open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Benedikt Karczewsczi

**Benedikt Karczewsczi** (ùr. 1926 rokù - ùm. 18 łżëkwiata 2019 rokù) - to béł chemik, doktor jinżinéra. Òn béł òd 1973 rokù wicedirektorã w Fabrice Stołowy Pòrcelanë w Łubianie i dôł ùdbã kaszëbsczi pòrcelanë. Tak wiele tësącë tasków, snôdczich i głãbòczich talérzów ùfarwòwónëch kwiôtkama je dzãka niemù w kaszëbsczich, a téż jinëch dodómach. Te kwiatë szlachùją za tima z kaszëbsczégò wësziwkù. Òn pisôł pò kaszëbskù wiele lat.

## Bùtnowé lënczi
* ''Zmarł Benedykt Karczewski, twórca kaszubskiej porcelany''
* https://web.archive.org/web/20160304103200/http://odroda.kaszubia.com/03-06/pb_karcz.htm

Kategòrëjô:Kaszëbi
Jerozolëma

thumb|200px|left
thumb|upright=1.4|Jerozolëma
**Jerozolëma** (hebr. ירושלים łac. Hierosolyma, Aelia Capitolina, arab. القدس) gard w Izraelu.

* lëdztwò: 933 113 mieszkańców
* wiéchrzëzna: 123 km²

Tu w kòscele *Pater noster* je tôfla, a na ni Òjcze Nasz pò kaszëbskù.

W szpôsownym ùchwôcenim Kaszëb przez Cenôwã Jerozolëma to je Wejrowò.


Jerusalem-Felsendom-08-2010-gje.jpg
Jerusalem-Tempelberg-70-Arkaden-Madrasas-2010-gje.jpg
Jerusalem-Klagemauer-02-nachts-2010-gje.jpg
Jerusalem-Grabeskirche-12-Paar-2010-gje.jpg
Jerusalem-Via Dolorosa-06-Gasse-1985-gje.jpg
Jerusalem-Annakirche-10-Bethesda-Ruinen-2010-gje.jpg
Jerusalem-Bethesda-06-Gebaeckverkaeufer-2010-gje.jpg
Jerusalem-Oelberg-30-Graeber-2010-gje.jpg


## Lëteratura
* J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999, s. 177.

Kategòrëjô:Azëjô
Alojzy Nôgel

**Alojzy Nôgel** (ùr. 1930 w Czelnie – ùm. 1998 w Gdinie) – je wôżnym kaszëbsczim pòetą i prozajikã, chtëren debiutowôł w 1953. Òn béł sënã krôwca i w latach 1937–1939 chòdzył do pòlsczi szkòłë, a w latach 1940–1944 do miemiecczi. W 1943 ùmarła mù matka, a w 1945 òjc.  Òn ùsadzył wiele wiérztów w zbiérkach: "Procem nocë" (1970), "Cassubia fidelis" (1971), "Astrë" (1975), "Otemknij dwiérze" (1992) i jin. Jegò wiérzta "Biskup Domienik" (1992) je ò biskùpie Kònstantinie Dominik‎ù. Ùrobiôł téż prozã dlô dzôtk: "Nënka Roda ë ji dzôtczi" (1977); "Cëdowny wzérnik" (1979); "Szadi Władi" (1983); "Dzéwczę i krôsnięta" (1988); "Bajki i bajeczki = Bôjczi i bôjeczczi" (2011). Ùznôwôł cësk Zëchtë, prozë Majkòwsczégò i felietónów Labùdë. Tołmacził z: biôłorësczégò, miemiecczégò i łotewsczégò. Czãsto dolmaczony na: biôłorusczi, bretońsczi, łotewsczi, miemiecczi, czesczi i sloweńsczi. Jegò "Zarzekłé kamë" ze zbiérkù "Cëdowny wzérnik" (1979) są kaszëbsczim tekstã w ksążce A. F. Majewicza *Języki świata i ich klasyfikowanie, PWN Warszawa, 1989*. W tim zbiérkù òn zwie dwanôsce miesąców tak: stëcznik,gromicznik,strumiannik,łżëkwiôt,môj, czerwińc,lëpinc,zélnik,séwnik, rujan,lëstopadnik i gòdnik.
Do niegò pisôł profesor Aleksãnder Duliczenkò. Òn pò latach ùznôwôł kaszëbiznã za jeden ze słowiańsczich jãzëków, a ùtwórców dzelił na kaszëbsczich (np. Jón Trepczik) i niekaszëbsczich (np. Lech Bądkòwsczi). Czile jegò wiérztów muzyczno òbrobilë H. Jabłońsczi i Juliusz Łuciuk ("Kaszëbë"). Òn przetołmacził na kaszëbsczi kòlãdã "Cëchô noc", a też krótczi fragment Nowégò Testamentu (wédóny w 1973 rokù).

## Przëpisczi

## Lëteratura
* J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999.
* Kaszëbskô lëteratura : wëzdrzënë / Daniél Kalinowsczi, Adela Kùik-Kalinowskô ; tłómaczenié na kaszëbsczi jãzëk Dariusz Majkòwsczi, Gduńsk : Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié : Instytut Kaszubski w Gdańsku, 2017, s. 231–235.
* F. Neureiter: Historia literatury kaszubskiej : próba zarysu, przełożyła Maria Boduszyńska-Borowikowa ; wstępem opatrzył Tadeusz Bolduan, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Oddział Miejski, 1982 http://books.google.de/books?ei=kDMAUdmvDsjZswbWjoCADA&hl=pl&id=VkdIAAAAIAAJ&dq=Neureiter&q=nagel#search_anchor
* F. Neureiter: *Kaschubische Anthologie*, Mnichòwò 1973 http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0004/bsb00046920/image_2

## Bùtnowé lënczi
*Pùblikacje Alojzégò Nôgla w katalogù WorldCat
*VIAF

Kategòrëjô:Kaszëbi
Kategòrëjô:Kaszëbskô lëteratura
Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze
Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze
Stocznia Gdynia S.A.

thumb|Gdińskô òkrãtownia
250px|thumb|left|Zôczątk òkrãtowni w Gdini
**Stocznia Gdynia S.A.** – òkrãtowniô w Gdini jakô mô zôczątk swòjegò pòwstaniô kòl 1927 rokù. Òb czas II Swiatowi Wòjnë bëła òkrãtownią miemiecczich pòdwòdnëch òkrãtów (U-bòtów). Zniszczonô òb noc z 18/19 gòdnika 1944 rokù. W gòdnikù 1970 rokù krótkò ti òkrãtowni bëło wiele òfiarów (zabitëch). Tu miało robòtã wiele Kaszëbów.
## Bùtnowé lënczi
* Òficjalnô starna
Kategòrëjô:Gdiniô
Aleksander Tomaczkòwsczi

**Aleksander Tomaczkòwsczi** (1909-1979) - kòle 20 lat béł w Kaszëbsczim Karnie Piesni i Tuńca "Kaszëbë" z Kartuz. W latach 1971-1979 czerowôł jiném karnem piesni i tuńca. Jakno kòmpòzytor wëzwëskiwôł lëdową piesnią.
Szerok znóny je jegò refren:
"Cynda, cynda, cynda dô/
kaszëbskô kapela grô."

## Bùtnowé lënczi
* ''Kaszubska kapela ...''

Kategòrëjô:Kaszëbi
Ògardowô pòtrôwnica

thumb|Ògardowô pòtrôwnica
thumb|Kaszëbskô malëna
thumb|''Fragaria x ananassa''
**Ògardowô pòtrôwnica** (kaszëbskô malëna) - (*Fragaria × ananassa* *Fragaria × ananassa*, Syn. *Fragaria × magna*) to je roscëna - miészańc - dwóch ôrtów pòtrôwniców z rodzëznë różowatëch (*Rosaceae* Juss.). 
Na Kaszëbach bëlną wiéchrzëznã zabiérają te roscëznë. Òne mògą miec lécczi. Wiele ògardowëch pòtrôwniców mają gbùrze w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô. Je nawetka Kaszëbskô Stowôra Producentów Pòtrôwniców w Kamińcë Szlachecczi, a kaszëbskô malëna je achtnionô w Eùropejsczi Ùniji.

## Bùtnowé lënczi
* Kaszëbskô malëna 2009
* Kaszëbskô malëna w Eùropejsczi Ùniji
thumb
* wijhars w Gdynie
* kaszëbsczi kùch z pòtrôwnicą
* '' Truskawka Kaszubska'' (Kaszëbskô malëna) 2013

Kategòrëjô:Różowaté
Stanisłôw Janke

[mały|right|Stanisłaôw Janke. Jãzëkòwò-Lëteracczé Seminarium piszącëch pò [Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù w Wejrowie, 20 gòdnika 2006 ]]
**Stanisłôw Janke** (ùr. 20 strëmiannika 1956 w Kòscérznie) – kaszëbsczi pòéta, runita, dolmacz, lëteracczi kritik, gazetnik, dzejôrz kaszëbsczi lëteraturë. Je aùtorã rozmajitëch wiérzt - zbiérkù *Ju nie jem motélnikem* i jin., teroczasny prozë *Łiskawica*http://lccn.loc.gov/89868946 i *Psë*. Pisôł téż dlô dzôtk - *Żużónka jak mrzónka* (1984). To je pierszi kaszëbsczi pòéta, co dolmaczi Mickiewicza. Z ukraińsczégò przedolmacził T. Szewczenczi Zanobit (kasz. Zôpis). Jegò wiérztë są dolmaczoné na: bretońsczi, fińsczi, islandzczi i piemòncczi. Je w Radzëznie Kaszëbszégò Jãzëka. Stanisłôw Janke póchòdzy z Lëpùsza, a mieszka w Wejrowie. Dostôł wiele nôdgrodów, jakò Medal Stolema w 1991 rokù, nôdgrodã Lëteracczi Grif za dolmaczenie „Pòna Tadeusza” na kaszëbsczi, nôdgrodã Kaszëbsczi Grif, nôdgrodã Remusa i jin. 

## Ùsôdztwò Stanisłôwa Janke
### Pòézjô pò kaszëbskù
* Ju nie jem motélnikem - 1983
* Żużónka jak mrzónka - 1984
* Kol kuńca wieku - 1990
* Do biôłégo rena - 1994
* Krôjczi pôjczi - 1997
* Piesniodzejanié - 2003
* Pò mie swiata nie mdze - 2007

### Proza pò kaszëbskù
* Łiskawica - 1988
* Psë - 1991
* Żôłti kam - 2014

### Proza pò pòlskù
* Żółty kamień (Żôłti kam) - 1998
* Lelek - 2001
* Piękniewo (Snôżnewò) - 2005
* Droga do Korony (Stegna do Koronë) - 2008

### Jiné
* Szescdzesątka - 2016
* Kaszëbsczi Gòdnik 1970 - 2016
* Poczt kaszëbsczich pisarzë (z Maciejã Tamkun) - 2016

### Dolmaczoné z pòlscziégò na kaszëbsczi
* Adóm Mickiewicz, Krimsczé sonetë - 1998
* Adóm Mickiewicz, Òda do młodectwa - 1998
* Adóm Mickiewicz, Pón Tadeùsz - 2010

## Bùtnowé lënczi
*LC
*Worldcat
*Stanisłôw Janke (pl)

Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze
Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze
Kategòrëjô:Kaszëbi
Paweł Rhode

**Paweł Rhode** (ùr. 1871 w Wejrowie - 1945), kaszëbsczi biskùp w Zjednónëch Krajach Americzi. Òd 1908 rokù béł biskùpã sufraganã archidiecezji w Chicagò. Òd rokù 1915 béł biskùpã w Green Bay gdze téż umôrł 3 strëmiannika 1945 rokù.

Kategòrëjô:Kaszëbi
Katolëcczi Kòscół

thumb|right|200px|Môłi Krziż
lewo|mały|Papiéż Léón XIV
**Katolëcczi Kòscół** (rzimsczégò òbrządkù) - nôwikszô na swiece chrzescëjańskô wëzaniowô zrzesznica, głoszącô regle wiarë ë żëcô zwóné katolëcëzną. Pierszi w nim je Biskùp Rzimù - Papiéż. W spòleznie z nim je kòlegium biskùpów z nim zrzeszonych. Dzysô Papiéżã je Léón XIV.

Katolëcczi Kòscół je dzysô na Kaszëbach dominëjącą religiją, wikszosc Kaszëbów je wëznaniô rzimskò-katolecczégò. Pamiãtné słowa ò ùtrzëmanié swòji wiarë ë kùlturë wëpòwiedzôł do Kaszëbów, papiéż Jan Paweł II w Gdini i Sopóce. Swégò czasu nimò cëskù na germanizacjã prësczich władzów, Katolëcczi Kòscół béł ùznôwóny za òbstojenié pòlskòscë. Bëło tak nimò ùległoscë niechtërnëch biskùpów, bãdącëch – przë znajomòscë pòlsczégò czë kaszëbsczégò jãzëka – z rodowiznë Miemcama. 
Kaszëbsczi jãzëk do rzimskò-katolëcczegò òbrzãkù wprowôdzony òstôł w latach 90-tëch XX stalata.
Wiele Kaszëbów i ni leno òni - w tim kòscele - mòdlą są ò jak nôchùtszé wëniesenié Słëdżi Bòżégò Kònstantina Dominika na wôłtôrze.
Krziże na rozchódnëch drogach zrosłë są z widzënkã zemi Kaszëbów.

!
Gmina Kòłczëgłowë

**Gmina Kòłczëgłowë** to je wieskô gmina w bëtowsczim krézu, w pòmòrsczim wòjewództwie. W Kòłczëgłowach stoi kòscół z rzezbama z Italsczi.

Kategòrëjô:Bëtowsczi kréz
Johana von Puttkamer

thumb|Johanna von Bismarck 1857.
**Johanna von Puttkamer** (ùr. 1824 rokù; ùm. 1894 rokù), prëskô szlachcónka, białka Òtto von Bismarcka - prësczigò kanclérza. Òn pisôł do ni w lësce z 1847 r. ò „pògańsczëch Kaszëbach (*Kassuben*)”. Zeswiôdczenié, że kòl Kòłczëgłowów "wëją wilczi i Kaszëbi" je w wspòminkach Bismarcka. To znaczi, że chòc w Kòłczëgłowach ju w 1740 r. bëłë zniosłé nôbòżéństwa dlô Kaszëbów - bò bëło rzekłé, że jich ni ma - òni równak, jak je widzec jesz pò kòl 100 latach, tam bëlë.
Barnowò

**Barnowò** wies w gminie Kôłczëgłowë.

Kategòrëjô:Gmina Kôłczëgłowë 
Kategòrëjô:Bëtowsczi kréz
Sartawice

**Sartawice** to je wies w gminie Swiecé. W tëch stronach Krzëżôcë wòjowalé z Swiãtopôłkiem II. W 1242 rokù óni wzãlë stąd Swiãtopôłkòwi II relikwie (głowã) sw. Barbarë.

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Kòcéwskô
Kategòrëjô:Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò
Subisław I Rozkòscérzélc

**Subisław I Rozkòscérzélc** (ùr. kòl 1130 – ùm. kòl 1177/79) panownik w Pòrénkòwi Pòmòrzczi. Jegò sënama bëlë: Sambòr I i Mscëwòj I. To béł załóżca dinastii Subisławiców, chtërna tuwò panowała do 1294 rokù.

Kategòrëjô:Ksyzëce Pòrénkòwi Pòmòrsczi
Gmina Trzebielëno

Kategòrëjô:Gmina Trzebielëno
thumb|Herb
**Gmina Trzebielëno** (pòl. *Gmina Trzebielino*) - to je gmina w bëtowsczim krézu, w pòmòrsczim wòjewództwie.
### Lëteratura
* Jan Mordawski : *Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb*; tłómaczëlë: Ida Czajinô, Róman Drzéżdżón, Marian Jelińsczi, Karól Rhode, Gduńsk 2008, ISBN 978-83-87258-13-9
## Bùtnowé lënczi
Jan Mordawski, Aleksandra Cicharska: Stosunki etniczne w zachodniej części województwa pomorskiego http://bazhum.muzhp.pl/media//files/Acta_Cassubiana/Acta_Cassubiana-r2010-t12/Acta_Cassubiana-r2010-t12-s93-122/Acta_Cassubiana-r2010-t12-s93-122.pdf

Kategòrëjô:Bëtowsczi kréz
!
Gmina Czôrnô Dãbrówka

**Gmina Czôrnô Dąbrówka** (pòl. *Gmina Czarna Dąbrówka*) to je wieskò gmina w bëtowsczim krézu, w pòmòrsczim wòjewództwie.

### Lëteratura
*Jan Mòrdawsczi : *Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb*; tłómaczëlë: Ida Czajinô, Róman Drzéżdżón, Marian Jelińsczi, Karól Rhode, Gduńsk 2008

Kategòrëjô:Bëtowsczi kréz
!
Pelplin

right|thumb|Pelplińskô katédra

**Pelplin** (*Pelplin*) – to je gard w dërszewsczim krézu. Terô tu je katédra. Òd 1821 rokù bëła tu chełmińskô diecezjô ze stolëcą w tim gardze. Sztôłconé tu czedës w seminarii ksãża, bëlë przëszëkòwóné do starë ò dësze w pòlsczim i górnomiemiecczim jãzëkù. W zacht dzélu bëlë i są tu téż przedstôwcowie Kaszëbów. Tuwò béł téż pòmòcnym biskùpã Kònstantin Dominik. Znóné je tu Karno Kaszëbòlogów. W seminarii mòże je ùczony kaszëbsczi jãzëk. Terô to dali je stolëca pelplińsczi diecezji.  

## Lëteratura
* J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999, s. 55.

## Bùtnowé lënczi
*Klub Studentów Kaszubów
*"Jutrzniô"
*''Hermann Han "Koronacja Marii"''

Kategòrëjô:Dërszewsczi kréz
Kategòrëjô:Kòcéwskô
Gniéżdżewò

thumb|left|Elektrownie  
na wiater w Gniéżdżewie
thumb|Pòdwózark ògniôrzów w Gniéżdżewie

**Gniéżdżewò** (pòl. *Gnieżdżewo*) – kaszëbskô wies w Pòlsce pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w pùcczim krézu, w gminie Pùck. Tu ùrodzył sã w 1870 rokù Kònstantin Dominik - biskùp, a dzys Sługa Bòżi. Tu hecz szpachluje gubernator i władca gnieżdżewskiego państwa podziemnego.

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Pùck
Kòscół swiãtégò Jana w Gduńsku

[mały|Figurë z kòscoła swiãtégò Jana w [Gduńskù]]
mały|Kòscół i jegò òkòlé w 2009 rokù
**Kòscół swiãtégò Jana w Gduńskù** je z drëdzi pòłowë XIV stalata. W przëkòscelny kaplëce òdprôwiónô je w drëgą niedzelã ksãżëca Mszô Sw. w kaszëbsczim jãzëkù.

## Bùtnowé lënczi

* http://arch.sw-jan.vn.pl/liturgia.html

Kategòrëjô:Gduńsk
Parafialny kòscół p.w. NMP Królewi Pòlsczi w Gdini

thumb|right|Parafialny kòscół p.w. NMP Królewi Pòlsczi w Gdini
**Parafialny kòscół p.w. NMP Królewi Pòlsczi w Gdini** béł zbùdowóny w latach 1922 - 1924. W tim gdińsczim kòscele òdprôwiónô je w niedzelã Mszô Sw. w kaszëbsczim jãzëkù.

Kategòrëjô:Gdiniô
Kategòrëjô:Parafie gduńsczi archidiecezji
Łeba

**Łeba** (we zdrojach: *Łeba* (Cenôwa); polsczi: *Łeba*, miem: *Leba*) - gard w lãbòrsczim krézu w pòmòrsczim wòjewództwie. Łeba je znónym kùrortã kòl Bôłtu. W ji grańcach je grzëpa Piôszczëtô. Krótkò tegò gardu je Słowińsczi Nôrodny Park.




Leba VII 2008 b.jpg‎|Łebskô cerczew
Łeba - Old church ruins 01.jpg|thumb|Skrôwk mùru stôri cerczwi kòl Łebë


## Lëteratura
* Czesław Piskorski, Pomorze Zachodnie, mały przewodnik, Warszawa: Wyd. "Sport i Turystyka" Warszawa, 1980, s. 177

Kategòrëjô:Lãbòrsczi kréz
Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë
Sztefan Fikùs

**Sztefan Fikùs** (ùr. 9 gr. 1920 r. w Lëzënie, ùm. 5 rujana 2010 r.) - to béł kaszëbsczi runita, poeta, dzejopisôrz, malownik i dzejôrz spòlëznowi. Béł w wòjskòwi òrkestrze, a òd séwnika 1939 rokù pòjmańc w miemiecczim lagrze. Po wòjnë ùczëł sã w technikum banowem i robił na banie. 

Ten kaszëbsczi ùsôdzca je aùtor m.jin. wòjnowëch wspòminków *Pojmeńczicë* (1982) zbiérkù *Moje miasto* (1985), a téż pòlsczich, dedikòwónëch Lãbòrgòwi. Pisôł téż felietónë; dzélama pòsługiwôł sã lëzëńską gwarą kaszëbsczégò jãzëka.

## Ùsôdztwò
* „Gôdka o rëbôkach” – debiut
* „Kaszëbskô Gwiôzdka z Lęborka” – 1981 r.
* „Pojmańczice” – 1982 r.
* „Moje miasto” – 1985 r.
* „Historia wsi Luzina i okolic w latach 1871–1985” (Historëjô wsë Lëzëno i obende) - 1992 r.
* „Jak to przódë biwało” – zbiér 1999 r.
* „A smierc nie przëchôdô” – 2000 r.

## Lëteratura
* Jerzi Tréder: Spòdlowô wiédzô ò kaszëbiznie - Gduńsk 2014, s. 174.

## Bùtnowé lënczi
*VIAF
*Worldcat

Kategòrëjô:Kaszëbi
Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze
Karol Krefft

**Karol Józef Krefft** (1907-1995) béł kaszëbsczim spòlëznowim dzejôrzã. Òn béł w kartësczim pòwiace starostą w 1946 rokù.  Mòckò gò bòlało czej kaszëbizna bëła w pòniżenim. Béł nôleżnikiem ''Zrzeszenia Kaszubskiego'' (Kaszëbsczégò Zrzeszeniô), ale tu miôł procëmników. W centróm Żukòwa je òkrãgłi plac (rondo) miona *Karola Kreffty* (Karola Krefftë).

## Bùtnowé lënczi
*k-cassubia
*m. jin. òdjimk nôleżników "Cassubia"

Kategòrëjô:Kaszëbi
Miszewò

**Miszewò** (pòl. *Miszewo*) – to wies w kartësczim krézu w pòmòrsczim wòjewództwie. 

W 2011 we wsë mieszkało 385 lëdzy. 

Òficjalnô kaszëbskô pòzwã wsë òsta wprowadzónô 26 zélnika 2013.

## Edukacjô

Jan Trepczik jakno szkólny zaczął robic w Kartuzach, a pò krótczim czasu przeniósł sã do szkòłë w Miszewie, jaką przez sédmë lat czerowôł.  Na czas bëcégò w Miszewie (1927–34) przëpôdô nôwikszô òrganizacyjnô i ùtwórczô aktiwnosc pòetë. Z pòbùdzënkù Partu KPZ w Baninie 18 czerwińca 2004 r. spòdlecznô szkòła w Miszewie dosta miono Trepczika. Tegò samégò rokù zaczãtô bëła ùczba kaszëbsczégò jãzëka (szkólną òsta Elżbiéta Prëczkòwskô). Przë szkòle w Miszewie dzejô dzecné fòlkloristiczné karno „Mùlczi”.

## Lëdze z Miszewa

*Frãcëszk Òkroy (ùrodzony 16 stëcznika 1908 w Miszewie)

## Przëpisczi

Kategòrëjô:Gmina Żukòwò
Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Kaszëbë
Kòłczëgłowë

thumb|right|Kòscół
**Kòłczëgłowë** - to je wies w bëtowsczim krézu. W ni stoi kòscół z dosc nowima rzezbama Pasquale Galbusera z Italsczi. Tu w szkòle dzece ùczą sã kaszëbsczégò jãzëka https://spkolczyglowy.edupage.org/text6/.

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë 
Kategòrëjô:Bëtowsczi kréz
Górczi

**Górczi** wies w gminie Kòłczëgłowë.

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë 
Kategòrëjô:Bëtowsczi kréz
Łãczëńskô Hëta

**Łãczëńskô Hëta** to kaszëbskô wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminie Chmielno. Tu ùrodzył sã ks. dr Frãcëszk Jank.
Karno Sztudérów "Pomorania" mô tu òddóną do swòjégò ùżëtkù chëcz.

## Bùtnowé lënczi
*Łączyńska huta w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Gmina Chmielno
Kategòrëjô:Kaszëbë
Wësokô Bróma w Gduńskù

mały|Wësokô Bróma w 2006 r.
**Wësokô Bróma** to je bróma w Gduńskù bùdowóné do 1588 rokù przez Willem'a van den Blocke. W II swiatowi wòjnie (1945) òna nie bëła baro zniszczoné.
Ksądz Agùstin Wòrzałła gôdôł ò ti brómie do Stefana Ramułta, a jegò je *Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego*,  w chtërnym mòże przeczëtac co pòwiedzôł.

## Bùtnowé lënczi

* 1886 (pl)

Kategòrëjô:Gduńsk
Pùzdrowò

**Pùzdrowò** to je wies w kartësczim krézu, w gminie Serakòjce. Tu béł ùrodzony ks. dr Bernard Zëchta.

## Bùtnowé lënczi
*Puzdrowo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Kaszëbë
Kategòrëjô:Gmina Serakòjce
Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Edyta Górniak

mały|Edyta Górniak.
**Edyta Anna Górniak** (ùr. 14 lëstopadnika 1972, Ziębice) je pòlską spiéwôrką.

## Diskògrafijô
* 1995 - *Dotyk*
* 1997 - *Edyta Górniak*
* 1999 - Live '99
* 2002 - *Perła*
* 2003 - *Invisible*
* 2007 - *E.K.G.*
* 2008 - *Kolędy (Zakochaj się na Święta w kolędach)*

## Bùtnowé lënczi

* edytagorniak.com
* e-gorniak.com

Kategòrëjô:Mùzycë
Kategòrëjô:Spiéwôrczi
Benedikt XVI

thumb|right|Papiéż Benedikt XVI
thumb|120px|left|Herb Papiéża Benedikta XVI
**Papiéż Benedikt XVI** (łac. Benedictus PP. XVI), czedës Josef Alois Ratzinger (ur. 16 łżëkwiata 1927 rokù w Marktl am Inn, ùm. 31 gòdnika 2022 w Watikanie). Òn béł biskùpã Rzimù òd 2005 rokù. Przed nim béł Jan Paweł II. Òn w gromiczniku 2013 rokù zapòwiedzół swòjã abdikacëjã i òd tegò czasu béł penzjonowónym papiéżã. Pò nim papiéżã òstôł Frãcëszk.

Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół
Kategòrëjô:Papiéże
Sorabistika

**Sorabistika** – filologòwô discëplina, zwëkòwô ujmòwónô jakno dzél slawisticzi, zajimôjącô sã badérowaniém jãzëka, lëteraturë, kùlturë i dzejów łużëcczich Serbów. Ùniwersytet Karola w Pradze je wôżnym môlã dlô rozwiju sorabisticzi (òd 1933 rokù bëła tu Katédra Sorabisticzi). Téż Warszawa, Lwów i Lipsk mają tu znaczënk.

## Bùtnowé lënczi
* Ò sorabistice w Pradze (pò czeskù)

Kategòrëjô:Slawistika
Swiãti Wòjcech

thumb|left|Swiãti Wòjcech
thumb|right|Swiãti Wòjcech przed smiercą

**Swiãti Wòjcech** (czes. Vojtěch, miem. Adalbert; ùr. kòle 956 rokù w Czechach, ùm. 23 łżëkwiata 997 kòl Świãtégò Gôju w Prësach) – béł biskùpã Pradżi (òd 983 rokù do kòle 989 rokù), pòtemù jakno misjónôrz béł w Gduńskù w 997 rokù i òrëchcył wiele mieszkeńców - Kaszëbów. Òn zatrzimôł sã w tim gardze i z negò rokù pòchôdô pierszô zmiónka ò gardze *Gyddanyzc* w żëwòce swiãtégò Wòjcecha. Prësowié gò zabile. Pò smiercë sw. Wòjcecha - biskùpa - bëła w tich stronach ùtwòrzonô organizacjô kòscelnô (w 1000 rokù). Zaczãła sã téż, na pòczątkù XI stalata christianizacjô Kaszëbów. Bëło tej założoné biskùpstwò pòmòrsczé ze stolëcą w Kòlbrzegù. Ò tim, że ten swiãti miôł mòc czënieniô cëdów bëło pisóne w latach 1260-1292.
## Lëteratura
* J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów,; pòd red. Jana Mòrdawsczégò, tołmaczënk Jerzi Tréder, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999, s. 21 ISBN 83-86608-65-X.

## Bùtnowé lënczi
*Kòscół swiãtégò Wòjcecha w Detroit, załóżcama chtërnégò bëlë Kaszëbi 

W
Ùniwersytet Karola

mały
**Ùniwersytet Karola w Pradze** je wôżnym môlã dlô rozwiju nôùczi òd 1348 rokù. Dosc długò ùczałi zajimają sã tu sorabistiką - (òd 1933 rokù bëła tu Katédra Sorabisticzi).

Kategòrëjô:Slawistika
Kategòrëjô:Ùniwersytetë
Slawistika

**Slawistika** to je interdiscëplinarnô nôucznô plón, chtéren òbjimô badérowanié i òpisënk nôòglowi rozmiónëch kùlturów, krajów, nôrodów i słowiańsczich jãzëków. Kaszëbizną zajimele sã taczi slawisce jak: Aleksander Hilferding, Friedrich Lorentz, Friedhelm Hinze, a téż Jooseppi Julius Mikkola przińdny profesor slawisticzi. Jan L. Perkowski - profesor słowiańsczich jãzëków i lëteraturë zajimôł sã kaszëbizną. To robił téż Sven Gustavsson (1938 - 2013) - profesor słowiańsczich jãzëków.

*
Gduńsczi Ùniwersytet

mały|right|320px|Bibloteka Gduńsczégò Ùniwersytetu

**Gduńsczi Ùniwersytet** (*Universitas Gedanensis*), pòl. *Uniwersytet Gdański* – wëższô ùczbòwniô, założonô w 1970 rokù, z sedzbą rektora w Gduńskù.

Ùniwersytet prowadzy wëdzélë:
* Wëdzél Biologiji (Gdiniô)
* Wëdzél Chemiji (Gduńsk)
* Wëdzél Ekònomiczny (Sopòt)
* Wëdzél Historiczny (Gduńsk)
* Wëdzél Filologòwi (Gduńsk)
* Wëdzél Spòlëznowëch Nôùków (Gduńsk)
* Wëdzél Prawa i Administracje (Gduńsk, Kòszalëno) i jin.
Na Wëdzélu Filologòwim tegò Ùniwersytetu są robioné m.jin. badérowania kaszëbisticzné https://web.archive.org/web/20140801160406/http://fil.ug.edu.pl//rekrutacja/studia/kierunki_studiow/20142015/etnofilologia_kaszubska-stacjonarne-stopnia.

## Bùtnowé lënczi

* Bibloteka - Chamo BUG

Kategòrëjô:Gduńsk
Kategòrëjô:Ùniwersytetë
Ambrose Pick

**Ambrose Pick** (ùr. 7 czerwińca 1928 - ùm. 24 gromicznika 2017 rokù) to béł ksądz w Kanadze òd 1955 rokù. Wikari w katédrze w Pembroke. Probòszcz w Round Lake Centre (Ontario) (1973-78). Òn béł òd 1978 rokù probòszczem w Barry's Bay, Ontario. Pò tim jak w Pòlsce zaczãło sã stojenié w wòjnie - w 1981 rokù òn wiele zrobił, żebë przëszła żëwnota z Kanadë dlô Kaszëbów nad Bôłtã. Kòl niégò w Kanadze béł ksądz Francyszk Grucza. W kòscele w Barry's Bay 2008 rokù òn celebrowôł Mszã Sw., a gôdôł w ni wiele pò kaszëbskù, bò ò Kaszëbach w Kanadze òn wiele wiédzôł. 
## Lëteratura
* The proud inheritance : Ontario's Kaszuby / [editor Anna Zurakowska]. Ottawa : The Polish Heritage Institute-Kaszuby, 1991, ss. 69,72 i 109.	
*Szulist W.: Kaszubi w Ameryce; Szkice i materiały, MPiMK-P Wejherowo 2005, ss.184-186 (pò pòlskù)
## Bùtnowé lënczi
*Ambrose-Pick s. 30
*Monsignor Ambrose Robert Pick

Kategòrëjô:Kaszëbi
Round Lake (Ontario)

**Round Lake** - to je jezoro w Kanadze. Na jegò brzegù je Round Lake Centre (Ontario), a to bëła wnożëna Kaszëbów. W tich stronach długò ùchòwôł sã kaszëbsczi jãzëk ë zwëczi.

## Bùtnowé lënczi
krótczi film
Kategòrëjô:Kanada
Sztutowò

thumb|left
**Sztutowò** (pòl. *Sztutowo*, miem. *Stutthof*) - to je wsą ë wieską gminą w nowòdwòrsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa. W II swiatowi wòjnie tu béł lager Stutthof.

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Stutthof

thumb|200px|Stutthof - kòncentracyjny lager
right|thumb|200px|Piec w krematorëji (môl pôleniô trupów) w KL Stutthof

**Stutthof** – niemiecczi kòncentracëjny lager, chtëren béł zbùdowóny we wsë Sztutowò. Dzejôł òbczas II swiatowi wòjnë (òd 2 séwnika 1939 do 9 maja 1945). Bëło w nim wiele Kaszëbów, Pòlôchów, Żëdów i jinëch lëdzy. Ten lager pòchłonãł tësące òfiarów, w tim wiele kaszëbsczi jinteligencëji. Òd  1944 rokù do ùsmiercaniô lëdzy służił tu gaz. Wiele lagrowëch zdżinãło téż w "marszu smiercë" z tego lagru w 1945 rokù. Òfiarów bë bëło wicy, ale kąsk lepi bëło òd Niestãpòwa, bò Kaszëbi w dardze dôwale lagrowim jesc i òni miele miszi głód. Grobë lagrowëch są m. jin. w Lëzënie, Łãczëcach, Strzépczu, Żukòwie, a nawetka na òstrowie w Dëńsce, bò tam trafia barka z nima. W tim lagrze bëlë m. jin. Francyszk Grucza, Jón Rómpsczi i Lubòmir Szopińsczi.

Smierc w lagrze Stutthof nalezlë m. jin. katolëcczi ksãża:

* Kònstantin Krefft  (ùm. 11 czerwińca 1940); 
* Władisłôw Szëmańsczi (ùm. 11 stëcznika 1940); 
* Bernhard von Wiecki (ùm. 11 stëcznika 1940) .

## Lëteratura
* Ùmiérelë z głodu jak mùchë. Z Alfónksã Blockã z Bólszewa gôdôł Eùgeniusz Prëczkòwsczi. „Pomerania” z 2013 r. nr 7-8, ss. 16-17.
* ''Geschichte der Kaschuben''
* Stasys Yla: A priest in Stutthof: human experiences in the world of subhuman, Manyland Books, 1971https://books.google.pl/books?id=1peEAAAAIAAJ&q=Kashubian&dq=grucza+stutthof&hl=pl&source=gbs_word_cloud_r&cad=4
## Bùtnowë lënczi
* Stutthof

Kategòrëjô:Stutthof
Kategòrëjô:Miemiecczé kòncentracjowé lagrë
Kôłp sniegùlc

thumb|350px
**Kôłp sniegùlc** (*Cygnus olor*) -to je wiôldżi ptôch wòdny z rodzëznë kaczkòwatëch (*Anatidae*). Zëmùje w Eùropie, téż na Kaszëbach.
thumb|250px|left|Kôłp sniegùlc

Kategòrëjô:Kaczkòwaté
Kaszëbskô lëteratura

**Kaszëbskô lëteratura** - lëteratura ùsôdzanô w kaszëbsczim jãzëkù, równak ni le blós przez Kaszëbów.

## Do XIX stalata
Za nôstarszi dzeła napisòné pò kaszëbsku są colemało ùwôżóne Duchowne piesnie D. Marcina Luthera y ynßich naboznich męzow. Zniemieckiego w Slawięsky ięzik wilozone Przes Szymana Krofea... w Gdainsku: przes Jacuba Rhode S. Krofeja z rokù 1586, a téż Mały Catechism D. Marciná Lutherá Niemiecko-Wándalski ábo Slowięski to jestá z Niemieckiego języká w Słowięski wystáwiony na jáwnosc wydan..., w Gdaińsku przes Jerzego Rhetá, Gduńsk, Michała Pontanusa z rokù 1643.
Niejedné dodôwają tu *Dutki brzeskie* napisané w 1402 rokù.

## XIX stalace

### [[Florión Cenôwa]]
* 1843 *Wiléjá Noveho Roku* i *Szczōdráki* 
* 1850 *Mały zbiór wyrazów kaszubskich, mających większe podobieństwo z językiem rosyjskim aniżeli polskim*, Gduńsk
* 1861 *Sbornik osnovnych slow kasubskago narecija*; w: Materialy dlja sravnitelnagoi objasnitelnago slovarja i gramatiki; Petersburg 
* 1868 *Skôrb Kaszébskosłovjanskjé mové*, Swiecé
* 1879 *Zarés do grammatikj kasebsko-slovjnskjé mòvé*, Pòznóń

Hieronim Derdowsczi

## XX stalace
Sztefan Bieszk,
Jan Bilot,
Witóld Bòbrowsczi,
Bòlesłôw Bòrk,
Alojzy Bùdzysz,
Józef Ceynowa,
Danuta Charland,
Agùstin Chrabkòwsczi,
Wanda Czedrowskô,
Henrik Dawidowsczi,
Aùgùstin Dominik,
Jan Drzéżdżón,
Sztefan Fikùs,
Eùgeniusz Gòłąbk,
Francyszk Grucza,
Henrik Héwelt,
Léòn Heyke,
Stanisłôw Janke,
Bòlesłôw Jażdżewsczi,
Jan Karnowsczi,
Aleksander Labùda,
Jaromira Labudda,
Anna Łajming,
Jerzi Łisk,
Krystyna Muza,
Alojzy Nôgel,
Aleksander Majkòwsczi,
Marian Majkòwsczi,
Antón Peplińsczi,
Stanisłôw Pestka,
Eugeniusz Prëczkòwsczi,
Stanisław Rejter,
León Roppel,
Jan Rómpsczi,
Marión Selin,
Jerzi Stachùrzczi,
Bòżena Szëmańskô,
Jón Szutanbarch,
Jan Trepczik,
Jan Walkùsz,
Bernard Zëchta i jin. Wiele z nich mòże nalezc w *Dërchôj królewiónko, Antologia dzysdniowi prozë kaszëbsczi*, Gdynia 1996 ISBN 8390570564.

## XXI stalace
Jida Czajinô, Róman Drzéżdżón, Ana Glëszczińskô, Wòjcech Mëszk, Wacłôw Pòmòrsczi, Robert Żmùda-Trzebiatowsczi, Dark Majkòwsczi i jin. W kaszëbsczim jãzëkù pisze wierã wicy jak 80 pisôrzów. 
## Bùtnowé lënczi
*LC
*BnF
*''Kaszuby'', 186 - pò pòlskù

## Lëteratura
* Grzybowski J.: Literatura piękna w języku kaszubskim od 1944 roku : bibliografia wydawnictw zwartych,
Wojewódzka Biblioteka Publiczna : Biblioteczny Ośrodek Informacji, Gdańsk 1992.

Kategòrëjô:Kaszëbskô lëteratura
Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi

**Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi** w Wejrowie – kùlturowô jinstitucja, jakô pòwsta w 1968 rokù. Jegò robota polégô na rozkoscérzanim kùlturë Kaszëbów w kraju i za grańcą. Dlô realizacji sztatutowëch célów Mùzeùm wespółrobi z wielnyma kùlturowima karnama i ùsôdzcama na Kaszëbach. Tu je np. òstôwizna Aleksandra Majkòwsczégò i jin. Mùzeùm wëdôwô téż wszelejaczé materiałë (ksążczi, katalodżi wëstawów, folderë i jinszé).

## Bùtnowé lënczi
*Domôcô starna mùzeùm

Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura
Kategòrëjô:Wejrowò
Kategòrëjô:Mùzeùm
Barry's Bay, Ontario

thumb|225px|Bùdink w Barry's Bay
**Barry's Bay, Ontario** to je miastkò w Kanadze, w chtërnym je kòle 1100 mieszkańców. Wiele z nich je òtrokama Kaszëbów. Tu béł i ò Kaszëbach w tim miastkù napisôł dr Jan Drzéżdżón (1974), a pò nim béł tu Sven Gustavsson - profesor słowiańsczich jãzëków ze Szwedzczi. Tèż tu w kòscele probòszczem òd 1978 rokù béł ks. Ambrose Pick, a w 2008 rokù òn celebrowôł Mszã Sw. i gôdôł w ni wiele pò kaszëbskù. Kòl niégò w Kanadze béł ks. Francyszk Grucza. Tu na smãtôrzu mô grób o. Alojzy Rekowski CSsR - dzejôrz kaszëbsczi kùlturë w Kanadze. Tu w 1934 rokù ùrodzył sã Julian Kulashttps://web.archive.org/web/20160306014246/http://www.barrysbaythisweek.com/2009/01/28/julian-kulas-a-man-of-many-passions. Òn napisôł słowôrzk *Kashub-English-Kashub. Kaszubsczi-Anielsczi-Kaszubsczi*  (2009). Tu znóny je kaszëbsczi wësziwk, a w szkòle dzece ùczałë sã òd séwnika 2010 rokù kaszëbsczégò jãzëka.

## Bùtnowé lënczi
*Bibloteka
*kaszëbsczé wësziwanié żukòwsczégò sztélu w Barry's Bay, 2020

Kategòrëjô:Kanada
Günter Grass

mały|350px|Grass w 2004 rokù
**Günter Wilhelm Grass** (ùr. 16 pazdzérznika 1927 we Gduńskù – ùm. 13 łżëkwiata 2015 w Lubece) - miemiecczi ùtwórca, noblësta z 1999 rokù, kaszëbsczégò pòchòdzeniô (ze starnë mëmczi). W 1985 rokù wëprzédniony przez Karno Sztudérów "Pomorania" Medalią Stolema.

## Ùsództwo (wëjimk)
* Danziger Trilogie *Gduńskô trilogijô*
** Die Blechtrommel *Blaszany bãbenk*
** Katz und Maus *Kòt ë mësz*
** Hundejahre *Szczërzé lata*

## Bùtnowé lënczi
* Blaszany bãbenk - wëjimk, kaszëbsczi dolmaczënk
* Wëdowiédzô ò ùsôdzcë na starnach Nôdgrodë Nobla (EN)

Kategòrëjô:Miemiecczi pisarze
Kategòrëjô:Kaszëbi
Kategòrëjô:Gduńszczani
Kategòrëjô:Miemcë
Grass, Günter
Chile

**Chile** (wëmòwa: Czile) je stolemnim, dłudżim państwã w Pôłniowi Americe. Stolëca i nôwikszi gard to Santiago de Chile. Chile mô baro dłudżi ubrzég nad Spokojnim Òceanã, 4300 km òd Peru do pôłniowégò kùńca kontinentù. Do Chile słëchô wiela òstrówów w Òceanie, jakò òstrowina Juan Fernandez i pòlinezejsczi Rapa Nui - Jastrowi Òstrów, 3200 km na zôchòd od chilejsczégò ubrzéża. Dërżeniowé lëdze Mapuche i Aracuanë gôdôja jãzëkama mapudungun i keczua, a na Jastrowim Òstrówie lëdze môją jãzëk rapanui.



Mapuche_woman_chile.jpg|Białka z lede Mapuche
Isabel_Allende_-_001.jpg|Isabel Allende
Sephanoides_fernandensis.jpg|Sephanoides fernandensis


Ahu_Tongariki.jpg|Maoi na Rapa Nui
Gabriela_Mistral_1945.jpg|Gabriela Mistral
Araucaria_araucana_-_Parque_Nacional_Conguillío_por_lautaroj_-_001.jpg|Norodni park Conquillio


Salvador_Allende_Gossens-.jpg|Salvador Allende
Colca-condor-c07.jpg|Andejsczi kòndór
Pablo_Neruda.jpg|Pablo Neruda



## Bùtnowë lënczi

* ThisisChile.cl - Domôcô starna Chile w anielsczim ë szpańsczim jãzëkù

Kategòrëjô:Pôłniowô Amerika
Karol Linneùsz

thumb|Karol Linneùsz
thumb|''Species plantarum'' (1753)
**Karól Linneùsz** (ùr. 1707 rokù - ùm. 1778 rokù) słôwny szwédzczi bòtanik. Òn pierszi dôł dëbeltną pòzwã chòcbë kaszëbsczimù jastrownikòwi (*Ranunculus cassubicus* L.) czë kaszëbsczi wice (*Vicia cassubica* L.). Òn napisôł m. jin. *Species plantarum*. Òn jinaczi dzelił òrganizmë – jegò klasyfikacjô òrganizmów bëła jinô jak dzysô je. Jegò dëbeltné pòzwë nie są równak do dzysô zmienioné i kòżdi nowòòdkrëti òrganizm taką dostôwô.
W 1732 rokù òn béł dłëgszi czas w Lapònii.

## Bùtnowé lënczi
*''Ranunculus cassubicus'' (pò łacëznie)
*''Vicia cassubica'' (pò łacëznie)

## Zdrzë téż
* Jakùb Breyne

Kategòrëjô:Bòtanika
Cziwùtka

thumb|Cziwùtka

**Cziwùtka** - *Vanellus vanellus* L. (Karol Linneùsz, 1758) - ptôch, chtëren kòle strëmiannika przëlatuwô na Kaszëbë. Te ptôchë żëją w Słowińsczim Nôrodnym Parkù. Jak òne mają pisklãta tej jich starszi mògą ùdawac, że są kaléczné żebë òdcygnąc np. człowieka òd gniôzda.

Kategòrëjô:Ptôchë
Sztefan Bieszk

**Sztefan Bieszk** (1895–1964), ùrodzony we Fribùrgù (Badenia). Òn béł teòretikiem Zrzeszéńców - pòétnégò karna, zebrónégò wkół cządnika "Zrzesz Kaszëbskô" (1933-1939), a pòtemù midzë załóżcama Kaszëbsczégò Zrzeszeniégò. Òn pisôł òd 1934 rokù w "Zrzeszi Kaszëbsczi" ò kaszëbsczim pisënkù. Napisôł słôwiącé snôżotã swòji tatczëznë *Sonety kaszubskie* (1986) pò kaszëbskù i pò pòlskù. W 1954 rokù béł w sôdzë jakno "niedrëch Lëdowi Pòlsczi". W 1959 rokù ùsadzył gwôsny pisënk, pòstulëjącë òpiarcé lëteracczégò jãzëka na dialektach mającëch nôwicy apartnëch znank i w slédnëch dzesãclatach nôbarżi rëszné w ùróbkù, „a je to gromada dialektów centralnëch zôchódnëch”. Usôdzôł téż dramë.

## Lëteratura
*G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 341.
*Jerzi Tréder: Spòdlowô wiédzô ò kaszëbiznie - Gduńsk 2014, s. 180

## Bùtnowé lënczi
*VIAF
*https://books.google.de/books?id=CsMYAAAAMAAJ&q=Bieszk&dq=drze%C5%BCd%C5%BCon&hl=pl&source=gbs_word_cloud_r&cad=5

Kategòrëjô:Kaszëbi
Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze
Stanisłôw Pestka

**Stanisłôw Pestka** (ps. J. Zbrzyca) (ùr. 8 łżëkwiata 1929 w Rolbikù, ùm. 2 łżëkwiata 2015) – piesniodzejôrz pôłniowich Kaszëb, zaczął pisac pòd cëskã Jana Karnowsczégò. Wëdôł zbiérczi *Południca* (1976), *Wizrë ë duchë* (1986) i jin., òbjimającé ùsôdzczi artisticzno nowé, intelektualné, grãdé jãzykòwò  i òriginalné, nafùlowóné mòwnyma swòjiznama z jinëch strón Kaszëb (np. ùmiarti, skarń), òdchôdającą w przeszłotã słowizną (np. ògnarëjô) czë neòlogizmama (np. zéwia, zéwiszcza), téż mëslowyma metafórama. Ta pòezja je òdwôżnym artisticznym eksperimeńtã. Zajimné są téż jegò felietónë (pòd ps. Krëban z Milachòwa). Òn béł swégò czasu przédnym redaktorem "Pomeranii". Dolmacził wiérztë G. Carducci'égò, I. Bunina i A. von Chamiso.

## Bibliografiô
* Bibliografiô w serwisu „Polska Bibliografia Literacka”

Kategòrëjô:Kaszëbi
Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze
Kategòrëjô:Gduńszczani
Antón Peplińsczi

200px|mały|Antón Peplińsczi (1943 r.)
**Antón Peplińsczi** (ùr. 26 łżëkwiata 1918 – ùm. 1995 rokù) z Wiôldżégò Klińcza, ksądz, pòéta i kòmpòzytor, je aùtorã kòlãdów ë jasełków. Są to zbiérk piesniów *Kaszëbë wołają nas* (1988), zbiérk wiérzt *Niech szëmi las* (1973) i jin. Jegò dokôzë są baro prosté i melodné (np. "Kaszëbë wòłają nas"), a jich jãzëk jawerny. Mòdłã dlô niegò bëlë Sëchta i Sãdzëcczi. Piesniczkã "Kaszëbë wòłają nas" mòże czëc nawetka w Kanadze. Jegò miono mô szkòła.
## Lëteratura
*Z Kaszub do Austrii : korespondencja literatów kaszubskich do Ferdynanda Neureitera / materiały przygotowała, opracowała i wstępem opatrzyła Adela Kuik-Kalinowska ; tłumaczenie listów niemieckich Joanna Flinik ; tłumaczenie listu angielskiego Monika Jones. Gdańsk ; Słupsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie = Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié, 2017, ss. 254 - 267.
## Bùtnowé lënczi
*kòlãda
*VIAF
*http://www.youtube.com/watch?v=BhWg8yQ2gfc
*https://web.archive.org/web/20110813121419/http://www.zs.studzienice.pl/zyciorys.htm

Kategòrëjô:Kaszëbi
Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze
Jan Rómpsczi

**Jón Rómpsczi** (8 gòdnika 1913 – 30 gòdnika 1969), kaszëbsczi ùtwórca, spòlezniany dzejôrz. Jak òn miôł pińcnôsce lat ùmarła jegò matka, a òn mùszôł sóm sobie radzec. Béł zécrã i zarôbiôł w drëkarni, zesôdzôł cządnik "Zrzesz Kaszëbskô". Zaczął sã ùczëc i zdôł maturã jakno eksterna. Przed wòjną robił jakno referent w wejrowsczi radnicë. W II swiatowi wòjnie przeżiwôł wszëtczé tragedëje, chtërne przeniosła Kaszëbóm òkupacëjô. Béł w Krëjamny Wòjskòwi Òrganizacëji "Pòmòrsczi Grif", a pòtemù w lagrze Stutthof. Pò wòjnie skùncził sztudia na ùniwersytece w gardze Torń. Béł nôleżnikiem Kaszëbsczégò Zrzeszeniô, ale tu miôł procëmników. Òn òd 1964 rokù béł nôleżnika Pòlsczi Zjednóny Robòtniczi Partie, ale nie ùdżibôł sã z òrądze procemnot, a béł dbë, że nadińdze czas, czej zôwadë rozwijani kaszëbiznë zdżiną. Jegò zbiérk *Pomión zwonów* (1970) przeniósł wiérztë sparłãczoné z II swiatową wòjną. Strach ò kawel jãzëka przewijô sã ù niegò równak w zbiérkù pòsmiertnym *Wiérzte* (1980)http://lccn.loc.gov/81139575, np.: "Zabëtô! Bôczë, jaczi tną ję miecze/ I jakô zewsządk sę na nię dôka wlecze –/ Nie widzysz skrëchłé zlepiszcza kol sebie?.../Ach, mowa mojëch tatków, zwęcznô strëna!/ Czë możno, żebë lud ję wôżëł zgubic?!/ Jakbë sę modlëc, szeptac zdrowas z rena?” (*Apartnô fuga*). Napisôł *Ścinanie kani. Kaszubski zwyczaj ludowy* (1973). Jegò są słowa kòlãdë „Swiat przed Tobą klãkł”. Òn pisôł téż dramë.

## Lëteratura
* J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów; pòd red. Jana Mòrdawsczégò, tołmaczënk Jerzi Tréder, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999.
* F. Neureiter: Geschichte der kaschubischen Literatur : Versuch einer zusammenfassenden Darstellung, 2. verb. u. erw. Auflage, Sagner, München 1991.
* F. Neureiter: Historia literatury kaszubskiej : próba zarysu, przełożyła Maria Boduszyńska-Borowikowa ; wstępem opatrzył Tadeusz Bolduan, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Oddział Miejski, 1982.
* G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 341

## Bùtnowé lënczi
* Worldcat
* kòlãda „Swiat przed Tobą klãkł”

Kategòrëjô:Kaszëbi
Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze
Kategòrëjô:Kaszëbisce‎
Kategòrëjô:Stutthof
Wieżëca

**Wieżëca** – to je kaszëbskô wies w Pòlsce pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminie Stãżëca w òbéńdze szôłtëstwa Szimbark. Tu je Kaszëbsczi Lëdowi Ùniwersytet.

## Bùtnowé lënczi
*KLÙ
*PLH220095

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Stãżëca
Kategòrëjô:Kaszëbë
Sławòszëno

**Sławòszëno** to je kaszëbskô wies  w gminie Krokòwò, w pùcczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa. Tu ùrodzył sã 4 maja 1817 rokù Florian Cenôwa.

thumb|left

## Bùtnowé lënczi
*Sławoszyn w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

### Dopisënczi

Kategòrëjô:Gmina Krokòwò
Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Gòlëbié

thumb|180px|left|Kòscół
[thumb|180px|left|[Jezoro Dąbrowsczé]]
**Gòlëbié** (pl. *Gołubie*) – kaszëbskô wies pòłożonô w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô, w kartësczim krézu, w gminie Stãżëca. Wies je pòłożoné nad jezorama Dąbrowsczim ë Pòtulsczim. Tu je bòtaniczny ògród. Wies je wôżnym turistnym òstrzódkã z wiele penzjónatama, wczasowima chëczama ë agrokwatérama. Tu ùrodzył sã dr Stanisłôw Cygiert.

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Stãżëca
Kategòrëjô:Kaszëbë
Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Kaszëbë

**Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca ''Kaszëbë**'' z Kartuz - je amatorsczim karnã, chtërnegò zakłôdôrzã bëła Marta Bistroń. Karno je założony w 1946 r. i do dzysô je propagatorã bòkadnégò kaszëbsczégò fòlkloru na rozmajitëch jimprezach, akademiach, ùroczëznach òrganizowónëch w kraju, jak téż za grëńcama. Na repertuar karna skłôdają sã kaszëbsczé: piosenczi, melodie i tuńce. Elemeńta skłôdającé sã na nowi program to nowòroczné zwëczi, swiãtojańskô noc, wiesela a téż tuńce, gôdczi i kaszëbsczi spiéwczi. "Kaszëbë" jakno piérwszé wprowadzëłë dôwné lëdowé jinstrumeńta: bazunë, diôbelsczé skrzëpce i bùrczibasë. 
Karno wëstãpiwało w filmach "Kaszëbë", "Scënanié Kanie" i jin., a téż òglowòpòlsczich programach radia i telewizje. Karno za swòje artisticzné dobëca dostało régã nôdgrodów, wëprzédnieniów, diplomów i òdznaczeniów, m.jin. Złoti Krziż Zasłëdżi, Medal Stolema (1971), Medal 1000-lecô Pòlsczégò Państwa, nôdgroda Ministra Kùlturë i Kùńsztu ë wiele jinëch. 
Òd 1961 rokù czerownikã karna béł jegò wëchòwank Frãcëszk Kwidzińsczi (w karnie òd 1952 r.), chtëren òd 1985 r. béł téż jinstruktorã tuńca. Jinstruktorã mùzycznym bëła Celina Leszczëńskô. Czerownik, jinstruktor, kapela i nôleżnicë prôcëją w karnie spòłeczno.

## Lëteratura
*Stelmachowska B.: Strój kaszubski, Wrocław : Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, 1959

## Bùtnowé lënczi
*Kaszëbë (pò pòlskù)
*JADĄ GWIŻDŻE
*òdjimczi

Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura
Kategòrëjô:Mùzyka
Karno Piesni i Tuńca Bazunë miona Aleksandra Tomaczkòwsczégò

**Karno Piesni i Tuńca ''Bazunë'' miona Aleksandra Tomaczkòwsczégò** z Żukòwa - to je amatorsczi karno. Jegò załóżcą béł C. Kwidzińsczi. Karno je założony w 1971 r. i do dzysô je propagatorã bòkadnégò kaszëbsczégò fòlkloru na rozmajitëch jimprezach i ùroczëznach òrganizowónëch w kraju, jak téż za grëńcama. „Bazunë” ùziwają stôré lëdowé jinstrumeńta: bazunë, diôbelsczé skrzëpce i bùrczibasë. 
Karno wëstãpiwało w filmie *Śladami Kolberga*. To karno, chërno tuńcëje m. jin.: kòsédera czë szewca, za swòje artisticzné dobëca dostało régã nôdgrodów, wëprzédnieniów, diplomów i òdznaczeniów, a m.jin. Medal Stolema. 
W 1987 rokù karno spiéwało w Gdinie, a w 1999 rokù w Sopòce (razem z jinima) jak tam béł Papież Jan Paweł II.

## Bùtnowé lënczi
* 40 lat (pò pòlskù)
* Bazuna
* Karno Piesni i Tuńca Bazunë miona Aleksandra Tomaczkòwsczégò

Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura
Rzucewò

**Rzucewò** (pòl. *Rzucewo*) – kaszëbskô wies w Pòlsce pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w pùcczim krézu, w gminie Pùck. Tu je snôzi pałac we westrzódkù parkù. 28 lëpińca 1851 rokù tu béł prësczi król, a lëdze gôdelë, że mù sã widza piesń "Chto sã w òpiekã".

## Bùtnowé lënczi
*Rucewo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Pùck
Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Floriana Cenôwë

**Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Floriana Cenôwë** w Pùcku je jinstitucją kùlturë, chtërna pòwsta w 1980 rokù. Jegò robota polégô na rozkoscérzanim kùlturë Kaszëbów w kraju ë za grańcą. Do  niégò słëchô téż môłi skansen w Nadolu.

## Bùtnowé lënczi
*starna ò Mùzeùm Pùcczi Zemi
*VIAF

Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura
Kategòrëjô:Mùzeùm
Stefan Ramułt

**Stefan Ramułt** (1859-1913) pòlsczi ùczałi, jãzëkòznajôrz, ùr. w Liszkach kòl Krosna. Òn sztudirowôł na Ùniwersytece we Lwòwie, a za swoje dzeło: *Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego* béł wëprzédniony w 1889 rokù nôdgrodą Akademii Umiejãtnoscë w kònkùrsu miona Lindegò. Dlô kaszëbsczégò jãzëka òn mô wiele zrobioné.

## Ùsôdztwò
* *Podania i opowieści ludu kaszubskiego* ; Krakòwò 1893
* *Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego*, Krakòwò 1893
* *Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego* dzél II; Krakòwò 1993. Przërëchtowanié ë wstãp H.Horodyska.
* *Statystyka ludności kaszubskiej*, Krakòwò 1899
* *Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego. Scalił i znormalizował Jerzy Treder, Gdańsk* 2003
* *Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego. Redakcja i korekta Jerzy Treder, Gdynia* 2011

## Lëteratura
*Dzieje Pomorza Nadwiślańskiego od VII wieku do 1945 roku / [Stanisław Mielczarski et al. ; koordynacja całości Wacław Odyniec], Gdańsk : Wydaw. Morskie, 1978, s. 413.

## Bùtnowé lënczi
* Wëjimczi ze słowarza (''Czile słów ò Kaszëbach ë jich mòwie'')
* ''Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego'' na starnach PBC
* ''Statystyka ludności kaszubskiej''
* Ramult, Stefan
* plur. Kaszëbi
* Watikan - Bibloteka
* ''Arts and Culture'' (en)

Kategòrëjô:Lingwistika
Przëwidzkô Nowô Wies

thumb|left|180px|Kòscół
**Przëwidzkô Nowô Wies** (pòl. *Nowa Wieś Przywidzka*) to je wies w gminie Przëwidz, w gduńsczim krézu. Tu w szkòle dzece ùczą sã kaszëbsczégò jãzëka.

## Bùtnowé lënczi
*18.) Nowawieś w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”
* Szkòła

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Przëwidz
Nôdolé

**Nôdolé** - kaszëbskô wies w gminie Gniéwino, chtërna je nad zôpôdnym ùbrzegiem Żarnowsczégò Jezora. Tu je òd 1987 rokù Gbùrskô ë Rëbackô Zôgroda w Nôdolim. Dzysdnia mòże tu òbezdrzec chëcz familie Rutzów z pòłowë XIX stalata, stodołã, chléw dlô chòwë, szaruzniô, kùlã, gòłãbnik, manglowniã, rëbacką chëcz familie Kùhrów z Nadolégò, sécarniã, a téż rozwerk.
Ò tã zôgrodã mô starã Mùzeum z Pùcka.

## Bùtnowé lënczi
*Nadole  w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Gmina Gniéwino
Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz
Zôpadno-Kaszëbsczé Mùzeùm w Bëtowie

thumb|Widzënk z Zôpadno-Kaszëbsczégò Mùzeùm
thumb|Jiny widzënk z Zôpadno-Kaszëbsczégò Mùzeùm
**Zôpadno-Kaszëbsczé Mùzeum** w Bëtowie  je w dôwnym krzëżacczim zómkù. Zajimô tu pôrã zalów. To je jinstitucją kùlturë, jakô pòwsta w 1972 rokù. Jegò robòta polégô na rozkòscérzanim kaszëbsczi kùlturë w kraju ë za grańcą. Dlô realizacji sztatutowëch célów òni wespółrobią z ùtwórcama na Kaszëbach. Jednym z nich je Józef Chełmòwsczi z Brus. To je kùmkôrz i wiele kùńsztów kùńsztôrz. 
## Lëteratura
*Współczesna sztuka ludowa Kaszub / Moderne volkstümliche Kunst in der Kaszubei / Modern folk art of Kashubia region [red. Krzysztof Wirkus]. Bytów : Starostwo Powiatowe, 2010. ISBN 978-83-924018-1-0
## Bùtnowé lënczi
Domôcô starna Mùzeum

Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura
Kategòrëjô:Bëtowò
Zrzesz Kaszëbskô

*Zrzesz Kaszëbskô* - to bëło wôżné dlô Zrzeszéńców pismiono kaszëbsczi rësznotë. Òno bëło wëdôwóné latach 1933-39, 1945-47 i 1992-93.

## Lëteratura
*Neureiter F.: Historia literatury kaszubskiej. Próba zarysu. Pòlsczi dolmaczënk Maria Boduszyńska-Borowikowa, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1982 http://books.google.de/books?ei=kDMAUdmvDsjZswbWjoCADA&hl=pl&id=VkdIAAAAIAAJ&dq=Neureiter&q=zrzesz+kasz%C3%ABbsk%C3%B4#search_anchor
*Zrzesz Kaszëbskô

Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura
Mùzeùm - Kaszëbsczi Etnograficzny Park miona Téòdorë i Izydora Gùlgòwsczich we Wdzydzach

thumb|Widzënk z Parkù miona Téòdorë i Izydora Gùlgòwsczich we Wdzydzach
thumb|Kaplëczka
**Mùzeùm - Kaszëbsczi Etnograficzny Park miona Téòdorë i Izydora Gùlgòwsczich** we Wdzydzach. Nôprzód Gùlgòwscë ùrządzelë w stôri chëczi mùzeùm. Dzys we wdzydzczim skansenie je kaszëbsczi dwór z XIX stalata, wiele stôrëch bùdinków, kòscółk, wietrzni młin, stôri szkòła i jin. Kaszëbsczi wësziwk mô we Wdzydzach swòją apartnosc. Tu w mùzeùm mòże zamówic lekcjã kaszëbsczégò jãzëka.

thumb|left
thumb|left|

## Bùtnowé lënczi
* Domôcô starna Mùzeùm
* VIAF
* Acta Scansenologica. 1980, T. 1, s. 190
* ''Skansen na Kaszubach''
* ''Kaszubska chałupa podcieniowa'' 1986

Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura
Kategòrëjô:Gmina Kòscérzna
Kategòrëjô:Mùzeùm
Żarnówc

**Żarnówc** - to je starô kaszëbskô wies w gminie Krokòwò. Żarnówc je nôbarżi znóny z klôsztoru, gdze - tak, jak w Żukòwie - klôsztornicë prowadzëłë szkòłã dlô szlachecczich córków i bëłë znóné ze snôżégò wësziwkù, jaczi do dzys mòżna òbzerac na stôrodôwnëch mensach w żarnowiecczim kòscele. W 1590 r. klôsztôr przeszedł w rãce benediktinków i służił jima jaż do prësczi kasatë. Dzysô mieszkô w klôsztorze karno sostrów benediktinków z Wilnë, do chtërnëch doszłë pòlsczi i kaszëbsczé dzéwczãta. Sostrë òpiekùją sã stôrim gòtëcczim kòscołã, w jaczim je wiele snôżëch stôrodôwnotów. 

Nad jezorã w Żarnówcu je Zómkòwô Góra pò dôwnym grodzëszczu, skądka òbzerac mòże snôżé òkòlé. 

Krótkò Żarnówca, we wsë Sławòszëno. ùrodzył sã Florian Ceynowa. 

thumb

W 1915 rokù w Żarnówcu ùrodzył sã Aùgùstin Dominik.
W òkòlim Żarnówca je eksploatowónô zleżëna zemnégò gazu.
thumb|Kaplëczka
## Bùtnowé lënczi
*Żarnówiec w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

### Dopisënczi

Kategòrëjô:Gmina Krokòwò
Kategòrëjô:Kaszëbë
Biôłogarda

thumb|Kòscół w Biôłogardze
**Biôłogarda** czedës wôżny gard, dzys wies w gminie Wickò w lãbòrsczim krézu pòmòrsczégò wòjewództwa. Kòle 1233 rokù béł tu ksyżã Racëbòr. W XIII stalace béł tu wòjewòda Dobiégniéw. Długò wies bëła w Lãbòrzkò-Bëtowsczi Zemi. Przez nią jidze droga z Lãbòrga do Łebë.

## Bùtnowé lënczi
*Białogród w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”
*Białogarda

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Lãbòrsczi kréz
Kategòrëjô:Gmina Wickò
Kôrtoszëno

thumb|245px|
**Kôrtoszëno** to je starô kaszëbskô wies w gminie Krokòwa. W 1284 rokù wòjewòda Dobiégniéw z Biôłogardë pòdarowôł tã wies klôsztorowi w Żarnówcu jak jegò córka Dobiésława tam wstąpiła. Dzys je tu wiele firmów.

## Bùtnowé lënczi
*''Kartoszyn'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Krokòwa