17 Ionawr

**17 Ionawr** yw'r 17fed dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori. Erys 348 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn (349 mewn blwyddyn naid).

## Digwyddiadau
*1904 - Premiere y ddrama *Vishniovy sad* ("Yr ardd geirios") gan Anton Chekhov.
*1912 - Capten Robert Falcon Scott yn cyrraedd Pegwn y De, fis ar ôl y Norwyad Roald Amundsen.
*1920 - Gwarharddiad ar alcohol yn dechrau yn yr Unol Daleithiau.
*1991
**Rhyfel y Gwlff: Ymgyrch Desert Storm yn dechrau.
**Harald V yn dod yn frenin Norwy.
*1995 - Daeargryn Kobe, Japan pan laddwyd 6,400 o bobl.

## Genedigaethau
[bawd|130px|dde|[David Lloyd George]]
[bawd|130px|dde|[Betty White]]
[bawd|130px|dde|[Muhammad Ali]]
[bawd|130px|dde|[Michelle Obama]]
* 1706 - Benjamin Franklin, gwladweinydd a dyfeisiwr (m. 1790)
* 1738 - James Anderson, meddyg (m. 1809)
* 1820 - Anne Brontë, nofelydd (m. 1849)
* 1860
**Marie von Bunsen, arlunydd (m. 1941) 
**Douglas Hyde, Arlywydd Gweriniaeth Iwerddon (m. 1949)
* 1863 - David Lloyd George, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig (m. 1945)
* 1880 - Mack Sennett, actor (m. 1960)
* 1883 - Syr Compton Mackenzie, awdur, gwleidydd ac actifydd (m. 1972)
* 1899 - Al Capone, gangster (m. 1947)
* 1909
**Sandy Griffiths, dyfarnwr pêl-droed (m. 1974) 
**Melitta Schnarrenberger, arlunydd (m. 1996)
* 1914
**Taizo Kawamoto, pêl-droediwr (m. 1985)
**Fang Zhaoling, arlunydd (m. 2006)
* 1918 - Sheri Martinelli, arlunydd (m. 1996)
* 1920 - Hannah Tompkins, arlunydd (m. 1995)
* 1922 - Betty White, actores (m. 2021)
* 1923 - Dietje ten Cate-Bos, arlunydd
* 1925 - Anne Graham, arlunydd
* 1927 - Eartha Kitt, cantores ac actores (m. 2008)
* 1928 - Vidal Sassoon, dyn-trin gwallt (m. 2012)
* 1931 - James Earl Jones, actor (m. 2024)
* 1933 - Dalida, cantores (m. 1987)
* 1940 - Leighton Rees, chwaraewr dartiau (m. 2003)
* 1942 - Muhammad Ali, paffiwr (m. 2016)
* 1949 
**Andy Kaufman, comedïwr (m. 1984)
**Fonesig Sandra Mason, Arlywydd y Barbados
* 1952 - Ryuichi Sakamoto, cerddor a chyfansoddwr (m. 2023)
* 1957 
**Keith Chegwin, cyflwynydd teledu (m. 2017)
**Steve Harvey, actor, awdur a chyflwynydd teledu
* 1959 - Jaime Rodríguez, pêl-droediwr
* 1962 - Jim Carrey, actor
* 1964 - Michelle Obama, cyfreithwraig ac awdures, Prif Foneddiges yr Unol Daleithiau
* 1966
**Nobuyuki Kojima, pêl-droediwr
**Joshua Malina, actor
* 1971 - Sylvie Testud, actores
* 1975 - Coco Lee, cantores (m. 2023)
* 1984 - Calvin Harris, cyfansoddwr a chynhyrchydd recordiau

## Marwolaethau
[bawd|140px|dde|[Rutherford B. Hayes]]
[bawd|140px|dde|[Marie Bracquemond]]
* 395 - Theodosius I, 48, Ymerawdwr Rhufain
* 1751 - Tomaso Albinoni, 79, cyfansoddwr
* 1861 - Lola Montez, 39, dawnsiwraig ac actores
* 1893 - Rutherford B. Hayes, 70, Arlywydd yr Unol Daleithiau
* 1896 - Augusta Hall, Arglwyddes Llanofer, 93, noddwr y chelfyddydau
* 1916 - Marie Bracquemond, 75, arlunydd
* 1961 - Patrice Lumumba, 35, gwleidydd
* 1964 - T. H. White, nofelydd, 57
* 1991 - Olav V, 87, brenin Norwy
* 1997 - Clyde Tombaugh, 90, seryddwr
* 2003 - Syr Goronwy Daniel, 88, academydd
* 2008
**Bobby Fischer, 64, chwaraewr gwyddbwyll
**Della Purves, 62, arlunydd
* 2014 - Alistair McAlpine, Barwn McAlpine o West Green, gwleidydd, 71
* 2017 - Renate Niethammer, 103, arlunydd
* 2019
**Windsor Davies, 88, actor
**Mary Oliver, 83, bardd
* 2020 - Derek Fowlds, 82, actor
* 2022 - Yvette Mimieux, 80, actores
* 2024 - Emyr Glyn Williams, 57, sylfaenydd labeli recordiau, ysgrifennwr a gwneuthurwr ffilmiau
* 2025 - Denis Law, 84, pêl-droediwr

## Gwyliau a chadwraethau
* Diwrnod cenedlaethol (Menorca)
* Diwrnod Martin Luther King (yr Unol Daleithiau), pan fydd yn disgyn ar ddydd Llun

0117
Ionawr, 17