Rhisiart Hincks

Bu **Rhisiart Hincks** yn ddarlithydd ar y Llydaweg ym Mhrifysgol Aberystwyth. Brodor o Gaerlŷr, Lloegr, yw Hincks. Dysgodd Gymraeg, yn y lle cyntaf, drwy ddilyn y llyfr *Teach Yourself Welsh* gan J. T. Bowen a T. J. Rhys Jones, a thrwy wrando ar gyrsiau radio’r BBC (*Welsh for Beginners* a *Cam Ymlaen*).

## Bywyd
Rhoddodd ei gyfnod fel myfyriwr yn neuaddau Cymraeg Prifysgol Cymru, Aberystwyth gyfle iddo ymdrochi yn yr iaith. Y pryd hynny, arferid aros mewn neuadd Gymraeg am gyfnod o dair blynedd. Graddiodd yn Aberystwyth gyda B.A. mewn llenyddiaeth Gymraeg ac yna cwblhaodd M.A. ar fywyd a gwaith E. Prosser Rhys, a Doethuriaeth mewn Hanes Ysgolheictod Llydaweg.

Fe'i penodwyd yn diwtor yn Adran y Gymraeg, Prifysgol Cymru, Aberystwyth, ac yn ddiweddarch bu'n darlithio ar ryddiath Cymraeg Canol ac ar hanes y Gymraeg. Bu hefyd yn dysgu Llydaweg Modern drwy gyfrwng y Gymraeg, hyd nes iddo ymddeol yn 2014. Yn 2007 fe’i hanrhydeddwyd ag *Urzh an Ermin* (Urdd y Carlwm) gan *Skol-Uhel ar Vro / Institut Culturel de Bretagne*. Bu'n cyfrannu i’r cylchgrawn Llydaweg *Al Lanv (Kemper)*'am nifer o flynyddoedd. Bu am flynyddoedd yn weithgar gyda *Chymdeithas Cymru-Llydaw.* Wedi ymddeol, mae wedi ymroi i ddysgu Gwyddeleg.

Bu bob amser yn cefnogi annibyniaeth i bob un o'r gwledydd Celtaidd ac yn llwyr wrthwynebu grymoedd yr asgell-dde mewn gwleidyddiaeth. Teimla hefyd yn gryf yn erbyn y diwydiant niwclear, gan gynnwys ynni niwclear.

## Gwaith
* *E.Prosser Rhys 1901-45*, Llandysul, 1980
* *Geriadur kembraeg-brezhoneg/Geiriadur Cymraeg-Llydaweg*, Mouladurioù Hor Yezh, Lesneven, 1991; eil emb. 1997
* ''Alc'hwez d'ar c'hembraeg/Allwedd i'r Gymraeg*, Plufur, 1992
* *Geiriau Llydaweg a Fabwysiadwyd gan y Geiriadurwyr Thomas Jones, Iolo Morganwg, William Owen Pughe ac eraill*, Aberystwyth, 1993
* *I Gadw Mamiaith mor Hen, Llandysul, 1995
* Per Denez, *I arall Fyd*, troet gant Rhisiart Hinks diwar ''En tu all d'an douar hag an neñv*, Llanrwst, 1997
* *Yr Iaith Lenyddol fel Bwch Dihangol yng Nghymru ac yn Llydaw/The Literary Language as a Scapegoat in Wales and in Brittany*, Aberystwyth, 2000
* *Kentelioù Brezhoneg Diazez/Cwrs Llydaweg Sylfaenol*, Aberystwyth, 2001
* *Geriadurig Brezhoneg-Kembraeg*, Yoran Embanner
* *Bezañ beleg a zo kargus / Koulz ’vel bezañ relijiuz* (Roazhon, 2007)
* *Pawb yn ei Baradwys ei hun / Y Dref a’r Ddinas mewn Barddoniaeth Lydaweg* (Roazhon, 2007)
* *'Heb Fenthyca Cymaint a sill ar Neb o Ieithoedd y Byd' Cymysgiaith a Phuryddiaeth...'' (Aberystwyth, 2007).
* Erthyglau a chyfieithiadau niferus yn  Al Lanv ac yn Breizh-Llydaw, a chyfieithiadau o'r Llydaweg ac o'r Fasgeg yn Taliesin                            * *Ar Gelaouennerez* cyfieithiad o nofel Wyddeleg, *An tIriseoir*, gan Michelle Nic Pháidin (An Alarc'h Embannadurioù, 2020)                    * Cyfres o wersi i ddysgu Llydaweg, drwy gyfrwng y Gymraeg: https://youtube.com/playlist?list=PLWqSyLwXlxuwwAkdqKy2kN6GBofMSEM-o                                     * Cyfres o wersi i ddysgu Cymraeg, drwy gyfrwng yr Wyddeleg: https://youtube.com/playlist?list=PLWqSyLwXlxuyllYkpMWBrx8f9nLe9b9e1

## Lluniau
*  Mae ganddo gasgliad o luniau ar Flickr http://www.flickr.com/photos/bara-koukoug/

Hincks, Rhisiart