Sans-serif

Mae **sans-serif** hefyd **sans serif** ("heb serif" mewn Ffrangeg) yn derm teipio ar y cyd ar gyfer ffurfdeipiau sydd heb serifau, h.y. heb fariau croes neu "draed" ar ddiwedd y prif strociau. Fel arfer mae gan wyneb-deipiau o'r fath goesynnau a strociau trwchus. Mewn sawl iaith Ewropeaidd gelwir sans serif fel Almaeneg neu Norwyeg yn *grotesque*.

Mae ysgrifau sans serif yn cael eu dynodi a'u categoreiddio ychydig yn wahanol mewn gwahanol ieithoedd. Gelwir wynebau teip a ffurfiwyd gyda serifau yn ffontiau hynafol.

## Hanes
Crewyd yr enw gan William Thorowgood, y cyntaf i greu ffurfdeip grotesg â llythrennau bach (minwscules), yn 1832. Gellir olrhain ffurfdeipiau sans serif ar gyfer prif lythrennau (priflythrennau neu lythrennau) yn ôl i Wlad Groeg yr Henfyd, ond maent yn bodoli yn y cyfnod modern o 1816.

## Ffontiau Sans-serif
Mae wynebau teip Sans-serif wedi dod yn fwyaf cyffredin ar gyfer arddangos testun ar sgriniau cyfrifiaduron. Ar arddangosiadau digidol cydraniad is, gall manylion mân fel serifau ddiflannu neu ymddangos yn rhy fawr. Daw'r term o'r gair Ffrangeg *sans*, sy'n golygu "heb" a "serif" o darddiad ansicr, o bosibl o'r gair Iseldireg *schreef* sy'n golygu "llinell" neu strôc-ysgrifbin. Mewn cyfryngau printiedig, fe'u defnyddir yn amlach ar gyfer defnydd arddangos a llai ar gyfer testun corff.

Enghreifftiau o ffontiau grotesg yw Arial, Calibri, Helvetica, yr wyddor draffig, Tratex a Verdana. Ffont yw Optima sydd â nodweddion grotesg a hynafol; mae diffyg serifs yn y ffont, ond mae ganddo goesynnau a strociau o drwch amrywiol.
 yn y Dreyfus Affair) yn enghraifft gynnar o'r defnydd o deipiau grotesg mewn papurau newydd]]
Defnyddir ffontiau sans-serif yn aml mewn rhyngwynebau defnyddwyr ar gyfrifiaduron oherwydd honnir bod y ffurfiau llythrennau yn fwy amlwg ar y sgrin na ffontiau hynafol gyda llinellau gwallt tenau a serifs.

## Sans-serif Cymraeg
Yn 2015 lansiwyd 'Sans serif Cymraeg' gan gwmni Smörgåsbord a alwodd y teip yn *Cymru & Wales Sans*. Comisiynwyd y cwmni i greu ffont gan Adran Dwristiaeth Llywodraeth Cymru. Un o'r nodweddion oedd creu un-nod i'r llythrennau digraph traddodiadol: ch, dd, ff, ll, Th. Dydy'r ffont sans-serif yma ddim ar gael yn eang a bu'n rhan o ymgyrch frandio y diwydiant twristiaeth yn fwy na dim.

## Enghreifftiau

File:Agencyfbfontsample.svg
File:AkzidenzGroteskspecAIB1.svg
File:Alternate Gothic.svg
File:Antique Olive.svg
File:ArialSpecimen.svg
File:AvenirSP.png
File:BankGothicsp.svg
File:Calibri sample image.png
File:CenturyGothicSpecimen.svg
File:Chicago typeface spec.svg
File:Eurostile Spec.png
File:FranklinGothicSP.svg
File:FrutigerSpec-1.svg
File:Futura Specimen.svg
File:GillSansEG.svg
File:GenevaSpecimen.svg
File:GothamSpec.svg
File:Handel Gothic Type Specimen.svg
File:HelveticaSpecimenCH.svg
File:ImpactSP.svg
File:Myriadsp.svg
File:Optima font sample.svg
File:SyntaxAIB.svg
File:TradeGothic.png
File:Transport font.svg
File:Tratex font sample.png
File:VerdanaSpecimen.svg
File:UniversSpec.png

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
*The sanserif: the search for examples (darlith gan James Mosley)
*The true source of the sans (darlith i ATypI gan Jon Melton)

Categori:Argraffu
Categori:Teipograffeg