28 Ionawr

**28 Ionawr** yw'r 28ain dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori. Erys 337 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn (338 mewn blwyddyn naid).

## Digwyddiadau
*1813 - Cyhoeddwyd *Pride and Prejudice*, nofel gan Jane Austen.
*1986 - Mae gwennol y gofod, ‘Challenger’, yn ffrwydro'n fuan ar ôl ei hesgyniad o Cape Canaveral, Florida.
*1987 - Mikhail Gorbachev yn cyflwyno ‘Glasnost’ a ‘Perestroika’.
*2013 - Y Frenhines Beatrix o'r Iseldiroedd yn cyhoeddi ei bod yn ymwrthod.

## Genedigaethau
[bawd|130px|dde|[Harri VII, brenin Lloegr]]
[bawd|130px|dde|[Alan Alda]]
[bawd|130px|dde|[Jessica Ennis]]
* 1453 - Simonetta Vespucci, model (m. 1476)
* 1457 - Harri VII, brenin Lloegr (Harri Tudur) (m. 1509)
* 1600 - Pab Clement IX (m. 1669)
* 1611 – Johannes Hevelius, seryddwr (m. 1687)
* 1706 - John Baskerville (m. 1775)
* 1784 - George Hamilton-Gordon, 4ydd Iarll Aberdeen, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig (m. 1860)
* 1822 - Alexander Mackenzie, Prif Weinidog Canada (m. 1892)
* 1833 - Charles George Gordon, cadfridog (m. 1885)
* 1834 - Sabine Baring-Gould, offeiriad Eglwys Loegr (m. 1924) 
* 1841 - Syr Henry Morton Stanley, newyddiadurwr a fforiwr (m. 1904)
* 1858 - Syr Tannatt William Edgeworth David, fforiwr (m. 1934)
* 1863 - Michaela Pfaffinger, arlunydd (m. 1898)
* 1873 - Colette, nofelydd (m. 1954)
* 1886 - Marthe Bibesco, awdures (m. 1973)
* 1889 - Philip Dudley Waller, chwaraewr rygbi (m. 1917)
* 1909 - Geoff Charles, ffotograffydd (m. 2002)
* 1912 - Jackson Pollock, arlunydd (m. 1956)
* 1929 - Acker Bilk, cerddor (m. 2014)
* 1931 - Felicia Donceanu, arlunydd (m. 2022)
* 1936 
**Alan Alda, actor
**Ismail Kadare, awdur
* 1944 - Syr John Tavener, cyfansoddwr (m. 2013)
* 1948 - Charles Taylor, gwleidydd
* 1950 - Angelika Schwabe-Kratochwil, botanegydd
* 1955 - Nicolas Sarkozy, Arlywydd Ffrainc
* 1972 - Amy Coney Barrett, barnwraig
* 1978 
**Gianluigi Buffon, pêl-droediwr
**Jamie Carragher, pêl-droediwr
* 1980 - Yasuhito Endo, pêl-droediwr
* 1981 - Elijah Wood, actor
* 1985
**Eduardo Aranda, pel-droediwr
**Aya Miyama, pel-droediwr
* 1986 - Fonesig Jessica Ennis, athletwraig
* 1991 - Wan Zack Haikal, pel-droediwr
* 1998 - Ariel Winter, actores a chantores

## Marwolaethau
[bawd|130px|dde|Bwt [Siarlymaen]]
[bawd|130px|dde|[Harri VIII, brenin Lloegr]]
* 814 - Charlemagne, tua 70
* 1547 - Harri VIII, brenin Lloegr, 55
* 1596 - Syr Francis Drake, tua 55
* 1621 - Pab Pawl V, 70
* 1687 – Johannes Hevelius, seryddwr 76
* 1843 - Louisa Sharpe, 44, arlunydd
* 1874 - Anne Nasmyth, 75, arlunydd
* 1922 - Elizabeth Jane Gardner, 84, arlunydd
* 1939 - William Butler Yeats, 73, bardd
* 1960 - Zora Neale Hurston, 69, awdures
* 1965 - Ruth Meier, 76, arlunydd
* 1968 - Mary Foote, 95, arlunydd
* 1970 - Marta Hegemann, 75, arlunydd
* 1993 - Helen Sawyer Hogg, 87, gwyddonydd
* 1996 - Joseph Brodsky, 55, sgriptiwr
* 1997 - Gladys Raknerud, 84, arlunydd
* 2002 - Astrid Lindgren, 94, awdures
* 2011 - Fonesig Margaret Price, 69, cantores
* 2013 - Ceija Stojka, 79, arlunydd
* 2014 - Nigel Jenkins, 64, bardd
* 2020 - Nicholas Parsons, 96, actor a chyflwynydd theledu a radio
* 2021
**Lida Barrett, 93, mathemategydd 
**Paul J. Crutzen, 87, meteorolegydd a chemegydd
**Cicely Tyson, 96, actores
* 2022 - Guy Laporte, 69, chwaraewr rygbi'r undeb

## Gwyliau a chadwraethau
* Diwrnod Charlemagne
* Diwrnod y Fyddin (Armenia)
* Blwyddyn Newydd Tsieineaidd - 1922 (Ci), 1960 (Llygoden fawr), 1979 (Dafad), 1998 (Teigr), 2017 (Ceiliog), 2036 (Draig), 2055 (Mochyn)

0128
Ionawr, 28