Knut Hamsun

Llenor Norwyaidd yn yr iaith Norwyeg oedd **Knut Hamsun** (4 Awst 1859 – 19 Chwefror 1952) a fu'n unigolydd pybyr ac yn un o brif ladmeryddion neo-Ramantiaeth a realaeth newydd yn llên Norwy. Bu'n enwog yn bennaf am ei nofelau, gan gynnwys *Markens Grøde* (1917), yr hon a enillai Wobr Lenyddol Nobel iddo ym 1920. Ysgrifennodd hefyd ddramâu, barddoniaeth, straeon byrion, ac ysgrifau a rhyddiaith ffeithiol.

Ganed Knud Pedersen yn Lom, yn rhanbarth Gudbrandsdalen, Norwy, a oedd ar y pryd yn rhan o Deyrnasoedd Unedig Sweden a Norwy. Gwerinwyr oedd ei deulu, a chafodd ei fagu yn Hamarøy, tref anghysbell yn Nordland o fewn Cylch yr Arctig. Prin y cafodd unrhyw addysg ffurfiol yn ystod blynyddoedd ei fachgendod a'i arddegau, ond câi cyfoeth naturiol ac harddwch y dirwedd argraff barhaol ar ei ysbryd. Aeth yn brentis i grydd yn Bodø, Nordland, ac yno, yn 19 oed, dechreuodd ysgrifennu yn ei amser rhydd. Yn ystod y ddeng mlynedd ddilynol, enillodd ei damaid fel llafurwr ysbeidiol, ac ar ei deithiau i Unol Daleithiau America gweithiodd mewn sawl swydd dros dro yn Chicago, Gogledd Dakota, a Minneapolis. Yn ei gampwaith *Markens Grøde* (1917), mynegir ei athroniaeth gyntefig dros ddychwelyd i natur a'r bywyd amaethyddol, gan droi cefn ar fodernedd. Ymhlith ei nofelau eraill o'i gyfnod diweddarach mae triawd y cymeriad August: *Landstrykere* (1927), *August* (1930), a *Men Livet lever* (1933).

Yn ystod yr Ail Ryfel Byd, datganodd Hamsun ei gefnogaeth i'r Almaen Natsïaidd, a fu'n meddiannu Norwy o 1940 i 1945. Wedi'r rhyfel, cafodd ei gyhuddo o deyrnfradwriaeth a'i garcharu, ond lleihawyd ei gosb oherwydd ei oedran. Fe'i cafwyd yn euog o gydweithio â'r Natsïaid, a derbyniodd ddirwy a fyddai'n ei ddifetha yn ariannol.

Gwnaethpwyd difrod mawr i enw Hamsun yn ei famwlad o ganlyniad i'w weithredoedd yn ystod y rhyfel. Er gwaethaf, derbyniodd glod yn ei flynyddoedd olaf am ei gyfrol *Paa gjengrodde Stier* (1949), nofel hunangofiannol fer sydd yn cyfuno dyddiadur natur ag atgofion o'i achos llys, gan gyfleu rhyw fath o amddiffyniad o'i daliadau. Bu farw Knut Hamsun ym maenordy Nørholm, ar gyrion Grimstad, yn 92 oed.

## Llyfryddiaeth ddethol 
### Nofelau 
* *Sult* (1890).
* *Mysterier* (1892).
* *Redaktør Lynge* (1893).
* *Ny Jord* (1893).
* *Pan* (1894).
* *Victoria. En kjærlighedshistorie* (1898).
* *Sværmere* (1904).
* *Stridende Liv. Skildringer fra Vesten og Østen* (1905).
* *Den sidste Glæde* (1912).
* *Børn av Tiden* (1913).
* *Segelfoss By* (1915).
* *Markens Grøde* (1917).
* *Konerne ved* (1920).
* *Siste Kapitel* (1923).
* *Landstrykere* (1927).
* *August* (1930).
* *Men Livet lever* (1933).
* *Ringen sluttet* (1936).
* *Paa gjengrodde Stier* (1949).

### Dramâu 
* *Ved Rigets Port* (1895).
* *Livets Spil* (1896).
* *Aftenrøde. Slutningspil* (1898).
* *Munken Vendt* (1902).
* *Dronning Tamara* (1903).
* *Livet i Vold* (1910).

### Casgliadau o straeon byrion 
* *Siesta* (1897).
* *Kratskog* (1903).

### Llythyrau 
* *Knut Hamsuns brev*, 6 chyfrol (1994–2001).

## Cyfeiriadau 
## Darllen pellach 
* Robert Ferguson, *Enigma: The Life of Knut Hamsun* (Efrog Newydd: Farrar, Straus & Giroux, 1987).

Categori:Genedigaethau 1859
Categori:Marwolaethau 1952
Categori:Beirdd y 19eg ganrif o Norwy
Categori:Beirdd yr 20fed ganrif o Norwy
Categori:Beirdd Norwyeg o Norwy
Categori:Dramodwyr y 19eg ganrif o Norwy
Categori:Dramodwyr yr 20fed ganrif o Norwy
Categori:Dramodwyr Norwyeg o Norwy
Categori:Enillwyr Gwobr Lenyddol Nobel
Categori:Llenorion straeon byrion y 19eg ganrif o Norwy
Categori:Llenorion straeon byrion yr 20fed ganrif o Norwy
Categori:Llenorion straeon byrion Norwyeg o Norwy
Categori:Nofelwyr y 19eg ganrif o Norwy
Categori:Nofelwyr yr 20fed ganrif o Norwy
Categori:Nofelwyr Norwyeg o Norwy
Categori:Ysgrifwyr a thraethodwyr y 19eg ganrif o Norwy
Categori:Ysgrifwyr a thraethodwyr yr 20fed ganrif o Norwy
Categori:Ysgrifwyr a thraethodwyr Norwyeg o Norwy