open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ó

Óó
**Ó**, **ó** – lëtra rozszerzonégò łacyńsczégò alfabétu, ùżiwónô w rédżi jãzëków: kaszëbsczim, pòlsczim, czesczim, słowacczim, òbù łużicczich, madżarsczim, farersczim, jislandczim. Jakno warijant lëtrë  „o” ùżiwónô je téż w jirlandczim, katalońsczim, oksytańsczim, pòrtugalsczim, szpańsczim i wietnamsczim jãzëkù.

W kaszëbsczim alfabéce je 23. lëtrą. Òdpòwiôdô ji wëmòwa [o] abò [u].

## Przëpisczi

Kategòrëjô:Lëtrë łacyńsczégò alfabétu
Kategòrëjô:Lëtrë kaszëbsczégò alfabétu
Ô

Ôô
**Ô**, **ô** – lëtra rozszerzonégò łacyńsczégò alfabétu ùżiwónô w kaszëbsczim, francësczim,  pòrtugalsczim, wietnamsczim i słowacczim jãzëkù

W kaszëbsczim alfabéce je 24. lëtrą. W zanôleżnoscë òd dialektu mòże òdpòwiadac ji wëmòwa [ɞ],  [ɛ] – w zôpadnëch dialektach, [ɔ] – w wejrowsczim krezu,  [o] / [u] – w pôłniowëch dialektach.

## Przëpisczi

Kategòrëjô:Lëtrë łacyńsczégò alfabétu
Kategòrëjô:Lëtrë kaszëbsczégò alfabétu
Ù

Ùù
**Ù**, **ù** – lëtra rozszerzonégò łacyńsczégò alfabétu ùżiwónô w kaszëbsczim jãzëkù. Jakno warijant lëtrë „u” ùżiwónô je téż w czile jinëch jãzëków, na przëmiôr:
* w italsczim òznôczô akcentowané „u” (*più*, *giù*);
* we francësczim służi do òdróżnieniô hòmòfonów *ou* – ‘abò’ i *où*– ‘gdze’;
* w szotlandzczim òznôczô dłudżé „u”, przëmiérno: sùil – ‘òkò’.

W kaszëbsczim alfabéce je 30. lëtrą.  Òdpòwiôdô ji wëmòwa [wu].

## Przëpisczi

Kategòrëjô:Lëtrë łacyńsczégò alfabétu
Kategòrëjô:Lëtrë kaszëbsczégò alfabétu
Òlga Bòznańskô

thumb|Òbrôz Oldżi Bòznańsczi z 1890 rokù
**Òlga Bòznańskô** (*Olga Boznańska*) - (ùr. 1865 rokù w Krakòwie - ùm. 1940 rokù w Parizu), a  malowa òbrôzë. W ji doróbkù są np. pòrtretë.

## Bùtnowé lënczi
*http://culture.pl/en/artist/olga-boznanska

 

Kategòrëjô:Kùltura
Bòznańskô, Òlga
I

Ii
**I**, **i** – dzewiątô lëtra pòdstawòwégò łacyńsczégò alfabétu.

W kaszëbsczim alfabéce je trzënôstą lëtrą.

## Przëpisczi

Kategòrëjô:Lëtrë łacyńsczégò alfabétu
Kategòrëjô:Lëtrë kaszëbsczégò alfabétu
U

Uu
**U**, **u** – dwadzestô pierszô lëtra pòdstawòwégò łacyńsczégò alfabétu. 

Lëtra ta pòchòdzy òd grecczi lëtrë *Ipsilon* (Y, υ) i òd fenicczi *waw*, jakò téż lëtrë F, Y, V i W. 

Nôczãscy òznôczô samòzwãk [u]. We wespółczasnëch jãzëkach mòże oznôczac równak téż regã jinëch zwãków, na przëmiôr
[w],
[ʉ],
[y],
[ʏ],
[h],
[ʊ],
[iː],
[ɨː],
[ʌ],
[ɛ].

W kaszëbsczim alfabéce je dwadzestô dzewiątą lëtrą.

## Przëpisczi

Kategòrëjô:Lëtrë łacyńsczégò alfabétu
Kategòrëjô:Lëtrë kaszëbsczégò alfabétu
Ź

Źź
**Ź**, **ź** – lëtra rozszerzonégò łacyńsczégò alfabétu, ùsadzónô bez mòdifikacjã pòdstawòwi lëtrë „z”. 

Ùżiwónô:
* w pòlsczim jãzëkù, gdze òznôczô zwãk [ʑ]; je 31. lëtrą pòlsczégò alfabétu;
* w dólnołużicczim jãzëkù;
* w Czôrnogórze je ùżiwónô òkòm tradicyjnégò digrafù „zj”;
* w łacyńsczim abécadle biôłorusczégò jãzëka (òdpòwiôdô sparłãczeniémù „зь” w cyrilicë).

Kategòrëjô:Lëtrë łacyńsczégò alfabétu
Ć

Ćć
**Ć**, **ć** – lëtra rozszerzonégò łacyńsczégò alfabétu, ùżiwónô w czile jãzëkach: pòlsczim (z chtërnégò lëtra ta pòchòdzy), òbù łużicczich, chòrwacczim, serbsczim. Je téż lëtrą ùżiwóną w łacyńsczim abécadle biôłorusczégò jãzëka (òdpòwiôdô sparłãczeniémù „ць” w cyrilicë).

Lëtra ta na ògle òznôczô zwãk [t͡ɕ].

Kategòrëjô:Lëtrë łacyńsczégò alfabétu
C

Cc
**C**, **c** – trzecô lëtra pòdstawòwégò łacyńsczégò alfabétu, ùżiwónô prakticzno w kòżdim alfabéce na łacyńsczim spòdlim. Lëtra ta pòchòdzy òd grecczi lëtrë *gamma*

Przódë w łacëznie òznacziwała zwãk [k]. We wespółczasnëch  jãzëkach mòże oznôczac regã jinëch zwãków, na przëmiôr [t͡s] (jak w kaszëbiznie), /t͡ʃ/, /d͡ʒ/. Czãsto wchodzy w skłôd digrafów (nôstarszim i nôbarżi rozkòscérzónym je digraf * ch*) abò je mòdifikòwónô diakriticznyma znakama (przikładã je m.jin. lëtra „ć”).

W kaszëbsczim alfabéce je piątą lëtrą.

## Przëpisczi

Kategòrëjô:Lëtrë łacyńsczégò alfabétu
Kategòrëjô:Lëtrë kaszëbsczégò alfabétu
B

Bb
**B**, **b** – drëgô lëtra pòdstawòwégò łacyńsczégò alfabétu, ùżiwónô prakticzno w kòżdim alfabéce na łacyńsczim spòdlim. Lëtra ta pòchòdzy òd grecczi lëtrë *beta* (Β, β). Nôczãscy òznôczô spółzwãk [b], chòc mòże oznôczac téż jiné zwãczi, m.jin. [p] i [v].

W kaszëbsczim alfabéce je czwiôrtą lëtrą.

## Przëpisczi

Kategòrëjô:Lëtrë łacyńsczégò alfabétu
Kategòrëjô:Lëtrë kaszëbsczégò alfabétu
Ż

Żż
**Ż, ż** – lëtra rozszerzonégò łacyńsczégò alfabétu ùżiwónô w kaszëbsczim, pòlsczim, maltańsczim i  wilamòwsczim jãzëkù. 

W kaszëbsczim alfabéce je òstatną (34.) lëtrą. Òdpòwiôdô ji zwãk [ʐ] (tak samò, jak w  pòlsczim jãzëkù). W maltańsczim lëtrze ti òdpòwiôdô zwãk [z].

## Przëpisczi

Kategòrëjô:Lëtrë łacyńsczégò alfabétu
Kategòrëjô:Lëtrë kaszëbsczégò alfabétu
Ę

Ęę
**Ę**, **ę** –  lëtra rozszerzonégò łacyńsczégò alfabétu, ùżiwónô w jãzëkach pòlsczim i lëtewsczim, a téż w czile autochtonicznëch jãzëkach Americzi (na przëmiôr jãzëk nawaho).

Równo w pòlsczim, jak i lëtewsczim jãzëkù je ósmą lëtrą. W lëtewsczim pòzéwô sã „nosowé e” (lët. *e nosinė*) i służi do zaznaczaniô nosowégò zwãkù tam, gdze wczasni historyczno miescył sã diftong *en*.

Dôwni lëtrã „ę” czãsto brëkòwóno téż i w rozmajitëch prawòpisach kaszëbsczégò jãzëka (na przëmiôr w alfabéce Cénôwë). Dzysdzéń nie je ju ùżiwónô w lëteracczi kaszëbiznë.

Kategòrëjô:Lëtrë łacyńsczégò alfabétu
G

Gg
**G**, **g** – sódma lëtra pòdstawòwégò łacyńsczégò alfabétu. Do III st. p.n.e. w  łacëznie lëtra c òznacziwała równo zwãk [k], jak i [g]. Kòl III st. p.n.e. do lëtrë „c” òstała dołożonô niwnô liniô – pòwstała w ten spòsób nowô lëtra „g”. 

Lëtrze ti òdpòwiôdô nôczãscy zwãk [ɡ] (jak w kaszëbiznie). We wespółczasnëch  jãzëkach mòże oznôczac równak téż regã jinëch zwãków, na przëmiôr [dʒ], [d͡ʒ], [ʒ], [x].

W kaszëbsczim alfabéce je jednôstą lëtrą.

## Przëpisczi

Kategòrëjô:Lëtrë łacyńsczégò alfabétu
Kategòrëjô:Lëtrë kaszëbsczégò alfabétu
Plurale tantum

**Plurale tantum** (z łac. ‘leno w wielny lëczbie’; wiel.l.: *pluralia tantum*) – jistnik fòrmalno wëstãpùjący leno w fòrmie wielny lëczbë, chòc pò richtoscë mô znaczenié lëczbë pòjedinczi. W słowôrzach taczé jistniczi są òpatrziwóné wspólnym symbòlã „pl”.

Przëtrôfkama jistników *plurale tantum* w kaszëbiznie są m.jin. taczé słowa, jak: *bùksë*, *dwiérze*, *grable*, *lëpë*, *sanie*, *skrzëpice*, *widłë*.

## Òbaczë téż
* Singulare tantum

Kategòrëjô:Lingwistika
Singulare tantum

**Singulare tantum** (z łac. ‘leno w pòjedinczi lëczbie’; wiel.l.: *singularia tantum*) – jistnik fòrmalno wëstãpùjący leno w fòrmie pòjedinczi lëczbë. W słowôrzach taczé jistniczi są òpatrziwóné wspólnym symbòlã *sing*.

Wikszi dzél jistników *singulare tantum* słëchô do taczich kategorii:
* kòlektiwné jistniczi, na przëmiôr: *młodzëzna*, *szlachta*;
* jistniczi wërôżającé abstrakcyjné pòjãca, na przëmiôr: *głód*; *wargòsc*, *zgniłosc*;
* włôsné jistniczi, pòzéwającé pòjedinczé przedmiotë, na przëmiôr: *Gduńsk*, *Wòłga*;
* jistniczi, pòzéwającé niepòliczalné przedmiotë, na przëmiôr: *mlékò*, *strzébro*, *celëczëzna*.

## Òbaczë téż
* Plurale tantum

Kategòrëjô:Lingwistika
Adóm Hébel

**Adóm Hébel** (pòlsczi pisënk: **Adam Hebel**; ùr. 1 rujana 1992 rokù w Wejrowie) – kaszëbsczi pisôrz, dzénnikôrz, youtuber i satirik.

Współprôcowôł z niejistniejącą ju telewizją CSB TV jakno autor kaszëbsczégò tłómaczeniô bôjczi Krôsniã Dawid i lektór (razã z Magdą Kropidłowską) kaszëbsczi głosowy stegnë serialu „Skazani na miłość”. Przez piãc lat béł redaktorã programù „Gôdómë pò kaszëbskù” na kanale Twòja Telewizjô Mòrskô, w jaczim w hùmòristiczny spòsób przëblëżôł krëjamnotë kaszëbsczégò jãzëka. Jakno „doktór Jeżik Trëker” prowadzëł tuwò téż specjalny nórcëk, w chtërnym ùcził, jak czëtac i pisac pò kaszëbskù, a téż kaszëbsczi gramaticzi. Òkróm tegò w TTM prowadzył program „Kaszuby Dotąd Nieznane”, w chtërnym prezentowôł cekawé place  na nordowëch Kaszëbach. 

Prowadzy audicje w Radio Kaszëbë, w òsëblëwòscë „Na widnikù Kaszëbë” i „Lëteracką Aùdicjã Radia Kaszëbë” (drëdżi prowadzący – Mateùsz Meyer).

Je jednym z nôleżników Zéńdzeniô Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich. Jegò wiérztë drëkòwóny bëłë m.jin. w „Pomeranii”. Je autorã felietónów w „Nordze” (rubrika „Kaszebsczi felietón”). W 2013 zdobéł stipendium miona Izabellë Trojanowsczi. W 2015 wëgrôł plebiscët na òsobòwòsc rokù wejrowsczégò krezu, òrganizatorã chtërnégò béł „Dziennik Bałtycki”. 

Adóm Hébel je przedstôwcã wejrowsczégò „Teatru Zymk” i artistã kaszëbsczégò „Kabaretu Kùńda” (òkróm Adama Hébla tworzi gò téż Patrik Mùdlaw). Wespółòrganizatór przezérkù stand up comedy „Szpòrt na żokach”. Òd 28 stëcznika 2017 je nôleżnikã zarządu Klubù Młodëch Kaszëbów „Òska”. 

W 2021 wëdôł ksążkã fantasy „Droga wòlnëch lëdzy”, jakô òpòwiôdô ò *swiece bòrówców, dãplach zamieszkónëch przez trzãsëwidów i biôtkach procëm władzë czarzbónów Gòrzana*.

W 2022 zdobéł za nią wëróżnienié na Targach Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Ksążczi Costerina 2022 w Kòscérznie, w kategòrie piãkna lëteratura.

W 4 séwnika 2024 r. òstôł ùsôdzëł projekt, w jaczim dôwómë do wiédzë nié leno ò kaszëbsczich sprawach, ale téż ò zmieniwającym sã swiece nazwónym "Kaszëbë i swiat". To pierwszi taczi karnôl ò sprawach w kaszëbsczim jãzëkù. Dzysô Kaszëbë i swiat jidze mają ponad 993 subskribùtrów (stón w 30.08.2025 r.), ë òstałë nôlepszim subskribùtrónym kaszëbskòjãzëkòwym youtuberem pò Mateùszu Titës Meyer, w jaczim miał ponad 735 subskribùtrów. 

Żeniałi. Mieszkô w Lëzënie.

## Przëpisczi

H
Antón Kleist

**Antón Kleist** (*Antoni Kleist* ùr. 1804 - ùm. ... rokù) béł ksądz w Lëzënie do 1874 rokù i szkòłowi szpektor. Òn kôzôł ùczëc môłé dzecë z ksążczi *Mały uczeń czytania i myślenia polsko-niemieckiego dla szkół narodowych* z 1836 rokù, a pisôł ò tim *Janusz Jasiński: Pomorze-Kaszuby : rozprawy, artykuły, recenzje, omówienia, polemiki, Gdańsk : Instytut Kaszubski, 2006, s. 124*. 

## Bùtnowé lënczi
*Historiô

Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół
Franz Tetzner

**Franz Tetzner** (ùr. 1863 rokù, - ùm. 1919 rokù) − to béł jãzëkòznajôrz. Òn pisôł m. jin. ò kaszëbiznie: *Die Slawen in Deutschland : Beiträge zur Volkskunde der Preussen, Litauer und Letten, der Masuren und Philipponen, der Tschechen, Mährer und Sorben, Polaben und Slowinzen, Kaschuben und Polen*.1902https://books.google.pl/books?id=NoARAwAAQBAJ&pg=PA401&lpg=PA401&dq=cassubische+von+Dreger&source=bl&ots=hLvHfI1LhG&sig=riBcmG8fRWhu5c5FGCM8-72HHCE&hl=pl&sa=X&ved=0ahUKEwjco8edx5LMAhVMkCwKHeibCakQ6AEIQjAD#v=onepage&q=cassubische%20von%20Dreger&f=false, a téż *Die Slowinzen und Lebakaschuben*. Bd. 8 - Berlin, 1899.

## Lëteratura
* Dzieje ziemi bytowskiej : praca zbiorowa / pod red. Stanisława Gierszewskiego. Poznań : Wydaw. Poznańskie, 1972, s. 207
## Bùtnowé lënczi
*VIAF

 
Kategòrëjô:Miemcë
Grôbk

thumb|Zwëczajny grôbk - òb zëmã
**Grôbk** (*Carpinus*) – to je szlach drzéwiãt z rodzëznë brzózkòwatëch (*Betulaceae* Gray). Na Kaszëbach rosce zwëczajny grôbk. 

## Bùtnowé lënczi
http://linnaeus.nrm.se/flora/di/coryla/carpi/carpbetv.jpg

Kategòrëjô:Brzózkòwaté
Kategòrëjô:Bòtanika
Digraf

**Digraf** – sparłãczenié dwùch lëtrów, jaczé òznôczô jeden zwãk (fònem). 

W jãzëkach z alfabétama na łacyńsczim spòdlim nôstarszim i nôbarżi rozkòscérzónym je digraf „ch”, jaczi wëstãpùje na przëmiôr w jãzëkach: kaszëbsczim, pòlsczim, jãzëkù anielsczim, francësczim, italsczim, niemiecczim i jinëch.

W kaszëbiznie ùżiwô sã taczich digrafów, jak:
*„sz” – òznôczô zwãk [š’];
* „rz” – òznôczô zwãk [ž’];
* „cz” – òznôczô zwãk [č’];
* „dż” – òznôczô zwãk [ǯ’];
* „ch” –òznôczô zwãk [x].

## Òbaczë téż
* Trigraf

Kategòrëjô:Lingwistika
Trigraf

**Trigraf** – sparłãczenié trzech lëtrów, jaczé òznôczô jeden zwãk (fònem). 

W jãzëkach z dôwną pismieniową tradicją trigrafë pòwstają samòrzutnie, w wënikù przemianów w zwãkòwim składze jãzëka. Na przëmiôr trigraf *sch* w anielsczim jãzëkù pòwstôł temù, że pierwòsznô wëmòwa [skh] przeszła z czasã w zwãk [ʃ].

Na ògle w szëkù słowów (na przëmiôr w słowôrzach) trigrafë traktëje sã jakò sparłãczenié trzech òsóbnëch lëtrów. Czasã równak w niechtërnëch jãzëkach digrafë i trigrafë mają kònkretną pòzycjã w alfabéce, na przëmiôr madżarsczi trigraf *dzs*, jaczi òznôczô zwãk [d͡ʒ].

## Òbaczë téż
* Digraf

Kategòrëjô:Lingwistika
Błotny mléczôk

mały|Błotny mléczôk
**Błotny mléczôk** (*Sonchus palustris* L.) – to je ôrt roscënë z rodzëznë astrowatëch (*Asteraceae*). Òn rosce m. jin. na Kaszëbach.

## Bùtnowé lënczi

* https://web.archive.org/web/20160304213840/http://www2.abc.biology.ug.edu.pl/wp-content/uploads/2014/05/abc79_03.pdf

Kategòrëjô:Bòtanika
Wiczlëna

**Wiczlëna** (*Daphne* L.) – to je szlach roscënów z rodzëznë wiczlënowatëch (*Thymelaeaceae*). Ôrt tegò szlachu rosce m. jin. na Kaszëbach.

## Bùtnowé lënczi
*http://wanoga.eu/201604/beskid-kaszubski-2-tratkownica/

Kategòrëjô:Bòtanika
Wąsotka

**Wąsotka** (*Lathraea* L.) – to je szlach roscënów z rodzëznë *Orobanchaceae*. Ôrt tegò szlachu rosce m. jin. na Kaszëbach. To są cëzożiwcë.

## Bùtnowé lënczi
*Beskid Kaszubski 2: Wąwóz Trątkownicki - 11 kwietnia 2016

Kategòrëjô:Bòtanika
Różewô wąsotka

**Różewô wąsotka** (*Lathraea squamaria* L.) – to je ôrt roscënë z rodzëznë *Orobanchaceae*. Òna rosce m. jin. na Kaszëbach. To je cëzożiwca np. na kòrzeniach òlszi.
## Lëteratura
*Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 156.
## Bùtnowé lënczi
*11 kwietnia 2016

Kategòrëjô:Bòtanika
Rogùtka

thumb|''Cerastium arvense''
**Rogùtka** (*Cerastium* L.) – to je szlach roscënów z rodzëznë granôtkòwatëch (*Caryophyllaceae*). Jegò ôrtë roscą m. jin. na Kaszëbach.

Kategòrëjô:Bòtanika
Pólnô rogùtka

thumb|Pólnô rogùtka
**Pólnô rogùtka** (*Cerastium arvense* L.) – to je ôrt roscënë z rodzëznë granôtkòwatëch (*Caryophyllaceae*). Òna rosce m. jin. na Kaszëbach.

## Bùtnowé lënczi
*https://web.archive.org/web/20160304213840/http://www2.abc.biology.ug.edu.pl/wp-content/uploads/2014/05/abc79_03.pdf

Kategòrëjô:Bòtanika
Sekôcz

**Sekôcz** – to bëło rãczné nôrzãdzé do sekaniô wrëków, rąklë. Gò brëkòwałë czasã np. gbùrczi na Kaszëbach.
 

Kategòrëjô:Gbùrzëzna
Rządz

thumb|Rządz
**Rządz**  – to je terô dzél gardu Grëdządza nad Wisłą w kùjawskò-pòmòrsczim wòjewództwie. Kòl niegò w 1243 abò 1244 rokù Krzôżëce przegrelë pòbitwã ze Swiãtopôłkã II Wiôldżim, a òn zajął jesz Zantir. Za to òni ùdôwelë na niegò do papiéża krzëwé òbsądë.

Kategòrëjô:Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò
Òlszô

thumb|Czôrné ólszczi
**Òlszô** abò **ólszka** (*Alnus* Mill.) - to je szlach roscënów z rodzëznë brzozowatëch. To są drzéwiãta abò krze.
## Bùtnowé lënczi
*https://web.archive.org/web/20160304213840/http://www2.abc.biology.ug.edu.pl/wp-content/uploads/2014/05/abc79_03.pdf

Kategòrëjô:Bòtanika
Piroga

**Piroga** - to je bôt zrobiony z jednégò sztëka drewna; wëkùmuny, z plaskatim dnem, na snôdszich wòdach mòże w nim paczënowac.

Kategòrëjô:Czôłnë
Swiãcowie

**Swiãcowie** - bëlë bògatim rodã w XIII i XIV stalatim. Pò 1307 rokù òni ùtwòrzëlë spôdkòwiznowi dominium we Westrzédny Pòmòrsce.

Kategòrëjô:Pòmòrskô
Herkùs Monte

thumb|Szlachòta Herkùsa Monte
**Herkùs Monte** (*Henricus Montemin*) - to béł wódca prësczégò plemienia Natangów òbczas II prësczégò pòwstaniô w latach 1260 - 1274. Òn béł wëùczony w Magdebùrgù. Monte zdradzony zdżinął òd Krzëżôków w 1273 r. 

Kategòrëjô:Prësowie
Piôskòwô macerzónka

thumb|280px|left|Piôskòwô macerzónka
**Piôskòwô macerzónka** (*Thymus serpyllum* L.) – to je ôrt roscënë z rodzëznë głëszkòwatëch (*Lamiaceae*). M. jin. na Kaszëbach òna rosce.

## Bùtnowé lënczi
*https://repozytorium.amu.edu.pl/bitstream/10593/8590/1/08_Maria_Henslowa_Z_badan_nad_wiedza_163-212.pdf

Kategòrëjô:Bòtanika
Bùlwica

mały|''Scrophularia nodosa''
**Bùlwica** (*Scrophularia* L.) – to je szlach roscënów z rodzëznë bùlwicowatëch (*Scrophulariaceae*). M. jin. na Kaszëbach òne roscą.

## Bùtnowé lënczi

Kategòrëjô:Bòtanika
Julión Ridzkòwsczi

**Julión Ridzkòwsczi** (*Julian Rydzkowski* - ùr. 1891 rokù, ùm. 10 lëpinca 1978 w Chònicach) – to béł kùpc i òn założił Historëczno-Etnografné Mùzeum w Chònicach. Jegò grób je w Chònicach.

## Lëteratura
* 
    
## Bùtnowé lënczi
*''Julian Rydzkowski''
*https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81aweczka_Juliana_Rydzkowskiego_w_Chojnicach
*VIAF

Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura
Bazylika Scãcô sw. Jana Chrzcëcela w Chònicach

mały|Bazylika Scãcô sw. Jana Chrzcëcela w Chònicach
**Bazylika Scãcô sw. Jana Chrzcëcela w Chònicach** stoji w Chònicach ë je mùrowóné òd XIV stalata. Ten rzimskòkatolëcczi kòscół mô sztëronórtową wieżã. Kòl niegò krótkò je drëdżi kòscół.

## Bùtnowé lënczi

Kategòrëjô:Chònicczi kréz
Mòtelnik

thumb|280px|left|''Paris quadrifolia''
**Mòtelnik** (*Paris* L.) – to je szlach roscënów z rodzëznë *Melanthiaceae*. M. jin. w Chinach òne roscą.

Kategòrëjô:Bòtanika
Kòrëtnik

[thumb|280px|left|''Convallaria majalis'' - [majewi kòrëtnik]]
**Kòrëtnik** (*Convallaria* L.) – to je szlach roscënów z rodzëznë *Asparagaceae*. Jeden ôrt z niégò - majewi kòrëtnik m. jin. na Kaszëbach rosce.
## Bùtnowé lënczi
*''Convallaria majalis''
*''Rynna Sulęczyńska''

Kategòrëjô:Bòtanika
Pòmezaniô

thumb|Pòmezaniô ë jiné krôjnë Prësów XIII stalata
**Pòmezaniô** (*Pomezania*) - to bëła krôjna prësczégò plemienia na pòrénk òd dólni Wisłë. Dzysô wôżnym gardã tam je Malbórg. 

Kategòrëjô:Prësowie
Emilija Kokić

thumb|Emilija Kokić
**Emilija Kokić** (ùr. 10 maja 1968) – chòrwackô spiéwôrka. Bëła wòkalistką karna Riva, jaczé w 1989 (z piosenką „Rock Me”) wëgrało dlô Jugòsławii Kònkùrs Piosenczi Eùrowizje.

## Przëpisczi

Kategòrëjô:Mùzycë
Kòłomëja

**Kòłomëja** (ùkr. *Коломия*) – to je gard w pôłniowò-zôpadny Ùkrajinie. Tu mieszkô kòl 61 tës. lëdzy na wiéchrzëznie gardu 41 km². Hùcułowie mają tu wôżné mùzeum. 

## Bùtnowé lënczi
Òficjalnô starna mùzeum w Kòłomëji

Kategòrëjô:Ùkrajina
Kónrôd I Mazowiecczi

thumb|200px|Kónrôd I Mazowiecczi
thumb|right|200px|
**Kónrôd I Mazowiecczi** (*Konrad I Mazowiecki* ùr. kòl 1187 - ùm. 1247) - to béł mazowiecczi ksyżëc òd 1194 rokù do smiercë. W 1226 rokù òn sprowadzył Krzëżôków do Chełmińsczi Zemie.

## Lëteratura
*Edward Henry Lewinski Corwin: *The Political History of Poland*, Polish Book Importing Company, 1917.

## Przëpisczi
Hermann von Salza

thumb|right|200px|Hermann von Salza - szlachòta
**Hermann von Salza** (ùr. kòl. 1165 – ùm. 1239 rokù) https://web.archive.org/web/20140408233741/http://histmag.org/Hermann-von-Salza-polityk-w-zakonnym-plaszczu-9233 - to béł wiôldżi méster krzëżacczégò zôkònu òd 1210 rokù do 1239 r. Òd 1230 rokù òn z Krzëżôkama dzejôł m.jin. w Chełmińsczi Zemie.

## Lëteratura
* Marian Biskup, Gerard Labùda: *Die Geschichte des Deutschen Ordens in Preussen : Wirtschaft, Gesellschaft, Staat, Ideologie*, Osnabrück : Fibre, 2000.

Kategòrëjô:Miemcë
Diwan

**Diwan** (*Diwane*) - to béł wódca prësczégò plemienia òbczas II prësczégò pòwstaniô w latach 1260 - 1274 procëm Krzëżókóm. Diwan zdżinął òd Krzëżôka w 1273 rokù. 

Kategòrëjô:Prësowie
Kristión z Òlëwë

[thumb|Biskùp Kristión z Òlëwë w herbie [Grëdządza]]
**Kristión z Òlëwë** - to béł ùm. 1245 rokù biskùp ù Prësów òd 1212 rokù. Òn béł ùrodzony kòl 1180 rokù w Pòmòrsce. Òd 1209 rokù òn béł w klôsztorze w Òlëwie.  W latach 1233 - 1239 òn béł pòjmańczikiem prësczich pògónów. 

Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół
Kôrsëno

**Kôrsëno** (pòl. *Karsin*) – to je wiôlgô kaszëbskô wies, sedzba gminë Kôrsëno, w kòscérsczim krézu, w pòmòrsczim wòjewództwie. Leżi na pôłniowim kraju Wdzydzczégò Krôjòbrôzowégò Parkù.

Tuwò je Zespół Szkòłów nr 1 i Spòdlecznô Szkòła miona Wincãta Rogali, a ni dzece ùczą sã kaszëbsczégò jãzëka. Szkòła pòwstała pòd kùńc XIX st.

Do te w Kôrsënie miescy sã zabëtkòwi drzewiany kòscół Matczi Bòsczi Różańcowi, wëbùdowóny w latach 1904-1906, westrzódk chtërnégò pòchòdzy dzélowò ze stôrégò kòscóła w Wielu, a w dzélu téż z rozebróny kaplëcë w Òdrach.

Òficjalną kaszëbską pòzwã „Kôrsëno” wprowadzëlë  30 séwnika 2014.

## Bùtnowé lënczi
*Karsin w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”
*Szkòła
## Przëpisczi

Kategòrëjô:Gmina Kôrsëno
Kategòrëjô:Kaszëbë
Pòdrąbiónô

**Pòdrąbiónô** (pòl. *Podrąbiona*) – môłô kaszëbskô sedlëna w gminie Kôrsëno, w kòscérsczim krézu, w pòmòrsczim wòjewództwie. Leżi w lasny òbéńdze Tëchòlsczich Bòrów. Niedalek òd wsë miescy sã dôwné wòjskòwé latawiskò. 

Wchôdô w skłôd szôłtëstwa Bòrsk.

Òficjalną kaszëbską pòzwã „Pòdrąbiónô” wprowadzëlë  26 maja 2014.

## Przëpisczi

Kategòrëjô:Gmina Kôrsëno
Kategòrëjô:Kaszëbë
Miedzno

**Miedzno** –  kaszëbskô wies w gminie Kôrsëno, w kòscérsczim krézu, w pòmòrsczim wòjewództwie. Wchôdô w skłôd szôłtëstwa Kôrsëno. 

Leżi w lasny òbéńdze Tëchòlsczich Bòrów, w nôkòlim rzéczi Wda, na turisticznym zelonym Szlachù Kamiannëch Krãgów.

Òficjalną kaszëbską pòzwã „Miedzno” wprowadzëlë 26 maja 2014.
## Bùtnowé lënczi
*2.) Miedzno w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”
## Przëpisczi

Kategòrëjô:Gmina Kôrsëno
Kategòrëjô:Kaszëbë
Winrich von Kniprode

thumb|right|200px|Winrich von Kniprode - szlachòta

**Winrich von Kniprode** (ùr. 1310 – ùm. 1382 rokù) http://viaf.org/viaf/74646330/ - to béł wiôldżi méster krzëżacczégò zôkònu òd 1351 rokù do 1382 r. Òd 1338 do 1341 rokù òn béł z Krzëżôkama w Gduńskù.

## Lëteratura
* Marian Biskup, Gerard Labùda: *Die Geschichte des Deutschen Ordens in Preussen : Wirtschaft, Gesellschaft, Staat, Ideologie*, Osnabrück : Fibre, 2000.

Kategòrëjô:Miemcë
Waldémôr Wiôldżi

thumb|left|350px|Kôrta Brandenbùrgie w 1320 rokù

**Waldémôr Wiôldżi** (*Waldemar der Große* ùr. kòl 1280 – ùm. 1319 rokù) https://web.archive.org/web/20160413195337/http://viaf.org/viaf/49142761/ - to béł markgraf Brandenbùrgie òd 1308 rokù. Òn w 1308 rokù spôlił Chmielno.

## Lëteratura
* Uta Lehnert: Der Kaiser und die Siegesallee. Réclame Royale, Dietrich Reimer Verlag, Berlin 1998.

Kategòrëjô:Miemcë
Kategòrëjô:Brandenbùrgiô
Lékarsczi dzãdżel

170px|left|thumb|Lékarsczi dzãdżel
**Lékarsczi dzãdżel** (*Angelica archangelica* L.) - to je dwalatnô roscëna z rodzëznë zelerowatëch (*Apiaceae*). *Angelica archangelica subsp. litoralis* rosce m. jin. na Kaszëbach.
## Bùtnowé lënczi
*https://web.archive.org/web/20160304213840/http://www2.abc.biology.ug.edu.pl/wp-content/uploads/2014/05/abc79_03.pdf

Kategòrëjô:Bòtanika
Òwczôrz

thumb|290px|Òwczôrz
**Òwczôrz** abò **széper** - zajimô sã òwcama. 

## Rozmajitoscë
Czedës m. jin. na Kaszëbach òni bëłë w majątkù achtniony, bò òkróm paseniô mòglë léczëc lëdzy. Dzysô òwczôrz je tu dosc zabôczonym warkã.

## Lëteratura
*Chrabkowski A.: Jak jô béł bògati. Banino 2007, s. 121.

Kategòrëjô:Warczi
Kòwôl

mały|290px|Kòwôl
**Kòwôl** – zajimô sã robieniém rzeczi z metalu np. seczerów. 

## Rozmajitoscë
Czedës m. jin. na Kaszëbach òni bëlë achtniony. Dzysô kòwôl je tu dosc zabôczonym warkã. Kaszëbi gôdelë: ”Kòwôl kładze na noc dwa żelazła na krziż, żebë diôbeł nie wlôzł do kùzni.”

## Lëteratura
* Chrabkowski A.: Jak jô béł bògati. Banino 2007, s. 115.
* Bernard Zëchta: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1968, tom II, s. 221.

## Bùtnowé lënczi

Kategòrëjô:Warczi
Robôczkòwò

**Robôczkòwò** (pòl. *Robaczkowo*) – môłô kaszëbskô lasowô sedlëna wsë Przëtarniô w gminie Kôrsëno, w kòscérsczim krézu, w pòmòrsczim wòjewództwie. Leżi w lasny òbéńdze Tëchòlsczich Bòrów, na kraju Wdzydzczégò Krôjòbrôzowégò Parkù. Wchôdô w skłôd szôłtëstwa Przëtarniô. 

Òficjalną kaszëbską pòzwã „Robôczkòwò” wprowadzëlë 26 maja 2014.

## Przëpisczi

Kategòrëjô:Gmina Kôrsëno
Kategòrëjô:Kaszëbë
Krabë

**Krabë** (*Brachyura*) - to je  grëpa mùszlôków z rzãdu *Decapoda*. Jich ôrt *Eriocheir sinensis* wierãhttps://web.archive.org/web/20220404172658/http://www.zso8gdansk.pl/rok-szkolny-2012-2013,s,124.html nie żëje jesz na Kaszëbach, ale w Bôłce krótkò Szczecëna òn je.

## Lëteratura
*Czerniejewski P., Filipiak J. 2001. Krab wełnistoszczypcy Eriocheir Sinensis (Milne-Edwards 1853) z Zalewu Szczecińskiego Komunikaty Rybackie 60: 28-32. Instytut Rybactwa Śródlądowego w Olsztynie.

Kategòrëjô:Mùszlôczi
Òkriwk górlôków

**Òkriwk górlôków** - to je òbleczënk na wiérzch dlô górlôka (chłopa) zrobiony np. z wełnë. M. jin. Łemkòwie taczé dłudżé płôszcze noselë. 

## Lëteratura
* J. Trepczyk: *Słownik polsko-kaszubski*, Gduńsk 1994, t. I, s. 193. 

Kategòrëjô:Òbleczënk
Tadeùsz Gòcłowsczi

**Tadeùsz Gòcłowsczi** (pòl. *Tadeusz Gocłowski*  ùr. 16 séwnika 1931 – ùm. 3 maja 2016 w Gduńskù) – arcëbiskùp katolëcczi, metropòlita archidiecezji gduńsczi, sufragan.

W młodich latach òn ùcził sã m. jin. w Krakòwie. Pò latach dożdôł sã swiãceniów, chtërne przëjimnął w 1956 rokù. Òd 1983 do 1984 rokù òn béł biskùpã sufraganã diecezji gduńsczi. Jakno swòje zawòłanié òn przëjimnął słowa “Zawierzcie Ewangelii” (“Wierzëta Ewanielie”). Òd 1984 do 1992 rokù òn béł biskùpem òrdinariuszem w Gduńskù. Òd 1992 do 2008 rokù òn béł Arcëbiskùp Metropòlita Gduńsczi i baro wôżnô dlô niegò bëła Archikatédra gduńskô. Òn béł doktorã òd 1970 rokù. 

17 lëstopadnika 1993 rokù òn wëdôł dëszpastersczé wskôzë w sprawie kaszëbsczégò jãzëka w liturgie ë w żëcym Archidiecezji Gduńsczi. Wëdôł òn zgòdã, żebë òb czas Mszë swiãtëch na jaczich są Kaszëbi, bëło mòżno ùżëwac czëtaniów bibliowëch w kaszëbsczim jãzëkù, a téż ùżëwac tégò jãzëka w mòdlëtwie wiérnëch. Zachãcywôł téż do spiéwù nôbòżnëch piesniów w kaszëbsczim jãzëkù. Béł téż razã z kaszëbsczima pielgrzimama w Zemi Swiãti na òdkrëcym tôflë z mòdlëtwą Òjcze Nasz w Jerozolëmie. Òn pòwiedzôł, że to nie je nick òsoblëwégò, że òn wspòmôgô kaszëbiznã. To je skôrb ti zemi ë chòc òn nie je tu ùrodzony, téj òn chce gò wspòmòc. Wedle nie to je jakbë òbòwiązk miec dbã ò tak wiôlgą kùlturã jak nasza. W kòscelnym spiéwnikù „Dlô Was Panie” (2006) òn mô napisóné: *Kultura Kaszubska napotyka dodatkowe trudności. Ona zmagała się przez wieki z próbą eliminacji przez wrogów i to w różnych okresach naszej historii.*  Òd Kaszëbów òn dostôł Medal Stolema w 2001 rokù.
## Bùtnowé lënczi
* s. 43
* kùltura
* z Òlëwë

Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół
Kategòrëjô:Ùmarłi w Gduńskù
Frébùrg/Fribourg

thumb|Widzënk z Frébùrga
thumb|Herb
**Frébùrg/Fribourg** (miem. *Freiburg*) - to je gard w Szwajcarsce. Tu je dwamòwny ùniwersytet.
 

Kategòrëjô:Szwajcarskô
Kaspijsczi tigris

thumb|right|220px|Kaspijsczi tigris w 1899 rokù
**Kaspijsczi tigris** (*Panthera tigris virgata*) - to béł pòdôrt suska z rodzëznë kòtowatëch (Felidae). Ten zwiérz wëdżinął, a żił w Azje.
## Bùtnowé lënczi
* https://web.archive.org/web/20160412015936/http://www.petermaas.nl/extinct/speciesinfo/caspiantiger.htm

Kategòrëjô:Azëjô
Kategòrëjô:Susczi
Sybirsczi tigris

thumb|right|220px|Sybirsczi tigris
**Sybirsczi tigris** (*Panthera tigris altaica*) - to je pòdôrt suska z rodzëznë kòtowatëch (*Felidae*). Ten zwiérz jesz nie wëdżinął, a żëje w Azje, ale tëch tigrisów je mało.
## Bùtnowé lënczi
* https://web.archive.org/web/20160305172700/http://catsg.org/index.php?id=567

Kategòrëjô:Azëjô
Kategòrëjô:Susczi
Azjacczi tigris

thumb|right|220px|Azjacczi tigris

**Azjacczi tigris** (*Panthera tigris*) - to je ôrt wiôldżégò suska z rodzëznë kòtowatëch (*Felidae*). Ten zwiérz żëje w Azje i je niebezpieczny dlô lëdzy  Do tegò ôrtu tigrisów słéchô m. jin. pòdôrt sybirsczi tigris, a np. pòdôrt kaspijsczi tigris wëdżinął.
## Bùtnowé lënczi
* https://www.facebook.com/pages/21st-Century-Tiger/475818205444/

Kategòrëjô:Azëjô
Kategòrëjô:Susczi
Darżnô rëna

mały|Darżnô rëna
**Darżnô rëna** – to je wgłãbienié midzë darżëcą a deptownikã, w nim sã zbiérô wòda jak padô deszcz, a czedës biwało wiele kòmùnalnégò sztokù.

## Bùtnowé lënczi

Kategòrëjô:Architektura
Zwela

**Zwela** – to je nôniższô balka w drzewianëch kònstrukcjach scanów. Zwele m. jin. na Kaszëbach biwają spiarté na kamieniach.

## Lëteratura
*Ernst Seefried-Gulgowski, Von einem unbekannten Volke in Deutschland. Ein Beitrag zur Volks- und Landeskunde der Kaschubei /Izydor Gulgowski, O nieznanym ludzie w Niemczech. Przyczynek do ludoznawstwa i krajoznawstwa Kaszub, przekład M. Darska-Łogin, red. naukowa i wstęp J. Borzyszkowski, Berlin 1911 - Gdańsk 2012, s. 44.
*Bernard Zëchta: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1973, tom VI, s. 253

Kategòrëjô:Bùdowizna
Belzebùb

220px|left|thumb|
**Belzebùb** (*ba'al zevuv*, בעל זבוב‎‎) – to je demón. 

## Lëteratura
* Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné, z greczi przełożił na kaszëbsczi jãzëk ò Adam Ryszard Sikora, Zarząd Główny Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego Gdańsk 2010, s. 50 ISBN 978-83-87258-39-9

Kategòrëjô:Demónë
Kaùkaz (réga gór)

thumb|Kaùkaz
**Kaùkaz** - to je réga gór kòl 1500 km długô, chtërna zaczinô sã kòl Czôrnégò Mòrza. Nôwôższi czëp mô tu 5642 m n. r. m.

Kategòrëjô:Azëjô
Kaspijsczé Mòrzé

thumb|right|220px|Kaspijsczé Mòrzé - kôrta
**Kaspijsczé Mòrzé** (an. *Caspian Sea*) - to je baro wiôldżé słoné jezoro, chtërnégò nordowi dzél je w Eùropie, a reszta w Azje. Òno je m.jin. w Rusce. Z niegò wòda sã ropi, ale nie òdpłiwô. Òno mô wiéchrzëznã kòl 371 000 km² i strzédną głãbòkòsc 211 m.

## Bùtnowé lënczi
* VIAF

Kategòrëjô:Azëjô
Kategòrëjô:Eùropa
Argentińskô sardela

**Argentińskô sardela** (*Engraulis anchoita*) - to je ôrt mòrsczi rëbë z rodzëznë sardelowatëch  (*Engraulidae*). Òna żëje np. w òceanie krótkò Argentinë. 

Kategòrëjô:Rëbë
Kalcyt

mały|Kalcyt
**Kalcyt** – to je minerał. Òn mô chemiczny wzór CaCO3.

## Bùtnowé lënczi

* http://d-nb.info/gnd/4121076-1

Kategòrëjô:Minerałë
Gnejs

mały|Gnejs
**Gnejs** – to je tip òksëpù. Òn je np. w Sowich Górach.

## Bùtnowé lënczi

* http://id.ndl.go.jp/auth/ndlsh/00563106

Kategòrëjô:Geòlogiô
Kalomel

mały|Kalomel
**Kalomel** – to je mineral. Òn mô chemiczny wzór Hg2Cl2.

## Bùtnowé lënczi

* http://webmineral.com/data/Calomel.shtml#.VzWGSvkg0pQ

Kategòrëjô:Minerałë
Topaz

mały|230px|Topaz
mały|230px|Drodżé kamienie z topazu
**Topaz** abò **topôz** – to je mineral. Òn mô chemiczny wzór  Al2SiO4(F,OH)2.

## Bùtnowé lënczi

* https://web.archive.org/web/20160919104114/http://www.gemstone.org/index.php?option=com_content&view=article&id=100:sapphire&catid=1:gem-by-gem&Itemid=14

Kategòrëjô:Minerałë
Jaspis

mały|230px|Jaspis
mały|230px|Stôri piestrzéń z jaspisã
**Jaspis** – to je mineral. W nim je wiele chalcedonu. 

## Bùtnowé lënczi

* https://en.wikisource.org/wiki/The_Encyclopedia_Americana_%281920%29/Jasper

Kategòrëjô:Minerałë
Krwawnik

mały|130px|Krwawnik
mały|Piestrzéń z herbã w krwawnikù
**Krwawnik** – to je mineral. Òn je zortã chalcedonu. 

## Bùtnowé lënczi

* http://www.mindat.org/min-9333.html

Kategòrëjô:Minerałë
Sardoniks

mały|130px|Sardoniks
mały|
**Sardoniks** – to je mineral. Òn je zortã chalcedonu. 

## Bùtnowé lënczi

* http://mindraw.web.ru/mineral1.htm

Kategòrëjô:Minerałë
Szmaragd

mały|130px|Szmaragd
mały|Szmaragdë
**Szmaragd** – to je mineral. Òn mô chemiczny wzór Be3Al2(SiO3)6.

## Bùtnowé lënczi

* https://web.archive.org/web/20160522034208/http://www.gemstone.org/index.php?option=com_content&view=article&id=84:sapphire&catid=1:gem-by-gem&Itemid=14

Kategòrëjô:Minerałë
Beril

mały|130px|Beril
mały|230px|Beril
**Beril** – to je mineral. Òn mô chemiczny wzór Be3Al2(Si O3)6.

## Bùtnowé lënczi

* http://d-nb.info/gnd/4144822-4

Kategòrëjô:Minerałë
Ametist

mały|230px|Ametist
mały|230px|Drodżi kam z ametistu
**Ametist** – to je mineral. Òn mô chemiczny wzór SiO2.

## Bùtnowé lënczi

* https://web.archive.org/web/20140403094900/http://www.gemstone.org/index.php?option=com_content&view=article&id=98:sapphire&catid=1:gem-by-gem&Itemid=14

Kategòrëjô:Minerałë
Szafir

mały|130px|Szafir
mały|230px|Piestrzéń z szafirã
**Szafir** - to je mineral mòdri farwë. Òn mô chemiczny wzór Al2O3. Gò je mało.

Jeslë òn je czerwiony, to je nie szafir, le rubin.

## Bùtnowé lënczi

* http://www.mindat.org/min-3529.html

Kategòrëjô:Minerałë
Hiacynt

mały|130px|Hiacynt
mały|230px|Hiacynt jakno òzdoba
**Hiacynt** – to je mineral. Òn mô chemiczny wzór ZrSiO4. Hiacyntë mają rozmajité farbë.

## Bùtnowé lënczi

* http://webmineral.com/data/Zircon.shtml#.Vza02_kg0pQ

Kategòrëjô:Minerałë
Chrizolit

mały|230px|Chrizolit
**Chrizolit** – to je mineral. Òn mô chemiczny wzór Mg2SiO4.

## Bùtnowé lënczi

* http://www.mindat.org/show.php?id=1584&ld=1#themap

Kategòrëjô:Minerałë
Hiacynta

thumb|right|Hiacynta
**Hiacynta** (*Hyacinthus* L.) – to je szlach roscënów z rodzëznë szparagòwatëch (*Asparagaceae*). Òna je z Azje.

Kategòrëjô:Bòtanika
Arcëkapłan (Bibliô)

thumb|right|Arcëkapłan

**Arcëkapłan** ( כהן גדול *kohen gadol*) – to béł nôwëższi kapłan w Izraelu. W latach òd 18 do 36 rokù béł nim Józef Kajfôsz.

## Lëteratura
* Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné. Z greczi przełożił na kaszëbsczi jãzëk ò. Adam Ryszard Sikora OFM. Gdańsk 2010.
* Knéga Kapłańskô : Leviticus / z hebrajsczégò jãzëka na kaszëbsczi przełożił ò Adam Ryszard Sikora OFM. Gduńsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie. Zarząd Główny, 2017, s. 85

Kategòrëjô:Bibliô
Piknik

300px|thumb|Piknik
**Piknik** (*Picnic*) - to je pòpùlarnô w Zjednónëch Krajach Americzi fòrma wëpòczinkù na swiżim lëfce na rozłożoni dece. Kaszëbi mògą tak robic np. nad jezorã abò rzéką òb lato.

Kategòrëjô:Zjednóné Kraje Americzi
Rubin

mały|Rubin
mały|Szkło z rubinã
**Rubin** – to je mineral czerwiony farwë. Òn mô chemiczny wzór Al2O3:Cr.

Jeslë òn je mòdri, to je nie rubin, le szafir.

## Bùtnowé lënczi

* https://web.archive.org/web/20160524202306/http://gemstone.org/index.php?option=com_content&view=article&id=85:ruby&catid=1:gem-by-gem&Itemid=14

Kategòrëjô:Minerałë
Protewangeliô

mały|prawo|Matka Mesjôsza i wąż
**Protewangeliô** - je tak zapisóny w Knédze Zôczątków:

[I rzekł PÓN Bóg]: „I wzbùdzóm niezgarã midzë ce a niastã, i midzë twòje pòtomstwò  a  ji pòtomstwò. Òn zmùżdżi tobie głowã, a të zmùżdżisz mù piãtã”. (Zo 3,15)

To òznaczô, że pòtómk białczi przemòże całowno wãża – proroctwò ò Mesjôszu i Jegò Matce.

## Lëteratura
* Knéga Zôczątków, hebrajsczégò jãzëka na kaszëbsczi przełożił ò Adam Ryszard Sikora OFM, Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie Zarząd Główny, Gdańsk 2015, ss. 29 – 30.

## Bùtnowé lënczi
*https://web.archive.org/web/20160405163650/http://belok.kaszubia.com/wiadla/na-zoczatku-bog-stworzil#more-2315

Kategòrëjô:Knéga Zôczątków
Adam i Jewa

mały|prawo|Adam i Jewa
**Adam i Jewa** – pòstacje, jaczé w abrahamicznëch religiach ùwôżóné są za pierszëch lëdzy na zemi (i starszich wszëtczich wespółczasnëch ji mieszkańców).

W Biblii historiô Adama i Jewë zawiartô je w Knédze Zôczątków (rozdzél 1-5). Przebëwalë òni w ògrodze w Edenie, ale nie bëło jima wòlno jesc z brzadu drzewa pòznaniô dobrotë i zła. Wąż òbiecôł Jewie, że czej zjédzą z z tegò drzewa, to mdą jak Bòg. Skùszonô Jewa wzãła z tegò brzadu i zjadła, a dała téż Adamòwi i òn zjódł. Nen lëchi ùczink sprawił, że Pón Bóg wënëkôł człowieka z raju i pòstawił na pòrénk òd ògroda Eden cherubinów i ògnisti miecz sklący. 

## Adam i Jewa w kaszëbsczi kùlturze
Nadczidka ò pierszich lëdzach pòjôwiô sã w pòwiescë „Żëcé i przigòdë Remùsa” Aleksandra Majkòwsczégò we fragmeńce:

::*Nobarżij jô lgnął do historeji Starigo Zokonu. Beła to moja pjerszô ksążka z wobrozkami, chdze na pjerszi stronje sedzoł Bog Wojc na tędze, a na zemji *'Jadom i Jeva*' vestrzod vszeternoskjich zvjerząt.*

## Lëteratura
* *Knéga Zôczątków, z hebrajsczégò jãzëka na [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] przełożił ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora OFM]]*, Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie Zarząd Główny, Gdańsk 2015, ss. 27 – 30.

## Przëpisczi

## Bùtnowé lënczie

Kategòrëjô:Knéga Zôczątków
Tëłowò

thumb|Tëłowsczi kòscół
**Tëłowò** - to je wies w gminie Krokòwò w pùcczim krézu, w pòmòrsczim wòjewództwie. Tu je kòscół.

Kategòrëjô:Pùcczi kréz
Brunô hiena

thumb|250px|Brunô hiena

**Brunô hiena** (*Hyaena brunnea*) – to je ôrt miãsojôdnégò suska z rodzëznë hienowatëch (*Hyaenidae*). Òna żëje w Africe. Jich je mało.

Kategòrëjô:Susczi
Karból

**Karból** -  (C6H5OH) to je chemiczny związk. Brëkòwelë gò np. hitlerówcë do zabijaniô lëdzy.
## Lëteratura
* Jan Trepczik : *Słownik polsko-kaszubski* Gduńsk 1994,  t. 1, s. 229

Kategòrëjô:Chemijô
Słëchòwò

**Słëchòwò** - to je wies w gminie Krokòwò w pùcczim krézu, w pòmòrsczim wòjewództwie. 

Kategòrëjô:Pùcczi kréz
Łokcowô przedżiblëna

mały|prawo|Łokcowô przedżiblëna
mały|prawo|Łokc
**Łokcowô przedżiblëna** (*articulatio cubiti*) - to je ù człowieka przedżiblëna, chtërna łączi remiã z  przedremieniã.

## Bùtnowé lënczi
*http://id.ndl.go.jp/auth/ndlsh/01218792

Kategòrëjô:Przedżiblënë
Kòlanowô przedżiblëna

mały|prawo|Kòlanowô przedżiblëna
mały|prawo|Kòlano
**Kòlanowô przedżiblëna** (*Articulatio genus*) - to je ù człowieka nôwikszô przedżiblëna, chtërna łączi ùdowi gnôt z gòlénią. Je w ni téż szipka, òna je dosc môłim gnôtã.

## Bùtnowé lënczi
*http://id.ndl.go.jp/auth/ndlsh/00577610

Kategòrëjô:Przedżiblënë
Róża (chòroba)

mały|Róża na skórze
mały|
**Róża** (*Erysipelas*) – je chòroscą ù lëdzy. Ji lékarzenié je mòżlëwi. Do chòroscë doprowôdzy bakteria *Streptococcus pyogenes* abò *Streptococcus agalactiae*. Ta chòrosc biwô m.jin. na Kaszëbach. 

## Bùtnowé lënczi

Kategòrëjô:Medicyna
Pistacjô

thumb|right|''Pistacia lentiscus''
thumb|right|Pistacjô - òrzeszczi
**Pistacjô** (*Pistacia* L.) – to je szlach roscënów z rodzëznë *Anacardiaceae*. Òne roscą m.jin. w Africe.

Kategòrëjô:Bòtanika
Melchizedek

mały|prawo|Melchizedek, Ôbram i jiny
**Melchizedek**  (מַלְכִּי־צֶדֶֿק) – to je pòstacjô  z Knédżi Zôczątków (Zo 14,18-20). Òn béł kapłanã Bòga Nôwëższégò i królã Szalemù. Òn przëniósł chléb i wino, a pòbłogòsławił Ôbrama pò bitwie i Bòga Nôwëższégò. Ôbram dôł jemù dzesąti dzél z wszëtczégò.

## Lëteratura
* *Knéga Zôczątków, z hebrajsczégò jãzëka na [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] przełożił ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora OFM]]*, Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie Zarząd Główny, Gdańsk 2015, ss. 46 – 47.

## Bùtnowé lënczie

Kategòrëjô:Knéga Zôczątków
Sobieńczëce

**Sobieńczëce** - to je wies w gminie Krokòwò w pùcczim krézu, w pòmòrsczim wòjewództwie. Ò ni bëło pisóné ju w 1279 rokù.

## Bùtnowé lënczi
*1.) ''Sobieńczyce'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Pùcczi kréz
Lizôczi

**Lizôczi** - to je kaszëbskô wnożëna w gminie Kòscérzna, w kòscersczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa.  Lizôcczi kòscół je tu przeniosłi z Tëłowa w latach 2002-2003.

Kategòrëjô:Gmina Kòscérzna
Kategòrëjô:Kaszëbë
Bùchta

**Bùchta** – to je wikszim dzélã niewiôlgô òtemkłô z górë, a ògrodzonô z bòków rëmiô do czasowégò abò stójnégò przetrzimiwaniégò chòwë abò psów. 

Kategòrëjô:Gbùrzëzna
Domôcô swinia

**Domôcô swinia**, **domôcô sjinia** (*Sus scrofa domesticus* abò *Sus domesticus*) – to je pòdôrt abò órt lądowégò suska z rodzëznë swiniowatëch (*Suidae*). Na Kaszëbach gbùrze mają jich wiele òd lat. Òna wierã je pòdôrtã dzëka. Czedës dlô gbùrów òna bëła wôżnô, a zeżéra wiele bùlew. Òn swini to je knôrz. Jedna swinia mòże miec kòl dwanôsce sztëk prosãtów.

## Lëteratura
* F. Lorentz, A. Fischer, T. Lehr-Spławiński: Kaszubi : kultura ludowa i język. Toruń : Wydaw. Instytutu Bałtyckiego ; Warszawa : Skł. gł. Kasa im. Mianowskiego - Instytut Popierania Nauki, 1934, s. 16.

Kategòrëjô:Swiniowaté
Zwëczajnô perlita

**Zwëczajnô perlita** (*Numida meleagris*) – to je ptôch z rodzënë *Numididae*. Kaszëbi chòwelë je czasã jak kùrë, ale nie bëło jich wiele.

Kategòrëjô:Ptôchë
Penzjónat

thumb|Penzjónat
**Penzjónat** - to je òbiekt, w chërnym je nômni sédem (7) jizbów, a je to téż całodniowô wiktowô chëcz dlô klientów (gòscy). 

## Bùtnowé lënczi
*Art. 36
 

Kategòrëjô:Turistika
Mulhauza

260px|thumb|Mulhauza
**Mulhauza** (*Milhüsa*) – to je gard w Elzasu we Francëje. Tu mieszkô 112063 lëdzy (2013).

Kategòrëjô:Gardë w Francji
Pòlsczi Krajowi Ban

right|200 px|
**Polskie Koleje Państwowe SA (PKP SA)** abò pò kaszëbskù **Pòlsczi Krajowi Ban Akcjowô Wëcmanizna** – to je przédny banowi òperatora w Pòlsce. Ta firma bëła czedës państwòwim òperatorã *Polskie Koleje Państwowe*, ale terô òna je pòdzelonô na czile dzélów, bò tak trzeba w Eùropejsczi Ùnie. Òni są w  wëcmaniznie z państwã.
M.jin. na Kaszëbach òni dzejają.
## Bùtnowé lënczi
* https://web.archive.org/web/20160712184536/http://nowy.rozklad-pkp.pl/ 

Kategòrëjô:Pòlskô
Kategòrëjô:Ban
Perón

left|170px|thumb|Perón
**Perón** - to je banowô bùdowizna zrobionô zdłuż szinów z ni pasażérowie wlôżają do banu i na niã wëlôżają. 
 

Kategòrëjô:Ban
Peruwiańsczi balzam

**Peruwiańsczi balzam** - to je lék, chtëren wëcékô z ùszkòdzony kòrë drzewa *Myroxylon balsamum var. pereirae*, chtërno rosce w Pôłniowi Americe. Òn je np. do lékarzeniô skórë. 

Kategòrëjô:Medicyna
Charztowina

thumb|
**Charztowina** (*Ammophila*) – to je szlach roscënów z rodzëznë *Poaceae*. Na Kaszëbach z tegò szlachù rosce leno zwëczajnô charztowina abò piôskòwô trôwa. 

Kategòrëjô:Bòtanika
Petuniô

thumb|''Petunia exserta''

**Petuniô** (*Petunia*) – to je szlach roscënów z rodzëznë lilkòwatëch (Solanaceae L.). Òne pòchòdzą z Pôłniowi Americzi.

Kategòrëjô:Bòtanika
Banowiszcze

[left|170px|thumb|Stôré banowiszcze w [Miechùcëno|Miechùcënie]]
**Banowiszcze** - to je przédny bùdink dlô banowëch pasażérów. Zwiksza je òn użiwóny do robieniégò ùsłëżnotów dlô pasażérów. 

Kategòrëjô:Ban
Przëprawòwi mùskatówc

thumb|right|Przëprawòwi mùskatówc
thumb|right|Mùskatówé òrzechë
**Przëprawòwi mùskatówc** (*Myristica fragrans*) – to je ôrt roscënë z rodzëznë *Myristicaceae*. Òn rosce m.jin. w Chinach.

Kategòrëjô:Bòtanika
Papiéż Pius XI

**Papiéż Pius XI** (swiecczé miono **Ambrogio Damiano Achille Ratti**; ùr. 31 maja 1857,  ùm. 10 gromicznika 1939 w Rzimie) – papiéż (midzë 6 gromicznika 1922 a 10 gromicznika 1939).  20 gòdnika 1879 rokù òn béł wëswiãcony na ksãdza. 28 rujana 1919 rokù òn dostôł biskùpié swiãcenia. Òd 13 czerwińca 1921 rokù to béł kardinôł. Ten Papiéż béł procemnikã kòmùniznë, ale téż pisôł, że trzeba dac robòtã òjcóm rodzëznów i młodim lëdzóm .

Úrodzil sã w Desio kòło Mediolanu jakò syn fabrykanta przędzalni jedwabiu Francesca Rattiego ë Teresy Galli. Pòczotkowò uczył sã w szkòłach koscienych. Pò zdaniu matury w szkòle państwòwëm w Mediolanie zjôwił do seminarium duchownego. Béł  przëjntô 20 grudnia 1879.

## Pismiona (wëbiérk)
Encyklika *DIVINI REDEMPTORIS* (1937)http://www.opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/pius_xi/encykliki/divini_redemptoris_19031937.html

Kategòrëjô:Papiéże
Elektrik

mały|left|Elektrik przë robòce
mały|200px|
**Elektrik** – zajimó sã zwiksza robieniém mòntażë i ùprôwianim elektriszowi jinstalacje. Czedës elektrifikacjô bëła dlô niégò wôżną robòtą.

## Bùtnowé lënczie

Kategòrëjô:Warczi
Zastãpòwnô stara

**Zastãpòwnô stara** – to je stara ò dzeckò, jak ni mògą mù òpieczi i wëchòwaniégò zagwësnic jegò starszi.

## Bùtnowé lënczi
*http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20160000575

Kategòrëjô:Prawò
Krézżôga

360px|thumb|

**Krézżôga** – to je maszina do cãcégò drewna abò np. betonu przë pòmòcë żôdżi, a je nią òkrãgłô zãbòwatô tôrcz. Nëkô jã zwiksza elektriszi mòtor.
 

Kategòrëjô:Elektromechanika
Szpalér

thumb|Szpalér
**Szpalér** – to są drzéwiãta abò krze gãsto zasadzoné w rédze, òne mògą bëc strzëgłi abò tak sobie rosc.  
Na Kaszëbach mòże kùpic roscënë do szpalérów. 

## Bùtnowé lënczi
* https://web.archive.org/web/20160612162844/http://www.homelycapers.com/espalier-growing-flat-trees/

Kategòrëjô:Ògrództwò
Biôłi nosoróg

thumb|Biôłi nosoróg
**Biôłi nosoróg** (*Ceratotherium simum*) – to je ôrt wiôldzégò niepôrokòpëtnégò suska z rodzëznë nosorógów. Òn żëje w Africe.

Kategòrëjô:Susczi
Bòrdôk

thumb|right|Bòrdôk
**Bòrdôk** - to je miech, chtëren je dopasowóny do noszeniégò na plecach. Òn je brëkòwóny np. w turistice. 

Kategòrëjô:Turistika
Czôrnogłowòwi piechtôrz

**Czôrnogłowòwi piechtôrz** (*Calathus melanocephalus melanocephalus*) - to je bączk z rodzëznë szczipówkòwatëch. Òn żëje np. pòd kamieniama m. jin. w Eùropie.

Kategòrëjô:Òwadë
Sprãżëna

**Sprãżëna** – to je sprëżny element brëkòwóny przë bùdownie maszinów, zwiksza jakno łączba w sprëżnëch łączeniach.

## Bùtnowé lënczi
* (en)

Kategòrëjô:Fizyka
Szëflôda

**Szëflôda** -  to je wësëwónô òtemkłô z górë skrzinka w méblach. Òne są np. w kòmódze i przëdôwają sã do trzimaniô rzeczi w schòwie, a biwają w biblotece.
 

Kategòrëjô:Méble
Kònkatédralnô bazylika Wniebòwzãcô Nôswiãtszi Mariji Panienczi w Kòlbrzegù

[mały|Kònkatédralnô bazylika Wniebòwzãcô Nôswiãtszi Mariji Panienczi w [Kòlbrzég|Kòlbrzegù]]
mały|Ricerz na smãtôrzu
**Kònkatédralnô bazylika Wniebòwzãcô Nôswiãtszi Mariji Panienczi w Kòlbrzegù** (pòl. *Bazylika konkatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kołobrzegu*) – to je bazylika w Kòlbrzegù, kònkatédra diecezji z sedzbą w Kòszalënie. Nôprzód òna miała jinszą wieżã. Ta bazylika bëła zbùdowónô pò 1321 rokù. W II swiatowi wòjnie - w 1945 ròku - òna bëła baro zniszczonô.

## Bùtnowé lënczi

* (pl)

Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół
Wrëk

thumb|Wrëczi

**Wrëk** (*Brassica napus var. napobrassica*) – to je zort roscënë z rodzëznë *Brassicaceae*. Òn je Kaszëbóm znóny òd dłudżégò czasu. Jak wrëczi bez jarmùżu pòkraji we wrëknicë òne są dlô krów.

Kategòrëjô:Bòtanika
Błotnica

mały|Lékarskô błotnica
**Błotnica** (*Arctostaphylos* Adans.) – to je szlach roscënów z rodzëznë wrzosowatëch (*Ericaceae* Juss.). Na Kaszëbach rosce ôrt - lékarskô błotnica.

## Bùtnowé lënczi

Kategòrëjô:Bòtanika
Henoch (syn Jereda)

**Henoch**  (חֲנוֹךְ) – to je pòstacjô  z Knédżi Zôczątków (Zo 5,19-21). Òn béł baro pòbòżnym sënã Jereda. Jegò sënã béł Metuszelach.

## Lëteratura
* *Knéga Zôczątków, z hebrajsczégò jãzëka na [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] przełożił ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora OFM]]*, Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie Zarząd Główny, Gdańsk 2015, s. 33.

## Bùtnowé lënczi

Kategòrëjô:Knéga Zôczątków
Epòs ò Gilgameszu

mały|Dzél tôblëcë, w chtërnym napisóny je ò pòtopie - z epòsu ò Gilgameszu (napisóny pò akadijskù)
**Epòs ò Gilgameszu** – to je baro stôri epòs z Blésczégò Pòrénkù napisóny pò akadijskù. W nim je napisóny m.jin. ò pòtopie. 

## Lëteratura
* *Knéga Zôczątków, z hebrajsczégò jãzëka na [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] przełożił ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora OFM]]*, Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie Zarząd Główny, Gdańsk 2015, s. 36.

## Bùtnowé lënczi

Kategòrëjô:Lëteratura
Damno

**Damno** (pòl. *Damno*) - to je wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w stołpsczim krézu, w gminie Damnica.
Tu je kòscół z 1879 rokù. Tu w szkòle dzece i młodzëzna ùczą sã kaszëbsczégò jãzëka.

## Bùtnowé lënczi
* Szkòła

Kategòrëjô:Gmina Damnica
Czisewskô Strëga

**Czisewskô Strëga** - to je rzéka, chtërny zdrzódło je kòl Tawãcëna. Òna wpłiwô do Łebë. 

Kategòrëjô:Geògrafijô
Zëmòwiska

**Zëmòwiska** (pòl. *Zimowiska*) - to je wies w Gminie Ùszcz, w stołpsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa. 

Kategòrëjô:Gmina Ùszcz
Grabno

**Grabno** (pòl. *Grabno*) - to je wies w Gminie Ùszcz, w stołpsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa. Tu je kòscół.

Kategòrëjô:Gmina Ùszcz
Lãdowò

**Lãdowò** (pòl. *Lędowo*) - to je wies w Gminie Ùszcz, w stołpsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa. 

Kategòrëjô:Gmina Ùszcz
Machòwinkò

**Machòwinkò** (pòl. *Machowinko*) - to je wies w Gminie Ùszcz, w stołpsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa. 

## Bùtnowé lënczi
*''Machowinko'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Gmina Ùszcz
Słomiany pòwróz

**Słomiany pòwróz** - to béł lopk skrãcony słomë (z kłosama abò bez nich) ùżiwónô w gbùrzëznie do wiązaniô snopów, terô to mòże robic kòmbajn, ale bez tich pòwrozów. 

Kategòrëjô:Gbùrzëzna
Mòrãgòwati sus

200px|thumb|Mòrãgòwati sus
**Mòrãgòwati sus** (*Spermophilus citellus*) – to je ôrt grëzôka z rodzëznë wewiórkòwatëch (*Sciuridae*). Òn mòże wôżëc 240 to 340 g. 

Kategòrëjô:Susczi
Trąd

mały|Trąd ù chłopa w 1886 rokù
mały|Kòscół - Mùzeùm Trądu
**Trąd** (*Lepra*) – je chòroscą zwiksza ù lëdzy. Ji lékarzenié je mòżlëwi. Do chòroscë doprowôdzy bakteria *Mycobacterium leprae* i *Mycobacterium lepromatosis*. Ta chòrosc biwô m.jin. w Africe. 

## Bùtnowé lënczi

Kategòrëjô:Medicyna
Swiniô pùrchwa

**Swiniô pùrchwa**  (*Haematopinus suis*)  - to je ôrt òwada z rodzëznë *Haematopinidae*. Z tima pùrchwama béł skweres m. jin. na Kaszëbsczim Pòjezerzu. Domôcô swinia czasã miéwô je na chrzepce. To je cëzożiwca.
## Lëteratura
*B. Sychta: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1970, tom IV, s. 226
## Bùtnowé lënczi
* http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=186061

Kategòrëjô:Òwadë
Młoleczka

**Młoleczka** - to je jakbë baro môłi wietrzny młin. Òna je zôbôwką dlô dzecy.

Kategòrëjô:Zôbôwczi
Wiejadło

[260px|thumb|Robòta z wiejadłã w [Azëjô|Azje]]

**Wiejadło** - to bëła rzecz ùżiwónô w gbùrzëznie do òbczëszczaniô zôrna (òddzélaniô zôrnów zbòżô òd plewów), terô to colemało robi kòmbajn, a mòże jesz klapra. Òno mòże bëc ùziwóné nad klepiszczã jak je pòriwny wiater (szarpawica).

Kategòrëjô:Gbùrzëzna
Wòdny lëbòszczk

thumb|Wòdny lëbòszczk
 
**Wòdny lëbòszczk** (*Ipomoea aquatica* L.) - to je ôrt roscënë z rodzëznë pòwijôczowatëch (*Convolvulaceae* Juss.). Òn je do jedzeniô, a rosce m. jin. w Azje.

Kategòrëjô:Bòtanika