Rhestr o arloeswyr meddygol Cymru

[bawd|177x177px| [Hugh Owen Thomas, llawfeddyg orthopedig]]
Dyma restr o aroleswyr, dyfeiswyr a phobl blaenllaw Cymru o fewn meddygaeth, llawfeddygaeth a pholisi iechyd.

## Arloeswyr meddygol 
[bawd|177x177px| [Julian Tudor Hart|Julian Tudor-Hart, meddyg cyffredinol]]

* Frances Hoggan - Ymchwil amrywiol gan gynnwys anatomeg a ffisioleg nodau lymff
* Llewellyn Jones Llewellyn - Awdurdod ar rhiwmatoleg a chlefydau cysylltiedig
* Thomas Lewis - Cardiolegydd arloesol a gwyddonydd clinigol
* William Evans - Cardioleg; disgrifiad o anatomi coarctation yr aorta; rheolaethau mewn treialon cyffuriau; astudiaethau ar electrocardiograffeg; disgrifiad cywir cyntaf o 'gardiomegali teuluol'
* D. Geraint James - Dosbarthu nodweddion clinigol a radiolegol sarcoidosis
* Horace Evans - Cysylltiad rhwng gorbwysedd a neffritis
* Julian Tudor-Hart - Iechyd y boblogaeth leol a gorbwysedd ymhlith pynciau eraill
* Eluned Woodford-Williams - Sefydlodd geriatreg fel arbenigedd a dechreuodd yr arfer o dderbyn pob claf dros 65 oed i'w huned
* Robert Armstrong-Jones - Sefydlodd hyfforddiant arbennig ar gyfer nyrsys iechyd meddwl a therapi galwedigaethol i gleifion, a datblygodd ddulliau modern o drin afiechydon meddwl
* George Edward Day - Diwygiadau i archwilio meddygol
* George Owen Rees - Y cyntaf i ddadansoddi cemeg troeth a hefyd gwnaeth waith newydd ar natur a siâp y corpwscles gwaed
* William Roberts - Cyflwynodd y term Antagoniaeth i ficrobioleg ac un o'r rhai cyntaf i ddisgrifio gweithrediad gwrthfiotigau gan gynnwys penisilin
* Keith Peters - Gwell dealltwriaeth o glomeruloneffritis
* John David Spillane - Sefydlodd yr astudiaeth fodern o niwroleg drofannol
* Dafydd Stephens - Un o sylfaenwyr meddygaeth awdiolegol 
* Denis John Williams - Gwaith arloesol ar ddefnyddio EEG i astudio clefyd yr ymennydd

## Arloeswyr llawfeddygol 
[bawd|198x198px| [William Thelwall Thomas, llawfeddyg cyffredinol]]

* Hugh Owen Thomas - Technegau llawdriniaeth orthopedig arloesol gan gynnwys y sblint Thomas a phrawf Thomas
* Robert Jones - Sefydlodd Robert Jones lawdriniaeth orthopedig fel arbenigedd modern. Fe wnaeth ei sgiliau trefnu, ei driniaethau a’i adferiad o filwyr achub llawer o fywydau yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf. Arloesodd yn y defnydd o radiograffeg ac enwir torasgwrn Jones ar ei ôl
* William Thelwall Thomas - Arloeswr llawdriniaeth ar yr abdomen; cyflwyno'r nodwydd ddirywiedig, llinyn llawfeddygol y pryf sidan, a gefeiliau Spencer Wells. Cyflwynodd hefyd y toriad traws ar gyfer atgyweirio torgest bogail (umbilical hernia); cyflwyno toriad dwbl ar gyfer calcwli arennol dwbl yn yr aren a'r wreter; a gwnaeth ymchwiliad sylweddol i gyfansoddiad calcwli arennol
* Tudor Thomas - Arloeswr impio cornbilen (cornea graft)

## Polisi 
[bawd|211x211px| Cerflun [Aneurin Bevan, Caerdydd.]]

* Frances Hoggan - Meddyg benywaidd cyntaf Cymru a anogodd gydraddoldeb rhyw mewn meddygaeth
* Mary Morris - Y fenyw gyntaf i hyfforddi fel meddyg yng Ngholeg Prifysgol Cymru, Aberystwyth, a dderbyniwyd ym 1895. O bosib hi oedd y fenyw gyntaf i hyfforddi mewn meddygaeth yng Nghymru. 
* David Lloyd George - Deddf Yswiriant Gwladol 1911
* Aneurin Bevan - Creu'r Gwasanaeth Iechyd Gwladol
* Eluned Woodford-Williams - Dylanwadodd bolisi’r llywodraeth ar geriatreg, gan wella gwasanaethau geriatrig
* Julian Tudor-Hart - Eiriolwr cymdeithasol a dyfeisiodd y term Cyfraith gofal gwrthgyfartal
* Timothy Stamps - Diwygio a gwella system gofal iechyd Zimbabwe.
* Ilora Finlay - Rheoleiddio ysmygu, rhoi organau, gwelyau haul, prisio alcohol,  a gwelliannau mewn gofal lliniarol 
* Mark Taubert - yw sylfaenydd TalkCPR, ymgyrch rhyngwladol i hyrwyddo gwybodaeth a thrafodaeth ynghylch penderfyniadau i beidio â dechrau adfywio cardio-pwlmonaidd, pwnc a all fod yn destun dadl. Mae hefyd yn gadeirydd cenedlaethol ar y Grŵp Gofal Ymlaen Llaw ac at y Dyfodol o Weithrediaeth GIG Cymru.

## Gweler hefyd 
* Rhestr o arloesiadau a darganfyddiadau Cymreig
* Rhestr Cymry enwog

## Cyfeiriadau 
Categori:Gwyddoniaeth a thechnoleg yng Nghymru
Categori:Rhestrau Cymru