Pòmòrskô

[250px|mały|[Zómk Pòmòrsczich Ksążãtów w Szczecënie|Zómk Pòmòrsczich Ksążãtów w Szczecënie. Szczecëno je nôwikszim gardã, chtëren òbjimô równo pòlskô, jak téż miemieckô definicëjô grańców regionu.]]
**Pòmòrskô** (miem. *Pommern*, pòl. *Pomorze*, łac. *Pomerania*) je to historëcznô krôjna nad pôłniowim pòbrzegù Bôłtëcczégò Mòrzégò. Miono òbéńdë mô słowiańsczi wëprôwodzk, pòchòdzy òd *po more* (

### Pò 1945
[250px|mały|Pòlskò-miemieckô grańca na [Ùznojmie. Ji slédny sztôłt mô nalazłé w 1951.]]
W 1945, pò drëdżi swiatowi wòjnie grańca midzë Pòlską ë Miemiecką zjinaczëła sã ë przesënãła ku zôpadowi. Nowô grańca òstała òpiartô na linié Òdra-Nissa z niewiôldżim oddżëbanim, cobë Szczecëno ë Swina téż przëpadłë Pòlsczi. Bezlëcha całô òbéńda dôwny prowincëjé Pòmrë zaczãła wic słëchac pòlsczim władzom &mdash; pò miemiecczi starnie òstał sã leno ji nôzôpadnéjszi cząd ze Strzelewem ë Grifią, sparłãczony z Meczelbòrskã w jeden krôj (rozrzeszony w 1951 w òkrãdżi Neubrandenburg, Rostock ë Schwerin ë przëwrócony w 1990). Czãsc przejimniãtô przez Pòlskô òstała zòrganizowanô wprzódk w prowizoriczny Òkrąg III — Zôpadnô Pòmòrskô ë w 1946, z môłima zmianama, w szczecëńsczé wòjewództwò.
[250px|mały|left|Miesczé mùzeùm w Kòszalënie. Kòszalëno bëło w miemiecczich czasach stolëcą regencëjé, a pò wòjnie, midzë [1950 a 1998, stolëcą apartnégò wòjewództwa. Buzkòwô sprôwnô reforma rozrzeszëła równak Kòszalëńscze mimò òpiérë lokalny wëcmaniznë.]]
Pierszé lata pò wòjnie to czas wiôldżich przemieszczeniów lëdztwa. Wikszi cząd miemiecczich mieszkańców òstôł wëwieziony za Òdrã, temù zalëdzenié Przédnich Pòmrów ùrosło dwùkrotno. Do Pòmòrsczi doprzëszli zôs wnożniczi z westrzédni Pòlsczi ë Kresów, ë téż mùszowi prôcowniczi z òdpòjãtich lôgrów prôcë, a pòzdze, w ramach akcjé „Wisła”, Ukrajińcë, Mimò propagandowich pòstulatów ò pòwroce Pòmòrsczi do „Macerzi” (òb. Òdzwëskóné Zemie), òpiartich m.in. na bëtnosci w òbéńdze autochtonicznégò słowiańsczégò lëdztwa, wëcmanim z Miemcama wëwiezeni abò zmùszeni do wëjachaniégò bëli téż Słowińcë. Przemieszczenia zrëszëłë Pòrénkòwą Pòmòrskã w miészim stãpieniu ë rzeszëłë sã przede wszëtczim z zniesenim Wòlnégò Gardu Gduńska.

Pòspół z pòdzelenim miemiecczégò państwa na apartną Federalną Repùblikã na zôpadze ë Demòkraticzną Repùblikã na pòrénkù, wërobił sã nowi pòliticzny pòrządk, chtëren òbtaksowôł dalszé kawle regionu. Równo w Lëdowi Pòlsczi, jak téż w MDR zaczãto spòsobë stalinowsczi sprôwny ë gòspòdarczi centralizacëjé, ze wszétczima nastãpstwama: ògrańczenim swòjiznë, òrganizacëją prôcë pòdle sowiecczich mùstrów (òsoblëwie w rolnictwie, òb. Landwirtschaftliche Produktionsgenossenschaft ë Państwowe Gospodarstwo Rolne), centralno planowanym rozbùdowanim cãżczégò przemësłu, kùstrzeniama, wprowadzenim państwòwégò mònopòlu w zamiedznëm hańdlu. Nisczi niw żëcégò doprowadził do oprzéczków ë sztrajków (1953 &ndash; MRD; 1970 &ndash; Gdyniô, Gduńsk, Szczecëno) ë założeniégò w 1980 w Gduńsku Samòstójny Samòsprôwny Warkòwy Zrzeszë „Solidarnosc”.

Ùstrojowé zjinaczi w Pòlsczi ë sparłãczenié Miemiecczi w jeden krôj a za régã pòliticzné przëkrodzenié òbù państwów, wësłowioné m.in. pòspòlnym nôleżenim do Eùropejsczi Ùnijé ë òtemkniãcym grańców pòzwôlô na ekònomiczną ë kùlturową współprôcã. Równo Przédné Pòmrë jak i pòlskô Pòmòrskô mùszą równak schwôcëc sã z pòwôżnyma problemama różnëch nôtërów, jak wëjéżdżanié młodich abò bezrobòcé.

## Ekònomijô
mały|250px|Kòntenerowi Terminal w Gduńskù
Nôwôżniészima wietwiama gòspòdarzënkù w Pòmòrsce je mòrskô industrëjô (òkrãtownie ë pòrtë), turistika, rëbaczenié ë gbùrzëzna.
 
Mòrskô industrëjô skòncentrowónô je przede wszëtczim w nôwikszëch gardach: Gduńskù, Gdini ë Sztetënie. Òkrãtë bùdowóné w pòmòrsczich òkrãtowniach są technologiczno nôbarżi zaawansowónyma produktama ekspòrtowónyma z Pòlsczi Repùbliczi.

Turistika rozwijô sã przede wszëtczim nad sztrądã Bôłtu, ale wiele turistów przëcygają téż pòjezérza ë niechtërné gardë, np. Gduńsk. Do nôbarżi znónëch kùrortów ë wëpòczinkòwëch môlowòsców w Pòmòrsce słëchają: Chmielno, Jastarniô, Leba, Mizëzdroje, Sopòt, Ùskô.

## Przëpisë

## Òbaczë téż
* Pòmòrsczé gardë
* Pòmòrsczé wsë

## Bùtnowé lënczi
* Kôrta z 1775 rokù