Tour de France 2015

360px|bawd|dde|Map o lwybr Tour de France 2015
**Tour de France 2015** oedd y 102il ras yn hanes y Tour de France. Dechreuodd y ras yn Utrecht, yr Iseldiroedd ar 4 Gorffennaf 2015, cyn teithio drwy Wlad Belg a dychwelodd i Ffrainc wrth i'r pedwerydd cymal orffen yn Cambrai. Dyma 18fed ras Taith y Byd UCI, 2015. Yn cymryd rhan o Gymru roedd Luke Rowe a Geraint Thomas, dyma'r tro cyntaf erioed i ddau Gymro gychwyn y ras.

Hon oedd y chweched tro i'r Tour de France gychwyn yn yr Iseldiroedd, yn dilyn 1954 (Amsterdam), 1973 (Scheveningen), 1978 (Leiden), 1996 ('s-Hertogenbosch) a 2010 (Rotterdam). Mae hyn yn record ar gyfer gwlad sydd ddim yn ffinio'n uniongyrchol â Ffrainc.

Chris Froome enillodd y crys melyn (dosbarthiad cyffredinol).

## Rheolau newydd 
Ail-gyflwynwyd bonws amser ar gyfer rhifyn 2015 o'r ras. Yn rhan gyntaf y ras, o gymal 2 hyd 8, bydd y tri cyntaf i groesi'r llinell yn derbyn bonws o 10, 6 a 4 eiliad yr un. Ni wobrwyir bonws ar gyfer cymal treial amser. Newidir system bwyntiau'r gystadleuaeth gwibio yn ogystal: gwobrwyir 50 pwynt yn hytrach na 45 am fuddugoliaeth, 30 yn hytrach na 35 pwynt ar gyfer ail safle, ac 20 yn hytrach na 30 ar gyfer trydydd safle. Bwriad y newidiadau yw i wneud buddugoliaeth mewn cymal yn fwy werthfawr. Dim ond chwe cymal gwastad y Tour a gaiff eu heffeithio gan y newid hwn (cymalau 2, 5, 6, 7, 15 a 21). Mewn saith o'r cymalau (y cymal â choblau a'r chwe cymal mwy fryniog, sef 3, 4, 8, 10, 13, 14 ac 16) bydd yr enillydd yn derbyn 30 pwynt, 25 ar gyfer yr ail, ac yn y blaen. Yn y cymalau mynyddig a'r treial amser, (cymalau 1, 11, 12, 17, 18, 19, 20) rhoddir 20 pwynt i'r enillydd. Ni wobrwyir unrhyw bwyntiau ar gyfer cymal 9, sef y treial amser tîm.

## Y Timau
Mae disgwyl i bob un o'r 17 tîm ar Gylchdaith Broffesiynol yr UCI gymryd rhan yn y ras ac mae trefnwyr y ras hefyd wedi rhoi gwahoddiad i bum tîm sy'n rasio ar yr haen nesaf o feicio proffesiynol.
**Timau "World Tour"**
	
Ag2r-La MondialeAstanaBMC Racing TeamCannondale-GarminEtixx-Quick StepFDJGiant-AlpecinIAM CyclingTeam Katusha
Lampre-MeridaLottoNL-JumboLotto-SoudalMovistar TeamOrica-GreenEDGETeam SkyTinkoff-SaxoTrek Factory Racing

**Timau proffesiynol cyfandirol**†
	
Bora-Argon 18Bretagne-Séché EnvironnementCofidis
Team EuropcarMTN-Qhubeka

†: timau sydd wedi derbyn gwahoddiad

## Y ffefrynnau cyn y ras
Vincenzo Nibali o dîm Astana, oedd un o'r ffefrynnau i ennill y ras, gan mai ef a enillodd y flwyddyn gynt. Ymysg y ffefrynnau hefyd oedd Chris Froome (Sky), Alberto Contador (Tinkoff-Saxo) a Nairo Quintana (Movistar Team). Enillydd 2007 a 2009 oedd Contador ac enillydd 2013 oedd Froome, a oedd yn dychwelyd wedi iddo ymddeol o ras 2014 yn dilyn damwain, tra na chystadlodd Quintana yn 2014 yn dilyn ei fuddugoliaeth yn Giro d'Italia 2014. Roedd Contador wedi ennill Giro d'Italia 2015, ac yn anelu i fod y reidiwr cyntaf ers Marco Pantani ym 1998, i gyflawni'r gamp ddwbl o ennill y Giro a'r Tour yr un flwyddyn. Bu hefyd yn anelu at ddal teitl y tri Grand Tour yr un pryd, wedi iddo ennill Vuelta a España 2014.

Roedd cystadleuwyr eraill o nôd yn cynnwys Tejay van Garderen (BMC Racing Team), Thibaut Pinot (FDJ) a orffennodd ar y podiwm yn 2014, Alejandro Valverde (Movistar Team), Rui Costa (Ag2r-La Mondiale), Joaquim Rodríguez (Team Katusha) ac enillydd Giro d'Italia 2012 Ryder Hesjedal (Cannondale-Garmin).

Y ffefrynnau i ennill y cymalau oedd Mark Cavendish (Etixx-Quick Step), a oedd wedi profi ei ffitrwyd yn 2015 drwy ennill 12 sbrint mewn amryw o rasys a dosbarthiad cyffredinol Dubai Tour. Un o'r cystadlwyr eraill oedd Alexander Kristoff (Team Katusha), gyda 18 buddugoliaeth yn 2015 hyd y Tour. Roedd Andre Greipel (Lotto-Soudal), hefyd yn dod â'i drên arwain i'r Tour, fel Cavendish, gyda Peter Sagan (Tinkoff-Saxo) yn debygol o gipio nifer o'r sbrintiau yn y bryniau, lle byddai llai o sbrintiau, ac yntau wedi dangos ei fod yn gryfach na'r sbrintwyr eraill dros fryniau bychain yn y gorffennol. Roedd Sagan hefyd wedi cipio'r crys gwyrdd am dair mlynedd yn ganlynol, ond bydd hynny'n anos yn 2015 oherwydd y newid i'r rheolau, a'r ffaith mai ei swyddogaeth arall wrth reidio'r Tour oedd gefnogi arweinydd y tîm, Contador. Yn nodweddiadol hefydd oedd absenoldeb Marcel Kittel, a enillodd y nifer fwyaf o gymalau yn 2014, oherwydd diffyg ffitrwydd.

## Cymalau
## Arweinwyr y dosbarthiadau
bawd|200px|Geraint Thomas

Roedd pedwar prif ddosbarth yn y Tour de France 2015 gyda'r dosbarthiad cyffredinol (Ffrengig: *classement général*) y pwysicaf. Cyfrifir y dosbarthiad cyffredinol trwy adio amser pob beiciwr ar ddiwedd pob cymal. Y beiciwr gyda'r cyfanswm isaf o amser yw arweinydd y ras ac sy'n cael yr hawl i wisgo'r Crys Melyn (Ffrangeg: *Maillot Jaune*).

Yn y dosbarthiad pwyntiau, lle mae'r arweinydd yn gwisgo'r Crys Gwyrdd (Ffrangeg: *Maillot Vert*) mae'r beicwyr yn casglu pwyntiau am orffen ymysg y goreuon ar ddiwedd cymal a hefyd mewn rasys gwibio sydd yn digwydd mewn mannau penodol yn ystod pob cymal.

Ceir pwyntiau tuag at y Crys Dot Polca (Ffrangeg: *Maillot à Pois*) am gyrraedd copâu'r gwahanol ddringfeydd ar bob cymal. Ceir gwahanol gategoriau o ddringfeydd gyda'r *hors catégorie* - y categori uchaf - yn werth mwy o bwyntiau na'r dringfeydd categori cyntaf, ail, trydydd neu bedwerydd.

Nodir y beiciwr ifanc gorau yn y ras gyda'r Crys Gwyn (Ffrangeg: *Maillot Blanc*) sy'n cael ei roi i'r beiciwr uchaf yn y dosbarthiad cyffredinol sydd wedi eu geni ar ôl neu ar 1 Ionawr 1989.

Ar gyfer dosbarthiad tîm, cymerir amser y tri beiciwr cyntaf o bob tîm i orffen pob cymal; y tîm sydd ar y blaen yw'r tîm sydd â'r cyfanswm amser lleiaf. Mae'r tîm sy'n arwain y dosbarthiad tîm yn gwisgo rhifau gyda chefndir melyn ar eu cefnau.

Mae rheithgor yn cyfarfod ar ôl pob cymal, heblaw treial amser a'r cymal derfynol, er mwyn pleidleisio dros y beiciwr maent yn ei ystyried sydd wedi brwydro'n fwy nag unrhyw un arall yn ystod y dydd. Yn ystod y cymal canlynol, mae'r enillydd yn gwisgo rhif gyda chefndir coch ar ei gefn, yn hytrach nag un gwyn. Ar ddiwedd y Tour de France, y reidiwr gyda'r cyfanswm mwyaf o bleidleisiau dros pob cymal sy'n cael ei adnabod fel y reidwr mwyaf brwydrol.

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol 
*Gwefan swyddogol Tour de France (ar gael yn Ffrangeg, Saesneg, Almaeneg neu Sbaeneg)

Categori:2015
2015