777 - Carl Friedrich Gauss, mathemategydd (m. 1855)
*1823 - George Campbell, 8fed Dug Argyll, gwleidydd ac academydd (m. 1900)
*1870 - Franz Lehár, cyfansoddwr (m. 1948)
*1880 - George Maitland Lloyd Davies, gwleidydd a heddychwr (m. 1949)
*1893 - Joachim von Ribbentrop, gwleidydd (m. 1946)
*1909 - Juliana, brenhines yr Iseldiroedd  (m. 2004)
*1913 - Yasuo Suzuki, pêl-droediwr (m. ?)
*1916 - Rosalind Bengelsdorf Browne, arlunydd (m. 1979)
*1920 - Capten Syr Tom Moore, milwr a chodwr arian ar gyfer y GIG (m. 2021)
*1926 - Cloris Leachman, actores (m. 2021)
*1938 - Larry Niven, awdur
*1943
**Frederick Chiluba, Arlywydd Sambia (m. 2011)
**Bobby Vee, canwr (m. 2016)
*1946 - Carl XVI Gustaf, brenin Sweden
*1947 - Leslie Grantham, actor (m. 2018)
*1948 - Perry King, actor a digrifwr
*1954 - Fonesig Jane Campion, cyfarwyddwraig ffilm
*1956 - Lars von Trier, cyfarwyddwr ffilm
*1959 - Stephen Harper, Prif Weinidog Canada
*1964 - Lorenzo Staelens, pêl-droediwr
*1972 - Hiroaki Morishima, pel-droediwr
*1975 - Johnny Galecki, actor
*1976 - Victor Glover, gofodwr
*1982 - Kirsten Dunst, actores
*1985 - Gal Gadot, model ac actores

## Marwolaethau
[bawd|140px|dde|[Muddy Waters]]
*  65 - Lucan, bardd Lladin
*1854 - Christina Robertson, arlunydd, 57
*1865 - Robert FitzRoy, morwr a meteorolegydd, 59
*1883 - Édouard Manet, arlunydd, 51
*1888 - Marie-Anne-Delphine Servant, arlunydd, 33
*1922 - Ilse Jonas, arlunydd, 37
*1936 - Alfred Edward Housman, bardd, 77
*1943 - Otto Jespersen, ieithydd, 82
*1945
**Adolf Hitler, Canghellor yr Almaen, 56
**Eva Braun, cariad Hitler, 33
*1962 - Bob Owen, Croesor, hynafiaethydd a llyfrbryf, 76
*1983 - Muddy Waters, cerddor, 68
*1989 - Sergio Leone, cyfarwyddwr ffilm, 60
*2011 - Ernesto Sabato, nofelydd a newyddiadurwr, 99
*2015 - Ben E. King, canwr, 76
*2016 - Marisol Escobar, arlunydd, 85
*2019 
**Antony Carr, hanesydd, 81 
**Peter Mayhew, actor, 74
*2024 - Duane Eddy, cerddor, 86

## Gwyliau a chadwraethau
*Gŵyl Sant Iago Apostol (Eglwysi'r Dwyrain)
*Nos Walpurgis

0430
Ebrill, 30
29 Ebrill

**29 Ebrill** yw'r cant un deg nawfed (119fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (120fed mewn blynyddoedd naid). Erys 246 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
*1945 - Priodas Adolf Hitler ac Eva Braun.
*1968 - Y Swyddfa Bost yn cyhoeddi stamp a thestun Cymraeg arni am y tro cyntaf. Stamp 'Pont Menai', 'Menai Bridge' oedd hi.
*1991 - Corwynt rhanbarth Chittagong yn taro de-ddwyrain Bangladesh, gan ladd o leiaf 138,000 o bobl a disodli hyd at 10 miliwn o bobl o'u cartrefi.
*2011 - Priodas y Tywysog William, Dug Caergrawnt, a Catherine Middleton.

## Genedigaethau
*1818 - Alecsander II, tsar Rwsia (m. 1881)
*1863 - William Randolph Hearst (m. 1951)
*1875 - Margaret Preston, arlunydd (m. 1963)
*1879 - Syr Thomas Beecham, cerddor (m. 1961)
*1899 - Duke Ellington, cerddor (m. 1974)
*1901 - Hirohito, ymerawdwr Japan (m. 1989)
*1916 - Ann Collins, arlunydd (m. 1999)
*1917 - Celeste Holm, actores (m. 2012)
*1921 - Novella Parigini, arlunydd (m. 1993)
*1923 - Doris Totten Chase, arlunydd (m. 2008)
*1924 - Zizi Jeanmaire, dawnsiwraig (m. 2020)
*1928 - Heinz Wolff, gwyddonydd a cyflwynydd radio a teledu (m. 2017)
*1929 - Jeremy Thorpe, gwleidydd (m. 2014)
*1931 - Lonnie Donegan, canwr (m. 2002)
*1933
**Rod McKuen, bardd (m. 2015)
**Willie Nelson, canwr a cherddor
*1936 - Zubin Mehta, arweinydd cerddorffa
*1938 - Bernard Madoff, cyn-ddyn busnes (m. 2021)
*1954 - Jerry Seinfeld, digrifwr, actor a chynhyrchydd teledu
*1957 - Syr Daniel Day-Lewis, actor
*1958 - Michelle Pfeiffer, actores
*1970
**Uma Thurman, actores
**Andre Agassi, chwaraewr tenis
*1972 - Takahiro Yamada, pel-droediwr
*1974 - Anggun, cantores
*1995 - Iryna Bui, biathletwraig Paralympaidd

## Marwolaethau
*1707 - George Farquhar, dramodydd, 29
*1803 - Thomas Jones, arlunydd, 60
*1865 - Thomas Evans, bardd, 24
*1951 - Ludwig Wittgenstein, athronydd, 62
*1980 - Syr Alfred Hitchcock, cyfarwyddwr ffilm, 80
*1991 - Magdeleine Mocquot, arlunydd, 80
*2005 - Alla Aleksandrovna Andreeva, arlunydd, 90
*2011 - Teofila Reich-Ranicki, arlunydd, 91
*2013 - Channa Horwitz, arlunydd, 80
*2014 - Bob Hoskins, actor, 71
*2018 - Michael Martin, gwleidydd, 72
*2020 - Irrfan Khan, actor, 53
*2022 - Georgia Benkart, mathemategydd, 74

## Gwyliau a chadwraethau
* Gŵyl Mabsant Sannan
* Diwrnod Rhyngwladol Dawns
* Diwrnod Showa (Japan)

0429
Ebrill, 29
5 Mehefin

**5 Mehefin** yw'r cant pum deg chweched (156ed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (157fed mewn blynyddoedd naid). Erys 209 diwrnod hyd diwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
*1798 - Brwydr New Ross (1798), Swydd Wexford, Iwerddon
*1996 - Agorwyd yr ail bont dros yr Hafren.

## Genedigaethau
*1341 - Edmund o Langley, mab Edward III, brenin Lloegr (m. 1402)
*1718 - Thomas Chippendale, cynllunydd a gwneuthurwr celfi (m. 1779)
*1723 - Adam Smith, economegydd (m. 1790)
*1830 - Carmine Crocco, herwr (m. 1905)
*1862
**Allvar Gullstrand, meddyg a offthalmoleg (m. 1930)
**Adri Bleuland van Oordt, arlunydd (m. 1944)
*1868 - James Connolly, arweinydd (m. 1916)
*1878 - Pancho Villa, chwyldroadwr a chadfridog (m. 1923)
*1883 - John Maynard Keynes, economegydd (m. 1946)
*1896 - Martel Schwichtenberg, arlunydd (m. 1945)
*1908 - Cordelia Urueta, arlunydd (m. 1995)
*1913 - Moelwyn Merchant, bardd, nofelydd a cherflunydd (m. 1997)
*1918 - Gladys Maccabe, arlunydd (m. 2018)
*1921 - Sheila Sim, actores (m. 2016)
*1926 - Eliane Thiollier, arlunydd (m. 1989)
*1949 - Ken Follett, nofelydd
*1968 - Mel Giedroyc, actores, digrifwraig a chyflwynydd
*1969 - Andrea Neumann, arlunydd (m. 2020)
*1971 - Mark Wahlberg, actor a digrifwr
*1976 - Takayuki Suzuki, pêl-droediwr
*1981 - Jade Goody, cyflwynydd teledu (m. 2009)
*1986 - Amanda Crew, actores

## Marwolaethau
*754 - Sant Boniffas, Apostl yr Almaenwyr, 74
*1316 - Louis X, brenin Ffrainc, 26
*1625 - Orlando Gibbons, cyfansoddwr, 42
*1863 - Marie Ellenrieder, arlunydd, 72
*1870 - Sophia de Koningh, arlunydd, 63
*1882 - Ludovica Augusta Melchior, arlunydd, 73
*1900
**Mary Rose Hill Burton, arlunydd, 42 
**Stephen Crane, awdur, 28
*1910 - O. Henry, awdur, 48
*1916 - Herbert Kitchener, Iarll 1af Kitchener, cadfridog, 65
*1920 - Rhoda Broughton, nofelydd, 79
*1943 - Frances Fowler, arlunydd, 69
*1953 - Moelona, nofelydd, 75
*1966 - Dorothy Stevens, arlunydd, 77
*1993 - Conway Twitty, canwr gwlad, 59
*2002 - Dee Dee Ramone, gitarydd bas, 50
*2004 - Ronald Reagan, actor a gwleidydd, Arlywydd yr Unol Daleithiau, 93
*2005 - Bele Bachem, arlunydd, 89
*2009 - Haydn Tanner, chwaraewr rygbi, 92
*2012 - Ray Bradbury, awdur, 91
*2015 
**Jerry Collins, chwaraewr rygbi'r undeb, 34
**Richard Johnson, actor, 87
*2023
**Astrud Gilberto, cantores samba a bossa nova, 83
**John Morris, Arglwydd Morris o Aberafan, gwleidydd, 91
*2024 - Michael Mosley, meddyg a chyflwynydd, 67

## Gwyliau a chadwraethau
* Gŵyl Mabsant Tudno
* Diwrnod Amgylchedd y Byd
* Diwrnod Cyfansoddiad (Denmarc)
* Diwrnod Rhyddfrydio (Seychelles)

0605
Mehefin, 05
8 Mehefin

**8 Mehefin** yw'r cant pum deg nawfed (159ain) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (160fed mewn blynyddoedd naid). Erys 206 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
*1869 - Patent yn cael ei roi i'r peiriant sugno llwch cyntaf.
*2017 - Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 2017

## Genedigaethau
[bawd|130px|dde|[Joan Rivers]]
[bawd|130px|dde|[Bonnie Tyler]]
[bawd|130px|dde|[Tim Berners-Lee]]
*1772 - Robert Stevenson, peiriannydd sifil (m. 1850)
*1810 - Robert Schumann, cyfansoddwr (m. 1856)
*1829 - Syr John Everett Millais, arlunydd (m. 1896)
*1867 - Frank Lloyd Wright, pensaer (m. 1959)
*1878 - Evan Roberts, efengylydd (m. 1951) 
*1903 - Marguerite Yourcenar, awdures (m. 1987)
*1907 - Lidija Fjodorovna Frolova-Bagreeva, arlunydd (m. 1997)
*1916 - Francis Crick, biolegydd (m. 2004)
*1921
**LeRoy Neiman, arlunydd (m. 2012) 
**Suharto, Arlywydd Indonesia (m. 2008)
*1924 - Kenneth Waltz, ysgolhaig cysylltiadau rhyngwladol (m. 2013)
*1925 - Barbara Bush, Prif Foneddiges yr Unol Daleithiau (m. 2018)
*1927 - Jerry Stiller, digrifwr (m. 2020)
*1933 - Joan Rivers, digrifwraig (m. 2014)
*1936 - Kenneth G. Wilson, ffisegydd (m. 2013)
*1937 - Gillian Clarke, bardd a dramodydd
*1940 - Nancy Sinatra, cantores ac actores
*1942 - Doug Mountjoy, chwaraewr snwcer (m. 2021)
*1943 - Colin Baker, actor
*1945 - Nicole Tomczak-Jaegermann, mathemategydd (m. 2022)
*1946 - Graham Henry, hyfforddwr rygbi i'r undeb
*1951 - Bonnie Tyler, cantores
*1955 - Syr Tim Berners-Lee, gwyddonydd
*1970 - Gabrielle Giffords, gwleidydd
*1975 - Shilpa Shetty, actores
*1977 - Kanye West, canwr a rapiwr
*1981 - Rachel Held Evans, awdures Gristnogol (m. 2019)
*1983 - Kim Clijsters, chwaraewraig tenis
*1984 - Javier Mascherano, pêl-droediwr

## Marwolaethau
[bawd|130px|dde|[Thomas Paine]]
[bawd|130px|dde|[Emily Davison]]
*218 - Macrinus, ymerawdwr Rhufain
*632 - Y Proffwyd Muhammad
*1376 - Edward, y Tywysog Ddu, Tywysog Cymru, 45
*1795 - Louis XVII, brenin Ffrainc, 10
*1809 - Thomas Paine, athronydd, 72
*1831 - Sarah Siddons, actores, 75
*1845 - Andrew Jackson, Arlywydd yr Unol Daleithiau, 77
*1849 - Bianca Milesi, arlunydd, 59
*1876 - George Sand, awdures, 71
*1889 - Gerard Manley Hopkins, bardd, 44
*1913 - Emily Davison, swffraget, 40
*1924 - George Mallory, fforiwr, 37
*1969 - Robert Taylor, actor, 58
*1970 - Ida Kerkovius, arlunydd, 90
*1983
**Rachel Baes, arlunydd, 70
**Edvarda Lie, arlunydd, 73
*2004 - Fosco Maraini, ethnolegydd ac awdur, 88
*2009 - Omar Bongo, gwleidydd, Arlywydd Gabon, 73
*2018 - Anthony Bourdain, cogydd, 61
*2022
**Aurora Altisent i Balmas, arlunydd, 93
**Bruce Kent, cadeiradd CND, 92
**Fonesig Paula Rego, arlunydd, 87

## Gwyliau a chadwraethau
* Diwrnod Cefnforoedd y Byd

0608
Mehefin, 08
10 Mehefin

**10 Mehefin** yw'r cant chwe deg unfed (161fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (162fed mewn blynyddoedd naid). Erys 204 diwrnod arall yn weddill hyd diwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
*1329 - Brwydr Pelekanon rhwng Yr Ymerodraeth Fysantaidd ac Ymerodraeth yr Otomaniaid.
*1719 – Gwrthryfeloedd y Jacobitiaid: Brwydr Glenshiel.
*1909 - Y signal argyfwng SOS yn cael ei defnyddio am y tro cyntaf ar y llong *Slavonia*.

## Genedigaethau
[bawd|130px|dde|[Y Tywysog Philip]]
[bawd|130px|dde|[Judy Garland]]
[bawd|130px|dde|[Marion Chesney]]
*1688 - James Francis Edward Stuart, hawlydd gorsedd Lloegr a'r Alban (m. 1766)
*1818 - Clara Novello, soprano (m. 1908)
*1819 - Gustave Courbet, arlunydd (m. 1877)
*1901 - Frederick Loewe, cyfansoddwr (m. 1988)
*1909 - Hideo Sakai, pêl-droediwr (m. 1996)
*1910 
**Laure Berthiaume-Denault, arlunydd (m. 1971)
**Howlin' Wolf, canwr (m. 1976)
*1911 - Syr Terence Rattigan, dramodydd (m. 1977)
*1912 - Sueko Matsueda Kimura, arlunydd (m. 2001)
*1915 - Saul Bellow, awdur (m. 2005)
*1919 - Jane Muus, arlunydd (m. 2007)
*1920 - Ruth Graham, arlunydd (m. 2007)
*1921 - Y Tywysog Philip, Dug Caeredin (m. 2021)
*1922 - Judy Garland, cantores ac actores (m. 1969)
*1923 - Robert Maxwell, dyn busnes (m. 1991)
*1926 - Hilda Margery Clarke, arlunydd
*1928 - Maurice Sendak, awdur (m. 2012)
*1929 - E. O. Wilson, biolegydd (m. 2021)
*1930 - Chen Xitong, gwleidydd (m. 2013)
*1936 - Marion Chesney, awdures (m. 2019)
*1949 - John Sentamu, archesgobb
*1965 - Elizabeth Hurley, actores
*1967 - Pavel Badea, pêl-droediwr
*1970 - Chris Coleman, pêl-droediwr
*1971 - Tadashi Nakamura, pêl-droediwr
*1985 - Andy Schleck, seiclwr
*1986 - Hajime Hosogai, pêl-droediwr
*2003 - Beth Doherty, ymgyrchydd hinsawdd

## Marwolaethau
bawd|130px|dde|Ffrederic Barbarossa
*1190 - Ffrederic Barbarossa, Ymerawdwr Glân Rhufeinig, 68
*1580 - Luís de Camões, bardd, tua 55
*1836 - André-Marie Ampère, ffisegydd, 61
*1926 - Antoni Gaudí, pensaer, 73
*1934 - Frederick Delius, cyfansoddwr, 72
*1937 - Robert Borden, Prif Weinidog Canada, 76
*1949 - Sigrid Undset, awdures, 67
*1967 - Spencer Tracy, actor, 67
*1982 - Vilma Eckl, arlunydd, 89
*1988 - Louis L'Amour, nofelydd, 80
*1990 - John Evans, 112
*1996 - Marie-Louise von Motesiczky, arlunydd, 89
*1998 - Matilda Michaylovna Boelgakova, arlunydd, 79
*2001 - Vida Fakin, arlunydd, 86
*2003 - Phil Williams, gwleidydd, 64
*2004 - Ray Charles, cerddor jazz, 73
*2008 - Paule Nolens, arlunydd, 84
*2012 - Maria Keil, arlunydd, 97
*2013 - Christa Moering, arlunydd, 96

## Gwyliau a chadwraethau
* Diwrnod Bortiwgal

0610
Mehefin, 10
14 Mehefin

**14 Mehefin** yw'r cant chwe deg pumed (165ed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (166ed mewn blynyddoedd naid). Erys 200 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
* Diwrnod Rhoddwyr Gwaed y Byd
* 1645 - Brwydr Naseby
* 1982 - Diwedd Rhyfel y Falklands.
* 1999 - Thabo Mbeki yn dod yn Arlywydd De Affrica.
* 2017 - Tân Tŵr Grenfell yn Llundain

## Genedigaethau 
[bawd|130px|dde|[Harriet Beecher Stowe]]
[bawd|130px|dde|[Rowan Williams]]
[bawd|130px|dde|[Olaf Scholz]]
* 1726 - Thomas Pennant, hynafiaethydd a naturiaethwr (m. 1798)
* 1811 - Harriet Beecher Stowe, nofelydd (m. 1896)
* 1842 - William Abraham, arweinydd glowyr De Cymru (m. 1922)
* 1868 - Karl Landsteiner, meddyg (m. 1943)
* 1895 - Pan Yuliang, arlunydd (m. 1977)
* 1909 - Burl Ives, actor a chanwr (m. 1995)
* 1915 - Ingrid Almqvist, arlunydd (m. 1993)
* 1919
**Sam Wanamaker, actor (m. 1993)
**Eudoxia Woodward, arlunydd (m. 2008)
* 1923 - Judith Kerr, awdures (m. 2019)
* 1924 - Syr James Black, ffarmacolegydd (m. 2010)
* 1926 - Danuta Romana Urbanowicz, arlunydd (m. 1989)
* 1928 - Che Guevara, chwyldroadwr (m. 1967)
* 1946 - Donald Trump, dyn busnes a gwleidydd, 45ed Arlywydd yr Unol Daleithiau
* 1949 - Syr Antony Sher, actor (m. 2021)
* 1950 - Rowan Williams, Archesgob Caergaint
* 1954 - Gianna Nannini, cantores
* 1955 - Paul O'Grady, actor, digrifwr a chyflwynydd teledu (m. 2023)
* 1956 - Keith Pontin, pêl-droediwr (m. 2020)
* 1958 - Olaf Scholz, gwleidydd, Canghellor yr Almaen
* 1961 - Boy George, canwr
* 1966 - Gilberto Carlos Nascimento, pel-droediwr
* 1969 - Steffi Graf, chwaraewraig tenis
* 1976 - Alan Carr, digrifwr
* 1982 - Lang Lang, pianydd
* 1991 - Alyona Alyona, rapiwraig
* 1992 - Daryl Sabara, actor a digrifwr

## Marwolaethau 
[bawd|130px|dde|[Emmeline Pankhurst]]
[bawd|130px|dde|[John Logie Baird]]
* 1594 - Orlande de Lassus, cyfansoddwr, tua 62 
* 1837 - Giacomo Leopardi, awdur, 39
* 1883 - Edward FitzGerald, bardd, 74
* 1926
**Mary Cassatt, arlunydd, 63
**Rees Thomas, chwaraewr rygbi, 43
* 1927 - Jerome K. Jerome, awdur, 68
* 1928 - Emmeline Pankhurst, swffragét, 71
* 1936 - G. K. Chesterton, awdur, 62
* 1946 - John Logie Baird, difeisiwr, 68
* 1961 - Eulabee Dix, arlunydd, 83
* 1963 - Elvezia Michel-Baldini, arlunydd, 75
* 1986 - Jorge Luis Borges, awdur, 87
* 1991 - Peggy Ashcroft, actores, 84
* 1994 - Henry Mancini, cyfansoddwr, 70
* 1995 - Roger Zelazny, awdur, 58
* 2005 - Mimi Parent, arlunydd, 80
* 2007
**Kurt Waldheim, gwleidydd, 88
**Ruth Graham, arlunydd, 87
* 2014 - Ultra Violet, arlunydd, 78
* 2016 - Valli Lember-Bogatkina, arlunydd, 94
* 2017 - June Blum, arlunydd, 87

## Gwyliau a chadwraethau 
* Diwrnod y Faner (yr Unol Daleithiau)
* Diwrnod Rhyddfryddio (Ynysoedd y Falklands)

0614
Mehefin, 14
15 Mehefin

**15 Mehefin** yw'r cant chwe deg chweched (166ed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (167fed mewn blynyddoedd naid). Erys 199 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
*1215 - Y Magna Carta yn cael ei arwyddo.
*1667 - Y meddyg Jean-Baptiste Denys o Ffrainc yn trallwyso gwaed oen i fachgen 15 oed. Hwn oedd y trallwysiad gwaed llwyddiannus cyntaf i berson ei dderbyn.
*1836 - Arkansas yn dod yn 25ain talaith yr Unol Daleithiau.
*1846 - Cytundeb Oregon yn dod i rym, gan sefydlu'r ffin rhwng Unol Daleithiau America a Chanada
*1938 - Patent yn cael ei roi i László Bíró ar gyfer y beiro.
*1977 - Etholiad cyffredinol yn Sbaen am y tro cyntaf ers 41 mlynedd. Enillwyd yr etholiad gan yr *Unión de Centro Democrático* dan arweinyddiaeth Adolfo Suárez, y Prif Weinidog.

## Genedigaethau
[bawd|130px|dde|[Edvard Grieg]]
[bawd|130px|dde|[Johnny Hallyday]]
*1330 - Edward, y Tywysog Du, Tywysog Cymru (m. 1376)
*1479 - Lisa del Giocondo, arlunydd (m. 1542)
*1594 - Nicolas Poussin, arlunydd (m. 1665)
*1843 - Edvard Grieg, cyfansoddwr (m. 1907)
*1872 - Grace Hall Hemingway, arlunydd (m. 1951)
*1911 - Wilbert Awdry, clerigwr ac awdur (m. 1997)
*1920 - Gabrielle Bellocq, arlunydd (m. 1999)
*1925 - Richard Baker, newyddiadurwr (m. 2018)
*1933 - Yasukazu Tanaka, pêl-droediwr
*1937 - Waylon Jennings, canwr gwlad (m. 2002)
*1939 - Brian Jacques, awdur (m. 2011)
*1943 - Johnny Hallyday, cerddor (m. 2017)
*1946 - Demis Roussos, canwr (m. 2015)
*1948 - Henry McLeish, gwleidydd, Prif Weinidog yr Alban (2000-2001)
*1949
**Jim Varney, actor (m. 2000)
**Simon Callow, actor
*1951 - Syr John Redwood, gwleidydd
*1953 - Xi Jinping, gwleidydd, Arlywydd Weriniaeth Pobl Tsieina
*1963 - Nigel Walker, chwaraewr rygbi
*1964
**Courteney Cox, actores
**Michael Laudrup, pêl-droediwr
*1969
**Ice Cube, actor a digrifwr
**Oliver Kahn, pêl-droediwr
*1973 - Neil Patrick Harris, actor
*1992 - Mohamed Salah, pêl-droediwr

## Marwolaethau
[bawd|130px|dde|[Ella Fitzgerald]]
* 923 - Robert I, brenin Ffrainc, 56
*1246 - Frederic II, Dug Awstria, 35
*1381 - Wat Tyler, arweinydd Gwrthryfel y Gwerinwyr, 40
*1849 - James K. Polk, Arlywydd yr Unol Daleithiau, 53
*1927 - Sophie von Adelung, arlunydd, 77
*1971 - Paula Wimmer, arlunydd, 95
*1991 - Alice Danciger, arlunydd, 77
*1992 - Mary B. Schuenemann, arlunydd, 93
*1993 - James Hunt, gyrrwr Fformiwla Un, 45
*1996 - Ella Fitzgerald, cantores jazz, 79
*2004 - J. Gwyn Griffiths, ysgolhaig, bardd, beirniad a golygydd, 92
*2013 - Kenneth G. Wilson, ffisegydd, 77
*2014 - Casey Kasem, actor, 82
*2018 - Leslie Grantham, actor, 71
*2019 - Franco Zeffirelli, cyfarwyddwr ffilm, 96
*2023 - Glenda Jackson, actores a gwleidydd, 87

## Gwyliau a chadwraethau
* Gŵyl Mabsant Trillo
* Diwrnod y Faner (Denmarc)

0615
Mehefin, 15
17 Mehefin

**17 Mehefin** yw'r cant chwe deg wythfed (168fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (169fed mewn blynyddoedd naid). Erys 197 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
*1775 - Brwydr Bunker Hill.
*1940 - Yr Ail Ryfel Byd: HMS *Lancastria* yn cael ei suddo gan y Luftwaffe ger Sant-Nazer, Ffrainc, gan ladd 3,000 o bobl.
*1944 - Gwlad yr Iâ yn cael ei chyhoeddi'n weriniaeth annibynnol.
*1950 - Trawsblannwyd aren ddynol yn llwyddiannus am y tro cyntaf erioed. Trawsblannwyd aren efaill Ruth Tucker yn Chicago.
*1972 - Sgandal Watergate: pum gweithiwr y Tŷ Gwyn yn cael eu harestio am dorri i fewn i bencadlys y Plaid Ddemocrataidd.

## Genedigaethau
[bawd|130px|dde|[Igor Stravinsky]]
[bawd|130px|dde|[Venus Williams]]
[bawd|130px|dde|[Jodie Whittaker]]
[bawd|130px|dde|[Helen Glover]]
*1239 - Edward I, brenin Lloegr (m. 1307)
*1682 - Karl XII, brenin Sweden (m. 1718)
*1703 - John Wesley (m. 1791)
*1773 - William Alexander Madocks, gwleidydd (m. 1828)
*1818 - Charles Gounod, cyfansoddwr (m. 1893)
*1882 - Igor Stravinsky, cyfansoddwr (m. 1971)
*1886 
**Ima Breusing, arlunydd (m. 1968)
**David Brunt, meteorolegydd (m. 1965)
*1898
**M. C. Escher, arlunydd (m. 1972)
**Harry Patch, milwr (m. 2009)
*1900 - Martin Bormann, gwleidydd (m. 1945)
*1916 - Maria Rudnitskaya, arlunydd (m. 1983)
*1918 - Jenny Dalenoord, arlunydd (m. 2013)
*1922
**Eva Slater, arlunydd (m. 2011)
**Toshiko Takaezu, arlunydd (m. 2011)
*1929
**Tigran Petrosian, chwaraewr gwyddbwyll (m. 1984) 
**James Shigeta, actor (m. 2014)
*1932 - Derek Ibbotson, athletwr (m. 2017)
*1936 - Ken Loach, cyfarwyddwr ffilm
*1943
**Newt Gingrich, gwleidydd
**Barry Manilow, canwr
*1945
**Ken Livingstone, gwleidydd
**Eddy Merckx, seiclwr
*1960
**Thomas Haden Church, actor
**Michelle Probert, athletwraig
*1963 - Christophe Barratier, cynhyrchydd a chyfarwyddwr ffilm
*1967 - Zinho, pel-droediwr
*1975 - Shoji Jo, pel-droediwr
*1980 - Venus Williams, chwaraewraig tennis
*1982 - Jodie Whittaker, actores
*1983
**Connie Fisher, cantores ac actores
**Lee Ryan, canwr ac actor
*1986 - Helen Glover, rhwyfwraig
*1987 - Kendrick Lamar, rapiwr
*1999 - Elena Rybakina, chwaraewraig tenis

## Marwolaethau
[bawd|130px|dde|[Mohamed Morsi]]
[bawd|130px|dde|[Marlenka Stupica]]
*1719 - Joseph Addison, gwleidydd ac awdur
*1898 - Syr Edward Burne-Jones, arlunydd
*1960 - Gertrud von Kunowski, arlunydd, 83
*1963 - John Cowper Powys, nofelydd ac athronydd, 90
*1967 - Ruth Sobotka, arlunydd, 41
*2002 - Fritz Walter, pêl-droediwr, 81
*2005 - Tetyana Yablonska, arlunydd, 88
*2008
**Cyd Charisse, actores, 86
**Ulla Frellsen, arlunydd, 71
*2009 - Ralf Dahrendorf, gwleidydd, 80
*2019
**Barbara Erdmann, arlunydd, 89
**Mohamed Morsi, arlywydd yr Aifft, 67
**Gloria Vanderbilt, arlunydd, 95
*2020
**Willie Thorne, chwaraewr snwcer, 66
**Jean Kennedy Smith, diplomydd, 92
*2021 - Kenneth Kaunda, Arlywydd Sambia, 97
*2022 
**Marlenka Stupica, arlunydd, 94
**Nicole Tomczak-Jaegermann, mathemategydd, 77

## Gwyliau a chadwraethau
*Gŵyl genedlaethol Gwlad yr Iâ: Diwrnod Annibyniaeth
*Diwrnod y Tadau (El Salfador, Gwatemala)

0617
Mehefin, 17
16 Mehefin

**16 Mehefin** yw'r cant chwe deg seithfed (167fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (168fed mewn blynyddoedd naid). Erys 198 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
* 1282 - Brwydr Llandeilo Fawr; buddugoliaeth ysgubol i'r Cymry dros fyddin Seisnig
* 1487 - Brwydr Maes Stoke
* 1904 – y dyddiad y mae digwyddiadau nofel James Joyce *Ulysses* yn digwydd; mae'r dyddiad hwn bellach yn cael ei ddathlu'n rhyngwladol fel "Bloomsday".
* 1961 - Ffodd y dawnsiwr Rudolf Nureyev o'r Undeb Sofietaidd i'r Gorllewin.
* 1963 - Valentina Tereshkova yw'r fenyw gyntaf yn y gofod.
* 1976 - Taniodd heddlu De Affrica ar fyfyrwyr ysgol oedd yn protestio yn erbyn y gyfundrefn *apartheid* yn Soweto. Ni wyddys sawl un gafodd ei ladd. Enynnodd y lladd derfysgoedd yn Soweto ac mewn trefi eraill.
* 2016 - Llofruddiaeth Jo Cox

## Genedigaethau 
* 1313 - Giovanni Boccaccio, awdur (m. 1375)
* 1723 - Adam Smith, athronydd (m. 1790)
* 1829 - Geronimo, arweinydd milwrol yr Apache (m. 1909)
* 1858 - Gustaf V, brenin Sweden (m. 1950)
* 1874 - Arthur Meighen, Prif Weinidog Canada (m. 1960)
* 1881 - Dafydd Jones, bardd (m. 1968)
* 1882 - Norah Neilson Gray, arlunydd (m. 1931)
* 1890 - Stan Laurel, actor a chomedïwr (m. 1965)
* 1902 
**James Kitchener Davies, bardd, dramodydd a chenedlaetholwr (m. 1952)
**Barbara McClintock, genetegydd a fotanegydd (m. 1992)
* 1912 - Enoch Powell, gwleidydd (m. 1998)
* 1928 - Pierrette Bloch, arlunydd (m. 2017)
* 1929 - Pauline Yates, actores (m. 2015)
* 1933 - John Cunliffe, awdur (m. 2018)
* 1938 - Joyce Carol Oates, awdures
* 1965 - Andrea M. Ghez, gwyddonydd
* 1967 - Jurgen Klopp, pêl-droediwr
* 1968 - James Patrick Stuart, actor a digrifwr
* 1970 - Phil Mickelson, golffiwr
* 1971 - Tupac Shakur, rapiwr (m. 1996)
* 1983 - Olivia Hack, actores
* 1989 - Yuichi Maruyama, pêl-droediwr
* 1991 - Joe McElderry, canwr

## Marwolaethau 
* 1685 - Anne Killigrew, arlunydd, 25
* 1722 - John Churchill, 1af Dug Marlborough, milwr, 72
* 1820 - Thomas Jones, llenor, 63?
* 1922 - Clara Bruins, arlunydd, 63
* 1925 - Lucie Cousturier, arlunydd, 48
* 1953 - Margaret Bondfield, gwleidydd, 80
* 1955 - Serafima Ryangina, arlunydd, 64
* 1958 - Imre Nagy, prif weinidog Hwngari, 62
* 1999 - Screaming Lord Sutch (David Sutch), cerddor a gwleidydd, 58
* 2006 - Joan Arend Kickbush, arlunydd, 80
* 2010 - Haidi Streletz, arlunydd, 78
* 2016 - Jo Cox, gwleidydd, 41
* 2017 - Helmut Kohl, Canghellor yr Almaen, 87
* 2019 - Suzan Pitt, arlunydd, 76
* 2020 - Mohammad Asghar, gwleidydd Cymreig, 74

## Gwyliau a chadwraethau 
*Dydd Gŵyl y seintiau Curig ac Ishmael.
*Bloomsday (Gweriniaeth Iwerddon)
*Cynnydd Soweto
**Diwrnod y Plentyn Affricanaidd
**Diwrnod Ieuenctid (De Affrica)

0616
Mehefin, 16
19 Mehefin

**19 Mehefin** yw'r cant saith degfed (170fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (171fed mewn blynyddoedd naid). Erys 195 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
*1306 - Brwydr Methven
*1961 - Annibyniaeth Coweit
*1970 - Edward Heath yn dod yn Brif Weinidog y Deyrnas Unedig
*2014 - Felipe VI yn dod yn frenin Sbaen
*2017 - Ymosodiad Parc Finsbury, Lloegr

## Genedigaethau
*1566 - James VI a I, brenin yr Alban a Lloegr (m. 1625)
*1623 - Blaise Pascal, athronydd (m. 1662)
*1790 - John Gibson, cerflunydd (m. 1866)
*1854 - Eleanor Norcross, arlunydd (m. 1923)
*1861 - Douglas Haig, milwr (m. 1928)
*1881 - Helene Dolberg, arlunydd (m. 1979)
*1894 - Mary Edwell-Burke, arlunydd (m. 1988)
*1895 - Erna Dinklage, arlunydd (m. 1991)
*1896 - Wallis Simpson, cymdeithaswraig (m. 1986)
*1906
**Ernst Chain, meddyg a chemegydd (m. 1979)
**Claire Olivier-Tiberghien, arlunydd (m. 1987)
*1917 - Joshua Nkomo, gwleidydd (m. 1999)
*1919 - Pauline Kael, beirniad ffilm (m. 2001)
*1921 - Louis Jourdan, actor (m. 2015)
*1927 - Rien Beringer, arlunydd (m. 2005)
*1940 - Paul Shane, actor (m. 2013)
*1945 - Aung San Suu Kyi, gwleidydd
*1947 - Syr Salman Rushdie, nofelydd
*1951 - Ayman al-Zawahiri, arweinydd Al-Qaeda (m. 2022)
*1954 - Kathleen Turner, actores
*1959
**Anne Hidalgo, gwleidydd, Maer Paris 
**Christian Wulff, gwleidydd
*1962
**Paula Abdul, cantores
**Masanao Sasaki, pêl-droed
*1964 - Boris Johnson, gwleidydd, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig
*1965 - Ronaldo Rodrigues de Jesus, pêl-droed
*1969 - Yoshiaki Sato, pêl-droed
*1972 - Jean Dujardin, actor
*1978 - Zoe Saldana, actores
*1983
**Macklemore, rapiwr
**Mark Selby, chwaraewr snwcer
**Aidan Turner, actor
*1985 - Chikashi Masuda, pêl-droed

## Marwolaethau
*1282 - Elinor de Montfort, gwraig Llywelyn ap Gruffudd
*1820 - Joseph Banks, botanegydd, 77
*1912 - Wilhelmina Lagerholm, arlunydd, 86
*1928 - Maria Wiik, arlunyd, 74
*1937 - J. M. Barrie, awdur, 77
*1941 - Elena Popea, arlunydd, 72
*1972 - Elisabeth Scott, pensaer, 73
*1984 - Lee Krasner, arlunydd, 75
*1993 - William Golding, nofelydd, 81
*2010 - Alzira Peirce, arlunydd, 102
*2013
**James Gandolfini, actor, 51
**John Hughes, arlunydd, 78
**Gyula Horn, gwleidydd, 80
*2016 - Anton Yelchin, actor, 27
*2017 - Brian Cant, actor, 83
*2018 - Frank Vickery, dramodydd, 67
*2020 
**Syr Ian Holm, actor, 88
**Karin Peschel, economegydd, 84

## Gwyliau a chadwraethau
* Juneteenth (yr Unol Daleithiau)
* Diwrnod Hwngari annibynnol

0619
Mehefin, 19
18 Mehefin

**18 Mehefin** yw'r cant chwe deg nawfed (169fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (170fed mewn blynyddoedd naid). Erys 196 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau
*1815 - Brwydr Waterloo.
*1953 - Yr Aifft yn datgan ei bod yn weriniaeth, gan ddiddymu'r frenhiniaeth.
*1970 - Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1970.

## Genedigaethau
[bawd|140px|dde|[Paul McCartney]]
[bawd|140px|dde|[Nigel Owens]]
*1799 - William Lassell, seryddwr (m. 1880)
*1845 - Charles Louis Alphonse Laveran, meddyg (m. 1922)
*1886 - George Mallory, fforiwr (m. 1924)
*1901 - Duges Fawreddog Anastasia Nikolaevna o Rwsia (m. 1918)
*1909 - Lena Constante, arlunydd (m. 2005)
*1913 - Sammy Cahn, cyfansoddwr (m. 1993)
*1924 - Renia Spiegel, awdures, dyddiadurwraig (m. 1942)
*1940 - Mirjam Pressler, awdures (m. 2019)
*1941 - Delia Smith, cogydd
*1942
**Roger Ebert, newyddiadurwr, beirniad ffilmiau a sgriptiwr (m. 2013)
**Syr Paul McCartney, canwr, cerddor a chyfansoddwr
**Thabo Mbeki, Arlywydd De Affrica
*1949
**Lech Kaczyński, Arlywydd Gwlad Pwyl (m. 2010)
**Jarosław Kaczyński, gwleidydd
*1952 - Isabella Rossellini, actores
*1959 - Jocelyn Davies, gwleidydd
*1971 - Nigel Owens, dyfarnwr rygbi
*1975 - Jem, cantores
*1976
**Tatsuhiko Kubo, pêl-droed
**Akinori Nishizawa, pêl-droed
*1977 - Kaja Kallas, Prif Weinidog Estonia
*1980 - Kevin Bishop, actor
*1986 
**Richard Gasquet, chwaraewr tenis
**Shusaku Nishikawa, pêl-droed

## Marwolaethau
[bawd|140px|dde|[Roald Amundsen]]
*1250 - Teresa o Bortiwgal, 69
*1291 - Alfonso III, brenin Aragon, 26
*1558 - Robert Recorde, mathemategydd, tua 48
*1749 - Ambrose Philips, bardd a dramodydd, 74
*1815 - Thomas Picton, milwr, 56 (yn y Frwydr Waterloo)
*1835 - William Cobbett, awdur, 72
*1902 - Samuel Butler, nofelydd, 66
*1928 - Roald Amundsen, fforiwr, 55
*1936 - Maxim Gorki, awdur, 68
*1952 - Diana Coomans, arlunydd, 90
*1956 - Irma Hartje-Leudesdorff, arlunydd, 74
*1983 - Marianne Brandt, arlunydd, 89
*2011
**Frederick Chiluba, Arlywydd Sambia, 68 
**Clarence Clemons, cerddor, 69
*2020 - Fonesig Vera Lynn, cantores, 103

## Gwyliau a chadwraethau
* Diwrnod Waterloo
* Diwrnod Weriniaeth (yr Aifft)
* Diwrnod Balchder Awtistig

0618
Mehefin, 18