Wejrowò

**Wejrowò** (téż: **Nowé Miasto**, **Miasto**, we zdrojach: *Nova colonia* 1643, *Nowe Miasto* 1646, *Weyheropolim* 1650, *Wejerowo* 1650, *Weyhersfrey* 1650, *Wejerowska wola* 1650, *Wejherau* 1650, *Wejherstadt* 1650, *Wejheropolis civitas* 1651, *Weichersfrei* 1659, *z Miasta Weyhrowa* 1684, *Nowomiasto* 1772, *Neustadt* 1796, *Vejrowo* 1866, *Wejherowo* 1866, *Vejrowo* (Cenôwa), *Vejherowo*, *Novè-mjasto* (Cenôwa), *Vejrowo/Vajrowo* (Lorentz); pòl. *Wejherowo*, miem. *Neustadt*) je krézewi gard w Pòrenkòwi Pòmòrsce, na Kaszëbach, nad rzéką Rédą. Tu je Państwòwô Mùzycznô Szkòła, jakô ùczi ùsôdzków sparłãczonëch z kaszëbską tradicëją, a też Kaszëbskô Filharmóniô.

## Pòłożenié
Geògrafné kòòrdinatë: szérzô - 54°36' N, dôłgòta - 18°15' E.

Wejrowò je stolëcą wejrowsczégò krézu w pòmòrsczim wòjewództwie.  Wejrowò mô apartné ùrzãdë dlô gardu ë wsowi gminë.

## Pòdôwczi
### Gard
* Bùdżetowé wzątczi gardu (2026 plan): 78 mln zł  
* Bùdżetowé wëdôwczi gardu (2026 plan): 76 mln zł

### Gmina
* Lëdztwò gminë: 31 345 mieszkańców 
* Wiéchrzëzna gminë: 194 km2 
* Bùdżetowé wzątczi gminë (2026): 247 460 492,75 zł
* Bùdżetowé wëdôwczi gminë (2026): 277 465 201,81 zł

## Historiô
* séwnik 1939 - wzãcé gardu przez Miemców
* 12 strëmiannika 1945 - wëzwòlenié gardu
* W 1946 rokù béł tu Kaszëbsczi Kòngres
* 1 séwnika 1968 rokù pòwstało Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë ë Mùzyczi
* Òd 19 séwnika 2016 rokù je tu Diskùsjowi Klub Kaszëbsczi Ksążczi

Midzë 25 zélnika a 2 rujana 2017 w gardze dérowałë spòlëznowé kònsultacje w sprawie ùstaleniô – kòle ùrzãdowi pòzwë w pòlsczim jãzëkù – dodôwny kaszëbsczi pòzwë Wejrowa, co dôwô mòżlëwòtã wprowadzeniô téż debëltjãzëkòwëch, pòlskò-kaszëbsczich, tôflów przë wjazdach do gardu. Anketã w ti sprawie wejrowsczi Ùrząd Gardu przeprowadzył na wniosk Stowôrë Lëdzy Kaszëbsczi Nôrodnoscë „Kaszëbskô Jednota” i Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô. 86 proceńt anketowónëch (632 wôżné głosë) pòdtrzimało ùdbã. 19 gòdnika 2017 pasowny ùchwôlënk jednogłosno przëjãto na sesje Radzëznë Gardu.

## Słôwny lëdze
* Dorota Masłowska
* Jón Trepczik

## Stôrodôwnotë
* Wejrowskô Kalwarëjô
* Klôsztór
* Pałac familëji Keyserlingków ë Przebendowsczich  (dzysô Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Runitwë ë Mùzyczi)
* Fara
* Wiązarkòwi szpëtôl (ùtulk) z XVIII wiekù

## Galeriô


Òbrôzk:Wejrowo_2.jpg|Wejrowsczi rôtësz
Òbrôzk:Wejrowo_4.jpg|Panorama stôrégò dzéla gardu
Òbrôzk:Wejrowo_3.jpg|Fara ë dôwny szpëtôl przë rénkù
Òbrôzk:Plaque in Wejherowo in cashubian language.jpg|Tôblëca pò kaszëbskù we Wejrowie



## Partnersczé gardë
* 25px Helmstedt -  internetowô starna gardu
* 25px Rouen -  internetowô starna gardu
* 25px Tyreso - internetowô starna gardu

## Przëpisczi

## Lëteratura
* Historia Wejherowa / pod red. Józefa Borzyszkowskiego ; [aut. Klemens Bruski et al.], Wejherowo : Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej, 1998.

## Bùtnowé lënczi

* K. Kościński: Kaszubi giną. Wiązanka wiadomości historycznych i statystycznych. Poznań 1905, s. 53
* Kategòrëjô Wejrowò w Open Directory Project (pòlskòjãzëkòwi dzél)
* Wejrowo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë
Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz
Kategòrëjô:Wejrowò