Żabòwaté

thumb|Samica żabë smiésczi

**Żabòwaté** (Ranidae), tzw. żabë włascëwé – rodzëzna płazów bezògònowëch zarechòwónëch do grëpë Neobatrachia. Do żabòwatëch nôleżi 16 ôrtów i ponad 350 gatënków. W Pòlsce żëje 6 gatënków płazów z ti rodzëznë.

## Wëzdrzatk
Wëzdrzatk gatënków z ti rodzëznë je dosc teli jinorodny. Farwa skòrë to zelonosc i brunosc. Farwnosc mòże sã zmieniwac. Zanôlégò òd cządu rokù i farwë òtoczeniô. Cało żabòwatëch je smùkłé, kùńczënë dłudżé, òsoblëwie z tëłu, dziãka témù skôczą pò zemi.

## Bùdowa
* 7 przodowklãsłëch krãgów przedkrzëżowëch, 8. krãg dwuwklãsłi, a trzón krãgu krzëżowégò wëpukłi z przodu i z tëłu,
* obrãcz barkòwô tipu nieruchòmégò,
* Jãzëk wiôldżi i przërosniãté przédnim kùńcym. Slédny kùńc jãzãka wòlny i pòdzelony na dwa płatë,
* Błonë bãbenkòwé i ùchò strzédny bëlno rozwiniãté,
* slédny kùńczënë wëdłużoné, dostosowóné do wëkònywaniô skòków i płëwaniô.

## Sistematika
Do rodzëznë żabòwatëch nôleżą pòstãpny ôrtë:
* *[[Amolops]]*
* *[[Babina (płazy)|Babina]]*
* *[[Clinotarsus]]*
* *[[Glandirana]]*
* *[[Huia]]*
* *[[Humerana]]*
* *[[Hylarana]]*
* *[[Lithobates]]*
* *[[Meristogenys]]*
* *[[Odorrana]]*
* *[[Pelophylax]]*
* *[[Pseudorana]]*
* *[[Pterorana]]* (jedurnym przedstôwcą je *[[Pterorana khare]]*)
* *[[Rana (zwierzęta)|Rana]]*
* *[[Sanguirana]]*
* *[[Staurois]]*

## Rozrôdzanié
Westrzód żabòwatëch wëstãpùje dëmorfizm płcowi. Samce są zwëczajno jinszich rozmiarów jakno samice, mają rezonatorë, ùfarwienié gòdowé i jinszi cechë. Samce nawòłują samice mòcnim głosã. Ampleksus je pachòwi (u ôrtu Occidozyga jest pachwinowi). U wikszoscë gatënków zapłodzenié je bùtnowé. Samice skłôdają òd czile do czile tësãcy jaj co zanôlégù òd gatënkù w lóznym kłãbie abò do błocësti gniôzda. Z jaj wëkluwają się czijanczi, czasã równak ju przeòbrażoné żabczi.

## Zachòwanié
Żabòwaté pòlują żadając nierëchlawò na swòją òfiarã, jaż ta sama sã zbliży. Òb czas gòdów wiele żab z ti rodzëznë przejôwiô mòcny terytorializm.

## Gatunczi wëstãpùjącé w Pòlsce
thumb|Żaba jezorkòwô
* żaba jezorkòwô (*Pelophylax lessonae*) to nômniészi, pòspòliti w Pòlsce, przedstôwca żab zelonëch.
* żaba wòdnô (*Pelophylax esculentus*) to hibrida żabë jezorkòwé i smiészczi. W pachwinach ë na slôdkach ni mają żółtëch plamów, co òdróżniwô ją òd żabë jezorkòwé.
* żaba smiészka (*Pelophylax ridibundus*) to nôwikszi przedstôwca żab zelonëch.
* żaba mòczarowô (*Rana arvalis*) to przedstôwca żabòwatëch pòtikany w naji lasach i łąkach. Je baro pòdobnô do żabë trôwné.
* żaba dalmatińskô (*Rana dalmatina*) to przedstôwca żabòwatëch baro rzôdkò pòtikany w najim kraju. Pòtrafi skôkac na 2m w dôl.
* żaba trôwnô (*Rana temporaria*) to przedstôwca żabòwatëch bëtnëch w Eùropie i Azjë, czãsto pòtikany w naji lasach.

## Jinszi gatënczi
* żaba rëczącô (Rana catesbeiana)
* żaba strëmiéńowô (Rana graeca)
* żaba szpańskô (Rana iberica)
* żaba włoskô (Rana latastei)
* żaba Bergera (Rana bergeri)
* żaba jońskô (Rana epeirotica)
* iberyjskô żaba wòdnô (Rana perezi)
* żaba albańskô (Rana shqiperica, syn. Pelophylax shqiperica)
* żaba Grafa (Rana grafi)
* żaba gòliat (Conraua goliath)
* żaba buczącô (Pyxicephalus adspersus)

## Bibliografiô
# *Rząd: Płazy bezogonowe Anura*. W: W. Zamachowski, A. Zyśk. *Strunowce Chordata*, Wydawnictwo Naukowe WSP, Kraków 1997, ISBN 83-86841-92-3.
# http://www.medianauka.pl/zabowate

Kategòrëjô:Żabòwaté