Bwncath cefngoch

{{Blwch tacson
| enw = {}*Buteo polyosoma*

| delwedd2 ={{#invoke:Wikidata|getValue|P51|{}}}
| status             = LC
| status_system      = IUCN3.1
| statws = {{infobox
| label1 = Statws IUCN
| data1  = {{#invoke:Wikidata|getValue|P141|{}}}

}}

| map_dosbarthiad = {{#invoke:Wikidata|getValue|P181|{}}}
| maint_map_dosbarthiad =  280px
| neges_map_dosbarthiad = Dosbarthiad y rhywogaeth

| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Aves
| ordo = Falconiformes
| familia = Accipitridae

| genus = {{#invoke:Wikidata|getValue|P171|{}}}
| species = {{#invoke:Wikidata|getValue|P225|{}}}
| enw_deuenwol = *{{#invoke:Wikidata|getValue|P225|{}}}*
| awdurdod_deuenwol =

}}

Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Bwncath cefngoch** (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: bwncathod cefngoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol ***Buteo polyosoma***; yr enw Saesneg arno yw *Red-backed hawk*. Mae'n perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: *Accipitridae*) sydd yn urdd y *Falconiformes*.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *B. polyosoma*, sef enw'r rhywogaeth.

Mae'r bwncath cefngoch (Geranoaetus polyosoma) neu'r bwncath amrywiol yn aderyn ysglyfaethus polymorffig yn y teulu *Accipitridae*. Mae'n eang ei ddosbarthiad ac yn aml yn gyffredin mewn cynefinoedd agored yng ngorllewin a de America, gan gynnwys Ynysoedd y Falkland. Mae yna anghytuno ynglŷn â'i dacsonomeg,

## Disgrifiad
Mae'r enw bwncath amrywiol yn cael ei haeddu'n llawn, gan fod y ddau ryw yn digwydd mewn sawl ffurf. Mae gan oedolion o bob un gynffon wen gyda band is-derfynol du ac adenydd llwyd gyda barrau tywyll. Mae o leiaf 27 o batrymau plu oedolion gwahanol yn hysbys yn y rhywogaeth hon, o bosibl y mwyaf o unrhyw aderyn ysglyfaethus.
## Teulu
Mae'r bwncath cefngoch yn perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: *Accipitridae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P105 wd:Q7432. ?item wdt:P171 ?sub0 . ?sub0 (wdt:P171)* wd:Q25510 }
LIMIT 15
|sort=label
|columns=label:rhywogaeth,P225,P18:delwedd
|row_template=Zutabe formatoa/Familiak
|thumb=80
|links=local
}}

## Cynefin
Mae'r bwncath cefngoch a'i amrywiadau yn mynychu cynefinoedd agored ym mhob lefel o uchder tir. Mae'r ffurf 'cefngoch' yn byw yn yr ystod ehangaf o gynefinoedd, gan gynnwys parthau uwchben y llinell goed mewn mynyddoedd, bryniau arfordirol Pacific, stepdir Patagonia, ardaloedd amaethyddol ac ymylon afonydd, coedwigoedd ffawydd a choedwigoedd lled-fynyddig ac iseldir.

## Ymddygiad
Fe'u gwelir amlaf yn ymgodi ar thermalau cynnes neu fe ellir eu gweld yn gwylio am eu prae ar bron unrhyw fath o glwyd cyfleus gan gynnwys polion neu goed. Maent yn hela anifeiliaid bychan neu o faint canolig; dangosodd rhai astudiaethau bod mamaliaid bach yw mwy na 90% o'u hysglyfaeth.

## Cenhedlu
Mae tymor nythu yn amrywio'n fawr a hynny'n wahanol i bob ffurf ar y rhywogaeth. Maent yn adeiladu nythod o frigau ar unrhyw strwythur cynhaliol sydd ar gael. Weithiau mae nhw'n bridio'n gydweithredol. Dodwyir un i dri wy a'r cyfnod gori yw 26 i 36 diwrnod. Mae'r yn hedfan yn hedfan o 40 i 74 diwrnod. Mae'r mathau mwy eu maint ar diroedd uwch yn cymryd mwy o amser i'w deori ac yn llawer hirach i ddatblygu na'r mathau o dirweddau is.

## Gweler hefyd
*Rhestr Goch yr IUCN

## Cyfeiriadau
Categori:Rhywogaethau o bryder lleiaf yn ôl Rhestr Goch yr IUCN
Categori:Accipitridae