Volkswagen

Gwneuthurwr ceir o'r Almaen yw **Volkswagen**, (**VW**; ) sydd a'i bencadlys yn Wolfsburg, Yr Almaen ac a sefydlwyd yn 1937. Volkswagen yw cwmni craidd Grŵp Volkswagen (a sefydlwyd yn 1975) ac a oedd yn Awst 2015 yr ail gwneuthurwr ceir mwyaf yn y byd, ar ôl Toyota. Yn 2012 roedd proffid y cwmni'n €21.7 biliwn. Ymhlith y ceir a werthir gan Grŵp Volkswagen mae: Audi, Bentley, Bugatti, Lamborghini, Porsche, SEAT, Škoda yn ogystal â'u brand (VW) eu hunain.

Mae'r enw'n golygu "car y bobl" mewn Almaeneg, hen arwyddair y cwmni oedd "*Aus Liebe zum Automobil*" sef cyfieithiad o: "am gariad tuag at y car", slogan newydd y cwmni ydy "*Volkswagen - Das Auto*" sef "Volkswagen - y Car".

Yn Awst 2015 roedd gan VW dri char yn y rhestr 10-gorau'r byd erioed, yn ôl y wefan 24/7 Wall St. sef: Golf, Volkswagen Beetle, a'r Volkswagen Passat.

## Hanes a cheir
Hyd at 1937 roedd ceir y byd yn eitemau drud iawn a dim ond y cyfoethog oedd yn medru eu fforddio; un Almaenwr o bob 50 oedd yn medru fforddio car. Newidiodd hyn pan awgrymodd Hitler y dylid creu ceir fforddiadwy, a datblywgyd y *Volkswagen Käfer* (neu'r 'chwilen') gan Erwin Komenda, un o weithwyr Porche. Yn 2015 roedd y Chwilen yn dal i gael ei werthu gan y cwmni. Cychwynwyd eu cynhyrchu yn 1938 yn Wolfsburg, ond ataliwyd y gwaith pan ddaeth yr Ail Ryfel Byd. Ar ddiwedd y rhyfel, dan arweiniad un o swyddogion y fyddin Brydeinig, Ivan Hirst, cynhyrchwyd 20,000 Chwilen i bersonel y fyddin. Erbyn 1946, roedd y ffatri'n cynhyrchu 1,000 o geir y mis. Newidiwyd enw'r car i "Volkswagen" ac enw'r dref i "Wolfsburg".

Cynigwyd trosglwyddo'r cwmni am ddim i gynhyrchwyr ceir Americanaidd (Ford) a Phrydeinig (Rootes) ond troi eu trwyn wnaethant gan ddweud fod y Chwilen yn gar hyll. Cymerwyd y ffatri drosodd gan Lywodraeth yr Almaen dan reolaeth Heinrich Nordhoff un o weithwyr Opel. Aethpwyd ati i ddylunio cerbyd mwy a adnabyddwyd yn swyddogol fel y 'Transporter', 'Kombi' neu 'Microbus'; yng ngwledydd Prydain, galwyd ef yn 'Camper' a daeth y cyntaf allan o'r ffatri yn 1950.

## Twyll allyriad tocsig ceir diesel
Ym Medi 2015 ymddiheurodd Martin Winterkor, Cadeirydd Volkswagen am dwyll gan y cwmni a oedd yn effeithio dros 11 miliwn o'u ceir. Daeth y cyhuddiad yn wreiddiol gan Asiantaeth Gwarchod yr Amgylchfyd Unol Daleithiau America ar 18 o Fedi, fod y cwmni wedi gosod meddalwedd o fewn yr Uned Reoli a oedd yn lleihau'r allyriad o NO*x* (mono-nitrogen ocsid NO a NO2) yn ystod profion dan reolaeth. Ar deithiau arferol, roedd y ceir yn allyru hyd at 40 gwaith yn fwy nag a ganiateir gan ddeddfau UDA ac Ewrop. Ar ddiwrnod cynta rhyddhau'r cyhuddiad hwn, dirywiodd bris cyfranddaliadau'r cmwni 20%.

Yn ystod yr wythnosau dilynol profwyd ceir eraill a sylweddolwyd fod ceir sawl cwmni arall yn allyru nwyon tocsig i'r amgylchedd. Yn Leeds profodd Uned Astudiaethau Cludiant y Brifysgol bedwar car a gwelwyd fod allyriant y ceir hyn hefyd llawer uwch na chyfyngiad y Comisiwn Ewropeaidd. Mewn cymhariaeth, roedd car Golf VW sawl gwaith uwch na'r cyfyngiad hwn o 0.08 gram o NO*x* y cilometr (km).

## Ceir cyfredol Volkswagen 
### Ewrop
*Volkswagen Caddy
*Volkswagen Eos
*Volkswagen Fox
*Volkswagen Golf Mk6
*Volkswagen Golf Mk5
*Volkswagen Golf Mk5
*Volkswagen Jetta
*Volkswagen Multivan
*Volkswagen New Beetle
*Volkswagen New Beetle
*Volkswagen Passat]
*Volkswagen Passat CC
*Volkswagen Phaeton
*Volkswagen Polo
*Volkswagen Scirocco
*Volkswagen Sharan
*Volkswagen Touran
*Volkswagen Tiguan
*Volkswagen Touareg
*Volkswagen Routan

## Cyfeiriadau

Categori:Cwmnïau a restrir ar Gyfnewidfa Stoc Frankfurt
Categori:Cwmnïau a sefydlwyd ym 1937
Categori:Cwmnïau amlwladol
Categori:Cwmnïau'r Almaen
Categori:Gwneuthurwyr ceir
Categori:Geiriau ac ymadroddion Almaeneg