Cyfieithiadau o'r Ffrangeg i'r Gymraeg

bawd|Clawr - Y Dieithryn gan Albert Camus, Trosiad Bruce Griffiths, 1972
Mae '''cyfieithiadau o'r Ffrangeg i'r Gymraeg''' yn adlewyrchu y traddodiad hir o cyfieithu o'r Ffrangeg i'r Gymraeg. Cafwyd y cyfieithiadau cynharaf o'r Ffrangeg i'r Gymraeg yn yr Oesoedd Canol Diweddar a chyfnod y Tuduriaid. Ffrangeg oedd prif iaith athroniaeth, gwleidyddiaeth, a ffasiwn am ganrifoedd, nes i'r Saesneg ei disodli yn ail hanner yr 20g.

* Alain-Fournier, Henri (1886–1914)
***Le Grand Meaulnes* (1913)
****Diriogaeth goll*, cyfieithwyd gan E. T. Griffiths (hefyd Henri Alban-Fournier) (Llandybie: Llyfrau'r Dryw, 1969)
* Anouilh, Jean (1910–37)
***Le Rendez-vous de Senlis* (1937)
****Gwahoddiad i Ginio*, cyfieithwyd gan John H. Watkins, Cyfres Dramâu'r Byd (Gwasg Prifysgol Cymru, 1976)
***Antigone* (1942)
****Antigone*, cyfieithwyd gan Roy Owen, Cyfres Dramâu'r Byd (Gwasg Prifysgol Cymru, 1996)
**''L'Alouette* (1953)
*** *Yr Ehedydd'', cyfieithwyd gan Kathleen Parry, Cyfres Dramâu'r Byd (Gwasg Prifysgol Cymru, 1976)
*Aragon, Louis (1897–1982)
***Les Lilas et Les Roses* (1940)
****Lelog a Rhosyn*, cyfieithiad gan Tim Saunders, *Taliesin* 33 (Rhagfyr 1976)
*Balzac, Honoré de (1799–1850)
***Y Campwaith Coll: a straeon eraill*, cyfieithwyd gan T. Ifor Rees (Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru, 1954)
*Beckett, Samuel (1906–89)
***En attendant Godot* (1952)
****Wrth aros Godot*, cyfieithwyd gan Saunders Lewis, Cyfres Y Ddrama yn Ewrop (Gwasg Prifysgol Cymru, 1970)
***Fin de partie* (1957)
****Diwéddgan*, cyfieithwyd gan Gwyn Thomas, Cyfres Y Ddrama yn Ewrop (Gwasg Prifysgol Cymru, 1969)
*Bazin, René (1853–1932)
***La Terre qui meurt* (1899)
****Rousille; neu, Y Tir yn Darfod*, troswyd gan T. Ifor Rees (Aberystwyth: Gwasg Aberystwyth, 1933)
*Ben Jelloun, Tahar (g. 1944)
**''Un fait divers d'amour*
****Stori Serch Digon Rhyfedd*, cyfieithwyd gan Diarmuid Johnson, *Taliesin* 127 (Gwanwyn 2006)
*Camus, Albert (1913–60)
***Caligula* (1938)
****Caligula'', cyfieithywd gan Emyr Tudwal Jones a Prys Morgan, Cyfres Dramâu'r Byd (Gwasg Prifysgol Cymru, 1978)
**''L'Étranger* (1942)
****Y Dieithryn*, cyfieithwyd gan Bruce Griffiths (Llandysul: Gwasg Gomer, 1972)
***Les Justes* (1949)
****Dieuog'', cyfieithwyd gan W. R. Jones (Caernarfon: Argraffty'r Methodistiaid Calfinaidd 1966)
** La Peste (1947)
****Pla*,  cyfieithwyd gan Anna Gruffydd, Gwasg Carreg Gwalch 2022 
*Cloos, Micheline
***Le Berger des mers*
****Bugail y Môr*, troswyd gan Iris George (Llandybie: Gwasg Christopher Davies, 1981)
*Cotte, Jean-Louis (g. 1923)
***Furia*
****Lleng o Gythreuliaid*, cyfieithwyd gan Norman Howells (Lerpwl: Gwasg y Brython, 1972)
***La Mise à prix*
****Pris ar ei Ben*, cyfieithwyd gan Cyril P Cule (Aberystwyth: Cambrian News, 1971)
*Dekobra, Maurice (1885–1973)
***La Vénus aux yeux d’or* (1962)
***''Fenws â'r Llygaid Aur*, troswyd gan Carwen Vaughan (Dinbych: Gwasg Gee, 1971)
***Anicia, l'espionne de Moukden* (gydag Anne Mariel) (1964)
****Dial yn y Dwyrain*, troswyd gan W. J. Jones (Dinbych: Gwasg Gee, 1975)
*Descartes, René (1596–1650)
***Le Discours de la méthode* (1637)
****Traethawd ar Drefn Wyddonol*, cyfieithwyd gan D. Miall Edwards, Cyfres y Werin (Caerdydd: Cwmni Cyhoeddi Addysgol, 1923)
*Dumas, Alexandre (1802–1870)
***Les Trois Mousquetaires* (1844)
****Y Tri Mysgedwr'', addasiad gan J. E. B. Jones (Wrecsam: Hughes a'i Fab, 1965) 
*Erckmann-Chatrian (ffugenw)
***Histoire d’un Conscrit de 1813* (1864)
****Milwr Napoleon*, cyfieithwyd gan John Elwyn Jones (Llanrwst: Gwasg Carreg Gwalch, 1990)
*Genet, Jean (1910–1986)
***Les Bonnes* (1947)
****Y Morynion*, cyfieithwyd gan Glenda Carr, Cyfres Dramâu'r Byd (Gwasg Prifysgol Cymru, 1988)
***Le Balcon* (1956)
****Y Balconi*, cyfieithwyd gan Llifon Jones (Llanrwst: Gwasg Capel Gwalch, 1984)
*Gide, André (1869–1951)
***La Porte étroite* (1909)
****Y Porth Cyfyng*, cyfieithwyd gan Elenid Jones a Bruce Griffiths, Cyfres yr Academi  (Caerdydd: Yr Academi Gymreig, 1975)
***La Symphonie pastorale* (1919)
****Y Deillion*, cyfieithiad gan Caryl Glyn Davies a Gareth Alban Davies (Llyfrau'r Dryw, 1965)
*Giono, Jean (1895–1970)
**''L'Homme qui plantait des arbres* (1953)
****Dyn a Blannai Goed*, addaswyd gan Martin Davis (Llanrwst: Gwasg Carreg Gwalch, 2004)
*Hémon, Louis (1880–1913)
***Maria Chapdelaine* (1880)
****Ar Gwr y Goedwig*, cyfieithwyd gan John Edwards (Ceredigion: Cymdeithas Lyfrau Ceredigion, 1956)
*Hergé [Georges Prosper Remi] (1907–83)
***Les Cigares du pharaon* (1934)
****Mwg Drwg y Pharo*, troswyd gan Dafydd Jones (Tresaith: Dalen, 2008)
***Le Lotus bleu* (1936)
****Alaw'r Dŵr*, troswyd gan Dafydd Jones (Tresaith: Dalen, 2016)
***L'Oreille cassée* (1937)
****Y Glust Glec*, troswyd gan Dafydd Jones (Tresaith: Dalen, 2013)
***L'Île Noire* (1938)
****Yr Ynys Ddu*, troswyd gan Dafydd Jones (Tresaith: Dalen, 2009)
***Le Sceptre d'Ottokar* (1938)
****Teyrnwialen Ottokar*, troswyd gan Roger Boore (Caerdydd: Gwasg y Dref Wen, 1980)
****Braint y Brenin Ottokar*, troswyd gan Dafydd Jones (Tresaith: Dalen, 2019)
***Le Crabe au pinces d'or* (1941)
****Y Cranc â'r Crafangau Aur*, troswyd gan Roger Boore (Caerdydd: Gwasg y Dref Wen, 1978)
****Y Cranc â'r Crafangau Aur*, troswyd gan Dafydd Jones (Tresaith: Dalen, 2015)
***L'Étoile mystérieuse* (1942)
****Y Seren Wib*, troswyd gan Dafydd Jones (Tresaith: Dalen, 2011)
***Le Secret de la Licorne* (1943)
****Cyfrinach yr Uncorn*, troswyd gan Roger Boore (Caerdydd: Dref Wen, 1978)
***Le Temple du Soleil* (1946)
****Teml yr Haul*, troswyd gan Dafydd Jones (Tresaith: Dalen, 2018)
***Les Sept Boules de cristal* (1948)
****Rhith Saith Rhyfeddod*, troswyd gan Dafydd Jones (Tresaith: Dalen, 2017)
***Le Trésor de Rackham le Rouge* (1944)
****Trysor Rackham Goch*, troswyd gan Roger Boore (Caerdydd: Dref Wen, 1978)
***Tintin au pays de l'or noir* (1950)
****Anialwch yr Aur Du*, troswyd gan Dafydd Jones (Tresaith: Dalen, 2009)
***Objectif Lune* (1953)
****Llwybr i'r Lleuad*, troswyd gan Dafydd Jones (Tresaith: Dalen, 2010)
***On a marché sur la Lune* (1954)
****Ar Leuad Lawr*, troswyd gan Dafydd Jones (Tresaith: Dalen, 2010)
***L'Affaire Tournesol* (1956)
****Cawl Erfyn Efflwfia*, troswyd gan Dafydd Jones (Tresaith: Dalen, 2011)
***Coke en stock* (1958)
****Y Bad Rachub*, troswyd gan Dafydd Jones (Tresaith: Dalen, 2014)
***Tintin au Tibet* (1960)
****Tintin a'r Dyn Eira Dychrynllyd*, troswyd gan Roger Boore (Caerdydd: Dref Wen, 1982)
****Tintin ar grib Tibet*, troswyd gan Dafydd Jones (Tresaith: Dalen, 2017)
***Les Bijoux de la Castafiore* (1963)
****Perdlysau Castafiore*, troswyd gan Dafydd Jones (Tresaith: Dalen, 2016)
***Vol 714 pour Sydney* (1968)
****Awyren 714 i Sydney*, troswyd gan Dafydd Jones (Tresaith: Dalen, 2008)
*Ionesco, Eugène (1909–94)
***La Leçon* (1951) a *Le Nouveau Locataire* (1957)
****Y Wers* ac *Y Tenant Newydd'', cyfieithwyd gan K. Lloyd-Jones, Cyfres Dramâu'r Byd (Gwasg Prifysgol Cymru, 1974)
***Le Solitaire* (1973)
****Y Dyn Unig*, cyfieithwyd gan John Watkins, Cyfres yr Academi (Caerdydd: Yr Academi Gymreig, 1982)
*Lamennais, Félicité Robert de (1782–1854)
**''Paroles d'un croyant* (1834)
****Geiriau Credadun*, cyfieithwyd gan W. Ambrose Bebb (Caerdydd: Y Cwmni Cyhoeddi Addysgol, 1921)
*Loti, Pierre (1850–1923)
***Pêcheur d'Islande* (1886)
****Pysgotwr Ynys yr Iâ*, cyfieithwyd gan Nathaniel H. Thomas (Abertawe: Thomas a Parry, 1924)
****Pysgotwyr Llydaw'', addaswyd gan John Elwyn Jones (Y Bala: Llyfrau'r Faner, 1985)
*Marivaux, Pierre de (1688-1763)
**''Le Triomphe de l'Amour* (1732)
*** *Serch yw'r Teyrn*, yn *Duges, Tywysoges, a Chyffur Epilio*, addasiwyd gan Gareth Miles (Caerdydd: Gwasg Taf, 1992). Gyda cyfieithiadau dramâu gan Niccolò Machiavelli a  John Webster
*Maupassant, Guy de (1850–93)
***Marchog, a phump o ystorïau eraill*, cyfieithwyd gan Gwenda Gruffydd (Abertawe: Morgan a Higgs, 1920)
*Molière (1622–1673)
***Le Mariage forcé* (1664)
****Y Briodas Orfod*, cyfieithwyd gan Nathaniel H. Thomas, Cyfres y Werin (Abertawe: Thomas a Parry, 1926)
***Le Médecin malgré lui* (1666)
****Doctor ar ei Waethaf'', cyfieithwyd gan Saunders Lewis, Cyfres y Werin (Wrecsam: Hughes a'i Fab, 1924)
**''L'Avare* (1668)
****Y Cybydd*, cyfieithwyd gan Ifor L. Evans, Cyfres y Werin (Caerdydd: Cwmni Cyhoeddi Addysgol, 1921)
***Le Malade imaginaire* (1673)
****Y Claf Diglefyd*, cyfieithwyd gan Bruce Griffiths, Cyfres y Ddrama yn Ewrop (Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru, 1972)

** *Le Misanthrope ou l'Atrabilaire amoureux* (1666) 
*** *Cariad Mr Bustl* - cyfieithiad Cymraeg Gareth Miles - heb ei chyhoeddi

*Monsigny, Jacqueline (1931–2017)
***Floris, mon amour* (1970)
****Ffloris, 'y Nghariad i*, cyfieithwyd  gan John Edwards (Llandysul: Gwasg Gomer, 1973)
***Floris, le cavalier de Petersbourg* (1972)
****Ffloris, Rhamant ac Antur*, troswyd gan Cyril P. Cule (Llandysul: Gwasg Gomer, 1978)
*Ramuz, Charles Ferdinand (1878–1947)
***Derborence* (1936) 
****Pan Gwympodd y Mynydd*, cyfieithwyd gan Gwenda Thompson a T. Ifor Rees (Abertawe: Gwasg John Penry, 1968)
*Rousseau, Jean-Jacques (1712–78)
***Émile, ou De l'éducation* (1762) 
****Émile*, detholion cyfieithwyd gan R. M. Jones, Cyfres Ysgrifau ar Addysg (Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru, 1963)
*Sagan, Françoise (1935–2004)
***Bonjour Tristesse* (1954)
****Henffych dristwch!*, cyfieithwyd gan Elenid Williams (Aberystwyth: Cymdeithas Lyfrau Ceredigion, 1970)
*Saint-Exupéry, Antoine de (1900–44)
***Le Petit Prince* (1943)
****Y Tywysog Bach*, addaswyd/cyfieithwyd gan Llinos Dafis (Neckarsteinach: Edition Tintenfass, 2007)
*Sartre, Jean-Paul (1905–80)
***Huis clos* (1944)
*** *Caeëdig Ddôr'', cyfieithwyd gan Richard T. Jones, Cyfres Dramâu'r Byd (Gwasg Prifysgol Cymru, 1979)
***Les Jeux sont faits* (1948)
*** *Tynged Anochel*, cyfieithwyd gan Berwyn Prys Jones, Cyfres yr Academi (Gwasg Gee, 1975)
*Troyat, Henri (1911–2007)
**''L'Araigne* (1938)
****Y Brawd*, troswyd gan Rhiannon Davies a T. Ifor Rees (Aberystwyth: Cymdeithas Lyfrau Ceredigion, 1959)
***La Neige en deuil* (1952)
****Meirw ar y Mynydd'', cyfieithwyd gan Rhiannon Davies a T. Ifor Rees (Landybie: Llyfrau'r Dryw 1965)
***Le Carnet vert*, *Le Retour de Versailles*, *Le Meilleur Client*
****Y Llyfryn-poced Gwyrdd, a straeon eraill*, troswyd gan T. Ifor Rees (Landybie: Llyfrau'r Dryw, 1967)

## Casgliadau
**Beirdd Simbolaidd Ffrainc*, cyfieithwyd gan Euros Bowen, Cyfres Barddoniaeth Pwyllgor Cyfieithiadau yr Academi Gymreig (Academi Gymreig / Gwasg Prifysgol Cymru, 1980)
**Saith Stori*, cyfieithwyd gan Henry Lewis (Wrecsam: Hughes a'i Fab, 1929)
**Storïau tramor 3*, cyfieithiadau o'r Ffrangeg, or Rwseg ac o'r Llydaweg, gol. R. M. Jones (Llandysul: Gwasg Gomer, 1976). Storïau gan Alphonse Daudet, Anatole France, Guy de Maupassant, Prosper Mérimée ac Alfred de Vigny
* *Storïau tramor 6: Storïau Ffrangeg Allfro*, gol. Mair Hunt (Llandysul: Gwasg Gomer, 1978). Pymtheg stori gan awduron sy ddim o Ffrainc ond sy'n ysgrifennu yn y Ffrangeg:
**Constant Burniaux (Gwlad Belg), *Beau Manolin*
**Louis Delattre (Gwlad Belg), *Pierre de la Baraque*
**Mohammed Dib (Algeria), *Y Cuadra*; *Y Neges*
**Philippe-Joseph Aubert de Gaspé (Québec), ''Noson gyda'r Cythreuliaid*
**Jean-Charles Hervey (Québec), *Y Dyn a Aeth i Wlad y Llygoden Gysegredig*
**Charles Ferdinand Ramuz (Y Swistir), *Yr Hen Antille*
**Jean-Louis Schmidt (Gwlad Belg), *Marw Esgob
**Francoise Mallet-Joris (Gwlad Belg), *Sant o Wlad Groeg*
**Ahmed Sefrioui (Moroco), *Ewythr Hammad*; *Y Llestr Pridd*; *Un Diwrnod Ymhlith Diwrnodau*
**Ibrahim Seid (Tsiad), *Nidjema’r Ferch Amddifad,* ,*Diffyg ar yr Haul*; *Cyfiawnder y Llew*
*''Storïau'r Meistri: Detholiad o storïau Daudet, Flaubert, Maupassant, Anatole France ac eraill*, cyfieithwyd gan R. J. Paul-Williams  (Llundain: Gwasg Gymraeg Foyle, 1945). Storïau gan Alphonse Daudet, Guy de Maupassant, Honoré de Balzac, Henri Barbusse, Anatole France, Gustav Flaubert

## Llyfryddiaeth am Lenyddiaeth Ffrangeg
*Erthyglau am André Gide, André Malraux, Jean-Paul Sartre, Paul Valéry, a Paul Claudel yn *Y Llenor yn Ewrop*, gol. Gareth Alban Davies a W. Gareth Jones (Gwasg Prifysgol Cymru, 1976)
*Nodiadau ar, a straeon byrion gan, Marc Bernard, Félicien Marceau, Yvonne Escoula, Charles Ferdinand Ramuz, Guy de Maupassant, Georges Simenon a Jean-Paul Sartre, yn *Storïau Tramor 2*, gol. R. M. Jones (Llandysul: Gwasg Gomer, 1975)
* Paul W. Birt, *Cerddi Alltudiaeth: Thema yn llenyddiaethau Quebec, Catalunya a Chymru* (Gwasg Prifysgol Cymru, 1998)
* Manon Hefin Mathias, "Dyn Dewr, Gwraig Dda; Georges Sands", *Taliesin* 132 (Gaeaf 2007)
* John Rowlands, Beirniadaeth ar *Tynged Anochel* gan Sartre, *Taliesin* 32 (Gorffennaf 1976)
* Heather Williams, "Barddoniaeth i bawb o bobl y byd: cabledd?", *Taliesin* 95 (1996), 56–62
* Heather Williams, *Barddoniaeth i Bawb? Stéphane Mallarmé'' (Aberystwyth: Cronfa Goffa Saunders Lewis, 1998)

## Gweler hefyd
*Cyfieithiadau i'r Gymraeg
*Llenyddiaeth Ffrangeg
*Llenyddiaeth Gymraeg

Ffrangeg
Categori:Llenyddiaeth Gymraeg
Categori:Llenyddiaeth Ffrangeg
Categori:Rhestrau llyfrau Cymraeg