open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mòrénka

**[[Òbrôzk:Muikku2.jpg|thumb|Mòrénka]]
**Mòrénka** (''Coregonus albula'')** - rëba z rodzëznë łososowatëch. 
Mòrénczi żëją w niejednëch jezorach kòl Bôłtu np. na Kaszëbach, a téż w Anielsczi i Szkocczi. Mòrénka lubi czëstą wòdã w dosc zemnich jezorach. 
MÒRÈNKA- rëba z rodzëznë łososowatëch.  Mërénczi  żëją w jezorach na Kaszëbach.

**Wëstępiac:**

Zamieszkuje jezora w zlewisku Mòrza Bôłtowi jak i górnô dorzeczni ca Wołdzi, w Anglii, Szkocji i jezorze Waginer w Bawarii.
W Płosce czãsto w cëstych i ze mnich jezorach. W hôwindze Fińsci przënôléżny formie półwanożny. Lubic sę głęboczi i czësto jezora ò cwiardim dnie.
**Opisënk:**

Budacëjô cała bocznie splaskacenié, dużé òcze, gãba małô.Chrzept  òd bronza przez cemnoszari do modrawi, bòczi strzebni. Długosc mòrenczi około 30 cm. Masa cała max ok. 1 kg.

**Żëwienié:**

W  cyg dnie przëbiwo w wała rëbów. Ò smroku pasc sę blëżi wichrzone. Żywi sę planktonem. 
MÒRÈNKA żeruje przez całi rok.

**Céchowanié( ważnota gospodarci):**

Biôłowi  mięso mòrénczi je dobri i wësokò wôrtny. Mòże bec przerabiani  na świéżo, wãdzoné miãso i konzerwowac.

Kategòrëjô:Rëbë

**Wymiar òchronny**
18 cm
**Òkres òchronny**
15 X – 31 XI

**Òbcz téż**
* rëbë Pòlsczi

**Przypise:**

# Coregonus albula w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
# Coregonus albula. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)

**Biografjó**

# Włodzimierz Załachowski: Ryby. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997. ISBN 83-01-12286-2
# Maria Brylińska: Ryby słodkowodne Polski : praca zbiorowa. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000. ISBN 83-01-13100-4.
# Władysław Strojny: Nasze zwierzęta. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1981. ISBN 83-09-00045-6.
Szerszéń

**Szerszéń** abò **Eùropejsczi szerszéń**  (*Vespa crabro*) - to je ôrt òwada z rodzëznë łasëcowatëch. Matka szerszénia mòże bëc nawetka 3,5 cm długô. Szerszénie żëją m. jin. na Kaszëbach. Z jich żągłem człowiek może miec kłopòt.

Kategòrëjô:Òwadë
Szwedzkô jarzbina

thumb|200px|left|Szwedzkô jarzbina - ''Sorbus intermedia''
**Szwedzkô jarzbina** (*Sorbus intermedia*) – drzéwiã z rodzëznë różowatëch. Òna roscë w lasach kòl Bôłtu midzë Kòlebrzegiem a Gduńskiem, m. jin. w rezerwace Redłowskô Kãpa.

Kategòrëjô:Bòtanika
Jarzëbiôk

left|thumb|Jarzëbiôk
**Jarzëbiôk** (*Sorbus aucuparia* L.) – to je drzéwiã abò wiôldżi czierz z rodzëznë różowatëch. Òn rosce téż na Kaszëbach. Z jegò brzadem czasem robią tu jarzëbny kornus. Tim brzadem żëwią sã m.jin. cybabë.

## Lëteratura
* Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 54.
## Bùtnowé lënczi
* [Jarzëbôk w [Nôrodny Park Tëchòlsczé Bòrë|Nôrodnym Parkù Tëchòlsczé Bòrë]]

Kategòrëjô:Bòtanika
Bòrzëszkòwë

**Bòrzëszkòwë** (*Bòrëszkòwë*, *Bòrëszczi*, pòl. *Borzyszkowy*) to kaszëbskô wies w Pòlsce w òbéńdze Charzëkòwsczi Rówiznë, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w bëtowsczim krézu, w gminie Lëpnica. W òbéńdze szôłtëstwa pòłożoné sã mniészé kòlonie:
Biedòlewò, Brzósk, Głodowò, Hòlandzkô. Tu je znóny kòscół.

## Bùtnowé lënczi
*''Borzyszkowo'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Lëpińce
Kaszëbskô Droga

**Kaszëbskô Droga** (pòl. *Droga Kaszubska*) - to zaczinô sã w Kaszëbsczim Krôjòbraznym Parkù w Gôrczu (na skrzëżowaniu z drogą nr 25px) i jidze przez Chmielno, Zôwòrë, Rãbòszewò, Dólną Brodnicã i Òstrzëce, a kuńczi sã krótkò Wieżëcë.

Kategòrëjô:Kartësczi kréz
Pòmiéczëno

**Pòmiéczëno** (pl. *Pomieczyno*) to je kaszëbskô wies w Pòlsce w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminie Przedkòwò. W òbéńdze szôłtëstwa pòłożoné sã wse ë mniészé kòlonie Bôrwik (lëdztwò: 420), Hejtuz (lëdztwò: 75), Kroléwsczé Pòmiéczëno (lëdztwò: 83). Tu je znóny kòscół. Wies je na szlachù wòjewódzczi dardżi 25px.  Tu w szkòle dzece ùczą sã kaszëbsczégò jãzëka. Dzél ti wsë zwie sã Hejtuz.

## Bùtnowé lënczi
*Pomieczyn

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Przedkòwò
Kategòrëjô:Kaszëbë
Lëniô

**Lëniô** (pl. *Linia*) – òd 1975 rokù je sëdzbą wëszëznów gminë ë tu w ùrzãdze kaszëbsczi jãzëk to je pòmòcny jãzëk. Lëniô je nôwikszą wsą w pôłniowim dzélu wejrowsczégò krézu. 

## Historiô

Pierszé wiadło ò **Lëni** pòchôdô z 1342 rokù. Òb czas 1. Pòlsczi Repùbliczi bëła to królewizna, jakô słëcha do starostwa w Mirochòwie. Do Lëni słëchało téż jezoro Kłączno, w jaczim bëłë łowioné rëbë na mirochòwsczi dwór. Rozwij wsë nastąpił w 19. stalatim, pò parcelacje starostowëch gruńtów ë w kùńcu negò stalatégò Lëniô mia ju 59 gbùrstwów. Wôżnym pòdskacënkã dlô dalszégò rozwiju bëła bùdacjô banowi lënie z Kartuz do Lãbòrga. W 1919 rokù zarzesził sã kòmitet bùdowë, a w 1923 rokù erigòwónô òstała tu parafiô. W midzëwòjnowim cządze wies słëcha do kartësczégò krézu. W gromicznikù 1945 rokù bez Lëniô przeszła kòlumna sôdzowników kòncentracjowégò lagru Stutthof (tzw. Marsz Smiercë). Na wdôr zabitëch je pòstawiony kòl kòscoła kamianny òbelisk. Pò 2. swiatowi wòjnie nastąpił dalszi rozwij wsë. Terôczas mieszkô w ni wicy jak 1700 sztëk lëdzy.

## Czekawinczi

thumb|100px|left|Kòscół w Lëni
Wôrt òbaczëc *parafialny kòscół* z 1923 rokù przebùdowóny w 70. latach 20. stalatégò. Bënë zaòstałë sã czekawé pòlichromie i mòzajczi z pòwòjnowëch lat. Dłudżi czas béł tuwò probòszczã ks. Bazyl Òlãcczi, jaczégò mieszkeńcowie ùtczëlë pòmnikã pòstawionym w ceńtrum wsë.

thumb|200px|right|Stôré banowiszcze kòl Lëni

W **Lëni** rok w rok je òrganizowóny Wòjewódzczi Kònkùrs Kaszëbsczégò Wësziwkù, a dzecë i młodzëzna w szkòle chòdzą na lekcje kaszëbsczégò jãzëka.

----

Kòl Ùrzãdu Gminë w **Lëni** stoji szlachòta **[[Rétnik]]a** - Dëcha ze szlachù "Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha" w gminie Lëniô.

[thumb|350px|center|[Rétnik kòl Ùrzãdu Gminë w Lëni]]
## Bùtnowé lënczi
* Linia w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Lëniô
Trulôczowé Błota

**Trulôczowé Błota** są rezerwatã ò wiéchrzëznie 109,1 ha założonym w 1990 rokù w Kaszëbsczim Krôjòbraznym Parkù w gminie Kartuzë. Tu żëje wiele ptôchów, a w tim trulôcze z swòima młodima.  Ten rezerwat òbrëmiô Kamiané Jezoro ë lasë bùkòwò-dãbowë.

## Bùtnowé lënczi
* ''Żurawie błota''
Kategòrëjô:Gmina Kartuzë
Bòrowi Młin

mały|left|180px|
mały|left|180px|Kòscół
**Bòrowi Młin** (*Bòrowy Młijn*, pòl. *Borowy Młyn*, miem. *Heidemühl*) - to kaszëbskô wies w Pòlsce w òbéńdze Charzëkòwsczi Rówiznë, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w bëtowsczim krézu, w gminie Lëpnica. W òbéńdze szôłtëstwa pòłożoné sã wse ë mniészé kòlonie: Bùksewò, Bëdògszcz (lëdztwò: 4), Dembòwò (lëdztwò: 13), Katarzinczi (lëdztwò: 6), Klôsztór (lëdztwò: 20), Kòbëlé Gòrë (lëdztwò: 10), Rosochë, Smòlné (lëdztwò: 11), Stôri Mòst (lëdztwò: 5), Ùpëłka (lëdztwò: 129), Wiecziwno (lëdztwò: 10), Wierzchòcëna (lëdztwò: 52) i Zgniti Mòst (lëdztwò: 9). Tu je kòscół ë szkòła. W ni dzece ùczą sã m. jin. kaszëbsczégò jãzëka. Tu ùrodzył sã Jón Bińczyk.

Òficjalną kaszëbską pòzwã wsë wprowadzëlë 3 séwnika 2013.

## Bùtnowé lënczi

* 1.) Borowy Młyn w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

## Przëpisczi

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Lëpińce
Tajna Organizacja Wojskowa Gryf Kaszubski

[thumb|right|Pòlskòjãzëkòwi pomnik w [Kòleczkòwò|Kòleczkòwie]]
**Krëjamnô Wòjskòwô Òrganizacëjô "Kaszëbsczi Grif"** (*[[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Tajna Organizacja Wojskowa Gryf Kaszubski*) - na zôczątkù II Swiatowi Wòjnë bëła nôbarżi rozkòscërzoną pòlską wòjskòwą òrganizacją zrzeszającą wiele Kaszëbów - aktiwnëch w rësznoce zatôrczënkù. Pòtemù bëła òna pòprzezwónô na Krëjamnô Wòjskòwô Òrganizacëjô "Pòmòrsczi Grif". Ji nôleżnicë wespółrobilë z AK i ùznôwalë wëszëzna Pòlsczégò Rządu w Londinie. Ji ùtwórcama w 1939 rokù bëlë: szkólny Józef Dambek, Klémãs Bronk, a legeńdarnym ju dzys prowôdnikã ks. płk Józef Wrëcza.

## Lëteratura
*Róża Ostrowska, Izabella Trojanowska: Bedeker kaszubski, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1974, s. 132
*G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 341

Kategòrëjô:Kaszëbskô rësznota
Bãdomino

**Bãdomino**  (pl. *Będomin*) – kaszëbskô wies w Pòlsce pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w kòscérsczim krézu, w gminie Nowô Karczma. Tu je Mùzùem Nôrodnégò Himnu.

## Bùtnowé lënczi
*Będomin w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Nowô Karczma
Kategòrëjô:Kaszëbë
Òstrzëcczé Jezoro

**Òstrzëcczé Jezoro** (pòl. *Jezioro Ostrzyckie*) to je jezoro ò wiéchrzëznie 309 ha w kartësczim krézu, w Kaszëbsczim Krôjòbraznym Parkù w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô.

## Bùtnowé lënczi
*''Golubc'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora
Alfons Flisykowski

**Alfons Flisykowski** (ùr. 22.09.1902 rokù w Gòrãczënie - ùm. 05.10.1939 rokù) - w II swiatowi wòjnie - w 1939 rokù - barnił Pòlsczi Pòcztë w Gduńsku. W Gòrãczënie na bùdinkù gdze òn sã ùrodzył je tôblëca Alfonsowi Flisëkòwsczémù na wdôr. W 1939 r. gò Gduńskù w rozstrzélalë, bò tak tëdë sądził miemiecczi sąd. W 1996 rokù jiny miemiecczi sąd ùznôł, że tak nié miało bëc zrobioné.

 

Kategòrëjô:Gduńszczani
Kategòrëjô:Kaszëbi
Kategòrëjô:Ùmarłi w Gduńskù
Sjónowsczé Jezoro

**Swiónowsczé Jezoro** (*Sjónowsczé J.*, pòl. *Jezioro Sianowskie*) to je jezoro ò wiéchrzëznie 76 ha w kartësczim krézu, w Kaszëbsczim Krôjòbraznym Parkù w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô.

Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora
Prokòwò

**Prokòwò** (pòl. *Prokowo*) – kaszëbskô wies, w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô, pòłożonô w Pòlsce, w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminie Kartuzë.  Tu w szkòle dzece ùczą sã kaszëbsczégò jãzëka http://spprokowo.edupage.org/text3/?. W òbéńdze szôłtëstwa pòłożoné sã miészé kòlonie: Prokòwsczé Chrostë ë Mòkré Łaczi.

## Bùtnowé lënczi
*Prokowo

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Kartuzë
Kategòrëjô:Kaszëbë
Chwaszczëno

**Chwaszczëno** (pòl. *Chwaszczyno*) – to je kaszëbskô wies w Pòlsce w òbéńdze Chwaszczinsczich Grzëp, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminie Żukòwò. Tu je stóri kòscół. W nim òdprôwiónô je czasem w niedzelã Mszô Sw. z liturgią słowa w kaszëbsczim jãzëkù. Tu w szkòle dzece ùczą sã kaszëbsczégò jãzëka. W òbéńdze szôłtëstwa pòłożoné sã miészé kòlonie: Czôrné Błoto, Kaczé Bùczi, Kòwôle, Lësé Błoto ë Rewerendô. Wies je na szlachù wòjewódzczi dardżi 25px ë krajowczi dardżi 25px.

## Bùtnowé lënczi
*Chwaszczyn w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”
*KGW
*Szkòła

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Żukòwò
Kategòrëjô:Kaszëbë
Bëlëca

mały|Bëlëca
**Bëlëca** abò **pszczeli ùkropnik** (*Artemisia vulgaris* L.) – wielelatny roscëna z rodzëznë astrowatëch. To je zeleskò na Kaszëbach.

## Rozmajitoscë
Aleksander Majkòwsczi w swòi ksążce "Żëcé i przigodë Remusa. Zvjercadło kaszubskji" pisôł, że m. jin. bëlëca bëła dóné do pòswiãceniô w Matkã Bòską Zelną.

## Lëteratura
* Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 198.

## Bùtnowé lënczi

* Bëlëca w miesce

Kategòrëjô:Bòtanika
Zôwòrë

**Zôwòrë**  (pòl. *Zawory*) – kaszëbskôhttp://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%92br%C3%B4zk:Zdroje_Raduni.djvu&page=88 wies w Pòlsce w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô. Òna je  w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminie Chmielno w òbéńdze Kaszëbsczégò Krôjòbrazowégò Parkù. Wies je na na szlachù Kaszëbsczi Dardżi. Stądka je dosc krótkò do Tamòwi Górë.

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Chmielno
Kategòrëjô:Kaszëbë
Drobnolëstnô lëpa

thumb|Drobnolëstnô lëpa

**Drobnolëstnô lëpa** (*Tilia cordata* Mill.) – to je drzéwiã z rodzëznë lëpowatëch. Òna rosce m.jin. na Kaszëbach. Kwiatë ti lëpë Kaszëbi zbiérają i sëszą. To je zelé do lëkarzeniô. W Kartuzach je takô lëpa nazwónô mionã pamiątczi przërodë.

Kategòrëjô:Bòtanika
Bùlwa

thumb|Bùlwë
thumb|left|180px|Skrobanié bùlwë

**Bùlwa** (*Solanum tuberosum* L.) - to je roscëna z rodzëznë lilkòwatëch (*Solanaceae* L.), baro wôżnô dlô kaszëbsczich gbùrów. Òna pòchòdzy z Pôłniowi Americzi. Do  òpriskiwaniô bùlew jak òne roscą mòże brac sark kòpru(II) - to je taczi chróniowi spòsób. Kaszëbi czedës wëbiéralë je z zemi na kòlanach. Pò wëbiéraniu bùlwë mòże mitowac. Kaszëbi jesz dzys jedzą wiele gòtowónëch bùlew, a czasã pùlków. Kaszëbczi m. jin. z bùlew piekłë plińce. Z nima mòże robic bùlwòwé  miónczi np. cëskac nima w kòsz abò nëkac z bùlwą  na łëżce.     

## Lëteratura
* Dzieje Brus i okolicy : praca zbiorowa / pod red. Józefa Borzyszkowskiego ; [aut. Krzysztof Walenta et al.].Chojnice ; Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, 1984, s. 141.

## Bùtnowé lënczi
*Pùlczi
*ò zdrów żëwnoce 
*Zort bùlew: Kaszëbsczé - Kaszubskie

Kategòrëjô:Bòtanika
Kategòrëjô:Ògardowizna
Gòwidlińsczé Jezoro

**Gòwidlińsczé Jezoro** (pòl. *Jezioro Gowidlińskie*) to je jezoro ò wiéchrzëznie 401 ha w kartësczim krézu, w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô.

## Bùtnowé lënczi
*''Gowidlińskie jezioro'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora
Pòłãczëno

**Pòłãczëno** (pòl. *Połęczyno*) – kaszëbskô wies w Pòlsce, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminie Somònino. Pòlëczëno je pòłożoné nad Pòlëczënsczim Jezorã, kòl 17 km òd krézowégò gardu Kartuzë. Tu w szkòle dzece ùczą sã kaszëbsczégò jãzëka. W òbéńdze szołtëstwa pòłożonô je wies Jekmùca.

Òficjalnô kaszëbskô pòzwa wsë w pòstacje „Pòłãczëno” òsta wprowadzónô 17 lëstopadnika 2011.
## Bùtnowé lënczi
*''Połęcin'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

## Przëpisczi

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Somònino
Kategòrëjô:Kaszëbë
Plésza

**Plésza** (*Abramis brama*) – to je rëba z rodzëznë karpiowatëch. Czedës wiele tich rib żëło w rzékach i jezorach na Kaszëbach. Jich nierzch òdbiwô sã w maju i czerwińcu. Dosc tëli tich rib bëło w jezorach Słowińsczégò Nôrodnégò Parkù.

## Lëteratura
*Encyklopedia audiowizualna Britannica : zoologia. Cz. 1 / [zespół autorów i tłumaczy Wojciech Bresiński et al.], Poznań : Wydawnictwo Kurpisz, 2006, s. 113

Kategòrëjô:Rëbë
Pòmùchla

thumb|Pòmùchla
**Pòmùchla** (*Gadus morhua callarias*) – rabùsznô morzkô rëba z rodzëznë pòmùchlowatëch. Òna żëje w Bôłce, ale terô ni ma ji wiele, a rëbôcë mają jiwer. 

Kategòrëjô:Rëbë
Òstrzëca

mały|Òstrzëca
**Òstrzëca** (*Gasterosteus aculeatus*) – to je rëba z rodzëznë òstrzëcowatëch. Żëje m. jin. w rzékach na Kaszëbach. Òstrzëce zjôdają m.jin. lodôczi.

## Bùtnowé lënczi

* (pl)

Kategòrëjô:Rëbë
Lodôk

250px|thumb|Lodôk

**Lodôk** (*Alcedo atthis*) – to je môłi rabùszny ptôch z rodzëznë lodôkowatëch. Lodôk je snôzi, a łapie rëbë.

Kategòrëjô:Ptôchë
Szwajcarskô

**Szwajcarskô** (miem. *Schweiz*, fr. *Suisse*, it. *Svizzera*, romansch *Svizra,* sch-de. *Schwiz*)  państwò w zôpadni Eùropie. Ji stolëcą je Berno.

Szwajcarskô òd Wideńsczégò Kòngresù (1815) je neutalnym państwã. Kònféderacëjô przistąpiła do ÒZN w 2002 pò dobétnym referendum 52% głosów za.

Nie je partã Eùropejsczé Ùnji, ani Eùropejsczé Ekonomiczné Zonë.

Szwajcarskô je w Zonie Schengen, tak jak wszëtczi ji sąsôdzë, co òznaczô brak grańcznych kòntroli.

## Jãzëczi
mały|640x640px|Jãzëkòwô kôrta Szwajcarsczi.
Szwajcarskô mô 4 ùrzãdné jãzëczi, miemieczi, francësczi, italsczi ë romansch. Kònstitucëjë Kantonów ùsôdzają ùrzãdny jãzëk kantonu. 

Kòżdodzénnym jãzëkã Szwajcarów z miemieckojãzëcznych kantonów je alemańsczi dialekt zwôny w Szwajcarsczi *Schwizerdütsch*, nyn dialekt je apartny w kôżdym kantonié ë nie je zrozumiôły przez lëdzë dlô chtërëch rôdną mòwą je sztandardny miemieczi *Hochdeutsch*.

Kategòrëjô: Eùropejsczé państwa
*
Srokôcz

270px|mały|Srokôcz
**Srokôcz** (*Dactylorhiza maculata* syn. *Orchis maculata* L.) – to je wielelatnô roscëna z rodzëznë srokôczowatëch. Òn rosce m. jin. na Kaszëbach i je tu òbjimniãti dzélową òchrónią.

## Lëteratura
Bernard Zëchta. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1972, tom V, s. 143

## Bùtnowé lënczi

* ''Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin'', s. 31 - ''Dactylorhiza maculata''

Kategòrëjô:Bòtanika
Łebno

**Łebno** (*Łebnié*, pòl. *Łebno*) – kaszëbskô wies w Pòlsce w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w wejrowsczim krézu, w gminie Szemôłd. Tu je kòscół ë szkòła. W ni dzece ùczą sã kaszëbsczégò jãzëka. Łebno je kòl 21 km òd krézowégò gardu Wejrowò ë na szlachù wòjewódzczi dardżi 25px.

Òficjalnô kaszëbskô pòzwa wsë w pòstacje „Łebno” òsta wprowadzónô 30 łżëkwiata 2010. Pòzwa wsë brzëmi tak samò pò pòlskù.

## Przëpisczi

## Bùtnowé lënczi
*Łebno w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”
*Szkòła

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Szëmôłd
Kategòrëjô:Kaszëbë
Wiôldżé Roczitczi

**Wiôldżé Roczitczi** (pòl. *Rokity*) - to je kaszëbskô wies w Pòlsce, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w bëtowsczim krézu, w gminie Czôrnô Dãbrówka. Tu w szkòle dzece ë młodzëzna ùczą sã kaszëbsczégò jãzëka. Wies je na szlachù wòjewódzczi dardżi 25px Tu je kòscół.

## Bùtnowé lënczi
*''Rokity'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”
*Szkòła

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë 
Kategòrëjô:Gmina Czôrnô Dãbrówka
Przesôk

thumb|Przesôk
**Przesôk** (*Andromeda polifolia* L.) – to je wielelatnô roscëna z rodzëznë wrzosowatëch. Òn rosce na Kaszëbach i je trëjący.

Kategòrëjô:Bòtanika
Jałówc

[thumb|Roscëna ze szlachu jałowców - ''Juniperus occidentalis'' var. ''australis'' w [Sierra Nevada (U.S.)|Sierra Nevada, Rock Creek Canyon, California.]]
**Jałówc** (*Juniperus* L.) - to je szlach roscënów z rodzëznë cyprisowatëch (*Cupressaceae*). Na Kaszëbach rosce colemało zwëczajny jałówc. Do òzdobë mòże tu bëc sadzony *Juniperus sabina*.

Kategòrëjô:Bòtanika
Charzt

250px|thumb|Charzt (''Carex limosa'' L.)
**Charzt** (*Carex* L.) - to je szlach roscënów z rodzëznë charztowatëch. Òne roscą m. jin. na Kaszëbach.

Kategòrëjô:Bòtanika
Pùsznica

thumb|Pùsznica
**Pùsznica** (*Carex limosa* L.) – wielelatny roscëna z rodzëznë charztowatëch. Òna rosce m. jin. na Kaszëbach.

Kategòrëjô:Bòtanika
Kaszëbsczi jastrownik

thumb|Kaszëbsczi jastrownik bez kwiatu
**Kaszëbsczi jastrownik** (*Ranunculus cassubicus* L.) - to je roscëna z rodzëznë jastrownikòwatëch (*Ranunculaceae*). Òn rosce m.jin. kòl Wejrowa, a wierã téż w rezerwace Wiłóz Reduni.
## Lëteratura
* Rośliny polskie : opisy i klucze do oznaczania wszystkich gatunków roślin naczyniowych rosnących w Polsce bądź dziko, bądź też zdziczałych lub częściej hodowanych / oprac. Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński, Bogumił Pawłowski, Warszawa : Państ. Wydaw. Naukowe, 1976, s. 181.
## Bùtnowé lënczi
* IPNI
* Przyroda projektowanego rezerwatu „Dolina Mirachowskiej Strugi” na Pojezierzu Kaszubskim s. 35 ''Ranunculus cassubicus'' L.
* ''Ranunculus cassubicus'' (pò łacëznie)

Kategòrëjô:Bòtanika
Kategòrëjô:Jastrownikòwaté
Przëwidz

**Przëwidz** (pòl. *Przywidz*) - to je kaszëbskô wies w Pòlsce w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w gduńsczim krézu, w gminie Przëwidz. W òbéńdze szôłtëstwa pòłożoné sã mniészé kòlonie: Gròmadzënò ë Katrënczi. Wies je nad jezorã Przëwidzczim ë na szlachù wòjewódzczi dardżi 25px. Tu je kòscół.

## Bùtnowé lënczi
*Przywidz w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”
*Szkòła

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë 
Kategòrëjô:Gmina Przëwidz
Wësëno

**Wësëno** (pòl. *Wysin*) - to je kòcéwskô-kaszëbskô wies w Pòlsce w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w kòscérsczim krézu, w gminie Liniewò. Tu je kòscół ë szkòła.

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë 
Kategòrëjô:Gmina Liniewò
Gmina Liniewò

**Gmina Liniewò** (pòl. *Gmina Liniewo*) - to je wieskô gmina w kòscérsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa z sedzbą w Liniewie.

!
Kategòrëjô:Kòscérsczi kréz
Anna Maria Jopek

thumb|250px|right|Anna Maria Jopek
**Anna Maria Jopek** (ùr. 14 gòdnika 1970 w Warszawie) je pòlską jazz spiéwôrką. Je białką Marcina Kydryńsczégò.

## Diskògrafijô
### Albùmë
* *Ale jestem* (1997)
* *Szeptem* (1998)
* *Jasnosłyszenie* (1999)
* *Dzisiaj z Betleyem* (1999)
* *Bosa* (2000)
* *Barefoot* (2002)
* *Nienasycenie* (2002)
* *[[Upojenie]]* (i Pat Metheny) (2002)
* *Farat* (live) (2003)
* *Secret* (2005)
* *Niebo* (2005)
* *ID* (2007)
* *BMW Jazz Club Volume 1: Jo & Co* (live) (2008)
* *Haiku* (2011)
* *Sobremesa* (2011)
* *Polanna* (2011)
* *Minione* (2017)
* *Czas kobiety* (2017)
* *Ulotne* (2018)

### Single
* *Chwilozofia 32-bitowa* (1996)
* *Ale jestem* (1997)
* *Joszko Broda* (1997)
* *Nie przychodzisz mi do głowy* (1997)
* *Cud niepamięci* (1998)
* *Przed rozstaniem* (1998)
* *Ja wysiadam* (1999)
* *Księżyc jest niemym posłańcem* (1999)
* *Na całej połaci śnieg* (+ Jeremi Przybora, 1999)
* *Nadzieja nam się stanie* (1999)
* *Smutny bóg* (2000)
* *Ślady po Tobie* (2000)
* *Szepty i łzy* (2000)
* *Jeżeli chcesz* (2000)
* *Henry Lee / Tam, gdzie rosną dzikie róże* (+ Maciej Maleńczuk, 2001)
* *Upojenie* (2001)
* *Na dłoni* (2002)
* *O co tyle milczenia* (2002)
* *I pozostanie tajemnicą* (2002)
* *Małe dzieci po to są* (2003)
* *Tam, gdzie nie sięga wzrok* (2003)
* *Mania Mienia* (2003)
* * Możliwe* (2004)
* *Gdy mówią mi* (2005)
* *Niebo* (2006)
* *A gdybyśmy nigdy się nie spotkali* (2006)
* *Teraz i tu* (2007)
* *Zrób, co możesz* (2007)
* *Skłamałabym* (2007)
* *Cisza na skronie, na powieki słońce* (2008)
* *Możliwe* (2009)

Kategòrëjô:Mùzycë
Zwëczajny jałówc

thumb|Zwëczajny jałówc
thumb|Wietew z sziszkòjagòdama
 
**Zwëczajny jałówc** (*Juniperus communis* L.) – czerz abò drzéwiã z rodzëznë cyprisowatëch. 

## Mòrfòlogiô
Òn mô gładką kórã, chtërna je colemało szarobrunô. Jegò igłë kòlą i są w òkółkach pò trzë. Òne są colemało szarozeloné, mają kòl 15 mm długòscë i 1-2mm szerokòscë, na jich wiérzchù je biôłi pôsk, pòd spòdem są wësadzony ë swiécący. Prawie wiedno roscëna dwùpiennô. Kwiatë mają ksztôłt elipsë, są żôłté, mòżna je nôlëzc w kątach jigłów na kùńcach wietewczi. Grądol je òbsadzony na górze drobné wietewczi. zbùdowóny je z kùlistëch łusków. Ta roscëna mô rozdzelnopëłcowé kwiatë. Chłopsczé kwiatë mają pòdłużny sztôłt, są żôłté, je mòże nôlëzc kòl jigłów na westrzódkù wietewczi. Białgłowsczi kwiat je zelonawi. Jegò trzë sercowinë są midzë trzema lëstkama. Z tich kwiatów pò zapiszeniu mògą bëc sziszkòjagòdë, chtërne z pòczątkù są zeloné, a pózni czôrnoniebiesczé. Chòc òne wëzdrzą jak jagòdë, są baszkami. 

Òn rosce np. na piôskòwatëch łąkach, bagnach i brëkùje wiele widu. Òn żëje do 600 lat. 

## Òdmianë

Nôpòpùlarniészima zortama ògardowima, co roscą w Pòlsce są: 

*'Anna Maria' – òdmiana ò wysokòscë do 1,5 m i przemiarze kòl 0,5 m, zelony farbë.
*'Depressa Aurea' – òdmiana krzewiastô ò wysokòscy do 0,5 m i przemiarze jaczi dochòdzy do kòło 2 m, wietwie ti òdmiany są hòrizontalné, ale nie przëlégają do zemi. Na zymkù mô złocisto-żôłté kòlorë, a zëmą i jesenią bruno-żôłté.
*'Gold Cone' – òdmiana òco mô  pòkrój kòlumnowy i jigłë złocësto-żôłté.
*'Green Carpet' – niskô òdmiana ò fòrmie płożącé (baro przëlégającé do zemi), mô zelonô farbã jigłów.
*'Horstman' – fòrma przewisającô, co mô pòkrój tzw. "płaczący", dłudżé wietwie ùłożony są na bòczi, a wietewczi luzno zwisają w dół.

## Zastosowanié
Jegò sziszkòjagòdë są przëprawą. Jegò drewno je ùżiwónë do wãdzeniô.

Na Kaszëbach wiele tich jałowców rosce w bòrach. Jich drewno je ùżiwóné do wãdzeniô.

## Kaszëbsczé zwëczi a jałówc

W Jastrowi Pòniedzôłk knôpi dëgùją colemało wietewką jałówcã młodé dzéwczãta. Jim mòcni dzéwczã bãdze wëdëgòwónô, tim lepi dlô ni, bò flot naléze bëlnégò chłopa, a przez całi rok "nie mdą ji pchłë grëzłë". 

Jałówce straszą czasã pòbłądzonëch wanożników kòl stegnów, czej sã stôwô smroczno. Tedë cos lëchégò miast jawernotë mògą widzëc òczë.

Kategòrëjô:Bòtanika
Kaszëbskô wika

left|thumb|250px|<center>Kaszëbskô wika

**Kaszëbskô wika** (*Vicia cassubica* L. 1753) - to je wielelatnô roscëna z rodzëznë bòbòwatëch. Na Kaszëbach je ji mało, a òna kwitnie òd czerwińcu do lëpinca. Òna mô pùrpùrowò-lilewé kwiatë – kòl sétme w grónkù. Kaszëbskô wika mòże rosc np. kòl lasa m. jin. na Kaszëbach, a kòl 1841 rokù ona rosła w òkòlim Òlëwë.

## Lëteratura
* Albert Dietrich: *Flora regni Borussici: Flora des Königreichs Preussen oder Abbildung und Beschreibung der in Preussen wildwachsenden Pflanzen, Verlag von Ludwig Ochmigke Berlin* 1841, Tom 9, 644
* J. Nacel: Swojskie nazwy. Pomerania nr 5 (454) maj 2012, s. 24.
* J. Nacel, M. Jeliński: Biologiô. Spòdlowô wiédzô. Z K-P Zarząd Główny Gduńsk 2018, s. 21. 
* Rośliny polskie : opisy i klucze do oznaczania wszystkich gatunków roślin naczyniowych rosnących w Polsce bądź dziko, bądź też zdziczałych lub częściej hodowanych / oprac. Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński, Bogumił Pawłowski, Warszawa : Państ. Wydaw. Naukowe, 1976, s. 372.
* Bernard Zëchta: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1976, tom VII, s. 360.

## Bùtnowé lënczi
* IPNI
* [Kaszëbskô wika w [Nôrodny Park Tëchòlsczé Bòrë|Nôrodnym Parkù Tëchòlsczé Bòrë]]
* http://www.bio-forum.pl/messages/3280/180707.html
* (en)
* Kashubian Vetch
* ''Vicia cassubica'' s. 14

Kategòrëjô:Bòtanika
Bòjano

**Bòjano** (pòl. *Bojano*) – kaszëbskô wies w Pòlsce w òbéńdze Chwaszczinsczich Grzëp, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w wejrowsczim krézu, w gminie Szemôłd. Tu w szkòle dzece ùczą sã m. jin. kaszëbsczégò jãzëka. Bòjano je pòłożoné kòl 19 km òd krézowégò gardu Wejrowò ë na szlachù wòjewódzczi dardżi 25px.

Òficjalnô kaszëbskô pòzwa wsë w pòstacje „Bòjano” òsta wprowadzónô 3o łżëkwiata 2010.

## Przëpisczi

## Bùtnowé lënczi
*Bojan w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Szëmôłd
Kategòrëjô:Kaszëbë
Wąglëkòjce

**Wąglëkòjce** (pòl. *Wąglikowice*) – to je kaszëbskô wies w Pòlsce w òbéńdze Charzëkòwsczi Rówiznë, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w kòscérsczim krézu, w gminie Kòscérzna. Tu je kòscół i szkòła. W òbéńdze szôłtëstwa pòłożonô je wies Czaplewò.

Òficjalnô kaszëbskô pòzwa wsë w pòstacje „Wąglëkòjce” òsta wprowadzónô 4 lëpińca 2013. 

## Przëpisczi

## Bùtnowé lënczi
*Wąglikowice w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Kòscérzna
Kategòrëjô:Kaszëbë
Zwëczajny klón

thumb|Zwëczajny klón
**Zwëczajny klón** (*Acer platanoides* L.) – drzéwiã z rodzëznë klónowatëch (*Aceraceae* Juss.). Te klónë roscą m. jin. na Kaszëbach, a kwitną np. w łżëkwiôce.

## Lëteratura
* Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 60.
Kategòrëjô:Bòtanika
Czelno

**Czelno** (*Kiélno*, pòl. *Kielno*) – kaszëbskô wies w Pòlsce w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w wejrowsczim krézu, w gminie Szëmôłd. Czelno je pòłożoné kòl 20 km òd krézowégò gardu Wejrowò. Tu je kòscół ë szkòła. Tu ùrodzony je Alojzy Nôgel.
## Bùtnowé lënczi
*Kielno w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Szëmôłd
Kategòrëjô:Kaszëbë
Mateszkòwé zelé

thumb|Mateszkòwé zelé
**Mateszkòwé zelé** (*Melissa officinalis* L.) – to je wielelatnô roscëna z rodzëznë głëszkòwatëch. To zelé (malësã) Kaszëbi bralë do wësmarowaniô plecónczi żebë z ni rój pszczół nie ùcekł. Znerwòwóny człowiek mòże so zrobic arbatë z tego zela ë to bë miało gò ùspòkòjic.

Kategòrëjô:Bòtanika
Pôchnica

thumb|Pôchnica
**Pôchnica**http://books.google.pl/books?hl=pl&id=mi1IAAAAIAAJ&dq=Sychta&q=rumianek+bezpromieniowy#search_anchor(*Chamomilla suaveolens* abò *Matricaria discoidea* DC.) – to je roscëna z rodzëznë astrowatëch. Òna rosce na Kaszëbach.

Kategòrëjô:Bòtanika
Smażëno

**Smażëno** (pòl. *Smażyno*) – kaszëbskô wies w Pòlsce, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, we wejrowsczim krézu, w gminie Lëniô. Smażëno je pòłożoné kòl 19 km òd krézowégò gardu Wejrowò.

**Smażëno** leżi na nordowò-wschòdnym zberkù gminë Lëniô, kòle drodżi do Wejrowa. Pòzwa wsë pòchôdô òd słowa "*smaga*", co òznôczô pragniączkã.

## Historiô

Pierszé wiadło ò Smażënie pòchôdô z 1348 rokù. W czasach 1. Pòlsczi Repùbliczi Smażëno bëło królewizną, do jaczich słëchałë 2 fòlwarczi - Głodowò i Nowô Wies. W 1701 rokù na 49 sztëk mieszkeńców Smażëna bëło 39 katolëków a 10 lëtrów. Òd 1778 rokù smażińsczi majątk słëchôł do pòmòrsczi familie Wòbeserów. Pòd kùńc 19. stalatégò wikszosc mieszkeńców wsë bëła ju lëtrama. W 1862 rokù lëtersczi miéwcowie majątków z òkòlégò zarzeszëlë kòmitet bùdacje kòscoła, jaczi stanął tu w 1865 rokù. Pò II swiatowi wòjnie swiątnica òstała wëswiãconô jakno katolëcczi kòscół. Dzysô Smażëno je tipiczno gbùrską wsą.

## Czekawinczi

W ceńtrum **Smażëna** zaòstôł sã *19-stalatny dwór* (dzysô je tuwò Òstrzódk Rehabilitacje dlô Ùzależnionëch Lëdzy). Stôrodôwnotą je tu *19-stalatny młin* na Bólszewce. Tu mòże téż òbezdrzec neogòticczi parafialny *kòscół*.

----

W **Smażënie** stoji szlachòta **[[Bòrowô Cotka|Bòrowi Cotczi]]** - Dëcha ze szlachù "Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha" w gminie Lëniô.

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Lëniô
Grabòwò Koscérsczé

**Grabòwò** (*Grabòwò Koscérsczé*, pòl. *Grabowo Kościerskie*) – kaszëbskô wies w Pòlsce, w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w kòscérsczim krézu, w gminie Nowô Karczma. Tu je kòscół ë szkòła.

## Bùtnowé lënczi
*Grabowo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Nowô Karczma
Kategòrëjô:Kaszëbë
Gôrczëno

**Gôrczëno** (pòl. *Garczyn*) - to je kòcéwskô-kaszëbskô wies w Pòlsce w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w kòscérsczim krézu, w gminie Liniewò. Tu je kòscół ë szkòła.

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë 
Kategòrëjô:Gmina Liniewò
Czôrnô jagòda

thumb|Czôrné jagòdë
**Czôrnô jagòda** (*Vaccinium myrtillus* L.) - wieleletnô roscëna z rodzëznë wrzosowatëch (*Ericaceae*). Wiele czôrnëch jagòd rosce m. jin. na Kaszëbach. Te jagòdë mòże dawac procëm biegawicë.

## Lëteratura
* Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 148.

Kategòrëjô:Bòtanika
Lasëzna

**Lasëzna** - to je zbiér zelów, trôwów, grzëbów i jin. w lasu. Òna je midzë pòdscelënkiem a gajewizną. Na Kaszëbach achtnione są m.jin. rozmajité ôrte grzëbów.

Kategòrëjô:Lesyństwò
Strzébnô wierzba

thumb|Lëste strzébné wierzbë
**Strzébrznô wierzba** (*Salix alba* L.) – to je drzéwiã z rodzëznë wierzbòwatëch (*Salicaceae*). Òna rosce m. jin. na Kaszëbach. W ni je salicylowi kwas. Miészańc dwóch ôrtów wierzbów, a w tim *Salix alba* to je zwisłô wierzba.

Kategòrëjô:Bòtanika
Wierzbòwô palma

mały|Wierzbòwô palma
**Wierzbòwô palma** (*Salix caprea* L.) – to je czerz abò drzéwiã z rodzëznë wierzbòwatëch. Òna  rosce m. jin. na Kaszëbach ë mòże tu ju w strumiannikù kwitnąc.
Jak kôże stôri zwëkhttp://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%92br%C3%B4zk:Zdroje_Raduni.djvu&page=55 w Palmòwą Niedzelã katolëcczi Kaszëbi niosą wiétewczi ti wierzbë do kòscoła, a ksądz je swiãcy.

## Lëteratura
* Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 64.

## Bùtnowé lënczi

Kategòrëjô:Bòtanika
Bardówkòwatô brzózka

mały|Bardówkòwaté brzózczi - las
**Bardówkòwatô brzózka** (*Betula pendula* Roth. abò *Betula verrucosa* Ehrh.) – to je drzéwiã z rodzëznë brzózkòwatëch (*Betulaceae* Gray). Òna rosce m. jin. na Kaszëbach. Òb zymk mòże z ti brzózczi zbierac sok. Kaszëbi ją bierzą do strojeniô na Bòżé Cało. To mùszi bëc stôri zwëk, bò ju w 1767 rokù ni miałë bëc wycynóné młodé brzózczi do òbstrojeniô chëczów.

## Lëteratura
*Dzieje gminy Sierakowice : oprac. zbiorowe / pod red. Andrzeja Grotha ; oprac. Józef Borzyszkowski [et al.].Gdańsk : Wydawnictwo "Marpress", 2008, str. 92.
*Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 50.

## Bùtnowé lënczi

* m.jin. brzózczi
* http://www.rpdp.hostingasp.pl/Trees/UI/TreeFormRO.aspx?tID=600

Kategòrëjô:Brzózkòwaté
Kategòrëjô:Bòtanika
Efoj

**Efoj** abò **wspinôcz** (*Hedera helix* L.) – to je pnącô roscëna, chtërna téż òb zëmã mô zeloné lëstë. Òn rosce midzë jinyma na Kaszëbach. Efoj mô téż jiné kòrzenie - chwôtné kòrzenie. Òne wërôstają nad rëdã i chwôtają sã rozmajitëch pòdpiarów. Przez taczé kòrzenie ta roscëna mòże sã pnąc na przëmiôr na drzéwiãta.

## Rozmajitoscë
Alojzy Bùdzysz napisôł, że nim mòże farbòwac wełnã na bruno
## Bùtnowé lënczi
* ''Hedera helix''

Kategòrëjô:Bòtanika
Banino

thumb|left|220px|Kòscół
**Banino** (pòl. *Banino*) – kaszëbskô wies w Pòlsce, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminie Żukòwò. Tu je kòscół ë szkòła. W ni dzece ùczą sã kaszëbsczégò jãzëka. Banino je pòłożoné kòl 15 km òd Gduńska. W òbéńdze szôłtëstwa pòłożonô je mniésza kòloniô Bòrowc. Tu ùrodzony je Henrik Dawidowsczi.

## Bùtnowé lënczi
*Banino
*szkòła

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Żukòwò
Kategòrëjô:Kaszëbë
Òska

thumb|Òska
**Òska** (*Populus tremula* L. ) – to je drzéwiã z rodzëznë wierzbòwatëch (*Salicaceae*). Òna rosce m. jin. na Kaszëbach. Na jednym drzéwiãcu są kwiatë leno jednégò szlachù - abò chłopsczé, abò białgowsczé. Kaszëbi w Kanadze znają słowò - òska. 

Kategòrëjô:Bòtanika
Ògniowô

thumb|Ògniowô
**Ògniowô** abò **ògniszka** (*Sinapis arvensis*) – to je roscëna z rodzëznë krziżowëch. Òna je zelëskiem na Kaszëbach.

Kategòrëjô:Bòtanika
Łochinia

thumb|Łochinia
**Łochinia** (*Vaccinium uliginosum*) - to je roscëna z rodzëznë wrzosowatëch (*Ericaceae*). Òna mô smaczné jagòdë i rosce m. jin. w błotach na Kaszëbach.

Kategòrëjô:Bòtanika
Pògòdczi

**Pògòdczi** (pòl. *Pogódki*) - to je kòcéwskô wies w Pòlsce w òbéńdze Starogardsczégò Pòjezerzô, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w starogardzczim krézu, w gminie Skarszewò. Tu je kòscół ë szkòła.

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Mlécz

thumb|left|180px|Mlécz

**Mlécz** (*Taraxacum officinale* F. H. Wigg.) – to je wielelatnô (nié za baro wiednorostnô) roscëna z rodzëznë astrowatëch (*Asteraceae*). Òn rosce m. jin. na Kaszëbach, a kwitnie òd łżëkwiata. Swiéżi mlécz mòże dawac trusóm.

Kategòrëjô:Bòtanika
Łësniewò Serakòwsczé

**Łësniewò Serakòwsczé**  (pòl. *Łyśniewo Sierakowickie*) – kaszëbskô wies w Pòlsce w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminie Srôkòjce. Łësniewò je pòłożoné kòl 26 km òd krézowégò gardu Kartuzë. Tu je kòscół ë szkòła.

Òficjalnô kaszëbskô pòzwa wsë w pòstacje „Łësniewò Serakòwsczé” òsta wprowadzónô 1 gòdnika 2009. 

## Przëpisczi

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Srôkòjce
Kategòrëjô:Kaszëbë
Tëlpa

thumb|right|Kwiat tëlpë bënë
thumb|right|
**Tëlpa** (*Tulipa* L. 1753) – to je szlach roscënów z rodzëznë leljowatëch (*Liliaceae*). Na Kaszëbach tëlpa rosce colemało w ògródkù.

Kategòrëjô:Bòtanika
Zwónk

thumb|''Campanula persicifolia''
**Zwónk** (*Campanula*) – to je szlach roscënów z rodzëznë zwónkòwatëch. Òne roscą m. jin. na Kaszëbach np. òkrãgłolëstny zwónk.

Kategòrëjô:Bòtanika
Bagnowiczé

mały|Bagnowiczé
**Bagnowiczé** abò **mòtownik** (*Rhododendron tomentosum*) - to je roscëna z rodzëznë wrzosowatëch (*Ericaceae*). Òno rosce m. jin. w błotach na Kaszëbach np. w Stajszewsczich Błotach. Np. z jegò lëstów wëdzélają sã eterowé òléjczi, co mòcno pôchną i òd nich mòże sã zakrącëc w głowie.

## Bùtnowé lënczi

Kategòrëjô:Bòtanika
Kukówczé rãkawice

thumb|Kukówczé rãkawice

**Kukówczé rãkawice** (*Primula veris* L.) - wieleletnô roscëna z rodzëznë pierwùlcowatëch. Òne  roscą m. jin. na Kaszëbach, np. w rezerwace Wiłóz Reduni, a kwitnie òd łżëkwiata. Kukówczé rãkawice bëłë òbjimniãté ùrzãdową òchrónią do 2014 rokù.

## Lëteratura
* Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 128.

Kategòrëjô:Bòtanika
Òkrãgłolëstny zwónk

thumb|left|Òkrãgłolëstny zwónk
**Òkrãgłolëstny zwónk** (*Campanula rotundifolia* L.) - to je roscëna z rodzëznë zwónkowatëch (*Campanulaceae* Juss.). Na Kaszëbach rosce dosc wiele òkrãgłolëstnëch zwónków.

Kategòrëjô:Bòtanika
Dzewikwiat

thumb|Dzewikwiat

**Dzewikwiat** (*Parnassia palustris* L.) – to je wielelatnô roscëna z rodzëznë dzewikwiatowatëch. Òn rosce m. jin. na Kaszëbach.

Kategòrëjô:Bòtanika
Krëwiónk

thumb|Krëwiónk
mały
**Krëwiónk** (*Achillea millefolium* L.) – to je roscëna z rodzëznë astrowatëch. Òn rosce m. jin. na Kaszëbach, a téż w Kanadze - tam gdze są Kaszëbi. To zelé je pòmòcné do pòprawieniô trawieniô.

## Lëteratura
*Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 96.
*B. Sychta: *Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej*, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1967, tom I, s. 383.

## Bùtnowé lënczi
* [Gùlé zelé w [Nôrodny Park Tëchòlsczé Bòrë|Nôrodnym Parkù Tëchòlsczé Bòrë]]

Kategòrëjô:Bòtanika
Mléczôk

thumb|Mléczôk
**Mléczôk** (*Sonchus oleraceus* L.) – to je roscëna z rodzëznë astrowatëch (*Asteraceae*). Òn rosce m. jin. na Kaszëbach.

Kategòrëjô:Bòtanika
Mërta

thumb|Mërta
**Mërta** (*Myrtus communis* L.) – to je roscëna z rodzëznë mërtowatëch (*Myrtaceae*). Mërta na Kaszëbach rosce w krutopie i ùchôdô za znankã nieskalonégò zwëkù.

Kategòrëjô:Bòtanika
Dërdest

thumb|''Polygonum persicaria''
**Dërdest** (*Polygonum* L.) - to je szlach roscënów z rodzëznë dërdestowatëch. Na Kaszëbach rosce wiele dërdestów, a m. jin. ptôszé zelé. 

Kategòrëjô:Bòtanika
Wiôldżi òst

thumb|Wiôldżi òst
**Wiôldżi òst** (*Carduus crispus*) – to je dwalatnô roscëna z rodzëznë astrowatëch. Òn rosce m. jin. na Kaszëbach. Na nim mògą bëc wąsewnice mòtila *Vanessa cardui*.

## Bùtnowé lënczi
*https://web.archive.org/web/20160304213840/http://www2.abc.biology.ug.edu.pl/wp-content/uploads/2014/05/abc79_03.pdf

Kategòrëjô:Bòtanika
Macerzónka

thumb|180px|left|''Thymus'' - kwiatë
**Macerzónka** (*Thymus* L.) – to je szlach roscënów z rodzëznë głëszkòwatëch (*Lamiaceae*). Na Kaszëbach rosce dosc wiele macerzónków.
## Lëteratura
Ernst Seefried-Gulgowski, Von einem unbekannten Volke in Deutschland. Ein Beitrag zur Volks- und Landeskunde der Kaschubei /Izydor Gulgowski, O nieznanym ludzie w Niemczech. Przyczynek do ludoznawstwa i krajoznawstwa Kaszub, przekład M. Darska-Łogin, red. naukowa i wstęp J. Borzyszkowski, Berlin 1911 - Gdańsk 2012, s. 176

Kategòrëjô:Bòtanika
Kòséder

**Kòséder** - to je kaszëbsczi tuńc w krãgù.

## Bùtnowé lënczi
*http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/koseder.html

### Lëteratura
* Paweł Szefka: Tańce kaszubskie. Zeszyt 1, Wojewódzki Dom Twórczości Ludowej, Gdańsk 1957, np. s. 96, rys. 46http://biblioteka.wejherowo.pl/dlibra/dlibra/doccontent?id=3908&from=FBC

Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura
Chmiel

thumb|Chmiel
**Chmiél** (*Humulus lupulus*) – to je wielelatnô roscëna z rodzëznë kònoplowatëch (*Cannabaceae*). Òn rosce m. jin. na Kaszëbach.

Kategòrëjô:Bòtanika
Henrik Dawidowsczi

**Henrik Dawidowsczi** (1929-) kaszëbsczi pisôrz. Przëszedł na swiat 21 gòdnika 1929 r. w Baninie, jakno gbùrsczi syn. W kaszëbsczim jãzëkù òpùblikòwôł: "Magda" (2004) ë "Rozalka" (2004). Jegò  òpòwiôdania "Z Kaszëbama ò Kaszëbach" są z 2007 rokù.

## Bùtnowé lënczi
*VIAF

Kategòrëjô:Kaszëbi
Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze
Gapié gniôzdo

**Gapié gniôzdo** abò **warnié gniôzdo** (*Viscum album* L.) – to je roscëna z rodzëznë jemiãtowatëch. Òno rosce na drzewiãtach m. jin. na Kaszëbach.
thumb|left|200px|Gapié gniôzdo na drzewiãcu

Kategòrëjô:Bòtanika
Jeże

thumb|Jeże

**Jeże** (*Cirsium arvense* (L.) Scop.) - wielelatnô roscëna z rodzëznë astrowatëch. Òne roscą m. jin. na Kaszëbach. Lëstë ti roscënë kòlą.
 
## Lëteratura
* Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 162.

Kategòrëjô:Bòtanika
Biedrzón

**Biedrzón** (*Pimpinella* L.) – to je szlach dwalatnëch abò wielelatnëch roscënów z rodzëznë zelerowatëch. Òne roscą m.jin. na Kaszëbach. Tu słëchô anëż abò biedrzón anys.

Kategòrëjô:Bòtanika
Krzón

thumb|Zwëczajny krzón
**Krzón** abò **chrzón** (*Armoracia* P. Gaertn., B. Meyer & Scherb.) - to je szlach roscënów z rodzëznë krziżowëch. Na Kaszëbach rosce zwëczajny krzón.

Kategòrëjô:Bòtanika
Kwaszoné gùrczi

thumb|200px|Kwaszoné gùrczi w skle
**Kwaszoné gùrczi** - to są gùrczi zakwaszoné np. w beczce z wòdą i solą ë jinima dodatkama jak np. krzón, dil, a téż lëste smarlënë. Kaszëbsczé kwaszoné gùrczi są dosc znóné w Pòlsce.
Kukówka

thumb|Kùkówka

**Kùkówka** (*Cuculus canorus*) — to je strzédny wanożny ptôch z rodzëznë kukówkòwatëch. Òb lato je na Kaszëbach czëc jak òn kucze. Kùkówka nie bùdëje gniôzda, nie wësadiwô jajów i nie wëchòwiwô swòjich młodëch. Òna jaje zniese do gniôzda tëch ôrtów ptôchów, w jaczich sã sama wëchòwa, colemało do gniôzda môłëch ptôchów, chtërne spiéwają np. czerwònuszków abò sëwich plëszków. Pisklã kùkówczi wërzucô z gniôzda jaja i pisklãta gòspòdarzów, a gò fùdrëją "przëbróny starszi". Kaszëbi gôdają, że czedës òna bëła białką.

Kategòrëjô:Ptôchë
Kukówczëna kapùsta

thumb|Kukówczëna kapùsta
**Kukówczëna kapùsta** (*Menyanthes trifoliata* L.) – to je roscëna z rodzëznë bòbkòwatëch. Czedës na Kaszëbach bëło wicy tich roscënów na łąkach.

Kategòrëjô:Bòtanika
Smarlëna

250px|thumb|Brzôd smarlënë

**Smarlëna** (*Ribes nigrum* L.) - to je roscëna z rodzëznë kòsmatkòwatëch (*Grossulariaceae*). Òna rosce m.jin. na Kaszëbach. Ten czerz to je wielelatnô roscëna drzewòwi ze zdrewniałim chłądã, chtërna sã nie pnie, a òd nôsôdu je rozwietwionô na wiele taczich samëch zdrewniałëch chłądów. 

Kategòrëjô:Bòtanika
Kòsmatczi

thumb|Kòsmatczi
**Kòsmatczi** abò **wëprzëna** (*Ribes uva-crispa* L.) - to je czerz z rodzëznë kòsmatkòwatëch (*Grossulariaceae* DC.). Òne roscą m.jin. na Kaszëbach w ògródkach. 

Kategòrëjô:Bòtanika
Gùrka

thumb|Gùrczi
**Gùrka** (*Cucumis sativus* L.) – to je roscëna z rodzëznë baniowatëch. Jich kwiatë mògą bëc jednopëłcowé. Kaszëbi mają jich dosc wiele w ògródkach. Kaszëbsczé kwaszoné gùrczi są dosc znóné w Pòlsce.

Kategòrëjô:Bòtanika
Kategòrëjô:Ògardowizna
Lady Pank

**Lady Pank** je polsczi rock karno. Karno òstało założoné w 1981 rokù z jinicjatiwë Jana Brysewicza ë Andrzeja Mogielnickiego. Jegò nôleżnikama są: Jan Borysewicz - gitara ë spiéw; Janusz Panasewicz - spiéw; Kuba Jabłoński - perkùsëjô; Krzysztof Kieliszkiewicz - basowô gitara; ë Michał Sitarski - gitara.

## Diskografijô
* *Lady Pank* (1983)
* *Ohyda* (1984)
* *[[Drop Everything]]* (1985) MCA Records
* *LP 3* (1986)
* *O dwóch takich, co ukradli Księżyc cz. I* (1986)
* *O dwóch takich, co ukradli Księżyc cz. II* (1987)
* *Tacy sami* (1988)
* *Zawsze tam, gdzie ty* (1990)
* *Lady Pank '81-'85* (1992)
* *Nana* (1994)
* *"Mała wojna" akustycznie* (1995)
* *Ballady* (1995)
* *Gold* (1995)
* *The Best of Lady Pank* (1990)
* *Międzyzdroje* (1996)
* *Zimowe graffiti* (1996)
* *W transie* (1997)
* *Łowcy głów* (1998)
* *Koncertowa* (1999)
* *Złote przeboje* (2000)
* *Nasza reputacja* (2000)
* *Besta Besta* (2002)
* *The Best - "Zamki na piasku"* (2004)
* *Teraz* (2004)
* *Strach się bać* (2007)
* *Maraton* (2011)
* *Miłość i władza* (2016)
* *Zimowe graffiti 2* (2017)
* *LP1* (2018)
* *LP40* (2021)
* *45* (2025)

## Bùtnowé lënczi
* Domôcô starna
* Starna fanůw Lady Pank 
* Radio Lady Pank 

Kategòrëjô:Rockòwé karna
Chwalimskô gwara

**Chwalimskô gwara** je dzélã dólnoszląsczich dialektów szląsczégò jãzëka, chtërna je blëżno wëmarłi. Czedës gôdało sã w ni na ziemiach historëcznégò Dolnegò Szląska kòle Zelony Górë. Chwalimskô, sëcowskô a czadeckô gwara ùsôdzają szląsczi jãzëkòwi òstrów westrzód wielkòpòlsczegò dialektu pòlsczégò jãzëka.
Kategòrëjô:Szląsczi jãzëk
Nôcetka

thumb|Nôcetka
**Nôcetka** abò **nokce** (*Calendula officinalis* L.) - to je roscëna z rodzëznë astrowatëch (*Asteraceae* Dumort). Òna rosce m. jin. na Kaszëbach w ògródkach. Jãzëczkòwé kwiatë nôcetków są pòmòcné przë lékarzeniu wątrobë.

### Rozmajitoscë

Aleksander Majkòwsczi w swòi ksążce "Żëcé i przigodë Remusa. Zvjercadło kaszubskji" pisôł, że m. jin. nokce bëłë dóné do pòswiãceniô w Matkã Bòską Zelną.

Kategòrëjô:Léczné roscënë
Kategòrëjô:Bòtanika
Mëszôk

thumb|Mëszôk

**Mëszôk** abò **zwëczajny mëszôk** (*Stellaria media* (L.) Vill.) – to je jednorocznô abò dwalatnô roscëna z rodzëznë granôtkòwatëch (*Caryophyllaceae*). Òn rosce m. jin. na Kaszëbach, tu to je np. zelëskò w ògródkach.  Òn kwitnie òd stëcznika do gòdnika. 

## Lëteratura
* Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 90.
* Rośliny polskie : opisy i klucze do oznaczania wszystkich gatunków roślin naczyniowych rosnących w Polsce bądź dziko, bądź też zdziczałych lub częściej hodowanych / oprac. Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński, Bogumił Pawłowski, Warszawa : Państ. Wydaw. Naukowe, 1976, s. 132.

Kategòrëjô:Bòtanika
Dzerzãga

250px|thumb|Dzerzãga

**Dzerzãga** abò **kaczińce** (*Caltha palustris* L.) - to je wielelatnô roscëna z rodzëznë jastrownikòwatëch (*Ranunculaceae*). Òna rosce np. na mòkrëch łąkach m.jin. na Kaszëbach i mô żôłti kwiat, a kwitnie np. w łżëkwiôce i môju. Czedës czasã farbòwalë nią masło. 

## Lëteratura
* Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 110.

Kategòrëjô:Bòtanika
Czôrnô Dąbrówka

thumb|left|220px|Kòscół
**Czôrnô Dąbrówka** (pòl. *Czarna Dąbrówka*) - to je kaszëbskô wies w Pòlsce, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w bëtowsczim krézu, w gminie Czôrnô Dãbrówka. Wies je na szlachù wòjewódzczi dardżi 25px ë wòjewódzczi dardżi 25px. Tu je kòscół ë szkòła. W òbéńdze szôłtëstwa pòłożoné sã mniészé kòlonie: Pòdkòmòrzëce, Pòdkòmòrczi ë Swiechowò.
## Bùtnowé lënczi
*1). Czarna-dąbrowa w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Czôrnô Dãbrówka
Tëczk

thumb|Tëczk
**Tëczk** (*Calla palustris* L.) - to je roscëna z rodzëznë arónowatëch (*Araceae*). Na Kaszëbach rosce dosc wiele tëczkù i tu gôdają "tëczką swinie tëczą".

## Bùtnowé lënczi
*''... NAZWY DZIKO ROSNĄCYCH ROŚLIN ZIELNYCH NA TLE SŁOWIAŃSKIM''

Kategòrëjô:Bòtanika
Marión Selin

**Marión Selin** (ùr. 18 maja 1937 rokù w Jastarni – ùm. 12 lëpińca 2016 rokù) – wiele lat béł chòreògrafã w Dodomie Kùlturë w Pùckù. Òd 1991 rokù béł kùstoszã chëczë - mùzeùm w Jastarny. Jakno pisôrz zadebiutowôł w 1966 r. w cządnikù „Litery” wiérztą *Mój bôcyk*. Liriczi a prozatorsczé dokôzë pùblikòwôł m.jin. w pismionach: „Norda” (kaszëbsczi dodôwk do „Dziennika Bałtyckiego”) i „Naju Gòchë”. Wiérztë Selina bëłë dolmaczoné na czesczi. W 2000 béł wëprzédniony Medalã Stolema, jaczi nadôwóny je bez sztudérsczé karno „Pomorania”.

## Ùtwórstwò
*Kaszubski kwiat* (1982, zbiérk wiérztów pò kaszëbskù i pòlskù)

*Niech wiater niese piesń* (1996, zbiérk wiérztów pò kaszëbskù)

*Piesniôrz rëbacczégò żëwòta* (Wejherowo-Gdynia 2016, antologiô wiérztów, piesniów z nótama, artiklów a wëbrónëch òpòwiescy, w tim téż wòdewil *Broduzë*).

## Bùtnowé lënczi
* Worldcat
* Marian Selin

Kategòrëjô:Kaszëbi
Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze
Stôrnia

thumb|Stôrnia
**Stôrnia** (*Platichthys flesus*) - to je rëba z rodzëznë flińdrowatëch (*Pleuronectidae*). Òna żëje m. jin. w Bôłce.

## Lëteratura
*Encyklopedia audiowizualna Britannica : zoologia. Cz. 1 / [zespół autorów i tłumaczy Wojciech Bresiński et al.], Poznań : Wydawnictwo Kurpisz, 2006, s. 44

Kategòrëjô:Rëbë
Bańtka

thumb|Bańtka
**Bańtka** (*Pleuronectes platessa*) - to je ôrt mòrsczi rëbë z rodzëznë flińdrowatëch (*Pleuronectidae*). Òna żëje m. jin. w Bôłce. 

Kategòrëjô:Rëbë