Catherine Glyn Davies

Hanesydd, ieithydd ac athronydd o Gymru oedd **Catherine "Caryl" Glyn Davies** (née **Catherine Glyn Jones**; 26 Medi 1926 – 22 Chwefror 2007); roedd hefyd yn gyfieithydd.

Ganwyd Catherine Glyn Jones yn Nhrealaw, Morgannwg, ar 26 Medi 1926. Priododd ei rhieni yn 1925: gweinidog oedd ei thad, William Glyn Jones (1883-1958), a Catherine oedd y plentyn hynaf; roedd ganddi frawd a dwy chwaer. Mabel (née Williams Lloyd, g. 1897) oedd ei mam.

## Coleg
Wedi cyfnod yn ysgol sir y Porth derbyniodd Radd Dosbarth Cyntaf mewn Ffrangeg mewn athroniaeth ym Mhrifysgol Aberystwyth a gradd Meistr yn 1949 am waith ar  ''A critical study of John Locke's examination of Père Malebranche's opinion of seeing all things in God''. Treuliodd flwyddyn yn  Sorbonne ym Mharis wedi iddi ennill ysgoloriaeth deithiol Kemsley gan Brifysgol Cymru. Yn ystod y cyfnod hwn astudiodd y berthynas rhwng Ffrainc a Lloegr yn niwedd y 1600au - yn Sorbonne - cyn ymuno â chwrs yng Ngholeg Somerville, Rhydychen lle ysgrifennodd draethawd o'r enw ''The influence of John Locke on literature and thought in eighteenth century France: a study of Locke's influence on the development of the theory of knowledge in France between 1734 and 1748'' - a hynny yn 1954.

## Priodi
Yn Sorbonne, cyfarfu â Gareth Alban Davies (1926-2009) a phriododd y ddau yn 1952 ac er mai yn Otley, Swydd Efrog, y magwyd eu pedwar plentyn, Eleri, Rhodri, Catrin a Gwen, Cymraeg oedd iaith y cartref. Gyda'i gŵr cyfieithodd nofel André Gide La Symphonie pastorale dan y teitl 'Y Deillion' (1965). Treuliodd y teulu dri-deg mlynedd yn Otley, Swydd Efrog.

## Ieithoedd eraill
Cyfieithodd o'r Rwsieg *Y Cosaciaid* gan Lev Tolstoy (1998) a thrafododd ‘Y Myfyriwr’ gan Anton Chekhov mewn dwy erthygl (1994-5). Yn 2000 cyhoeddodd gyfrol bwysig ar hanes ieithyddiaeth Geltaidd, *Adfeilion Babel: agweddau ar syniadaeth ieithyddol y ddeunawfed ganrif*, gwaith a oedd yn olrhain datblygiad syniadau gramadegwyr, geiriadurwyr ac ieithegwyr am ddechreuad a datblygiad iaith a chydberthynas ieithoedd. Ysgrifennodd am yr agweddau a oedd yn deillio o ffynonellau clasurol a Beiblaidd e.e. gwaith John Davies (Mallwyd) ac Edward Lhuyd, a dylanwad ysgolheigion o'r cyfandir e.e. Paul-Yves Pezron a Gottfried Wilhelm von Leibniz ar lenyddiaeth y cyfnod sy'n blaenori darganfyddiad Syr William Jones (1746-1794) o gydberthynas Lladin, Groeg a Sanskrit. Gosododd astudiaethau'r Cymry mewn cyd-destun Ewropeaidd.

## Cyfeiriadau
*Ysgrif goffa Meic Stephens yn The Independent , 17 Mawrth 2007;
*Dyddiadur Adeg Rhyfel Byd Cyntaf William Glyn Jones, Salonika, gwefan Casgliad y Werin Cymru, gwelwyd 24 Mawrth 2015;
*Mynegai Bywgraffyddol W.W. Price (yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru a Llyfrgell Gyhoeddus Aberdâr), IV., t. 19, lle ceir ffotograff ohoni;
*Adroddiad Richard Aaron ar yr Adran Athroniaeth yn *‘Reports submitted to the Court of Governors, University College of Wales Aberystwyth 25 October 1949’*, t.49, gwelwyd 24 Mawrth 2015 - chwilier am ‘Miss Catherine G. Jones’;
*Llythyr David Coward, 7 Mehefin 1990 (casgliad preifat);

Categori:Cyn-fyfyrwyr Coleg Somerville, Rhydychen
Categori:Athronwyr o Gymru
Categori:Pobl o Forgannwg
Categori:Genedigaethau 1926
Categori:Marwolaethau 2007
Categori:Merched yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Merched yr 21ain ganrif o Gymru