Rheilffordd Dyffryn Nene

|}

bawd|260px|chwith|Dosbarth B 4-6-0 Swedaidd Rhif 101

Mae **Rheilffordd Dyffryn Nene** (Saesneg: *Nene Valley Railway*) yn rheilffordd dreftadaeth yn Swydd Gaergrawnt, Dwyrain Lloegr, sy'n mynd o Peterborough (Dyffryn Nene) hyd at Gyffordd Yarwell, saith milltir a hanner i ffwrdd.

## Hanes
### Gwreiddiau
Ym 1845 rhoddwyd caniatâd i'r Rheilffordd Llundain a Birmingham i adeiladu rheilffordd rhwng Blisworth yn Swydd Northampton i Peterborough, a cwblhawyd y lein ym 1847.

### Ailfywiad
Prynwyd locomotif Dosbarth 5 BR 4-6-0 73050 am £3,000 gan y Parch Richard Paten ym 196. Roedd ei fwriad i arddangos 73050 tu allan Coleg Technolog Peterborough, ond darganfuwyd bod y locomotif yn gyflwr da.

## Datblygiadau Arfaethedig
### Dolen y Cilgant
Mae wedi bod sôn am ddolen y cilgant, hyrwyddwyd gan Amgueddfa Railworld ers 1999, Buasai trenau'n pasio trwy ben gorllewinol Parc Nene ac ar draws yr afon i'r brif orsaf Peterborough er mwyn cysylltu â'r rhyngrwyd genedlaethol. Ond does dim sicrwydd bod y prosiect yn mynd ymlaen
### Oundle/Elton
Mae'r gymdeithas eisiau estyn y lein i'r gorllewin, trwy Elton i Oundle. Roedd ymgais i gwblhau'r estyniad yn y 90au, ond heb lwyddiant oherwydd diffyg arian.

## Locomotifau Stêm
### Gweithredol
bawd|0-6-0T Dosbarth Slask/TK Rhif 5485 o'r Wlad Pwyl
*Dosbarth 4F Fowler 0-6-0 Rhif 44422. Adeiladwyd ym 1927.
**Ymwelwyr**
*Dosbarth 'Austerity' Cwmni Hunslet 0-6-0ST (Rhif gweithdy 3844) Rhif 22 o Reilffordd Appleby - Frodingham

### Atgyweirir
*Dosbarth Bulleid 'Battle of Britain' gwreiddiol 4-6-2, Rhif. 34081 '92 Squadron'. Adeiladwyd ym 1948. Cyrhaeddodd Wansford 20 Mai 2010 o Reilffordd Gogledd Swydd Norfolk ar gyfer atgyweiriad mawr. Gadawodd o'r Rheilffordd Dyffryn Nene yn wreiddiol yn 2003.
*Dosbarth F 0-6-0T o Ddenmarc Rhif 656. Adeiladwyd ym 1949. Yn cael atgyweiriad mawr.
*Dosbarth S 2-6-2T o Sweden Rhif 1178. Adeiladwyd ym 1914.  Yn cael atgyweiriad mawr.
*Cwmni Hudswell Clarke 0-6-0ST Rhif 1308 'Rhos'.  Yn cael atgyweiriad mawr.
* Cwmni Cockerill 0-4-0WT locomotif tramffordd. Rhif.1626 'Toby' Adeiladwyd ym 1890. Yn cael atgyweiriad mawr.

### Yn Cadw
*Dosbarth Slask/TKp 0-8-0T o Wlad Pwyl Rhif 5485. Adeiladwyd ym 1959. Tynnwyd o wasanaeth yn 2012 ar gyfer atgyweiriad, ond mae'r perchennog yn ceisio ei werthu o.
*Dosbarth B 4-6-0 o Sweden Rhif. 101A. Adeiladwyd ym 1944.
*Cyfansawdd DeGlen Ffrangeg 4-6-0 NORD Rhif 3.628. Mae hi wedi mynd i Ffrainc ar gyfer atgywiriad, i weithio ar y brif reilffyrdd.
*Dosbarth B1 LNER 1306 "Mayflower," Adeiladwyd ym 1948.  Aeth i Reilffordd Maes y Gad, Shackerstone.
*Dosbarth B4 Cwmni Avonside 0-6-0ST Rhif 1945. Rheilffordd Elsecar, Barnsley.
*Dosbarth 7MT BR 4-6-2 Rhif 70000 'Britannia' Adeiladwyd ym 1951. Aith i Ganolfan Treftadaeth, Cryw.
*Dosbarth 80  0-6-0T Rhif 80.014 Adeiladwyd ym 1928. Aeth i'r Iseldiroedd
*Dosbarth S 2-6-4T Rhif 740  o Ddenmarc, ac wedi dychwelyd yno.
*Dosbarth 5MT 4-6-0 LMS Rhif 5321. Mae hi wedi mynd i Ropley.
*0-4-0ST Cwmni Barclay Rhifau (2248)/90432. Aeth i Shepherdswell, ar Rheilffordd Dwyrain Caint.
*Dosbarth S1 Swedaidd 2-6-4T Rhif 1928. Aeth i Tunbridge.
*0-6-0ST Cwmni Peckett Rhif 2000. Aeth i Barrow Hill.
*0-6-0ST Cwmni Avonside Rhif 1917 'Pitsford' Aeth i Reilffordd Elsecar, Barnsley.
*0-6-0ST Cwmni Hawthorn Leslie  Rhif 3837 'Corby Rhif. 16'. Cymerwyd i Leatherhead ac wedyn i Lein Lavant gan Gymdeithas Cadwraeth Rhif 3837 Hawthorn Leslie.
*0-6-0ST Cwmni Hudswell Clarke Rhif 1604. Aeth i Wetheringsett.
*0-4-0ST Cwmni Avonslde Rhif 1908 'Fred'. Adeiladwyd ym 1925. Aeth i Dendermonde yng Ngwlad Belg
*0-6-0T Cwmni Hudswell Clarke Rhif 1844.  Sgrapiwyd i gyflenwi darnau sbâr i Rif1800 'Thomas'
*Dosbarth S15 4-6-0 Rheilffordd Deheuol Rhif 841 'Greene King' Adeiladwyd ym 1936. Aeth i Grosmont, Rheilffordd Bryniau Gogledd Swydd Efrog.

#### Locomotifau Diesel
*Dosbarth 40 BR Rhif D306 'Atlantic Conveyor', Aeth i Washwood Heath ym Mai 2011
*Dosbarth 14 BR Rhif D9516.  Gwerthwyd ar ôl marwolaeth y perchennog. Aeth i Ddyffryn Wensley yn Ebrill 2011
*Dosbarth 14 BR Rhif D9523. Gwerthwyd ar ôl marwolaeth y perchennog. Aeth i Derwent yn Ebrill 2011.
*Injan 4 olwyn Sentinel Rhif 11. Aeth i Washwood Heath ym Mai  2010.
*Dosbarth 47 BR Co-Co Rhif 1971/47270 'Swift'. 'BREL', Aeth 30 Gorffennaf 2009 i weithio ar brif rheilffyrdd.
*Dosbarth 56 BR Class 56 Co-Co Rhif 56114. Aeth i Hanson Traction Cyf ar 14 Awst 2009
*Dosbarth 31 BR A1A-A1A Rhif 31190. Aeth i Hanson Traction Cyf ar 30 Gorffennaf 2009
*Dosbarth 50 BR Rhif. 50008 'Thunderer'. Aeth i Hanson Traction Cyf ar 9 Hydref 2009
*Dosbarth 117 BR  uned diesel 3 cerbyd, rhifau 51347 / 59508 / 51401. Aeth i Reilffordd Gwili.
*Dosbarth 56 BR Co-Co Rhif 56057 "British Fuels"  i weithio ar brif rheilffyrdd.
*Rhif 2894 "Percy" 0-4-0 Hibberd i Swydd Norfolk
*Dosbarth 31 BR Rhif 31108  A1A-A1A i Reilffordd y Canolbarth,Butterley.
*Diesel Hydrolig Dosbarth 14 BR 0-6-0 Rhif D9529 "14029"  0-6-0 i Stratrail (Rheilffordd Caint a Dwyrain Sussex. Daeth yn ôl yn 2012.
*Injan 0-6-0 Diesel Mecanyddol Dosbarth 03 BR Rhif D2112 BR Class 03 i ddociau Boston
*Injan 0-6-0 Diesel Trydanol Dosbarth 08 BR Rhif 087  i ddociau Boston
*Injan Diesel Mecanyddol 0-6-0 Cwmni Ruston a Homsby Rhif 319294 DS165 0-6-0 i Reilffordd Northampton a Lamport
*Injan Diesel Hydrolig 0-4-0 Rhif 4220033 John Fowler i Ymddiriodolaeth Rheilffordd Haearnfaen Northampton, Bryn Hunsbury
*Dosbarth 25 BR Bo-Bo Rhif D7594 i Reilffordd Caint a Dwyrain Sussex. 
*Injan Cwmni Alco Rhif 804 i 'Railworld', Peterborough (yn ymyl Gorsaf Peterborough (Dyffryn Nene)
*Injan Diesel Hydrolig 0-4-0 Rhif 8368 "Horsa" i Ddwyrain Dereham
*Injan Diesel Mecanyddol  Cwmni Ruston a Homsby Rhif 294268 Ruston & Homsby DS48 4wDM 1975–1991 East Kent Light Railway, Shepherdswell
*321734 Ruston & Homsby i Reilffordd Dwyrain Caint, Shepherdswell
*Dosbarth 03 BR Diesel Mecanyddol Rhif D2089 BR Class i Amgueddfa Reilffordd Mangapps, Bumham-on-Crouch
*Cerbyd Diesel Dosbarth Y7 Rhif 1212 i Fleggburgh wedyn i Fferm anifail Tweddle. Daeth yn ôl ar 22 Tachwedd 2011.
*Dosbarth 55 BR Co-Co Rhif D9016 "Gordon Highlander" i Reilffordd Dwyrain Swydd Gaerhirfryn.
* Dosbarth 55 BR Co-Co Rhif D9000 "Royal Scots Grey" i Reilffordd Dwyrain Swydd Gaerhirfryn.
*Injan 0-6-0 Diesel Mecanyddol  Cwmni Hudswell Clarke Rhif D615 i Ellastone.

## Cyfeiriadau
*The Nene Valley Railway gan John Rhodes (Cyhoeddiadau Turntable, 1976). 
*Peterborough's first railway: Yarwell to Peterborough gan PJ Waszak a JW Ginns (Rheilffordd Dyffryn Nene, 1995). 
*'Nene Steam' (cylchgrawn y rheilffordd) o 1979 ymlaen.
*Gwefan y Gymdeithas Gwarchodaeth Rheilffordd Rhyngwladol

## Dolen allanol
*  Gwefan Rheilffordd Dyffryn Nene

Dyffryn Nene
Categori:Cludiant yn Swydd Gaergrawnt
Categori:Twristiaeth yn Lloegr