Merched mewn swyddi pwerus

Mae **merched mewn swyddi pwerus** yn ferched sydd mewn swyddi ag awdurdod, dylanwad a / neu gyfrifoldeb mawr. Yn hanesyddol, mae pŵer wedi ei ddosbarthu yn anghyfartal rhwng y rhywiau, ac yn aml iawn, mae pŵer a swyddi pwerus wedi'u cysylltu â dynion yn hytrach na merched. Wrth i gydraddoldeb rhwng y rhywiau gynyddu, mae nifer y merched mewn swyddi pwerus yn cynyddu, o achos polisi a diwygio cymdeithasol.

Mae cynrychiolaeth gyfrannol a chywir o fenywod o fewn systemau cymdeithasol yn holl bwysig i lwyddiant hirdymor y system. Yn ogystal ȃ hynny, mae ymchwil yn dangos "nad arwydd o anfantais a dadryddfreinio yn unig yw absenoldeb, ond mae eithrio merched rhag pŵer hefyd yn gwaethygu'r stereoteipiau rhyw ac yn arafu'r broses cydraddoli". Oherwydd hyn, mae rhyw a phŵer yn gysylltiedig yn ôl y gwahanol ffyrdd mae pŵer yn cael ei gaffael, ei ddefnyddio a'i ddangos. Mae erthygl cylchgrawn sydd wedi ei ysgrifennu yn 1988 yn crynhoi'r berthynas rhwng rhyw a phŵer: "mae'r syniad bod y dyhead am bŵer yn amrywio rhwng merched a dynion yn cael ei atgyfnerthu drwy hanes a diwylliant. Yn hanes y gorllewin, mae merched yn sicr wedi cael llai o fynediad na dynion at y rhan fwyaf o bŵer. Mae llawer o bobl yn credu nad oes gan ferched yr un diddordeb ag sydd gan ddynion mewn grym ac ennill pŵer. Mae eraill yn credu bod dynion a merched yn  sefydlu, cynnal a mynegi eu pŵer mewn ffyrdd gwahanol ". Yn ogystal, mae astudiaethau wedi dangos bod cynyddu'r nifer o ferched sydd mewn swyddi arwain yn lleihau llygredd, gan fod “merched yn fwy tebygol o gadw draw oddi wrth lwgrwobrwyo, ac yn llai tebygol o esgusodi derbyn llwgrwobrwyo”. Yn 2000, canfu astudiaeth ar ryw a llygredd hefyd bod “data traws gwlad yn dangos bod llai o lygredd mewn llefydd lle mae gan fenywod gyfran uwch o seddi seneddol a swyddi uwch ym miwrocratiaeth y llywodraeth, ac yn cynrychioli cyfran uwch o'r gweithlu”. Mae'r ffactorau hyn yn fwy amlwg pan fônt wedi cyplu a'r gwahaniaethau rhwng y rhywiau: mae ymchwil o Journal of National Association of Social Workers wedi canfod bod “baich dwbl hiliaeth a rhywiaeth yn doll ar eu hiechyd meddwl ac yn cyfyngu eu cyfleoedd”. Yn ogystal, yn ôl astudiaeth arall, "gall system sydd yn llwyddo i gynnwys merched ddangos tuedd i gynnwys lleiafrifoedd difreintiedig eraill". Mae hyn yn cael ei uno a disgwyliadau cymdeithasol disgwyl i ferched ofalu am y cartref a'r teulu, heb gefnogaeth wrywaidd. Mae hyn i gyd yn arwain at ddisgwyl bod gan fenywod gyfrifoldebau yn y cartref, ac yn aml, mae'n chwarae rhan mewn rhywiaeth alwedigaethol.

Mae safbwyntiau traddodiadol eraill o ferched yn eu diraddio i ambell alwedigaeth. Mae gweld merched fel gofalwyr y teulu yn ymestyn y tu hwnt i'r uned deuluol i eraill. Yn draddodiadol, mae merched yn cael eu gweld fel gofalwyr; boed yn gofalu am bobl neu fodau a phethau eraill. Ers y 2000au, mae 95% o nyrsys yn ferched, , ac mae'r byd nyrsio yn enghraifft dda o hyn, gan mai'r doctoriaid sydd wrth y llyw yn y pen draw ac sydd â'r pŵer yn y berthynas rhwng y nyrs a'r doctor. Fodd bynnag, er bod rhywfaint o sail i'r stereoteip, canfuwyd mewn archwiliad ystadegol nad yw hynny'n gywir yn gyffredinol. Yn amlwg, mae stereoteipiau yn dal i fodoli, ac mae eu heffaith yn parhau.

Dengys astudiaethau "ei bod yn gyffredin i stereoteipiau ynghylch galluoedd merched i berfformio'n dda mewn swyddi arwain gael effaith ar y ffordd mae pobl yn gweld arweinwyr benywaidd". Fodd bynnag, yn raddol, helpodd symudiadau benywaidd a digwyddiadau newid diwylliant, fel yr Ail Ryfel Byd, i gynyddu hawliau a rolau merched mewn gwleidyddiaeth. Hyd yn oed wedyn, mae llawer o ffactorau eraill sy'n effeithio'n sylweddol ar gyfranogiad merched mewn llywodraeth. Yn ôl astudiaeth yn 2005, mae “atebolrwydd canfyddedig” sylweddol i barti pe bai ganddynt ymgeisydd benywaidd.,Hyd yn oed heddiw, nid oes gan unrhyw wlad yn y byd gyfranogiad merched o 50% neu fwy o mewn deddfwrfa genedlaethol, ac mae gan 73% o wledydd llai nag 20%. Fodd bynnag, mae'n bwysig cael merched ar bob lefel o lywodraeth er mwyn sicrhau cynrychiolaeth yn ogystal â gweithredu er budd merched. Erbyn heddiw, yn ystadegol, mae merched yn fwy tebygol o bleidleisio na dynion yn yr Unol Daleithiau,  patrwm a welir mewn rhai gwledydd fel gwledydd Sgandinafaidd, tra bod y gwrthwyneb yn digwydd mewn gwledydd eraill fel India.   Mae gwledydd Sgandinafaidd hefyd yn rhai o'r gwledydd sydd â'r gynrychiolaeth fenywaidd fwyaf o ran swyddi o fewn y llywodraeth.  Mae ymarfer yr hawl i bleidleisio yn adlewyrchu'r pŵer sydd gan ferched yn eu systemau gwleidyddol.

Heddiw, mae merched wedi eu rhyddfreinio ym mhob gwlad sydd â deddfwrfa, heblaw Saudi Arabia. Yn ôl astudiaeth yn 2006 “er bod gan ferched yr hawl gyfreithiol i bleidleisio a sefyll dros etholiadau ym mron pob gwlad yn y byd, mae rhwystrau diwylliannol sy'n atal merched rhag defnyddio'u hawliau gwleidyddol, gan gynnwys gwrthwynebiad gan y teulu ac anllythrennedd, yn parhau”.

Er mwyn ceisio sicrhau mwy o gydraddoldeb rhwng y rhywiau mewn swyddi arwain yn y gweithle, gosododd yr Undeb Ewropeaidd yr amcan o gael 40% o ferched mewn swyddi anweithredol ar fyrddau cwmnïau a restrir yn gyhoeddus erbyn 2020.

Yn ystod y 1980au, roedd nifer o bobl yn ymgyrchu dros gyflog cyfartal i ferched. Yn anffodus, nid oedd hynny wedi arwain at fwy o ferched yn cael eu cyflogi mewn rolau uwch. Mae angen tactegau newydd er mwyn annog cyflogwyr i gyflogi mwy o ferched, yn benodol ar gyfer rolau rheoli a gweithredol.  “Mae llai na 5% o Brif Swyddogion Gweithredol cwmnïau Fortune 500 yn ferched, mae llai na 25% mewn rolau rheoli, ac mae llai na 19% mewn rolau bwrdd yn fyd-eang.”  Tra bod Prif Swyddogion Gweithredol cwmnïau yn gweithio tuag at greu mwy o weithwyr benywaidd yn arweinwyr, yn aml nid ydynt yn mynd i'r afael â gwraidd y broblem. Mae anghysondebau yn aml rhwng rhinweddau arweinwyr a rhinweddau merched fel arweinwyr. Unwaith y bydd merched yn ennill parch a hygrededd yn y gweithle, bydd ganddynt y gallu i feddiannu swyddi uwch. “Mae ymchwil sylweddol yn dangos bod y rhagfarn rhyw cynnil sy'n parhau o fewn sefydliadau a'r gymdeithas yn amharu ar gylch dysgu merched, sydd wrth wraidd bod yn arweinydd.”  Unwaith y caiff y rhagfarn hwn ei unioni, bydd merched yn medru ennill swyddi arwain yn eu cwmnïau a / neu sefydliadau. Mae'r stereoteipiau rhyw hyn yn creu rhwystrau i ferched sy'n ceisio cyrraedd safleoedd o bŵer, ac maent yn gyfrifol am greu a dylanwadu ar effaith y nenfwd gwydr. Mae'r nenfwd gwydr yn effeithio'n uniongyrchol ar ferched sy'n treulio blynyddoedd lawer yn gweithio mewn diwydiant yn adeiladu ar eu cyflawniadau a statws hygrededd, er mwyn cael eu hystyried ar gyfer swyddi o fewn y cwmni neu'r diwydiant. Ond, er gwaethaf eu gallu, ni chynigir swyddi Prif Swyddog Gweithredol uchaf i ferched oherwydd eu rhyw a'r stereoteipiau presennol sy'n dweud nad yw merched yn addas i ddelio a chyfrifoldebau mor fawr. Fodd bynnag, pan gaiff cyflawniadau'r merched hyn eu hanwybyddu a'u llwyddiant yn cael ei atal oherwydd stereoteipiau anwybodus, nid ond hwy sy'n dioddef. Mae llawer o ferched ifanc sy'n ymuno â'r gweithlu yn aml yn edmygu'r merched penderfynol hyn sy'n gweithio at gyflawni breuddwydion tebyg. Ond eto, pan fydd y merched ifanc hyn yn gweld eu mentoriaid yn methu â chyflawni eu breuddwydion oherwydd anghydraddoldeb rhwng y rhywiau, mae diwylliant yn dechrau datblygu ymysg merched lle nad ydynt yn teimlo eu bod yn haeddu pwer ac yn cael trafferth credu yng ngrym eu hunain. Mae hwn yn rheswm syfrdanol pam nad yw llawer o ferched yn ceisio swyddi pwerus oherwydd diffyg hunan-werth a achosir gan stereoteipiau rhyw ac anghydraddoldebau.

## Y byd academaidd 
Yn y byd academaidd hefyd, mae llawer sydd eto i'w gyflawni o ran cydraddoldeb rhwng y rhywiau. Mae llawer o adrannau, yn enwedig meysydd Gwyddoniaeth, Technoleg, Peirianneg a Mathemateg (STEM), yn cael eu gweld fel byd dynion.

Mae merched yn llwyddo llai yn y byd academaidd na dynion. Maent yn llai tebygol o gael cyfnod dal swydd neu dyrchafiad i swydd mwy dylanwadol neu bwerus. Mae merched yn y byd academaidd hefyd yn ennill incwm is, ar gyfartaledd, na dynion, hyd yn oed pan fyddant yn gytbwys. Gall canlyniadau llwyddiannus hynod anghyfartal mewn meysydd sy'n cael eu hystyried i fod yn llawn dynion fod o ganlyniad i gymdeithasoli rhyw, sy'n gwthio merched at feysydd penodol, a elwir hefyd yn feysydd “gofal”, fel addysgu.

## Enghraifft o lwyddiant 
Yn ôl Canolfan Ymchwil Pew, ar ôl ymchwil helaeth, y rhwystr allweddol sy'n nadu merched naill ai i symud ymlaen yn eu gyrfaoedd neu i gael eu hystyried fel cystadleuwyr ar gyfer swyddi uchal mewn cwmnïau, yw bod “llawer o ymyriadau yn gysylltiedig â bod yn fam a allai wneud pethau'n anoddach i ferched ”. Mae Forbes yn rhoi senarios syn gyfrifol o hyd am unrhyw broblemau teuluol, yn hytrach na dynion. Mae David White yn dadlau bod dynion yn ystod y 1960au, fel dangosai ei astudiaeth, “fel unig ddarparwr y teulu, yn bwerus yn eu cartrefi oherwydd hynny, ac wedi cyfrannu at deimladau ooruchafiaeth dynion”. Mae ymchwil economeg yn nodi y gall diwylliant “drosglwyddo gwerthoedd a normau sy'n parhau am ganrifoedd, hyd yn oed filoedd o flynyddoedd” ac nad oes ganddynt unrhyw beth i gyfiawnhau eu hunain, ac eithrio credoau wedi'u trosglwyddo dros blynyddoedd. Mae'r ymchwil hwn yn dangos mai un rheswm pam nad yw merched yn symud ymlaen yn y swyddi uchal mewn busnesau yw oherwydd normau rhyw sydd wedi parhau i'r 20g. Y prif enghraifft o integreiddio merched o fewn swyddi pwerus yn America Ladin yw'r Ariannin; y wlad gyntaf yn y byd i fabwysiadu system gwota, a oedd yn gofyn bod 15% o ferched yn cymryd rhan yn y system etholiadol ym 1990. [17]

Gellir hefyd briodoli presenoldeb merched yn llywodraeth yr Ariannin i'r Blaid Ffeministaidd Peronist, a sefydlwyd gan Juan Perón ac a arweinir gan ei wraig Eva. Yn dilyn ymgyrchoedd y blaid hon, roedd 90% o ferched yr Ariannin wedi cymryd ran yn etholiad 1951, ac enillodd saith merch swyddi.

Nid yn unig y mae merched wedi'u hethol mewn swyddi bach, ond mae cyn-lywydd Chile, Michelle Bachelet, yn un enghraifft o ferch mewn swydd pwerus amlwg. Gwasanaethodd fel llywydd o 2006 i 2010, ac fe'i hail-etholwyd yn 2013. Yn ystod y tair blynedd hwnnw, hi oedd cyfarwyddwr gweithredol cyntaf Undod y Cenhedloedd Unedig ar gyfer Cydraddoldeb Rhwng y Rhywiau a Grymuso Merched. Yn ystod ei llywyddiaeth, mae wedi hyrwyddo iechyd merched a hawliau eraill, ac wedi gweithredu sawl diwygiad i fynd i'r afael â'r materion hyn. Nododd ei llywyddiaeth newid yng ngwleidyddiaeth Chile, yn ogystal ag America Ladin yn gyffredinol.

Mae enghreifftiau hanesyddol eraill o benaethiaid gwladwrol benywaidd yn cynnwys Isabel Perón (yr Ariannin, 1974-6), Violeta Chamorro (Nicaragua, 1990-7), Mireya Moscoso de Arias (Panama, 1999-2004), Cristina Fernández de Kirchner (Yr Ariannin, 2007- 2015), Laura Chinchilla (Costa Rica, 2010-14), a Dilma Rousseff (Brasil, 2011-2016). Er gwaethaf y niferoedd uchel o wleidyddion benywaidd, ychydig o gynnydd sydd wedi'i wneud ar faterion fel anghydraddoldeb incwm ar sail rhyw.

### India 
Un o'r pethau hynod o arwyddocaol a gyflwynwyd gan Ddeddf Cwmnïau newydd India, yw cynnwys o leiaf un cyfarwyddwr benywaidd i Fwrdd pob dosbarth penodedig o gwmnïau o fewn y wlad. Gellir ystyried bod y ddarpariaeth hwn gan Lywodraeth India yn chwyldroadol o ran dibenion grymuso'r merched o fewn byd Corfforaethol India, a thrwy hynny, gryfhau a hyrwyddo cyfraniadau merched at gynnydd economaidd y wlad.

## Gweler hefyd 
* Prif Weithredwyr Merched y Fortune 500 
* Menywod mewn busnes 
* Cynrychiolaeth rhyw ar fyrddau corfforaethol cyfarwyddwyr 
* Menywod mewn llywodraeth 
* Menywod yn Nhŷ'r Cyffredin yn y Deyrnas Unedig 
* Menywod yn Nhŷ'r Arglwyddi

Categori:Pages with unreviewed translations
Categori:Merched