Alan Stivell

Cerddor Llydewig yw **Alan Stivell** (ganed **Alan Cochevelou** 6 Ionawr, 1944). Mae ei enw llwyfan "Stivell" yn golygu "ffynnon" yn Llydaweg. Roedd ei deulu o Gourin ond treuliodd ei blentyndod ym Mharis. Magodd ddiddordeb yng ngherddoriaeth Llydaw ac ym 1953 dechreuodd ganu'r delyn. Ef yn anad neb arall sy'n gyfrifol am boblogrwydd y delyn Geltaidd. Dysgodd Lydaweg a bu'n cystadlu mewn gwyliau gwerin yn Llydaw. Dechreuodd recordio ym 1959, ac ymddangosodd yr LP *Telenn Geltiek* ym 1960. Daeth yn adnabyddus iawn yn ystod y 1970au gyda'r adfywiad mewn canu gwerin, a bu ar daith i nifer o wledydd, gan gynnwys Cymru (mae ei fersiwn o 'Mae gen i ebol melyn' yn arbennig o Geltaidd).

## Ieuenctid 
Yn 1953 cerfiodd ei dad (Georges Cochevelou) delyn Geltaidd i'w fab, a honno wedi ei llunio ar delynau traddodiadol Llydewig. Dysgodd siarad Lydaweg yn sydyn iawn; dysgodd hefyd lawer am ddawnsio traddodiadol Llydaw a sut i chwythu'r pibgorn a'r bombarde Llydewig. Recordiodd sengl yn 1953 ac yna Telenn Geltiek'' yn 1963.

## Arweinydd y Mudiad Cerddoriaeth Geltaidd 
frame|chwith|Alan Stivell yn Lorient 
Perfformiodd ar y cyd gyda'r Moody Blues yn Llundain yn (1968). Yn 1970, lansiodd y sengl "Broceliande" a *Reflets*, y ddau ar label Philips. Roedd lansio'r albwm hwn yn faniffesto dros ei ymgyrch dros Gerddoriaeth y Byd (neu 'World Music').

Ef hefyd oedd yn gyfrifol am y symudiad Llydewig o 'fynd yn ôl at y gwreiddiau', drwy recordio albwm (yn 1971) o'r enw *Renaissance de la Harpe Celtique*.

Teithiodd led-led y byd yn canu mewn gwledydd megis Canada, UDA, Gwledydd Prydain a Ffrainc.

Yn 1976 cyhoeddodd gyfrol o farddoniaeth Lydewig.

Yn 1979 impiodd nifer o genres wrth ei gilydd i greu *Symphonie Celtique*: roc, elfennau 'Berber' y lleisydd Djouha a'r sitarydd Narendra Bataju. Roedd y perfformiad cyntaf o'r Symffoni Geltaidd ym maes pêl-droed enfawr Gŵyl Ryng-Geltaidd An Oriant o flaen deg mil o gynulleidfa. Chwarter awr cyn y diwedd, daeth cawod ysgafn o law ac ni orffennwyd y symffoni. Rhoddwyd y cyfan ar ddisg, fodd bynnag.

Ym 1980 enillodd Wobr Goffa Nansi Richards  fel prif delynor Gŵyl Werin Geltaidd Dolgellau

Yn yr 1980au trodd y canu gwerin yn fath arall roedd wedi ei ragweld flynyddoedd ynghynt, sef Cerddoriaeth y Byd. Cydweithiodd dro ar ôl tro gyda Kate Bush.

Bu'n ddylanwad ar, a pherfformio gyda, cantorion Llydewig eraill, megis Yann-Fañch Kemener.

## Disgyddiaeth  
* *Telenn Geltiek / Harpe celtique* (1964)
* *Reflets* / Reflections* (1970)
* *Renaissance de la Harpe Celtique* (1971-72)
* *A l'Olympia* - Live (1972)
* *Chemins de Terre* (1973)
* *E Langonned* (1974)
* *E Dulenn / Live In Dublin* (1975)
* *Trema'n inis / Vers l’île* (1976)
* *Roak Dilestra / Avant d'accoster / Before Landing* (1977)
* *Un Dewezh 'barzh gêr / Journée a la maison* (1978)
* *International Tour* / Tro ar Bed* - Live (1979)
* *Symphonie Celtique - Tir na-nOg* (1979)
* *Terre des vivants / Tir an dud vew* (1981)
* *Legend / Mojenn* (1983)
* ''Harpes du Nouvel Âge / Telenn a' Skuilh-dour* (1985)
* *The Mist Of Avalon* (1991)
* *Again* (1993)
* *Brian Boru* (1995)
* *1 Douar / 1 Earth* (1998)
* *Back To Breizh* (1999)
* *Beyond Words / En tu-hont d'ar c'homzoù* (2002)
* *Explore* (2006)
* *Emerald* (2009)
* *AMzer: seasons* (2015)
* *Human~Kelt* (2018)

### Albums viuen col·lectiu 
**Bretagnes à Bercy* (1999)
**Nuit Celtique II au Stade de France* (2003)
**40th Anniversary Olympia 2012'' (2013)

### Casgliadau 
* Grand Succès d'Alan Stivell (c 1975)
* 70/95 Zoom (1997)
* Ar pep gwellan (2012)

## Dolenni allanol
* Stivell yn perfformio, ar youtube

Categori:Cantorion Llydaweg
Categori:Cantorion Cymraeg
Categori:Cantorion Saesneg
Categori:Cantorion Ffrangeg
Categori:Cerddoriaeth Geltaidd
Categori:Genedigaethau 1944
Categori:Llydawyr
Categori:Pobl o Mor-Bihan
Categori:Telynorion