open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zwëczajny łãtownik

thumb|Zwëczajny łãtownik

**Zwëczajny łãtownik** (*Acrocephalus arundinaceus*) - to je dosc môłi, wanożny ptôch z rodzëznë *Acrocephalidae*. Òn żëje m. jin. na Kaszëbach. Zwëczajny łãtownik mòże żëwic młodą kùkówkã w swòjim gniôzdze.

## Bùtnowé lënczi
* ''Acrocephalus arundinaceus''

Kategòrëjô:Ptôchë
Zwëczajnô kònoplëca

thumb|Zwëczajnô kònoplëca - òn

**Zwëczajnô kònoplëca** (*Linaria cannabina*) - to je môłi ptôch z rodzëznë *Fringillidae*. Òn mòże bëc na Kaszëbach. Ten łëzgôcz żëwi sã m. jin. semionama zelësków, a tich mòże tu bëc terô mało.

Kategòrëjô:Ptôchë
Môłi Kack

260px|thumb|Môłi Kack - dzél Gdini, czerwòno zamalowóné na kôrce

**Môłi Kack** - to je dzél gardu Gdini. Tu je kòscół.
thumb|right|
## Bùtnowé lënczi
*Kacyk w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Dzéle Gdini
Grabówk

260px|thumb|Grabówk - dzél Gdini, czerwòno zamalowóné na kôrce
**Grabówk** - to je dzél gardu Gdini. 

Kategòrëjô:Dzéle Gdini
Lëpùsz

**Lëpùsz** - to je kaszëbskô wies w gminie Lëpùsz, w kòscérsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa. Tu je kòscół.

## Lëteratura
* Sychta B.: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej. Wrocław-Warszawa-Kraków, t.II (1968), s. 368.

## Bùtnowé lënczi
*„Dar Kaszubów z Kanady – dla Kaszubów w Polsce”
*Lipusz w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”
Kategòrëjô:Gmina Lëpùsz
Kategòrëjô:Kaszëbë
Dërżéń pnia

[thumb|Dërżéń [dãbù]]
**Dërżéń pnia** - westrzédny dzél òkrãgłégò drewna, to je jegò fizjologicznô òs.

Kategòrëjô:Lesyństwò
Dëkôt

**Dëkôt** – złotô mònéta ò zacht wôrtnoce. Òdléwk ti mònétë zaczął sã òd XIII stalata. Znòny je m. jin. Gduńsczi dëkôt z 1577 rokù.

## Bùtnowé lënczi
*''Pieniądz magiczny w kaszubskich wierzeniach na temat zmarłych''

Kategòrëjô:Ekònomijô
Kategòrëjô:Gduńsk
Agùstin Hildebrand

**Agùstin Hildebrand** (*Augustyn Hildebrand* ùr. 1811 rokù - ùm. 1879) -  ksądz. Òn dlô kòscoła katolëcczégò ùcził ksãżi m. jin. pòlsczégò jãzëka w zëmòwim semestrze 1851/1852 rokù w Pelplinie. Ks. Agùstin Hildebrand w swòjim dokôzu „Wiadomości niektóre o dawniejszym archidiakonacie pomorskim”, wëdónym pò pòlskù i pò miemieckù w Pelplinie w 1856 r., w dzélu II pt. „O wschódnym Pòmòrzu, tj. pòlsczim” napisôł ò Kaszëbach. To béł dr h. c.

## Ùsôdztwò (wëjimk)
* Wiadomości niektóre o dawniejszym archidiakonacie pomorskim, wyd. 3, Pelplin 1866http://polona.pl/item/274007/90/.

## Zdrzë téż
Wiôldżi Kack

Kategòrëjô:Kaszëbi
Kategòrëjô:Gdiniô
Kaszëbsczi dél

**Kaszëbsczi dél** (*dyl kaszubski*) - to béł dél, chtëren mógł kùpic w latach 1705 – 1802 w Gduńskù. Grëbiô na 3 - 5 cm, to wierã bëła jegò miara w piłach?

## Lëteratura
*Furtak, T.: Ceny w Gdańsku w latach 1701-1815 = Les prix à Gdańsk (Danzig) de 1701 à 1815, Skł. gł. Kasa im. Rektora J. Mianowskiego - Instytut Popierania Polskiej Twórczości Naukowej, Lwów 1935, ss. 31, 187

Kategòrëjô:Gduńsk
Gduńsczi łokc

**Gduńsczi łokc** (*łokieć*) - to bëła miara długòtë, chtërna w Gduńskù mia 24 côle = 0,288 m. Na eksport mógł w gduńsczich łokcach mierzëc jesz pò 1794 rokù w Gduńskù. 

## Lëteratura
*Furtak, T.: Ceny w Gdańsku w latach 1701-1815 = Les prix à Gdańsk (Danzig) de 1701 à 1815, Skł. gł. Kasa im. Rektora J. Mianowskiego - Instytut Popierania Polskiej Twórczości Naukowej, Lwów 1935, s. 42 - 43

Kategòrëjô:Gduńsk
Piła

**Piła** - to je ùstôw ùsłëżnotów, chtëren biwôł krótkò lasu, a z òkrãgłégò drewna bëłë z niegò déle, balczi i jiné wërobinë.

Kategòrëjô:Lesyństwò‎
Kaszëbsczi półtorôk

**Kaszëbsczi półtorôk** - mònéta ò wôrtnoce 5 fenigów. Òna bëła przed I swiatową wòjną.
 
### Lëteratura
Bernard Zëchta: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1970, tom IV, s. 129.

Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura
Zemia Rodnô

__NOTOC__
**Zemia Rodnô** – pòpùlarnô kaszëbskô piesń ò patrioticzny wëmòwie, jaczi aùtorã je Jón Trepczik. Dzél Kaszëbów mô ją za swój nôrodny himn. 

## Charakteristika
„Zemia Rodnô” òsta napisónô w 1954 rokù. Pierszi rôz òsta zamieszczónô w 1959, w arkùszu wëdónym przez Karno Sztudérów Kaszëbów „Ormuzd”. Béł to òdbijóny przez kalkã zbiérk, jaczi skłôdôł sã z nótów do czile piesni Trepczika. Pierszô propòzycjô, bë ùznac dokôz „Zemia Rodnô” za kaszëbsczi himn, pòjawiła sã w 1992, w pismionie Tatczëzna. 

Piesniô Trepczika je dokazã, w jaczim nalezc mòże wëòbrażenié tatczëznë jakò òpiarti na ùszłoscë deji, chtërna pòwinna wpłënąc na dëchòwą òdrodã kaszëbsczégò nôrodu. Pòdmiot liriczny dokazu je zaùroczony snôżotą kaszëbsczi zemi, deklarëje miłotã do tatczëznë i zobòwiązëje sã ji strzéc a téż dzejac dlô ji dobra, abë dała òna „brzôd swój”. 

Himn pòkazywô teritorialną wiôlgòsc kaszëbsczégò *dominium* – òd Gduńska do Roztoczi. Tak wëznaczóné grańce Kaszub są ùgòdné, jistnieją leno w emòcjonalno-miticznym planie. Zaòdrzańskô obéńda stała sã w piesnie Trepczika jednym òd elemeńtów mitotwórczégò procesu. Trepczik przëjimô, że w ùszłoscë jistniała teritorialnô jednota, jaką mòżna nazwac „Wiôldżim Pòmòrzim”, i jednoznacznô pòliticznô doktrina, chtërna prowadzëła do stwòrzeniégò kaszëbsczégò państwa w XIII st. Drëgô sztrófa przedstôwiô swòjistą pòliticzną jednotã strzédnowiecznëch ksążãt Gduńsczégò Pòmòrzégò – Sambòra i Swiãtopôłka. Równoczasno Trepczik przëjimô, że rozbùdzenié kaszëbsczi juwernotë, jaczé stało sã w XX st., na gwës zabrzadëje przënômni kùlturową wòlnotą Kaszëbów.

„Zemia Rodnô” òsta òpracowónô na chór przez Zbigniewa Szablewsczégò, na symfòniczną òrkestrã przez Karola Nepelsczégò, a na òrkestrã dãtą – przez Ireneùsza Stromsczégò.

## Ùżëcé
„Zemia rodnô” je przédną spiéwą Karna Sztudérów „Pòmòrania” i Radë Kaszëbsczich Chórów. Mòże jã ùczëc m.jin. w Radio Kaszëbë w pôłnié jakno „nôrodny kaszëbsczi himn”. Za nôrodny kaszëbsczi himn – i jeden òd głównëch nôrodnëch symbòlów – mô tã piesń téż stowôra Kaszëbskô Jednota.

Jan Trepczik napisôł téż piesniô ò titule „Rodnô zemia”, òd jaczi pòzwã wzął kaszëbsczi program gduńsczi telewizje. Biwô, że karna milą te dwie piesni. Takô sytuacjô przëtrafiła sã w 2004 rokù, òbczas nadaniô miona ks. infùłata Antoniégò Lidczi rondowi w Chwaszczënie.

## Tekst piesni

::*Zemia Rodnô, pëszny kaszëbsczi kraju,*
::*Òd Gduńska tu, jaż do Roztoczi bróm!*
::*Të jes snôżô, jak kwiat rozkwitłi w maju.*
::*Ce, Tatczëznã, jô lubòtną tu móm.*

::*Sambòrów miecz i Swiãtopôłka biôtczi*
::*W spòsobie Ce dlô nas ùchòwałë.*
::*Twòje jô w przódk bëlné pòcyskóm kwiôtczi.*
::*Òdrodë cél Kaszëbóm znôw brënie.*

::*Tu jô dali mdã starżã zemi trzimôł,*
::*Skądka zôczątk rodnô naj rózga mô.*
::*Tu mdã dali domôcëznë sã jimôł*
::*Jaż zajasni i nama brzôd swój dô.*

## Òbaczë téż
* Tam, gdze Wisła òd Krakòwa

## Przëpisczi

Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura
Zwëczajny klãskôcz

thumb|Zwëczajny klãskôcz
**Zwëczajny klãskôcz** (*Coccothraustes coccothraustes*) - to je môłi ptôch z rodzëznë łëzgôczów. Òn żëje m.jin. na Kaszëbach.

Kategòrëjô:Ptôchë
Stolôrz

**Stolôrz** – rzemiãsnik, chtëren robi z drewna méble i zachë na codzénny ùżëtk.

## Bùtnowé lënczi
*pòl.
*pòl
*http://pl.wikibooks.org/wiki/Kaszubski/Podstawy/Lekcja_4

Kategòrëjô:Warczi
Kategòrëjô:Bùdowizna
Wëdôwkòwi dëtk

**Wëdôwkòwi dëtk** - mònéta ò môłi wôrtnoce. Wiele razy w państwie to je 1/100 pòjedinczi mònetë. W Pòlsce òd 1924 roku to je 1 grosz = 1/100 zł, a np. w II swiatowi wòjnie na Kaszëbach béł 1 fenig.
 

Kategòrëjô:Ekònomijô
Juszkòwò

**Juszkòwò** (pl. *Juszkowo*) – wies w Pòlsce pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwù, w gduńsczim krézie, w gminie Pruszcz Gduńsczi na szlachù bezaktiwni liniji banowi Pruszcz-Żukòwò-Kartuzë-Lãbórg. W 2008 r. Juszkòwò miało 1358 mieszkańców.

Przez wies przepłëwô rzéka Reduniô, nad jakô robi elektrowniô wòdnô *Juszkòwò* zwëskającô jezero stwòrzëné przez òdetnienié dzéla dolëznë Reduni przez dama. Elektrowniô ò mòcy 0.231 MW robi przepłëwòwò 7,0 m/s.

21 zélnika 2010 r. w Juszkòwù òficjalno òstało òtemkniãté Centróm Òddichniãcégò: kòmpleks szpòrtowi z staną czôłenkòwą, zbiérnicą gwôła wòdnégò (10 czôłenków ë 2 kòła wòdné), klepiskã do kòsznégò pùczka ë kilométrową dargą z zaprowadzenim do ùczbieniégò ôs placa òdpòczinka.

Kategòrëjô:Gduńsczi kréz
Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò
Òrłowò

260px|thumb|Òrłowò - dzél Gdini, czerwòno zamalowóné na kôrce
**Òrłowò** - to je dzél gardu Gdini. Tu w lese rosce kaszëbskô wika.

## Bùtnowé lënczi
*3.) Orłowo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Dzéle Gdini
Parafiô p.w. Wniebòwzãcô NMP w Wiôldżi Wsë

[thumb|Kòscół w [Wiôlgô Wies|Wiôldżi Wsë]]
**Parafiô p.w. Wniebòwzãcô Nôswiãtszi Mariji Panienczi w Wiôldżi Wsë** - to je parafiô w Wiôldżi Wsë kòl Gduńska. Ji je dosc nowi kòscół. Jegò bùdowa bëła napòczãtô w 1930 rokù. W tim kòscele je czasem takô Mszô Sw., że mòże czëc kaszëbsczi jãzëk. 

## Bùtnowé lënczi
https://web.archive.org/web/20131207235144/http://www.parafia.wladek.pl/

Kategòrëjô:Wiôlgô Wies
Mrowiszcze

**Mrowiszcze** - to je gniôzdo, chtërno bùdëją òwadë z rodzëznë mrówkòwatëch. Mrowiszcza są m. jin. na Kaszëbach. Tu pòd kamieniama mòże miec mrowiszcza narwówka dzarnówc (*Tetramorium caespitum*).

Kategòrëjô:Òwadë
Kamiannô Góra

260px|thumb|Kamiannô Góra - dzél Gdini, czerwòno zamalowóné na kôrce
**Kamiannô Góra** - to je dzél gardu Gdini. 

Kategòrëjô:Dzéle Gdini
Stãżëckô Hëta

**Stãżëckô Hëta**  (pòl. *Stężycka Huta*) – to je kaszëbskô wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminie Stãżëca, w òbéńdze Kaszëbsczégò Krôjòbraznégò Parkù. 

## Bùtnowé lënczi
*Stężycka Huta w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Gmina Stãżëca
Kategòrëjô:Kaszëbë
Instituto Federal da Bahia

mały|Instituto Federal da Bahia
**Instituto Federal da Bahia** (**Ùniwersytet Federal da Bahia**) je wôżnym môlã dlô rozwiju nôùczi òd 1909 rokù.

## Òbaczë téż
* Brazylskô

## Bùtnowé lënczi

* Instituto Federal da Bahia

Kategòrëjô:Brazylskô
Kategòrëjô:Ùniwersytetë
Wiżawa Sw. Maksymiliana

260px|thumb|Wiżawa Sw. Maksymiliana - dzél Gdini, czerwòno zamalowóné na kôrce
160px|thumb|Wiżawa Sw. Maksymiliana
**Wiżawa Swiãtégò Maksymiliana** - to je dzél gardu Gdini. 

Kategòrëjô:Dzéle Gdini
Westrzódgardzé (Gdiniô)

260px|thumb|Westrzódgardzé - dzél Gdini, czerwòno zamalowóné na kôrce
**Westrzódgardzé** - to je dzél gardu Gdini. W 2014 rokù Kaszëbi chcą tu zrobic kaszëbsczi kùlturowi szlach.

## Bùtnowé lënczi
*https://gdynia-budzet-obywatelski.pl/

Kategòrëjô:Dzéle Gdini
Coritiba Foot Ball Club

**Coritiba Foot Ball Club** - to je klub balôrzów z Kuritibë.  

## Òbaczë téż
* Coritiba

Kategòrëjô:Brazylskô
Kategòrëjô:Szpòrt
1699

**1699** / MDCXCIX – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na czwiôrtk pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk 1699 rokù przëpôdł na niedzelã i béł to tak samò rok nieprzestãpny. W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 10 dni.

Je to 1699 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 699. rok drëdżégò tësąclecô, 99. rok  XVII stolatégò, 9. rok 10-égò dzesãcolecô XVII stolatégò.

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*

**↓** **Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok** **↓**
1697 « 1698 « **1699** » 1700 » 1701


Kategòrëjô:XVII stolaté
Wãbórk do smieców

**Wãbórk do smieców** – zabiérnik zrobiony wikszim dzélã z metalu abò plasticzëznë, chtëren je brëkòwóny do timczasowégò zbiéraniô smieców. Smiecë nie zbiéróné mògą lôtac pò òkòlim, a nôbarżi fòlie, papiorë a jiné papiórczi. Wiele z nich trzeba wëwiezc na wësëpiskò. W swiece je równak jiwer z Wiôldżim Plachcem Smiecy na Pacyfikù, w chtërnym je baro wiele plasticzëznë.

## Farwné wãbórczi do smieców
mały|
* czerwiony na metal 
* żôłti na plasticzëznã (np. pòlipropëlen - tutë i bùdlë)
* niebiesczi na papiórë 
* zelony na szkło
* bruny mòże bëc na òrganiczné òdpôdczi

## Dopisënczi

## Bùtnowé lënczi

* Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 29 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowego sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów (pl)
* ''Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 10 maja 2021 r. w sprawie sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów'' (pl)

Kategòrëjô:Òdpôdczi
Pùma

[thumb|Pùma - w [Zoolodżny ògard|zoolodżnym ògardze]]
**Pùma** (*Puma concolor* L.) - to je susk z rodzëznë kòtowatëch.

Kategòrëjô:Susczi
Sztefón Dąbrowsczi

**Sztefón Dąbrowsczi** (pòl.: *Stefan Dąbrowski*) ùr. 1882 rokù - ùm. 1945 rokù, béł pòlsczi pòsélc do Sejmù przed II swiatową wòjną. Òn ùmarł pò ti wòjnie. W 1912 rokù òn rozparcelowòł 900 mòrgów swòjégò majątkù midzë chłopów. Wejrowò to je gard, w chtërnym òn jak miôł słowò m. jin. do 30 starostów w 1930 rokù przemówił pò kaszëbskù i za to mù baro kòskele. Jegò brat Róman Dąbrowsczi, béł zamòrdowóny òb jeséń 1939 rokù w lasach kòl Wiôldżi Piôsznicë.

## Bùtnowé lënczi
*Sejm
*Stefan Dąbrowski

Dąbrowsczi Sztefón
Kategòrëjô:Pòlsczi pòsélcowie
Bretaniô

right|thumb|200px|Flaga Bretanie

**Bretaniô** - to je krôjna na nordze Francje - w Zôpadny Eùropie. Bretończicë dzelą swòjã zemiã na dwa dzéle: *Armor* – co pò bretońskù znaczi nadmòrską krôjnã, i *Argoat*, krôjnã la­sową. Òne czedës bëłë dosc biédné, a terô w wiôldżim dzélu swój dostatk zawdzãcziwają turistice.
W Bretanie je wie­le wòdë.

## Òbaczë téż
* Bretaniô 
* Bretończycy - Kaszubi

Kategòrëjô:Francëjô
Rëbi Rënk

thumb|Rëbi Rënk w 2005 rokù
**Rëbi Rënk** je w Gduńskù kòl Mòtławë òd dôwna. Wierã ju 1343 rokù bëło tu to kùpòwiszcze. Czedës tam m.jin. Kaszëbczi hańdlowałë rëbama.

Kategòrëjô:Gduńsk
Lubòmir Szopińsczi

**Lubòmir Szopińsczi** (pòl. *Lubomir Szopiński*) - ùr. 1913 rokù w Kòscérznie – ùm. 1961 rokù) béł  kòmpòzytorą i dirigentã https://web.archive.org/web/20160404154208/http://koscierzyna.naszemiasto.pl/tag/lubomir-szopinski.html, a téż dzejôrzã kùlturalny rësznotë.
Òn béł w m. jin. w kòncentracyjnym lagrze Stutthof. Jaczis czas w jinym lagrze òn mógł bëc dirigentą òd chùruhttp://pl.wikipedia.org/wiki/Konstanty_%C4%86wierk. W 1947 rokù béł dirigentą òd chùru Swiãti Cecylie w Kòscérznie, chtëren miôł kaszëbsczé òbleczénczi, sekcjã kaszébsczégò tuńca i kaszëbską kapelą.

 

Kategòrëjô:Kaszëbi
Kategòrëjô:Mùzyka
Kategòrëjô:Stutthof
Szopińsczi, Lubòmir
Ribno

**Ribno** - to je kaszëbskô wies w gminie Gniewino. Tu w 1945 rokù bëlë lagrowi ze Stutthofù. Dzysdnia mòże tu òbezdrzec wiôldżi smãtôrz bò sta lagrowëch ùmarłë nôbarżi z głodu, zemna i òd tifùsu.  

## Bùtnowé lënczi
*2.) Rybno w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów” 

Kategòrëjô:Gmina Gniéwino
Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz
Kategòrëjô:Stutthof
Nôwcz

**Nôwcz** - to je kaszëbskô wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w wejrowsczim krézu, w gminie Łãczëce. 
Tu w gromicznikù i na pòczątkù strumiannika 1945 rokù bëlë lagrowi ze Stutthofù. Dzysdnia mòże tu òbezdrzec wiôldżi smãtôrz bò sta lagrowëch ùmarłë nôbarżi z głodu, zemna i òd tifùsu. Niejedné z nich bëlë zastrzéloné. Tu je dosc nowi kòscół.

## Bùtnowé lënczi
*https://web.archive.org/web/20160305201748/http://groby.radaopwim.gov.pl/grob/11908/

Kategòrëjô:Gmina Łãczëce
Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz
Kategòrëjô:Stutthof
Tomôsz Fópka

**Tomôsz Fópka** (pòl. *Tomasz Fopke*) - ùr. 10 lëpinca 1973 rokù w Gdinie – ùkùńczył Mùzyczną Akademią w Gduńskù jakno spiéwôk i teatrownik. Je kòmpòzytorą, dërëgentã, spiéwôkãhttps://web.archive.org/web/20160305084216/http://www.zukowo.pl/aktualnosc-2328-Zukowskie_Lato_Muzyczne_2013_dobieglo_konca.html ë runitą z Chwaszczëna. Òn béł zastãpnikã burméstra gminë Żukòwò, a je dirigeńtã chùru Lutnia z Lëzëna i nôleżnikã m. jin. ZK-P, a téż dzejôrzã kaszëbsczi, kùlturalny rësznotë.
Czile jegò wiérztów je w antologii “Mësla dzecka” (2001r.).  Wëdôwizna “Region” z Gdini wëda w 2003r. jegò zbiérk eroticznëch wiérztów “Szlachama kùsków” i dokôz mùzyczny “Pierszô Kaszëbskô Pasja” (2002)https://web.archive.org/web/20160304103208/http://odroda.kaszubia.com/02-02/ps_pasejo.htm.
Òn je laureatã m. jin. nôdgrôdë miona R. Wróblewsczégò (2001r.) i Òglowòpòlsczégò Lëteracczégò Kònkùrsu m. M. Stryjewskiego w Lãbòrgù (2002r.). W 2007 rokù òn béł wëprzidniony Medalã Stolema. Òn je wespółautorã spiéwnika “Piesnie Rodny Zemi”, a na niwiznie ùsôdztwa piesniów (tekstë, mùzyka), wespółdzejô z wiele karnama i ùtwórcama (np. J. Stachùrsczi i E. Prëczkòwsczi). 

## Bùtnowé lënczi
*VIAF

 

Kategòrëjô:Kaszëbi
Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze
Krãpa

**Krãpa** - to je kaszëbskô wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w lãbòrsczim krézu, w gminie Nowô Wies. 
Tu w gromicznikù i na pòczątkù strumiannika 1945 rokù bëlë lagrowi ze Stutthofù. Dzysdnia mòże tu òbezdrzec wiôldżi smãtôrz bò sta lagrowëch ùmarłë nôbarżi z głodu i zemna.

## Bùtnowé lënczi
*''Krępiewo'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Gmina Nowô Wies
Kategòrëjô:Lãbòrsczi kréz
Kategòrëjô:Stutthof
Starzińsczi Dwór

**Starzińsczi Dwór** – to je kaszëbskô wies w gminie Pùck, w pùcczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa. W wsë je pòmnik żôłnierza z lat 50. XX stalata.

## Bùtnowé lënczi
*Starzyński Dwór w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Gmina Pùck
Marjorie Estiano

**Marjorie Dias de Oliveira**, (ùr. 8 strëmiannika 1982) je brazylską teatrownicą. 

* 2003: *Malhação* ... *Fabiana*
* 2004: *Malhação* ... *Natasha Ferreira*
* 2006: *Páginas da Vida* ... *Marina Andrade Rangel* 
* 2006: *Sob Nova Direção* ... *Nely Li* 
* 2007: *Duas Caras* ... *Maria Paula Fonseca do Nascimento*
* 2009: *Caminho das Índias* ... *Tônia (Antônia Cavinato)* 
* 2010: *S.O.S. Emergência* ... *Flávia Menezes*
* 2011: *Amor em Quatro Atos* ... *Letícia*
* 2011: *Malu de Bicicleta* ... *Sueli*
* 2011: *Cine Conhecimento* ... -
* 2011: *A Vida da Gente* ... *Manuela Fonseca*
* 2012: *Lado a Lado* ... *Laura Assunção*
* 2013: *O Tempo e o Vento* ... *Bibiana*

## CD
* 2005: Marjorie Estiano
* 2007: Flores, Amores e Bla, blá, blá
* 2013: TBA

### DVD
* 2005: Marjorie Estiano e Banda ao Vivo

## Links
* http://www.imdb.com/name/nm1597010 
* Marjorie Estiano official website 
* Marjorie Estiano on Universal Music website
* http://www.youtube.com/user/marjorieoficial/videos?view=0

Estiano, Marjorie
Kategòrëjô:Brazylskô
Òsmë błogòsławiéństwów

thumb|right|400px|Òbrôz
**Òsmë błogòsławiéństwów** - to w Katolëcczim Kòscele są: 
* 1. Błogòsławiony ti, co są ùbòdżi w dëchù, bò jich je niebiesczé Królestwò!
* 2. Błogòsławiony cëchi, bò òni òbjimną ziemiã!
* 3. Błogòsławiony, co sã jiscą, bò òni mdą pòceszony!
* 4. Błogòsławiony, co są głodny i spragłi sprawiedlëwòtë, bò òni mdą zaspòkòjony!
* 5. Błogòsławiony miłoserny, bò òni miłoserdzégò dożdają!
* 6. Błogòsławiony czëstégò serca, bò òni mdą Bòga òbzérelë!
* 7. Błogòsławiony, co ùbëtk wprowôdzają, bò òni mdą Bòżima sënama nazwóny!
* 8. Błogòsławiony, co są ùcemiãżony wedle sprawiedlëwòtë, bò jich je niebiesczé Królestwò!

  

Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół
Stanisłôw Grónowsczi

**Stanisłôw Grónowsczi** (pòl: *Stanisław Gronowski*) (ùr. 4 lëpinca 1906 rokù w Serakòjcach) - to béł ksądz, 
Pò maturze òn zaczął sztudérowac w Dëchòwnym Seminarium w Pelplënie. Tam téż ze­szedł sã z kaszëbską rësznotą. Pisôł lëstë z Aleksandrã Majkòwsczim. 20 gòdnika 1930 rokù dostôł ksãżewsczé swiãcenia, a pri­micje miôł w Serakòjcach. Jakno ksądz béł pòsłóny do Kòscérznë, dze béł piãc lat. Stutthof to béł lager, do chtërnégò gò w wòjnie wësłelë. Òn ùznôł, że mù  żëcé ùretała Matka Bòskô Swiónowskô, chtërni wôłtôrz je w Swiónowie. Pò wòjnie òn béł w Chmielnie.
 

## Bùtnowé lënczi
*http://stutthof.org/projekty/zeszyty/4/9.pdf

Kategòrëjô:Kaszëbi
Kategòrëjô:Stutthof
Kôłkòwò

** Kôłkòwò** - to bëła kaszëbskô wies w gminie Gniewino. Tu w 1945 rokù bëłë białczi z lagru z Stutthof. Wiele jich ùmarło i w 1969 rokù bëła tôblëca ò tim. Ta wies bëła znikwionô do nédżi latach 90. XX stalata, ale to sã zaczãło rëchli. 
## Lëteratura
*Róża Ostrowska, Izabella Trojanowska: Bedeker kaszubski, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1974, s. 265
## Bùtnowé lënczi
*''Kolkowo''  w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Gmina Gniéwino
Kategòrëjô:Stutthof
Nôzwëskò

**Nôzwëskò** - je pòzwą rodzëznë, do chtërny nen człowiek słëchy. To dô m.jin. kaszëbsczé nôzwëska np. Jank, Kòsznik, Miszk, Mùża, Naczk i jiné, a niejedné z nich pòchòdzą òd szlachtë, jak np.:
* Bronkhttp://pl.wikipedia.org/wiki/Bronk
* Kłopòtk-Główczewsczihttps://pl.wikipedia.org/wiki/K%C5%82opotek_%28herb_szlachecki%29
* Młotk-Trzebiatowsczihttp://pl.wikipedia.org/wiki/M%C5%82otek_%28herb_szlachecki%29

* Pażątka-Lëpińsczihttps://web.archive.org/web/20160402091655/http://www.pazatka.de/redaxo3_2/index.php?article_id=69
* Pich-Lëpińsczihttp://pl.wikipedia.org/wiki/Zadora_%28herb_szlachecki%29
* Spiczôk-Brzezyńsczihttp://pl.wikipedia.org/wiki/Spiczak
* Szada-Bòrzëszkòwsczihttp://pl.wikipedia.org/wiki/Lew_II_%28herb_szlachecki%29

Nôzwëska Kaszëbóm w Kanadze tam wiele razy zmiéniele.
## Lëteratura
* Izabela Jost: Osadnictwo kaszubskie w Ontario, Lublin 1983, s. 104.
* Stefan Ramułt: Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego. Scalił i znormalizował Jerzy Treder, Gdańsk 2003
* B. Sëchta: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej t. III, Ossolineum, Wrocław-Warszawa-Kraków 1969, ss. 198-200. 

## Bùtnowé lënczi
*Jank
*Kosznik
*Miszk
*Muża
*Naczk
*''K. Kościński: Kaszubi giną. Wiązanka wiadomości historycznych i statystycznych. Poznań'' 1905
*pismò

Kategòrëjô:Lingwistika
Pùstô noc

**Pùstô noc** - to je òstatnô noc przed pògrzebã ùmarłégò. Òb nią lëdze spiéwelë kòscelné piesnie np. "Chto sã w òpiekã", ale  téż mówilë różańc. Bëlë téż taczi, co zdrzelë czë ùmarłi nie bãdze wieszczi. Widzec je, że biwało tak, że stôré pògańsczé wierzenia i òbrzãdë zléwałë sã z chrzescëjańsczima. Ten zwëk pògrzebòwi dzysô
miéwô małi znaczënk, a béł òn znóny téż Kaszëbóm w Kanadze. W 2015 rokù Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié miało starã retac zwëk pùsti nocë dlô przińdnëch pòkòleniów.

## Lëteratura
* Perszon, J.: Na brzegu życia i śmierci : zwyczaje, obrzędy oraz wierzenia pogrzebowe i zaduszkowe na Kaszubach. Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin 1999 (English summary).
* Szulëst, W.: Kaszubi kanadyjscy : okres pionierski i dzień dzisiejszy, „Arkun” Gdańsk 1992, s. 52.
* Остатки славян на южном берегу Балтийского Моря, Sankt-Petersburg 1862 (wyd. polskie Resztki Słowian na południowym wybrzeżu Morza Bałtyckiego, tłum. Nina Perczyńska, oprac. Jerzy Treder, Gdańsk 1989, s. 152.
## Bùtnowë lënczi
* '' Czuwanie przy zwłokach''

Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura
Òpi

**Òpi** - béł gòrszi jak wieszczi.http://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%92br%C3%B4zk:Zdroje_Raduni.djvu&page=60 Lëdze gôdelë, że téż pił krew jak wieszczi, ale ë mógł lezc przez wies, klepac w òkna ë sã pëtac: „Hej, spita wa?”, a czej człowiek rzekł: „Spimë”, to òpi miôł pòwiadac: „Spijta na wieczi”, ë wszëscë w chëczë ùmieralë. Bëło pòwiedzenié ò tim, chto długò żużkô: „Spi, jakbë gò òpi zamówił”. Biwało, że òpi szedł do zwònnicë, a cziejbë sã na niã wdostôł ë zazwònił, to bë ùmarlë wszëscë tak dalek w òkòlim, jak dalek niósł sã głos zwònu. Żle kòscelny widzôł, co sã dzejô, to chùtkò biegôł, żebë zazwònic pierszi, bò tedë òpi tracëł mòc nad zwònama. Jak òpi ju zdążił wëlezc na zwonnicã, to chòc bëło zle, to jesz kòscelny mógł dostac sã do wieżë i pòcygnąc za linã ë próbòwac zwalëc òpégò na zemiã. Jak mù to sã ùdało, to retôł òd smiercë sebie ë całé òkòlé. Òd kòscelnégò wikszą sëłã do biôtczi z òpim ò zwónnicã miôł ksądz, bò òblokłi w kòscelné ruchna, ùbarnioni w klucze òd kòscoła, mógł nima ùderzëc òpégò w gãbã ë òdebrac mù mòc. Dobrze je jak wòda (jezoro, rzéka) dzeli wies òd smãtôrza, ale jak ji ni ma a ùmarłi bë mògł bëc òpim to trzeba mù pòd pôchë i brodã pòłożëc pò jednym krziżikù z gromicë. W Kanadze Kaszëbi téż wiedzele ò òpim.

## Lëteratura
*Jan L. Perkowski: Vampires, Dwarves and Witches Among the Ontario Kashubs. Ottawa, Ontario, Canada : 1972.
*Bernard Zëchta: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1969, tom III, s. 330 - 332.
*Władisłôw Szulëst: Kaszubi kanadyjscy : okres pionierski i dzień dzisiejszy, „Arkun” Gdańsk 1992, ss. 59 - 61.

Kategòrëjô:Etnologiô
Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura
Sétmë darów Dëcha Swiãtégò

**Sétmë darów Dëcha Swiãtégò** - to np. w Katolëcczim Kòscele są: 
* 1. Mądrosc
* 2. Rozëm
* 3. Rada
* 4. Dyrzkòsc
* 5. Ùmiejãtnosc
* 6. Pòbòżnota
* 7. Bòjazniô Bòżô

  

Kategòrëjô:Religijô
Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół
Sétmë nôpierszëch grzéchów

thumb|right|400px|Sétmë nôpierszëch grzéchów pòdług stôrégò òbrazu
**Sétmë nôpierszëch grzéchów** - to w Katolëcczim Kòscele są: 
* 1. Bùcha
* 2. Chcëwòta
* 3. Nieczëstosc
* 4. Zôzdrosc
* 5. Nieùstatkòwanié w jedzenim i picym
* 6. Górz
* 7. Zgniłota

Kategòrëjô:Religijô
Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół
Òbraznik

**Òbraznik** - to je jeden z chłopów, chtërny niosą òbrôz òd procesji.
 

## Bùtnowé lënczi
* Òbraznicë - òbrôz sã kłóniô
 
Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura
Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół
Maszka

**Maszka** - to je człowiek z larwą na gãbie abò np. z miechã na głowie, chtëren przezeblokły - za strëcha abò babã - òb noc przëchòdzy na wieselé. 

Maszka to je téż kaszëbsczé nôzwëskò.

## Lëteratura
*Bernard Zëchta: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1968, tom II, s.294.

## Bùtnowé lënczi
* Strëch i baba
 
Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura
Òbrôz òd procesji

**Òbrôz òd procesji** - to je np. kòscelny òbrôz w ramach, chtëren w procesji niosą òbraznicë abò òbraznice.
Jak te òbrôzë sã kłóniają, to je widzec przëwiązanié kaszëbsczégò lëdu do pielgrzimkòwi tradicji.
W 2013 rokù na taczim òbrazu béł ju Jan Paweł II. 
### Rozmajitoscë
W lëteraturze z tim je tak: "Ale kò òkróm tegò teatru kłóniającëch so òbrôzów, je w nym môlu widzec pòbòżnotã kaszëbsczégò lëdu i jegò przëwiązanié do pielgrzimkòwi tradicëji." (E. Gołąbek: Pielgrzimkòwanié, Gduńsk 1982, s. 11)

## Bùtnowé lënczi
* [[Òbraznik|Òbraznicë] - òbrôz òd procesji sã kłóniô]
* (en)
 
Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół
Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura
Grëdządz

mały|100px|right|Grëdządzczi herb
mały|Grëdządz
**Grëdządz** (we zdrojach: *Grudenczch* 1065 (falsyfikat); *Grudomsch* 1065, kòpijô 1155?); *Grudonisk* 1066 ; *Grudenz* 1222 (kòpijô); *Gruzenz* 1223, *Cruzencz* 1223, *Grodzancz* 1223; *Grudencz* 1230; *Chrudencz* 1254; *Grawdecz* 1291; *Graudencz*
1298 (kòpijô); *Grudencz* 1312, *Grudenzc* 1312; *Grudenz* 1313; *Growdentcz* 1328, (kòpijô z 1472 r.); *Graudencz* 1328 (kòpijô); *Graudnicz* 1335 (kòpijô XVI w.); *Grudencz* 1335; *Graudencz* 1338 (kòpijô 1592); *Grudenz* 1361; *Grudzencz* 1430; *Grudecz* 1422; *Grawdentcz* 1455; *Grudentcz*; *Graudentz alias Grudzancz* 1466; *Grudzancz* 1472; *Grudzyandz* 1484; *Grudziądz* 1565; *Graudencz* 1570; *Grudziądz* 1572; *Graudencz* 1611; *Grudziądz* 1682; *Graudenz* 1772; *Graudentz* kòl 1790; *Grudziądz, pierwotnie Grudzieniec, niem. Grudenz abò Graudenz* 1881, *Grédządz* (Cenôwa); *Grudziądz, niem. Graudenz* 1921; *Grudziądz, -dza* 1971; pòl. *Grudziądz*, miem. *Graudenz*) – to je stôri gard  nad Wisłą w kùjawskò-pòmòrsczim wòjewództwie. W Grudządzu w 2011 rokù mieszkało 98 726 lëdzy, a czedës wiele Kaszëbów biwało tã w wòjskù. 

Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë
Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce
Kategòrëjô:Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò
Chwôrzno-Wiczlëno

260px|thumb|Chwôrzno-Wiczlëno - dzél Gdini, czerwòno zamalowóné na kôrce
**Chwôrzno-Wiczlëno** - to je dzél gardu Gdini. 

## Bùtnowé lënczi
*2.) ''Chwarzno'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Dzéle Gdini
Babié Dołë

260px|thumb|Babié  Dołë - dzél Gdini, czerwòno zamalowóné na kôrce
**Babié  Dołë** - to je dzél gardu Gdini. 

Kategòrëjô:Dzéle Gdini
Leszczinczi

260px|thumb|Leszczinczi - dzél Gdini, czerwòno zamalowóné na kôrce
**Leszczinczi** - są dzélã gardu Gdini. 

Kategòrëjô:Dzéle Gdini
Dąbrowa (Gdiniô)

260px|mały|Dąbrowa - dzél Gdini, czerwòno zamalowóné na kôrce
**Dąbrowa** – to je dzél gardu Gdini. 

Kategòrëjô:Dzéle Gdini
Cësowsczé Pùstczi-Dãptowò

260px|thumb|Cësowsczé Pùstczi-Dãptowò - dzél Gdini, czerwòno zamalowóné na kôrce
**Cësowsczé Pùstczi-Dãptowò** - to je dzél gardu Gdini. 
 

Kategòrëjô:Dzéle Gdini
VII Dwór

[260px|thumb|VII Dwór - dzél [Gduńska, czerwòno zamalowóné na kôrce]]
**VII Dwór** - to je dzél Gduńska. Greńczë z Òlëwą.

Wiéchrzëzna: 2,9 km² 
Lëdztwò: 3954

Kategòrëjô:Dzéle Gduńska
Sobieszewsczi Òstrów

[260px|thumb|Sobieszewsczi Òstrów - dzél [Gduńska, czerwiono zamalowóné na mapie]]
**Sobieszewsczi Òstrów** – dzél Gduńska, nôwiãkszô wedle wiérzchù i zôrazã nôbarżi wësunãtô na pòrénk dzéla Gduńska pòłóżonô na òstrówie ò tij samej pòzwie w ùscé Wisłë.

## Geògrafiô
**Sobieszewsczi Òstrów** – òstrów, co òd 1973 rokù leżi w grańcach Gduńska; je òtoczonë:

* òd nordë: wodama Gduńsczi Roztoce,
* òd zudë: Wislóną Sztremlëzną,
* òd pòrénkù: Przekòpim Wisłë,
* òd zôpôdù: Smiałą Wisłą.

W nôszérszim placu òstrów mô ok. 10 km równoleżnikowi szérzë, a w nôdłëższim placu ok. 6 km południkowi długòscë.

## Lëteratura
* *Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka* 2010, s. 112.

Kategòrëjô:Dzéle Gduńska
Cëgónczi

[260px|thumb|Cëgónczi - dzél [Gduńska, czerwòno zamalowóné na kôrce]]
**Cëgónczi** (pòl. *Suchanino*, miem. *Zigankenberg*) - to są dzélã Gduńska. 

Kategòrëjô:Dzéle Gduńska
Lëpa (gard)

mały|100px|right|Lëpsczi herb
**Lëpa** (we zdrojach: *Linde*; pòl. *Borne Sulinowo*, miem. *Linde*) - garc w szczëcenecczim krézu w Zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie nad jezorã Pile.

Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë
Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce
Kategòrëjô:Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò
Żôbiónka-Wejra-Jelëtkòwò-Tësąclatégò

[260px|thumb|Żôbiónka-Wejra-Jelëtkòwò-Tësąclatégò - dzél [Gduńska, czerwòno zamalowóné na kôrce]]
**Żôbiónka-Wejra-Jelëtkòwò-Tësąclatégò** (pòl. *Żabianka-Wejhera-Jelitkowo-Tysiąclecia*) - to je dzél Gduńska. 

Kategòrëjô:Dzéle Gduńska
Jón Szutanbarch

** Jón Szutanbarch** (pòl. *Jan Szutenberg*) - ùrodzył sã 5 lëpinca 1951 rokù. Òn dłudżi czas robił w Państwòwëch Gòspòdarztwach Rólnëch, a pisze pò kaszëbskù i je m. jin. autora wëdónégò zbiérkù pòwiôstków „Tobaka dlô Kaszëbów”. 
Chòc Szutanbarch splôtô swòje pòwiôstczi z mało wôżnëch sztëczków wiejsczi jawernotë, to w całoscë je w nich wiele dzysdniowi gbùrsczi òbëczajnotë. Jegò pòwiôstczi są – òglowò rzec - wiôlgą wëchwałą żëcô na wsë ë gbùrsczégò etosu. Ten pisôrz stwòrził czekawi jãzëk – je to w wikszim dzélu rodnô mòwa, ale mésterno pòprzetikónô neologizmama ë archaizmama. W tim je widzec starã ò kaszëbską jãzëkòwą spôdkòwiznã.

## Bùtnowé lënczi
*https://web.archive.org/web/20130211114610/http://zgorzalki.pl/jan-szutenberg.html

Kategòrëjô:Kaszëbi
Òbraznica

thumb|
**Òbraznica** - to je jedna z białków, chtërne niosą òbrôz òd procesji. Za òbraznice biwają pannë w kaszëbsczëch òbleczënkach.
 
### Lëteratura
Bernard Zëchta. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1969, tom III, s. 275

## Bùtnowé lënczi
* Òbraznice

Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura
Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół
Natalia Szroeder

alt=|mały|Natalia Szroeder (2016)
**Natalia Szroeder** (spòtikô sã téź pisënk *Szréder*; ùr. 20 łżëkwiata 1995 rokù w Bëtowie) – spiéwôrka z Kaszëb, kòmpòzytorka, pòlskô i kaszëbskô wòkalëstka i aùtorka tekstów.

Ùrodzëła sã w Bëtowie, w familii Joannë i Jaromira Szrédrów. Mëma je szkólną kaszëbsczégò jãzëka i mùzyczi, prowadzy razã z bratã Môrcënã karno fòlkloristiczné „Mòdrôczi” w Parchòwie (chtërné przódë bëło prowadzoné bez ji tatã, a starka Natalie, Waldemara Kapiszkã). W karnie „Mòdrôczi” Natalia sã ùczëła grac na skrzëpkach, spiewac i wëstãpòwac na binie. Za dzecnëch lat bëła téż nôleżniczką karna „Spiéwné kwiôtczi”.

Jakno młodé dzéwczã, czedë mieszkała w domôcym Parchòwie, pòkôza sã w telewizyjnym programie „Òd dzecnicë do Wòpòla”. Bëła midzë jinyma nôdgrodzônô w programie „Mòżnota na zdobiwk”, czedë zwënégòwała piąti plac. Swòje spiéwónczi zaczãła pisac pòd cëskã Michaela Jacksona, Justina Timberlake’a i Rihanny. Ji pierszi hit „Pòtrzébny je drëch” béł w kaszebszczim jãzëkù. Pózni znóny raper Liber z Pòznaniô przërôcził jã do wëspółrobòtë nad platką „Duetë”, wëdóną w 2014 rokù. Platka zawiérô tekstë aùtorstwa rapera, a Natalia Szroeder spiéwô refrenë. Òd tégò czasu Natalia spiéwô blós po pòlskù. Wëstãpùje na widzałich festiwalach, jak Opole czë Sopot. Ji mùzyczné zainteresowania są zacht szeroczé i òbjimają m.jin. pop, folk, rap, hip-hop. 

## Przëpisczi

## Bùtnowé lënczi

* ''Kim jest Natalia Szroeder – kaszubska gwiazdka, która śpiewa Wszystkiego Na Raz z Liberem?''

Kategòrëjô:Kaszëbi 
Kategòrëjô:Mùzyka
Cemino (stołpsczi kréz)

thumb|Cemino
**Cemino** - to je wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w stołpsczim krézu, w gminie Główczëce. 

## Bùtnowé lënczi
*''Ciemino'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Gmina Główczëce
Kategòrëjô:Stołpsczi kréz
Dargòléza

thumb|left|Dargòléza
**Dargòléza** - to je wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w stołpsczim krézu, w gminie Główczëce. 

Kategòrëjô:Gmina Główczëce
Wiôldżé Przëmòrzé

[260px|thumb|Wiôldżé Przëmòrzé - dzél [Gduńska, czerwòno zamalowóné na kôrce]]
**Wiôldżé Przëmòrzé** (pòl. *Przymorze Wielkie*, miem. *Konradshammer*) - to je dzél Gduńska. 

Kategòrëjô:Dzéle Gduńska
Bãzechòwò

thumb|Bãzechòwò - kòscół
**Bãzechòwò** - to je kaszëbskô wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w stołpsczim krézu, w gminie Główczëce. 

Kategòrëjô:Gmina Główczëce
Chòcmirówkò

**Chòcmirówkò** - to je wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w stołpsczim krézu, w gminie Główczëce. 

Kategòrëjô:Gmina Główczëce
Skòrzëno

thumb|Skòrzëno - òpùstné bùdinczi w 2010 rokù
**Skòrzëno** - to je wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w stołpsczim krézu, w gminie Główczëce. W 1784 rokù tu bëło wiele pò kaszëbskù gôdóné. 

Kategòrëjô:Gmina Główczëce
Brudzewò

**Brudzewò** - to je kaszëbskô wies w gminie Pùck, w pùcczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa. 

## Bùtnowé lënczi
*Brudzewo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Kaszëbë
Kategòrëjô:Pùcczi kréz
Kategòrëjô:Gmina Pùck
Roczicëna

thumb|
**Roczicëna** (*Salix repens* L.) – to je roscëna z rodzëznë wierzbòwatëch. Ten czerz mòże rosc m. jin. na Kaszëbach.

Kategòrëjô:Bòtanika
Roczitnik

**Roczitnik** - to je - pòdłùg Kaszëbów - złi dëch, diôbëł co robi mòcny wiater. Òn lubi sedzec w roczicënie i robic z ni sobie piszczówczi do graniô.

### Lëteratura
Bernard Zëchta: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1970, tom IV, s. 339

Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura
Złotnica

**Złotnica** - to béł np. jedwôbny czepchttp://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%92br%C3%B4zk:Zdroje_Raduni.djvu&page=46 bògatszëch kaszëbsczich żeniałëch białków, artistno wësziwóny złotą abò strzébrzną nitką na czôrnym, niebiesczim, jasnozelonim abò brunim spódkù, pòd brodą òna béła zawiązónô farwną blewiązką. Friedrich Lorentz (1934) pisôł ò wësziwaniu ji złotã. 

### Lëteratura
Bernard Zëchta: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1973, tom VI, ss. 238 - 239
## Bùtnowé lënczi
*złotogłowie

Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura
Bajerë

thumb|Bajerë w Miemiecce - zelono pòmalowòné)
**Bajerë** (miem. *Freistaat Bayern*) - są nôwikszim związkòwim krôjã w Miemiecczi Federacëjny Repùblice. Òne òbjimają 70 533 km² wiéchrzëznë. Tu mieszkô wiele katolëków. Bajerowô stolëca je w Mnichòwie. Kaszëbi biwają na Bajerach.

*
Sławùtowò

mały|Sławùtowò
**Sławùtowò** – to je kaszëbskô wies w gminie Pùck, w pùcczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa. 

Miescy sã tuwò Pòmòrskô Strzédnowiecznô Òsada, w jaczi òbôczëc mòżna m.jin. zrãbòwé chëczë (wëbùdowané bez ùżiwaniô gòzdzów) i palisadã. Òsadã òdtwòrzëlë na spòdlim robòtów archeòlogów na Pòmòrzim. Òsada je eféktã staraniów Fùndacje „Sławny Gród”.

„Pomerania” w 2016 pòjinfòrmòwa, że Małgòrzata Wòzniôk, szôłtëska Sławùtowa, wëcmanim z mieszkańcama ti wsë jesz wcyg piastëją stôri zwëk rozkòscérzaniô wiadłów, np. ò pòdatkach, za pòmòcą drzewianégò kòzła.

## Przëpisczi

## Bùtnowé lënczi

* Gard Słowión
* Sławutowo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów

Kategòrëjô:Kaszëbë
Kategòrëjô:Gmina Pùck
Zelony mech

right|thumb|Zelony mech
**Zelony mech** (*Leucobryum glaucum*) - to je ôrt mechù. M. jin. na Kaszëbach w lasach rosce gò jesz dosc wiele.

## Bùtnowé lënczi

Kategòrëjô:Mechë
Błotnisty mech

right|thumb|Błotnisty mech
**Błotnisty mech** (*Aulacomnium palustre*) - to je ôrt mechù. M. jin. na Kaszëbach w błotach rosce gò wiele.

## Bùtnowé lënczi

Kategòrëjô:Mechë
Bòcóni mech

right|thumb|Bòcóni mech
**Bòcóni mech** (*Polytrichum piliferum*) - to je ôrt mechù. M. jin. na Kaszëbach rosce gò dosc wiele.

Kategòrëjô:Mechë
Nowãcëno

**Nowãcëno** - to je wies w gminie Wickò w lãbòrsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa. To je wies krótkò Łebë.

Kategòrëjô:Gmina Wickò
Szczenurzé

**Szczenurzé** - to je wies w gminie Wickò w lãbòrsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa. 

Kategòrëjô:Gmina Wickò
Bùkòwô

**Bùkòwô** - to je wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w stołpsczim krézu, w gminie Smôłdzëno, w chtërny czedës mieszkelë Słowińcë. To pò miemieckù bëła *Wendisch Buckow*.

## Bùtnowé lënczi
*2.) ''Bukowa Kaszubska'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Gmina Smôłdzëno
1740

**1740** / MDCCXL – przestãpny rok, pòczątk chtërnégò przëpôdł na piątk pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk tegò rokù przëpôdł na wtórk i béł to tak samò rok przestãpny.  W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 11 dni.

Je to 1740 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 740. rok drëdżégò tësąclecô, 40.  rok  XVIII stolatégò, 10. rok 2-égò dzesãcolecô XVIII stolatégò.

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*

**↓** **Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok** **↓**
1738 « 1739 « **1740** » 1741 » 1742


Kategòrëjô:XVIII stolaté
Kònstantin Krefft

**Kónstantin Krefft** (*Konstantyn Krefft* ùr. 7 strëmiannika 1867 w Lubni - ùm. 11 czerwińca 1940 w lagrze Stutthof) – pòlsczi ksądz, Słëga Bòżi Katolëcczégò Kòscoła. Sztudérowôł w Dëchòwny Seminarëji w Pelplinie. Tùwò pò pôrã latach dożdôł sã  ksãżëch swiãceniów, chtërne przëjimnął 12 séwnika 1893. Jakno ksądz béł nôprzód w Grëdządzu, a pózni w Gduńskù, a téż w Sopòce ë jinëch placach. Zbùdowôł kòscołë w Piecach (1911-1914) i Tëchòli (1935-1939).
 
W II swiatowi wòjnie wëwiozle gò Miemcë 15 gòdnika 1939 rokù do lagru Stutthof i tam òn ùmarł 11 czerwińca 1940 rokù. 

## Przëpisczi

Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół
Kategòrëjô:Kaszëbi
Kategòrëjô:Stutthof
Òseczi

**Òseczi** - są kaszëbską wnożëną w pòmòrsczim wòjewództwie, w wejrowsczim krézu, w gminie Chòczewò. 

## Bùtnowé lënczi
*1.) Osieki w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Gmina Chòczewò
Barłomino

**Barłomino** - to je kaszëbskô wies w gminie Lëzëno, w wejrowsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa.
## Bùtnowé lënczi
*''Barłomino'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Kaszëbë
Kategòrëjô:Gmina Lëzëno
Czisewò

**Czisewò** to je wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w wejrowsczim krézu, w gminie Łãczëce. 

## Bùtnowé lënczi
*''Kisewo'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów” 

Kategòrëjô:Gmina Łãczëce
Półczno

**Półczno** - to je kaszëbskô wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w bëtowsczim krézu, w gminie Stëdzéńce. 

## Bùtnowé lënczi
*Półczno w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Gmina Stëdzéńce
Òrlé

**Òrlé** (pl. *Orle*) – to je kaszëbskô wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w wejrowsczim krézu, w gminie Wejrowò.
## Bùtnowé lënczi
*5). Orle w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Gmina Wejrowò
Kategòrëjô:Kaszëbë
Chmieléńc

**Chmieléńc** to je kaszëbskô wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w wejrowsczim krézu, w gminie Łãczëce.

Kategòrëjô:Gmina Łãczëce
Kniewò

**Kniewò** (pòl. *Kniewo*) – to je kaszëbskô wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w wejrowsczim krézu, w gminie Wejrowò. W 2008 rokù tu mieszkało 321 lëdzy.

Kategòrëjô:Gmina Wejrowò
Kategòrëjô:Kaszëbë
Jislandzczi wilcz

right|thumb|Jislandzczi wilcz

**Jislandzczi wilcz** (*Cetraria islandica*) - to je narwa. M. jin. na Kaszëbach w bòrach rosce gò jesz dosc wiele.

Kategòrëjô:Bòtanika
Szeroczi karëséwc

**Szeroczi karëséwc** (*Dytiscus latissimus*) - to je wiôldżi bączk z rodzëznë karëséwcowatëch (*Dytiscidae*). Òn mòże żëc w czëstëch wòdach m. jin. na Kaszëbach.

Kategòrëjô:Òwadë
Wòdny karëséwc

**Wòdny karëséwc** abò **Wòdnô krowa** (*Dytiscus marginalis*) - to je wiôldżi bączk z rodzëznë karëséwcowatëch. Òn żëje w wòdach np. w błotkach m. jin. na Kaszëbach.

Kategòrëjô:Òwadë
Bąsôk

thumb|Bąsôk
**Bąsôk** – to je dłudżi drąg zakùńczony metalowim hôkiem i pékôczem. Òn biwô brëkòwóny do gaszeniô wiôldżégò ògnia, a téż w żeglôrce. 

Kategòrëjô:Technika
Lesyństwò (bùdink)

thumb|Lesyństwò - bùdink
**Lesyństwò** - to je bùdink, w chtërnym mieszkô lesny, ale je to téż sedzba lesyństwa. Dodóm lesnégò mòże miec znaczënk dlô turisticzi. 

Kategòrëjô:Lesyństwò
Sklący zelónk

right|thumb|Sklący zelónk
**Sklący zelónk** (*Hylocomium splendens* (Hedw.) Schimp. in Bruch, Schimp. & W.Gümbel) - to je ôrt mechù z rodzëznë zelónkòwatëch. M. jin. na Kaszëbach w bòrach na kwasnëch zemiach rosce gò wiele.

## Bùtnowé lënczi

Kategòrëjô:Mechë
Michał Nawka

**Michał Nawka** - (ùr. 1885 rokù – ùm. 1968 rokù) béł szkólnym, kòmpòzytorą, òrganistą i dirigentã, a téż dzejôrzã kùlturalny rësznotë.
Ten łużëcczi Serb béł m. jin. w Pradze. 

## Lëteratura
*Kito Lorenc: Serbska poezija 6. Michał Nawka. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1978
*Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn: Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984 
*Dietrich Šołta: Stawizny serbskeho pismowstwa III. dźěl. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1990
*Jurij Młynk: Michał Nawka jako prozaist. Lětopis 12/1. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1965, str. 18-44
*Rudolf Jentsch: Michał Nawka zum 80. Geburtstag. Zeitschrift für Slawistik 10 (1965), str. 795-796

 
Kategòrëjô:Mùzyka
Kategòrëjô:Szkólni
Kaszëbskô Jednota

mały|Logotip Kaszëbskô Jednota
**Kaszëbskô Jednota ** – stowôra lëdzy, chtërny chcą aktiwno brac ùdzél w żëcym kaszëbsczégò nôrodu ë ùznôwają jegò prawò do apartnotë, a téż swòji juwernotë w òbrëmienim wieleetniczny spòlëznë, jakô twòrzi jedno państwòwé cało, chtërnym je Pòlskô Repùblika.

## Historiô òrganizacje
Stowôrã Kaszëbskô Jednota stwòrzëłë strzodowiszcza rëchli zrzeszoné z pismionama Tatczëzna ë Òdroda, jinternetowim pòrtalã Nasze Kaszëbë (pierwi Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zasobë), lëteracczim karnã ZYMK, a téż Kaszëbskò-Pòmòrsczim Zrzeszenim.

## Sztatutowé céle stowôrë
# Zmiana „Ùstawù ò nôrodnëch ë etnicznëch miészëznach a ò regionalnym jãzëkù”, dôwającô Kaszëbóm sztatus etniczny miészëznë.
# Rozbùdzanié ë ùmòcniwanié nôrodny swiądë Kaszëbów.
# Òdroda kaszëbsczi kùlturë.
# Propagòwanié wiédzë ò Kaszëbach.
# Òchróna etnicznëch prawów lëdzy, jaczi deklarëją przënôleżnotã do kaszëbsczi nôrodnoscë.
# Sztôłtowanié ë rozwijanié westrzód kaszëbsczégò lëdu aktiwny òbëwatelsczi pòstawë, żëczny pòwstôwanimù wseczëca całownégò rządzeniégò i wespółòdpòwiedzalnotë za swòjã tatczëznã.

## Kòntrowersje
Dzejarze stowôrë są dbë, że kaszëbskô nôrodnô rësznota brëkùje kònsolidacje, a rozwij nôrodnégò pòzdrzatkù je nôlepszą drogą òchrónë i rozwiju kaszëbsczégò kùlturowégò bògactwa. Dzãka Kaszëbsczi Jednoce na nowò zaczãła sã medialnô diskùsjô na témã sztatusu kaszëbsczégò lëdu ë terôczasnégò stanu sprawów zrzeszonëch z kaszëbską rësznotą. Wësëniãti bez stowôrã pòstulat ùznaniégò Kaszëbów za etniczną miészëznã, stôł sã przëczëną fest protestów wiele liderów  Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniégò.

## Przëpisënczi


## Bùtnowé pòwrózczi
* Jinternetowô starna stowôrë

Kategòrëjô:Kaszëbskô rësznota
Nowy Staw

**Nowi Stôw** abò **Nowy Staw** (pòl. *Nowy Staw*, miem. *Neuteich*; mòżebné kaszëbsczé pòzwë:  **Nitëch**, **Nytëch**, ) – gard w malborsczim krézu w Pòmòrsczim wòjewództwie na Zëławie nad Swiãtą Rzéką.

* Lëdztwò gardu: 4.403  (2008)
* Wiéchrzëzna gardu:  4,67 km2

### Miona gardu w zdrojach
Jinsze miona gardu to téż: *Nuwen Tiche* 1316, *Newentiche* 1350, *Nuwentiche* 1352, *Nyethhych* <1454, *Newteich* 1476, *Nitich* 1495, *Neuteuch* 1510, *Nytych*, *przy Nitichu* 1565, *Nitych* 1570, *Neuteich* 1582, *Nytych* 1641, *Nowystaw* 1886, *Nitich* (Cenôwa), *Novistôw* (Cenôwa); gw. *N.itich*.

Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce
Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë
Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò
Centrifùga

**Centrifùga** – to bëło rãczné nôrzãdzë mechaniczné, chtërno brëkòwelë czedës np. gbùrze do òddzeleniô smiotanczi òd mléka, chtërne wëpłiwałë lecówkama. To òdcygóné mlékò mógł dac np. swiniom.
 

Kategòrëjô:Gbùrzëzna
Torfkùla

**Torfkùla** – to je dosc môłi (mòże bëc głãbòczi, z przitczéma brzegama i niebezpieczny dlô żëcégò) wòdny zbiérnik.  Òna je na placu gdze béł kòpóny torf, pò nim òna òstôwała. 

Kategòrëjô:Gòspòdarzënk
Cassie

thumb|Cassie
**Cassie** abò **Cassie Ventura**, (ùr. 26 zélnika 1986) je amerikańską spiéwôrką ë teatrownicą. 

## Diskògrafijô
*    2008 - "Official Girl" 
*    2009 - "Must Be Love"
*    2009 - "Let's Get Crazy" 
*    2012 - "The Boys" 

Ventura, Cassie
Ventura, Cassie
Kategòrëjô:Zjednóné Kraje Americzi
Kóńsczi gzyk

**Kóńsczi gzyk**  (*Gasterophilus intestinalis*)  - to je ôrt òwada z rodzëznë gzykòwatëch, a pòdrodzëznë *Gasterophilinae*. Te gzyczi są znóné m. jin. na Kaszëbsczim Pòjezerzu. Domôcy kóń czasem próbùje gò òdnëkac.
### Lëteratura

*Bernard Zëchta. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1967, tom I, s. 397http://www.fil.ug.edu.pl/upload/files/1476/sgg_22_6.pdf#page=184

Kategòrëjô:Òwadë
Historëczno-Etnografné Mùzeum w Chònicach

thumb|Jedna z sedzbów Mùzeum
**Historëczno-Etnografné Mùzeum w Chònicach** je jinstitucją kùlturë, chtërna pòwsta w 1932 rokù. Dlô realizacji sztatutowëch célów òni wespółrobią z wielnyma kùlturalnyma twórcama m. jin. na Kaszëbach. Tu są wërobinë lëdowëch artistów, a m. jin. kaszëbsczi wësziwk. Sedzbą Mùzeum są stôré bùdinczi. 

## Lëteratura

## Bùtnowé lënczi
Domôcô starna Mùzeum

Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura
Kategòrëjô:Chònicczi kréz
Mùzeum Kaszëbsczi Ceramiczi Neclów w Chmielnie

thumb|
**Mùzeum Kaszëbsczi Ceramiczi Neclów w Chmielnie** je jinstitucją kùlturë, chtërna pòwsta w 1993 rokù. Jegò robota polégô na rozkoscérzanim kùlturë Kaszëbów w kraju ë za grańcą. Tu są wërobinë rodzëznë Neclów. Chmielno to je wies, w chtërny je sedzba Mùzeùm. 

## Lëteratura

## Bùtnowé lënczi
* Domôcô starna Mùzeùm
*Muzeum Ceramiki Kaszubskiej Neclówna portalu polska-org.pl

Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura
Kategòrëjô:Kartësczi kréz
Kategòrëjô:Kaszëbë
Kategòrëjô:Mùzeùm
Mùzeum Rëbaczeniô

thumb|W Mùzeùm
**Mùzeum Rëbaczeniô** je jinstitucją kùlturë. Jegò robòta pòlégô na rozkoscérzanim kùlturë m. jin. Kaszëbów w kraju ë za grańcą. Sedzbą Mùzeùm je Hél - dosc stôri bùdink, w chtërnym czedës mòdlelë są lëtrowie. 

## Lëteratura

## Bùtnowé lënczi
*Domôcô starna Mùzeùm
*VIAF

Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura
Kategòrëjô:Pùcczi kréz
Kategòrëjô:Kaszëbë
Kategòrëjô:Mùzeùm
Mùzeum Gardu Gdini

thumb|Mùzeum Gardu Gdini

**Mùzeum Gardu Gdini** je samorządzëznową jinstitucją kùlturë, chtërna pòwsta w 1983 rokù. Jegò robota polégô na rozkoscérzanim kùlturë m. jin. Kaszëbów w kraju. Dlô realizacji sztatutowëch célów òni wespółrobią z Samorządzëzną Gminë Gdini. Mùzeùm wëdôwô téż ksążczi. Sedzbą jegò je nowi bùdink. Partã Mùzeum je Chëcz Ôbrama.

## Lëteratura

## Bùtnowé lënczi
*Domôcô starna Mùzeùm
*VIAF

Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura
Kategòrëjô:Gdiniô
Kategòrëjô:Kaszëbë
Kategòrëjô:Mùzeùm
Gduńskô Galeriô Fòtografii

thumb|Gduńskô Galeriô Fòtografii - sedzba
**Gduńskô Galeriô Fòtografii** -  to je part Nôrodnégò Mùzeum we Gduńskù. Jegò robota polégô na rozkoscérzanim kùlturë sparłãczony z fòtografią. 

## Lëteratura

## Bùtnowé lënczi
Domôcô starna Galerii

Kategòrëjô:Gduńsk
Etnografné Mùzeum miona Marii Znamierowsczi-Prufferowi w Toruniu

thumb|Młin w Mùzeùm
**Etnografné Mùzeum miona Marii Znamierowsczi-Prufferowi w Toruniu** je samorządzëznową jinstitucją kùlturë, chtërna pòwsta w 1959 rokù. Jegò robota polégô na rozkoscérzanim lëdowi kùlturë m. jin. Kaszëbów w kraju ë za grańcą.  Mùzeùm wëdôwô téż np. ksążczi. Sedzbą Mùzeùm je gard Toruń. 

## Lëteratura

## Bùtnowé lënczi
Domôcô starna Mùzeum

Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura