12 Mawrth

**12 Mawrth** yw'r saithdeg unfed (71fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (72fed mewn blynyddoedd naid). Mae 294 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau 
* 1881 - Undeb Rygbi Cymru yn cael ei sefydlu yn y "Castle Hotel" yng Nghastell Nedd gan 16 tim rygbi
* 1950 - 78 o ffans rygbi a staff awyren *Avro Tudor V* yn cael eu lladd, wrth i'r awyren lanio ar faes awyr Llandŵ, ger Pen-y-bont ar Ogwr. Roedd yn cario cefnogwyr tîm rygbi Cymru adref o Iwerddon, wedi i'r tîm ennill y Goron Driphlyg y diwrnod cynt.
* 1968 - Annibyniaeth Mawrisiws
* 1992 - Mawrisiws yn dod yn weriniaeth
* 1999 - Ymunodd y Weriniaeth Tsiec, Hwngari a Gwlad Pwyl â NATO.

## Genedigaethau 
[bawd|130px|dde|[Idris, brenin Libia]]
[bawd|130px|dde|[Jack Kerouac]]
[bawd|130px|dde|[Liza Minnelli]]
[bawd|130px|dde|[Mitt Romney]]
[bawd|130px|dde|[Katie Archibald]]
* 1613 
**Anne Hyde, gwraig cyntaf y Iago II, brenin Lloegr a'r Alban (m. 1671)
**André Le Nôtre, garddwr a pensaer (m. 1700)
* 1626 - John Aubrey, awdur (m. 1697)
* 1672 - Syr Richard Steele, awdur (m. 1729)
* 1685 - George Berkeley, athronydd (m. 1753)
* 1710 - Thomas Arne, cyfansoddwr (m. 1778)
* 1728 - Anton Raphael Mengs, arlunydd (m. 1779)
* 1824 - Gustav Kirchhoff, ffisegydd (m. 1887)
* 1831 - Clement Studebaker, gwneuthurwr cerbydau (m. 1901)
* 1863 - Gabriele D'Annunzio, bardd a gwleidydd (m. 1938)
* 1881 - Mustafa Kemal Atatürk, Arweinydd Twrci (m. 1938)
* 1888 - Vaslav Nijinsky, dawnswr (m. 1950)
* 1889 - Idris, brenin Libia (m. 1983)
* 1902 - Eszter Mattioni, arlunydd (m. 1993)
* 1914 - Tommy Farr, paffiwr (m. 1986)
* 1917 - Googie Withers, actores (m. 2011)
* 1918 - Elaine de Kooning, arlunydd (m. 1989)
* 1920 - Teofila Reich-Ranicki, arlunydd (m. 2011)
* 1921 - Gianni Agnelli, dyn busnes (m. 2003)
* 1922
**Aviva Uri, arlunydd (m. 1989)
**Jack Kerouac, awdur (m. 1969)
* 1924 - Mary Lee Woods, mathemategydd (m. 2017)
* 1928 - Edward Albee, dramodydd (m. 2016)
* 1932 - Idelle Weber, arlunydd (m. 2020)
* 1940 - Al Jarreau, canwr (m. 2017)
* 1944 - Tammy Jones, cantores
* 1946 
**Liza Minnelli, actores a chantores
**Frank Welker, actor
* 1947 
**Mitt Romney, gwleidydd
**Rod Richards, gwleidydd (m. 2019)
* 1948 - Roger Mullin, gwleidydd
* 1952 - Yasuhiko Okudera, pêl-droediwr
* 1967 
**Jenny Erpenbeck, awdures
**Jorge Dely Valdés, pêl-droediwr
* 1975 - Richard Harrington, actor
* 1979 - Pete Doherty, cerddor
* 1982
**Hisato Sato, pêl-droediwr
**Yuto Sato, pêl-droediwr
* 1994 - Katie Archibald, seiclwraig

## Marwolaethau 
[bawd|130px|dde|[Sun Yat-sen]]
[bawd|130px|dde|[Terry Pratchett]]
* 604 - Pab Grigor I
* 1507 - Cesare Borgia, rheolwr tywysogaidd, 31
* 1908
**Edmondo de Amicis, awdur, 61
**Clara Novello, soprano, 89
* 1925 - Sun Yat-sen, 58, arweinydd Tsieina
* 1927 - Sam Mussabini, hyfforddwr athletau a seiclo, 59
* 1937 - Charles-Marie Widor, cyfansoddwr, 93
* 1945 - Anne Frank, dyddiadurwraig, 15
* 1955 - Charlie Parker, sacsoffonydd jazz, 34
* 1984 - Arnold Ridley, actor a dramodydd, 88
* 1986 - Ruth Abrams, arlunydd, 73
* 1994 - Pina Sacconaghi, arlunydd, 87
* 1999 - Syr Yehudi Menuhin, cerddor, 82
* 2002 - Cyril P. Cule, awdur a chyfieithwr, 99
* 2008
**Alun Hoddinott, cyfansoddwr, 56
**Menchu Gal, arlunydd, 89
* 2015 - Syr Terry Pratchett, nofelydd, 66

## Gwyliau a chadwraethau 
[bawd|130px|dde|[Baner Mawrisiws]]
* Gŵyl Mabsant Paulinus Aurelianus, sant Cymreig
* Diwrnod annibyniaeth (Mawrisiws)
* Diwrnod Arbor (Gweriniaeth Pobl Tsieina, Taiwan)
* Diwrnod y Byd yn Erbyn Sensoriaeth Seiber

0312
Mawrth, 12