Llywodraeth Leol Brenhiniaeth Iwgoslafia

Gwelwyd tri datblygiad a newid yn ffiniau a cymwysedd Llywodraeth Leol Brenhiniaeth Iwgoslafia (a adnbwyd yn wreiddiol fel *Brenhiniaeth y Serbiaid, Croatiaiad a Slofeniaid*) yn ystod cyfnod y wladwriaeth hwnnw a fodolai rhwng y ddau ryfel byd.  O ddiwedd y Rhyfel Mawr yn 1918 hyd at 1922, fe etifeddodd a pharhaodd y Frenhiniaeth â hen gyfundrefn llywodraeth leol a fodolau yn y rhanbarth cyn y Rhyfel.  Yn 1922, rhannwyd y wladwriaeth fewn i 33 *oblast* neu sir ac yn 1929, cyflwynwyd system newydd o 9 *banat* (talaith, yn Serbeg a Chroateg, y gair am banat yw *banovina*). Cafwyd wared ar daleithiau vilayet yr Ymerodraeth Otomanaidd oedd yn bodoli yn rhannau deheuol y wladwriaeth newydd.

## Rhaniadau cyn-Iwgoslafia a etifeddwyd (1918–1922)
bawd|dde|300px|Taleithiau'r Frenhiniaeth yn 1920-1922.
bawd|300px|Parhaodd siroedd Awstria-Hwngari a arferai berthyn i Frenhiniaeth Croatia-Slavonia nes 1922
Rhwng 1918 a 1922, parhwyd i rannu a llywodraethu Brenhiniaeth y Serbiaid, Croatiaid a Slofeniaid ar hyd ffiniau siroedd cyn y Rhyfel Mawr fel a gafwyd o dan reolaeth Ymerodraeth Awstria-Hwngari, y gwledydd annibynnol Brenhiniaeth Serbia a Brenhiniaeth Montenegro. Rhoir enw'r hen wlad neu ymerodraeth a reolai'r ardal cyn y Rhyfel Mawr mewn cromfachau.
# Dosbarth Andrijevica (Montenegro)
# Dosbarth Banja Luka (Awstria-Hwngari)
# Dosbarth Bar, Montenegro (Montenegro)
# Dosbarth Belgrâd (Serbia)
# Dosbarth Berane (Montenegro)
# Dosbarth Bihać (Awstria-Hwngari)
# Dosbarth Bijelo Polje (Montenegro)
# Sir Bjelovar (Sir Bjelovar-Križevci yn cyn Austria-Hungary)
# Dosbarth Bitola (Serbia)
# Dosbarth Čačak (Serbia)
# Dosbarth Cetinje (Montenegro)
# Dosbarth Ćuprija (Dosbarth Morava; cyn Serbia)
# Sir Dubrovnik (Austria-Hungary)
# Dosbarth Gornji Milanovac (Dosbarth Rudnica; cyn Serbia)
# Sir Gospić (Sir Lika-Krbava, cyn Austria-Hungary)
# Dosbarth Kavadarci (Dosbarth Tikveš; cyn Serbia)
# Dosbarth Kolašin (Montenegro)
# Dosbarth Kosovska Mitrovica (Dosbarth Zvečan; cyn Serbia)
# Sir Kotor (Awstria-Hwngari)
# Dosbarth Kragujevac (Serbia)
# Dosbarth Kruševac (Serbia)
# Dosbarth Kumanovo (Serbia)
# Sir Ljubljana (Awstria-Hwngari)
# Sir Maribor (Awstria-Hwngari)
# Dosbarth Mostar (Awstria-Hwngari)
# Dosbarth Negotin (Dosbarth Krajina; cyn Serbia)
# Dosbarth Nikšić (Montenegro)
# Dosbarth Niš (Serbia)
# Dosbarth Novi Pazar (Dosbarth Raška; Serbia)
# Dosbarth Novi Sad (Awstria-Hwngari)
# Sir Ogulin (bawd|dde|300px|Oblasts Brenhiniaeth y Serbiaid, Croatiaid, a Slofeniaid
Sefydlodd Cyfansoddiad Vidovdan yn 1921 Frenhiniaeth y Serbiaid, Croatiaid, a Slofeniaid dal deyrnasiad Alecsander I, brenin Iwgoslafia fel gwladwriaeth unedol (unitary state ac, yn 1922, crewyd 33 *oblast* (sir) newydd a reolwyd o'r canol (Belgrâd). Doedd ganddynt ddim cyswllt â'r ffiniau blaenorol.
# Oblast Banja Luka
# Oblast Belgrâd
# Oblast Bihać
# Oblast Bitola
# Oblast Čačak (Raška Oblast)
# Oblast Cetinje (Zeta Oblast)
# Oblast Ćuprija
# Oblast Dubrovnik
# Oblast Karlovac (Primorsko-Krajina Oblast)
# Oblast Kragujevac (Šumadija Oblast)
# Oblast Kruševac
# Oblast Ljubljana
# Oblast [Maribor
# Oblast Mostar
# Oblast Niš
# Oblast of Novi Sad - Oblast Bačka Oblast
# Oblast of Osijek
# Oblast of Požarevac
# Oblast Priština (Kosovo Oblast)
# Oblast of Šabac (Podrinje Oblast)
# Oblast of Sarajevo
# Oblast of Skopje
# Oblast of Smederevo (Podunavlje Oblast)
# Oblast Split (dinas)
# Oblast Štip
# Oblast Travnik
# Oblast Tuzla
# Oblast of Užice (Zlatibor Oblast?)
# Oblast of Valjevo
# Oblast of Vranje
# Oblast of Vukovar (Syrmia Oblast)
# Oblast Zagreb
# Oblast Zaječar (Timok Oblast)

## Banovina (defnyddir hefyd Banat) Iwgoslafia, 1929–1941 
dde|300px|bawd|Banatiaid (banovinas) Brenhiniaeth Iwgoslafia rhwng 1929 a 1939
dde|300px|bawd|Wrth greu Banovina Croatia yn 1939, roedd y llywodraeth am ateb y Cwestiwn Croateg, hynny yw galwad nifer sylweddol o Groatiaid am gydnabyddiaeth o'i cenedligrwydd o fewn Iwgoslafia.
Yn 1929, yn ystod teyrnasiad Alecsander I cafwyd newid tiriogaethol arall wrth i'r Frenhiniaeth greu naw talaith neu banat newydd a alwyd yn Serbo-Croatieg yn *banovina*. Lluniwyd ei ffiniau yn bwrpasol fel na fyddai nhw'n cydfynd (ac atgyfnerthu) gwahaniaethau rhwng grwpiau ethnig na chwaith ffiniau imperialaidd cyn y Rhyfel Mawr. Fe'u henwyd ar ôl nodweddion daearyddol, afonydd gan fwyaf. Gwnaed peth man newidiadau i'r ffiniau yn 1931 yng Nghyfansoddiad 1931 Iwgoslafia. Dyma'r banatiaid (banovinas):

# Dunavska banovina, prifddinas: Novi Sad
# Dravska banovina, prifddinas Ljubljana
# Drinska banovina, prifddinas: Sarajevo
# Primorska banovina, prifddinas: Split 
# Moravska banovina, prifddinas Niš
# Savska banovina, prifddinas: Zagreb
# Vardarska banovina, prifddinas: Skopje
# Vrbaska banovina, prifddinas: Banja Luka
# Zetska banovina, prifddinas: Cetinje

Roedd dinas Belgrâd, ynghyd â Zemun a Pančevo yn unedau llywodraethol oedd yn annibynnol o'r banovinas.

### Banovina Croatia: 1939–1941
Er mwyn ceisio delio gyda galwadau cenedlaethol Croatiaid sefydlwyd Cytundeb Cvetković-Maček, gan greu Banovina Croatia (*Banovina Hrvatska*) yn 1939 drwy uno y banovinas Primoska a Savaska, gyda pheth tiriogaeth ychwanegol oddi ar Banovinas Drinavska, Dunavska, Vrbaska a Zetska. Fel Savska, Zagreb oedd y brifddinas.

## Gweler hefyd
*Unol Daleithiau Awstria Fawr
*Taleithiau Vilayet yr Ymerodraeth Otomanaidd

## Dolenni Allanol
*Map o banovinas Iwgoslafia yn Hwngareg 

Categori:Iwgoslafia
Categori:Ewrop