Jac a Wil

Roedd **Jac a Wil** yn ddeuawd a oedd ymhlith artistiaid mwya poblogaidd Cymru yn yr 1950au a'r 1960au.

Bu'r ddau frawd o Gefneithin oedd Jac Davies (John Wesle Davies 1917 - 5 Chwefror 2008) a Wil Davies (1915 - 11 Medi 1987 yn gweithio dan ddaear yn y pwll glo. Buont yn diddanu torfeydd yng Nghymru o'r 1950au ymlaen yn canu clasuron fel "Adref Rwy'n Dod", "Pwy fydd yma mhen Can Mlynedd" a "Border Mam". Bu iddynt berfformio ar hyd neuaddau cyngherdd ac eisteddfodau Cymru a'r Albert Hall yn Llundain.

## Cefndir Cerddorol
Byddai’r teulu’n mynd i gapel Tabernacl yng Nghefneithin. Yno y byddai’r teulu yn addoli a chanu ers yn ifanc, ac yn deulu cerddorol eu hunain. Bu iddynt ffurfio côr i’r teulu berfformio mewn digwyddiadau lleol, gyda’r enw Côr Yr Aelwyd. Erbyn eu harddegau, roedd Wil a Jac yn canu gyda Chôr Meibion Y Tymbl. Cyfeilydd y côr oedd Tom Hughes, a fyddai’n gymaint o ddylanwad ar yrfa gerddorol Jac a Wil.

Bu Jac a Wil yn aelodau grwpiau a chorau fel y Tumble Trobadours yn 1947 a Chôr Meibion Mynydd Mawr, yn ogystal a pherfformio fel deuawd. ac ar 4 Ionawr 2009 hefyd.

## Disgograffi
Roedd allbwn Jac a Wil dros gyfnod o 20 mlynedd yn fawr iawn gan sefydlu eu hunain fel un o brif berfformwyr Cymraeg yr 1950au a 60au.
### Recordiau Sengl ac EP
bawd

* **O Iesu Mawr / Nac Wyled Teulu Duw** Sengl 10", 78rpm Recordiau Qualiton GM.2246 1958

* **Gyfrif y Bendithion / Tŷ fy Nhad** Sengl 10", 78rpm Recordiau Qualiton GM.2245 1958

* **Duw Cariad Yw / Graig yr Oesoedd** Sengl 10", 78rpm Recordiau Qualiton GM.2242 1958

* **Yr Arw Groes / Gweddi Mam** Sengl 10", 78rpm, Recordiau Qualiton GM.2241 1958

* **Arfer Mam / O Dwed erth Mam** Sengl 10", 78rpm, Recordiau Qualiton GM.2239 1958 (fersiwn GM.2239 yn gambrintiad o'r un sengl)

* **Ble mae fy Machgen Hoff/Cawn fynd Adref** Shellac, 10", 78 RPM, Mono, Recordiau Qualiton GM.2247 1958

* **Gawn ni Gwrdd/Golau ar y Lan** Shellac, 10", 78 rpm, Mono Recordiau Qualiton GM.2244 1958

* **O Dwed wrth Mam / Arfer Mam** Sengl 7", Mono Recordiau Qualiton WSP 5074 1959

* **Cyfrif y Bendithion / Tŷ fy Nhad** Sengl 7", Mono, Recordiau Qualiton WSP 5058 1959

* **Ble mae fy Machgen Hoff / Cawn fynd Adref** Sengl 7", Mono Recordiau Qualiton WSP 5060 1959

* **Gawn ni Gwrdd / Golau ar y Lan**  Sengl 7", Mono, Recordiau Qualiton, WSP 5056, 1959

* **O Iesu Mawr/Nac Wyled Teulu Duw** Sengl 7", Mono, Recordiau Qualiton, WSP 5059 1959

* **Pwy Fydd Yma Mewn Can Mlynedd/Duw Cariad Yw** Sengl 7" WSP 5080 Recordiau Qualiton 1961, 2 fersiwn 

* **Jac a Wil Sing** EP 7", EP Welsh Teldisc TEP 824 1963 2 fersiwn: un canol caled; un canol push-out
:*Caneuon*: Hen Feibl fy Mamgu; O Fewn Ychydig; Yr Eneth gadd ei Gwrthod; O Na Bawn ni fel Ef

* **The Songs Of Jac A Wil** EP 7" Welsh Teldisc TEP 821 1963; 2 fersiwn, un testun brown, un testun ddu
:*Caneuon*: Mae D'Eisiau Di Bob Awr; Mi Glwaf Dyner Lais; Y Nefol Wlad; Cof am y Cyfiawn Iesu

* **Jac A Wil Favourites** EP 7" Welsh Teldisc TEP 827 1964
:*Caneuon*: Adref rwyf yn Dod; Mae Popeth yn Dda; Yr Arw Groes; Diolch i Ti 

" **Jac a Wil Sing Familiar Songs** EP 7", Welsh Teldisc TEP 846 1964
:*Caneuon*: Dyma Gariad fel y Moroedd; Arfer Mam; Calon Lan; Dring i Fynnu Yma

* **Star Songs Of Jac A Wil** Welsh Teldisc TEP 835 1964 4 fersiwn print wahanol, yr un côd
:*Caneuon*: O Dwed Wrth Mam; Gweddi Mam; Pwy Fydd yma mewn Can Mlynedd; Ble mae fy Machgen Hoff?

* **Songs In Brotherly Harmony** EP 7" Teldisc Evangelical SEP 304 1964, 2 fersiwn 
: *Caneuon*: Tell Mother I'll be There; Nailed to the Cross; The Old Rugged Cross; He Died of a Broken Heart

* **The Homely Songs Of Jac A Wil** EP 7", Welsh Teldisc TEP 829 1964
:*Caneuon*: Rwyn Canu fel cana'r Aderyn; Border Bach; Hoff yw'r Iesu; Galwad Iesu

* **Songs With Sentiment** EP 7", Welsh Teldisc TEP840 1964
: *Caneuon*: Stori'r Groes; Iesu Cofia'r Plant; Ar Wely Gwellt; Dowch at y Ceidwad

* **Yn Canu Carolau** EP 7" Welsh Teldisc TEP 844 1964 2 fersiwn gyda dau glawr gwahanol ond yr un caneuon
:*Caneuon*: O Deuwch, Ffyddloniad; O Deued Pob Cristion; Sanctaidd Nos; Daith Iesu o'i Gariad

* **Yn Canu Carolau** EP 7" Welsh Teldisc TEP 855 1965
:*Caneuon*: Clywch lu'r Nef; Noel; Y Bore Hwn; Y Preseb

* **Special Requests** EP 7" Welsh Teldisc TEP 852 1965 2 fersiwn (yr un caneuon gan dau wasg argraffu recordiau gwahanol) 
:*Caneuon*: Iesu, Iesu rwyt ti'n Ddigon; Cyrif Y Bendithion; Y Ddafad Golledig; Tyn am y Lan

* **Tirion A Thyner/Dyma Feibl Annwyl Iesu** EP 7" Recordiau Qualiton WSP 5070 1965 2 fersiwn canol caled a chanol push out

* **Songs Of The Cross** EP 7", Welsh Teldisc TEP 860 1966
:*Caneuon*: Bendigedig Fyddo'r Jesu; Dwed Cawn Ni Gwrdd; Wrth Y Groes; Dal Wrth Y Groes

* **Caneuon Ysgafn** EP 7", Welsh Teldisc TEP 869 1968
:*Caneuon*: Shani; Bywyd Diflino; Anti Lisa; Y Llais Yn Hen Gor Bach Y Fro

* **Pwyso Ar Ei Fraich/Hapus Awr** EP 7" Recordiau Qualiton WSP 5069, Dim manylion blwyddyn cyhoeddi. 3 fersiwn gwasgiad

### Recordiau Albwm ac Amlgyfrannog
bawd|250px|Cyhoeddwyd llyfr 'Byd o Gân: Atgofion Melys Jac Davies' yn 2008
* **Caneuon Gorau Jac A Wil: Cyfrol 1** Casét  C557G hefyd LP Mono SAIN 1057H Recordiau Sain  1976 

* **Caneuon Gorau Jac A Wil Cyfrol 2** Casét C567G hefyd LP Mono SAIN 1067 Recordiau Sain  1976 

* **Jac a Wil 3** Casét SAIN C712G hefyd LP SAIN 1112H Recordiau Sain  1977 

* **Jac a Wil Goreuon / Best Of** CD, Albwm SCD 2330 Recordiau Sain 2001

## Gweler hefyd
* Byd o Gân: Atgofion Melys Jac Davies cofiant Jac gan Eurof Williams, Gwasg Gomer 2008; ISBN 9781843239581

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
* Jac a Wil erthygl ar Y Blog Recordiau Cymraeg
* Goreuon Jac a Wil ar Youtube tudalen gyda recordiad o albwm Goreuon Jac a Wil, Recordiau Sain (2005)
* Goreuon Jac a Wil (Recordiau Sain 2005 ar ffrwd lawrlwytho Apple Music

Categori:Cerddoriaeth Cymru
Jac a Wil
Jac a Wil