Ermyn

, dan y teitl "Ermine"]]

 Mustela erminea yn ei got aeaf. Defnyddiwyd ei ffwr gan frenhinoedd a'r dosbarth rheoli oherwydd ei wres a moethusrwydd]]
Mae'r **ermyn** (hefyd **ermin** neu **carlwm**) yn ddyluniad mewn mewn herodraeth a elwir yn "ffwr", math o dintur, sy'n cynnwys cefndir gwyn gyda phatrwm o siapiau du yn cynrychioli cot aeaf y carlwm (rhywogaeth o wenci gyda ffwr gwyn a blaen du cynffon). Gwnaed leinin clogynnau coroni canoloesol a rhai dillad eraill, a gadwyd fel arfer i'w defnyddio gan gyfoedion uchel eu statws a'r teulu brenhinol, trwy wnio llawer o ffwr ermine at ei gilydd i gynhyrchu ffwr gwyn moethus gyda phatrymau o hongian cynffonnau blaen du. Gelwid rhain yn *ermynwisg* Yn bennaf oherwydd y cysylltiad rhwng ffwr y carlwm a leinin clogynnau coroni, coronau a chapiau arglwyddi, roedd trwyth herodrol ermyn fel arfer yn cael ei gadw ar gyfer cymwysiadau tebyg mewn herodraeth (h.y., leinin y coronau a'r chapeaux a'r canopi brenhinol). Mewn herodraeth mae wedi dod yn arbennig o gysylltiedig â Dugaeth Llydaw a herodraeth Llydaw.

Defnyddir y term *ermyn* ar gyfer y dyluniad herodrol a baneriaeth a *carlwm* ar gyfer y creadur ei hun.

## Smotyn neu Brycheuyn Ermyn
Mae'r *smotyn ermyn* (hefyd *brycheuyn ermyn*), sef cynrychiolaeth herodrol confensiynol y gynffon, wedi bod ag amrywiaeth eang o siapiau dros y canrifoedd; mae gan ei gynrychiolaeth fwyaf arferol dri thwf ar y droed (gwaelod), mae'n cydgyfeirio i bwynt ar y gwreiddyn (brig), ac mae tair stydsen ynghlwm wrtho. Pan nodir "ermyn" fel tintur y maes, mae'r smotiau yn rhan o'r dyluniad ei hun, yn hytrach na fel semé (hynny yw wedi eu "hadu" - gwasgaru ar draws y maes) neu batrwm o *charges* (symbolau/delweddau ar y maes neu'r darian). Fodd bynnag, gellir defnyddio'r smotyn ermyn (a nodir felly), yn unigol hefyd fel charge symudol, neu fel arwydd o wahaniaeth sy'n dynodi absenoldeb perthynas waed

## Amrywiadau
Er mai carlwm ac *vair* (blew wiwer) oedd y ddau ffwr a ddefnyddiwyd mewn arfwisgoedd cynnar, datblygodd amrywiadau eraill o'r rhain yn ddiweddarach. Mewn herodraeth gyfandirol a Phrydeinig, defnyddiwyd y patrwm ffwr mewn lliwiau amrywiol fel blazon ar ben dyluniadau eraill (e.e., "d'Or, semé d'hermines de sable" ar gyfer smotiau ermine du ar gae aur  Mae James Parker yn sôn amdano, fel y mae Pimbley, er, erbyn cyfaddefiad y cyntaf, mae hyn o bodolaeth amheus. Mae Arthur Charles Fox-Davies yn ei ddisgrifio fel "[dyfeisiad] gwirion gan gyn-awduron herodrol, nid hen areiriaid."

Image:Ermine_shield.svg|Ermyn
Image:Shield_ermines.svg|Ermines (gwrth-ermyn)
Image:Shield_erminois.svg|Erminois
Image:Field pean.svg|Pean
Image:Shield_gules_ermined_argent.svg|Gules ermined argent

## Yr Ermyn mewn llenyddiaeth Gymraeg
Ceir cyfeiriad at wisgo ermyn (sillefir hefyd fel ermin) mewn llenyddiaeth Gymraeg. Mae'r cyfeiriad cofnodedig cynharaf yn Brut y Brenhinoedd o'r 14g a'r disgrifiad, *gwisgoed odidawc o bali [mat o sidan a brodwaith arno] aphorffor assyndal ac ermyn*. Ceir cyfeiriad cynharach fyth o Brut Dingestow o'r 13g i'r term 'erminwisg', *y kyuodes Kei pen svydwr yn adurnedic o ermynwisc*.

## Urdd yr Ermyn
Roedd Urdd yr Ermyn (Llydaweg: *Urzh ar Erminig*; Ffrangeg: ''L'Ordre de l'Hermine'') yn urdd sifalrig o'r 14g a'r 15g yn Nugaeth Llydaw gan mai'r ermyn oedd, ac yw, arwyddlun Llydaw. Yn 1972 fe'i hatgyfodwyd gan fudiad Poellgor studiañ ha liammañ interestoù Breizh ("Pwyllgor Astudio a Chyswllt Diddordebau Llydewig") fel anrhydedd i'r rhai a gyfrannodd at ddiwylliant Llydaw.

## Oriel

File:Tombeau François II - Hermines bretonnes et couronne fleur de lys.jpg|Beddrod Ffransis II, Dug Llydaw gyda'r ermyn Llydewig a choron fleur de lys
Image:Fourrure héraldique Hermine.svg|*Smotyn* neu brycheuyn ermyn
File:Blason Nantes.svg|Arfbais dinas Naoned Llydaw, gyda'r ermyn arno
File:COA fr Vannes 56.svg|Arfbais tref Gwened, Llydaw, gyda'r ermyn - noder y darlunir y carlwm yn ei lawnder fel anifail a bod symbolau'r ermyn yn ei sgarff hefyd
File:Blason région fr Limousin.svg|Arfbais rhanbarth Ffrengig, Limousin
File:Pohjois-Pohjanmaan vaakuna.svg|Y carlwm fel anifail ar arfbais Gogledd Ostrobothnia yn y Ffindir (Swedeg: *Nordösterbotten*; Ffineg: *Pohjois-Pohjanmaa*)

## Dolenni allanol
*Practical Advice On The Choice Of Furs. No. 4. Ermine. Continued, from ''Every Woman's Encyclopaedia'', an article detailing the fashion and history of ermine coats and cloaks

## Cyfeiriadau
Categori:Llydaw
Ermyn
Categori:Herodraeth
Categori:Banereg