open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
9 czerwińca

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń swiãtëją: Anna, Bernat, Kòlumb

### Wëdarzenia
* 1623 - Kùńc Konfederacëji Gduńska, Jelbiąga i Torna.
* 1942 - W noc z 8-égò na 9-égò czerwińca, nôleżnicë Krëjamnej Wòjskòwej Òrganizacjë "Pòmòrsczi Grif" przeprowadzëlë napôd na miemecką banę na Pomorzu, chtërnã miéł rézowac Adolf Hitler. Równak Hitler zmenéł rézã w slédni chwili i Grifowcë napôdlë jiną banę.
* 1945 - Òstôł òdëmkłë Teatr Groteska w Krakòwie.
* 1984 - Marión Woronin dobéł w Warszawie dôwni rekòrd Eùropy w biegu na 100 metrów (10,00 s).

### Ùrodzëlë sã
* 1595 - Władisłôw IV Waza, pòlsczi król (ùm. 1648)
* 1672 - Pioter I Wiôldżi, rusczi car (ùm. 1725)
* 1812 - Jón Gottfried Galle, miemiecczi astronoma, chtëren odkréł planetę Neptun (ùm. 1910)
* 1843 - Bertha von Suttner, aùstriackô pacifisticznô dzejôrka, runitka, pierszô białka, chtërna dobëła Pòkòjową Nôdgrodã Nobla (ùm. 1914)
* 1849 - Michôł Ancher, dëńsczi malôrz (ùm. 1927)
* 1915 - Les Paul, amerikańsczi mùzyk, gitarzista, ùsôdzca elektriczny gitarë (ùm. 2009)
* 1932 - Mariô Paradowskô, pòlskô historëczka, etnolog, etnografka (zm. 2011)
* 1956 - Marek Gaździcczi, pòlsczi nuklearni fizyk 
* 1956 - Rudolf Wojtowicz, pòlsczi miónkarz w bala, trener
* 1963 - Johnny Depp, amerikańsczi teatrownik
* 1978 - Miroslav Klose, pòlskò-miemiecczi miónkarz w bala
* 1981 - Natalie Portman, amerikańskô teatrownica 

### Ùmarlë
* 68 - Neron, rzimsczi czezer (ùr. 37)
* 1871 - Anna Atkins, anielskô bòtaniczka, fòtografka roscën, ùsôdzëła pirszã w historëji ksążkã z fòtograficznyma òdjimkama (ùr. 1799)
* 1870 - Karol Dickens, anielsczi runita (ùr. 1812)
* 1875 - Karol Libelt, pòlsczi filozof, spòlëzni i politiczni dzejôrz, prezes pòznóńscziego Towarzëstwa Nôùkòwi Pòmòcë (ur. 1807)
* 1944 - w łódzczim gëce: Chaim Natan Widawsczi, pòlsczi kùpc, dzejôrz (ùr. 1904) 
* 1944 - zabita przez Miemców: Czesłôwô Puzon, pòlskô harcerka, nôleżniczka Krajòwi Armie (ùr. 1919)



Kategòrëjô:Czerwińc
10 czerwińca

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń swiãtëją: Apòlo, Bògùmił, Bògùmiła, Cecyliô, Diana, Henrik, Ónufri, Timòteùsz

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 1874 - Alojzy Bùdzysz, nordowi ùsôdca

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:Czerwińc
11 czerwińca

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń swiãtëją: Anastazy, Flóra, Paùla, Téòdozjô

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
* 1940 Kònstantin Krefft béł ksądz doktor, a je Słëga Bòżi w Katolëcczim Kòscele.

Kategòrëjô:Czerwińc
15 czerwińca

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń swiãtëją: Ôbróm, Adélajda, Albertina, Jizolda, Jolańta, Placëda, Wisłôw, Wisława, Wit, Witóld, Witosłôw.

### Wëdarzenia
*

### &Ugrave;rodzëlë sã
*

### &Ugrave;marlë
*

Kategòrëjô:Czerwińc
16 czerwińca

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń swiãtëją:

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:Czerwińc
12 czerwińca

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń swiãtëją: Bòlesłôw, Celestina, Czesłôw, Czesława, Gwido, Janina, Kasper, Kadzmiérz, Léón, Mieczësłôw, 
Mieczësława, Narcyz, Placyd, Władisłôw, Władisława, Włodzmiérz

* Filipinë: Dzéń Samòstójnotë (od Szpansko)
* Ruskô: Dzéń Rusczi - nôrodné swiãto 

### Wëdarzenia
* 

### &Ugrave;rodzëlë sã
* 1802 - Harriet Martineau, anielskô abolicjonistka, wiolgô socjolożka, feministka, gazetniczka, ekonomistka, filozofka, ùsôdzëła zasadë socjologie (ùm. 1876)
* 1843 - Dawid Gill, szkòcczi astronoma, astrofòtograf (ùm. 1914)
* 1879 - Kadzmiérz Bassalik, pòlsczi bòtanik, mikrobiolog (ùm. 1960)
* 1890 - Egon Schiele, austriëcczi malôrz, céchownik (ùm. 1918)
* 1892 - Djuna Barnes, amerikańskô runitka w sztelu modernisticznem (ùm. 1982)
* 1895 - Wanda Dubieńska, pierszô pòlskô òlimpijka, méstrzeni Pòlski w fechtunku, tenisie i biegu na nartëch (ùm. 1968)
* 1929 - Anne Frank, niderlandzkò-żëdowskô dzewùs, aùtorka achtnionego pamiãtnika o żëcu ji rodzëzny w krëjamnocë przed nazistama (ùm. 1945 w kòncentracëjnem lagrze Auschwitz-Birkenau)
* 1929 - w Wòlnym Gardze Gduńskù: Rutka Laskier, pòlskò-żëdowskô dzewùs z Bëtowa, pònazwónò pòlską Aną Frank, téż aùtorka pamiãtnika (ùm. 1943 w kòncentracëjnem lagrze Auschwitz-Birkenau)

### &Ugrave;marlë
* 1934 - Enid Yandell, amerikańskô rzezôrka (ur. 1869)
* 1937 - Marija Uljanowa, radzeckô rewolucjonistka, politikôrka, sostra Lenina (ùr. 1878)
* 1942 - Laura Papo Bohoreta, jugosłowióńskô runitka w ladinsczim jãzëku, eseistka, feministka (ùr. 1891)
* 2003 - Gregory Peck, amerikańsczi aktora (ùr. 1916)

Kategòrëjô:Czerwińc
13 czerwińca

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń swiãtëją: Antoni, Chòcemir, Gerat, Gerata, Gracjô, Herman

### Wëdarzenia
* 1999 rokù béł beatifikòwóny Józef Jankòwsczi (ùr. w 1910 rokù w Czëczkòwie kòl Brus na Kaszëbach - ùm. 16 rujana 1941 r. w lagrze Auschwitz, gdze miôł nómer 16895) - ksądz, zôkònnik pallotin.

### &Ugrave;rodzëlë sã
*

### &Ugrave;marlë
*

Kategòrëjô:Czerwińc
17 czerwińca

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń swiãtëją: 

* Islandëjô: Roczëznô Proklamacjë Republiczi
* Pòlskô: Swiãto Pancernich Wòjsk - Dzéń Czołgistë

### Wëdarzenia
* 1920 – Òdemkła òstała Mòrskô Szkòła w Dërszewë, dzys Mòrsczi Ùniwersytet (lubò Mòrskô Akademiô) w Gdini.
* 1944 - Pò lëdowëm referendum, Islandëjskô Republika ògłosëła samòstójnotã òd Dëńsczi. 

### Ùrodzëlë sã
* 1882 - Igor Strawińsczi, rusczi kòmpòzytora, dirigent (ùm. 1971)
* 1889 - Jón Skala, sorbsczi runita, politikôrz (ùm. 1945)
* 1898 - M.C. Escher, niderlandzczi cechownik (ùm. 1972)
* 1939 - Krësztof Zanussi, pòlsczi filmowi reżiser 
* 1943 - Barry Manilow, amerikańsczi spiéwôrz
* 1980 - Wenus Williams, amerikańskô tenisistka
* 1987 - Kendrick Lamar, amerikańsczi raper

### Ùmarlë
* 1025 - Bòlesłôw I Chrobri, pòlsczi ksyżëc, pierwszi pòlsczi król (ùr. 967) 
* 1501 - Jón I Olbracht, pòlsczi król (ùr. 1459)
* 1696 - Jón III Sobiesczi, pòlsczi król (ùr. 1629)



Kategòrëjô:Czerwińc
19 czerwińca

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń swiãtëją: sw. Protôz i sw. Gerwôz, Bòrzësłôw, Juliana, Michalëna, Rómùôld, Rómùalda

### Wëdarzenia
* 1669 - Michôł Korybut Wiszniôwiecczi òstôł welowany królã Pòlsczi.
* 1926 – W Warszawie premiera òperë "Król Roger" Karola Szymanôwsczégò.
* 1927 – Rézowonô fana na pasażersczim bôce SS Gdańsk.
* 1930 – Do Gdini przecygnął szkólny òkrãt "Dar Pomorza".
* 1971 – Òdemkłe òstało molo w Kòlbrzégù.

### Ùrodzëlë sã
* 1566 - Jakób I Stuart, anielsczi i szkòcczi król
* 1623 - Blaise Pascal, słôwny francësczi filozofa, matematik i fizyk (ùm. 1662)
* 1871 - Paul Valéry, francësczi pòeta, (ùm. 1945) 
* 1845 - Aung San Suu Kyi, birmańskô politikôrka, dzejôrka, pokojowa noblistka
* 1947 - Salman Rushdie, jindejsko-anielski runita, aùtor "Szatańsczich Wersetów"
* 1957 - Anna Lindh, szwedzkô politikôrka (ùm. 2003)
* 1962 - Paula Abdul, amerikańskô tancerka, choreografka, spiéwôrka

### Ùmarlë
* 1867 - Maximilian I, czezer Meksykù
* 1937 - J. M. Barrie, szkòcczi runita, aùtor "Piotrëszka Pana" (ùr. 1860)
* 1993 - William Golding, anielsczi pisôrz, noblista, aùtor "Panownika mùchów" (ùr. 1911)
* 1953 - Julius ë Ethel Rosenbergòwie, amerikańsczi fizycë (projekt „Manhattan”), rësczi szpiedzë

Kategòrëjô:Czerwińc
20 czerwińca

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń swiãtëją:

### Wëdarzenia
* 1397 - Kalmarskô Ùniô
* 1637 - Biôtka pòd Martynowã (pòlsczi armie procëm tatarsczi armie Kantimira Mùrzë)

### Ùrodzëlë sã
* 1566 - Zygmuńt III Waza, pòlsczi król (ùm. 1632)
* 1967 - Nicole Kidman, amerikańskò-aùstralijskô teatrownica

### Ùmarlë
* 1597 - Willem Barents, niderlandzczi rézownik (ùr. 1550)
* 1933 - Klara Zetkin, miemieckô pòlitikôrka, dzejôrka (ùr. 1857)
* 1947 - Benjamin "Bugsy" Siegel, amerikańsczi gangster (ùr. 1906)

Kategòrëjô:Czerwińc
23 czerwińca

### Swiãta ë ùroczëznë
* Państwowé swiãto w Luksembùrgù (luks. *Lëtzebuerger Nationalfeierdag*)
* Mionowi dzéń swiãtëją:

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
* 1923 - Antón Ôbram

Kategòrëjô:Czerwińc
24 czerwińca

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń swiãtëją: Danuta, Émila, Jón, Rómùôld, Rómùalda

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:Czerwińc
25 czerwińca

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń swiãtëją: Dorota, Łucjô, Wilem

* Chòrwackô - Dzéń Państwòwi Samòstójnotë (òd Serbsczi, 1991)
* Gwatemala - Dzéń Szkólnégò
* Mòzambik - Dzéń Samòstójnotë (òd Pòrtugalsczi, 1975)
* Słoweniô - Dzéń Państwòwi Samòstójnotë (od Serbsczi, 1991)

### Wëdarzenia
* 1678 - Wenecjôńskô matematiczka Elena Cornaro Piscopia òstała pierszą białką w historie Eùropë, chtërna dobëła titel doktóra na ùniwersytece.

* 25-26 czerwińca 1876 - USA: Biôtka pòd Little Bighorn (Greasy Grass), stolemny napôd amerikańsczi armie na Indian. 

* 1911 - Òdemkły òstôł Lesny Téater w Gduńsku.

* 1991 - Słoweniô i Chòrwackô ògłosëłë samòstójnotã òd dôwny Jugòsławie-Serbsczi.  Jugòsławiô-Serbiô nie ùznała nëch samòstójnotów i pòsłała swòją armiã do nëch 2 państwów, chtërny wòjskòwi napôd zôczątkòwôł bałkańską wòjnã. 

* 1993 - Kim Campbell òstała pierszą białką-premierã w Kanadze.

* 1993 - Tansu Çiller òstała pierszą białką-premierã Tërecczi.

### Ùrodzëlë sã
* 1603 - Mariónna Marchockô, pòlskô „bòsô karmelitanka”, misticzka, runitka, pòetka, pierszô pòlskô białka, chtërna napisała swòj żëcopis (ùm. 1652)
* 1852 - Antoni Gaudí, stolemny katalońsczi architekt (ùm. 1926)
* 1903 - George Orwell, anielsczi runita, aùtor ksążczi „1984” (ùm. 1950)
* 1954 - Sonia Sotomayor, amerikańskô prawniczka, sãdza w Nôwëższim Sądze USA
* 1963 - George Michael, anielsczi spiéwôrz (ùm. 2016)

### Ùmarlë
* 1767 - Georg Telemann, miemiecczi kòmpòzytora (ùr. 1681)
* 1822 - E.T.A. Hoffmann, miemiecczi runita, kòmpòzytora, prawnik (ùr. 1776)
* 1984 - Michel Foucault, francësczi filozofa (ùr. 1926)
* 1997 - Jacques-Yves Cousteau, francësczi òceanograf (ùr. 1910)
* 2009 - Farrah Fawcett, amerikańskô teatrownica (ùr. 1947)
* 2009 - Michael Jackson, amerikańsczi spiéwôrz (ùr. 1958)
* 2010 - Wu Guanzhong (吴冠中), chińsczi malôrz (ur. 1919)



Kategòrëjô:Czerwińc
26 czerwińca

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń swiãtëją: Dawid, Jeremiôsz, Pelagiô, Pelagiusz

### Wëdarzenia
* 1719 - òdżin niszczi Miastkò

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:Czerwińc
1 gromicznika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Brigidë, Jignacégò

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Niech le przińdze Jignacy, ten zemã pòdskacy.
2 gromicznika

### Swiãta ë ùroczëznë
W katolëcczim kòscele:
* Matczi Bòsczi Gromiczny
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Marië, Mirosława

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*

### Przësłowia
* Na Gromiczną gãs wòdë, na Strëmianą òwca trôwã.
* Na Gromiczną robôk przewrôcô sã w zemi na drëgą stronã.
* Na Gromiczną mùszi ju skòwrónk zaspiewac, chòcbë mù główka miała zmiarznąc.
* Czéj w Gromiczną z daków cecze, to sã zëma jesz pòwlecze.
4 gromicznika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Witosławë, Wartisława, Witosława

* Sri Lanka - Dzéń Samòstójnotë (od Wiôldżi Britaniji w 1948)

### Wëdarzenia
* 1938 - premiera pierszego dłëgsziego filmu cechunkowego "Królewnô Snieżélkô" Walta Disneya.
* 1945 - Kònferëncejô w Jałcë ze Stalinem, Churchillem i Rooseveltem
* 2004 - Ùsôdzony serwis Facebook.

### Ùrodzëlë sã
* 1505 - Mikòłôj Rej, pòlsczi poeta, runita, dolmacz, pòlitikôrz (ùm. 1569)
* 1746 - Tadeùsz Kościuszko, pòlsczi generał i przednik polscziego pòwstaniégò przecyw Ruskô i Presem, amerikańsczi generał (ùm. 1817)
* 1884 - ks. Józef Wrëcza
* 1905 - Francyszk Mamùszka
* 1913 - Rosa Parks, amerikańskô dzejôrkô praw lëdze afrikańskô-amerikańsczich (ùm. 2005)

### Ùmarlë
* 211 - Septimius Severus, rzimsczi cesôrz (ùr. 146)
* 1894 - Adolphe Sax, belgijsczi ùsôdzca saksofonu (ùr. 1814)
* 1983 - Karen Carpenter, amerikańskô spiewôrkô, nôleżniczkô karna The Carpenters (ùr. 1950)
* 1987 - Liberace, pòlsko-amerikańsczi spiewôrz (ùr. 1919)
* 2002 - Agatha Barbara, maltańskô pòlitikôrkô, prezydentkô Malty (ùr.  1923)

### Przësłowié
* Gromicznik cepłi, wòjcechòwi zëmny.
6 gromicznika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Dorotë, Titusa, Bògdana

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 1946 r. prof. Józef Bòrzëszkòwsczi

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Bëlni sã jidze pòd górã, jak z górë.
7 gromicznika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Sambór, Subisława, Subisłôw, Sulësłôw

* Grenada - Dzen Samòstójnotë (od Wiôldżi Britaniji 1974)

### Wëdarzenia
* 1971 - Białczi dostôłë prawo welowania w Szwajcarskô.

### Ùrodzëlë sã
* 1478 - Thomas More, anielsczi filozof, socjalista i pòlitikôrz, ùsôdzca terminu "utopia" (ùm. 1535)
* 1693 - Anna Iwanowna Romanowa, ruskô cesôrzowa (ùm. 1740)
* 1812 - Charles Dickens, anielsczi runita (ùm. 1870)
* 1867 - Laura Ingalls Wilder, amerikańskô runitkô (ùm.  1957).
* 1870 - Alfred Adler, aùstrëjacczi psychòlog, ùsadzył teoriã kompleksu miészëzni (ùm. 1937)
* 1906 - Puyi, slédné cesôrz chińsczi (ùm. 1967)

### Ùmarlë
* 1801 - Daniel Chodowiecki, gduńskô-prësczi malownik i zòbrôzca, direktor Berlëńsczi Akademiji Kùńsztu (ùr. 1726)
* 1979 - Josef Mengele, miemiecczi nazista i zbrodniarz (ùr. 1911)
* 1994 - Witold Lutosławski, pòlsczi kompozitora (ùr. 1913)

### Przësłowié
* Chto nie widzy reno słuńca, temù smùtni dzéń do kùńca.
8 gromicznika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Jana, Piotra, Heronima

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 1926 r. Jan Piepka

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* W zôpùstë mùszi bëc miãso, bò chto w zôpùstë mie jé miãsa, tegò mëdżi òb lato zjedzą.
9 gromicznika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Apòlonië, Cyrila

### Wëdarzenia
* 1986 – Kòmeta Halleya w Słuńcowém Ùstawé.
* 2004 – W Azerbejdżanë ùsôdzony Park Nôrodny Hirkan.
* 2018 – W Pjongczang w Kòreji Pôłniowi rozpòczãcô XXIII Zëmowech Òlimpijsczich Jigrzësków.

### Ùrodzëlë sã
* 1731 - Jón Ùphagen, gduńsczi kùpc, przësëżnik, radzczi Gduńska, dzejopisôrz, runita, ùsôdzył wiôlgą kòlekcëjo ksążek (ùm. 1802) 
* 1846 - Wilhelm Maybach, miemiecczi inżiner, ùsôdzca Maybacha (ùm. 1929)
* 1854 - Aletta Jacobs, pierszô néderlandzkô lekarkô, dzejôrkô (ùm. 1929)
* 1864 - Miina Härma, estońskô organistka, kòmpòzytorka, dirigentka (ùm. 1941)
* 1874 - Amy Lowell, amerikańskô poetka, kriticzka lëtërackô, szkolna (ùm. 1925)
* 1885 - Anita Rée, miemieckô malarka awantgardowô (ùm. 1933)
* 1920 - Sztefan Fikùs, kaszëbsczi runita, poeta, dzejopisôrz, malownik, dzejôrz (ùm. 2010)
* 1929 - Bòlesłôw Fac, pòlsczi poeta, runita, gduńsczi dzejôrz literacczi, animator kultury Gduńska (ùm. 2000)
* 1942 - Carole King, amerikańskô kòmpòzytorka piosnek dla baro welu muzików jak Aretha Franklin, The Beatles, Mariah Carey i jin., pianistka, spiéwôrka
* 1945 - Mia Farrow, amerikańskô teatrownica
* 1979 - Zhang Ziyi, chińskô teatrownica (filmy "Crouching Tiger, Hidden Dragon", "House of Flying Daggers", "Memoirs of a Geisha" i jin.)

### Ùmarlë
* 1360 - Maćko Borkowic, pòlsczi wòjewoda, starosta poznańsczi (ùr. 1298)
* 1881 - Fjodor Dostojewski, rusczi runita (ùr. 1821)
* 1999 - Aleksander Gieysztor, pòlsczi dzejopisôrz, mediewista (ùr. 1916)
* 2001 - Gunnar Seidenfaden, dënsczi diplomata, botanik (ùr. 1908)
* 2014 - Gabriel Axel, dënsczi reżiser filmowy, teatrownik (ùr. 1918)

### Przësłowié
* Kùp całą kòszałkã swiéżëch sledzy, to sã zjé, pòst je dłudżi – rzekł chłop do białczi.
10 gromicznika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Jacëka, Élwirë, Schòlasticzi

### Wëdarzenia
* 1920 - zdënk Pòlsczi z mòrzã w Pùckù
* 1926 - nôdanié gardsczich prôw Gdinië

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
* 1938 r. Aleksander Majkòwsczi

### Przësłowié
* W pòsce beczka sledzy, w żniwa beczka piwa.
11 gromicznika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń swiãtëją: Bernadeta, Łazôrz, Łucjón, Mariô

### Wëdarzenia
* 1818 - Chile ògłosa samòstójnotë.
* 1945 - Kònferëncejô w Jałcë zakoncza sã, Roosevelt, Churchill i Stalin podpisôjã traktat jałtańsczi, baro lëchi dla Pòlsczi.
* 1990 - Nelson Mandela ùwòlniony po 27 latech w sôdzë w RPA.

### Ùrodzëlë sã
* 1847 - Thomas Alva Edison, amerikańsczi wenolazca (ùm. 1931)
* 1908 - Józef Brusczi, kaszëbsczi gôdësz, lékôrz, spòlëznowi dzejôrz (ùm. 1974)
* 1934 - Manuel Noriega, panamsczi pòlitikôrz, prezydent Panamy (ùm. 2017)
* 1974 - D'Angelo, amerikańsczi spiewôrz w sztelu soul
* 1962 - Sheryl Crow, amerikańskô spiewôrka
* 1969 - Jennifer Aniston - amerikańskô teatrownica

### Ùmarlë
* 1524 - Jizabela Aragonskô, ksãżnô Neapolu, mema krolawej Bony Sforzy
* 1829 - Aleksandr Gribojedow, rusczi runita, diplomata (ùr. 1795)
* 1948 - Sergej Eisenstein, rusczi reżiser filmowy (ùr. 1898)
* 1963 - Sylwia Plath, amerikańskô poetka, runitka (ùr. 1932)
* 2012 - Whitney Houston, amerikańskô spiewôrka, teatrownica (ùr. 1963).

### Przësłowié
* Pò pòsce przińdze swiãto.
14 gromicznika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Lilianë, Walãtégò

* Midzënôrodné: Swiãto Miłotë < Walãtéńczi (pòl: Walentynki, an: Valentine's Day)

* Bùlgarskô i Serbskô: Trifon Zarezan, swiãto wina 

* Stôrożëtnë Rzim: Lupercalia, rzimscze swiãto pleniôczi, miłotë i seksu 

### Wëdarzenia
* 498 - Papiéż Gelasius ùsodza mionowi dzéń sw. Walãtégò w Rzimie miast pogańsczich Luperkaliów.
* 1945 - Czerwònô Armia wyzwala miemiecczi kòncentracëjny lager Gross-Rosen na Dólnim Szląsczu.

### Ùrodzëlë sã
* 1799 - Walãti Wańkowicz, polsczi malôrz (ùm. 1842)
* 1847 - Walãti Dąbrowsczi, kaszëbsczi ksãdz, dzejôrz (ùm. 1931)

### Ùmarlë
* 1392 - Elżbiéta Pòmòrskô
* 1997 - Andrzéj Bùkòwsczi

### Przësłowié
* Swiãti Walk nie kładze pòd lodã balk.
* Na swiãti Walk ni ma ju pòd lodem balk.
15 gromicznika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Faustina, Józefa

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 1898 r. Bernard Grzãdzëcczi

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Kò wiész, jak je, a nie wiész, jak bãdze.
16 gromicznika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Państwowé swiãto Lëtwë – Dzéń Òdbùdowaniô Lëtewsczégò Państwa (lët. *Lietuvos valstybės atkūrimo diena*)
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Danutë, Juliana

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Jak sã człowiek spieszi, to sã diabeł ceszi.
12 gromicznika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Eùlalië, Norë, Mòdesta

* Dzéń Darwina (Midzënarodni)
* Dzéń Lincolna (USA)

### Wëdarzenia
* 1912 - Abdekuje slédny cesorz chinszczi Puyi, Chinë stajã sã repùblikã.
* 1912 - Chińskô Repùblika wprowadza brekowanie gregòriańscziego kalãdôrza.
* 1997 - Otworzona na nowo sinagoga żëdowska w Lublinie.

### Ùrodzëlë sã
* 661 - Ksãżnô Ōku z Japòńskô, poetka, *saiō* bòżëny słuńca Amaterasu (ùm. 702)
* 1480 - Frederik II Legnicczi − wiôldżi ksyżëc legnicczi, brzesczi, scinawsczi i głogowsczi (ùm. 1547)
* 1809 - Karól Darwin, anielsczi biolog, geolog, histornik nôtërny, odkrewca ewolucëji nôtërnej (ùm. 1882)
* 1809 - Abraham Lincoln, 16. prezydent USA (1861-65) (ùm. 1865)
* 1814 - Jenny Westphalen Marks - miemiecko kriticzkô teatralnô, dzejorkô, białka Karóla Marksa
* 1865 - Kazimierz Przerwa-Tetmajer, pòlsczi poeta, runita (ùm. 1940)
* 1902 - Helena Cehak-Hołubowiczowa, pòlskô archeòlożkô, kierowniczkô Wëdzélu Archeòlogiji Szląsczej PAN i Katedry Archeòlogiji Ùniwersytetu Wrocławscziego (ùm. 1979)
* 1920 - Danuta Gellnerowa, pòlskô poetka, runitka dla dzecy (ùm. 2003)
* 1943 - Wacław Kisielewsczi, pòlsczi pianista, noleznik duetu "Marek i Wacek" (ùm. 1986)
* 1980 - Christina Ricci, amerikańskô teatrownica

### Ùmarlë
* 1798 – Stanisłôw Augùst Poniatowsczi, slédny król Polsczi (ùr. 1732)
* 1804 - Immanuel Kant, miemiecczi filozof (ùr. 1724)
* 1984 - Julio Cortázar, argentińsczi runita (ùr.  1914)
* 2000 - Charles Schulz, amerikansczi cechownik, usodzca "Peanuts" z tószkem Snoopy (ùr. 1922)
* 2017 - Krystyna Sienkiewicz, polsko teatrownica teatrowa, filmowa i telewizejna, spieworka piosnki poetyckiej

### Przësłowié
* Co bëło a nie je, w kòminie nie zapisëją.
13 gromicznika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Katrzinë, Grzégòrza

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Kùczer na wòzu sã zmienił, ale batug je ten sóm.
17 gromicznika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Donata, Łukôsza

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Blónë przëchôdają ë òdchôdają, ale niebò òstôwô to samò.
21 gromicznika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Éléònorë, Feliksa
* Midzënôrodny Dzéń Domôcégò Jãzëka - Sparłãczonëch Nôrodów

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
* 1951 r. Téòdora Gùlgòwskô

### Przësłowié
* Sebie w słuńcu stôwiómë, a jinëch w céni.
22 gromicznika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń swiãtëją: Małgòrzata, Marta, Wartësłôw

* Saint Lucia - Dzen Samostojnote (od Wioldzi Britanji 1979)

### Wëdarzenia
* 1819 - USA kupuje ston Floride od Szpansko. 

### Ùrodzëlë sã
* 1788 - Arthur Schopenhauer, miemiecczi filozof (ùm. 1860)
* 1810 - Frédérik Chopin, polsczi pianista, kompozitora, wirtuoz (ùm. 1849)
* 1900 - Luis Buñuel, szpansko-meksykansczi reziser filmowy w sztelu surrealizmu (ùm. 1983)
* 1975 - Drew Barrymore - amerikańskô teatrownica

### Ùmarlë
* 1512 - Amerigo Vespucci, italsczi kupc i rezownik (ùr. 1454)
* 1797 - Baron von Münchhausen, miemiecczi oficer i bajorz (ùr. 1720)
* 1875 - Jean-Baptiste Camille Corot, fransczi malorz (ùr. 1796)
* 1944 - Mlodze noleznice miemiecczego karna przecyw nazistom "Weiße Rose" zamordowane przez nazistow:
** Hans Scholl (ùr. 1918)
** Sophie Scholl (ùr. 1921)
** Christoph Probst (ùr. 1919)
* 1987 - Andy Warhol, amerikansczi malorz, grafik, kunsztler, runita (ùr. 1928)

### Przësłowié
* Jaczi chto do pôłnia, taczi pò pôłniu.
26 gromicznika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Aleksandra, Mirosława

### Wëdarzenia
* 2001 - Karno terroristiczne Taliban w Afganistónie niszcze 2 wioldżië szlachòtë Buddy w Bamyanie.

### Ùrodzëlë sã
* 1802 - Wiktor Hugo, frańcësczi runita (ùm. 1885)
* 1829 - Levi Strauss, miemiecko-amerikańsczi ùsôdzca bùksów Levi's (ùm. 1902)
* 1852 - John Harvey Kellogg, amerikańsczi lekarz, ùsôdzca płatczów kùkùridzowëch Kellog's (ùm. 1943)
* 1908 - Zygfrid Prószińsczi, kaszëbsczi szkolny, runita, dzejôrz
* 1869 - Nadjeżda Krupscza, ruskô dzejôrka komunisticznô, pedagòżkô, białka Lenina (ùm. 1939)
* 1971 - Erykah Badu, amerikańskô spiewôrka w sztélu soul, r'n'b, dżez

### Ùmarlë
* 212 - Geta, cesôrz rzimsczi (ùr. 189)
* 1901 - Lucyna Ćwierczakiewiczowa, polskô autorka ksążek kucharsczich (ùr. 1829)

### Przësłowié
* Kaszëba sétme dni nie widzy pò ùrodzenim, ale jak òn téż przezdrzi, to òn bez dãbòwi dél widzy.
* Chto małga nie achtnie, ten wiôlga ni mô.
27 gromicznika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Anastazjë, Gabriela

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Dze dwùch sã najé, tam ë trzecy nie òstónie głodny.
28 gromicznika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Téòfila, Makarégò, Rómana

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Kaszëbi są ti dbë, że za swim bë w piekło szlë.
29 gromicznika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń swiãtëją: Róman

### Wëdarzenia
* 1940 - Teatrownica Hattie McDaniel jako pierszo Afroamerikanko w historëji kina dostawa Oscara
* 1968 - Anielsko astrofizeczko Jocelyn Bell Burnell odkrywa gwiôzdë pulsarë w Kòsmòsë

### Ùrodzëlë sã
* 1880 - Marian Dederko, artista fotograf, wenolazca techniki (um. 1965) 
* 1903 - Ludwik Starsczi, polsczi runita, autor tekstow piesni, sekretorz ZAIKSu
* 1920 - Helena Siekierska ps. „Lusia”, harcerko, laczniczko AK (um. 1943 zabita przez hitlerowcow) 
* 1976 - Ja Rule, amerykańsczi raper, teatrownik
* 1984 - Olga Bołądź, polsko teatrownica filmowa i teatralna

### Ùmarlë
* 1172 - Cadwaladr ap Gruffydd, walëjsczi ksyzec 
* 1928 - Ina Coolbrith, amerikansko poetko (ur. 1841)
* 1996 - Shams Pahlavi, iranscza ksyzna, sestra slednego szacha Iranu, dzejorka spoldeczna, prezydatka "Red Lion & Sun Society"
1 strëmiannika

STRËMIANNIK

1
2
3
4
5
6
7


8
9
10
11
12
13
14


15
16
17
18
19
20
21


22
23
24
25
26
27
28


29
30
31







## Strëmiannik
**1. strëmiannika** to je 60. dzéń rokù gregòriańsczego kalãdôrza (61. dzéń w rokù przestãpnem). Òstało 305 dniów do kùńca rokù. 

W stôrożëtnëm Rzimë 1. strëmiannika beł pierszim dném Nowégò Rokù, czemu numerowe miona miesącow w łacëznë to september (setmy) na 9. miesąc, october (8.) na 10. miesąc, november (9.) na 11. miesąc i december (10.) na 12. miesąc gregòriańsczego kalãdôrza.

### Swiãta ë ùroczëznë

thumb|200px|Martenica, bùlgarsczi amulet zymkù

* Mionowi dzéń (Jimieninë): Antonégò, Albina, Dawida

* Midzënôrodné: Pierwszi Dzéń Zymkù.

* Balearscze Òstrowë: Swiãto Balearów 

* Bòsniô i Hercegòwina: Swiãto Samòstójnotë

* Bùlgarskô: Martenica (pierszi dzéń zymkù i swiãto Baby Marty (Nenka Marta), bòżëny zëme i zymkù).

* Marshalla Òstrowë: Dzéń Ofiar Bomby Atomòwôj

* Rumùńskô i Mòłdawiô: Mărțișor, pierwszi dzen zymkù.

* Walijô: Dzéń sw. Dawida, patrona Waliji

* Stôrożëtnë Rzim: Matronalia, swiãto bòżëny Junone, rzimsczich białek i mëmek; pierszi dzéń Nowégò Rokù; pierszi dzéń miesąca rzimsczego boga wòjnë i gburzenia Marsa, od chternego usadzono miono stremiannika "Martius", marc w jinszech jazekach.

### Wëdarzenia
* 45 p.n.e. - Juliusz Czezer wprowodza julijansczi kalãdôrz w czezerstwe rzimsczem. Nen kalãdôrz spózdzał sã 1 dzéń na 128 lat w òdnieseniu do zwrotnikòwégò rokù. 
* 1863 - W USA je to oficjalny kùńc niewolnictwa, le rasizm procëm Afroamerikanom dali baro stolemny w prawie i zwëkach jako rasowo segregacëjô do 1960ech let.
* 1872 - Park Nôrodny Yellowstone ùsadzony w USA. 
* 1896 - W biotcze przy Adowa w Africe Etiopëjô zweceża Italsko i obarna samòstójnotë.
* 1982 – Premiera polscziego filmu "Vabank", reżiserowanego przez Juliusza Machulscziego.

### Ùrodzëlë sã
* 1445 - Sandro Botticelli, italsczi malôrz (ùm. 1510)
* 1927 - Harry Belafonte, amerikańsczi spiewôrz, teatrownik, dzejôrz afroamerikańsczi

### Ùmarlë
* 589 - sw. Dawid z Menewiji, walijsczi biskùp, patron Waliji (ùr. 500)
* 1877 - Antoni Patek, polsczi zedżërmester, werobnik i ùsadzca zedżërkow, dzejôrz emigracëjny (ùr. 1812)
* 1912 - Emma Ostaszewskô, polskô pianistka, dzejôrka (ùr. 1831)
* 1943 - Stefania Adamaszkównô, polskô dzejôrka antihitlerowskô (ur. 1914)
* 1943 - Alexandre Yersin, francësczi bakteriolog, odkrewca bakterëji dżumë, z mionã od jigo nozwestka *Yersinii pestis*(ur. 1863)

## Przësłowié
* Marc mówi do gromicznika: czej bë jô miôł tã mòc, co të môsz, to bë jô w krowie celã ùmrozył, taczi jô móm nierôz górz.

Kategòrëjô:Strumiannik
2 strëmiannika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń swiãtëją: Henrik, Léna, Radosłôw

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Strëmianny bez wòdë, wòjcechòwi bez trôwë.

Kategòrëjô:Strumiannik
24 gromicznika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Bògùsza, Macéja

* Estoniô – Swiãto Samòstójnotë (od Ruskô w 1918)
* Meksyk – Dzéń Fany Nôrodnéj   

### Wëdarzenia
* 1343 - Ùsadzonô przëstojniô króla Kadzmiérza Wiôldżiego z ksyżëcami zôpadnopòmòrsczimi Bògùsłôwã V, Barnimã IV i Wartësłôwã V.
* 1389 - Królewô Margaréta I zweceża króla szwedzcziego Albrechta von Mecklenburg w biôtcze pod Asie i dobiwa Szwedzkô w całoscë.   
* 1397 - Ùsadzony krzëżôcczi Związk Wieszczórow przez ricerzë krzëżôcczich, czej pózni pòmôgelë Pòlôchóm i pòlsczemu królowi.
* 1833 - Zaczinô dzejôc Téatr Wiôldżi w Warszawie.
* 1818 - Pierszi pùbliczny kòncert małego Fredricha Chopina, czej mioł blós 8 lat, w Pałacu Radziwiłłów w Warszawie.
* 1938 - Piersze szczetecczi do zãbów z nylonu.
* 1985 – Zaczinô dzejôc Téatr im. Stanisława Ignacego Witkiewicza w Zakopanem.

### Ùrodzëlë sã
* 1304 - Ibn Battuta, marokansczi rézownik, rézowoł 30 lat przez 44 kraje, okolo 20.000 km (ùm. 1377)
* 1853 - Stanisłôw Ignac Witkiewicz, ps. Witkacy, polsczi malôrz, cechownik, runita, dramaturg, filozof, fotograf (ùm. 1939)

### Ùmarlë
* 1953 - powieszone przez stalinowców polsczi generał AK August Emil Fieldorf ps. „Nil”
* 1984 - Lech Bądkòwsczi, kaszëbsczi i polsczi runita, dzejôrz, ùsôdzcą fòrmùły regiónalny rësznotë w Kaszëbskò-Pòmòrsczém Zrzeszeniu

### Przësłowié
* Na Macejca zniese gãs pierszé jôjca.
* Swiãti Macéj zëmã tracy, ale czasã pòdskacy.
* Cziej Macéj lodu nie topi, jesz długò bãdą chùchalë w rãce chłopi.
3 strëmiannika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Kùnegùńda, Teréza

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
* 1945 r. bp Paweł Rhode

### Przësłowié
* Zymk nie przëlecy na jedny jaskùleczce.

Kategòrëjô:Strumiannik
4 strëmiannika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Arkadiusza, Łucji, Kadzmierza

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 1886 r. Kazmiérz Jasnoch

### Ùmarlë
* 1944 r. Józef Dambek

### Przësłowié
* Na swiãti Kazmiérz mrówka na wiérzch.
* Na swiãtégò Kazmiérza wëlatëje skòwrónk spòd pierza, ale czasã mù dzóbk zamiarznie.

Kategòrëjô:Strumiannik
5 strëmiannika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Òlëwii, Wacława, Adriana

### Wëdarzenia
* 1945 wëzwòlenié Stôrgardu

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Niechle bòcón przëlecy, słuńce wnet zaswiécy.

Kategòrëjô:Strumiannik
7 strëmiannika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Paweł, Teréza, Tomôsz

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 1867 Kónstantin Krefft béł ksądz doktor, a je Słëga Bòżi w Katolëcczim Kòscele.

### Ùmarlë
* 1942 r. ks. bp. Kónstantin Dominik

### Przësłowié
* Na Gòchach wiedno jôchim je.

Kategòrëjô:Strumiannik
9 strëmiannika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Francyszczi, Katarzinë, Dominika

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 1852 r. Hieronim Jarosz Derdowsczi
* 1889 r. Kazmiérz Demel

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Cëzy stronë chwalë, a w swòjich biédã klep.
11 strëmiannika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Kònstanti, Teréza

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 1882 r. Francyszk Sãdzycczi

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Pùck to je kaszëbskô kòmòra.
12 strëmiannika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Grzégòrza, Bernarda, Józefinë

### Wëdarzenia
* 1945 r. wëzwòloné òstałë Pùck ë Wejrowò

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Na swiãtégò Grzegòrza jidą wisłë do mòrza.
* Na swiãtégò Grzegòrza biôj, rëbôkù, do mòrza.
* Pò swiãtim Grzegòrzu zëma ju ni mô tegò gòrzu.
* Na swiãtégò Grzegòrza zëma jidze do mòrza.
8 strëmiannika

STRËMIANNIK

1
2
3
4
5
6
7


8
9
10
11
12
13
14


15
16
17
18
19
20
21


22
23
24
25
26
27
28


29
30
31







## 8. Strëmiannika
thumb|152px|Cech Praw Białk

**8. strëmiannika** to je 68. dzéń rokù gregòriańsczego kalãdôrza (69. dzéń w rokù przestãpnem). Òstało 298 dniów do kùńca rokù. 

### Swiãta ë ùroczëznë

* Mionowi dzéń (Jimieninë): Béjatë, Sztefóna

* Midzënôrodné: Dzéń Białk
* Swiãto ONZ: Midzënôrodny Dzéń Praw Białk i Pokoju 

### Wëdarzenia
* 415 - Hypatia, anticzna greckò-egipskô filozofka neoplatonskô, astronomka i matematiczka zamordowana na dardzi przez chrzescyjańsczich mnichow w Aleksandrii.
* 1908 - 15.000-25.000 białk robiącëch w fabrikach ruchnow sztrëjkùją w Nowim Yorku i Chicago dla lepszich praw warkòwech i detkow za robote białk, czej òsta inspiracëjo dla Dna Białk.
* 1910 - Midzënôrodny Dzéń Białk Robiacech ùsôdzony na 2. konferencëji socjalistecznech białk w Kopenhadze dla lepszich praw białk i prawa welowania dla bialk.
* 1910 - W Szpańskô krol Alfonso XIII dawa szpansczim bialkom prawo sztudérowônio na uniwersitetach. 
* 1911 - Pierszi Dzéń Białk Robiacech swiãtowany w Aùstriô, Denskô, Miemieckô i Szwajcarskô.
* 1913-1914 - Bialki w Europeji protestujô procëm I swiatowë wòjnë.
* 1914 - Pierszi Dzen Białk Robiacech swiãtowany tez w Szwedzkô i Ruskô (wedl. kaladarza julianscziego, sledni tidzen godnika).
* 1917 - Ruskie białki na Dzéń Białk organizeja sztrëjki i protestowe demonstraceje (z parola "chleba i pokoju") procëm glodowi, procëm wòjnë i procëm monarchii jako Rewolucejô Gromicznikowo (8. stremiannika gregorianscziego to 23. gromicznika julianscziego), sledni rusczi cesorz car Niklosz II musi tedy abdekowac, czej dawa zaczatk Rewoluceji Pazdzérznikowej nego roku.
* 1922 - Pierszi Dzéń Białk swiãtowany w Chinëch.
* 1939 - Pierszi Dzéń Białk swiãtowany w Szpańskô.
* 1939 - W Gdini òtemkłe kino "Gwiôzda", po wojnie to kino Bôłt, kino Warszawa.
* 1977 - ONZ usodza Midzënôrodny Dzéń Praw Białk i Pokoju jako swiãto wszetczech panstw noleznich do ONZ.
* 2011 - Je òbchôdzone swiãto 100 lat Midzënôrodnego Dnia Białk.

### Ùrodzëlë sã
* 1822 - Ignacy Łukasiewicz, pòlsczi chemik, aptekorz, ùsôdzca 
* 1839 - Josephine Cochrane, amerikańskô usodzôrka (ùm. 1913)
* 1892 - Juana de Ibarbourou, urugwajskô poetka i runitka (ùm. 1979)
* 1896 - Charlotte Whitton, kanadejskô gazetniczka i politikôrka, pierszô białka jako burmester Ottawy (ùm. 1975)
* 1902 - Louise Beavers, afroamerikańskô teatrownica i spieworka (ùm. 1962)
* 1909 - Beatrice Shilling, anielskô inzinierka, rajdowniczka motoceklowa (ùm. 1990)
* 1945 - Sylwia Wiegand, amerikańskô matematiczka
* 1947 - Carole Bayer Sager, amerikańskô kompozitorka, spiewôrka, malôrka
* 1982 - Kat von D, meksikansko-amerikańskô artistka tatuazu 

### Ùmarlë
* 415 - Hypatia, anticzna greckò-egipskô filozofka neoplatońskô, astronomka i matematiczka 
* 2001 - Jón Piépka, kaszëbsczi poeta, runita (ùm. 2001)

### Przësłowié
* Jak le spiéwac zaczną drózdë, wnet na pòlach pòkôżą sã brózdë.
14 strëmiannika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Léòna, Jakùba, Matildë 

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Chto nie seje i nie brónëje, lëchò sã czëje.
16 strëmiannika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Danutë, Jizabelë, Òktawië

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Gbùr to mùr, dzys mù gapa òczë wëdzobie, a witro òn dali zdrzi.
19 strëmiannika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Bògdana, Józefa
* Dzéń Jednotë Kaszëbów

### Wëdarzenia
* 1238 r. pierszô pisónô wzmiónka ò Kaszëbach

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Na swiãtégò Jopa gdowë ë dzéwczãta proszą ò dobrégò chłopa.
* Na swiãtégò Józwa przez pòle brózda.
* Czej kòzogrësc zakwitô, wies bòcóna witô.
13 strëmiannika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Bòżenë, Kristinë

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 1937 r. Stanisłôw Rejter

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Bëlnô gòspòdëni mô wiedno dostatk w skrzëni.
10 strëmiannika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Cypriana, Marcelégò

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Chòc Kaszëbskô miéwô czasã gòłé dëpskò, jednak tu nôlepi.

Kategòrëjô:Strumiannik
22 strëmiannika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Bògùsława, Katarzinë 

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 1930 r. Hanna Pòpòwskô-Tabòrskô

### Ùmarlë
* 1940 r. Władisłôw Pniewsczi

### Przësłowié
* Dzecë w kòlibce nie dają spac, dorosłé dzecë nie dają żëc.
23 strëmiannika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Pelagië, Feliksa

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 1951 r. Jerzi Samp

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Człowiek bez zãbów sã rodzy ë colemało bez zãbów ùmiérô.
25 strëmiannika

### Swiãta ë ùroczëznë
W katolëcczim kòscele:
* Matczi Bòsczi Roztwórny
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Mariô, Mariola, Sławina

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*
### Przësłowia
* Jak na Strëmianną pszczoła z kòszczi wëlatëje, wiele dni pò tim pòkùtëje.
26 strëmiannika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Émanuela, Larisë, Téòdora

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
* 1881 - * Florian Cenôwa, kaszëbsczi dzejôrz, prekùrsora kaszëbsczi lëteraturë. (ùr. 4 maja 1817)
20 strëmiannika

STRËMIANNIK

1
2
3
4
5
6
7


8
9
10
11
12
13
14


15
16
17
18
19
20
21


22
23
24
25
26
27
28


29
30
31







## 20. strëmiannika
**20. strëmiannika** to je 79. dzéń rokù gregòriańsczego kalãdôrza (80. dzéń w rokù przestãpnem). Òstało 388 dniów do kùńca rokù. Kòl 20. abò 21. stremiannika to je zymkowô równonoc na nordowi półkùgli i jeséńowô równonoc na pôłniowi półkùgli Zemi.

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Klaùdië, Anatola, Eufemië

* *Nawroz* - iransczi i zoroastrijni Nowi Rok
* Swiatowi Dzéń Warbla
* Tunezjô - Dzéń Samòstójnotë (od Francëji)
* Dzéń Frankofonië ONZ

### Wëdarzenia

thumb|200px|Kristina Chojnowskô-Liskiewicz na ji żeglówce Mazurek

* 1800 - Alessandro Volta napisôł do baderów z Royal Society w Londine o jigò wënalôzkù ògniwa Voltë, pierszi baterii
* 1815 - Napoleon nawrôca z ostrowa Elbë do Pariza i naczëna slédné 100 dniów jakò francësczi cesôrz
* 1916 - Albert Einstein ògłosëł teorëjã raznotë (relatiwnotë)
* 1978 - Kristina Chojnowskô-Liskiewicz, pòlskô jinżiniérka okrãtowô i kapitan, jakò pierszô białka na swecie, samòtno okrãżéła całi swiat w żeglówce
* 2001 - Taliban w Afganistónie rozwalôł 2 stolemné szlachotë Buddy przez wëbùchnienié
* 2003 - USA naczëna ataka i wòjnã w Iraku
* 2010 - Na Islandëji wëbùchnienié wùlkana kòl lodówca Eyjafjallajökull 
* 2015 - Zacmienié Słuńca

### Ùrodzëlë sã
* 43 r. pne. - Òwidiusz, rzimsczi pòéta (ùm. 17 r. ne.)
* 1828 - Henrik Ibsen, norwesczi runita (ùm. 1906)
* 1941 - Jerzi Duda-Gracz, pòlsczi malôrz, cechownik, pedagóga (ùm. 2004)
* 1956 - Stanisłôw Janke, kaszëbsczi pòéta, runita, dolmacz, dzejôrz, przedolmacził Póna Tadeùsza na kaszëbsczi
* 1957 - Spike Lee, amerikańsczi reżiséra filmowi
* 1986 - Ruby Rose, aùstralëjskô teatrownica

### Ùmarlë
* 1727 - Isaac Newton, stolemni anielsczi naukòwiec (ùr. 1642)
* 1738 - Jan Balthasar Langa, górnosorbsczi ksadz, runita, dolmacz na górnosorbsczi jãzëk (ùr. 1697)
* 1806 - Salomea Deszner, pòlskô teatrownica, òperowô spiewôrka (ùr. 1759)
* 1925 - George Curzon, britijsczi pòlitikorz, minystr zagrańcznech sprawów, znóny z Linii Curzona - grańcë pòlskô-ruscziej (ur. 1859)
* 1929 - Ferdinand Foch, francësczi jenerôł, marszôłk Francëji, marszôłk Polsczi, feldmarszôłk Wiôldżi Britaniji (ùr. 1851)
* 2016 – Anker Jørgensen, dënsczi politikòrz socjaldemokraticzni, beł premierã Dëńsczi (ùr. 1922)
21 strëmiannika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Benedikta, Lubòmira
* pierszi dzéń zymkù

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 1907 r. Bernard Zëchta

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Czej kòzogrësc zakwitô, wies bòcóna witô.
* Co krôj, to òbëczôj, a co chałupa, to jinszô nôùka.
28 strëmiannika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Anielë, Aleksandra

### Wëdarzenia
* 1945 r. wëzwòlenié Gdini

### Ùrodzëlë sã
* 1956 r. Jan Labùda
* 1892 r. Stanisłôw Dąbek

### Ùmarlë
*
29 strëmiannika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Eùstachégò, Marka, Sztefana, Wiktorina

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
* 1937 r.  Friedrich Lorentz

### Przësłowié
* Czasã marc dostónie miãsa w zãbë.
30 strëmiannika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Amelië, Jana, Dobromira

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 1905 r. Józef Cenôwa

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Kòl chcëwégò wiedno pò pôłniu
31 strëmiannika

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Balbinë, Beniamina

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Co mô kògò spòtkac, to gò nie minie.
1 łżëkwiata

Łżëkwiat

1
2
3
4
5
6
7


8
9
10
11
12
13
14


15
16
17
18
19
20
21


22
23
24
25
26
27
28


29
30








### Swiãta ë ùroczëznë
* Midzënôrodné: Prima-Aprilis
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Grażinë, Zbigniéwa

### Wëdarzenia
* 1976 - Apple Computers usodzonô przez Steve Wozniaka i Steve Jobsa.

### Ùrodzëlë sã
* 1815 - Otto von Bismarck, pierszi kanclôrz czezerstwa miemieccziego (ùm. 1898)
* 1908 - Abraham Maslow, amerikańsczi psycholog, usodzca Maslowa piramidë (ùm. 1970)
* 1920 - Toshirō Mifune, japòńsczi teatrownik (ùm. 1997)

### Ùmarlë
* 1984 - Marvin Gaye, amerikańsczi spiewôrz w sztelu soul i Motown, muzik (ur. 1939)

### Przësłowié
* Dze są psë, tam są chartë, dze są lëdze, tam są żartë.
* Na prima aprilis nie wierzë, bò sã òmilisz

Kategòrëjô:Łżëkwiat
4 łżëkwiata

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Wacława, Benedikta, Jizydora

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 1874 Jizydor Gùlgòwsczi

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Ceszi sã starzec, jak minie marzec.

Kategòrëjô:Łżëkwiat
6 łżëkwiata

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Celestinë, Wilhelma

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Jak kòżdi przed swima dwiérzóma zamiece, to mdze pòrządk na całim swiece.

Kategòrëjô:Łżëkwiat
8 łżëkwiata

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Dionizégò, Januarégò

### Wëdarzenia
* W 2005 rokù òdbëł sã w Watikanie pògrzéb Jana Paùla II

### Ùrodzëlë sã
* 1929 - Stanisłôw Pestka

### Ùmarlë
* 1994 - Kurt Cobain (Nirvana)

### Przësłowié
* Co slépc widzôł, a głëchélc czuł, to niemi òpòwiôdô.

Kategòrëjô:Łżëkwiat
9 łżëkwiata

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Marië, Wadima

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 1871 – Wincenti Rogala
* 1889 – Marión Mòkwa, malôrz marinista
* 1923 – Bòlesłôw Bòrk

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Dwaj wiérny przëjôcele to dwie dëszë w jednym cele.

Kategòrëjô:Łżëkwiat
2 łżëkwiata

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Francyszka, Władisława, Marië

### Wëdarzenia
* 1997 - w Pòlsce przëjãto Kònstitucëjã Pòlsczi Repùbliczi

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
* 1951 r. Teòdor Plińsczi
* 2005 r. Papież Jan Paweł II

### Przësłowié
* Jedz pòmalinkù z górë, a nie òdrzesz sobie skórë

Kategòrëjô:Łżëkwiat
3 łżëkwiata

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Riszarda, Pankracégò

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 1914 r. Hilari Jastak

### Ùmarlë
* 1940 r. Jón Patock

### Przësłowié
* Żëc je letkò, ale bëlno żëc je ju cãżi.

Kategòrëjô:Łżëkwiat
10 łżëkwiata

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Makarégò, Michała

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Człowiek co lubi kwiatë, mô dobré serce.

Kategòrëjô:Łżëkwiat
11 łżëkwiata

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë) swiãtëją: Jaromir, Filip, Léón

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Chto na dwùch stółkach sedzy, z òbùdwùch wnet spadnie.

Kategòrëjô:Łżëkwiat
12 łżëkwiata

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Juliusz, Teréza

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Miło Bògù, jak człowiek wëléze z nôłogù.

Kategòrëjô:Łżëkwiat
13 łżëkwiata

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Hermenegilda, Jida, Przemësłôw

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
* 2015 r. Günter Grass - pisôrz, noblista

### Przësłowié
* Rozëm dopiérze z latama przëchòdzy.

Kategòrëjô:Łżëkwiat
16 łżëkwiata

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Érwina, Julië

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Chto sã sóm chwôli, tegò ùczińczi są môłé.

Kategòrëjô:Łżëkwiat
17 łżëkwiata

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Roberta, Rudolfa

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
* 1790: Benjamin Franklin –  amerikańsczi pòlitikôrz

### Przësłowié
* Szczescé a nieszczescé na jedny karze pchają.

Kategòrëjô:Łżëkwiat
18 łżëkwiata

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Apòlonië, Bògùmiłë, Bògùsławë

### Wëdarzenia
* 1962 rokù bëło założone Karno Sztudérów "Pomorania"

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Rëbóm wòda, lëdzóm zgòda.

Kategòrëjô:Łżëkwiat
19 łżëkwiata

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Léòna, Timóna, Adolfa

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
* 1957 r. Francyszk Sãdzycczi

### Przësłowié
* Prôwda pò nórtach sã tłëcze, łeż na pierszim placu w pańsczi jizbie sedzy.

Kategòrëjô:Łżëkwiat
20 łżëkwiata

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë) swiãtëją: Agnésa, Czesłôw

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*1889 – Adolf Hitler
*1995 – Natalia Szroeder

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Bóg różnie daje, jednémù gãs, drëdzémù jaje.

Kategòrëjô:Łżëkwiat
23 łżëkwiata

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Jerzégò, Wòjcecha

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
* 1993 r. Francyszk Grucza

### Przësłowié
* Wiôlgô dlô gbùra pòcécha, grzmòt na sw. Wòjcécha.

Kategòrëjô:Łżëkwiat
24 łżëkwiata

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Grzégòrza, Aleksandra

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 1961 r. Jaromira Labudda

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Nie przebiérôj, le bierz z kraju wedle òbëczaju.

Kategòrëjô:Łżëkwiat
25 łżëkwiata

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Marëka, Jarosława

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Sadz bùlwë we wiljã swiãtégò Marka - to bãdze pòd krzôczkã miarka. 
* Chto mô pësk, wszãdze trafi.

Kategòrëjô:Łżëkwiat
26 łżëkwiata

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Marcelinë, Marië, Marzenë

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 1918 r. Antón Peplińsczi

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Chto na karczmã wzérô, ten biédno ùmiérô.

Kategòrëjô:Łżëkwiat
27 łżëkwiata

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Zytë, Teòfila

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Co bëło pierwi, to dzysô nie je.

Kategòrëjô:Łżëkwiat
28 łżëkwiata

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń òbchòdzą: Paweł, Waleska

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Chto brzëch tuczi, ten nierôd sã ùczi.

Kategòrëjô:Łżëkwiat
22 łżëkwiata

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Kaji, Łukasza, Léòna

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* Donald Tusk

### Ùmarlë
*

### Przësłowié
* Czedë żabë jesz przed Wòjcechã chrochcą, to jesz jim nazôd pëszczi zaroscą.

Kategòrëjô:Łżëkwiat
21 łżëkwiata

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń (Jimieninë): Feliksa, Anzelma

### Wëdarzenia
* 1734 –  pòlskò-ruskô bitwa kòl  Wëszecëna.

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
* 1995 –  Izabella Trojanowskô

### Przësłowié
* Dze na stole chléb i sól, tam przëstãpù ni mô ból.

Kategòrëjô:Łżëkwiat
1 lëpińca

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń swiãtëją: Bògùsłôw, Marión, Òto
* Kanada - Swiãto Kanadë

### Wëdarzenia
* 1863 - poczãtk biôtczi pòd Gettysburgã
* 1991 - kuńc Warszawsczégò Paktu 

### Ùrodzëlë sã
* 1646 - Gottfried Wilhelm Leibniz, miemiecczi filozofa
* 1780 - Carl von Clausewitz, prësczi wojnowi teoretik ë generał
* 1804 - George Sand, francëskô pisôrka

### Ùmarlë
* 1974 - Juan Domingo Perón, argentinsczi politikôrz
Links

mały|Links 2.1pre15
**Links** je chùtczim  tekstowim przezérnikã, chtëren òkôziwô, w procëmnoce do baro rozkòscérzonégò Lynxa, téż tabelë ë ramë (an.*frame*), a w jegò graficznej òptacëji téż òbrôzczi.

## Bùtnowé lënczi
* https://web.archive.org/web/20040626064005/http://artax.karlin.mff.cuni.cz/~mikulas/links/

Kategòrëjô:Internetowé przezérniczi
Wikipedijô

mały|Logò Wikipediji
Ùdba **Wikipediji** (http://www.wikipedia.org) òsta zrëszónô w stëcznikù 2001 rokù. Jé zgrôwã je ùsôdzenié wòlny, internetowi encyklopediji. Kaszëbskô Wikipedijô je partã ny ùdbë w kaszëbsczim jãzëkù.

## Sosterné ùdbë
* '''Wikisłowôrz''' - *Wielejãzëkòwi słowôrz* *([http://pl.wiktionary.org/wiki/Kategoria:Język_kaszubski Kaszëbsczi jãzëk w pl.wiktionary.org])*
* **[http://www.wikiquote.org Wikicëtaty]** - *Zbiérk cëtatów*
* **[http://www.wikinews.org Wikinews]** - *Wiki-nowinë*
*  - *Repòzytorium mediów*
*  - *Zdrojowé dokùmentë*
* **[http://www.wikibooks.org Wikibooks]** - *Darmòwé ùczbòwniczi*
* '''Wikispecies''' - *Zortownik gatënków*
* '''Meta-Wiki''' - *Kòòrdinacëjô projektów*

## Bùtnowé lënczi

* Wikipedia w anielsczim jãzëkù
* Zestôwk Wikipediji w jińszëch mòwach
* Artikle ë diskùsëje ò wszelejaczich sprawach sparłãczonëch z ùdbama Wikipediji

Kategòrëjô:Encyklopedije
Kategòrëjô:Wikimedia
2 lëpińca

### Swiãta ë ùroczëznë
* Mionowi dzéń swiãtëją: Jagòda, Ùrbón

* Curaçao - Swiãto Nôrodni Fanë
* Pòlskô - Dzéń Bòżi Matczi Jagòdni

### Wëdarzenia
* 1186 - Ksyżëc Sambór I ùdëtkòwôł i ùsôdzył cëstersczi klôsztor w Òlëwie.

### Ùrodzëlë sã
* 419 - Walentinian III, rzimsczi czezer (ùm. 455).
* 1877 - Hermann Hesse, miemieckò-szwajcarsczi runita, noblësta, aùtor "Stepòwégò Wilka" (ùm. 1962)
* 1914 - Alojs Andricki - górnołużëcczi ksądz, dzejôrz procëm miemiecczim nazistóm, katolëcczi błogòsławiony (ùm. 1943 w Dachau)
* 1904 - René Lacoste, francësczi tenisista, ùsôdzca marczi szpòrtowich ruchnów (ùm. 1996)
* 1922 - Pierre Cardin, francësczi projektôrz mòdë 
* 1923 - Wisława Szymborska, pòlskô pòétka, noblëstka, lëterackô redaktórka, dolmôczka (ùm. 2012)
* 1925 - Patrice Lumumba, premier Demòkraticzni Repùbliczi Kongo (zamòrdowany w 1961)
* 1929 - Imelda Marcos, filipińskô pierszô dama
* 1986 - Lindsay Lohan, amerikańskô teatrownica

### Ùmarlë
* 1566 - Nostradamus, francësczi lékarz, astrolog (ùr. 1503)
* 1778 - Jean-Jacques Rousseau, francësczi filozof, runita (ùr. 1712)
* 1796 - Jón Krësztof Kluk, pòlsczi ksądz, nôtërnik, biolog, runita (ùr. 1739)
* 1904 - Antón Czechow, rusczi runita (ùr. 1860)
* 1937 - Amelia Earhart, amerikańskô pilotka (ùr. 1897) - znikła w samòloce nad Spòkójnym Òceanã
* 1961 - Ernest Hemingway, amerikańsczi runita, noblësta (ùr. 1899) 
* 1977 - Wladimir Nabokow, ruskò-amerikańsczi runita (ùr. 1899)
* 2016 - Elie Wiesel, rumùńskò-żëdowsczi runita, swiôdk Holokaustu, pòkòjowi noblësta (ùr. 1928)