Cacen Jaffa

bawd|360x360px|Dau hanner cacen Jaffa
Cacennau maint bisgedi a gyflwynwyd yn y Deyrnas Unedig gan McVitie a Price ym 1927 yw **Jaffa Cakes** neu **gacennau Jaffa**. Daw eu henw o orennau Jaffa. Mae'r cacennau Jaffa mwyaf cyffredin yn rhai crwn, 54 mm (2⅛ modfedd) ar eu traws ac maent yn cynnwys tair haen: gwaelod o sbwng Genoa, haen o jam blas oren ac yna siocled dros honno. Maent ar gael hefyd fel barrau neu mewn pecynnau bach, ac mewn maint mwy a llai. Mae'r Jaffa Cakes gwreiddiol yn dod mewn pecynnau o 10, 20, 30 neu 40, ar ôl cael eu lleihau yn 2017 o 12 neu 24 y pecyn. 

Gan na chofrestrodd McVitie's yr enw "Jaffa Cakes" fel nod masnach, mae archfarchnadoedd a gwneuthurwyr bisgedi eraill wedi creu cacennau tebyg o'r un enw. Roedd dosbarthiad y cynnyrch fel cacen neu fisgeden yn rhan o dribiwnlys TAW ym 1991, pan ddyfarnodd y llys o blaid McVitie's drwy ddweud y dylid ystyried cacen Jaffa yn gacen at ddibenion trethu. Yn 2012, nhw oedd y gacen neu'r fisgeden a oedd yn gwerthu orau Deyrnas Unedig. 

## Cynhyrchu 
Mae holl gacennau Jaffa McVitie's yn cael eu cynhyrchu yn y Deyrnas Unedig yn eu ffatri yn Stockport . Mae'r ardal cynhyrchu cacennau Jaffa dros 4,000 m2 (1 erw) o faint ac mae'n cynnwys llinell gynhyrchu sydd dros filltir 1.6 km (1 filltir).  Oherwydd natur y cynnyrch a'i sawl haen wahanol, dyfeisiwyd cyflymyddion caledwedd arbennig i alluogi cyfrifiaduron i archwilio 20 cacen yr eiliad, sy'n digwydd o dan bedwar golau cymesur.  

## Amrywiadau 
Er mai oren yw blas arferol cacennau Jaffa, mae blasau eraill wedi bod ar gael am gyfnod cyfyngedig, megis blas lemon a leim, mefus a chyrens duon .  Lansiodd McVities gacennau Jaffa blas pinafal am gyfnod yn gynnar yn 2020.  

## Trethi 
Yn y Deyrnas Unedig, mae treth ar werth yn daladwy ar fisgedi â gorchudd siocled, ond nid ar gacennau â gorchudd siocled.  Buodd McVities yn amddiffyn dosbarthiad eu Jaffa Cakes fel cacennau mewn tribiwnlys TAW ym 1991, yn erbyn y dyfarniad mai bisgedi oeddynt oherwydd eu maint a'u siâp a'r ffaith y cân nhw eu bwyta yn lle bisgedi yn aml. Mynnodd McVities mai cacen oedd y cynnyrch, a dywedir i'r cwmni ddod â chacen Jaffa enfawr i'r llys i wneud ei bwynt. Aseswyd y cynnyrch yn ôl y meini prawf canlynol:   

* Ystyriwyd mai gweddol ddibwys oedd enw'r cynnyrch. 
* Ystyriwyd bod y cynhwysion yn debyg i rai cacen, a oedd yn creu cytew tenau tebyg i gacen yn hytrach na thoes trwchus bisgedi. 
* Ystyriwyd mai gwead teisen sbwng oedd ganddo. 
* Mae'r cynnyrch yn caledu wrth fynd yn hen, yn union fel cacen. 
* Sbwng yw rhan sylweddol cacen Jaffa, o ran ei swmp a'i gwead. 
* O ran maint, mae'r gacen Jaffa yn debycach i fisgeden na chacen. 
* Roedd y cynnyrch fel arfer yn cael ei werthu ochr yn ochr â bisgedi eraill, yn hytrach na gyda chacennau. 
* Hysbysebir y cynnyrch fel byrbryd ac mae'n cael ei fwyta gyda'r bysedd fel bisgeden, yn hytrach na gyda fforc fel teisen. Roedd y tribiwnlys hefyd o'r farn y byddai plant yn eu bwyta o fewn ychydig gnoadau, yn union fel melysion. 

Dyfarnodd y llys o blaid McVitie's y dylid ystyried cacennau Jaffa yn gacennau, sydd yna'n golygu na thelir TAW ar gacennau Jaffa yn y Deyrnas Unedig.  

Mae Comisiynwyr Cyllid Iwerddon yn ystyried cacennau Jaffa yn gacennau hefyd am eu bod yn cynnwys lleithder yn fwy na 12%. O ganlyniad, codir y gyfradd TAW is arnynt (13.5% yn 2016). 

## Cyfeiriadau 
Categori:Bisgedi

## Dolenni allanol 
* Rysáit cacennau Jaffa