open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dzëk

thumbnail|Dzëk
**Dzëk** abò **dzëkô swinia** (*Sus scrofa*) – lądowi susk z rodzëznë swiniowatëch (*Suidae*). Òń żëje m. jin. na Kaszëbach.
Òd niegò są domôcé swinie. 
### Rozmajitoscë
Dzëk je pòpùlarnym łownym zwierzã i jakno taczi dożdôł sã w jãzëkù jachtôrzów wiele òsoblëwëch pòzwów, chtërne pòzwôlają w krótczich słowach gò òpisac. Ò jachce i dzëkù napisôł Augùstin Dominik tak:
"..., że béł to nówikszi zwiérz zastrzeloni tegò dnia, pò skończony jachce łowczi òmòczoną w krëwi dzëka chòjnową wietewką zatknął mù w czôpk ë ògłosził gò królã jachtë."
Nôprzód dzëk wëstãpòwôł w Europë, nordowi Africe i Azëjë. Wëstãpòwanié zanôleżi òd klimatë i lëdzy. Jesz w pòczątkach XX wiekù ùwôżony był za szkòdnika dlô gbùrów i jegò robòtë na pòlu. Nie bëło żódnéch zasadów òchronë i dzëki nie bëłë dokôrmióné.

## Zmôdżi
Nôlepszim zmôgã je cknienié, le téż maklënk, szmakã i słëch. Wzérny zmôg téż mô dobré, chòc bez to, że òczë mô rozłożoné pò bòkach głowë nié widzy tegò co dzeje sã z przódkù. 

## Rozrôdzanié
Nôczãscy rodzë sã òd szterech do òsmë sztëk môłëch. Czasã sã zdôrzô nawet dwanôsce sztëk. 
### Przëpisë

## Lëteratura
*Augùstin Dominik. Tóna z pustk, Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie Oddział Miejski w Pucku, Puck 1983, s. 45

Kategòrëjô:Susczi
Cychória

180px|left|thumb|Cychória
**Cychória** (*Cichorium intybus* L.) – to je wielelatnô roscëna z rodzëznë astrowatëch (*Asteraceae*). Òna rosce m. jin. na Kaszëbach.

Kategòrëjô:Bòtanika
Kùrzélc

thumb|Kùrzélc - òn

**Kùrzélc** abò **ptôszni jastrzib** (*Accipiter gentilis*) – to je wiôldżi ptôch z rodzëznë jastrzibòwatëch (*Accipitridae*). Òna tegò rabùsznégò ptôcha mòże trzasnąc nawetka na kùrã abò zajca. Czedës na Kaszëbach żëło jich dosc wiele, a w 2022 rokù kùrzélc téż tu je.
## Lëteratura
* Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 310.

Kategòrëjô:Jastrzibowaté
Rzãs

thumb|Rzãs
**Rzãs** (*Lemna*) - to je szlach roscënów z rodzëznë arónowatëch (*Araceae*). Na niejednëch wòdach Kaszëb rosce dosc wiele rzãsu.

Kategòrëjô:Bòtanika
Gòrzczi żabińc

thumb|Gòrzczi żabińc
**Gòrzczi żabińc** (*Polygonum hydropiper* L.) - to je roscëna z rodzëznë dërdestowatëch. M. jin. na Kaszëbach òn rosce.

Kategòrëjô:Bòtanika
Wérónika Korthals

thumb|180px|Weronika Korthals
**Wérónika Korthals** (pòl. **Weronika Korthals**, ùr. 9 stëcznika 1982 r. w Pùcku) - to je pòlską i kaszëbską spiéwôrką. Òna mùzykùje téż na saksofónie.

## Diskògrafijô
*"Ta cëchò noc"
*"Kaszëbi na Gòdë II".
*"Na wiedno"
*"Velevetka"

## Bùtnowé lënczi
* Welewetka
* Jinternetowô starna artistczi
* [spiéwô téż [Natalia Szroeder]]

  

Kategòrëjô:Kaszëbi
Kategòrëjô:Mùzycë
Wëdra

thumb|Wëdra
**Wëdrë** (*Lutrinae*) – to są rabùszné susczi z rodzënë łasëczkòwatëch. Wëdra żëje m. jin. na Kaszëbach.

Kategòrëjô:Łasëczkòwaté
Wróbel

thumb|Wróbel — samc
thumb|Wróbel — samnica
  
**Wróbel** (*Passer domesticus*) — to je môłi ptôch z rodzëznë wróblów. Òn żëje m. jin. na Kaszëbach, ale téż szerok w swiece.

## Lëteratura
* Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 362.

Kategòrëjô:Ptôchë
Szczotecznik

mały|''Solidago virgaurea''
**Szczotecznik** (*Solidago* L.) – to je szlach roscënów z rodzëznë astrowatëch. Jak napisôł Bernard Zëchta dlô Kaszëbów to mòże bëc téż ôrt *Solidago serotina*.

## Lëteratura
* Bernard Zëchta. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1972, tom V, s. 240

## Bùtnowé lënczi

Kategòrëjô:Bòtanika
Gladióla

thumb|''Gladiolus''
**Gladióla** (*Gladiolus* L.) – to je szlach roscënów z rodzëznë józefkòwatëch. Gladióla rosce m. jin. na Kaszëbach.

Kategòrëjô:Bòtanika
Zwëczajnô bania

thumb
**Zwëczajnô bania** (*Cucurbita pepo* L.) – to je jednorocznô roscëna z rodzëznë baniowatëch. Òna rosce m.jin. na Kaszëbach w ògródkach. Ù ti roscënë chłądë są ùległé i òne chùtczi ukłôdają sã na zemi – rozrôstają są na wikszi wiéchrzëznie, jak roscą w górã. Òna kwitnie òd czerwińca do séwnika. Na jedny bani są kwiatë dwùch szlachów - abò chłopsczé, abò białgowsczé. Wiele razy chłopsczé kwiatë kwitną pierszé. Ta roscëna całi swój rozwijowi cykel (òd pùszczaniô kłów do wëdaniô nowëch semionów) przechôdô òb jeden wegetacyjny sezon (òd zymkù do jeseni). Pòtemù òna dżinie.

Kategòrëjô:Bòtanika
Kategòrëjô:Ògardowizna
Leszczëna

thumb|''Corylus avellana''
**Leszczëna** (*Corylus* L.) – to je szlach drzéwiãt i krzów z rodzëznë brzózkòwatëch (*Betulaceae* Gray). Leszczëna rosce m. jin. na Kaszëbach i tu biwałë kòsze ùplotłé z leszczënë.

Kategòrëjô:Bòtanika
Piotrëszka

thumb|Piotrëszka
**Piotrëszka** (*Petroselinum crispum*) - to je dwalatnô roscëna z rodzëznë zelerowatëch. Òna rosce m.jin. w ògródkach na Kaszëbach.

Kategòrëjô:Bòtanika
Kategòrëjô:Ògardowizna
Łasëca

**Łasëca** (*Vespula*) - to je szlach òwadów colemało żôłto-czôrnëch z rodzëznë łasëcowatëch. Łasëce żëją m. jin. na Kaszëbach, np. dakòwô łasëca (*Vespula germanica*).

Kategòrëjô:Òwadë
Marzëbiónka

thumb|Marzëbiónczi
**Marzëbiónka** (*Bellis perennis*) – to je wielelatnô roscëna z rodzëznë astrowatëch. Òna rosce m. jin. na Kaszëbach.

Kategòrëjô:Bòtanika
Andrzéj Slëwińsczi

right|thumb|250px|Biskùp Andrzéj Slëwińsczi
**Andrzéj Slëwińsczi** (1939-2009) - ùrodzył sã w Wôrblëni w gminie Pùck.
W latach 1956–1961 sztudérowôł w Wëższi Dëchòwny Seminarëji w Pelplinie. Tùwò dożdôł sã ksãżëch swiãceniów, chtërne przëjimnął w 1961 r. Jakno ksądz béł nôprzód w Łątczińsczi Wigòdze. Òd 1986 rokù béł biskùpã. Jakno biskùp sufragan chełmińsczi diecezji miôł dobré zdanié ò dolmaczenim z pòlsczégò "Nowégò Testameńtu" (1993) na kaszëbsczi jãzëk zrobionym przez Eùgeniusza Gòłąbka. Ten syn Kaszëbsczi Zemi je pòchòwóny w Jelbiągù, gdze béł òrdinariuszem.

## Òbaczë téż
* Pòlskòjãzëkòwi biogram
* Anielskòjãzëkòwi biogram

Kategòrëjô:Kaszëbi
Dzëkô gãs

thumb|Dzëkô gãs

**Dzëkô gãs** (*Anser fabalis*) - wiôldżi wanożny ptôch z rodzëznë kaczkòwatëch. Òna biwô na Kaszëbach.

Kategòrëjô:Kaczkòwaté
Pszczolnik

thumb|Pszczolnik — samc
thumb|Pszczolnik — samnica

**Pszczolnik, cybaba, rudëkrop** (*Pyrrhula pyrrhula*) — môłi ptôch z rodzëznë łëzgôczów (*Fringillidae*). Òn biwô na Kaszëbach. Tegò ptôcha mòże tu widzec np. òb zëmã i òb jeséń.

## Lëteratura
* Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 368.

Kategòrëjô:Ptôchë
Damroka (ksãżnô)

**Damroka** - je mòżno, że òna bëła półsostrą Mscëwòja II i fùńdatorką kòscoła w Chmielnie.

Kategòrëjô:Ksyzëce Pòrénkòwi Pòmòrsczi
Kôłpino

**Kôłpino** (pl. *Kiełpino*) – kaszëbskô wies w Pòlsce pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminie Kartuzë. Tu w szkòle dzece ùczą sã kaszëbsczégò jãzëka.

## Bùtnowé lënczi
*3.) Kiełpin w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Kartuzë
Kategòrëjô:Kaszëbë
León Roppel

**Léón Roppel** (pòl. Leon Roppel) (1912–1978). Ùrodzył sã 19 séwnika 1912 rokù w Wejrowie. Sztudérowôł germanistikã. Òd 1961 rokù béł lektorã miemiecczégò jãzëka w Wëższi Pedagògiczny Szkòle (dzys Gduńsczi Ùniwersytet). Kaszëbsczi ùtwórca. Pisôł téż biografie i wëdôwôł antologie np. *Ma jesma od morza : poezja i proza kaszubska o morzu* (1961). Ùmarł 12 maja 1978 rokù w Gdyni.

## Ùsôdztwò (wëjimczi)
* *Pieśni z Kaszub* Gdańsk 1958 (wespółautor W. Kirstein).
* *Literatura i język / [aut. Leon Roppel et al.], Seria Popularno-naukowa "Pomorze Gdańskie" nr 4, Gdańsk : Gdańskie Tow. Nauk.,* 1967.
* *Dykteryjki i historyjki z Kaszub* (1977)

## Bùtnowé lënczi
*Worldcat

Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze
Kategòrëjô:Kaszëbi
Łebcz

left|200px|thumb|Kòscół
**Łebcz** (pòl. *Łebcz*) - kaszëbskô wies w Pòlsce pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w pùcczim krézu, w gminie Pùck. Tu je kòscół ë szkòła,
a w ni dzece ùczą sã m. jin. kaszëbsczégò jãzëka.

## Bùtnowé lënczi
*Lebcz w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Pùck
Wiôldżi Pòmësk

left|200px|thumb|Kòscół
**Wiôldżi Pòmësk** (pòl. *Pomysk Wielki*, miem. *Groß Pomeiske*) - to kaszëbskô wies w Pòlsce pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w bëtowsczim krézu, w gminie Bëtowò. Tu je kòscół ë szkòła.

## Bùtnowé lënczi
*Pomysk

Kategòrëjô:Gmina Bëtowò
Bòlëòczë

mały|Bòlëòczë
**Bòlëòczë** (*Ranunculus acris* L.) - są roscëną z rodzëznë jastrownikòwatëch (*Ranunculaceae*). Òne roscą m.jin. na Kaszëbach.

## Lëteratura
* Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 112.

## Bùtnowé lënczi
* Przyroda projektowanego rezerwatu „Dolina Mirachowskiej Strugi” na Pojezierzu Kaszubskim s. 53 ''Ranunculus acris''

## Bùtnowé lënczi

Kategòrëjô:Bòtanika
Smarglëna

thumb|
**Smarglëna** (*Padus* Mill.) – to je szlach roscënów z rodzëznë różowatëch. Òna rosce m. jin. na Kaszëbach.

Kategòrëjô:Bòtanika
Chełmno

mały|left
mały|left
**Chełmno** (we zdrojach: *Culmensem* 966, *in Culmine* 1065, *Chelmensem* 1197, *Colme* 1229, *Culmen* 1320, *Chełmno* 1570, 1880, *Chełmno* (Cenôwa); łac. *Culmen*, niem.: *Culm*, *Kulm*;  mòżebné kaszëbsczé pòzwë: *Chôłmno*, *Chôłmień*) – krézewi gard w kùjawskô-pòmòrsczim wòjewództwie.

## Bùtnowé lënczi

Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë
Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce
Kategòrëjô:Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò
Rzãsnica

thumb|Rzãsnica
**Rzãsnica** (*Luzula pilosa*) - to je wielelatnô roscëna z rodzëznë sycënowatëch (*Juncaceae*). Rzãsnica rosce m. jin. na Kaszëbach.

Kategòrëjô:Bòtanika
Słôwczi

**Słôwczi** (pòl. *Sławki*) – kaszëbskô wies w Pòlsce pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminie Somònino.

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Somònino
Kategòrëjô:Kaszëbë
Turze

left|200px|thumb|Kòscół
**Turze** (pòl. *Turze*) - to je kòcéwskô wies w Pòlsce w òbéńdze Starogardsczégò Pòjezerzô, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w dërszewsczim krézu, w gminie Dërszewò. Tu je kòscół ë szkòła.

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Dërszewsczi kréz
Dãbnica Kaszëbskô

thumb|left|180px|Kòscół
**Dãbnica Kaszëbskô** (pòl. *Dębnica Kaszubska*, miem. *Rathsdamnitz*) - to je starô kaszëbskô wies w Pòlsce, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w stôłpsczim krézu, w gminie Dãbnica. W òbéńdze szôłtëstwa pòłożoné sã wse ë mniészé kòlonie Dargaczewò (lëdztwò: 7), Ùlrichòwò (lëdztwò: 10), Filipinof (lëdztwò: 8), Krzëniô (lëdztwò: 44), Łësomce (lëdztwò: 29), Łësomicczi Mòst (lëdztwò: 15). Tu je znóny kòscół. Wies je na szlachù wòjewódzczi dardżi 25px

## Bùtnowé lënczi
*2.) ''Damnica kaszubska'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Stôłpsczi kréz
Kategòrëjô:Kaszëbë
Nowé Pòlaszczi

thumb|left|180px|Kòscół
**Nowé Pòlaszczi** (pòl. *Nowe Polaszki*) - to je kòcéwskô wies w Pòlsce, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w kòscérsczim krézu, w gminie Stôrô Cziszewa. Tu je kòscół.

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë 
Kategòrëjô:Gmina Stôrô Cziszewa
Bes

mały|Brzôd czôrnégò besu
mały|Kwiatë czôrnégò besu
**Bes** (*Sambucus* L. ) – to je szlach roscënów z rodzëznë besowatëch. Na Kaszëbach rosce czôrny bes.

## Bùtnowé lënczi

Kategòrëjô:Bòtanika
Gòdowé drzéwkò

**Gòdowé drzéwkò** abò **danka** - to je przëstrojoné drzéwkò danë pòstawioné we Wilëjã Gòdów. Czedës òbstrojënczi na dance bëłë do jedzeniô np: òrzechë, jabka i kùszczi, ale bëłë téż swiéczczi.

Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura
Smierdzący bòcónk

300px|mały|''Geranium robertianum''
**Smierdzący bòcónk** (*Geranium robertianum* L.) – to je jednorocznô abò dwalatnô roscëna z rodzëznë bòcónkòwatëch. Òn rosce m. jin. na Kaszëbach.

## Galeriô

(MHNT) Geranium robertianum - Leafs and buds.jpg|
(MHNT) Geranium robertianum - blossom.jpg|
(MHNT) Geranium robertianum - buds.jpg|
(MHNT) Geranium robertianum - fruit.jpg|


## Bùtnowé lënczi

Kategòrëjô:Léczné roscënë
Kategòrëjô:Bòcónkòwaté
Żôłtô kòzogrëzc

thumb|300px|left|Żôłtô kòzogrëzc
**Żôłtô kòzogrëzc** (*Anemone ranunculoides* L.)  - to je roscëna z rodzëznë jastrownikòwatëch (*Ranunculaceae*). Òna rosce m. jin. na Kaszëbach.

## Bùtnowé lënczi
*https://web.archive.org/web/20160304213840/http://www2.abc.biology.ug.edu.pl/wp-content/uploads/2014/05/abc79_03.pdf

Kategòrëjô:Bòtanika
Kònople

thumb|200px|left|Kònople
thumb|right|Kònoplany miech
**Kònople** (*Cannabis sativa* L.) - to roscëna z rodzëznë kònoplowatëch (*Cannabaceae* Endl.). Kònople na Kaszëbach są znóné jakno nitkòwatô sërowina.

Kategòrëjô:Bòtanika
Kalëna

thumb|''Viburnum opulus''
**Kalëna** (*Viburnum* L.) – to je szlach roscënów z rodzëznë kalënowatëch.

Kategòrëjô:Bòtanika
Lubań (kòscérsczi kréz)

thumb|left|180px|Kòscół
**Lubań**  (*Lëbòniô*, *Lubóń*, *Lubóniô*, *Lubòniô*, pòl. *Lubań*) – kaszëbskô wies w Pòlsce pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w kòscérsczim krézu, w gminie Nowô Karczma. W òbéńdze szôłtëstwa pòłożonô je wies Zelonô Wés (lëdztwò: 415). Wies je na szlachù wòjewódzczi dardżi 25px Tu je kòscół ë szkòła.

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Nowô Karczma
Kategòrëjô:Kaszëbë
Podleszczón

thumb|Podleszczón
mały
**Podleszczón** (*Hepatica nobilis* Mill.) – to je wielelatnô roscëna z rodzëznë jastrownikòwatëch (*Ranunculaceae*). Òn rosce m.jin. na Kaszëbach, a kwitnie np. w łżëkwiôce.

## Lëteratura
* Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 182.

Kategòrëjô:Bòtanika
Lëbiszk

250px|thumb|Lëbiszk
**Lëbiszk** (*Levisticum officinale*) - to je wielelatnô roscëna z rodzëznë zelerowatëch. Òn rosce m.jin. w ògródkach na Kaszëbach.

Kategòrëjô:Bòtanika
Dzëkô róża

**Dzëkô róża** (*Rosa canina* L.) – to je czerz z rodzëznë różowatëch (*Rosaceae*). Òna rosce m. jin. na Kaszëbach, a Kaszëbi zbiérają brzôd dzëczi różë.
## Lëteratura
* Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 56.

## Bùtnowé lënczi
* http://luczaj.com/rocznik%20dendrologiczny%202008.pdf
 

Kategòrëjô:Bòtanika
Trus

thumb|Trus

**Trus** - susk z rodzëznë zajcowatëch np. domôcy trus.Jégò tatczëzną je pôłniowô zapadnô Europa a òsoblëwie Hiszpania.

## Bùdowa i wëzdrzatk
 

Je dłùdżi 30-50 cm ,a wôżé 1-2,5 kg. Mòże bëc szari, bruny, żółté, a czasã rudawé, brzëch mô biółé, tepa z wiérzchu czôrnô a pòd spódkã biółô. Przédné szpërë są do grzebaniô, a tëlné do skôkaniô.
Zorte trusów bëlë sztëczno robiony przez człowieka,dló rozmajitich célów. Móme trusë miãsny( belgijsczi òlbrzym),skórkòwy(Reks) i wôłniasti(Angòra).

## Gdze żëje trus

**Trus** żeje w sëchëch lasach,ògrodach,chróscewiu i piôskòwëch ùrzmach. Co cekawé, mòżna gò pòtkac w miesce gdze żëje w drewùtniach.Kòpie jamë w zëmi i tam mô młodé. Trusë żëją w karnach.

## Co jé trus

Jegò jôda je rozmajitô,zanôlégò òd cządu rokù. Òb lato jé zelony roscenë, zbòża, wietewczi,òb zëma jodô sëchy trôwë, kóra drzéwiãtów i krzów i kòrzónczi.

## Rozmłodzenié trusa.

Òd  stremiannika do rujana co piãc do szesc niedzél rodzy 5-10 młodéch. Młodé są nadżi i slepé. Matka żëwi młodi mlëka do pòstãpnégò rozpłodzeniô. Dozdrzeniałosc  ôrtną  mają pò 8 miesãcach.
Trus żëje kòle 10 lat. W nôtërze młodi czãsto dżiną, bò mają wiele nieprzëcélów i blós niechterné   dochôdają  dozdrzelaòte.
thumb

## Literatura

**Literatura:**
* W.Serafiński,E.Wielgus-Serafińska: Ssaki,PWN 1998
* https://web.archive.org/web/20110806064033/http://www.swiatkrolikow.com/ [dostãp:12.07.20011r ]

,

Kategòrëjô:Susczi
Szari zajc

thumb|Szari zajc
**Szari zajc** (*Lepus europaeus*) - to je susk z rodzëznë zajcowatëch. Czedës na Kaszëbach bëło jich wicy.

Kategòrëjô:Susczi
Wiôldżi Pòdles

mały|left|180px|Kòscół
**Wiôldżi Pòdles** (pòl. *Wielki Podleś*) – to je kaszëbskô wies w Pòlsce w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w kòscérsczim krézu, w gminie Kòscérzëna. Tu je kòscół ë szkòła. Tu w szkòle dzece ùczą sã kaszëbsczégò jãzëka.

Òficjalnô kaszëbskô pòzwa wsë w pòstacje „Wiôldżi Pòdles” òsta wprowadzónô 4 lëpińca 2013.

## Przëpisczi

## Bùtnowé lënczi

* 1.) ''Wielkie Podlesie'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Kòscérzna
Kategòrëjô:Kaszëbë
Pòdsniéżk

thumb|250px|Pòdsniéżk w sniegù 
**Pòdsniéżk** (*Galanthus nivalis* L.) – to je roscëna z rodzëznë amarilkòwatëch (*Amaryllidaceae*). Rosce òna w westrzódny ë pôłniowi Eùropie, w tim téż na Kaszëbach. Je to roscëna w Pòlsce chrónionô; ji pòkôzanié sã, np. w gromicznikù abò strumiannikù, symbòlizëje chùtczé nadéńdzenié zymkù.

Kategòrëjô:Bòtanika
Kòt

mały|Kòt na drzéwiãcu
mały|Kòt
**Domôcy kòt** abò **pùjk** (*Felis silvestris catus*, czedës téż *Felis catus* abò *Felis (silvestris) domesticus*) – to je susk miãsojôdny z rodzëznë kòtowatëch. Człowiek wenerùje gò za niszczenié mëszów i szùrów. M. jin. na Kaszëbach kòtë są w chëczach òd baro dôwnëch czasów. 

### Historëjô
Kòta ùdomôcóno prawie 4000 lat p.n.e. Gatùnk kòta domôcégò pòchòdzy bòdôj òd kòta nùbijsczégò, ale w Europie òn machtôł sã ze żbikiem. W antikòwim Egipce béł swiãti ë identificérowôny z bòżëną Baset. W strzédniowieczy Europie kòtë bëłë sparłãczóné z czarownicoma i niszczôné.

### Charakteristika
Kòt domôcy mô baro dobri wãch, słëch i wid przë nisczim widze dnia. Të kòtë, co są doma żëją do 20 lat, a të, chtërne są na wòlé do 7-8 lat.
Na swiece je baro wiele rasów, bò jaż 100. Nôbarżi znóné to: persczi, britańsczi, birmańsczi, kartuzczi, syjamsczi, sybirsczi, europejsczi i abisyńsczi.

### Rozmajitoscë
Kaszëbi gôdają: Czej kòt sã mëje, przińdą gòsce. Kòt je dokôzcą bôjków i mitów np.: „Kòt w bótach”

## Bibliografjô
# „Nowa Encyklopedia Powszechna”, Wyd. PWN, Tom III, Warszawa, 1995 r.

Kategòrëjô:Susczi
Kùra

thumb|130px|

**Domôcô kùra** (*Gallus gallus domesticus*) – to je ptôch z rodzënë kùrowatëch. Lëdze chòwióm je na całim swiece òd dôwnëch czasów.
## Ôrtë
To dô kòl 80 zortów kùrów:
* letczé kùrë, niosczi mògą sã niesc do 13 rokù żëcégò
* miãsné kùrë wôżą nawetka do 5 kg 
kùrë krzyżówczi: kąsk miąsa i niosóm jaja
kùrë amatorsczi: 
* bòjowiczi
* malinczi
* pòkraczny
## Przëpisë


Kategòrëjô:Ptôchë
Kret

thumb|Eùropejsczi kret
**Kret** (*Talpa*) - to je szlach môłëch susków z rodzëznë kretowatëch (*Talpidae*). W nim je 11 ôrtów. M. jin. eùropejsczi kret abò slepi kret (*Talpa caeca*) są ôrtama z tegò szlachu. Eùropejsczi kret żëje i robi kretowiszcza téż na Kaszëbach.

Kategòrëjô:Susczi
Biôłi bòcón

thumb|Jaje ''Ciconia ciconia'' mô kòl 72x54 mm
**Biôłi bòcón** (*Ciconia ciconia*) – to je wiôldżi ptôch z rodzëznë bòcónowatëch (*Ciconiidae*). Biôłé bòcónë mają gniôzda i młodé na Kaszëbach, a w strumiannikù òne są znowù tu, ale òb zëmã jich tu ni ma.

### Rozmajitoscë
Bernard Zëchta napisôł, że Kaszëbi achtną bòcónë, a zabicé tegò ptôcha mòże sprowadzëc nieszczëscé na całą wies: abò wies sã spôli, abò grôd zniszczi séw na pòlach. W Pùzdrowie òni gôdałë, że bòcónë lecą do słuńca pò òdżin i rzucają gò na wies.

W Americe Indianowie gôdalë, że stolemny ptôch *Thunderbird* mòże sprowadzëc gromówkã z piorënama.

## Lëteratura
*Ernst Seefried-Gulgowski, Von einem unbekannten Volke in Deutschland. Ein Beitrag zur Volks- und Landeskunde der Kaschubei /Izydor Gulgowski, O nieznanym ludzie w Niemczech. Przyczynek do ludoznawstwa i krajoznawstwa Kaszub, przekład M. Darska-Łogin, red. naukowa i wstęp J. Borzyszkowski, Berlin 1911 - Gdańsk 2012, s.180 

Kategòrëjô:Bòcónowaté
Domôcô kòza

mały|Kòza
mały|Òwiti w grochòwiczé miedwiédz òdwiédzôł chëcze Kaszëbów
**Domôcô kòza** (*Capra hircus, syn. Capra hirca*) – to je susk z rodzëznë wòłowatëch (*Bovidae*). Òna słëchô do dzegwnëch zwiérzãt. M. jin. Kaszëbi miéwają te kòzë òd dôwnëch czasów, ale mléka òd nich ni ma wiele.

Kòzłë - zwëk òbchòdzony na Kaszëbach w Stôri Rok. Checzë òdwiédzéwô tej karno przezeblôkańców, wëstrzód nich bëłë zwiérzãta (bòcón, miedwiédz i kòzéł).

## Lëteratura
* Sychta B.: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej. Wrocław-Warszawa-Kraków, t.II (1968), s. 225.

Kategòrëjô:Kòzë
Kanie

**Kanie** abò **kùlindżi** (*Milvinae*) - pòdrodzëzna ptôchów z rodzëznë jastrzibowatëch. Kania mòże miec młodé na  Kaszëbach, ale òb zëmã ji tu ni ma. W ti pòdrodzëznie są np: brunô kania i czerwònô kania.
Kaszëbi na nordze gôdają, że czedës kania bëła nieżëczną białką.

Kategòrëjô:Jastrzibowaté
Pòmòrskô gãs

**Pòmòrskô gãs** - to je rasa domôcy gãsé. Bëka ti rasë òprowôdzô gãsãta. To dô pòmòrską gãs kartësczégò zortu. Na zymkù, czej môłé gãsë bëłë pasłé - na łące abò kòl chëczi wënëkóné - czasã gapë je brałë, tak na Kaszëbach człowiek mùszôł przë nich bëc.

## Òbaczë téż
* Kartëskô gãs (pò pòlskù)

Kategòrëjô:Ptôchë
Domôcô òwca

thumbnail|right|350px|Domôcô òwca
**Domôcô òwca** (*Ovis aries*) - to je susk z rodzëznë wòłowatëch (*Bovidae*).  Òna je roscënożgrzący i słëchô do dzegwnëch zwiérzãt. M. jin. Kaszëbi miéwają te òwce òd dôwnëch czasów, ale pòmòrskô òwca to je rasa dosc nowô.

Kategòrëjô:Susczi
Pòmòrskô òwca

mały
**Pòmòrskô òwca** – to je rasa domôcy òwcë. Òwce ti rasë są Kaszëbóm znóné, a czedës na Kaszëbach bëło jich dosc wiele. Je nawetka pòmòrskô òwca kaszëbsczégò tipù.  Znanką ti rasë je długô, grëbô abò strzédno grëbô wełna. Pòmòrskô òwca bëlno dopasowała sã do môlowëch warënków, nadzwëkòwò dobrze wëzwëskiwô nawetka nôgòrszé wédë, mòże strzëmac dosc nisczé temperaturë. Je téż wëtrzëmałô na wiele rozmajitëch chòrosców.
Pòmòrsczich òwców kaszëbsczégò tipù w nôlepszim czasu (1985 rokù) bëło kòl 150 tësący. Dzysô tich òwców je kòl 6 tësący sztëk i za taką òwcã gbùr mòże dostac 310 zł dopłatë z Eùropejsczi Ùnii.

## Òbaczë téż
* Pòmòrskô òwca (pò pòlskù)
* Pòmòrskô òwca kaszëbsczégò tipù (pò pòlskù)

Kategòrëjô:Susczi
Bògùsłôw I

100px|thumb|right|Herb dinastëji Grifitów
**Bògùsłôw I** (ùr. kòl. 1130, ùm. 18 strëmiannika 1187) – ksążã z dinastëji Grifitów.  W 1181 rokù òn złożił ùczestnienié cesarzowi Friderikòwi Czerwònobardémù. W 1185 rokù òn równak złożił ùczestnienié królowi Dëńsczi, ale w jesz XII w. całô Zôpadnô Pòmòrskô dostała sã pòd wiéchrzëznã miemiecką. Tò papiéż Grzegórz IX 19 strëmiannika 1238 ròku napisôł ò nim *duce Cassubie* ("ksążã Kaszëb"), a to je pierwszi dokùmeńt z mionã Kaszëbë.

### Lëteratura
* Gerard Labùda: O Kaszubach, Gdiniô 1991, str. 18 (pò pòlskù)
* G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, str. 69

Kategòrëjô:Ksyżëce Zôpadny Pòmòrsczi
Domôcô mësz

mały|Domôcô mësz
mały|Ùgriz
**Domôcô mësz** (*Mus musculus*) – to je grëzôk z rodzëznë mëszowatëch. M. jin. na Kaszëbach biwô z nima jiwer w chëczach.

Kategòrëjô:Mëszowaté
Liwkòwnica

thumb|Jaskùleczczi

**Liwkòwnica** abò **jaskùleczka** (*Hirundo rustica*) - to je wanożny ptôch z rodzëznë jaskùleczkòwatëch (*Hirundinidae*). Te ptôchë mają gniôzda i młodé na Kaszëbach, ale òb zëmã jich tu ni ma.

Głos jaskùleczczi: 

## Lëteratura
* Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 334.

Kategòrëjô:Ptôchë
Wierzgùlëca

thumb|Wierzgùlëca
thumb|'' Riparia riparia ''
**Wierzgùlëca** (*Riparia riparia*) - to je wanożny ptôch z rodzëznë jaskùleczkòwatëch. Te ptôchë mają gniôzda i młodé na Kaszëbach, ale òb zëmã jich tu ni ma.

Kategòrëjô:Ptôchë
Barnim III

thumb|Grobny kam Barnima III
**Barnim III** (ùr. kól 1300 rokù) - to béł ksyżã w Szczecënie w latach 1320-1368. Ón pierszi nadôł so titel ksyżã Kaszëbów - *dux Cassuborum*.

## Lëteratura
* Gerard Labùda:*Historia Kaszubów w dziejach Pomorza* t.1 Czasy średniowieczne, Gdańsk 2006, s. 110
*G. Stone: *Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs*, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 69

Kategòrëjô:Ksyżëce Zôpadny Pòmòrsczi
Barnim I

thumb|Pòmòrsczé òkòlé kòl 1250 rokù
**Barnim I**  (ùr. kòl 1217 rokù) - to béł ksyżëc Zôpadny Pòmòrsczi do 1278 rokù. Jegò matką bëła Mirosława. Òn miôł sztãpel z nôpisã:  *Sigillum Barnym illustris ducis Slauorum et Cassubie* (sztãpel Barnima ... ksyżëca Słowiónów i Kaszëb)https://books.google.pl/books?id=bq0OAAAAYAAJ&pg=RA1-PA141&lpg=RA1-PA141&dq=cassubien&source=bl&ots=aQIzj8B7AF&sig=6u1WG9v9vBBJFqcbfxFSBEWWtjo&hl=pl&sa=X&ved=0ahUKEwj7o7X3pcjLAhVlOJoKHaJXD58Q6AEIPzAG#v=onepage&q=cassubien&f=false. Òn dôł pòstawic Marijën Kòscół w Szczecënie.

### Lëteratura
Gerard Labùda: Kaszubi i ich dzieje, Gdańsk 1996, s. 90-91 ISBN 83-904950-9-0 (pò pòlskù)

Kategòrëjô:Ksyżëce Zôpadny Pòmòrsczi
Kategòrëjô:Szczecëno‎
Bògùsłôw XIV

200px|thumb|right|Bògùsłôw XIV na mònéce.
**Bògùsłôw XIV** (ùr. 31 strëmiannika 1580 r., ùm. 10 strëmiannika 1637 rokù w Szczecënie) – to béł òstatny ksyżã z dinastëji Grifitów. Òn béł ksyżëcem na Darłowie òd 1606 rokù, szczecëńsczim òd 1620 rokù, wòłogòsczim i całi Zôpadné Pòmòrsczi òd 1625 rokù. W slédné lata żëcégò òn bëł cãżkò chòri (miôł szlach mùskù).

W 1648 rokù Zôpadnô Pòmòrskô bëła pòdzelonô midzë Szwedzką i Brandenbùrgiã.

Kategòrëjô:Ksyżëce Zôpadny Pòmòrsczi
Mòrzebób

thumb|Mòrzebób
**Mòrzebób** abò **lësy ògón** (*Lycopodium clavatum* L.) - to je wielelatnô roscëna z rodzëznë włochôczowatëch. On rosce m. jin. na Kaszëbach.

Kategòrëjô:Bòtanika
Stolemnô chòszczka

thumb|Stolemnô chòszczka
**Stolemnô chòszczka** (*Equisetum telmateia* Ehrh.) – to je roscëna z rodzëznë chòszczkòwatëch (*Equisetaceae*). Òna mòże bëc wicy jak 1 m długô. Ta chòszczka rosce m. jin. na Kaszëbach.

## Bùtnowé lënczi
*''Equisetum telmateia''

Kategòrëjô:Bòtanika
Wòdny hermùs

thumb|Wòdny hermùs
**Wòdny hermùs** (*Equisetum fluviatile* L.) – to je roscëna z rodzëznë chòszczkòwatëch. Ten hermùs rosce m. jin. na Kaszëbach.

Kategòrëjô:Bòtanika
Czôrny bòcón

thumb|Czôrny bòcón
thumb|'' Ciconia nigra''

**Czôrny bòcón** (*Ciconia nigra*) – to je wiôldżi ptôch z rodzëznë bòcónowatëch (*Ciconiidae*). Czôrné bòcónë mają gniôzda i młodé na Kaszëbach, ale òb zëmã jich tu ni ma.

## Bùtnowé lënczi
* s. 87 ''Ciconia nigra''

Kategòrëjô:Bòcónowaté
Zôdësznik

right|thumb|Zôdësznik
thumb|''C. rangiferina''
**Zôdësznik** abò **strzébrzny mech** (*Cladonia rangiferina*) - to je narwa. M. jin. na Kaszëbach w bòrach rosce gò jesz dosc wiele.
## Bùtnowé lënczi
* Zôdësznik

Kategòrëjô:Biologijô
Zôdëszny Dzéń

mały|300px|Ùstrojoné grobë òb noc z 1. na 2. lëstopadnika (Zôdëszny Dzéń)**Zôdëszny Dzéń** – je 2 lëstopadnika, a na ten Dzéń są ùstrojoné grobë znitama i wiele razy chrizantemama. Czedës na Kaszëbach bëłë robioné wińce ze słomë, okrëté z wiérzchù strzébrznym mechã. Dzys na grobach pôli sã wiele znitów na wdôr tich, chtërny òdeszlë z tegò swiata.

## Bùtnowé lënczi

Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół
Wartësłôw IX

**Wartësłôw IX** (ùr. kòl 1400 rokù, ùm. 1457 rokù w Wòłogòszczë) – to béł ksyżã z dinastëji Grifitów.  Òn béł ksyżëcem wòłogòsczim òd 1405 rokù wôżnym dlô ùniwersytetu w Grifii z 1456 rokù.

Kategòrëjô:Ksyżëce Zôpadny Pòmòrsczi
Lesny dzãdżiel

170px|left|thumb|Lesny dzãdżiel
**Lesny dzãdżel** (*Angelica sylvestris* L.) - to je wielelatnô roscëna z rodzëznë zelerowatëch (*Apiaceae*). Òn rosce m. jin. na Kaszëbach.

Kategòrëjô:Bòtanika

--77.253.20.42 07:09, 16 lës 2011 (CET)
Wôłczô wisznia

thumb|250px|Wôłczô wisznia
**Wôłczô wisznia** (*Frangula alnus* Mill.) - to je czierz z rodzëznë szatlachòwatëch (*Rhamnaceae*). Òna rosce m. jin. na Kaszëbach.

Kategòrëjô:Bòtanika
Pajiczënowaty grëzlôk

thumb|Pajiczënowaty grëzlôk
mały

**Pajiczënowaty grëzlôk** (*Arctium tomentosum*) - to je dwalatnô roscëna z rodzëznë astrowatëch. Òn rosce m. jin. na Kaszëbach.

Kategòrëjô:Bòtanika
Dzëwô panienka

thumb|Dzëwô panienka
**Dzëwô panienka** (*Malva sylvestris* L.) - to je roscëna z rodzëznë slôzowatëch (*Malvaceae*). Òna rosce m. jin. na Kaszëbach

Kategòrëjô:Bòtanika
Kòstoba

mały|Kòstoba
**Kòstoba** (*Neottia nidus-avis*) – to je wielelatnô roscëna z rodzëznë srokôczowatëch (*Orchidaceae*). Ona rosce m. jin. na Kaszëbach.

## Bùtnowé lënczi

* 2014r., s.31

Kategòrëjô:Bòtanika
Zwëczajnô krëszka

thumb|Zwëczajnô krëszka

**Zwëczajnô krëszka** (*Pyrus communis* L.) - to je drzéwiã z rodzëznë różowatëch. Òna rosce m. jin. na Kaszëbach. Jednym z ji zortów je tëkwia.

Kategòrëjô:Bòtanika
Kukuczczi chléb

thumb|Kukuczczi chléb
**Kukuczczi chléb** (*Malva neglecta* L.) - to je roscëna z rodzëznë slôzowatëch (*Malvaceae*). Òn rosce m. jin. na Kaszëbach.

## Lëteratura
*Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 148.

Kategòrëjô:Bòtanika
Wielekwiatowy bónk

280px|thumb|Wielekwiatowy bónk
**Wielekwiatowy bónk** (*Phaseolus coccineus*) – to je jednorocznô roscëna z rodzëznë bòbòwatëch (*Fabaceae*). Òn biwô na Kaszëbach. Chłądë ti pnący roscënë na przëmiôr  sã pną pò szaszkach w ògródkù i są cenczé, dżibczé, a téż rozcygnioné. To je tak pòzwóny pnący chłąd wielekwiatowégò bónka. Jegò strãk je łãkòwato wëdżãti.

Kategòrëjô:Bòtanika
Kategòrëjô:Ògardowizna
Zwëczajny bónk

thumb|Zwëczajny bónk

**Zwëczajny bónk** (*Phaseolus vulgaris* L.) – to je jednorocznô roscëna z rodzëznë bòbòwatëch (*Fabaceae*). Na Kaszëbach w ògródkach biwô gò dosc wiele.


File:Snijboon peulen Phaseolus vulgaris.jpg|
File:Tuinboon_zaden_in_peul.jpg|
File:Phaseolus vulgaris white beans, witte boon.jpg|
File:Black Turtle Bean.jpg|
File:Kidney beans.jpg|


Kategòrëjô:Bòtanika
Kategòrëjô:Ògardowizna
Bób

thumb|Bób

**Bób** (*Vicia faba* L.) – to je jednorocznô roscëna z rodzëznë bòbòwatëch (*Fabaceae*). Na Kaszëbach w ògródkach biwô gò colemało wiele. Bób je òd dôwna sóny téż na Kaszëbach

### Dopisënczi


Kategòrëjô:Bòtanika
Kategòrëjô:Ògardowizna
Zwëczajnô miewa

thumb|Zwëczajnô miewa

**Zwëczajnô miewa** (*Larus canus*) - to je wiôldżi wòdny ptôch z rodzëznë miewów. Òna zëmùje m. jin. kòl Bôłtu.
## Lëteratura
* Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 322.

Kategòrëjô:Miewë
Babié ùszëszcza

thumb|Babié ùszëszcza
**Babié ùszëszcza** abò **babié ùszë** (*Gyromitra esculenta*) - są grzëbama. Òne są dzysô ùznôwóné za pòtrusë. Babié ùszë roscą m. jin. na Kaszëbach.

## Lëteratura
Bernard Zëchta. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1967, tom I, s. 10

## Bùtnowé lënczi
*''Gyromitra esculenta''

Kategòrëjô:Grzëbë
Rodnô Zemia (telewizyjny program)

**Rodnô Zemia** – dôwny telewizyjny program w kaszëbsczim jãzëkù, emitowóny ze Gduńska w latach 1990-2010. Pierszi etniczny telewizyjny magazyn w kraju. Pòwstało wnetka 1000 dzélëków (kòl 350 gòdzyn kaszëbskòjãzëcznégò programù telewizyjnégò). Przez 20 lat jistnieniô programu wzãło w nim ùdzél czilenôsce tësący rozmówców, wiele razy lëdzy wëbitnëch.

## Historiô

Pierszi rôz kaszëbsczi magazyn „Rodnô Zemia” nadóny béł 21 lëpińca 1990 rokù. Program ùkôzywôł sã tedë co dwie niedzele. Jegò redaktorã òsta Izabella Trojanowskô, doswiôdczonô gazétniczkã „Głosu Wëbrzeżégò” i „Bôłtëcczégò Dzénnika”. Trojanowsczi zanôlégało, żebë chòcle w dzélu magazyn béł prowadzony pò kaszëbskù, a téż żebë pòd kùńc kòżdégò dzélëka prowadzëc ùczbã kaszëbsczégò jãzëka. Tim dzélã programù zajimalë sã sztudérë zrzeszony w sztudérsczim karnie „Pòmòraniô” (przede wszëtczim Eùgeniusz Prëczkòwsczi).

Pò smiercë Trojanowsczi (21 łżëkwiata 1995) program przejãlë ji wëchòwankòwie: Artur Jablonsczi i Eùgeniusz Prëczkòwsczi. Òbaji na co dzéń gôdelë pò kaszëbskù (Trojanowskô w nim gadac nie rozmia). W tim czasu program ùkôzywôł sã ju co tidzéń przez dwadzesce minut. Czej w 1999 Artur Jablońsczi òstôł starostą pùcczégò krézu i niechôł dzénnikarską robòtã program zaczął prowadzëc Eùgeniusz Prëczkòwsczi wespół z białką, Elżbiétą.

## Znaczenié  programù

Jak òkresliwô  E. Prëczkòwsczi „Kaszëbi, chtërny przódë nie bëlë nôłożen bëc na antenie TV, „Rodną Zemiã” ùwôżelë jakno swój program. W ni bëło òdbicé żëcégò spòleczno-kùlturalnégò regionu”. Program stojôł kòle pòczątków wiele òglowòregionalnëch dzejaniów, jak przëmiérno: 
* założenié Klubù Sztudérów „Tatczëzna”; 
* bùdowa Kaszëbsczi Drodżi Krziżewi w Swiónowie; 
*Kaszëbsczi Festiwal Humoru „Szport mùszi bëc”;
* Wòjewódzczi Kònkùrs Multimedialny;
*Wòjewódzczi Kònkùrs Spiéwów miona Jana Trepczika w Miszewie; 
*Kaszëbsczi Spiéwë w Lëzënie.

Z programã wespółrobilë m.jin. Jerzi Stachùrsczi, Tomôsz Fópka, Tadeùsz Dargacz, Jerzi Łisk. Rezultatã tegò są wielné pùblikacje – tomiczi prozë i kaszëbsczi pòezji, kómpaktowé platczi, jak téż spiéwniczi. Òsoblëwie wôżnym wydanim stôł sã spiewnik „Piesnie Rodny Zemi”, w jaczim je kòle 150 nowëch piesni, co pòwstałë nôpierwi dlô programù, a dzysdzéń są szerok wëzwëskiwóné w szkòłowi ùczbie, mediach i mùzyczny regionalny rësznoce.

Nôwëższą pòpùlarnoscą program cesził sã w latach 2000-2006. Badérowania òbzéraniô wëkazywałë widowniã, co syga 100-150 tësący òbzérników. Wiele razy „Rodnô Zemia” zajimała pierszi môl westrzód wszëtczich programów TVG.

## Przëpisczi

Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura
Wiszónk

thumb|Wiszónk - òn
 
**Wiszónk** (*Fringilla coelebs*) – to je ôrt môłégò ptôcha z rodzëznë  wiszónkòwatëch (*Fringillidae*). Òn biwô na Kaszëbach.

Kategòrëjô:Ptôchë
Midzësłowiańsczi jãzëk

thumbnail|right|Fana midzësłowiańsczégò jãzëka
**Midzësłowiańsczi jãzëk** (*medžuslovjansky, меджусловјанскы*) je sztëcznym jãzëkã nôtërnegò zortu, ùsadzonym w 2006 rokù òb karno interlingwistów (Jan van Steenbergen, Gabriel Svoboda, Ondrej Recznik, Igor Poliakow) pòd miônem *Slovianski*. Pòwstôł w zatôrczënim ò stôrosłowiańsczi ë dzysdniowe słowiańsczé jãzëczi, a gramatika ë słowizna są dobróne ze słowiańsczich jãzëków. W 2011 rokù sparłãcził sã z projektã *nowosłowiańsczi* czesczégò autora Vojtěcha Merunczi w *midzësłowiańsczi*.

Midzësłowiańsczi mô w se zbiérną baro òprosconą gramatikã ë je prosto rozmiona, bez rëchleszi naùczi, przez lëdzy gôdôjącëch słowiańsczima jãzëkama.

## Alfabetë

Midzëslowiańsczi mòżno zapisac łacëńsczim alfabetã abò cërylicã:

## Przëmiôr tekstu

Mòdlëtwa Òjcze Nasz:
* Otče naš, ktory jesi v nebesah, nehaj sveti se ime Tvoje. Nehaj prijde kraljevstvo Tvoje, nehaj bude volja Tvoja, kako v nebu tako i na zemji. Hlěb naš vsakodenny daj nam dnes, i odpusti nam naše grěhy, tako kako my odpuščajemo našim grěšnikam. I ne vvedi nas v pokušenje, ale izbavi nas od zlogo. Ibo Tvoje jest kraljevstvo i moč i slava, na věky věkov. Amin.
* Отче нaш, кторы јеси в небесaх, нехaј свети се име Твоје. Нехaј пријде крaљевство Твоје, нехaј буде вољa Твојa, кaко в небу тaко и нa земји. Хлєб нaш всaкоденны дaј нaм днес, и одпусти нaм нaше грєхы, тaко кaко мы одпушчaјемо нaшим грєшникaм. И не введи нaс в покушенје, aле избaви нaс од злого. Ибо Твоје јест крaљевство и моч и слaвa, нa вєкы вєков. Aмин.

## Òbaczë téż

* Glagolica
* Meżduslavianski jezik
* Proslava
* Slovio

## Bùtnowi lënczi

* Domôcô starna midzësłowiańsczegò jãzëka
* Słowôrz
* Vikisbornik
* Nowinë pò midzësłowiańskù

## Przëpisë

Kategòrëjô:Słowiańsczé jãzëczi
Kategòrëjô:Sztëczné jãzëczi
Prekmùrsczi jãzëk

**Prekmùrsczi jãzëk** - jãzëk z pôłniowosłowiańsczégò karna słowiańsczich jãzëków, chtërnym gôdô kòl 80.000 Prekmùrów. Prekmùrsczi je czasã uznôwóny za apartny dialekt slowensczégò jãzëka. Czedës w Madżarsczi pisale ò nim w dokumeńtach jakno ò 
wandalsczim jãzëkù (*lingua vandalica*).

Kategòrëjô:Słowiańsczé jãzëczi
Przëjazniô

thumb|left|200px|
thumb|left|200px|Przëjazniô - bënë kòscoła
**Przëjazniô** (pòl. *Przyjaźń*) – kaszëbskô wies w Pòlsce, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminie Żukòwò. Tu je kòscół ë szkòła. W ti szkòle dzece ùczą sã m. jin. kaszëbsczégò jãzëka. Tu je dwór, a béł wiôldżi majątk (kòl 1000 ha), chtëren w 1928 rokù kùpił Kaszëba Òtomar Zielke (1893 - 1949).

## Bùtnowé lënczi
*''Reinfeld'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Żukòwò
Kategòrëjô:Kaszëbë
Lesyństwò

thumb|Gòspòdarzënk w lasu

**Lesyństwò** to je produkcjô drewna w lasu i jiny gòspòdarzënk w nim. Czedës na Kaszëbach bëłë niewielné i môłé miasta, a wikszi dzél lëdztwa żił w lasach. Jesz dzysô np. Gminie Brusë je wiele lasów, bò rëda je tu dosc lëchô.

## Lëteratura
* Dzieje Brus i okolicy : praca zbiorowa / pod red. Józefa Borzyszkowskiego ; [aut. Krzysztof Walenta et al.]. Chojnice ; Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, 1984, ss. 450 - 453

## Bùtnowé lënczi
*EÙ 2.10.3.2.b

Kategòrëjô:Lesyństwò
Rzeszotk

thumb|Rzeszotk
**Rzeszotk** (*Suillus bovinus*) - to je grzib z rodzëznë krowiélcowatëch (*Suillaceae*). Òn rosce krótkò zwëczajnëch sosnów. Kaszëbi jedzą rzeszotczi.

Kategòrëjô:Grzëbë
Krowiélc

thumb|Krowiélc
**Krowiélc** (*Suillus variegatus*) - to je grzib z rodzëznë krowiélcowatëch (*Suillaceae*). Òn rosce m. jin. na Kaszëbach.

Kategòrëjô:Grzëbë
Kùropatka

thumb|Kùropatka
**Kùropatka** (*Perdix perdix*) – to je wiôldżi ptôch z rodzëznë kùrowatëch (*Phasianidae*). Czedës na Kaszëbach - téż òb zëmã - bëło jich dosc wiele.

Kategòrëjô:Kùrowaté
Gòwniôl

thumb|Gòwniôl
**Gòwniôl** (*Geotrupes stercorarius*) – to je bączk z rodzëznë gòwniôlowatëch (*Geotrupidae*). Òn żëje m. jin. na Kaszëbach.

## Lëteratura
Bernard Zëchta. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1967, tom I, s. 349

Kategòrëjô:Òwadë
Cykcakòwatô żnija

left|thumb|250px|Cykcakòwatô żnija**Cykcakòwatô żnija** (téż „**znija**” ë „**zmija**”) (*Vipera berus*) – to je ôrt gadzënë z rodzëznë żnijowatëch (*Viperidae*). Jak na niã nie stąpi abò nie gòrzi, tej òna bë nie mia kąsëc. Ji jôd je niebezpieczny dlô dzecy i starszëch lëdzy. Jak ta żnija kąsy dobrze je zańc do lékôrza. Òna żëje m. jin. na Kaszëbach i je chrónionô, ale Kaszëbi ji nie lëdają.

## Lëteratura
* Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 298.
Kategòrëjô:Gadzënë
Mòrës

thumb|Mòrës

**Mòrës** (*Coloeus monedula* syn. *Corvus monedula*) – to je ôrt strzédnégò ptôcha z rodzëznë krëkòwatëch (*Corvidae*). Òn żëje m. jin. na Kaszëbach kòl bùdinków. Òb jeséń òn mòże dzobac brzôd krëszczi.

## Lëteratura
* Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 370.

Kategòrëjô:Krëkòwaté
Czibaba

thumb|Czibaba - òn
**Czibaba** (*Parus major*) – môłi ptôch z rodzëznë sykórkòwatëch. Òna żëje m. jin. na Kaszëbach, téż òb zëmã je tu. Òna mòże miec gniôzdo w lãgòwi bùdce.
[thumb|Młodô czibaba na [wierzba|wierzbie]]
thumb|''Parus major''
title
Òn czibabë spiéwô.

## Lëteratura
* Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 358.

Kategòrëjô:Sykórkòwaté
Zwëczajny kalmùs

200px|thumb|left|Zwëczajny kalmùs
**Zwëczajny kalmùs** (*Acorus calamus* L.) – to je wielelatnô roscëna z rodzëznë kalmùsowatëch (*Acoraceae*). Òn rosce m. jin. na Kaszëbach.

Kategòrëjô:Bòtanika
Wòdnô mërta

thumb|Wòdnô mërta
**Wòdnô mërta** abò **kanadnô mòczëdełka** (*Elodea canadensis* Michx.) - to je roscëna z rodzëznë jaskùleczkòwatëch (*Hydrocharitaceae* Juss.). Òna rosce m. jin. na Kaszëbach np. przë brzegach jezór. Kanadną mòczëdełkã zjôdô np. stôwkòwô swòrka.

Kategòrëjô:Bòtanika
Wòdnô lelijô

thumb**Wòdnô leliô** abò **biôłi kòblun** (*Nymphaea alba* L.) - to je wielelatnô roscëna z rodzëznë kòblunowatëch (*Nymphaeaceae*). Wòdnô leliô rosce m. jin. na Kaszëbach. Òna je tu òbjimniãti dzélową òchrónią. Wòdnô leliô mô snôżé, wiôldżé kwiatë, òtemkłé òb dzéń, chtërne płëwają na wòdze.

## Lëteratura
* Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 76.

Kategòrëjô:Bòtanika
Czëpnica

thumb|Czëpnica

**Czëpnica** (*Bombycilla garrulus*) – to je môłi, wanożny ptôch z rodzëznë czëpnicowatëch. Òn przelatowô m. jin. przez Kaszëbë, a czasã bë mógł tu zëmòwac.

Kategòrëjô:Ptôchë
Wiôldżi smólsz

thumb|Wiôldżi smólsz

**Wiôldżi smólsz** (*Limax maximus*) - to je smôrzcz z rodzëznë smólszowatëch. Òn żëje m. jin. na Kaszëbach. Wiôldżi smólsz je do 20 cm dłudżi, colemało dłëgszi jak szpańsczi slënik (*Arion vulgaris*) i luzytańsczi slënik (*Arion lusitanicus*). Ten smólsz mòże jesc grzëbë i żëc 2,5–3 lat, ale téż bëc szkódnikã.

## Lëteratura
*Sychta B.: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej. Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk, t.V (1972), s. 100.

Kategòrëjô:Mitkôcze
Lës

mały
**Lës** (*Vulpes vulpes*) - to je susk z rodzëznë psowatëch (*Canidae*).Charakteristny wëzdrzatk: dł.50-90, dł.òg. 30-50 cm., wys.35-45cm. wôga 2,5-10 kg. grëbi, miętczi futro, òd żółtorudigò do rudbrunigò, spôd jasnoszari do biôłigò, kùńc òguna biôłi, mòdi òd lësa sã szaromòdri.

Wëstôpiwô w Eurazji, Afryce, nordowi Ameryce. W Polsce rozszérzoné je w całim krôjù. Zamieszkiwô  lasaë, pòela i łãczié a nôbarżi lùbi lasë wewestrzôdku pôla. Żëje raczi sôm. Łǜczi sã w Prôrë le na sezo. Je zwierzãcem wszëtkòżerném.

## Przëpisë

Kategòrëjô:Susczi
Eùropejsczi skòwrónk

thumb|left|180px|Eùropejsczi skòwrónczi òb zëmā**Eùropejsczi skòwrónk** (*Larix decidua* Mill.) – to je jiglënowé drzéwiā z rodzëznë sosnowatëch (*Pinaceae*). Na Kaszëbach gò czasã sadzëlë razã z chójkama - miészóne bòrë.

## Lëteratura
*Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 46.

Kategòrëjô:Bòtanika
Òkùnk

thumb|Òkùnk
**Òkùnk** (*Perca fluviatilis*) – to je rëba z rodzëznë òkùnkòwatëch. Òn żëje m. jin. na Kaszëbach.

Kategòrëjô:Rëbë
Jadamòwé

thumb|200px|left|Kòscół
**Jadamòwé**  (pòl. *Niedamowo*) – kaszëbskô wies w Pòlsce pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w kòscérsczim krézu, w gminie Kòscérzëna. Tu je kòscół ë szkòła. W òbéńdze szôłtëstwa pòłożoné sã mniészé kòlonie: Piékło, Smólniczi, Kòwôlczi ë Nowé Jadamòwé.

Òficjalnô kaszëbskô pòzwa wsë w pòstacje „Jadamòwé” òsta wprowadzónô 4 lëpińca 2013.

## Przëpisczi

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Kòscérzna
Kategòrëjô:Kaszëbë
Adwańt

thumb|200px|Adwańtowi wińc
**Adwańt** - to je czas czekaniô, szëkòwaniô sã do Gòdów.

Kategòrëjô:Chrzescëjaństwò
Mòdrô sykórka

thumb|Mòdrô sykórka

**Mòdrô sykórka** (*Cyanistes caeruleus* syn. *Parus caeruleus*) – to je môłi ptôch z rodzëznë sykórkòwatëch. Òna żëje m. jin. na Kaszëbach, téż òb zëmã ją mòże tu widzec.

## Lëteratura
* Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 356.

Kategòrëjô:Sykórkòwaté
Jastrownik

thumb|350px
**Jastrownik** (*Ranunculus* L.) – to je szlach roscënów z rodzëznë jastrownikòwatëch. Na Kaszëbach rosce dosc wiele ôrtów jastrownika. Kaszëbsczi jastrownik je tu wôżnym ôrtem.

Kategòrëjô:Bòtanika
Damroka

**Damroka** - kaszëbszczé mióno białogłowsczégò ôrtu, chtërne bëło nadóné na przikłôd nômłodszi córce Aleksandra Majkòwsczégò, Damroce Majkòwsczi. Mòżlëwé zdrobnienié je Mroka abò Mroczka.
## Zdroje

Kategòrëjô:Kaszëbsczé miona
Syrenie Stawy

**Syrenie Stawy** (kaszëbsczi dolmaczënk: *Mòrzëcné Stawë*, czedës: *Park Arendta*) to pòlsczé miono dlô karna jezorów  pòłożonych w Lasnim Arkòńsczim Parkù  Szczecëna, kòl 3 km òd westrzódkù. Dodowô jim wòdë strëga Òsówka. Syrenie Stawy légają blëze òd kąpielëcë Arkònka. Badérowanié zarwinkòwi florë z jezora pòkôzëje jegò wiôlgą równiã nieczëstoscë sprawióną wlewaniém do jezora òdcéków.
## Zdroje

## Bùtnowé lënczi
* Geografnô karta jezor na starnie maps.google.pl

Kategòrëjô:Szczecëno‎
Krãpsk

thumb|200px|left|Kòscół
**Krãpsk** (pòl. *Krępsk*) – kaszëbskô wies w Pòlsce pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w człëchòwsczim krézu, w gminie Człëchòwò. Tu je kòscół.

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Człëchòwò
Kategòrëjô:Kaszëbë
Smòczk

thumb|Smòczk - òn

**Smòczk** - (*Turdus merula*) – to je strzédny ptôch z rodzëznë drózdowatëch. Òn żëje m. jin. na Kaszëbach i òb lato zjôdô np. smôrzcze, a òb zëmã np. ògrizczi jabków.
Smòczk spiéwô tak:

## Lëteratura
*Sychta B.: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej. Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk, t.V (1972), s. 98.

Kategòrëjô:Ptôchë
Mrzeżyno

thumb|200px|left|
**Mrzeżyno** (pòlskô wëmòwa: [mʐɛˈʐɨnɔ]) je osada nad Bôłtã, w Pòlsce, w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie, w gminie Trzebiatów, leżącô nad rzéką Regą.

Kategòrëjô:Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò
Wika

thumb|''Vicia cassubica''

**Wika** (*Vicia* L.) - to je szlach roscënów z rodzëznë bòbòwatëch. Na Kaszëbach rosce dosc wiele ôrtów wiczi. Kaszëbskô wika je tu wôżnym dlô Kaszëbów ôrtem.

## Bùtnowé lënczi
* http://www.polonistyka.fil.ug.edu.pl/upload/files/1359/erc1998.pdf

Kategòrëjô:Bòtanika
Walijô

**Walijô** (wal. *Cymru*) je jednym z szterëch dzélów Wiôldżi Britaniji, historiczną celticką krôjną. 

* stoleczny gard: Cardif
* lëdztwò: 3 164 000 (2023)
* wiéchrzëzna: 20 779 km²
* Internet: .wales lub .cymru, òd 2015

## Historiô
Za rządów rzimsczégò césarza Klaùdiusza Walijô bëłô zamieszkiwanô bez Sylurów, Ordowików ë Dekangów. Sylurowie przez dłudżi biôtkòwali procëm Rzimianom; równak w roku 74 òstali pòkònani. W strzédnowieku bëłë tu państwa m. jin. Królestwò Gwynedd i Królestwò Powys, chtërne widzałi sã pòd anielsczé panowanié.

## Geografiô

### Gardë

* Cardiff (stolëczny gard)
* Swansea
* Newport
* Rhondda
* Barry

### Rzéczi

* Wye
* Usk
* Severn
* Tywi
* Dee

## Przëpisë

Kategòrëjô:Wiôlgô Britanijô
Jagódnik

thumb|Jagódnik òb zëmã
[thumb|left|Jagódnik w [Rëmiô|Rëmi òb zëmã]]

**Jagódnik** (*Turdus pilaris*) – to je ôrt ptôcha z rodzëznë drózdowatëch (*Turdidae*). Òn żëje m. jin. na Kaszëbach, téż òb zëmã mòże gò tu widzec.

## Lëteratura
*Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 344.

Kategòrëjô:Ptôchë
Zelony dzëdzón

thumb|Zelony dzëdzón

**Zelony dzëdzón** (*Picus viridis*) - to je strzédny ptôch z rodzëznë dzëdzónowatëch. Ten ptôch żëje m. jin. na Kaszëbach, téż òb zëmã òn tu je òd dôwnëch czasów. Jak są sãkaté mrozë òn mòże zjadac pszczołë z ùla.

## Lëteratura
* Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 330.
## Bùtnowé lënczi
*''picus viridis ''

Kategòrëjô:Ptôchë
Gmina Gniéwino

[thumb|left|[Kaszëbsczé Òkò]]
thumb|140px|Herb
**Gmina Gniéwino** (pòl. *Gmina Gniewino*) - to je wieską gminą w wejrowsczim krézu, w pòmòrsczim wòjewództwie.

!
Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz
Gmina Chòczewò

thumb|Herb
**Gmina Chòczewò** - je wieską gminą w wejrowsczim krézu, w pòmòrsczim wòjewództwie.

Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz
Kategòrëjô:Gmina Chòczewò
Zôpùstë

**Zôpùstë** są czasem òd niedzeli (zôpùstnô niedzela) do wtórkù przed Pòpielną Strzodą. W zôpùstë miało bëc tuńcowóné, a nié mógł szëc, bò chòwa mògła bë zakùlawiec. Na Kaszëbach òb ten czas miôł sã dobrze najesc, bò z pòczątkiem Wiôldżigò Pòstu kùnczą sã ùcechë i dobrè jedzeniè. Wôżnë bëłë téż: zôpústny „tuńc na dłudżi len”, plińce i zôpùstné plôcczi. Dzysô na kaszëbszczich zemiach ju prawie ni ma widzec lnu, ale czedës rosło gò wiele. W zôpùstë czasem pôrã gbùrsczëch rodzëznów sôdało we wasądżi ë òdwiédzało krewnëch. Saniówka w tim czasu biwô snôżô.

Rzeczónczi:
* W zôpùstë mùszi bëc miãso, bò chto w zôpùstë nie jé miãsa, tegò mëdżi òb lato zjedzą.
* Na zôpústny dzèń, szëkújta, babë, nodżi na dłudżi len.
* Chto w zôpùstë nie tańcuje, tegò pchłë grëzą.
* Zôpùstni tuńc zdrowia kùńc.

### Lëteratura
* Malicki L.: Rok obrzędowy na Kaszubach, Wojewódzki Ośrodek Kultury, Gdańsk 1986http://books.google.pl/books?ei=2ysCUZa7CMm3hAeJ_YCgCA&hl=pl&id=6dhBAAAAYAAJ&dq=malicki&q=zapusty#search_anchor

Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura