Baner Undeb Kalmar

[bawd|upright|300px|Baner [Undeb Kalmar]]
 mewn brwydr lyngesol yn Öresund gan Y Cynghrair Hanseataidd ym 1427, yn arddangos arfbeisiau Denmarc, Sweden, Norwy, a Pomerania.]]
 Eric o Pomerania (1398)]]

Cyflwynwyd **baner Undeb Kalmar**, a elwir hefyd yn **Baner y Gogledd**, gan y Brenin Erik VII ym 1430 fan bellaf fel baner ymerodrol ar gyfer achlysuron seremonïol ac roedd i fod i gynrychioli undeb teyrnasoedd Denmarc, Norwy a Sweden a adnabwyd fel Undeb Kalmar (cofier nad yw'r ffiniau yr un peth yn 15g ag yn yr 21g_.

Mae'r faner yn dangos croes Llychlynnaid goch ar gefndir melyn, wedi'i symud tuag at y polyn fflag. Mae'n debyg bod y groes sydd i'w chael ym mron pob baner y gwledydd Nordig heddiw wedi'i chymryd o'r Dannebrog, baner Denmarc; daw'r lliwiau o arfbais Norwy.

## Hanes
Cofnodir defnydd y faner am y tro cyntaf yn ysgrifenedig ym 1430, pan gafodd ei gosod ar sarcophagus y Frenhines Margaret I. Penderfynodd ei holynydd Erik VII y dylai ei chlogyn wisgo "croes goch ar gae euraidd neu felyn sef y faner ymerodrol" (*It røt Kaars udi it gult Felt, baner som er Rigen*). Ar ôl amser Erik VII, cymerodd defnydd y faner sedd gefn i ddechrau.
'
Brenin cyntaf Undeb Kalmar oedd Eric o Pomerania. Cyfunodd ei sêl arfbais Norwy (canol, fel 'inescutcheon ar groes dros y cyfan), arfbais Denmarc (yn 'dexter chief'), arfbais Sweden (y llew Folkung, mewn 'dexter base'), a Pomerania (griffin, mewn 'sinister base'), ac yn ychwanegol symbol y Tair Coron mewn 'sinister chief'; mae'r dyluniad herodrol olaf yn rhagddyddio Undeb Kalmar, ac erbyn hyn mae'n gysylltiedig yn bennaf ag arfbais Sweden, ond a ddaeth yn ystod y 15g i gynrychioli tair teyrnas yr undeb.

Mewn dau lythyr dyddiedig i 1430, mae Eric o Pomerania yn gorchymyn i offeiriaid Vadstena a Kalmar wisgo "baner y teyrnasoedd" ar eu gwisg. Disgrifir y faner fel "croes goch mewn cae melyn". Prin yw'r ffynonellau am faner Undeb Kalmar. Mae'r rhain yn gwpl o ddarnau byr o destun. Nid oes tystiolaeth ddarluniadol yn tystio i faner yr Undeb o gyfnod Undeb Kalmar (er bod rhai awduron yn pwyntio at dystiolaeth herodrol am groes undeb coch) ac yn bendant dim baner wedi goroesi. Mae baner a welwyd gan Hugh Watkins mewn amgueddfa yn dangos croes Sgandinafaidd goch ar gae melyn yn adloniant o'r hyn y credir oedd baner yr undeb. (Jan Oskar Engene, 11 Chwefror 2004)
"Yr hyn sy'n weddill o dystiolaeth yw dau lythyr o 1430 lle mae'r Brenin Erik yn gorchymyn i offeiriaid Vadstena a Kalmar wisgo" baner y teyrnasoedd "ar eu gwisg. Disgrifir y faner fel 'croes goch ar ben cae melyn. '"(Jan Oskar Engene, 16 Chwefror 2004).

## Hanes Cyfoes
Defnyddir y faner eto heddiw gan gefnogwyr Sgandinaifiaeth. Cyn cyflwyno ei faner bresennol tan 1985, dangosodd y Cyngor Nordig gysylltiadau traddodiadol y gwledydd Nordig hefyd.

### Diwrnod y Faner
Bob blwyddyn ar 17 Mehefin, ar ben-blwydd Undeb Kalmar, mae'r faner yn cael ei chodi yn hen Gastell Helsingborg yn Scania.

## Baneri Tebyg
Roedd hen faner Ynysoedd Erch, a oedd yn cael ei defnyddio rhwng canol yr 1990au tan 2007 , yn cyfateb i faner Undeb Kalmar. Fodd bynnag, nid oedd ganddo statws swyddogol. Mae hyd yn oed baner arfau eglwys Sweden yn debyg i'r faner.

Noder hefyd bod arfbais Eglwys Sweden - sef eglwys y wladwriaeth ers 1536 - yn dilyn lliwiau croes goch ar gefndir melyn, baner Undeb Kalmar, yn debyg iawn.

## Gweler hefyd
* Baner y Cyngor Nordig

## Cyfeiriadau
## Dolenni allanol
* Baner Rigens - et nordisk flag  Hanes Undeb Kalmar a'i faner (Daneg)
* Norden 'Flags of the World' ar y faner 
* www.crwflags.com, Cyngor Nordig, Gwefan Flags of the World
* www.norden.org Y Cyngor Nordig

Undeb Kalmar
Categori:Baneri cyn-wladwriaethau
Categori:Llychlyn