Clifford Allen, Barwn 1af Allen o Hurtwood

Roedd **Reginald Clifford Allen, Barwn 1af Allen o Hurtwood** (9 Mai 1889 - 3 Mawrth 1939),  yn wleidydd Cymreig a oedd yn aelod o'r Blaid Lafur Annibynnol (ILP), ac yn heddychwr amlwg.

## Bywyd ac addysg gynnar 
Ganwyd Clifford Allen yng Nghasnewydd yn fab i Walter Allen, dilledydd. Symudodd y teulu i Fryste o herwydd gwaith y tad. Addysgwyd Allen yn Ysgol Berkhamsted, Prifysgol Bryste a Peterhouse, Caergrawnt. Yn Geidwadwr yn ei ddyddiau cynnar daeth yn gadeirydd Cymdeithas Ffabiaid y brifysgol yn ei flwyddyn olaf yng Nghaergrawnt.

## Gyrfa 
Yn fuan ar ôl ymadael a Chaergrawnt gyda gradd trydydd dosbarth, fe'i gwnaed yn Ysgrifennydd ac yna Rheolwr Cyffredinol y papur newyddion llafur *The Daily Citizen* rhwng 1911 a 1915. Yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf bu'n gadeirydd *y Cymrodyr Gwrth Orfodaeth Filwrol*, a chafodd ei garcharu fel gwrthwynebydd cydwybodol dair gwaith. Ym 1917 daeth mor sâl fel cafodd ei ryddhau o'r carchar. Aeth i fyw gyda Catherine Marshall a oedd hefyd yn sâl o or-waith.  Roedd Marshall yn gobeithio y byddai eu perthynas yn parhau, ond daeth Allen a'r bartneriaeth i ben.

Ar ôl y rhyfel, ef oedd Trysorydd a Chadeirydd y Blaid Lafur Annibynnol rhwng 1922 a 1926, bu'n gadeirydd cyhoeddwyr y papur newyddion *the New Leader* rhwng 1922 a 1926 a chyfarwyddwr y *Daily Herald* rhwng 1925 a 1930.

Fe'i codwyd i'r bendefigaeth fel y **Barwn Allen o Hurtwood**, o Hurtwood yn Swydd Surrey, ar 18 Ionawr 1932, i roi hwb i gynrychiolaeth Llafur Cenedlaethol y Prif Weinidog Ramsay MacDonald yn Nhŷ'r Arglwyddi. Ym 1934 sefydlodd *Grŵp y Pum Mlynedd Nesaf* gyda'r bwriad o adlinio'r chwith blaengar ganolig yng ngwleidyddiaeth Prydain.

## Bywyd personol 
Priododd Marjory Gill ar 17 Rhagfyr 1921. Bu iddynt ferch.

## Marwolaeth 
Heb gael adferiad llwyr o'r diciâu a chafodd yn ystod ei gyfnod yn y carchar, bu farw'r Arglwydd Allen o Hurtwood mewn sanatoriwm yn y Swistir ym 1939, yn 49 oed. Heb fab i'w etifeddu bu farw'r ei deitl gydag ef.
## Cyhoeddiadau 
* *Is Germany right and Britain wrong?*, Chelsea : London : s.n., 1914.
* *Executive committee report to the members on the progress of the fellowship*, No-Conscription Fellowship. London : No-Conscription Fellowship, 1915.
* *Presidential address by Clifford Allen to the National Convention of the No-Conscription Fellowship, 27 November 1915*, No-Conscription Fellowship. London : National Labour Press, 1916.
* *Why I still resist: Leaflet (No-Conscription Fellowship), no. 5.*, No-Conscription Fellowship, Pelican Press, London : Printed for the No-Conscription Fellowship, 1917.
* *Putting socialism into practice : the President address*, London : Independent Labour Party, 1924.
* *The I.L.P. and Revolution ... Reprinted from the Socialist Review.*, London : I.L.P. Publication Dept., 1925.
* *Socialism & the next Labour Government. The presidential address ... at the I.L.P. Annual Conference, 1925.*,Independent Labour Party: London, 1925.
* ''Labour's Future at Stake*, London : G. Allen & Unwin, 1932.
* *Britain's political future; a plea for liberty and leadership*, London, New York [etc.] Longmans, Green, 1934.
* *Effective pacifism*, London : League of Nations Union, 1934.
* , with W Arnold Forster; A Barratt Brown; et al. London : Macmillan, 1935.
* *We did not fight : 1914-18 experiences of war resisters*, edited by Julian Bell ; with a foreword by H.R.L. Sheppard ; contrib. by Lord Allen of Hurtwood ... [et al.]. London, 1935.
* *Peace in Our Time. An appeal to the International Peace Conference of June 16, 1936.* London : Chatto & Windus, 1936.
* *The price of European peace*, with Frank Ongley Darvall; Jan Christiaan Smuts. London [u.a.] : Hodge, 1937.

## Cyfeiriadau 
## Darllen pellach 
* David Boulton: *Objection Overruled*, Macgibbon & Kee, 1967
* Martin Gilbert: "Plough My Own Furrow: The Story of Lord Allen of Hurtwood as told through his own writings and correspondence", London: Longmans, 1965
* Thomas C Kennedy: *The hound of conscience : a history of the No-Conscription Fellowship, 1914-1919*, Fayetteville : University of Arkansas Press, 1981 
* Arthur Marwick: *Clifford Allen: The Open Conspirator'', Oliver & Boyd, 1964

Categori:Barwniaid ym Mhendefigaeth y Deyrnas Unedig
Categori:Marwolaethau 1939
Categori:Genedigaethau 1889
Categori:Gwleidyddion Cymreig yr 20fed ganrif
Categori:Gwleidyddion y Blaid Lafur (DU)
Categori:Prosiect Wicipobl