open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Siryfion Sir Faesyfed yn yr 16eg ganrif

Mae hon yn rhestr o ddeiliaid swydd **Siryf Sir Faesyfed** rhwng 1540 a 1599

Siryf yw cynrychiolydd cyfreithiol y Brenin, a benodir yn flynyddol ar gyfer pob sir yng Nghymru a Lloegr, ei ddyletswydd yw cadw'r heddwch yn ei sir a sicrhau ufudd-dod i gyfraith y Brenin. Yn wreiddiol, roedd yn swydd o statws a grym, ond bellach mae'n swydd seremonïol yn bennaf. 
## 1540au
*1540: John Baker, Llanandras
*1541: James Vaughan, Hergest
*1542: John Bradshaw, Llanandras
*1543: Richard Blike, Maesyfed
*1544: Peter Lloyd, Boultibrook
*1545: Rhys Gwillim, Aberedw
*1546: Adam Mytton, Sir Amwythig
*1547: Thomas Lewis, Tre'r Delyn
*1548: Griffith Jones, Trewern
*1549: James Price, Monarchty
## 1550au
*1550: Edward Price Trefyclo
*1551: John Bradshaw, yr ieuengaf
*1552: Syr Adam Mytton, Sir Amwythig
*1553: John Bradshaw, Llanandras
*1554: Peter Lloyd, Boultibrook
*1555: Stephen Price, Pilleth
*1556: Evan Lewis, Llanfair Llanfair Llythynwg
*1557: John Knill, Pencraig Burlingjobb a Knill, Swydd Henffordd
*1558: Syr Robert Whitney, Whitney
*1559: Morgan Meredith, Llynwent
## 1560
*1560: John Price Monarchty
*1561: Evan Lewis Llanfair Llanfair Llythynwg
*1562: Robert Vaughan Winforton
* 1563: Griffith Jones Llowes
* 1564: John Bradshaw, Llanandras
* 1565: Edward Price, Trefyclo
*1566: Lewis Lloyd, Boultibrooke
*1567: Robert Vaughan, Llanandras
*1568: David Lloyd Meredith, Nantmel
*1569: William Lewis, Nash
## 1570
*1570: James Price, Monachtu
*1571: Edward Price, Trefyclo
*1572: John Price, Monachtu
* 1573: John Price, Pilleth
*1574: Evan Lewis, Llanfair Llanfair Llythynwg
*1575: Hugh Lloyd, Betws
*1576: Roger Vaughan, Cleirwy
*1577: Lewis Lloyd, Boultibrook
*1578: Rhys Lewis, Llanfair Llanfair Llythynwg
*1579: Thomas Wigmore, Shobdon
## 1580au
*1580: Evan Lewis, Llanfair Llanfair Llythynwg
*1581: Morgan Meredith, Llynwent
*1582: Thomas Hankey, Llwydlo
*1583: Lewis Lloyd, Boultibrook
*1584: John Weaver, Stepleton
*1585: John Bradshaw, Llanandras
*1586: Edward Price, Trefyclo
*1587: Clement Price
*1587: Hugh Lloyd, Betws
*1588: Evan Lewis Llanfair Llanfair Llythynwg
*1589: Peter Lloyd Stocio
## 1590au
*1590: Thomas Price, Trefyclo
*1591: Humphrey Cornewall, Stanage
*1592: Edmund Vinsalley, Llanandras
*1593: Clement Price, Coedwgan
*1594: Thomas Wigmore, Shobdon
*1595: James Price, Monachty
*1596: Richard Fowler, Abaty Cwm-hir
*1597: John Price, Pilleth
*1598: Lewis Lloyd, Boultibrook
*1599: Edward Winston, Llanandras
## Cyfeiriadau
* Annals and Antiquities, the Counties and County Families, Wales: Containing a Record, All Ranks, the Gentry with Many Ancient Pedigrees and Memorials, Old and Extinct Families, Cyfrol 2 Thomas Nicholas 1872 Tudalen 917
*Archaeologia Cambrensis  -  Cyfres 3 Rhif. IX Ionawr 1857 Tud 36 http://cylchgronau-europeana.llgc.org.uk/browse/viewpage/llgc-id:2919943/llgc-id:3013612/llgc-id:3013650/getText

Categori:16eg ganrif yng Nghymru
* 1500
John Nicolson

Gwleidydd, newyddiadurwr a darlledwr o'r Alban yw **John Nicolson** (ganwyd 23 Mehefin 1961) a etholwyd yn Aelod Seneddol yn Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 2015 dros Ddwyrain Swydd Dunbarton; mae'r etholaeth yn siroedd Dwyrain Swydd Dunbarton a Gogledd Swydd Lanark, yr Alban. Mae John Nicolson yn cynrychioli Plaid Genedlaethol yr Alban yn Nhŷ'r Cyffredin.

Fe'i ganed yn Glasgow ac i brifysgol y ddinas hoono yr aeth Nicolson, gan raddio yn 1984 mewn Gwleidyddiaeth a Saesneg. Enillodd Ysgoloriaeth Kennedy i raddedigion i astudio yn Havard, yn yr Unol Daleithiau.

Mae'n enillydd byd-eang mewn dadlau. Gweithiodd am dros ddeg mlynedd i'r BBC ac yna trodd at ITV, gan gyflwyno nifer o raglenni e.e. rhaglen deirawr, broeol *Live with John Nicolson*.

## Etholiad 2015
Yn Etholiad Cyffredinol 2015 enillodd Plaid Genedlaethol yr Alban 56 allan o 59 sedd yn yr Alban. Yn yr etholiad hon, derbyniodd John Nicolson 22093 o bleidleisiau, sef 40.3% o'r holl bleidleisiau a fwriwyd, sef gogwydd o 29.7 ers etholiad 2015 a mwyafrif o 2167 pleidlais.

## Gweler hefyd
*Alex Salmond
*Margo MacDonald
*Margaret Ewing
*Nicola Sturgeon

## Cyfeiriadau
Categori:Aelodau Senedd yr Alban
Categori:Genedigaethau 1961
Categori:Gwleidyddion Albanaidd yr 21ain ganrif
Categori:Gwleidyddion Plaid Genedlaethol yr Alban
Categori:Pobl o Glasgow
George Kerevan

Gwleidydd o'r Alban yw **George Kerevan** (ganwyd 28 Medi 1949) a etholwyd yn Aelod Seneddol yn Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 2015 dros Ddwyrain Lothian; mae'r etholaeth yn sir Dwyrain Lothian, yr Alban. Mae George Kerevan yn cynrychioli Plaid Genedlaethol yr Alban yn Nhŷ'r Cyffredin.

Graddiodd gradd Meistr gydag Anrhydedd ym Mhrifysgol Glasgow mewn Economeg Gwleidyddol. Yna gweithiodd yng Ngholeg Napier mewn swyddi academaidd o 1992, a bu'n Prif Ddarlithydd mewn Economeg 1975-2000, gan arbenigo mewn economeg ynni. Rhwng 2000 a 2009 bu'n cydolygu *The Scotsman* Yn yr etholiad hon, derbyniodd George Kerevan 25104 o bleidleisiau, sef 42.5% o'r holl bleidleisiau a fwriwyd, sef gogwydd o 26.5 ers etholiad 2015 a mwyafrif o 6803 pleidlais.

## Gweler hefyd
*Alex Salmond
*Margo MacDonald
*Margaret Ewing
*Nicola Sturgeon

## Cyfeiriadau
Categori:Aelodau Senedd yr Alban
Categori:Genedigaethau 1949
Categori:Gwleidyddion Albanaidd yr 21ain ganrif
Categori:Gwleidyddion Plaid Genedlaethol yr Alban
Categori:Pobl o Glasgow
Lisa Cameron

Gwleidydd o'r Alban yw **Lisa Cameron** (ganwyd 8 Ebrill 1972) a etholwyd yn Aelod Seneddol yn Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 2015 dros Ddwyrain Kilbride, Strathaven a Lesmahagow; mae'r etholaeth yn Dumfries a Galloway, Gororau'r Alban a De Swydd Lanark, yr Alban. Mae Lisa Cameron yn cynrychioli Plaid Genedlaethol yr Alban yn Nhŷ'r Cyffredin.

## Bywyd Personol
Graddiodd yn gyntaf yn Mhrifysgol Ystrad Clud ac yna cwbwlhaodd ddoethuriaeth ym Mhrifysgol Glasgow. Bu'n gweithio fel seicolegydd clinigol i'r NHS, fel conyltant, ac mae ganddi ddau o blant ac mae'n byw yn Nwyrain Swydd Lanark.

## Etholiad 2015
Yn Etholiad Cyffredinol 2015 enillodd Plaid Genedlaethol yr Alban 56 allan o 59 sedd yn yr Alban. Yn yr etholiad hon, derbyniodd Lisa Cameron 33678 o bleidleisiau, sef 55.6% o'r holl bleidleisiau a fwriwyd, sef gogwydd o 32.6 ers etholiad 2015 a mwyafrif o 16527 pleidlais.

## Gweler hefyd
*Alex Salmond
*Margo MacDonald
*Margaret Ewing
*Nicola Sturgeon

## Cyfeiriadau
Categori:Aelodau Senedd yr Alban
Categori:Genedigaethau 1972
Categori:Gwleidyddion Albanaidd yr 21ain ganrif
Categori:Gwleidyddion Plaid Genedlaethol yr Alban
Categori:Merched yr 20fed ganrif
Categori:Merched yr 21ain ganrif
Siryfion Meirionnydd cyn y 15fed ganrif

Mae hon yn rhestr o ddeiliaid swydd **Siryf Sir Feirionnydd rhwng 1284 a 1399**

Siryf yw cynrychiolydd cyfreithiol y Brenin a benodir yn flynyddol ar gyfer pob sir yng Nghymru a Lloegr, ei ddyletswydd yw cadw'r heddwch yn ei sir a sicrhau ufudd-dod i gyfraith y brenin. Yn wreiddiol, roedd yn swydd o statws a grym. Yn Lloegr roedd y swydd yn mynd yn ôl i gyfnod cynnar y Sacsoniaid, penodwyd siryfion cyntaf Cymru ym 1284 wedi goresgyniad Cymru gan Edward I, Brenin Lloegr a chreu'r cyntaf o'r 13 sir hanesyddol Cymreig.

## 13eg  ganrif
*1292 Robert de Staundon
*1293 Robert FitzWalter
*1294 Robert de Staundon
## 1300-1330 
*1300 Gruffudd ap Dafydd
*1304 Robert de Eccleshale
*1306 Ieuan ap Hywel
*1307 Gruffydd mab William de la Pole
*1313 Robert de Eccleshale
*1313-1327 Gruffydd ap Rhys
*1327 Edmund Halcut

## 1330-1399
*1331Richard de Holand
*1332 Robert de Middleton
*1333 Walter de Manny
*1347 Mewrig Maelan
*????  Gruffudd ap Llywelyn ap Cenrig, Corsygedol
*???? Einion ab Ithel
*????  Gruffudd ap Llywelyn ap Cenrig, Corsygedol
*???? Richard Masey
*1387 Richard Balden
*1391 Vivian le Colyer
*1399 Einion ab Ithel ap Gwrgenu
## Cyfeiriadau
**Kalendars of Gwynedd: Or, Chronological Lists of Lords-lieutenant, Custodes Rotulorum, Sheriffs, and Knights of the Shire, for the Counties of Anglesey, Caernarvon, and Merioneth, and of the Members for the Boroughs of Caernarvon and Beaumaris. To which are Added Lists of the Lords Presidents of Wales and the Constables of the Castles of Beaumaris, Caernarvon, Conway, and Harlech* gan Edward Breese 1873 t 69. (Copi ar-lein: https://dcms.lds.org/delivery/DeliveryManagerServlet?dps_pid=IE102872 )

Categori:13eg ganrif yng Nghymru
Categori:14eg ganrif yng Nghymru
Categori:Meirionnydd
* 1284
Siryf Sir Faesyfed

**Siryf Sir Faesyfed** oedd cynrychiolydd sirol Coron Lloegr yn yr hen Sir Faesyfed.

## Rhestrau
Gweler:

*Siryfion Sir Faesyfed yn yr 16eg ganrif
*Siryfion Sir Faesyfed yn yr 17g
*Siryfion Sir Faesyfed yn y 18fed ganrif
*Siryfion Sir Faesyfed yn y 19eg ganrif
*Siryfion Sir Faesyfed yn yr 20fed ganrif


Maesyfed
J. Elwyn Hughes

Awdur, athro, golygydd ac ieithydd o Gymru oedd **J. Elwyn Hughes** (9 Mawrth 1940 – 25 Ionawr 2023). Am 30 mlynedd bu'n olygydd ‘Cyfansoddiadau a Beirniadaethau’ yr Eisteddfod Genedlaethol gan ofalu am 23 cyfrol rhwng 1985 a 2015. Roedd yn arbenigwr ar hanes y nofelydd Caradog Prichard.

## Bywyd cynnar ac addysg
Ganwyd a magwyd John Elwyn Hughes ym mhentref Braichmelyn, Bethesda yn fab i John a Myfanwy Hughes. Mynychodd Ysgol Dyffryn Ogwen. Graddiodd mewn Cymraeg ac Astudiaethau Celtaidd ac yna gradd Meistr mewn Addysg yng Ngholeg y Brifysgol, Bangor.

## Gyrfa
Wedi gadael y brifysgol bu'n Bennaeth Adran Gymraeg Ysgol Dyffryn Ogwen, ei hen ysgol. Yna daeth yn Ddirprwy Brifathro ac wedi hynny'n Brifathro’r ysgol rhwng 1983 ac 1987. Rhwng 1987 a 1996 roedd yn Gyfarwyddwr Canolfan Astudiaethau Iaith. Wedi hynny bu'n Ymgynghorydd Iaith hunangyflogedig.

bawd|120px|chwith
Yn Eisteddfod Genedlaethol y Rhyl, 1985 y cyhoeddwyd y Cyfansoddiadau cyntaf dan ei olygyddiaeth, cyfrol sy'n cael ei chyhoeddi'n flynyddol ar brynhawn Gwener olaf yr Eisteddfod. Ymddeolodd o'r swydd er mwyn canolbwyntio ar sgwennu am Ddyffryn Ogwen, ei fro enedigol a diddordebau eraill. Penodwyd W. Gwyn Lewis yn ei le.

Yn 1993 anrhydeddwyd ef i'r Wisg Wen yn Eisteddfod Llanelwedd am ei gyfraniad i'r Gymraeg.

## Bywyd personol
Roedd yn byw ym Methel, Gwynedd ac yn briod â Deilwen. Roedd ganddo bedwar o blant - Gwyndaf, Garmon, Siôn a Manon.

Bu farw ym mis Ionawr 2023. Mewn teyrnged iddo dywedodd yr Eisteddfod Genedlaethol fod ei farwolaeth "yn ergyd drom i ni yma yng Nghymru. Yn ddyn iaith a gramadeg o'i goryn i'w sawdl, roedd o hefyd yn olygydd heb ei ail," meddai llefarydd. Ychwanegodd cyn-brif weithredwr Bwrdd yr Iaith Gymraeg, Meirion Prys Jones, ei fod yn "newyddion trist iawn. Un o gymwynaswyr mawr y Gymraeg," meddai. Cynhaliwyd ei angladd ar ddydd Mercher, 8 Chwefror 2023 gyda gwasanaeth cyhoeddus yng Nghapel Jerusalem, Bethesda am 11.00 o'r gloch. Fe'i gladdwyd ym Mynwent Coetmor, Bethesda.

## Cyfeiriadau
Categori:Golygyddion o Gymru
Categori:Athrawon o Gymru
Categori:Llenorion Cymraeg o Gymru
Categori:Genedigaethau 1940
Categori:Marwolaethau 2023
Categori:Pobl addysgwyd yn Ysgol Dyffryn Ogwen
Alma mater

[dde|bawd|Cerflun i'r *Alma Mater* gan Mario Korbel, ym Mhrifysgol Havana, [Ciwba.]]

Ymadrodd Lladin yw ***Alma mater*** am brifysgol neu goleg. Tarddiad y gair yw dau air Lladin: *alma* "llawn maeth/caredig" a *mater* "mam" hy "y fam a roddodd faeth". Mae'n perthyn yn agor i'r term * alumnus*, sef myfyriwr graddiedig, neu yn llythrennol: "maethiad ifanc" neu "un a roddwyd iddo fwyd". Defnyddir yr ymadrodd 'Alma mater' yn aml i gyfeirio at y coleg mae person wedi ei fynychu yn ystod ei oes. Fel arfer, cyfeirir at y coleg cyntaf, y radd gyntaf i'r person ei derbyn. Dyma'r ystyr modern i'r gair.

Cyn yr 17eg ganrif, roedd yr ymadrodd yn cyfeirio at naill ai fel teitl anrhydeddus am dduwiesau mamol e.e. Ceres neu Cybele neu yn yr Eglwys Gatholig fel teitl i'r Forwyn Fair.

## Cyfeiriadau
Categori:Academia
Clera (Cymdeithas)

]]
Enw llawn **Clera** ydy 'Cymdeithas offerynnol traddodiadol Cymru'. Mae'r gymdeithas yn sefydlu clybiau alawon ac yn trefnu gweithdai offerynnol, gan gynnwys sesiynau yn Nhŷ Gwerin yr Eisteddfod Genedlaethol.

Ffurfiwyd Y Glerorfa ar gyfer dathliad 10fed penblwydd y gymdeithas yn 2006 ac yn 2015 roedd y Glerorfa'n dal i ffynnu.

## Cyfeiriadau
## Dolennau allanol
* Gwefan Clera
* Rhestr Digwyddiadau Clera

Categori:Cerddoriaeth Gymraeg
Categori:Cerddoriaeth draddodiadol
Categori:Cerddoriaeth Geltaidd
Categori:Sefydliadau 1996
Uchel Siryf Morgannwg Ganol

Cafodd swydd **Uchel Siryf Morgannwg Ganol** ei chreu yn dilyn Deddf Llywodraeth Leol 1972 a welodd ddisodli Sir Forgannwg a'i siryf.

## 1970au
*1974: John Lewis Maybery Bevan, Croffta, Y Groes-Faen, Pontyclun, Llantrisant 
*1975: (Herbert) Leslie Joseph, Coedargraig, Newton, Porthcawl
*1976: Douglas George Badham, C.B.E. Plas Watford,Caerffili
*1977: Douglas Andrew Scott,.Porthcawl
*1978: Murray McLaggan Adams House Merthyr Mawr, Penybont-ar-Ogwr 
*1979: Major George Morgan Thomas Lindsay, Glanmor, Southerndown, Penybont-ar-Ogwr 

## 1980au
*1980: Robert Watkin Stacey Knight, Tynycaeau, Penybont-ar-Ogwr 
*1981: Edward Arthur Lewis, Grove House, 38 Lan Park Road, Pontypridd 
*1982: William Kingdon Eynon, Tusker House, Drenewydd,Porthcawl 
*1983: Alan Edward Mayer, Dŷ Mawr, Efail Isaf, Pontypridd 
*1984: Edward Rea, Llechwedd, Y Pare, Groes-faen, Pontyclun 
*1985: Owain Anthony Mervyn Williams Llanharan House, Llanharan 
*1986: Mrs Kathrin (Kate) Thomas, Gelli Hir,Nelson, Treharris 
*1987: Peter Dobson Allen, Furzebrook, 82 Ffordd Merthyr Mawr, Penybont-ar-Ogwr 
*1988: Derek William Charles Morgan, Erw Graig, Merthyr Mawr, Penybont-ar-Ogwr 
*1989: Harold John Tamplin,,.B.E., Fferm Cwmnofydd, Machen, Casnewydd, Gwent 
## 1990au
*1990: Islwyn Thomas Rees, Fferm Tan-y-lan, St. Mary Hill, Pencoed 
*1991: David Edward Cox, L.V, M.B.E. Trem-y-môr, 221 West Road, Notais, Porthcawl 
*1992: Kenneth Merlin David Johns,. Tŷ Pencoed, Capel Llanilltern 
*1993: Barbara Magdalen Ladbrooke DL, Fferm Long Acre, Coety Uchaf 
*1994: Cyrnol Thomas Udy Buckthought, TD, The Bucks, 13 Underwood, Caerffili 
*1995: Byron Butler Frederick YH, Abercynffig 
*1996: Dan Clayton Jones, TD,, Mwyndy House, Mwyndy, ger Llantrisant 
*1997: Raymond William Martin, Ffynnon Pantrhosla, Llangewydd 
*1998: Anthony Robert Lewis 
*1999: David Hugh Thomas, Ysw, CBE, Llys Gwyn, Pen y Bont ar Ogwr 

## 2000au
*2000: William Hopkin Joseph, Fairfield Court, Trelales 
*2001: Michael McGrane Eammon, Nant, Coslech, Heol Llanbedr, Y Groes Faen 
*2002:. Gerald Haydn Coleman, Stray Leaves, Heol Spencer, Coety Uchaf 
*2003: John Henry Kendall Ysw, Tan y Bryn, Vaynor, Merthyr Tudful 
*2004: Mrs Bethan Mary Williams, Llanharan House, Llanharan.
*2005: Clive Thomas 
*2006: Alan Sheppard 
*2007: Charles Knight 
*2008: Mrs Anne Morgan YH Y DL, Penybont-ar-Ogwr 
* 2017: David J Davies 
* 2018: Jonathan Hugh Wall, Porthcawl 
* 2019: Cyrnol Wilma Christina Jean Donnelly CBE TD, Church Villa 

### 2020au
* 2020: Jason Michael Edwards, Pontypridd 

## Cyfeiriadau
Categori:Morgannwg
Categori:Llywodraeth leol yng Nghymru
Categori:Hanes gwleidyddol Cymru
Categori:Siryfion Cymru
Categori:Siryfion Sir Forgannwg
C.P.D. Hotspur Caergybi

Clwb pêl-droed o dref Caergybi, Ynys Môn ydy **Clwb Pêl-droed Hotspur Caergybi** (Saesneg: *Holyhead Hotspur Football Club*) sy'n chwarae yng Nghynghrair Undebol Huws Gray, sef prif adran gogledd Cymru ac ail reng pyramid pêl-droed cenedlaethol Cymru.

Ffurfiwyd y clwb ym 1990 ac maent yn chwarae eu gemau cartref yn y Stadiwm Newydd.

## Pêl-droed yng Nghaergybi
### Y dyddiau cynnar
Mae clybiau pêl-droed wedi bodoli yng Nghaergybi ers y 1880au gyda chlybiau **Holyhead United** a **Holyhead Swifts** yn aelodau o Gynghrair Ynys Môn pan gafodd ei sefydlu ym 1897-98 tra bod **Holyhead Railway Institute** yn aelodau o Gynghrair Arfordir Gogledd Cymru ym 1898-99.

Cafwyd sawl clwb arall o'r dref hefyd gyda **Holyhead Alexandra Rovers** yn ennill Cynghrair Ynys Môn ym 1921-22, **Holyhead Locos** yn bencampwyr ym 1934-35 a **Holyhead Liberals** yn aelodau o Gynghrair Ynys Môn wedi'r Ail Ryfel Byd.

### Yr Harbourmen
Roedd **Holyhead Town** yn aelodau gwreiddiol y *North Wales Football Combination* ym 1930 hyd nes i'r Gynghrair ddod yn Gynghrair Cymru (Y Gogledd) (Saesneg: *Welsh League (North)*) ym 1935-36. Y 1950au a 1960au oedd oes aur yr *Harbourmen* wrth iddyn nhw ennill Cynghrair Cymru (Y Gogledd) ym 1949-50, 1957-58, 1963-64, 1969-70 ond erbyn canol y 1970au, roedd Holyhead Town wedi disgyn yn ôl i Gynghrair Môn.

### Clybiau di-ri
Erbyn y 1970au roedd **Holyhead United Juniors** a **Holyhead Athletic** wedi ymuno â Holyhead Town yng Nghynghrair Môn gyda **Holyhead Mountain Rangers** yn dod y pedwaredd clwb o'r dref yn y Gynghrair ar ddechrau'r 1980au.

## Hanes Hotspur
Ffurfiwyd Hotspur Caergybi ym 1990. Llwyddodd Hotspur i ennill y gynghrair ym 1994-95 a 1995-96 a sicrhau dyrchafiad i Gynghrair Gwynedd. Erbyn 1998-99 roedd Hotspur wedi uno gyda'r pedwar clwb arall yn y dref ac wedi sicrhau dyrchafiad i Gynghrair Undebol Huws Gray.

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
*  Gwefan swyddogol y clwb 

Hotspur Caergybi
Categori:Caergybi
Categori:Chwaraeon yn Ynys Môn
Cynghrair Ynys Môn

Cynghrair bêl-droed ar gyfer Ynys Môn yw **Cynghrair Ynys Môn**. Am resymau nawdd, fe'i hadnabyddir fel Cynghrair Kon-X Môn ar gyfer tymor 2017-18.

Mae Cynghrair Ynys Môn yn gyfystur â chweched lefel pyramid bêl-droed Cymru ac yn bwydo Cynghrair Gwynedd. Ers i Gynghrair Caernarfon a'r Cylch ddod i ben yn 2014 mae timau o ardal Caernarfon wedi ymaelodi â Chynghrair Môn.

## Hanes
Ffurfiwyd y gynghrair ym 1897-98 gyda saith clwb. Porthaethwy oedd y pencampwyr cyntaf gyda Caergybi Unedig, Swifts Caergybi, Llandegfan, Llangefni ac Amlwch hefyd yn cystadlu ond gyda Beaumaris yn tynnu yn ôl cyn diwedd y tymor.

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
*  Gwefan swyddogol y gynghrair 

Ynys Môn
Categori:Chwaraeon yn Ynys Môn
Kirsten Oswald

Gwleidydd o'r Alban yw **Kirsten Oswald** (**Kirsten Frances Oswald**) (ganwyd 21 Rhagfyr 1972). Fe'i hetholwyd yn Aelod Seneddol yn Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 2015 dros Ddwyrain Swydd Renfrew; mae'r etholaeth mewn sir o'r un enw. Mae Kirsten yn cynrychioli Plaid Genedlaethol yr Alban yn Nhŷ'r Cyffredin.

## Bywgraffiad
Ganwyd Kirsten Oswald yn Dundee a chafodd ei magu yn Carnoustie ble raeth i Ysgol Uwchradd Carnoustie. Wedi hynny astudiodd Hanes ym Mhrifysgol Glasgow. Yn 2008 symudodd gyda'r gŵr a'u dau blentyn i Dwyrain Swydd Renfrew. Ei mam yw Helen Oswald, Profost Angus.

Mae'n uwch swyddog mewn adnoddau dynol, ac fe'i hysbrydolwyd i gydio wleidydda dros annibyniaeth yr Alban yn ystod yr ymgyrch dros 'ie' cyn Refferendwm annibyniaeth i'r Alban, 2014 pan ymunodd a'r SNP.

## Etholiad 2015
Yn Etholiad Cyffredinol 2015 enillodd Plaid Genedlaethol yr Alban 56 allan o 59 sedd yn yr Alban. Yn yr etholiad hon, derbyniodd Kirsten Oswald 23013 o bleidleisiau, sef 40.6% o'r holl bleidleisiau a fwriwyd, sef gogwydd o 31.7 ers etholiad 2015 a mwyafrif o 3718 pleidlais.

## Gweler hefyd
*Alex Salmond
*Margo MacDonald
*Margaret Ewing
*Nicola Sturgeon

## Cyfeiriadau
Categori:Aelodau Senedd yr Alban
Categori:Genedigaethau 1973
Categori:Gwleidyddion Albanaidd yr 21ain ganrif
Categori:Gwleidyddion Plaid Genedlaethol yr Alban
Categori:Merched yr 20fed ganrif
Categori:Merched yr 21ain ganrif
Categori:Pobl o Dundee
Tommy Sheppard

Gwleidydd o'r Alban yw **Tommy Sheppard** (ganwyd 6 Mawrth 1959) a etholwyd yn Aelod Seneddol yn Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 2015 dros Ddwyrain Caeredin; mae'r etholaeth yn Ninas Caeredin, yr Alban. Mae Tommy Sheppard yn cynrychioli Plaid Genedlaethol yr Alban yn Nhŷ'r Cyffredin.

Ganwyd Sheppard yn Coleraine, Swydd Derry yn 1959 cyn symud ychydig filltiroedd i lawr y stryd i Portstewart, pan oedd yn 7 oed. Wedi'r ysgol uwchradd aeth i Brifysgol Aberdeen i astudio meddygaeth. Graddiodd mewn Gwleidyddiaeth a Chymdeithaseg yn 1982. Yr un flwyddyn, fe'i etholwyd yn Is-Lywydd Undeb y Myfyrwyr (yr NUS) a symudodd i Lundain.

Tra yn Llundain, bu'n ymgeisydd seneddol i'r Blaid Lafur, ond yn In 2012 ymunodd gyda'r ymgyrch dros annibyniaeth i'r Alban ac yn 2014 ymunodd gyda'r SNP.

## Etholiad 2015
Yn Etholiad Cyffredinol 2015 enillodd Plaid Genedlaethol yr Alban 56 allan o 59 sedd yn yr Alban. Yn yr etholiad hon, derbyniodd Tommy Sheppard 23188 o bleidleisiau, sef 49.2% o'r holl bleidleisiau a fwriwyd, sef gogwydd o 28.8 ers etholiad 2015 a mwyafrif o 9106 pleidlais.

## Gweler hefyd
*Alex Salmond
*Margo MacDonald
*Margaret Ewing
*Nicola Sturgeon

## Cyfeiriadau
Categori:Aelodau Senedd yr Alban
Categori:Pobl o Ogledd Iwerddon
Categori:Genedigaethau 1959
Categori:Gwleidyddion Albanaidd yr 21ain ganrif
Categori:Gwleidyddion Plaid Genedlaethol yr Alban
Categori:Pobl o Gaeredin
Deidre Brock

Gwleidydd o'r Alban yw **Deidre Brock** (ganwyd 23 Tachwedd 1961) a etholwyd yn Aelod Seneddol yn Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 2015 dros Ogledd Caeredin a Leith; mae'r etholaeth yn Ninas Caeredin. Mae Deidre'n cynrychioli Plaid Genedlaethol yr Alban yn Nhŷ'r Cyffredin.

Ganwyd Brock yng Ngorllewin Awstralia a magwyd hi yn Perth. Astudiodd Saesneg ym Mhrifysgol Curtin ac actio yn Academi Perfformio a Chelfyddyd, Awstralia. Cymerodd ran yn yr opera sebon boblogaidd *Home and Away*. Wedi gwyliau yn Awstralia yn 1996, penderfynodd symud i fyw yno.

## Etholiad 2015
Yn Etholiad Cyffredinol 2015 enillodd Plaid Genedlaethol yr Alban 56 allan o 59 sedd yn yr Alban. Yn yr etholiad hon, derbyniodd Deidre Brock 23742 o bleidleisiau, sef 40.9% o'r holl bleidleisiau a fwriwyd, sef gogwydd o 31.3 ers etholiad 2015 a mwyafrif o 5597 pleidlais.

## Gweler hefyd
*Alex Salmond
*Margo MacDonald
*Margaret Ewing
*Nicola Sturgeon

## Cyfeiriadau
Categori:Aelodau Senedd yr Alban
Categori:Genedigaethau 1961
Categori:Gwleidyddion Albanaidd yr 21ain ganrif
Categori:Gwleidyddion Plaid Genedlaethol yr Alban
Categori:Merched yr 20fed ganrif
Categori:Merched yr 21ain ganrif
Categori:Pobl o Gaeredin
Ian Murray

Gwleidydd o'r Alban yw **Ian Murray** (ganwyd 10 Awst 1976) a etholwyd yn Aelod Seneddol yn Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 2015 dros Dde Caeredin; mae'r etholaeth yn Ninas Caeredin, yr Alban. Ef yw unig gynrychiolydd y Blaid Lafur yn yr Alban a etholwyd i Dŷ'r Cyffredin, yn dilyn ethol 56 o Aelodau Seneddol Plaid Genedlaethol yr Alban.

## Etholiad 2015
Yn Etholiad Cyffredinol 2015 enillodd Plaid Genedlaethol yr Alban 56 allan o 59 sedd yn yr Alban. Yn yr etholiad hon, derbyniodd Ian Murray 19,293 o bleidleisiau, sef 39.1% o'r holl bleidleisiau a fwriwyd, sef gogwydd o ddim ond +4.4 ers etholiad 2015 a mwyafrif o 2,637 pleidlais yn unig.

## Gweler hefyd
*Alex Salmond
*Tony Blair
*Margaret Ewing
*Nicola Sturgeon

## Cyfeiriadau
Categori:Aelodau Senedd yr Alban
Categori:Genedigaethau 1976
Categori:Gwleidyddion Albanaidd yr 21ain ganrif
Categori:Pobl o Gaeredin
Sbwnj Génoise

bawd|Sbwnj Génoise
Math o deisen sbwnj yw **sbwnj Génoise**. Caiff wyau eu curo gyda siwgr dros ddŵr poeth nes ei fod o ansawdd trwchus. Dibynner ar y gwres i'w gwneud yn sbwnj ysgafn iawn, gan nad oes lefain cemegol ynddi. Ychwanegir blawd a menyn toddi. Mae'n debyg i gymysgedd sbwnj Safwy, ond i wneud sbwnj Safwy caiff y melynwy a'r gwynwy eu curo ar wahân, heb wres, a ni roddir menyn neu fraster ynddi.

## Cyfeiriadau 
Categori:Teisenni
Joanna Cherry

Gwleidydd a chenedlaetholwriag o'r Alban yw **Joanna Cherry** (ganwyd 18 Mawrth 1966) a etholwyd yn Aelod Seneddol yn Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 2015 dros Dde-orllewin Caeredin; mae'r etholaeth yn Ninas Caeredin. Mae Joanna'n cynrychioli Plaid Genedlaethol yr Alban yn Nhŷ'r Cyffredin a hi yw Llefarydd y blaid dros Faterion Cartref a Chyfraith.

Rhwng 1990 a 1995 bu'n gyfreithwraig gyda chwmni o gyfreithwyr yng Nghaeredin: 'Brodies WS' tra roedd ar yr un pryd, ac yn rhan amser, yn diwtor yn y Brifysgol, gan arbenigo yng nghyfraith y teulu a chyfraith gyfansoddiadol. Fe'i gwnaed yn fargyfreithwraig yn 1995; yn yr Alban, gelwir y teitl hwn yn 'adfocad' ac arbenigodd mewn deddfau diwydiant a gwaith.

Bu'n gwnsel, neu'n gyngorydd, i Lywodraeth yr Alban rhwng 2003 a 2008 ac yn *Advocate Depute* rhwng 2008 a 2011.

Yn 2014, sefydlodd grŵp-ymgyrchu *"Lawyers for Yes"*. Mae Cherry yn arddel ei hun yn LHDT.

## Etholiad 2015
Yn Etholiad Cyffredinol 2015 enillodd Plaid Genedlaethol yr Alban 56 allan o 59 sedd yn yr Alban. Yn yr etholiad hon, derbyniodd Joanna Cherry 22168 o bleidleisiau, sef 43% o'r holl bleidleisiau a fwriwyd, sef gogwydd o 30.8 ers etholiad 2015 a mwyafrif o 8135 pleidlais.

## Gweler hefyd
*Alex Salmond
*Margo MacDonald
*Margaret Ewing
*Nicola Sturgeon

## Cyfeiriadau
Categori:Aelodau Senedd yr Alban
Categori:Cyn-fyfyrwyr Prifysgol Caeredin
Categori:Genedigaethau 1966
Categori:Gwleidyddion Albanaidd yr 21ain ganrif
Categori:Gwleidyddion LHDT
Categori:Gwleidyddion Plaid Genedlaethol yr Alban
Categori:Merched yr 20fed ganrif
Categori:Merched yr 21ain ganrif
Categori:Pobl o Gaeredin
C.P.D. Tref Y Fflint Unedig

Clwb pêl-droed o dref Y Fflint, Sir Y Fflint yw **Clwb Pêl-droed Tref Y Fflint Unedig** (Saesneg: *Flint Town United Football Club*) sy'n chwarae yng Nghynghrair Undebol Huws Gray, sef prif adran gogledd Cymru ac ail reng pyramid pêl-droed cenedlaethol Cymru.

dde|bawd|250pxFfurfwyd y clwb yn 1886 fel **C.P.D. Y Fflint** ac maent yn chwarae eu gemau cartref ar Cae y Castell. Niall McGuiness yw rheolwr y clwb.

## Hanes
Ffurfiwyd **C.P.D. Y Fflint** ym 1886. Llwyddodd Y Fflint hefyd i ddod yn aelodau gwreiddiol Cynghrair Arfordir Gogledd Cymru ac ennill y bencampwriaeth cyntaf un ym 1893-94.

Ym 1905, unodd tri o glybiau'r dref; **Flint Town**, **Flint Athletic** a **Flint United Alkali Company** i greu **C.P.D. Tref Y Fflint** (Saesneg: *Flint Town Footbal Club*) a sicrhawyd eu llwyddiant cyntaf yn rownd derfynol Cwpan Amatur Cymdeithas Bêl-droed Arfordir Gogledd Cymru ym 1909-10 pan drechwyd Pwllheli o gôl i ddim. a llwyddodd y clwb i gyrraedd rownd derfynol Cwpan Cymru ym 1924-25 cyn colli yn erbyn Wrecsam.

Wedi'r Ail Ryfel Byd unodd **C.P.D Tref Y Fflint** gyda chlwb newydd o'r enw C.P.D. Athletic Y Fflint, oedd wedi bod yn chwarae yng Nghynghrair Dyserth.

Daeth oes aur y clwb yn ystod y 1950au wrth i gyn chwaraewr rhyngwladol Cymru, Billy Hughes arwain y tîm i fuddugoliaeth dros Gaer yn rownd derfynol Cwpan Cymru o flaen torf o 15,584 ar Y Cae Ras.

Erbyn diwedd y 1960au roedd y clwb wedi disgyn i chwarae mewn cynghreiriau lleol a bu rhaid disgwyl tan 1988-89 am unrhyw lwyddiant pan enillodd y clwb Gynghrair Undebol y Gogledd. Cafwyd gwahoddiad i fod yn rhan o gynghrair newydd y Gynghrair Undebol ar gyfer tymor 1990-91 gan ddod yn bencampwyr cyntaf y gynghrair newydd.

Ar ddiwedd tymor 1990-91 cafwyd gêm rhwng pencampwyr y Gynghrair Undebol a phencampwyr Cynghrair Cymru (Y De) er mwyn penderfynu pencampwyr Cymru. Llwyddodd Y Fflint i drechu Y Fenni i ddod yn bencampwyr cyntaf Cymru.. Yn 1992 cafodd y clwb wahoddiad i fod yn un o'r 20 clwb yn nhymor cyntaf Uwch Gynghrair Cymru gan orffen y tymor cyntaf yn yr 16eg safle cyn colli eu lle ym mhrif adran Cymru ar ddiwedd tymor 1997-98.

## Anrhydeddau
* **Cwpan Cymru: 1**
** Enillwyr: 1953-54
** Cyrraedd y Rownd Derfynol: 1924-25
* **Cwpan Amatur Cymru: 1**
** Enillwyr: 1947-48
** Cyrraedd y Rownd Derfynol: 1890-91, 1939-40

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
* Gwefan y clwb

Categori:Chwaraeon yn Sir y Fflint
Tref y Fflint Unedig
Categori:Y Fflint
Categori:Sefydliadau 1886
Michelle Thomson

Gwleidydd o'r Alban yw **Michelle Thomson** (ganwyd 11 Mawrth 1965) a oedd yn Aelod Seneddol dros Orllewin Caeredin rhwng 2015 a 2017; mae'r etholaeth yn Dinas Caeredin. Roedd yn cynrychioli Plaid Genedlaethol yr Alban (yr SNP) yn Nhŷ'r Cyffredin lle bu'n Llefarydd dros a sgiliau.

Graddiodd yn 1985 yn Academi Frenhinol Celf, Glasgow. Ers gadael y coleg cafodd nifer o swyddi'n ymweud â busnes a thechnoleg.  Mae'n berchennog busnes bychan ac yn Rheowraig-Gyfarwyddwr y mudiad dros annibyniaeth *Business for Scotland*. Yn ystod yr wythnosau cyn Refferendwm annibyniaeth i'r Alban, 2014 siaradodd mewn dros 90 o gyfarfodydd.

## Etholiad 2015
Yn Etholiad Cyffredinol 2015 enillodd Plaid Genedlaethol yr Alban 56 allan o 59 sedd yn yr Alban. Yn yr etholiad hon, derbyniodd Michelle Thomson 21378 o bleidleisiau, sef +39% o'r holl bleidleisiau a fwriwyd, sef gogwydd o +25.8 ers etholiad 2015 a mwyafrif o 3210 pleidlais.

## Gweler hefyd
*Alex Salmond
*Margo MacDonald
*Margaret Ewing
*Nicola Sturgeon

## Cyfeiriadau
Categori:Aelodau Senedd yr Alban
Categori:Genedigaethau 1965
Categori:Gwleidyddion Albanaidd yr 21ain ganrif
Categori:Gwleidyddion Plaid Genedlaethol yr Alban
Categori:Merched yr 20fed ganrif
Categori:Merched yr 21ain ganrif
Categori:Pobl o Gaeredin
John McNally

Gwleidydd o'r Alban yw **John McNally** (ganwyd 1 Chwefror 1951) a etholwyd yn Aelod Seneddol yn Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 2015 dros Falkirk; mae'r etholaeth yn siroedd Falkirk a Gorllewin Lothian. Mae'n cynrychioli Plaid Genedlaethol yr Alban yn Nhŷ'r Cyffredin.

Fe'i ganwyd yn nhref Denny yn Falkirk. Treuliodd ei flynyddoedd cyntaf yn farbwr; mae ganddo briod, Sandra, a dau o blant.

## Etholiad 2015
Yn Etholiad Cyffredinol 2015 enillodd Plaid Genedlaethol yr Alban 56 allan o 59 sedd yn yr Alban. Yn yr etholiad hon, derbyniodd John McNally 34831 o bleidleisiau, sef 57.7% o'r holl bleidleisiau a fwriwyd, sef gogwydd o 27.5 ers etholiad 2015 a mwyafrif o 19,701 pleidlais. Trechodd y cyn-aelod Llafur Karen Whitefield a David Coburn (UKIP).

## Gweler hefyd
*Alex Salmond
*Margo MacDonald
*Margaret Ewing
*Nicola Sturgeon

## Cyfeiriadau
Categori:Aelodau Senedd yr Alban
Categori:Genedigaethau 1951
Categori:Gwleidyddion Albanaidd yr 21ain ganrif
Categori:Gwleidyddion Plaid Genedlaethol yr Alban
Alison Thewliss

Gwleidydd o'r Alban yw **Alison Thewliss** (ganwyd 13 Medi 1982) a etholwyd yn Aelod Seneddol yn Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 2015 dros Canol Glasgow. Mae Alison Thewliss yn cynrychioli Plaid Genedlaethol yr Alban yn Nhŷ'r Cyffredin. Mae'n aelod o'r SNP ers oedd yn yr ysgol uwchradd.

Yn 2007 fe'i hetholwyd yn gynghorydd sir yn Glasgow, dros ward Calton. Mae'n briod i ddatblygwr meddalwedd a ganwyd plentyn iddynt yn 2010 a merch yn 2013.

## Etholiad 2015
Yn Etholiad Cyffredinol 2015 enillodd Plaid Genedlaethol yr Alban 56 allan o 59 sedd yn yr Alban. Yn yr etholiad hon, derbyniodd Alison Thewliss 20658 o bleidleisiau, sef 52.5% o'r holl bleidleisiau a fwriwyd, sef gogwydd o +35.0 ers etholiad 2015 a mwyafrif o 7662 pleidlais.

## Gweler hefyd
*Alex Salmond
*Margo MacDonald
*Margaret Ewing
*Nicola Sturgeon
*Humza Yousaf

## Cyfeiriadau
Categori:Aelodau Senedd yr Alban
Categori:Genedigaethau 1982
Categori:Gwleidyddion Albanaidd yr 21ain ganrif
Categori:Gwleidyddion Plaid Genedlaethol yr Alban
Categori:Merched yr 20fed ganrif
Categori:Merched yr 21ain ganrif
Categori:Pobl o Glasgow
Uchel Siryf Gorllewin Morgannwg

Cafodd swydd **Uchel Siryf Gorllewin Morgannwg** ei chreu yn dilyn Deddf Llywodraeth Leol 1972 a welodd ddisodli Sir Forgannwg a'i siryf.

Cyn 1974 - Gweler Uchel Siryf Morgannwg
## 1970au
*1974: Alan Burnyeat Turnbull, Home Farm, Pen-rhys, Reynoldston 
*1975: CLAUD Gerald Bellingham, Bishopston, Abertawe 
*1976: Martin Thomas, Heol Wern, Sgiwen 
*1977: Commodore Robert Hastie CBE KStJ 
*1978: Donald Humphrey Davies, Caswell, Abertawe 
*1979: Keith Cyril Austin Bailey, Bae Caswell, Abertawe 
## 1980au
*1980: Michael Rowland Godfrey Llewellyn, Glebe House, Penmaen, Abertawe 
*1981: Alexander Herbert Lindsey Eccles, Penmaen, Abertawe 
*1982: Arthur Gordon Chilcott, Heol Caswell, Y Mwmbwls, Abertawe 
*1983: David Hunter Andrews, Sefn Bryn House, Penmaen, Abertawe 
*1984: Brian Brendan Hickey TD, Blackpill, Abertawe 
*1985: Edward Gwynne Thomas, Caswell Avenue, Y Mwmbwls, Abertawe 
*1986: Eden Martin Hughes Evans
*1987: Richard Vernon Watkins
*1988: Dr Stuart Poole Jenkins
*1989: Dr Brian Kay Davison
## 1990au
*1990: John Brian Dickinson
*1991: Dr Edward Morgan Roberts
*1992: William Isaac James
*1993: Alan Charles Frederick Aylesbury
*1994: Colin Reginald Rees
*1995: John Duart Willard MacLean
*1996: Robert Lewis
*1997: Paul Jeremy Hodges
*1998: Robert Hugh Lloyd-Griffiths
*1999: Henry Alfred Steane
## 2000au
*2000: Rosalyn Joy Harris
*2001: David Peter Lloyd Davies
*2002: Royston Phelps
*2003: Mrs Jane Elizabeth Clayton
*2004: D. Byron Lewis
*2005: Dr Eleanor Mair Williams
*2006: Philip Llewellyn Hunkin
*2007: Martin Andrew Trainer
*2008: Pamela Edith Spender
*2009: Dr Ronald Bryn John, Port Talbot
## 2010au
*2010: Rowland William Parry Jones, West Cross
*2011: Susan Waller Mary Thomas, Caswell 
*2012: William Hopkins, Caswell 
*2013: Gaynor Richards 
*2014: Martyn Spencer Jenkins, Langland, Abertawe 
* 2015: Robert Michael Redfern, Glyncasnod, Felindre, Abertawe 
* 2016: Yr Athro Donna Mead, Glyn-nedd 
* 2017: Fflyd Mrs R Louise 
* 2018: Henry Michael Gilbert o'r Mwmbwls 
* 2019: Ms Sally Ruth Goldstone, Sketty Green, Abertawe 

### 2020au
* 2020: Dr Debra Elizabeth Evans-Williams 

## Cyfeiriadau
Categori:Morgannwg
Categori:Llywodraeth leol yng Nghymru
Categori:Hanes gwleidyddol Cymru
Categori:Siryfion Cymru
Categori:Siryfion Sir Forgannwg
Siryfion Sir y Fflint cyn yr 16eg ganrif

Mae hon yn rhestr (anghyflawn) o ddeiliaid swydd **Siryf Sir y Fflint rhwng 1284 a 1499**

Siryf yw cynrychiolydd cyfreithiol y Brenin a benodir yn flynyddol ar gyfer pob sir yng Nghymru a Lloegr, ei ddyletswydd yw cadw'r heddwch yn ei sir a sicrhau ufudd-dod i gyfraith y brenin. Yn wreiddiol, roedd yn swydd o statws a grym. Yn Lloegr roedd y swydd yn mynd yn ôl i gyfnod cynnar y Sacsoniaid, penodwyd siryfion cyntaf Cymru ym 1284 wedi goresgyniad Cymru gan Edward I, Brenin Lloegr a chreu'r cyntaf o'r 13 sir hanesyddol Cymreig.

## 14eg Ganrif
*1331: Robert de Praers (?)
*1341 ?: William de Praers
*1349-1358: Rhys ap Robarrt ap Gruffydd 
:ac Ithel ap Cynwrig Sais
*1378: Morgan 'Yonge' ab Iorwerth ap Morgan
*1390: Hywel ap Tudur ab Ithel Fychan
*1396 (-1399?): Nicholas Hauberk
*1399: Harri Hotspur (lladdwyd 1403)

## 15ed Ganrif
*1407: Roger Leche
*1417: Thomas Rempston
*1423: Thomas Rempston

Categori:15fed ganrif yng Nghymru
Categori:14eg ganrif yng Nghymru
Categori:Sir y Fflint
* 1284
Siryfion Sir y Fflint yn yr 16eg ganrif

Mae hon yn rhestr (anghyflawn) o ddeiliaid swydd **Siryf Sir y Fflint rhwng 1500 a 1599**

Siryf yw cynrychiolydd cyfreithiol y Brenin a benodir yn flynyddol ar gyfer pob sir yng Nghymru a Lloegr, ei ddyletswydd yw cadw'r heddwch yn ei sir a sicrhau ufudd-dod i gyfraith y brenin. Yn wreiddiol, roedd yn swydd o statws a grym ond bellach mae'n swydd seremonïol yn bennaf.

## 1530au
*1532-1536: William a Roger Brereton (ar y cyd)
*1536-1538: Percival Hart
*1538: John Brereton
*1538-1540: Ureia a Roger Brereton
## 1540au
*1541: Syr Giles Puleston
*1542: Syr Thomas Hanmer
*1543: Syr John Holforde, a John Edwards I, Y Waun
*1545: Ralph (neu Randolph) Lloyd
*1546: John Edwards
*1547: Henry Conway
*1548: John Griffith, Caerwys
*1549: Syr Thomas Salisbury
## 1550au
*1550: Syr Thomas Massy, 
*1551: John David (neu'r Davies)
*1552: Richard Grosvenor
*1553: Peter Mostyn, Talacre
*1554: Syr Thomas Hanmer, Hanmer
*1555: Ralph Dutton
*1556: Syr Roger Bruton (neu Brereton)
*1557: John Griffith, Caerwys
*1558: Humphrey Dymock
*1559: John Conway (yr hynaf), Bodrhyddan
## 1560au
*1560: William Hanmer, yr hynaf.
*1561: William Mostyn, Neuadd Mostyn
*1562: John Trefor, Trefalun
*1563: Henry ap Parry, Maes Glas
*1564: William Mostyn, Ieu.
*1565: John Griffith, Caerwys
*1566: William Mostyn, Neuadd Mostynl
*1567: Roger Brereton
*1568: Roger Puleston I, Emral
*1569: John Trevor, Trefalun
## 1570au
*1570: Syr Thomas Hanmer, Hanmer
*1571: William Mostyn, Neuadd Mostyn
*1572: John Griffith, Caerwys
*1573: Peter Mostyn, Mehefin, Talacre
*1574: Roger Puleston II, Emral
*1575: Lawnslot Bostock, Sir y Fflint a Llundain
*1576: William Mostyn, (Ieu.)
*1577: John Edwards, Y Waun
*1578: Thomas Mostyn, Neuadd Mostyn
*1579: George Ravenscroft, Bretton a Phenarlâg
## 1580au
*1580: Henry ap Harry (neu'r Parry), Maes Glas
*1581: Roger Brereton, Hawton
*1582: Peter Gruffyth, Caerwys?
*1583: Syr Hugh Cholmondeley, 
*1584: John Hanmer, Hanmer
*1585: John Conway (Ieu.), Bodrhyddan
*1586: John Hope, Neuadd Brychdwn, Penarlâg
*1587: Thomas Mostyn, Neuadd Mostyn
*1588: William Hanmer, Fenns
*1589: Peter Mostyn, Talacre
## 1590au
*1590: Peter Gruffydd, Caerwys
*1591: John Lloyd (Cofrestrydd, Llanelwy)
*1592: Roger Brereton, Halchdyn, Bangor-is-y-coed
*1593: Evan Edwards
*1594: William Griffith, Paiay Lloyd
*1595: Thomas Ravenscroft
*1596: Robert Davies, Gwisaney
*1597: Syr William Hanmer, Fenns
*1598: Roger Puleston, Emral, 
*1599: Thomas Evans
## Cyfeiriadau
Categori:16eg ganrif yng Nghymru
Categori:Sir y Fflint
* 1500
Natalie McGarry

Gwleidydd o'r Alban yw **Natalie McGarry** (ganwyd 7 Medi 1981) a oedd yn Aelod Seneddol dros Ddwyrain Glasgow rhwng 2015 a 2017. Mae Natalie'n cynrychioli Plaid Genedlaethol yr Alban yn Nhŷ'r Cyffredin. Mae Tricia Marwick yn fodryb iddi.

Cafodd ei geni a'i magu yn Inverkeithing, Fife, a mynychodd yr ysgol uwchradd yn Dunfermline, cyn iddi astudio'r gyfraith ym Mhrifysgol Aberdeen. Yna bu'n gyfrifol am bolisiau elusen cenedlaethol.

Cyd-sefydlodd y grŵp *Women for Independence*, Mae McGarry yn aelod amlwg o'r SNP ac wedi'u cynrychioli nifer o weithiau ar y cyfryngau gan gynnwys y rhaglen boblogaidd *Scotland Tonight*.

## Etholiad 2015
Yn Etholiad Cyffredinol 2015 enillodd Plaid Genedlaethol yr Alban 56 allan o 59 sedd yn yr Alban. Yn yr etholiad hon, derbyniodd Natalie McGarry 24116 o bleidleisiau, sef 56.9% o'r holl bleidleisiau a fwriwyd, sef gogwydd o 32.1 ers etholiad 2015 a mwyafrif o 10387 pleidlais.

## Gweler hefyd
*Alex Salmond
*Margo MacDonald
*Margaret Ewing
*Nicola Sturgeon

## Cyfeiriadau
Categori:Aelodau Senedd yr Alban
Categori:Genedigaethau 1981
Categori:Gwleidyddion Albanaidd yr 21ain ganrif
Categori:Gwleidyddion Plaid Genedlaethol yr Alban
Categori:Merched yr 20fed ganrif
Categori:Merched yr 21ain ganrif
Categori:Pobl o Glasgow
Rhestr aelodau seneddol Cymru 1918-1922

Dyma restr o Aelodau Seneddol a etholwyd i Senedd y Deyrnas Unedig rhwng Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1918 ac Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1922 
bawd|Thomas Richards AS
bawd|WHSeager AS
bawd|Thomas Jeremiah Williams AS
bawd|Parch J Towyn Jones adeg diwygiad 1904-05
*Mabon (hyd 1920)
*George Barker (o 1920)
*William Brace (hyd 1920)
*Charles Edward Breese
*Reginald George Clarry (o 1922)
*William Cope
*James Herbert Cory 
*David Davies
*Syr David Sanders Davies
*Evan Davies (o 1920)
*Matthew Vaughan-Davies (hyd 1921)
*Charles Edwards
*John Hugh Edwards
*John Edwards
*Ernest Evans (o 1921)
*Leolin Forestier-Walker 
*David Lloyd George
*James Childs Gould 
*David Grenfell (o 1922)
*Thomas Griffiths
*Lewis Haslam (hyd 1922)
*Vernon Hartshorn
*John Hinds 
*William John (o 1920)
*Syr Edgar Rees Jones
*Syr Evan Davies Jones
*Syr Henry Haydn Jones
*Josiah Towyn Jones
*Thomas Mardy-Jones (o 1922)
*Morgan Jones
*John Herbert Lewis
*Thomas Arthur Lewis (hyd 1922)
*David Matthews (o 1919)
*Syr Alfred Mond
*David Watts-Morgan
*Alfred Onions (hyd 1921)
*Thomas Henry Parry
*Syr Owen Thomas
*Thomas Richards (hyd 1920)
*Sidney Robinson
*William Henry Seager
*Charles Butt Stanton
*Syr Robert Thomas
*John Williams (hyd 1922)
*Thomas Jeremiah Williams (hyd 1919)
## Cyfeiriadau
̼

Aelodau Seneddol Cymru
Categori:Senedd y Deyrnas Unedig
Categori:Gwleidyddiaeth Cymru
Categori:Rhestrau aelodau seneddol Cymru
Categori:1918
Rhestr aelodau seneddol Cymru 1922-1923

Dyma restr o Aelodau Seneddol a etholwyd i Senedd y Deyrnas Unedig rhwng Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1922 ac Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1923 
bawd|George Henry Hall AS
 bawd|Lewis Haslam AS
bawd|Ramsay MacDonald AS
*George Barker
*Reginald Clarry
*William Cope
*Syr James Herbert Cory
*David Davies
*Evan Davies
*John Cledwyn Davies
*Charles Edwards
*Leolin Forestier-Walker
*David Lloyd George
*Gwilym Lloyd George
*James Childs Gould
*David Grenfell
*Thomas Griffiths
*Vernon Hartshorn
*George Henry Hall
*John Hinds
*William Jenkins
*William Albert Jenkins
*William John
*Henry Haydn Jones
*Morgan Jones
*Robert Thomas Jones
*Thomas Mardy-Jones
*Thomas Arthur Lewis
*Lewis Lougher
*James Ramsay MacDonald
*Alfred Mond
*Thomas Henry Parry
*Robert Richards
*Syr Owen Thomas (hyd 1923)
* Syr Robert Thomas (o 1923)
*David Watts-Morgan
*Richard Collingham Wallhead
*David Williams
*John Henry Williams (AS)
## Cyfeiriadau
̼

Aelodau Seneddol Cymru
Categori:Senedd y Deyrnas Unedig
Categori:Gwleidyddiaeth Cymru
Categori:Rhestrau aelodau seneddol Cymru
Categori:1922
Uchel Siryf De Morgannwg

Cafodd swydd **Uchel Siryf De Morgannwg** ei chreu yn dilyn Deddf Llywodraeth Leol 1972 a welodd ddisodli Sir Forgannwg a'i siryf.
## 1970au
*1974: Cyrnol Kenneth Morgan OBE, MC, TD, DL, Llantriddyd
*1975: Anthony S. Martyn, J.P., D.L. o Sain Nicolas
*1976: Joseph G. Gaskell, T.D, Dinas Powys
*1977: Francis E. S. Hayes, D.L, Llansanwyr
*1978: Cristopher M. Brain, D.L. Llanbedr-y-fro
*1979: Y Gwir Anrh. Anrh. Yr Arglwydd Leonard, O.B.E. Caerdydd (esgusodi); Harold E. Williams, O.B.E. Penarth

## 1980au
*1980: Thomas Henry Keen, Tresimwn (esgusodi); Henry Gethin Lewis, J.P., D.L. o Sutton Mawr
*1981: Cyrnol Syr Christopher Peterson, CBE, C.St.J., TD, YH, DL Caerdydd
*1982: Ivan Dale Owen, D.L. Penarth
*1983: Ian Eric Colston, MA, FRICS, YH, DL Trebefered, Llanilltud Fawr
*1984: Cecil H. Rapport, CBE, K.St.J., YH, DL Caerdydd
*1985: W. Emrys Evans, C.B.E., Dinas Powys
*1986: Syr Brooke Boothby Charles, 15fed Barwnig, o Ffonmon
*1987: Syr Donald Walters LL.B. Caerdydd
*1988: Dudley H. Fisher, C.B.E., C.P.F.A., D.L. Caerdydd
*1989: Christopher Pollard, O.B.E. Penarth
## 1990au
*1990: Brian K. Thomas, C.B.E. Caerdydd
*1991: Michael J. Clay, C.St.J., D.L., Y Bont-faen
*1992: Alastair O. Golley, Dinas Powys
*1993: Commander John MD Curteis RD, FCA, DL, RNR Sant Hilari
*1994: Mrs. Joanna Cory, J.P., D.L. Penllyn
*1995: J. Wynford Evans, C.B.E. Sain Ffagan
*1996: Ralph Philip Vincent Rees, O.B.E., F.C.A. o Radur
*1997: John Phillips, CBE, MA, FCA o Ystradowen
*1998: David M. Jones, y Bont-faen
*1999: Mrs. Meriel Watkins Penarth 
## 2000qu
*2000: Michael Charles Eddershaw Llansanwyr 
*2001: Is-gyrnol Rhodri Traherne Llewellyn, Coedarhydyglyn
*2002: Colin J. Richards, MB, BS, FRCOG, LL.M. Sain Nicolas 
*2003: Mrs. Josephine Homfray y Bont-faen 
*2004: Mrs. Fiona Peel Natalie, O.B.E., D.L. Caerdydd
*2005: Derek Ivor Rapport Caerdydd
*2006: Lady Monjulee Webb
*2007: Paul Williams OBE
*2008: Brian Idris Rees, FRCS OBE Llandaf
*2009: Yr Athro Anthony J Hazell, Penarth
## 2010au
*2010: Mrs Margaret Anne Campbell YH DL
*2011: Roger G Thomas OBE
*2012: Arun Midha, YH, BScEcon, MBA, PhD
*2013: Mrs M A Meredith
*2014: David Ward Jenkins
* 2015: Yr Athro Heather Vivienne Stevens o Sefydliad Waterloo, Caerdydd 
* 2016: Yr Athro John Williams, Caerdydd 
* 2017: Gilbert C Lloyd 
* 2018: Brian Charles Lakin, Walterston, ger y Barri 
* 2019: Dr Isabel Mary Graham, Llanbedr-y-fro, Caerdydd 

### 2020au
* 2020: Andrew Rhys Howell, Llaneirwg, Caerdydd 

## Cyfeiriadau
Categori:Morgannwg
Categori:Llywodraeth leol yng Nghymru
Categori:Hanes gwleidyddol Cymru
Categori:Siryfion Cymru
Categori:Siryfion Sir Forgannwg
Siryf Sir y Fflint

**Siryf Sir y Fflint** oedd cynrychiolydd sirol Coron Lloegr yn hen Sir y Fflint.

## Rhestrau
Gweler:
*Siryfion Sir y Fflint cyn yr 16eg ganrif
*Siryfion Sir y Fflint yn yr 16eg ganrif 
*Siryfion Sir y Fflint yn yr 17g
*Siryfion Sir y Fflint yn y 18fed ganrif
*Siryfion Sir y Fflint yn y 19eg ganrif
*Siryfion Sir y Fflint yn yr 20fed ganrif


Fflint
Siryfion Sir Drefaldwyn yn yr 16eg ganrif

Mae hon yn rhestr o ddeiliaid swydd **Siryf Sir Drefaldwyn** rhwng 1541 a 1599

Siryf yw cynrychiolydd cyfreithiol y Brenin a benodir yn flynyddol ar gyfer pob sir yng Nghymru a Lloegr, ei ddyletswydd yw cadw'r heddwch yn ei sir a sicrhau ufudd-dod i gyfraith y brenin. Yn wreiddiol, roedd yn swydd o statws a grym ond bellach mae'n swydd seremonïol yn bennaf.

## 1540au
*1541: Humphrey Lloyd, Leighton
*1542: Syr Robert Acton, Acton, Swydd Gaerwrangon a Deuddwr
*1543: Llywelyn ap Siôn (Saesneg: Lewis Jones), Trefesgob, Swydd Amwythig
*1544: Gryffudd ap Dafydd ap Siôn
*1545: Llywelyn ap Siôn, Trefesgob, Swydd Amwythig
*1546: Reginald Williams, Willaston
*1547: William Herbert, Llanwnog
*1548: Mathew Goch (Saesneg Mathew Price), Y Drenewydd
*1549: Robert Acton (mab siryf 1542 a 1550)
## 1550au
*1550: Syr Robert Acton (siryf 1542)
*1551: James Leche Y Drenewydd
*1552: Syr Edward Leighton Castell Wattlesborough, Swydd Amwythig
*1553: Nicholas Purcell, Arglwydd Talerddig
*1554-1555: Richard Powell, Edenhope
*1556: Henry Acton
*1557: Syr Edward Herbert
*1558: Llywelyn ap Siôn, Trefesgob, Swydd Amwythig
*1559: John Herbert, Cemaes
## 1560au
*1560: Thomas Williams, Willaston
*1561: Randolph Hanmer
*1562: John Price, Eglwyseg, Sir Ddinbych
*1563: Andrew Vavasour, Y Drenewydd
*1564: Siôr ab Einion
*1565: Rhys ap Morus ab Owain, Aberbechan
*1566: John Price Y Drenewydd
*1567: Richard Salway
*1568: Syr Edward Herbert
*1569: William Herbert, Llanwnog

## 1570au
*1570: Thomas Tanat, Llanyblodwel
*1571: Robert Lloyd, Plas is Clawdd, Y Waun, Sir Ddinbych
*1572: Robert Puleston, Hafod y Wern
*1573: John Trevor, Trefalyn
*1574: Dafydd Llwyd ap Sincin, Llanidloes
*1575: John Herbert (2il dymor)
*1576: Richard Herbert, Llanwnog
*1577: David Lloyd Blayney, Gregynog
*1578: Arthur Price, Faenor, Aberriw
*1579: Richard ap Morris, Rhiwsaeson, Cyfeiliog

## 1580au
*1580: Thomas Jukes, Buttington
*1581: Griffith Lloyd, Maesmawr
*1582: Morgan Gwynn, Llanidloes
*1583: John Owen Vaughan, Llwydiarth
*1584: Richard Herbert, Llanwnog
*1585:. David Lloyd Blayney, Tregynon Gregynog
*1586: John Price, Y Drenewydd
*1587: Dafydd Llwyd ap Sincin, Llanidloes
*1588: Jenkin Lloyd, Berthlwyd
*1589: William Williams, Cochwillan
## 1590au
*1590: Morgan Meredith
*1591: Syr Richard Pryse, Gogerddan, Sir Aberteifi
*1592: Syr Edward Leighton, Castell Wattlesborough, Swydd Amwythig
*1593: Thomas Lewis, Tre'r Delyn, Maesyfed
*1594: Reginald Williams, Willaston
*1595: Francis Newton, Heightley, Chirbury
*1596: William Williams, Cochwillan
*1597: Thomas Purcell, Ffordun
*1598: Edward Hussey, Albrighton, Swydd Amwythig
*1599: Richard Leighton, Gwernygo, Ceri

## Cyfeiriadau
* *Annals and Antiquities, the Counties and County Families, Wales: Containing a Record, All Ranks, the Gentry with Many Ancient Pedigrees and Memorials, Old and Extinct Families*, Cyfrol 2, Thomas Nicholas 1872, tud. 812

Categori:16eg ganrif yng Nghymru
* 1500
Sirif Sir Forgannwg

**Siryf Sir Forganwg** oedd cynrychiolydd sirol Coron Lloegr yn yr hen Sir Forgannwg.
## Rhestrau
Gweler:

*Siryfion Morgannwg yn yr 16eg ganrif
*Siryfion Morgannwg yn yr 17eg Ganrif
*Siryfion Morgannwg yn y 18fed ganrif
*Siryfion Morgannwg yn y 19eg ganrif
*Siryfion Morgannwg yn yr 20fed ganrif

Categori:Siryfion Sir Forgannwg
Morgannwg