Mostyn (teulu)

Crewyd **y teulu Mostyn** gwreiddiol pan dynnwyd pum teulu llai (neu'r "Pum Llys") at ei gilydd yn y 14g a'r 15g: Pengwern (Llangollen), Mostyn (Sir y Fflint), Gloddaith (Llandudno) a Threcastell a Thregarnedd (y ddau o Ynys Môn). Y cyntaf i etifeddu'r Pum Llys oedd Thomas ap Richard (Thomas Mostyn I), yn 1541. Roeddent yn chwarae rhan amlwg iawn yn Eisteddfod Caerwys yn 1523 ac eilwaith yn 1567 a bu sawl cenhedlaeth o'r teulu'n noddi beirdd Cymraeg y cyfnod.

Ceir dwy gangen o'r hen deulu Cymreig Mostyn yn Sir y Fflint a cheir dwy farwniaeth wahanol:

 

Yn 2018 roedd y teulu'n dal tiroedd eang iawn, o bosib yn un o'r 'teuluoedd tiriog mwyaf blaenllaw Cymru'. yn 1873 roedd gan y teulu 2,210ha o dir yn Sir y Fflint a 620ha yn Sir Gaernarfon.

Roedd Syr Roger Mostyn yn berchen ar lyfrgell o lawysgrifau Cymraeg pwysig; trosglwyddwyd y llyfrgell hon i'r Llyfrgell Genedlaethol ac i Brifysgol Bangor. Ŵyr i Syr Roger Mostyn oedd yr Arglwydd Mostyn cyntaf (teitl a grewyd yn 1831) ac erbyn ei farwolaeth yn 1854 roedd Llandudno yn datblygu fel tref glan y môr, ffasiynol iawn. Dan awdurdod Deddf Seneddol 1843, caewyd y tir comin gwastad yng nghysgod Pen y Gogarth.

## Barwniaeth Mostyn (1831)
Teitl sy'n rhan o Bendefigaeth y Deyrnas Unedig yw Barwniaeth Mostyn, a gychwynnwyd yn 1831 ar gyfer Edward Pryce Lloyd, Barwn 1af Mostyn. Cyn hynny roedd yn cynrychioli Bwrdeistrefi Fflint a Biwmares yn y Nhŷ'r Cyffredin, fel Aelod Seneddol.

Daeth ei fab, yr ail farwn, hefyd yn Aelod Seneddol Sir Fflint a Caerlwytgoed (*Lichfield*) ac fel Arglwydd Raglaw Meironnydd.

*Edward Pryce Lloyd, barwn 1af Mostyn (1768–1854)
*Edward Mostyn Lloyd-Mostyn, ail farwn Mostyn (1795–1884)
**Anrhyd. Thomas Edward Lloyd-Mostyn (1830–1861)
*Llewelyn Nevill Vaughan Lloyd-Mostyn, 3ydd barwn Mostyn (1856–1929)
*Edward Llewellyn Roger Lloyd-Mostyn, 4ydd barwn Mostyn (1885–1965)
*Roger Edward Lloyd Lloyd-Mostyn, 5ed barwn Mostyn (1920–2000)
*Llewellyn Roger Lloyd Lloyd-Mostyn, 6ed barwn Mostyn (1948–2011)
*Gregory Philip Roger Mostyn, 7fed barwn Mostyn (g. 1984)

Yr etifedd presennol yw Roger Hugh Lloyd-Mostyn (g. 1941), gor-gor-wyr yr Ail farwn. 
Yna, ceir yn etifedd:
Christopher Edward Lloyd-Mostyn (g. 1968)
Alexander James Lloyd-Mostyn (g. 2000)

Crewed y Farwniaeth yn 1831 wedi i Farwnigion Pengwerra (1778) ddod i ben:

## Barwnigion
## Lloyd - Barwnigion Pengwerra (1778)
*Syr Edward Pryce Lloyd, Barwnig 1af (tua 1710-1795)
*Syr Edward Pryce Lloyd, 2il Farwnig (1768-1854) (crëwyd yn **Farwn Mostyn** yn 1831)

### Barwnigion Mostyn, o Fostyn (1660)
:Nodyn: Mae 'barwnig' yn fath o farwn, gyda statws ychydig is.

*Syr Roger Mostyn, barwnig 1af ( – )
*Syr Thomas Mostyn, ail farwnig (1651–1692)
*Syr Roger Mostyn, 3ydd barwnig (1673–1739)
*Syr Thomas Mostyn, 4ydd barwnig (1704–1758)
*Syr Roger Mostyn, 5ed barwnig (1734–1796)
*Syr Thomas Mostyn, 6ed barwnig (1776–1831)

## Teulu Mostyn, Talacre
Aelod o'r teulu hwn oedd Francis Mostyn (1860 - 1939), pedwerydd mab yr 8fed barwnig (Syr Pyers Mostyn). Daeth ef yn *Vicar Apostolic of Wales* yn 1895; gwnaethpwyd ef yn esgob 'Menevia' yn 1898; a bu'n archesgob Caerdydd o 1921 hyd at ei farwolaeth ar 25 Hydref 1939.

### Barwnigion Mostyn, o Dalacre (1670)
*Syr Edward Mostyn, barwnig 1af (1636-1715)
*Syr Pyers Mostyn, ail farwnig (1655-1720)
*Syr Pyers Mostyn, 3ydd barwnig (1682-1735)
*Syr George Mostyn, 4ydd barwnig (1690-1746)
*Syr Edward Mostyn, 5ed barwnig (1725–1775)
*Syr Pyers Mostyn, 6ed barwnig (1749–1823)
*Syr Edward Mostyn, 7fed barwnig (1785–1841)
*Syr Pyers Mostyn, 8fed barwnig (1811–1882)
*Syr Pyers William Mostyn, 9fed barwnig (1846–1912)
*Syr Pyers Charles Mostyn, 10fed barwnig (1895–1917)
*Syr Pyers George Joseph Mostyn, 11fed barwnig (1893–1937)
*Syr Pyers Edward Mostyn, 12fed barwnig (1928–1955)
*Syr Basil Anthony Trevor Mostyn, 13ydd barwnig (1902–1956)
*Syr Jeremy John Anthony Mostyn, 14ydd barwnig (1933–1988)
*Syr William Basil John Mostyn, 15ed barwnig (g. 1975)

Yn 2018 etifedd yr ystâd oedd Rohan Jeremy Mostyn (g. 2012), mab Basil John Mostyn, 15ed barwnig.

## Gweler hefyd
*Edward Lloyd-Mostyn, 2il Farwn Mostyn

## Cyfeiriadau
Categori:Teulu'r Mostyn