open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aeres Evans

Awdures o Gymru oedd **Aeres Letitia Evans** (1912 – 2004). Mae'n nodedig am y gyfrol *Cofio - Jennie Eirian* a gyhoeddwyd ar 1 Ionawr 1983 (Gwasg Gee). Roedd yn chwaer i'r Prifardd Eirian Davies.
120px|bawd

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1912
Categori:Llenorion benywaidd yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion benywaidd yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Categori:Marwolaethau 2004
Categori:Nofelwyr Cymraeg
Categori:Pobl o Sir Gaerfyrddin
Aled Davies

Awdur o Gymru yw **Aled Davies**. Mae'n nodedig am y gyfrol  *Cyntaf i Ateb* a gyhoeddwyd 31 Gorffennaf, 2009 gan: Cyhoeddiadau'r Gair.

## Llyfryddiaeth
* Cyntaf i Ateb (Cyhoeddiadau'r Gair, 2009)

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Aeryn Jones

Hwsmon a garddwr o Gymru yw **Aeryn Jones** neu 'Aeryn Llangwm' (ganwyd 1939). Caiff ei adnabod fel un o gymeriadau cefn gwlad, yn ddigrifwr, storïwr, llwyfannwr, adroddwr, casglwr a limrigwr.

Mae'n enedigol o Langwm, Conwy. Bu'n gweithio fel hwsmon ar fferm Llwyn Dedwydd, Tŷ Nant am bron i ugain mlynedd cyn mynd yn arddwr i gartref Cysgod y Gaer, Corwen hyd nes ei ymddeoliad.

Fe enillodd Wobr Goffa Llwyd o’r Bryn yn Eisteddfod Genedlaethol Caerdydd, 2008. Bu'n teithio dros Gymru i eisteddfodau a chyngherddau, gan ennill ugeiniau o gwpanau a medalau, a chasglu nifer o hanesion difyr a doniol wrth ddiddanu.

Ysgrifennodd ei hunangofiant yn y gyfrol *Moch Bach Mewn Basged Ddillad* a gyhoeddwyd ar 10 Mehefin 2013 gan Y Lolfa.

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1939
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion yr 21ain ganrif o Gymru
Aled L. Ellis

240px|bawd

Awdur o Gymru yw **Aled L. Ellis**. Mae'n nodedig am y gyfrol  *Minffordd - Rhwng Dau Draeth* a gyhoeddwyd 13 Gorffennaf, 2011.

## Llyfryddiaeth
* Minffordd - Rhwng Dau Draeth (2011)

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Hanner marathon

bawd|300px|Rhedwyr yn Hanner Marathon Bryste

Ras 21.0975&nbsp;km o bellter ydy **hanner marathon**. Mae'r ras ei hun hanner pellter marathon llawn a gan amlaf fe'i chynhelir ar yr heol. Dros y blynyddoedd diwethaf, gwelwyd twf ym mhoblogrwydd ras yr hanner marathon. Un o'r prif resymau am hyn yw am fod y pellter yn heriol, ond nid oes angen yr un lefel o hyfforddiant a marathon llawn. Yn aml, cynhelir hanner marathon ar yr un diwrnod a marathon llawn, ond caiff y cwrs ei fyrhau. Gelwir hanner marathon yn ras 21K, 21.1K neu 13.1 milltir, er bod y pellteroedd yma wedi'u talgrynu ac felly nid ydynt yn gwbl gywir.

## Gweler hefyd
* Hanner Marathon Abertawe
* Hanner Marathon Caerdydd
* Hanner Marathon Ynys Mon

## Cyfeiriadau
Categori:Marathonau
Categori:Athletau
Categori:Rhedeg
Afan ab Alun

240px|bawd

Awdur o Gymru yw **Afan ab Alun** sy'n enedigol o Aberystwyth. Mae'n nodedig am y gyfrol  *Cestyll Ceredigion* a gyhoeddwyd 1 Ionawr, 1991 gan Wasg Carreg Gwalch.

## Llyfryddiaeth
* Cestyll Ceredigion (Gwasg Carreg Gwalch, 1991)

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Categori:Nofelwyr Cymraeg
Aled Lloyd Davies

Cerddor, addysgwr ac arbennigwr cerdd dant o Gymro oedd **Aled Lloyd Davies** (26 Ionawr 1930 – 24 Ionawr 2021).

Graddiodd mewn Daearyddiaeth ym Mhrifysgol Aberystwyth cyn gweithio fel athro ym Mhenbedw. Bu Aled yn athro Daearyddiaeth yn Ysgol Uwchradd Maes Garmon, Yr Wyddgrug ac yna bu'n brifathro yno am ugain mlynedd.

Mae nifer o draciau gan Aled Lloyd Davies i'w clywed yma: Rhestr o ganeuon Aled Lloyd Davies.

Mae'n nodedig am y gyfrol  *Canrif o Gân 1881-1998* a gyhoeddwyd 13 Tachwedd, 1999 gan: Cymdeithas Cerdd Dant Cymru.

Bu farw ddyddiau cyn ei ben-blwydd yn 91 oed, gan adael ei wraig, Beryl a'i blant, Rhodri, Gwenno, Powys a Iestyn.

## Llyfryddiaeth
chwith|120px|bawd

* ''Datblygiad Cerdd Dant Ym Meirionnydd, Dinbych a'r Fflint 1881-1998* (Cymdeithas Cerdd Dant Cymru, 1999)
* *Datblygiad Cerdd Dant Ym Môn, Arfon, Llŷn ac Eifionydd, Maldwyn, Y De-Orllewin, Cwm Tawe a'r De-Ddwyrain* (Cymdeithas Cerdd Dant Cymru, 2000)
* *Cerdd Dant* (Llawlyfr Gosod)* (Gwasg Gwynedd, 1983)
* ''Canu'r Werin yng Ngogledd-Ddwyrain Cymru* (1998)]]* (Cymdeithas Alawon Gwerin, 1998)
* ''Mae'n Rhaid i Bethau Newid* (Alto Publications, 2011)
* *Pwyso ar y Giât'' (Gwasg y Bwthyn, 2008)

## Oriel 

Delwedd:Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1979, Caernarfon (1515580).jpg
Delwedd:Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1979, Caernarfon (1515579).jpg

## Gweler hefyd
*Rhestr o ganeuon Aled Lloyd Davies

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1930
Categori:Marwolaethau 2021
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Alun Guy

bawd|240px

Cerddor, athro ac awdur o Gymru yw **Alun Guy** (ganwyd 1939). Mae'n nodedig am gyhoeddi 15 o wahanol gyfrolau  megis *Cantorion o Fri: Ar Lwyfan Cymru* a gyhoeddwyd 1 Awst 2004 gan Wasg Gomer ynghyd a nifer o werslyfrau ar gyfer disgyblion TGAU a Safon A Cerddoriaeth.  Mae e'n cerddor hefyd, sy'n gweithio fel Beirniad Cerdd Cenedlaethol, arweinydd Cymanfaoedd Rhyngwladol, corau a cherddorfeydd.

## Bywyd cynnar
Ganwyd a magwyd Guy yng Nghaerdydd. Mae'n un o dri o blant i Mr D T Guy (Penclawdd) a Mrs Annie Hughes Guy (Waunarlwydd).  

## Gyrfa
Graddiodd Guy o Goleg Prifysgol Caerdydd. Rhwng 1978 a 1998 bu'n Bennaeth Cerdd Ysgol Glantaf yng Nghaerdydd. Mae nawr yn Ymgynghorydd Cerdd ar gyfer ysgolion yn ogystal â Phrif Arholwr Cerdd TGAU yng Nghymru.

Derbyniodd Medal yr Ymerodraeth Brydeinig yn Anrhydeddau Pen-blwydd y Frenhines 2020, am ei wasanaeth i'r meysydd cerdd, iaith a diwylliant.

## Llyfryddiaeth
* *Cantorion o Fri: Ar Lwyfan Cymru* (Gwasg Gomer, 2004)
* *Cantorion o Fri: Ar Lwyfan y Byd* (Gwasg Gomer, 2005)
* *Pan Ddaw Yfory* (Curiad, 1996)
* *Llawlyfr y Myfyrwyr ar Gyfer Manyldeb CBAC* (Rhinegold Publishing, 2005)
* *Profion Gwrando* (Rhinegold Publishing, 2009)

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1939
Categori:Cerddorion o Gymru
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Alun Llwyd

:''Peidiwch â chymysgu'r awdur hwn â'r bardd Alan Llwyd.''

Awdur o Gymru yw **Alun Llwyd**. Mae'n nodedig am y gyfrol  ''Cyfres y Beirdd Answyddogol: Blwyddyn a 'Chydig* a gyhoeddwyd 01 Chwefror, 1991 gan: Y Lolfa.

## Llyfryddiaeth
* *Blwyddyn a 'Chydig'' (Y Lolfa, 1991)

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Allan James

240px|bawd

Awdur o Gymru yw **Allan James**. Mae'n nodedig am y gyfrol  ar John Morris-Jones yn y gyfres *Dawn Dweud* a gyhoeddwyd 28 Tachwedd, 2011 gan: Gwasg Prifysgol Cymru. Enillodd ei lyfr 'Dawn Dweud' y wobr am y gyfrol orau yn yr adran Ffeithiol Greadigol yn 2012.

## Llyfryddiaeth
* *Dawn Dweud: John Morris-Jones* (Gwasg Prifysgol Cymru , 2011)
* *Diwylliant Gwerin Morgannwg* (Gwasg Gomer, 2002)

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Alun Ifans

Awdur o Gymru yw **Alun Ifans**. Mae'n nodedig am y gyfrol  ''50 o Ganeuon i'r Dysgwyr* a gyhoeddwyd 01 Ionawr, 1977 gan: Gwasg Aeron.
240px|bawd

## Llyfryddiaeth
* *50 o Ganeuon i'r Dysgwyr* (Gwasg Aeron, 1977)
* *Cofio* (Gwasg Gomer, 1992)
* *Dewi Sant* (Gwasg Aeron, 1976)
* *Gaf i Ddweud Stori?* (Gwasg Gomer, 1988)
* *Nia Ben Aur* (Dref Wen, 1990)
* *Pedair Cainc y Mabinogi i Ddysgwyr* (Dref Wen, 2003)
* *Swyn Sir Benfro* (Y Lolfa, 2000)
* *Ymunwch yn y Gân'' (Gwasg Aeron, 1983)

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Alun Wyn Bevan

Darlledwr, cyn-ddyfarnwr rygbi a sylwebydd chwaraeon o Gymru yw **Alun Wyn Bevan** (ganwyd Hydref 1947). 

## Bywyd cynnar ac addysg 
Fe'i magwyd ym Mrynaman. Mynychodd Ysgol Ramadeg Dyffryn Aman ar yr un adeg a Dafydd Hywel a'r gwleidydd Neil Hamilton.

## Gyrfa 
Bu'n gweithio ym maes addysg ers 20 mlynedd ac yn ddiweddarach fel ymchwilydd a chynhyrchydd i gwmni teledu Tinopolis yn Llanelli. 

Mae Bevan wedi ymwneud â sawl cynllun i bobl ifanc yn hyrwyddo'r Gymraeg mewn chwaraeon a gwella iechyd plant yn Rhondda Cynon Taf.

Mae wedi ysgrifennu nifer o lyfrau am chwaraeon yn Gymraeg a Saesneg.
bawd|120px|Pac o Straeon Rygbi 2

Rhwng 2014 a 2025, roedd rhan o dîm sylwebu rhaglen *Seiclo* S4C, sy'n darlledu uchafbwyntiau o rasus "Giro d'Italia" a'r "Tour de France".

## Bywyd personol 
Mae'n byw yng Nghastell-Nedd. Mae'n aelod o Gôr Meibion Taf.

## Llyfryddiaeth
* *Cewri Campau Cymru* (Gwasg Gomer, 2000)
* *Welsh Sporting Greats* (Gwasg Gomer, 2001)
* ''Straeon o'r Strade* (Gwasg Gomer, 2004)
* *Stradey Stories* (Gwasg Gomer, 2005)
* *St. Helen’s Stories* (Gwasg Gomer, 2007)
* *Clawdd Offa/Offa’s Dyke* (Gwasg Gomer, 2009)
* *Rugby's Best of the Best* (Gwasg Gomer, 2009)
* *Leaders of Men* (Gwasg Gomer, 2010)
* *A Wyddoch Chi am Chwaraeon Cymru?* (Gwasg Gomer, 2013)
* *Dathlu Rygbi Cymru* (Gwasg Carreg Gwalch, 2013)
* *Y Gêmau Olympaidd a Champau'r Cymry'' (Gwasg Gomer, 2012)

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1947
Categori:Sylwebyddion chwaraeon
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Aled O. Richards

Awdur o Gymru yw **Aled O. Richards**. Mae'n nodedig am y gyfrol  *Carnifal y Creaduriaid* a gyhoeddwyd 25 Ionawr, 2007 gan: Atebol/Awen. Bu'n bennaeth cynhyrchu cwmni B-DAG.

## Llyfryddiaeth
* *Clamp a Pitw: Carnifal y Creaduriaid* (Atebol/Awen, 2007)
* *Crisial y Pharo* (Gwasg Gomer, 2003)
* *Cyfres Brechdan Inc: Dyw Zoe Ddim yn Sylwi Arna i* (Gwasg Gomer, 2007)

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Alun Cob

240px|bawd

Awdur o Gymru yw **Alun Cob**. Mae'n nodedig am y gyfrol  *Pwll Ynfyd* - ei nofel gyntaf - a gyhoeddwyd 15 Tachwedd, 2011 gan: Gwasg Gomer.

## Llyfryddiaeth
* *Pwll Ynfyd* (Gwasg Gomer, 2011)
* *Tarw Pres* (Gwasg Gomer, 2012)
* *Gwyllgi* (Gwasg Gomer, 2013)
* *Sais* (Gwasg Gomer, 2014)
* *Mametz* (Gwasg Gomer, 2016)

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Alun Emanuel Davies

Awdur o Gymru yw **Alun Emanuel Davies** (ganwyd Rhagfyr 1980). Mae'n nodedig am y gyfrol *Antur yn yr Eira* a gyhoeddwyd ar 5 Rhagfyr 2002 gan Canolfan Astudiaethau Addysg.

## Llyfryddiaeth
* *Antur yn yr Eira* (Canolfan Astudiaethau Addysg, 2002)
* *Amgylchiadau - Shaun* (Canolfan Astudiaethau Addysg, 2003)
* *Dwy Ochr y Geiniog* (Canolfan Astudiaethau Addysg, 2005)

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1980
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Arthur Humphreys-Owen

Roedd **Arthur Charles Humphreys-Owen** (9 Tachwedd 1836 – 9 Rhagfyr 1905) yn fargyfreithiwr, tirfeddiannwr a gwleidydd Rhyddfrydol Cymreig

## Bywyd Personol
Ganwyd Arthur Charles Humphreys ym 1836 yn fab i Erskine Humphreys, bargyfreithiwr ac Eliza, merch Dr Edward Johnes MD, Garthmyl, ei wraig. Ym 1876 etifeddodd ystâd Glanhafren gan ei hen hen fodryb Ann Warburton Owen, a newidiodd ei enw i Humphreys-Owen. Roedd ystâd Glanhafren yn cynnwys tua 8,000 erw o dir ym mhlwyfi Aberriw, Castell Caereinion, a Llangurig.

Cafodd ei addysg yn Ysgol Harrow a Choleg y Drindod, Caergrawnt lle graddiodd BA ac MA.

Ym 1874 priododd Maria, merch James Russell QC, bu iddynt un mab a thair merch.

## Gyrfa
Cafodd ei alw i'r Bar yn Lincoln's Inn ym 1864 gan weithio wedyn fel Bargyfreithiwr yn y Llys Siawnsri.

Fe fu yn gyfarwyddwr cwmni rheilffordd y Cambrian ac fe fu yn gadeirydd y cwmni hwnnw a chwmni rheilffordd Canolbarth Cymru

Gwasanaethodd fel is-gadeirydd Llysoedd Chwarter Sir Drefaldwyn

## Gyrfa Wleidyddol
Pan ffurfiwyd cynghorau sir Cymru ym 1888 cafodd Humphreys Owen ei hethol fel Cadeirydd Cyngor Sir Drefaldwyn. Arhosodd yn y gadair hyd ei farwolaeth ym 1905.

Pan gafodd Stuart Rendel ei ddyrchafu i Dŷ'r Arglwyddi ym 1894 dewiswyd Humphreys-Owen fel yr ymgeisydd Rhyddfrydol i sefyll yn yr is etholiad i ethol olynydd iddo; llwyddodd i gadw'r sedd i'r Rhyddfrydwyr ac i gadw'r sedd hyd ei farwolaeth.

## Bywyd cyhoeddus
Roedd gan Humphreys-Owen diddordeb mawr mewn addysg. Yn y 1860au fe fu yn ymgyrchu i ddiddymu profion a oedd yn eithrio Anghydffurfwyr rhag cael mynediad i Brifysgolion Rhydychen a Chaergrawnt gan nad oeddynt yn cefnogi erthyglau Eglwys Loegr.

Fe fu yn aelod o Fwrdd Canolog Cymru, y corff oedd yn arolygu darpariaeth addysg ganolradd yng Nghymru.

Roedd yn aelod o Gyngor Colegau Prifysgol Aberystwyth a Bangor ac yn aelod o Lys Prifysgol Cymru.

Fe fu yn dirpwy Arglwydd Raglaw Sir Drefaldwyn

## Marwolaeth
Bu farw yn ei gartref Glanhafren ym 1905 a chafodd ei gladdu ym Mynwent Eglwys Trefaldwyn.
## Cyfeiriadau
Categori:Aelodau Seneddol y Deyrnas Unedig
Categori:Genedigaethau 1836
Categori:Gwleidyddion y 19eg ganrif o Gymru
Categori:Gwleidyddion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Marwolaethau 1905
Categori:Rhyddfrydiaeth
Categori:Cyfreithwyr o Gymru
Barwn Harlech

bawd|Barwn 1af Harlech
Mae'r **Barwn Harlech o Harlech yn Sir Feirionnydd**, yn deitl ym Mhendefigaeth Prydain Fawr.

## Cefndir
Cafodd y farwniaeth ei greu ym 1876 ar gyfer y gwleidydd Ceidwadol John Ormsby-Gore
bawd|Neuadd Brogyntyn
Sedd y teulu yw Glyn Cywarch, ger Harlech. Bu cyn sedd y teulu yn Neuadd Brogyntyn, ger Croesoswallt, Swydd Amwythig gwerthodd y 6ed Barwn Brogyntyn yn y flwyddyn 2000.

## Deiliaid y Teitl
*John Ralph Ormsby-Gore, Barwn 1af Harlech (1816–1876)
*William Richard Ormsby-Gore, 2il Farwn Harlech (1819–1904)
*George Ormsby-Gore, 3ydd Barwn Harlech (1855–1938)
*William George Arthur Ormsby-Gore, 4ydd Barwn Harlech (1885–1964)
*William David Ormsby-Gore, 5ed Barwn Harlech (1918–1985)
*Francis David Ormsby-Gore, 6ed Barwn Harlech (1954-2016)
*Jasset David Cody Ormsby-Gore, 7fed Barwn Harlech (ganwyd 1986).

## Melltith teulu Harlech
Bu farw Sissie gwraig y 5ed barwn mewn damwain car ym 1967 a bu farw'r 5ed barwn mewn damwain car arall ym 1985. Cyflawnodd Julian Ormsby-Gore, etifedd tybiedig y 5ed Barwn, hunan laddiad ym 1974, bu farw Alice Ormsby-Gore, chwaer Julian o orddos o heroin ym 1995. Bu'r 6ed Barwn yn ddioddef o broblemau iechyd meddwl ac wedi cael triniaeth orfodol o dan y deddfau iechyd meddwl; mae hyn wedi arwain y papurau tabloid i gyfeirio at y farwniaeth fel teulu o dan felltith.

## Cyfeiriadau
Categori:Barwniaid ym Mhendefigaeth y Deyrnas Unedig
Categori:Barwniaid Harlech
Stuart Rendel

Roedd **Stuart Rendel, Barwn 1af Rendel** (2 Gorffennaf 1834 – 4 Mehefin 1913) yn ddiwydiannwr Prydeinig, dyngarwr a gwleidydd Rhyddfrydol. Gwasanaethodd fel Aelod Seneddol Rhyddfrydol Sir Drefaldwyn rhwng 1880 a 1894.
## Cefndir ac addysg 
Cafodd Rendel eni yn Plymouth, Dyfnaint, yn fab i'r peiriannydd sifil James Meadows Rendel a'i wraig Catherine Jane, merch W J Harris. Cafodd ei addysg yn Eton a Choleg Oriel, Rhydychen, gan raddio ym 1856 gyda gradd pedwerydd dosbarth mewn astudiaethau clasurol, graddiodd yn MA ym 1859. Cafodd ei alw i'r Bar ym 1861 ond ni fu erioed yn ymarfer yr alwedigaeth honno. Roedd yn ymwneud yn bennaf a pheirianneg, gan ddod yn rheolwr cangen Llundain y cwmni cynhyrchu gynnau Armstrong and Mitchell a chyfarwyddwr Cwmni Haearn a Dur Shelton.

Priododd Ellen Sophy, merch William Egerton Hubbard, ym 1857. Bu iddynt bedair merch. Priododd ei ail ferch, yr Anrhydeddus Maud Ernestine Rendel, Henry Gladstone, mab ei gyfaill agos, William Ewart Gladstone. Bu farw'r Arglwyddes Rendel ym mis Mai 1912 yn 74 oed

## Gyrfa wleidyddol 
Safodd Rendel yn etholiad cyffredinol 1880 fel ymgeisydd Rhyddfrydol yn etholaeth Maldwyn gan gipio'r sedd oddi wrth y Ceidwadwyr, bu'r sedd yn un Rhyddfrydol am y 99 mlynedd olynol cyn i Delwyn Williams ei gipio yn ôl i'r Ceidwadwyr ym 1979 ar drothwy dathliadau canrif Rhyddfrydwyr Maldwyn. Bu Rendel yn Aelod Seneddol Rhyddfrydol Sir Drefaldwyn rhwng 1880 a'i ymddeoliad o'r Senedd ym 1894. Er ei fod yn Sais ac yn Anglican, daeth yn boblogaidd yn ei etholaeth anghydffurfiol trwy ddangos cefnogaeth brwd i achosion Cymreig megis Deddf Addysg Ganolradd Cymru, datgysylltu a sefydlu Prifysgol Cymru. Gwasanaethodd fel llywydd Cyngor Cenedlaethol Cymreig y Rhyddfrydwyr a chadeirydd pwyllgor yr aelodau seneddol Rhyddfrydol Cymreig.

Ar ei ymddeoliad o Dŷ'r Cyffredin ym 1894 cafodd ei ddyrchafu i Dŷ'r Arglwyddi fel y Barwn Rendel, o Hatchlands yn Swydd Surrey.
 
Gwasanaethodd fel llywydd Prifysgol Aberystwyth o 1895 hyd at ei farwolaeth ym 1913

## Marwolaeth
Bu farw yn ei gartref yn Llundain, 10 Palace Green, Kensington Palace Gardens, ym mis Mehefin 1913, oed 78. Daeth y farwniaeth i ben ar ei farwolaeth gan nad oedd ganddo fab i'w hetifeddu.

## Cyfeiriadau
Categori:Aelodau Seneddol y Deyrnas Unedig
Categori:Genedigaethau 1834
Categori:Gwleidyddion y 19eg ganrif o Gymru
Categori:Marwolaethau 1913
Categori:Rhyddfrydiaeth
Andras Millward

Awdur toreithiog o Gymru oedd **Andras Millward** (19 Mai 1966 – 16 Hydref 2016). Roedd yn nodedig am y nofelau *Deltanet*, *Prosiect Nofa*  ac *Un Cythraul yn Ormod* (Y Lolfa, 1996)  sy'n cael ei chydnabod fel un o gampweithiau ffuglen yr 1990au.

## Bywgraffiad
Fe'i magwyd yn Aberystwyth yn fab i'r darlithydd Cymraeg Tedi Millward a Silvia Hart. Ei chwaer yw'r gantores Llio Millward. Roedd yn byw ym Mryste ac yn gweithio yn y maes technoleg gwybodaeth. Roedd e hefyd yn hyfforddwr ar gyfer crefft ymladd Wing Chun.

Bu farw yn Hydref 2016 yn 50 oed. Roedd ganddo ddwy ferch. Cynhaliwyd ei angladd ym Mryste ar 19 Dachwedd 2016. Dywedodd yr awdures Elin Llwyd Morgan ei fod yn "berson addfwyn iawn, ac roedd ganddo hiwmor tawel" a fod "ei gyfraniad yn un pwysig achos roedd o’n ysgrifennu mewn genre sy’n eithaf anodd yn y Gymraeg".

## Llyfryddiaeth
240px|bawd
* *Penderfyniadau - Parti Tom* (Canolfan Astudiaethau Addysg, 2002)
* *Y Corff* (Gwasg Gomer, 1998)
* *Deltanet* (Gwasg Gomer, 1999)
* *Prosiect Nofa* (Y Lolfa, 1992)
* *Samhain* (Y Lolfa, 1994)
* *Un Cythraul yn Ormod* (Y Lolfa, 1996)

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1966
Categori:Marwolaethau 2016
Categori:Llenorion plant Cymraeg o Gymru
Categori:Nofelwyr yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Nofelwyr yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Nofelwyr gwyddonias Cymraeg o Gymru
Categori:Pobl o Aberystwyth
Angharad Wynne

Awdur a chyfarwydd neu storiwr o Gymru yw **Angharad Wynne**. Mae'n nodedig am y gyfrol  *Rownd a Rownd* a gyhoeddwyd 01 Rhagfyr, 1996 gan: Hughes,  a hefyd Wise Women ~ Myths and Stories for Midlife and Beyond, 2024 a gyhoeddir gan Virago Press. 

## Llyfryddiaeth
* *Rownd a Rownd* (Hughes, 1996)
* *Wise Women: Myths and Stories for Midlife and Beyond*  (Virago, 2024)

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion benywaidd yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion benywaidd yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Aneurin Jenkins Jones

Awdur o Gymru oedd **Aneurin Jenkins Jones** (1925–1981). Mae'n nodedig am y gyfrol  *Rhigymau a Chwaraeon* a gyhoeddwyd 1 Ionawr, 1973 gan: Mudiad Ysgolion Meithrin, a bu'n golygu  ''Cymru'r Plant* a *Blodau'r Ffair''.

## Llyfryddiaeth
*Beci a Lwci-CP, 1952 t. 246-7
*Brecwast yn y Gwely-CP, 1952 t. 354-5
*Cadw Gwyl- Sut-AE, 1952 t. 271-2
*Can y Cnwd-CP, 1952 t. 314-6
*Cantate domino-AE, 1953 t. 161, 163
*Carreg-yr-oged-FF 8, 1949 t. 42-4
*Cyfrinach y gainc-AE, 1954 t. 266-7, 270
*Cynhadledd Travancore-HL Gwanwyn 1953 t. 11-16; HE, 1953 t. 67-8, 91-3
*Daith I Dravancore-AE, 1953 t. 41-2
*Dau mewn direidi-CP, 1951 t. 67-9
*Difyrrwch Aelwyd-AE, 1955 t. 237
*Elen Maesyfelin-CP 69, 1959-60 t. 68-72
*Fantell Fraith. Cyfaddasiad dramatig o gerdd I. D. Hooson-Cwmni Urdd Gobaith Cymru, 1955. 20 t.
*Gwersyll cydwladol 1951-AE, 1957 t. 198-200, 208
*Helfa drysor-CP, 1953 t. 296-9
*Hyd Garth Travancore-AE, 1952 t. 143-4
*Lloffion-AE, 1953 t. 111-2, 137, 144
*Mary Jones-AE, 1954 t. 17, 23
*Miguel a'r Mul-CP, 1953 t. 6-7, 4
*Mr Crug y Creyr Glas-CP, 1952 t. 156-7
*Nadolig Hapus-AE, 1955 t. 271-2
*Oedfaon cofiadwy-AE, 1953 t. 221-2, 224
*Pererinion. Yn - Hawyr Bach-1956 t. 72-104
*Pregeth angladdol y mochyn du-BF, 1953 t. 40-1
*Rhamanta-AE, 1951 t. 260-1
*R'hen Nic-CP 69, 1959-60 t. 135-8, 158-61
*Rob a ratsch - stori-BF, 1954 t. 19-21
*Sant Ffrancis o Assisi-AE, 1954 t. 189-90
*Tad Damien-AE, 1954 t. 234-5
*Toyohito Kagawa-AE, 1954 t. 214-5
*Travancore, 1952-PV 4, Rhif 1, 1953 t. 159-64
*Tri pheth-AE, 1953 t. 260-1, 264
*Union : yr un fath-DRA 76, 1955 t. 63
*Wenynen a'r cawr-CP, 1952 t. 210-1
*Yma mae beddrodau'r tadau-AE, 1952 t. 164-5
*Yng ngholau'r gannwyll-AE, 1954 t. 44-5
* *Rhigymau a Chwaraeon* (Mudiad Ysgolion Meithrin, 1973)
* *Wythnos o Hwyl* (Gwasg Gomer, 1976)

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau 1925
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Categori:Marwolaethau 1981
Ann Gruffydd Rhys

Awdur o Gymru yw **Ann Gruffydd Rhys**. Mae'n nodedig am y gyfrol *Nansi Dolwar* (Gwasg Bryntirion, 2005). sy'n adrodd stori Ann Griffiths trwy ddarluniau'r awdur. O 1986 hyd at 2017 bu'n cyfrannu cyfweliadau, adolygiadau ac ysgrifau yn gyson i *Barn,* y cylchgrawn yr oedd hi'n is-olygydd arno yn ystod y cyfnod*.* Mae'n ferch i Margaret Rees Owen, awdur cyfrolau o ddramâu, straeon byrion a cherddi, a'r diweddar J. G. Williams, awdur y cyfrolau hunangofiannol ''Pigau'r Ser*  a  *Maes Mihangel*.

320px|bawd

## Llyfryddiaeth
* *Cwm Gwendraeth a Llanelli*  (Gwasg Carreg Gwalch, 2000)
* *Nansi Dolwar'' (Gwasg Bryntirion, 2005)

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion benywaidd yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion benywaidd yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Ann Pierce Jones

Awdur o Gymru yw **Ann Pierce Jones**. Mae'n nodedig am y gyfrol *Fflamio* a gyhoeddwyd 1 Awst 1999 gan Gwasg Gomer ac a enillodd Wobr Goffa Daniel Owen yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Ynys Môn 1999.

''"Cryfder y nofel yw gallu'r awdur i drin hen thema mewn ffordd sy'n dal ein sylw – ei dawn dweud, ei meistrolaeth o dafodiaith, a'i gallu i greu cymeriadau credadwy sy'n ennyn ein cydymdeimlad a'n chwilfrydedd."* - Rosanne Reeves, Gwales.com, yn trafod *Fflamio*.

## Llyfryddiaeth
* *Fflamio'' (Gwasg Gomer, 1999)

## Cyfeiriadau
Categori:Enillwyr Gwobr Goffa Daniel Owen
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion benywaidd yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion benywaidd yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Nofelwyr Cymraeg
Anita Griffith

Awdur o Gymru yw **Anita Griffith**. Mae'n nodedig am y gyfrol  *Cerddi Anita Griffith* a gyhoeddwyd 01 Ionawr, 1991 gan: Gwasg Gwynedd.

## Llyfryddiaeth
* *Cerddi Anita Griffith* (Gwasg Gwynedd, 1991)
* Cerdd yn y gyfrol: *Iancs, Conshis a Spam*

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion benywaidd yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion benywaidd yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Ann Rhisiart

Awdur o Gymru yw **Ann Rhisiart**. Mae'n nodedig am y gyfrol  *Castell Talgarth* a gyhoeddwyd 01 Ionawr, 1981 gan: Cyhoeddiadau Mei.

## Llyfryddiaeth
* Cyfres y Fodrwy: *Castell Talgarth* (Cyhoeddiadau Mei, 1981)

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion benywaidd yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion benywaidd yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Arthur Meirion Roberts

Awdur o Gymru yw **Arthur Meirion Roberts**. Mae'n adnabyddus am y gyfrol  ''Thomas Roberts Llwynrhudol a'i Gyfnod* a gyhoeddwyd 28 Ebrill, 2006 gan: Clwb y Bont.

## Llyfryddiaeth
* *Thomas Roberts Llwynrhudol a'i Gyfnod'' (Clwb y Bont, 2006)

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Ann Tegwen Hughes

Awdur o Gymru yw **Ann Tegwen Hughes**. Mae'n adnabyddus am y gyfrol  *Dyma Gerallt* a gyhoeddwyd 1 Ionawr, 1989 gan: Gwasg Dwyfor.
chwith|120px|bawd

* *Dyma Gerallt* (Gwasg Dwyfor, 1989)
* *Helpu Dad* (Gwasg Dwyfor, 1989)
* *Siopa Mewn Wigwam* (Gwasg Dwyfor, 1989)
* *Yn y Caffi* (Gwasg Dwyfor, 1989)

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion benywaidd yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion benywaidd yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant Cymraeg
B. Melfydd Jones

Awdur o Gymru yw **B. Melfydd Jones**. Mae'n nodedig am y gyfrol  *Twm Siôn Cati - Yr Arwr Bonheddig* a gyhoeddwyd 13 Gorffennaf 2010 gan: B. Melfydd Jones a Berian Jones.

## Llyfryddiaeth
* *Twm Siôn Cati: Yr Arwr Bonheddig* (B. Melfydd Jones a Berian Jones, 2010)

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant Cymraeg
B. Siân Reeves

Awdur o Gymru o Aberhonddu yw **B. Siân Reeves**. Mae'n adnabyddus am y gyfrol  *Nest* a gyhoeddwyd 23 Mehefin, 2009 gan: Gwasg Gomer.

Mae B. Siân Reeves yn byw yn Aberhonddu, ac mae'n gweithio i Gyngor Dinas Caerdydd. Dechreuodd ysgrifennu o ddifri ar ôl ennill cystadleuaeth Stori Fer Radio Cymru, ac yna Cystadleuaeth Stori Fer Eisteddfod Genedlaethol Eryri. Mae wedi cyhoeddi stori fer yng nghylchgrawn llenyddol Taliesin ac enillodd Ysgoloriaeth yr Academi i ysgrifennu'r nofel hon.
chwith|120px|bawd

## Llyfryddiaeth
* *Nest* (Gwasg Gomer, 2009)
*"..heb os, mae ‘na berffeithrwydd melys yn perthyn i’r nofel hon."*
:Sarah Down, Gwefan Gwales.com.

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion benywaidd yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion benywaidd yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant Cymraeg

Categori:Prosiect WiciLlên
Arthur Thomas

240px|bawd

Awdur o Gymru yw **Arthur Thomas**. Mae'n adnabyddus am y gyfrol  *Wil Mog a Chrefft y Bardd Gwlad* a gyhoeddwyd 22 Mai, 2000 gan: Gwasg Carreg Gwalch.

## Llyfryddiaeth
* *Wil Mog a Chrefft y Bardd Gwlad* (Gwasg Carreg Gwalch, 2000)
* ''Robin Jac - 'Y Fellten Goch'* (Gwasg Carreg Gwalch, 1994)
* *Straeon Celwydd Golau'' (Gwasg Carreg Gwalch, 1992)

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion yr 21ain ganrif o Gymru
Barry Lewis

240px|bawd

Awdur o Gymru yw **Barry Lewis**. Mae'n nodedig am y gyfrol  *Gwaith Natur a Edmygaf - Afonydd, Llynnoedd a Ffynhonnau yn Llenyddiaeth yr Oesoedd Canol* a gyhoeddwyd 11 Gorffennaf, 2008 gan: Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru.

## Llyfryddiaeth
* *Gwaith Natur a Edmygaf - Afonydd, Llynnoedd a Ffynhonnau yn Llenyddiaeth yr Oesoedd Canol* (Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru, 2008)

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion yr 21ain ganrif o Gymru
Barbara Davies

Awdur o Gymru yw **Barbara Davies**. Mae'n adnabyddur am ei chyfrol  *Y Faciwî* a gyhoeddwyd 22 Mai, 2013 gan: Y Lolfa.
120px|bawd

## Llyfryddiaeth
* *Y Faciwî* (Y Lolfa, 2013)

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion benywaidd yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion benywaidd yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Angharad Puw Davies

Awdur o Gymru yw **Angharad Puw Davies**. Mae'n nodedig am y gyfrol  *Trwy Ogof Arthur* a gyhoeddwyd 01 Ionawr, 1986 gan: Y Lolfa.

## Llyfryddiaeth
* *Trwy Ogof Arthur* (Y Lolfa, 1986)
* ''Melltith Madog cyd-awdur gyda'i chwaer Mererid Puw Davies (Y Lolfa; ISBN 0862431913)

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion benywaidd yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion benywaidd yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Beryl Davies

Awdur o Gymru yw **Beryl Davies**. Mae'n nodedig am y gyfrol  ''Emynau'r Mynydd a Dylanwad Bore Oes* a gyhoeddwyd 27 Gorffennaf, 2010 gan: Beryl Davies.
120px|bawd

## Llyfryddiaeth
* *Emynau'r Mynydd a Dylanwad Bore Oes'' (Beryl Davies, 2010)

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion benywaidd yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion benywaidd yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Angharad Llwyd-Jones

Awdur o Gymru yw **Angharad Llwyd-Jones**. Mae'n nodedig am y gyfrol  *Beibl Cyntaf y Plant Lleiaf* a gyhoeddwyd 19 Hydref, 2012 gan: Cyhoeddiadau'r Gair.

## Llyfryddiaeth
* *Beibl Cyntaf y Plant Lleiaf* (Cyhoeddiadau'r Gair, 2012)
* *Beibl Gweithgaredd y Plant* (Cyhoeddiadau'r Gair, 2008)
* *Beibl Gweithgaredd y Plant Lleiaf* (Cyhoeddiadau'r Gair, 2008)
* *Camau Cyntaf* (Cyhoeddiadau'r Gair, 2008)
* ''Noa a'i Long Enfawr'' (Cyhoeddiadau'r Gair, 2008)

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Categori:Merched yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Merched yr 21ain ganrif o Gymru
Beca Evans

Awdur Cymreig yw **Beca Evans**. Mae'n nodedig am y gyfrol  *I Ble Mae Sbwriel yn Mynd?* a gyhoeddwyd 20 Tachwedd, 2012 gan: Y Lolfa.

## Llyfryddiaeth
Cyfres *Rapsgaliwn*:
* *I Ble Mae Sbwriel yn Mynd?* (Y Lolfa, 2012)
* *O Ble Daw dy Siwmper Di?* (Y Lolfa, 2013)
* *O Ble Mae Coed Nadolig yn Dod?* (Y Lolfa, 2011)
* *O Ble Mae Llaeth yn Dod?* (Y Lolfa, 2013)

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion benywaidd yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion benywaidd yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant Cymraeg
John Ralph Ormsby-Gore, Barwn 1af Harlech

Roedd **John Ralph Ormsby-Gore, Barwn 1af Harlech** (3 Gorffennaf 1816 – 15 Gorffennaf 1876) yn wleidydd Ceidwadol ac yn Aelod Seneddol dros Sir Gaernarfon a Gogledd Swydd Amwythig.
## Bywyd Personol
Ganwyd Ormsby-Gore ym 1816 yn Neuadd Brogyntyn, Swydd Amwythig yn fab i William Gore a Mary Jane Ormsby. Roedd Mary Jane Ormsby yn etifedd ystadau Glyn Cywarch, Clenennau a Brogyntyn, wrth ei phriodi hi newidiodd William Gore enw'r teulu i Ormsby-Gore. Fe fu William Ormsby-Gore yn AS Bwrdeistrefi Caernarfon a Gogledd Swydd Amwythig.

Cafodd ei addysgu yn Eton a Choleg Eglwys Crist, Rhydychen
Priododd Sarah merch ieuengaf Syr John Tysson Tyrell ym 1844; bu iddynt un ferch Fanny Mary Katherine.

## Gyrfa gyhoeddus
Dechreuodd Ormsby-Gore ar ei yrfa gyhoeddus ym 1837 yn 21 oed pan gafodd ei ethol yn ddiwrthwynebiad fel Aelod Seneddol Ceidwadol Sir Gaernarfon. Ym 1841 ildiodd y sedd i Edward Douglas-Pennant.

Ym 1844 fe'i penodwyd yn Ystafellwas i'r Frenhines Victoria gan barhau yn y swydd honno hyd 1859.

Ym 1859 fe'i etholwyd yn Aelod Seneddol Ceidwadol dros Ogledd Swydd Amwythig gan ddal y sedd hyd ei ddyrchafu i'r bendefigaeth ym 1876.

Gwasanaethodd fel dirprwy Arglwydd Raglaw Swydd Amwythig ac fel Ynad Heddwch yn Swydd Amwythig a Sir Gaernarfon.

Fe'i crëwyd yn Barwn Harlech o Harlech yn Sir Feirionnydd ar gais y prif weinidog Benjamin Disraeli. Gan nad oedd ganddo etifedd gwrywaidd rhoddwyd y Barwniaeth iddo gyda hawl gweddilliad statudol yn enwi ei frawd William yn etifedd tybiedig.

## Marwolaeth
Llai na chwe mis ar ôl ei godi i'r bendefigaeth bu farw'r Arglwydd Harlech yn Nhŷ ei dad yng nghyfraith Boreham House, ger Chelmsford, Essex, lle y bu'n ceisio cyfnod o ymadferiad  wedi dioddef cyfres o boenau yn ei frest. Cafodd ei weddillion eu claddu yng nghladdgell y teulu yn Eglwys Selattyn, ger Croesoswallt.

## Gweler hefyd
Darlun o Ormsby Gore yn y Casgliad Frenhinol:

http://www.royalcollection.org.uk/collection/2906769/mr-john-ralph-ormsby-gore-1816-76
## Cyfeiriadau
Categori:Aelodau Seneddol y Deyrnas Unedig
Categori:Genedigaethau 1816
Categori:Gwleidyddion y 19eg ganrif o Gymru
Categori:Marwolaethau 1876
Categori:Barwniaid Harlech
Categori:Aelodau Tŷ'r Arglwyddi
Arglwydd Raglaw De Morgannwg

Dyma restr o bobl sydd wedi gwasanaethu fel **Arglwydd Raglaw De Morgannwg**. Crëwyd y swydd ar 1 Ebrill 1974.

*Syr Cennydd George Traherne, KG, TD,† 1 Ebrill 1974 – 1985 Gyda Raglaw:
:*Syr Hugo Boothby, 14 Barwnig, 1 Ebrill 1974 – ? 30 Mai 1986
*Susan Eva Williams, 1985 – 1990
*Syr Norman Lloyd-Edwards, 11 Medi 1990 – 13 Mehefin 2008 
*Dr Peter Beck, 14 Mehefin 2008 – cyfredol

† Hefyd yn Arglwydd Raglaw Morgannwg Ganol a Gorllewin Morgannwg.

## Cyfeiriadau
De Morgannwg
Arglwydd Raglaw Gorllewin Morgannwg

Mae hon yn rhestr o bobl sydd wedi gwasanaethu fel **Arglwydd Raglaw Gorllewin Morgannwg**. Crëwyd y swydd ar 1 Ebrill 1974.

*Syr Cennydd George Traherne, KG, TD,† 1 Ebrill 1974 – 1987 gyda Raglaw: 
:*Cyrnol James Vaughan Williams, 1 Ebrill 1974 – 1987 
*Lt Col-. Syr Michael Rowland Godfrey Llewellyn, 2il Barwnig, 11 Rhagfyr 1987 – 8 Medi 1994
*Commodore Syr Robert Cameron Hastie, KCVO, CBE, RD, 10 Ebrill 1995 – 24 Mai 2008
*D. Byron Lewis, Mehefin 2008 – cyfredol

† Hefyd yn Arglwydd Raglaw Morgannwg Ganol a De Morgannwg.

## Cyfeiriadau
Gorllewin Morgannwg
Arglwydd Raglaw Morgannwg Ganol

Mae hon yn rhestr o bobl sydd wedi gwasanaethu fel **Arglwydd Raglaw Morgannwg Ganol**. Crëwyd y swydd ar 1 Ebrill 1974.

*Syr Cennydd George Traherne, KG, TD,† 1 Ebrill 1974 – 1990 gyda raglaw:
:*Henry Lougher Knight,  1 Ebrill 1974 – ? 
*Murray Adams McLaggan, 1990 – 23 Rhagfyr 2002 
*Kathrin Elizabeth Thomas, 23 Rhagfyr 2003 – cyfredol 

† Hefyd yn Arglwydd Raglaw De Morgannwg a Gorllewin Morgannwg.

## Cyfeiriadau
Morgannwg Ganol
Bet Jones

240px|bawd

Awdur  o Gymru yw **Bet Jones** (ganwyd 29 Ebrill 1952). Ganwyd yn Nhrefor. Mae'n athrawes yn Ysgol y Graig, Llangefni, a bellach yn byw yn Rhiwlas ger Bangor.

Enillodd ei nofel *Craciau* Wobr Goffa Daniel Owen yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Sir Ddinbych a'r Cyffiniau 2013.

## Llyfryddiaeth
* *Beti Bwt* (Y Lolfa, 2008)
* *Gadael Lennon* (Y Lolfa, 2009)
* *Craciau* (Y Lolfa, 2013)
* *Cyfrinach Craig yr Wylan* (Y Lolfa, 2015)
* *Y Nant* (Y Lolfa, 2016)

## Cyfeiriadau
Categori:Enillwyr Gwobr Goffa Daniel Owen
Categori:Genedigaethau 1952
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion benywaidd yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion benywaidd yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant Cymraeg
George Ormsby-Gore, 3ydd Barwn Harlech

Roedd **George Ralph Charles Ormsby-Gore, 3ydd Barwn Harlech**, KCB TD (21 Ionawr 1855 – 8 Mai 1938), yn filwr Prydeinig ac yn Aelod Seneddol Ceidwadol.

## Cefndir
Roedd yr Arglwydd Harlech yn fab i William Richard Ormsby-Gore, 2il Farwn Harlech, a'r Arglwyddes Charlotte Emily Seymour.

Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg Eton a'r Coleg Milwrol Brenhinol yn Sandhurst.

Priododd yr Arglwyddes Margaret Ethel Gordon, merch Charles Gordon, 10fed Ardalydd Huntly, ym 1881.

## Gyrfa
Gwasanaethodd yn y fyddin reolaidd fel Is-gapten yn y Gwarchodlu'r Coldstream o 1875 i 1883. Yn ddiweddarach gwasanaethodd yn y Shropshire Yeomanry, gan wasanaethu fel ei phennaeth milwrol gyda gradd Is-gyrnol o 1902 i 1907, ac fel Cyrnol Anrhydeddus o 1908. Roedd yn bennaeth ar y Gwarchodlu Cymreig cartref ym 1915 yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf. Fe fu yn Gadeirydd Cymdeithas Fyddin Diriogaethol Swydd Amwythig.

## Gyrfa wleidyddol
Cafodd ei ethol i Dŷ'r Cyffredin fel yr aelod Ceidwadol dros etholaeth Croesoswallt mewn isetholiad ym mis  Mai 1901, gan dal y sedd hyd 1904 pan olynodd ei dad fel y trydydd Barwn Harlech a gorfod rhoi'r gorau i'w sedd yn Nhŷ'r Cyffredin wrth ddod yn aelod o Dŷ'r Arglwyddi.

## Gyrfa Gyhoeddus
Roedd yn Ynad Heddwch ar gyfer Swydd Leitrim a Swydd Amwythig ac yn Uchel Siryf Leitrim am y flwyddyn 1885. Fe fu hefyd yn  gwasanaethu fel Arglwydd Raglaw Leitrim o 1904 i 1922 ac fel Arglwydd Raglaw Sir Feirionnydd o 1927 i 1938. Roedd yn Gwnstabl Castell Harlech o 1927 hyd ei farwolaeth. Bu'n yn Farchog o Urdd Sant Ioan o Jerwsalem, a dyfarnwyd iddo'r Tlws Tiriogaethol ym 1910 ac yna fe'i urddwyd yn Farchog Urdd y Baddon. O 1926 i 1938 bu'n gwasanaethu fel Uchel Feistr Taleithiol Seiri Rhyddion Swydd yr Amwythig.

## Marwolaeth
Bu farw'r Arglwydd Harlech ym mis Mai 1938 yn 83 oed, a dilynwyd ef yn y farwniaeth gan ei fab William. Bu farw Arglwyddes Harlech ym 1950. Mae'r cwpl wedi eu claddu ym mynwent plwyf Selattyn ger Croesoswallt.

## Cyfeiriadau
Categori:Aelodau Seneddol y Deyrnas Unedig
Categori:Genedigaethau 1855
Categori:Gwleidyddion y 19eg ganrif o Gymru
Categori:Gwleidyddion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Marwolaethau 1938
Categori:Barwniaid Harlech
Categori:Aelodau Tŷ'r Arglwyddi
Beryl Stafford Williams

Awdures Gymraeg yw **Beryl Stafford Williams**. Mae'n adnabyddus am y gyfrol  *Mellt Yn Taro*, enillydd Gwobr Goffa Daniel Owen 1995.

## Bywgraffiad
Magwyd Beryl Stafford Thomas ym Mhenmaenmawr yng Nghonwy, yn ferch i'r bardd Stafford Thomas. Fe'i haddysgwyd yn Ysgol Sir y Genethod, Bangor a Choleg Prifysgol Gogledd Cymru.

Roedd Williams yn athrawes Gymraeg yn Ysgol Syr Hugh Owen, Caernarfon, am gyfnod cyn mynd yn bennaeth yr adran Saesneg yn Ysgol Tryfan, Bangor. Ers ymddeol aeth i ysgrifennu llenyddiaeth.

Mae ei mab, y cyfarwyddwr teledu Griff Rowland, hefyd yn awdur: enillodd ei nofel gyntaf *The Search For Mister Lloyd* Wobr Tir na n-Og.

## Bywyd personol
Priododd yr hanesydd J. Gwynn Williams (1924-2017) a chawsant tri mab, William, Guto a Tomos.

## Llyfryddiaeth
* *Darlun o Ryfel* (1994)
* *Mellt yn Taro* (1995)
* *Llanw a Thrai* (1999)
* *In the Dark* (2005)

## Cyfeiriadau
Categori:Enillwyr Gwobr Goffa Daniel Owen
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion benywaidd yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion benywaidd yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Categori:Nofelwyr Cymraeg
Bethan Clement

Awdur o Gymru yw **Bethan Clement**. Mae'n nodedig am y gyfrol  *Bachu Iaith* a gyhoeddwyd 23 Rhagfyr, 2011 gan wasg Canolfan Peniarth.
chwith|120px|bawd

## Llyfryddiaeth
* *Bachu Iaith* (Canolfan Peniarth, 2011)

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Categori:Merched yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Merched yr 21ain ganrif o Gymru
Beth McIntyre

de|120px|bawd

Curadur Printiau a Darluniau Amgueddfa Cymru yw **Bethany McIntyre**.

## Llyfryddiaeth
* *Chwaeth y Chwiorydd: Gweithiau ar Bapur o Gasgliad Davies* (Llyfrau Amgueddfa Cymru, 2000)
* *Gwen John - Detholiad* (Llyfrau Amgueddfa Cymru, 2011)

## Cyfeiriadau
Categori:Curaduron
Bethan Bryn

Awdur a cherdd dantwraig Cymreig yw **Bethan Bryn**. Mae'n adnabyddus am y gyfrol  *Lobsgows* a gyhoeddwyd 01 Awst, 2001 gan: Curiad. Bu'n rhan o'r ffilm ''Steddfod! 'Steddfod!* (1989).
120px|bawd

## Llyfryddiaeth
* *Lobsgows* (Curiad, 2001)
* *Mynd i'r Ffair - 11 o Ganeuon* (Curiad, 2002)
* *Stelcian* (Curiad, 2006)
* *Yn y Mŵd'' (Curiad, 2000)

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion benywaidd yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion benywaidd yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Bethan Wyn Jones

240px|bawd

Awdur o Gymru yw **Bethan Wyn Jones**.

Magwyd Bethan Wyn Jones yn y Talwrn, Sir Fôn, a derbyniodd ei haddysg gynradd yn ysgol y pentref. Cafodd ei haddysg uwchradd yn Ysgol Gyfun Llangefni a Choleg Prifysgol Cymru, Aberystwyth, lle graddiodd mewn Sŵoleg. Mae'n cyfrannu sgyrsiau am wahanol agweddau ar fyd natur yn wythnosol i Galwad Cynnar ar Radio Cymru, yn ogystal ag erthyglau i'r Herald Cymraeg a chylchgronau eraill. Cyhoeddodd nifer o lyfrau poblogaidd gan gynnwys Bwrw Blwyddyn, Blodau Gwyllt, Natur y Flwyddyn, cyfres Doctor Dail a Llyfr Natur Iolo ar y cyd ag Iolo Williams.

## Llyfryddiaeth
* *Bwrw Blwyddyn* (Gwasg Gwynedd, 1997)
* (gyda John Akeroyd) *Blodau Gwyllt Cymru ac Ynysoedd Prydain* (Gwasg Carreg Gwalch, 2006) 
* *Doctor Dail 1* (Gwasg Carreg Gwalch, 2008)
* *Doctor Dail 2* (Gwasg Carreg Gwalch, 2009)
* *Doctor Dail 3* (Gwasg Carreg Gwalch, 2010)
* *Llyfrau Llafar Gwlad 60: Chwyn Joe Pye a Phincas Robin: Ysgrifau ar Ryfeddodau a Llên Gwerin Byd Natur* (Gwasg Carreg Gwalch, 2004)
* *Natur y Flwyddyn: Cyfoeth y Misoedd Mewn Gair a Llun* (Gwasg Gomer, 2007)
* (gyda Iolo Williams) *Cynefin yr Ardd* (Gwasg Carreg Gwalch, 2012)

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion benywaidd yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion benywaidd yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion natur
Categori:Llenorion plant Cymraeg

Categori:Prosiect WiciLlên
Beti Isabel Hughes

Awdur o Gymru yw **Beti Isabel Hughes**. Mae'n adnabyddus am y gyfrol  *O Su y Don...* a gyhoeddwyd 01 Ionawr, 1990 gan: Gwasg Gee.
chwith|120px|bawd

## Llyfryddiaeth
* *O Su y Don...* (Gwasg Gee, 1990)

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion benywaidd yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion benywaidd yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Bethan Marlow

240px|bawd

Awdures a Dramodydd o Gymru yw **Bethan Marlow**. Mae'n adnabyddus am y gyfrol *Sgint* a gyhoeddwyd 11 Mehefin, 2012 gan Sherman Cymru.
Mae'n enedigol o Fethel, Gwynedd ond yn wedi byw yng Nghaerdydd, ym Miami. Mae ganddi wraig a dau o blant.

Ymhlith ei chomisiynau y mae *Afiach- Nyrsus*, drama ferbatim i Theatr Genedlaethol Cymru. Mae Bethan hefyd wedi derbyn Gwobr Cymru Greadigol i archwilio'r potensial i "gynulleidfa yn cyd-greu theatr". Dywedodd Cris Dafis amdani: ''"...yn rhoi llais i bobol â phrofiadau nad ydyn ni'n aml yn eu gweld ar lwyfannau Cymru.”*.(Golwg)

Yn 2024, llwyfannwyd ei monolog *Brên. Calon. Fi.'' gan Theatr Cymru.

**Addysg a gwaith**
Hyfforddwyd Bethan yn actores yn Academi Webber Douglas cyn iddi gael ei hysbrydoli i sgwennu dramau. Gweithiodd ar y cyfandir cyn dychwelyd i Gymru. Storïau pobl gyffredin yw ei phrif ysbrydoliaeth: eu teithiau, eu profiadau a'u gwaith. Mae'n arbenigo mewn gweithio gyda phobl gyffredin o fewn eu cymunedau. Gweithiodd gyda'r gymuned LGBT yn Abertawe ar *“A Queer Christmas”, Mess Up The Mess* a gyda chymuned tai cyngor yng Ngogledd Cymru - ar ddrama o'r enw “C’laen ta!” (Theatr Genedlaethol Cymru). Efallai mai “Sgint” (Theatr Genedlaethol Cymru) yw'r ddrama fwyaf nodedig mae wedi'i sgwennu. Ceisia wthio'r ffiniau ar nifer o lwyfannau gwahanol.

## Llyfryddiaeth
* *Sgint* (Sherman Cymru, 2012)

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion benywaidd yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion benywaidd yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Beti-Wyn James

Gweinidog, darlledwraig ac awdur o Gymru yw **Beti-Wyn James**. Mae'n adnabyddus am y gyfrol  *A Wnaiff y Gwragedd ... ? - Profiad Un Fenyw yn y Weinidogaeth* a gyhoeddwyd 10 Ebrill, 2013 gan: Gwasg Gomer.

Ganed Beti-Wyn yng Nghlydach, Abertawe ac fei haddysgwyd yn Ysgol Gyfun Ystalyfera a Choleg Diwinyddol Aberystwyth. Ordeiniwyd hi ir weinidogaeth yn y Tabernacl, y Barri ac mae hi bellach yn weinidog Gapel y Priordy, Caerfyrddin, Eglwys Annibynnol Cana, ger Caerfyrddin, ac Eglwys Bresbyteraidd Bancyfelin..

Hi yw Llywydd presennol Undeb yr Annibynwyr Cymraeg ac Arwyddfardd Etholedig Gorsedd Cymru.

240px|bawd

## Llyfryddiaeth
* *A Wnaiff y Gwragedd ... ? - Profiad Un Fenyw yn y Weinidogaeth* (Gwasg Gomer, 2013)

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion benywaidd yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion benywaidd yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion plant Cymraeg

Categori:Prosiect WiciLlên
Bethan Phillips

Awdures a sgriptwraig o Gymraes oedd **Bethan Phillips** (1935/1936 – 30 Hydref 2019). Roedd yn fwyaf adnabyddus am y gyfrol  *Dihirod Dyfed* a gyhoeddwyd yn wreiddiol yn 1991.

320px|bawd

Fe'i ganwyd yn Llanbedr Pont Steffan ac aeth i astudio ym Mhrifysgol Cymru, Aberystwyth.

Roedd yn gyn-athrawes a darlithwraig. Bu hefyd yn sgriptio rhaglenni i gyfres *Almanac*. Ysgrifennodd nifer erthyglau ac adolygiadau yn y *Western Mail*, *Y Faner*, *Country Quest* a *Planet*.

## Llyfryddiaeth
* *Dihirod Dyfed* (Hughes, 2003)
* *Rhwng Dau Fyd - Y Swagman o Geredigion* (Cymdeithas Lyfrau Ceredigion, 1998)

## Bywyd personol
Roedd yn byw yn Llanbedr Pont Steffan. Roedd hi'n briod â John Phillips, awdur a chyn Cyfarwyddwr Addysg a Phrif weithredwr Cyngor Sir Dyfed, ac yn fam i ddau

Bu farw yn 84 mlwydd oed ar 30 Hydref 2019. Cynhaliwyd gwasanaeth i'r teulu yn Amlosgfa Aberystwyth ar Dydd Llun 18 Tachwedd 2019 yn y bore wedi ei ddilyn gan Wasanaeth Coffa yng nghapel Shiloh Llambed yn y prynhawn.

## Cyfeiriadau
Categori:Genedigaethau'r 1930au
Categori:Marwolaethau 2019
Categori:Llenorion benywaidd yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion benywaidd yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Bill Parry

Awdur o Gymru yw **Bill Parry**. Mae'n adnabyddus am y gyfrol  *Cyn y Cardotyn Dall* a gyhoeddwyd 01 Ionawr, 1990 gan: Gwasg Gwynedd.

## Llyfryddiaeth
* *Cyn y Cardotyn Dall* (Gwasg Gwynedd, 1990)
* *Gwaed a Thân* (Gwasg Gwynedd, 1985)

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion yr 21ain ganrif o Gymru
Bleddyn J. Roberts

Awdur o Gymru yw **Bleddyn J. Roberts**. Mae'n adnabyddus am y gyfrol  *Sôn am Achub* a gyhoeddwyd 01 Ionawr, 1997 gan: Gwasg Prifysgol Cymru.

## Llyfryddiaeth
* *Sôn am Achub* (Gwasg Prifysgol Cymru , 1997)

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion yr 21ain ganrif o Gymru
Bleddyn Jones

bawd

Awdur o Gymru yw **Bleddyn Jones**. Mae'n adnabyddus am y gyfrol  *O Fan i Van* a gyhoeddwyd ym 1992. Am gyfnod roedd ef yn berchennog Argraffdy Arfon.

## Llyfryddiaeth
* *O Fan i Van* (Penygroes, Caernarfon: Argraffdy Arfon, 1992)

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion yr 21ain ganrif o Gymru
Bob Gruff Jones

Awdur o Gymru yw **Bob Gruff Jones**. Mae'n adnabyddus am y gyfrol  *Llyfrau Llafar Gwlad:32. Collen, Cyllell a Chorn* a gyhoeddwyd 01 Ionawr, 1995 gan: Gwasg Carreg Gwalch.

240px|bawd

## Llyfryddiaeth
* *Llyfrau Llafar Gwlad:32. Collen, Cyllell a Chorn* (Gwasg Carreg Gwalch, 1995)

## Cyfeiriadau
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion yr 21ain ganrif o Gymru
Bleddyn Owen Huws

Ysgolhaig a hanesydd llenyddiaeth Gymraeg yw **Bleddyn Owen Huws**. Mae'n Uwch-ddarlithydd yn Adran y Gymraeg ym Mhrifysgol Aberystwyth. Fe'i etholwyd yn Gymrawd o Gymdeithas Ddysgedig Cymru ar 23 Mai 2018.

Ar y cyd ag A. Cynfael Lake yn 1995, sefydlodd y cylchgrawn *Dwned*, sef cylchgrawn hanes a llenyddiaeth Cymru yn yr Oesoedd Canol, ac mae'r ddau yn parhau'n gyd-olygyddion arno. Mae'n ddarlithydd sy'n cyfrannu'n rheolaidd i gymdeithasau diwylliannol a llenyddol ledled Cymru. Ei brif faes ymchwil yw cyfnod y Cywyddwyr a'r Dadeni. Cyhoeddodd yn helaeth hefyd ar rai o lenorion Eryri yn yr 20g, megis y llyfryn *Hanes Cyhoeddi Cerddi Eryri (1927), Carneddog* a gyhoeddwyd 30 Tachwedd, 1999 gan Gyhoeddiadau Barddas, ac am y gyfrol *Detholiad o Gywyddau Gofyn a Diolch* a gyhoeddwyd eto gan Gyhoeddiadau Barddas yn 1988.

Mae'n fab i O. P. Huws, un o sefydlwyr Cwmni Recordiau Sain ac yn enedigol o Ddyffryn Nantlle, Gwynedd.

## Llyfryddiaeth
bawd

* *Delfryd Dysg Cymeriad: Canmlwyddiant Ysgol Dyffryn Nantlle, 1898-1998* (Cyngor Gwynedd, 1998)
* *Y Canu Gofyn a Diolch: Y Canu Gofyn a Diolch c.1350-c.1630* (Gwasg Prifysgol Cymru, 1998)
* *Detholiad o Gywyddau Gofyn a Diolch* (Cyhoeddiadau Barddas, 1998)
* *Hanes Cyhoeddi "Cerddi Eryri" (1927) Carneddog* (Cyhoeddiadau Barddas, 1999)
* '''...henffurf y mynyddoedd hyn': Eryri yn ein Llenyddiaeth* (Eisteddfod Genedlaethol Cymru, 2005)
* *Martha Jac a Sianco - Cymraeg Safon Uwch, Help Llaw* (Atebol, 2009)
* *Diflanedig Fyd: Gohebiaeth Carneddog a Gwallter Llyfni, 1926-1932* (Cyhoeddiadau Barddas, 2010)
* *Nodiadau ar "Un Nos Ola Leuad"* (Canolfan Astudiaethau Addysg, 2012)
* *Rhai o Feirdd Gwlad Eryri* (Parc Cenedlaethol Eryri, 2014)
* *Genres y Cywydd* (Y Lolfa, 2016)
* *Pris Cydwybod: T. H. Parry-Williams a Chysgod y Rhyfel Mawr'' (Y Lolfa, 2018)

## Cyfeiriadau
Categori:Cymrodyr y Gymdeithas Ddysgedig Cymru
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion plant Cymraeg
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion yr 21ain ganrif o Gymru