Yn ein Dwylo

Drama fuddugol Tlws y Ddrama yn Eisteddfod Genedlaethol Ceredigion 1992 yw ***Yn ein Dwylo*** gan Pam Palmer. Roedd Pam wedi dysgu Cymraeg yn lled ddiweddar ac yn byw yn Llandybïe ar y pryd. Llwyfannwyd y ddrama, fel rhan o'r Wobr, gan Arad Goch yn ystod wythnos yr Ŵyl, ac ar daith wedi hynny.

## Disgrifiad byr 
Roedd y ddrama’n ymdrin â’r gwrthdystio yn Lithiwania a arweiniodd at ryddid ac annibyniaeth y wlad honno ym 1990. 

## Cefndir 
"Ym 1992 Cwmni Theatr Arad Goch oedd yn gyfrifol am gynhyrchu drama fuddugol yr Eisteddfod Genedlaethol. Roedd y drefn yn wahanol iawn bryd hynny: cyhoeddwyd yr enillydd tua mis Mawrth cyn yr Eisteddfod er mwyn i’r cwmni gynhyrchu’r ddrama yn barod i’w llwyfannu yn ystod wythnos yr ŵyl ym mis Awst. Roedd llawer mwy o fri a sylw (ac arian cynhyrchu) i’r Fedal Ddrama bryd hynny; byddai cyfarwyddwr neu aelod arall o’r cwmni cynhyrchu yn un o’r beirniaid, a byddai’r cwmnïau theatr Cymraeg yn cymryd eu tro i gynhyrchu’r sgript fuddugol bob blwyddyn – gan sicrhau amrywiaeth o ran arddull llwyfannu a rhoi cyfle i awduron weithio gydag amrywiaeth o gwmnïau, cynhyrchwyr, cyfarwyddwyr ac artistiaid theatr." 

(Ceir hanes y gwledydd Baltic yn yr Ugeinfed Ganrif mewn llyfr or enw 'THE BALTIC NATIONS AND EUROPE - Estonia, Latvia and Lithuania in the Twentieth Century' gan Hiden a Salmon; cyhoeddwyd gan Longman.)

## Cymeriadau 
**LITHIWANIAID**

* Y Teulu Panavas:
** Vida - y fam, gweithwraig ffatri
** Rimantas - ei gŵr, plisman 
** Sarunas - eu mab, milwr
** Kazimiera - eu merch, darlledwraig radio
* Merch
* Meddyg

**Y PWYLIAID**

** Wladyslaw - cariad Kazimiera
** Mam Wladyslaw

**Y RWSIAID**

* Y Teulu Antoneyev
** Serge - milwr gyda'r Capiau Duon—yr uned OMON (Uned Weithredol Arbennig y Fyddin) ac a fagwyd yn Vilnius
** Anya - ei wraig, yn wreiddiol o Foscow 
* Natalya - ffrind Anya, yn wreiddiol o Foscow
* Milwr - milwr gyda'r Capiau Duon

**LLEISIAU**

* Areithiwr Rwsieg
* Gwleidydd Lithiwanaidd
* Darlledwr ar Radio Vilnius
* Yr Archesgob Steponaviclus - yr Eglwys Gatholig

* Yr Archesgob Chrizostomas - yr Eg/wys Uniongred

## Cynyrchiadau nodedig 
Llwyfannwyd y ddrama gan Arad Goch yn ystod wythnos Eisteddfod Genedlaethol Ceredigion 1992; cyfarwyddwr Jeremy Turner; cynllunydd Steve Mattison; 

* Vida - Mari Rhian Owen
* Rimantas - Siôr Llyfni
* Sarunas - Rhys Bleddyn
* Kazimiera - Carys Gwilym

* Merch - Mair Tomos Ifans
* Meddyg - Sian Summers

* Wladyslaw - Idris Morris Jones
* Mam Wladyslaw - Mair Tomos Ifans

* Serge - Huw Garmon
* Anya - Mair Tomos Ifans
* Natalya - Sian Summers
* Milwr - Iestyn Griffiths

* Areithiwr Rwsieg - Alun Elidyr
* Gwleidydd Lithiwanaidd - Deian Creunant
* Darlledwr ar Radio Vilnius - John Meredith
* Yr Archesgob Steponaviclus - Y Parch Peter Thomas

* Yr Archesgob Chrizostomas - Y Parch Brifathro Elfed ap Nefydd Roberts

"Yn ogystal â llwyfannu’r ddrama fuddugol, bu Jeremy [Turner] yn gweithio gyda grŵp o bobl ifanc i lwyfannu darn o theatr ‘gorfforol delynegol’ gan gyfuno barddoniaeth a gwaith symud haniaethol – rhywbeth newydd i Theatr y Maes ym 1992 – ac yn eithaf prin o hyd!"

## Cyfeiriadau 
Categori:Dramâu gan ddramodwyr o Gymru yn ôl iaith
Categori:Dramâu gan ddramodwyr o Gymru
Categori:Dramâu Buddugol yr Eisteddfod Genedlaethol
Categori:Theatr Gymraeg y 1990au