Grenadwr bochgoch

{{Blwch tacson
| enw = {}*Uraeginthus bengalus*

| delwedd2 ={{#invoke:Wikidata|getValue|P51|{}}}
| status             = LC
| status_system      = IUCN3.1
| statws = {{infobox
| label1 = Statws IUCN
| data1  = {{#invoke:Wikidata|getValue|P141|{}}}

}}

| map_dosbarthiad = {{#invoke:Wikidata|getValue|P181|{}}}
| maint_map_dosbarthiad =  280px
| neges_map_dosbarthiad = Dosbarthiad y rhywogaeth

| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Aves
| ordo = Passeriformes
| familia = Estrildidae

| genus = {{#invoke:Wikidata|getValue|P171|{}}}
| species = {{#invoke:Wikidata|getValue|P225|{}}}
| enw_deuenwol = *{{#invoke:Wikidata|getValue|P225|{}}}*
| awdurdod_deuenwol =

}}

Aderyn a rhywogaeth o adar yw'r **Grenadwr bochgoch** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: grenadwyr bochgoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Uraeginthus bengalus***; yr enw Saesneg arno yw *Red-cheeked cordon-bleu*. Mae'n perthyn i deulu'r Cwyrbigau (Lladin: *Estrildidae*) sydd yn urdd y *Passeriformes*.

Aderyn bach o Urdd y passerinau yn y teulu *Estrildidae* yw'r grenadwr bochgoch. Mae hon yn aderyn bridio preswyl mewn rhanbarthau sychach o drofannau Affrica Is-Sahara.  Amcangyfrifir fod ganddo amrediad global o 7,700,000&nbsp;km 2.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *U. bengalus*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.

## Ymddygiad
Fe'i gwelir yn aml mewn cynefinoedd sych agored glaswelltir a safana yn ogystal ag o amgylch trigfannau dynol.

### Bwydo
Grawnysydd yw'r grenadwr bochgoch, sy'n bwydo'n bennaf ar laswellt had, ond hefyd ar miled a hadau bach eraill. Gwyddys hefyd ei fod yn bwydo'n achlysurol ar cŵyr gwenyn. Bydd grawnysyddion mwy, fel y wida llostfain yn erlid grenadwyr o'u ffynonellau bwyd, gan gyfyngu ar gyfleoedd bwydo'r adar llai ac effeithio ar eu llwyddiant chwilota.

### Bridio
Mae'r nyth yn strwythur cromennog o laswellt mawr gyda mynedfa ochr mewn coeden, llwyn neu wellt lle mae 4–5&nbsp; wy yn cael eu dodwy.

## Cynefin ac amrediad
Mae'r grenadwr bochgoch yn gyffredin ar draws llawer o ganolbarth a dwyrain Affrica.  Mae ei amrediad yn ymestyn o Orllewin Affrica, gwledydd Senegal, Gambia a de-orllewin Mauritania, dwyrain trwy ddeheuol Mali, de Niger, deheuol Chad a de Swdan i Ethiopia a gogledd-orllewin a de-orllewin Somalia, ac yna i'r de i dde Gweriniaeth Ddemocrataidd y Congo, dwyreiniol Angola, gogleddol  a gorllewin Sambia, deheuol Tansanïa a gogledd Mosambic.  Fe'i cyflwynwyd hefyd i Hawaii a Oahu. Fe'i darganfuwyd un tro (yn 1924) yn Cabo Verde ac fe'i cofnodwyd yn ardal Maadi yng ngogledd Yr Aifft yn ystod canol y 1960au;  mae'n bosibl bod yr adar olaf yn adar cawell a ddihangwyd, gan na fu unrhyw gofnodion ers hynny. Tynnwyd llun ohono yn Ardal Los Angeles (5/19/20) hefyd.

Mae i'w ganfod ym mhob cynefin ac eithrio tu mewn i goedwig,  

## Teulu
Mae'r grenadwr bochgoch yn perthyn i deulu'r Cwyrbigau (Lladin: *Estrildidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P105 wd:Q7432. ?item wdt:P171 ?sub0 . ?sub0 (wdt:P171)* wd:Q214462 }
LIMIT 15
|sort=label
|columns=label:rhywogaeth,P225,P18:delwedd
|row_template=Zutabe formatoa/Familiak
|thumb=80
|links=local
}}

## Gweler hefyd
*Rhestr Goch yr IUCN

## Cyfeiriadau
Categori:Rhywogaethau o bryder lleiaf yn ôl Rhestr Goch yr IUCN
Categori:Estrildidae
Categori:Adar Affrica