open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Niepòczołejce

**Niepòczołejce** abò **Niepòczołowice** (pòl. *Niepoczołowice*) – kaszëbskô wies w Pòlsce w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzégò, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, we wejrowsczim krézu, w gminie Lëniô w òbéńdze Kaszëbsczégò Krôjòbrazowégò Parkù. Tu w szkòle dzece ùczą sã kaszëbsczégò jãzëka https://web.archive.org/web/20160304213644/http://www.sp-niepoczolowice.ug-linia.pl/Nauczyc.html. Wies je na szlachù zaniechóny òd lat banowi sécë Kartuzë-Serakòjce-Lãbórg.

thumb|200px|center|Szinë (żelôzné bieżënë) pòd Lëniã

**Niepòczołejce** - wies i czile pùstków rozdrzëconëch w pôłniowim dzélu gminë, na zberkù Mirochòwsczich Lasów.

## Historiô

Pierwszé wiadło ò **Niepòczołejcach** pòchôdô z 1368 rokù. W kùńcu 16. stalatégò miéwcama wsë bëło trzech Pellów, J. Bòrsz i P. Niemirowicz. Pò 1772 rokù gruńtë Niepòczołejc pòdzeloné òstałë na czile dzélów, twòrzącë gbùrską wies i wëbùdowóny kòle drodżi do Królewsczi Kamiéńcë fòlwark. Mieszkeńcowie kòrzëstalë z pòcztë w Serakòjcach, a môlowô szkòła bëła ewanielickô. W midzëwòjnowim cządze kòle wsë bëła pòlskò-miemieckô greńca. Na przełómanim 19. i 20. stalatégò wies stała sã sedzbą gromadë, jakô w 1928 rokù razã z całim lińsczim wójtostwã òstała włączonô do kartësczégò krézu.

## Czekawinczi

**Niepòczołejce** są bëlnym môlã zôczątkù wanogów w pôłniowi a zôpadny dzél ''Mirochòwsczich Lasów'', a téż nad *jezora [[Pòtãgòwsczé Jezora|Swiãté]] i [[Pòtãgòwsczé Jezora|Kamieniczno]]*.

----

W **Niepòczołejcach** stoji szlachòta **[[Nëczk|Nëczka]]** - Dëcha ze szlachù "Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha" w gminie Lëniô.
## Bùtnowé lënczi
*Niepoczołowice w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Lëniô
Kategòrëjô:Kaszëbë
Kamiéńca Szlacheckô

**Kamiéńca Szlacheckô**  (pl. *Kamienica Szlachecka*) – kaszëbskô wies w Pòlsce, w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminie Stãżëca. Tu w szkòle dzece ùczą sã kaszëbsczégò jãzëka http://zkiwkamienica.edupage.org/about/?subpage=2&. Téż tu mô szedzbã Kaszëbskô Stowôra Producentów Pòtrôwniców, a dlô nich wôżnô je ògardowô pòtrôwnica (kaszëbskô malëna). W òbéńdze szôłtëstwa pòłożoné sã mniészé kòlonie:
* Bùlwark,
* Òstrowò,
* Przërowié

Òficjalnô kaszëbskô pòzwã wsë w pòstacje „Kamiéńca Szlacheckô” òsta wprowadzónô 14 lëstopadnika 2007.

## Bùtnowé lënczi
*Kamienica szlachecka w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

## Przëpisczi

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Stãżëca
Kategòrëjô:Kaszëbë
Mscëszejce

**Mscëszejce**  (pòl. *Mściszewice*) – kaszëbskô wies w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminie Sëlëczëno. W òbéńdze szôłtëstwa pòłożoné je mniészô kòloniô:
* Òpòkô

Òficjalnô kaszëbskô pòzwa wsë w fòrmie „Mscëszejce” òsta wprowadzónô 13 stëcznika 2011.

## Przëpisczi

## Bùtnowé lënczi
*Kaszëbsczi Króm - Sklep Mściszewice

Kategòrëjô:Gmina Sëlëczëno
Bòrëcëno

**Bòrëcëno**  (pòl. *Borucino*) – to je kaszëbskô wies w Pòlsce, w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminie Stãżëca w òbéńdze Kaszëbsczégò Krôjòbrazowégò Parkù. Wies je na szlachù wòjewódzczi dardżi 25px. W òbéńdze szôłtëstwa pòłożoné je mniésza kòloniô:
* Kamianny Dół

W 2011 we wsë mieszkało 337 lëdzy. 

Òficjalnô kaszëbskô pòzwã wsë w pòstacje „Borëcëno” òsta wprowadzónô 14 lëstopadnika 2007. W pòzwie ti je równak pisënkòwô fela (nieòznôczenié labializacji). 

## Przëpisczi

## Bùtnowé lënczi
*Borucin w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Stãżëca
Kategòrëjô:Kaszëbë
962

**962** / CMLXII – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na strzodã pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).

Je to 962 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 962. rok pierszégò tësąclecégò, 62. rok  X stolatégò, 2. rok 7-égò dzesãcolecô X stolatégò.

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

**↓** **Kalãdôrz na hewòtny rok (juliańsczi)** **↓**
960 « 961 « **962** » 963 » 964


Kategòrëjô:X stolaté
Klëkòwô Hëta

**Klëkòwô Hëta**  (pl. *Klukowa Huta*) – kaszëbskô wies w Pòlsce, w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminie Stãżëca na przëgrańczu Kaszëbsczégò Krôjòbraznégò Parkù. Tu w szkòle dzece ùczą sã kaszëbsczégò jãzëkahttp://szkolaklukowahuta.edupage.org/about/?subpage=3. Wies je na szlachù wòjewódzczi dardżi 25px ë 25px. W òbéńdze szôłtëstwa pòłożoné sã mniészé kòlonie:
* Danachòwò,
* Klëkòwô Hëta-Pùstczi

## Bùtnowé lënczi
*https://web.archive.org/web/20141109071722/http://www.jezyki-mniejszosci.pl/do-pobrania.html

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Stãżëca
Kategòrëjô:Kaszëbë
Meg Ryan

thumb|right|Meg Ryan
**Meg Ryan** (prôwdzëwé miono **Margaret Mary Emily Anne Hyra**), (ùr. 19 lëstopadnika 1961) je amerikańską teatrownicą. 

## Filmògrafijô
* 1981 - *[[Rich and Famous]]* – Debby
* 1986 - *[[Armed and Dangerous]]* – Maggie Cavanaugh
* 1986 - *[[Top Gun (film)|Top Gun]]* – Carole Bradshaw
* 1987 - *[[Innerspace]]* – Lydia Maxwell
* 1987 - *[[Promised Land]]* – Bev
* 1988 - *[[The Presidio]]* – Donna Caldwell
* 1988 - *[[D.O.A.]]* – Sydnet Fuller
* 1989 - *[[When Harry Met Sally]]* – Sally Albright
* 1990 - *[[Joe Versus the volcano]]* – Angelica / Patricia
* 1991 - *[[The Doors (film)|The Doors]] – Pamela Courson
* 1992 - *Prelude to a Kiss* – Rita Boyle
* 1993 - *Flesh and  bone* – Kay Davies
* 1993 - *Sleepless in Seattle* – Annie Reed
* 1994 - *I.Q* – Catherine Boyd
* 1994 - *When a Man Loves a Woman* – Alice Green
* 1995 - *French Kiss* – Kate, producent
* 1996 - *Courage Under Fire* – Karen Emma Walden
* 1996 - *Restoration* – Katharine
* 1997 - *Addicted to Love* – Maggie
* 1997 - *Anastasia* - głos
* 1998 - *City of Angels* – Maggie Rice
* 1998 - *You've Got Mail* – Kathleen Kelly
* 1998 - *Hurlyburly* – Bonnie
* 2000 - *Hanging Up* – Eve Mozell Marks
* 2000 - *Proof of Life*  – Alice Bowman
* 2001 - *Kate & Leopold* – Kate
* 2003 - *In the Cut* – Frannie Thorstin
* 2004 - *Against the Ropes* – Jackie Kallen
* 2006 - *In The Land of Women* – Sarah
* 2008 - *My Mom's New Boyfriend* − Martha
* 2008 - *The Women* − Mary Haines
* 2008 - *The Deal'' 

Ryan, Meg
Sandra Bullock

thumb|150px|Bullock w 2002 rokù
**Sandra Annette Bullock**, (ùr. 26 lëpinca 1964) je amerikańską teatrownicą. 

Bullock, Sandra
Bullock, Sandra
Tëchlëno

**Tëchlëno**  (pl. *Tuchlino*) – kaszëbskô wies w Pòlsce w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminie Srôkòjce. Stądka béł biskùp Marwicz. Wies je nad jezorã Tëchlëńsczim ë na szlachù wòjewódzczi dardżi 25px. Tu w szkòle dzece ùczą sã kaszëbsczégò jãzëka. W òbéńdze szôłtëstwa pòłożoné sã wse : Tëchlënkò (lëdztwò: 181), Kùjôtë (lëdztwò: 128), Karłowò (lëdztwò: 86), Rembiénica (lëdztwò: 82) ë Zôrembiskò (lëdztwò: 36). Tu je kòscół ë szkòła.
## Bùtnowé lënczi
*Tuchlin w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”
*Szkòła
Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Srôkòjce
Kategòrëjô:Kaszëbë
Rãbòszewò

**Rãbòszewò** (pl. *Ręboszewo*) – kaszëbskô wies w Pòlsce w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminie Kartuzë w òbéńdze Kaszëbsczégò Krôjòbraznégò Parkù. Wies je na szlachù wòjewódzczi dardżi 25px. Tu je wietrzny młin. W òbéńdze szôłtëstwa pòłożoné sã miészé kòlonie:
* Grzebiéńcz,
* Grzebiéńsczi Pùstczi

## Bùtnowé lënczi
*Ręboszewo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Kartuzë
Kategòrëjô:Kaszëbë
Arroba de los Montes

**Arroba de los Montes** je gardã ë gminą w Szpańsczi.
Lëdztwò gardu: 584 mieszkańców (2004).

Kategòrëjô:Szpańskô
La Jonquera

**La Jonquera** je szpańską gminą.
Lëdztwò gminë: 3016 mieszkańców (2005).

Kategòrëjô:Szpańskô
Jennifer Aniston

thumb|right|Aniston w 2008 rokù
**Jennifer Joanna Aniston**, (ùr. 11 gromicznika 1969) je amerikańską teatrownicą. 

Aniston, Jennifer
Aniston, Jennifer
Paris Hilton

200px|thumb|Paris Hilton, 2021
**Paris Whitney Hilton**, (ùr. 17 gromicznika 1981) je amerikańską spiéwôrką ë teatrownicą. Sąd jã ùkôrôł za to, że òna mia narkózënã.

Hilton, Paris
Hilton, Paris
Przedkòwò

**Przedkòwò**  (pòl. *Przodkowo*) – kaszëbskô gminnô wies w Pòlsce w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminie Przedkòwò niedalek Gduńska. Wies je na szlachù wòjewódzczi dardżi 25px. Tu je kòscół ë szkòła, a w ni dzece ùczą sã kaszëbsczégò jãzëka.

## Bùtnowé lënczi
*Przodkowo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”
*Szkòła

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Przedkòwò
Kategòrëjô:Kaszëbë
970

**970** / CMLXX – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na sobòtã pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).

Je to 970 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 970. rok pierszégò tësąclecégò, 70. rok  X stolatégò, 10. rok 7-égò dzesãcolecô X stolatégò.

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

**↓** **Kalãdôrz na hewòtny rok (juliańsczi)** **↓**
968 « 969 « **970** » 971 » 972


Kategòrëjô:X stolaté
Jastrzębie-Zdrój

**Jastrzębie-Zdrój** (szl. Jastrzymbje-Zdrůj, miem. Bad Königsdorff-Jastrzemb) - to je gard na prawach krezu w szląsczim wòjewództwie.

Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò
Robert De Niro

thumb|right|Robert De Niro
**Robert De Niro**, (ùr. 17 zélnika 1943), je amerikańsczim teatrownikã. 

De Niro, Robert
Johnny Depp

thumb|right|Johnny Depp
**Johnny Depp**, (ùr. 9 czerwińca 1963), je amerikańsczim teatrownikem. 

Depp, Johnny
Fana Pôłniowi Kòreji

right|300px|thumb|Fana Pôłniowi Kòreji 
**Fana [[Pôłniowô Kòreja|Pôłniowi Kòreji]]** je biôłim prostokątã, na jaczim nalezc jidze czerwiono-mòdri céch taijitu, a wkół niegò sztëre tzw. baguë (jinaczi *trigramë*). Wzãté je to z chińsczi filozofiji.

Fanã ùsôdzono w 1882. Òficjalnie przëjãto 25 stëcznika 1950, a slédnié zmianë wprowadzono 21 gromicznika 1984.

Kategòrëjô:Pôłniowô Kòreja
Kategòrëjô:Fanë
Mòtto

**Mòtto** (fr. *devise* - *dewiza*, *parola*) - krótczé zdanié, mające wërazëc cél abò ôrt zachòwaniégò, zrzëszającé jaką spòlëznã abò słëchającą dokònaniom jaczi òsobë.
Stolëca

[mały|Stolëca Pòlsczi ([Warszawa)]]
**Stolëca** – gard bãdący môlã nôwëższich wëszëznów (króla, prezidenta, parlimentu, rządu, nôwëższigò sądu) danégò państwa. Jednym z wëjimków òd ti reglë je Hòlandzkô, dze Amsterdam mô sztatus stolëcy państwa, a Haga je môlã parlimentu ë królewsczégò dworu. 

Mionã stolëcë òpisëje sã téż môlë môlowëch wëszëznów dlô mniészëch òbéńdnëch jednotów (wòjewództw, stanów, prowincëjów ëtd). 

Mómë 3 ôrtë stolëców:

# stôłé - historijowò ùstaloné (np. Londin, Rzim)
# ùstanowioné - swiadomie ùstaloné (Brasília w Brazylëji, Warszawa ùstanowionô przez króla Pòlsczi Zygmuńta III)
# pòdzéloné - sprôwianié nie je ùsadzoné w jednym môlu, le w czilu placach (Amsterdam ë Haga, Cape Town (parliment), Bloemfontein (nôwëższi sąd) ë Pretoria (rząd) w Pôłniowi Africe, Sucre ë La Paz w Bòliwii)

W zwëkòwi słowiznie stolëca to centróm jaczégò dzejaniô, np. *kùlturowô stolëca*, "ùczbòwô stolëca'' ëtd.
Telefónowi kòd

**Telefónowi kòd** - lëczbòwé ònaczenié kraju ùsadzoné w midzenôrodnëch telefónowëch pòłączeniach. Lëczbë të wëbiéróné są pò tzw. prefikse midzenôrodny rësznotë (w stacjonarny telefóniji w wikszim dzélu krajów swiata je to **00**, a w kòmórkòwi **+**).
Bùkareszt

thumb|250px|right|Bùkareszt
**Bùkareszt** (rum. *Bucureşti*, cëg. *Bukureshta*, bułg. *Букурещ*) – to je stolëca Rumùńsczi. 

Kategòrëjô:Rumùńskô
Moncalvillo

thumb|Moncalvillo
**Moncalvillo** je wsą ë gminą w Szpańsczi.
Lëdztwò wsë: 107 mieszkańców (2006)

## Òbôcze téż

*Moncalvillo

Kategòrëjô:Szpańskô
980

**980** / CMLXXX – przestãpny rok, pòczątk chtërnégò przëpôdł na czwiôrtk pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).

Je to 980 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 980. rok pierszégò tësąclecégò, 80. rok  X stolatégò, 10 rok 8-égò dzesãcolecô X stolatégò. 

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

**↓** **Kalãdôrz na hewòtny rok (juliańsczi)** **↓**
978 « 979 « **980** » 981 » 982


Kategòrëjô:X stolaté
Afrika

thumb|right|Afrika - satelitarny odjimk 
 

**Afrika** – stolemna dzél swiata, na pôłnie od Eùropë i na zôpadze od Azëji, z chtërną je sparłaczona lądowo przez Suez. We wschòdnym i pôłniowim dzélu Africzi roscą nisczé i wësoczé trôwë, pòjedińczé drzewa (palmë, baòbabë, akacje), a téż préklowaté chwarzna.

### Lëdztwò
thumb|right|Afrika 
W Africe mieszkô kòle 920 mln lëdzy.  

### Kraje Africzi

W Africe je 54 państwów ë zanôléżnych òbéńdów.

**Zanôléżné teritoria:** Ceuta | Kanarejscze Òstrowë | Madera | Melilla | Òstrów Sw. Helenë | Pelagijscze Òstrowë | Réunion | Sokotra

**Teritoria z ògrańczoném ùznaniém:** Somaliland | Zôpadnô Sahara (Sahrawi)

[thumb|220px|left|Głowica z Africzi w mùzeum w [Gduńskù]] 

*
Kategòrëjô:Geògrafijô
801

**801** / DCCCI

799 « 800 « **801** » 802 » 803

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
802

**802** / DCCCII

800 « 801 « **802** » 803 » 804

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolat%C3%A9
803

**803** / DCCCIII

801 « 802 « **803** » 804 » 805

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolat%C3%A9
804

**804** / DCCCIV

802 « 803 « **804** » 805 » 806

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
805

**805** / DCCCV

803 « 804 « **805** » 806 » 807

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolat%C3%A9
806

**806** / DCCCVI

804 « 805 « **806** » 807 » 808

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
Anna Nicole Smith

**Anna Nicole Smith**, (ùr. 28 lëstopadnika 1967, zm. 8 gromicznika 2007) bëła amerikańską teatrownicą. 

Kategòrëjô:Film
807

**807** / DCCCVII

805 « 806 « **807** » 808 » 809

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
808

**808** / DCCCVIII

806 « 807 « **808** » 809 » 810

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
809

**809** / DCCCIX

807 « 808 « **809** » 810 » 811

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
810

**810** / DCCCX

808 « 809 « **810** » 811 » 812

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
811

**811** / DCCCXI

809 « 810 « **811** » 812 » 813

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
813

**813** / DCCCXIII

811 « 812 « **813** » 814 » 815

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
814

**814** / DCCCXIV

812 « 813 « **814** » 815 » 816

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolat%C3%A9
Drew Barrymore

thumb|Drew Barrymore (2014)
**Drew Blyth Barrymore**, (ùr. 22 gromicznika 1975) je amerikańską teatrownicą. 

Barrymore, Drew
815

**815** / DCCCXV

813 « 814 « **815** » 816 » 817

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolat%C3%A9
816

**816** / DCCCXVI

814 « 815 « **816** » 817 » 818

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolat%C3%A9
817

**817** / DCCCXVII

815 « 816 « **817** » 818 » 819

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
812

**812** / DCCCXII

810 « 811 « **812** » 813 » 814

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
818

**818** / DCCCXVIII

816 « 817 « **818** » 819 » 820

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
819

**819** / DCCCXIX

817 « 818 « **819** » 820 » 821

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
820

**820** / DCCCXX

818 « 819 « **820** » 821 » 822

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
821

**821** / DCCCXXI

819 « 820 « **821** » 822 » 823

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
822

**822** / DCCCXXII

820 « 821 « **822** » 823 » 824

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
823

**823** / DCCCXXIII

821 « 822 « **823** » 824 » 825

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
825

**825** / DCCCXXV

823 « 824 « **825** » 826 » 827

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
826

**826** / DCCCXXVI

824 « 825 « **826** » 827 » 828

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
827

**827** / DCCCXXVII

825 « 826 « **827** » 828 » 829

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
828

**828** / DCCCXXVIII

826 « 827 « **828** » 829 » 830

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
829

**829** / DCCCXXIX

827 « 828 « **829** » 830 » 831

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
830

**830** / DCCCXXX

828 « 829 « **830** » 831 » 832

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
831

**831** / DCCCXXXI

829 « 830 « **831** » 832 » 833

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
824

**824** / DCCCXXIV

822 « 823 « **824** » 825 » 826

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
832

**832** / DCCCXXXII

830 « 831 « **832** » 833 » 834

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolat%C3%A9
833

**833** / DCCCXXXIII

831 « 832 « **833** » 834 » 835

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolat%C3%A9
834

**834** / DCCCXXXIV

832 « 833 « **834** » 835 » 836

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolat%C3%A9
835

**835** / DCCCXXXV

833 « 834 « **835** » 836 » 837

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolat%C3%A9
836

**836** / DCCCXXXVI

834 « 835 « **836** » 837 » 838

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
838

**838** / DCCCXXXVIII

836 « 837 « **838** » 839 » 840

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
839

**839** / DCCCXXXIX

837 « 838 « **839** » 840 » 841

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
840

**840** / DCCCXL

838 « 839 « **840** » 841 » 842

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
841

**841** / DCCCXLI

839 « 840 « **841** » 842 » 843

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolat%C3%A9
842

**842** / DCCCXLII

840 « 841 « **842** » 843 » 844

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
843

**843** / DCCCXLIII

841 « 842 « **843** » 844 » 845

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolat%C3%A9
837

**837** / DCCCXXXVII

835 « 836 « **837** » 838 » 839

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
845

**845** / DCCCXLV

843 « 844 « **845** » 846 » 847

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
846

**846** / DCCCXLVI

844 « 845 « **846** » 847 » 848

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolat%C3%A9
847

**847** / DCCCXLVII

845 « 846 « **847** » 848 » 849

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolat%C3%A9
848

**848** / DCCCXLVIII

846 « 847 « **848** » 849 » 850

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolat%C3%A9
849

**849** / DCCCXLIX

847 « 848 « **849** » 850 » 851

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolaté
850

**850** / DCCCL

848 « 849 « **850** » 851 » 852

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolat%C3%A9
844

**844** / DCCCXLIV

842 « 843 « **844** » 845 » 846

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolat%C3%A9
851

**851** / DCCCLI

849 « 850 « **851** » 852 » 853

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolat%C3%A9
852

**852** / DCCCLII

850 « 851 « **852** » 853 » 854

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:IX stolat%C3%A9
853

**853** / DCCCLIII – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na niedzelã pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).

Je to 853 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 853. rok pierszégò tësąclecégò, 53. rok IX stalatégò, 3. rok 6-égò dzesãcolecô IX stalatégò.

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

**↓** **Kalãdôrz na hewòtny rok (juliańsczi)** **↓**
851 « 852 « **853** » 854 » 855


Kategòrëjô:IX stolaté
1047

## Wëdarzenia

* Pòlsczi król Kadzmiérz I Òdnowicél przëłączëł Pòrénkòwą Pòmòrskô dô swòjégò państwò.

Kategòrëjô:XI stolaté
1093

## Wëdarzenia

* Pòlsczi król Władisłôw I Herman wëdôł rozkôz spôleniô gardów w Gduńsczi Pòmòrsce
1236

**1236** / MCCXXXVI

1234 « 1235 « **1236** » 1237 » 1238

## Wëdarzenia

* Lubecczé gardowé prawo dlô Gduńska

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*

Kategòrëjô:XIII stolaté
Warta

thumb|250px|Warta kòl Wronek
**Warta** to rzeka w Pòlsce (808 km), przédnô dopłëwina Òdrë.

Kategòrëjô:Geògrafijô Pòlsczi
1736

**1736** / MDCCXXXVI – przestãpny rok, pòczątk chtërnégò przëpôdł na niedzelã pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk tegò rokù przëpôdł na czwiôrtk i béł to tak samò rok przestãpny.  W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 11 dni.

Je to 1736 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 736. rok drëdżégò tësąclecô, 36.  rok  XVIII stolatégò, 6. rok 4-égò dzesãcolecô XVIII stolatégò.

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*Gabriel Fahrenheit – fizyk

**↓** **Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok** **↓**
1734 « 1735 « **1736** » 1737 » 1738


Kategòrëjô:XVIII stolaté
Ashanti Douglas

thumb|Ashanti Douglas
**Ashanti Shaquoya Douglas**, (ùr. 13 rujana 1980) je amerikańską spiéwôrką ë teatrownicą. 

Kategòrëjô:Mùzycë
Kategòrëjô:Film
Ani DiFranco

thumb|190px|Ani DiFranco
**Ani DiFranco**, (ùr. 23 séwnika 1970) je amerikańską spiéwôrką. 

Kategòrëjô: Mùzycë
Courtney Love

[thumb|Love, [2009]]
**Courtney Love**, (ùr. 9 lëpinca 1964) je amerikańską spiéwôrką ë teatrownicą.

## Filmògrafijô
* *[[Sid And Nancy]]* - Gretchen
* *[[Straight to Hell]]* - Velma
* *[[Tapeheads]]* 
* *[[Feeling Minnesota]]* - Rhonda 
* *[[Basquiat]]* - Big Pink
* *[[Not Bad for a Girl]]* - *Straight to Hell*
* *[[The People vs. Larry Flynt]]* - Althea Leasure
* *[[Clara Bow: Discovering the It Girl]]* - Lektor
* *[[200 Cigarettes]] - Lucy
* *Man on the Moon* - Lynn Margulies
* *Beat (film)* - Joan Vollmer
* *Man on the Moon: Behind the Moonlight* - Courtney Love
* ** 
* *Last Party 2000* - Courtney Love
* *Julie Johnson* - Claire
* *Trapped* - Cheryl Hickey
* *Back to Hell* - Courtney Love
* *Miss June* - Lady Macbeth
* *Lovelace* - Linda Lovelace

==Diskògrafijô==
* 2004 - *America's Sweetheart''

Love, Courtney
Love, Courtney
Suzanne Vega

right|thumb|200px|Suzanne Vega, 2006
**Suzanne Nadine Vega**, (ùr. 11 lëpinca 1959) je amerikańską spiéwôrką. 

Vega, Suzanne
Bùg

thumb
**Bùg** (pòl. Bug, ùkr. Західний Буг, *Zachidnyj Buh*, biôł. Заходні Буг, *Zachodni Buh*) – wiôlgô rzéka w pòrénkòwi Eùropie, chtërna przepłiwô bez trzë państwa (Biôłorus, Pòlskô, Ùkrajina), a ji całowno długòta to 774 kilométrë (590 km w Pòlsce). 

Bùg je dopłiwã Narwi, twòrzi dzél grańcë midzë Ùkrajiną i Pòlską (na długòscë 185 km), a téż midzë Biôłorusą i Pòlską (na długòscë 178 km). Je czwiôrtą nôdłëgszą rzéką w Pòlsce.

Całownô pòwiérzchniô dorzéczô Bùgù to 38712 kwadratowich kilométrów, z czegò pòłowa (19239 kwadratowich kilométrów) leżi w Pòlsce, 29% (11,400 kwadratowich kilométrów) – w Biôłorusë, a 22% (8700 kwadratowich kilométrów) – w Ùkrajinie.

## Przëpisë

Kategòrëjô:Geògrafijô Pòlsczi
886

**886** / DCCCLXXXVI – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na sobòtã pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).

Je to 886 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 886. rok pierszégò tësąclecégò, 86. rok IX stalatégò, 6. rok 9-égò dzesãcolecô IX stalatégò.

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

**↓** **Kalãdôrz na hewòtny rok (juliańsczi)** **↓**
884 « 885 « **886** » 887 » 888


Kategòrëjô:IX stolat%C3%A9
Shakira

220px|mały|prawo|Shakira (2023)
**Shakira Isabel Mebarak Ripoll**, (ùr. 2 gromicznika 1977) je Kolumbiô spiéwôrką. 

Kategòrëjô:Mùzycë
Òdra

**Òdra** to je rzéka w Pòlsce (854 km, w Pòlsczim dzélu 742 km). Czëdes zemie Kaszëbów-Pòmòrzónów bëłë òd Wisłë jaż za Òdrã.

Kategòrëjô:Geògrafijô Pòlsczi
Beyoncé Knowles

200px|thumb|right|Beyoncé Knowles, 2013

**Beyoncé Giselle Knowles**, (ùr. 4 séwnika 1981) je amerikańską spiéwôrką. 

## Diskògrafijô
### 2002/2004
* 2003 - *[[Dangerously in Love]]* („Work It Out”, „'03 Bonnie & Clyde”, „Crazy in Love”, „Baby Boy”, „Me, Myself and I”, „Naughty Girl”)
* 2004 - *[[Live at Wembley]]*

* 2003/2004 - *[[Dangerously in Love World Tour]]*
* 2004 - *[[Verizon Ladies First Tour]]* (with Alicia Keys & Missy Elliott)

### 2005/2007
* 2006 - *[[B'Day]]* / *[[B'Day|B'Day Deluxe Edition]]* („Check on It”, „Déjà Vu”, „Ring the Alarm”, „Upgrade U”, „Irreplaceable”, „Listen”, „Beautiful Liar”, „Get Me Bodied”)
* 2007 - *[[B'Day Anthology Video Album]]*
* 2007 - *[[Irreemplazable]]* („Irreemplazable”, „Get Me Bodied (Timbaland Remix)”)
* 2007 - *[[The Beyoncé Experience Live]]*

* 2007 - *[[The Beyoncé Experience]]*

### 2008/2009
* 2008 - *[[I Am... Sasha Fierce]]* / *[[I Am... Sasha Fierce|I Am... Sasha Fierce Deluxe Edition]]* („If I Were a Boy”, „Single Ladies (Put a Ring on It)”, „Halo”, „Diva”, „Ego”, „Sweet Dreams”)
* 2009 - *[[Above and Beyoncé - Video Collection & Dance Mixes]]*
* 2009 - *[[I Am... Sasha Fierce|I Am... Sasha Fierce Platinum Edition]]*

* 2009 - *[[I Am... Tour]]*

Kategòrëjô:Mùzycë
Jude Law

thumb|right|Jude Law (2007)

**David Jude Heyworth Law**, (ùr. 29 gòdnika 1972) je anielsczim teatrownikem. 

Law, Jude
CeCe Peniston

thumb|CeCe Peniston (2011)
**CeCe Peniston** (English: Cecelia Peniston) (ùr. 6 séwnika 1969) je amerikańską spiéwôrką. 

Peniston, CeCe
Ágústa Eva Erlendsdóttir

**Ágústa Eva Erlendsdóttir** (ùr. 28 lëpinca 1982) je islandzkô spiéwôrka ë teatrownica. 

Kategòrëjô:Islandëjô
Kategòrëjô:Mùzycë
Kategòrëjô: Film
Joanna Brodzik

thumb|right|Brodzik w 2016 rokù
**Joanna Brodzik**, (ùr. 11 stëcznika 1973) je pòlskô teatrownica. 

Kategòrëjô:Film
Brodzik, Joanna
Lene Alexandra

**Lene Alexandra** (Lene Alexandra Øien), (ùr. 29 rujana 1981) je spiéwôrką.

Kategòrëjô:Mùzycë
Kategòrëjô:Norweskô
Italskô

**Italskô** je państwã w pôłniowi Eùropie, krôj Eùropejsczi Ùniji. Dzél tegò kraju òbtôczô Westrzódzemné Mòrzé. W Italsce w 2013 rokù bëła gòspòdarzeniowô kriza. 

Italskô przez stalata bëlô zgrôwny do rozrëmieniô. Ją sparłãczëł w 1861 rokù Giuseppe Garibaldi.
* stoleczny gard: Rzim
* lëdztwò: 60.599.936 mieszkańców (2016)
* wiéchrzëzna: 301.300 km²
* dëtk: euro
* telefón: +39
* Internet: .it

Kategòrëjô: Eùropejsczé państwa
Malta

**Malta** je baro môłim państwã w pôłniowi Eùropie na òstrowë w Strzódzemné Mòrze midzë Afrikã i Eùropã, krôj Eùropejsczi Ùniji. 

* stoleczny gard: Valletta
* lëdztwò: 403.532 mieszkańców (2008)
* wiéchrzëzna: 316 km²
* dëtk: euro
* telefón: +356
* Internet: .mt
left|thumb|Gardë Maltë


Valletta-26-Saint-Ursula Street-1989-gje.jpg|Valletta
Malta-102-Blick aus Flughafengebaeude-1989-gje.jpg|Airport
Hagar Qim-14-Durchgaenge-1989-gje.jpg|Hagar Qim
Mdina-06-Hauptstrasse-1989-gje.jpg|Mdina
Rabat-10-Bus-1989-gje.jpg|Rabat
Victoria-04-mittags-1989-gje.jpg|Victoria
Ggantija-06-1989-gje.jpg|Ggantija
Xlendi-06-'Hilton'-1989-gje.jpg|Xlendi
Dwejra-06-Bay-Felsentor-1989-gje.jpg|Dwejra
Malta-152-Wied Hazira-Xewkija-1989-gje.jpg|Wied Hazira


Kategòrëjô: Eùropejsczé państwa
*
Greckô

**Greckô** je państwã w pôłniowi Eùropie, krôj Eùropejsczi Ùniji. 

* stoleczny gard: Atenë
* lëdztwò: 10.816.286 mieszkańców (2011)
* wiéchrzëzna: 131.940 km²

 left|thumb|Prefekturë Grecczi

Kategòrëjô: Eùropejsczé państwa
*
Liechtenstein

**Liechtenstein, Ksãżstwò Liechtenstein** (czasã pòtikóny je téż pisënk **Lichtensztajn**) je państwã w Eùropie. 
thumb|Triesenberg

*
Kategòrëjô: Eùropejsczé państwa
LaFee

thumb|LaFee, Berlin (2008)
thumb|LaFee (2006)
**LaFee** (Christina Klein), (ùr. 1 gòdnika 1990) je miemiecką spiéwôrką. 

Kategòrëjô: Mùzycë
Aùstriô

**Aùstriô** (niem. *Österreich*), ** Repùblika Aùstrie** (niem. *Republik Österreich*) – państwò pòłożoné w Westrzédny Eùropie, federacjô, chtërną twòrzi dzewiãc stôwornëch krajów (miem. *Bundesländer*) ze stolëcą w gardze Widen. Òd 1995 nôleżi do Eùropejsczi Ùnie.

W regione Karintie mieszkô wiele lëdzy nôleżącëch do słoweńsczi miészëznë, nalezc mòże tam dwùjãzëkòwé niemieckò-słoweńsczé tôfle. W stôwornym kraju Burgenland mieszkają zôs przedstôwcowie chòrwacczi i wãgersczi miészëznë. Na ti òbéńdze téż stosowóné są dëbeltné zapisë nazw môlëznów.

Regionë Aùstrie

### Spòdlowé pòdôwczi
* stoleczny gard: Widen
* lëdztwò: 8.783.198 mieszkańców (2017)
* wiéchrzëzna: 83.879 km²

## Przëpisczi

## Bùtnowé lënczi

*
Malene Mortensen

thumb|Malene Mortensen
**Malene Winter Mortensen**, (ùr. 23 maja 1982) je spiéwôrką z Dëńsczi. 

## Diskògrafijô
* ***Paradise''' ([[2003]])''
* ***Date With A Dream** ([[2005]])''
* ***Malene*' (2006)''

Mortensen, Malene
Mortensen, Malene
Natalia Oreiro

thumb|200px|Natalia Oreiro
**Natalia Marisa Oreiro Iglesias Poggio Bourié**, (ùr. 19 maja 1977) je spiéwôrką ë teatrownicą. 

## Bùtnowé lënczi
*Worldcat

Oreiro, Natalia
Oreiro, Natalia
Oreiro, Natalia
Babsk

250px|mały|left|Kòscół z 1809 rokù
**Babsk** je wies w rawsczim krézu,  Łódzczim wòjewództwie.

## Bùtnowé lënczi

* Starna wsy
* Mapa

Kategòrëjô:Łódzczé wòjewództwò
Jennifer Love Hewitt

thumb|Jennifer Love Hewitt
**Jennifer Love Hewitt**, (ùr. 21 gromicznika 1979) je amerikańską spiéwôrką ë teatrownicą. 

Hewitt, Jennifer Love
Hewitt, Jennifer Love
Chòrwackô

**Chòrwackô** (Chòrwacczi: *Hrvatska*) - je państwã w Eùropie, a òd 1 lëpinca 2013 rokù krôj Eùropejsczi Ùniji.

* stoleczny gard: Zagrzeb
* lëdztwò: 4.190.700 mieszkańców (2016)
* wiéchrzëzna: 56.542&nbsp;km²

 left|thumb|Gardë Chòrwacczi

*
Kategòrëjô: Eùropejsczé państwa
Albańskô

**Albańskô** (al. *Shqipëria*) je môłim państwã w pôłniowi Eùropie, na Bałkańsczim Półòstrowie, mô przistãp do Adriaticcziégò Mòrza. 

* stolëca i nôwikszi gard: Tirana
* lëdztwò: 2.876.591 mieszkańców (2017)
* wiéchrzëzna: 28.748 km²

## Przëpisczi

## Bùtnowé lënczi

*
Wiôlgô Britanijô

[mały|Krôje Wiôldżi Britanji:<br>niebiesczi - [Szkòckô czerwòny - Anielskô
zelony - Walijôżôłti - Nordowô Irlandëjô]]
**Wiôlgô Britanijô** (anielsczi: *Great Britain, United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland*) je państwã w Eùropie, a do 31 stëcznika 2020 rokù òna bëła dzélã Eùropejsczi Ùniji. Dzysdniowò, wedle kònstitucëji Wiôldżi Britaniji w ji skłôd wchôdają 4 krôje: Walijô, Szkòckô, Anielskô, Nordowô Irlandëjô.

Wiôlgô Britanijô mô kòl cesnôscë zależnëch teritoriów, chtërne nie są fòrmalno partã państwa, ale są z nim kònstitucjonalno pòwiązóné ë administracyjno pòdległé. Należą do nich dependencje Britijsczi Kòrónë (Guernsey, Jersey ë Òstrów Man) ë britijsczé zamòrzsczé teritoria: Akrotiri, Anguilla, Bermuda, Britijsczé Antarkticczé Teritorium, Britijsczé Teritorium Indiancczégo Òceanu, Britijsczé Dzewicczé Òstrowë, Dhekelia, Kajmane, Falklandë, Pôłniowô Georgia ë Pôłniowi Sandwich, Gibraltar, Montserrat, Pitcairn, Turks ë Caicos ë Òstrów Swiãti Heleny, Òstrów Wniebowstąpienia ë Tristan da Cunha.

Wiôlgô Britanijô je załóżcą Wspólnotë Nôrodów, chtërna zrzesziwô bëłé kòlonie, dominia ë jinszé britijsczé włôsnoscë. Òd 1 stëcznika 1973 do 31 stëcznika 2020 rokù bëła człónkã nôprzód Eùropejsczi Wspólnotë, a pòzni Eùropejsczi Ùniji (EÙ). Je stałim człónkã Radzë Bezpieczeństwa ÒNZ òd czasu ji pierszi sesji w 1946 rokù, mô prawo weta. Wchôdô téż w skłôd Radzë Eùropë, G7, G20, NATO, OECD ë WTO.

Wiôlgô Britanijô je krôjã rozwiniãtym, stanowi szóstą gòspòdarkã swiata pòdle PKB nòminalnégò ë osmą gòspòdarkã swiata pòdle paritetu sëłë nabëwczi. Bëło to pierszé na swiece w pełni zindustrializowóné państwò ë nôwikszé mocarstwo swiatowé w XIX ë na pòczątkù XX wiekù.

Wiôlgô Britanijô òstôwô dali mocarstwã ze znacznyma wpływami ekònomicznyma, kulturalnyma, militarnëma, naùkòwima ë pòliticznëma na midzënarodowi arenie. Britijsczé zbrojné sëłë stacjonują w 80 krôjach swiata (nôwikszé stałé garnizony są w Miemczech, na Cyperze, na Falklandach, w Gibraltarze ë w Kanadze). Wësoczoscë wëdatków na wòjskòwòsc dają Wiôldżi Britaniji ósme plac na swiece (2019). Posiadô równak kòl 200 głowiców atómowëch.

Wiôlgo Britanijô je kònstitucyjną mònarchią. Głową państwa je mònarcha (òd 8 séwnika 2022 na trónie zasôdô król Karól III).

* stoleczny gard: Londin
* lëdztwò: 67 791 400 mieszkańców (2021)
* wiéchrzëzna: 244.820 km²

## Bùtnowé lënczi

*
987

**987** / CMLXXXVII – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na sobòtã pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).

Je to 987 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 987. rok pierszégò tësąclecégò, 87. rok  X stolatégò, 7. rok 9-égò dzesãcolecô X stolatégò.

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

**↓** **Kalãdôrz na hewòtny rok (juliańsczi)** **↓**
985 « 986 « **987** » 988 » 989


Kategòrëjô:X stolaté
Pòlsczi jãzëk

mały|Pòlsczi jãzëk w europie
**Pòlsczi jãzëk** (*język polski*) – jãzëk z zôpadnosłowiańsczégò karna słowiańsczich jãzëków. 

## Alfabét
Aa, Ąą, Bb, Cc, Ćć, Dd, Ee, Ęę, Ff, Gg, Hh, Ii, Jj, Kk, Ll, Łł, Mm, Nn, Ńń, Oo, Óo, Pp, Qq, Rr, Ss, Śś, Tt, Uu, Vv, Ww, Xx, Yy, Zz, Źź, Żż,

Kategòrëjô:Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi
Dólnosorbsczi jãzëk

**Dólnosorbsczi jãzëk** - jãzëk z zôpôdnosłowiańsczégò karna słowiańsczich jãzëków.
Jednim z ùsôdzców piszącëch w dólnosorbsczim - dolmôcz kaszëbsczi pòézëji A. Nôgla - béł Mětšk Frido. Dólnołużëcczi jãzëk je pòdobny do kaszëbsczégò. Dólné Łuzëce mają stolëcã w Chòcébùżu.

## Òbaczë téż
* Górnosorbsczi jãzëk

Kategòrëjô:Sorbsczé jãzëczi
Kategòrëjô:Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi
Górnosorbsczi jãzëk

thumb|right

**Górnosorbsczi jãzëk** - jãzëk z zôpôdnosłowiańsczégò karna słowiańsczich jãzëków. Dzece w katolëcczëch rodzëznach jesz gôdają tim jãzëkiem. Baro znónym łużëcczim Serbem je Stanisław Tilich (pò miem. Stanislaw Tillich), ùr. 1959 rokù. To béł òd 2008 do 2017 rokù premiéra Saksów. Pòzdrôwiôł w górnołuzëcczim jãzëkù papiéż Jan Paweł II. Ò tich łużëcczich Serbach nie zabôczëł téż papież Benedikt XVI. Tam gdze mieszkają łużëcczi katolëcë (midzë Bùdzyszënã a Kamińcã) je górnosorbsczi jãzëk ùziwóny przez wszëtczé pòkòlenia w codniowi mòwie (kòl 8000 lëdzy). Górnołużëcczi jãzëk szlachùje za kaszëbsczim, np. słowa: kana, kara, kóń, krosna, łosos, zwón pisze sã tak samò pò górnołużëckù i pò kaszëbskù.

## Przëmiôr ùżëcô

### Òjcze nasz

:Wótče naš,
:kiž sy w njebjesach. 
:Swjeć so Twoje mjeno.
:Přińdź Twoje kralestwo.
:Stań so Twoja wola,
:kaž na njebju, 
:tak na zemi.
:Wšědny chlěb naš daj nam dźens.
:Wodaj nam naše winy,
:jako my tež wodawamy swojim winikam.
:A njewjedź nas do spytowanja,
:ale wumóž nas wot złeho.
:Amen.

## Òbaczë téż
* Dólnosorbsczi jãzëk

## Lëteratura
* G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016.
* G. Stone: Upper Sorbian-English Dictionary, Bautzen/Budyšin: Domowina. 2003.

## Bùtnowé lënczi
* film
* Miemieckò-górnosorbsczi słowôrz
* WITAJ
* Kurs serbskeje rěče, wšě serbske dialogi z wučbnicy *Curs practic de limba sorabă*
* lënczi

Kategòrëjô:Sorbsczé jãzëczi
Kategòrëjô:Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi
Słowińsczi jãzëk

**Słowińsczi jãzëk** - to miono brëkòwóné dlô wëmarłi gwarë pòmòrsczégò jãzëka. Na zôczątkù swòjegò badérowaniô, pisôł ò ni jakno ò jãzëkù słowińsczim Friedrich Lorentz rozdzelając jã òd kaszëbsczégò. Zmienił òn równak swój na to pòzdrzatk ju czile lat pòzdze, pò tim jakno blëżi pòznôł pòrenkòwé dialektë pòmòrsczégò jãzëka. Gwara słowińskô nalazała tuwò wedle niegò plac w dzélu nordowich dialektów pòmòrsczégò jãzëka, kòl tich ze sztolpsczégò, lãbòrsczégò ë pùcczégò krézu. Przëdzelëł ji òn wprôwdze òsoblëwé pòłożenié, nie rodzëlôł ji równak òd tich dialektów, jaczé dzysô nazëwómë kaszëbsczim jãzëkã.

## Zdroje


Kategòrëjô:Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi
Kategòrëjô:Pòmòrsczé jãzëczi
Kategòrëjô:Dialektë kaszëbsczégò jãzëka
Kategòrëjô:Słowińcë
Przasnysz

**Przasnysz** - gard w mazowiecczim wòjewództwie. 

### Pòdôwczi
Lëdztwò gardu: 17 110 mieszkańców (2004)
 

### Òbaczë téż
*Òficjalnô starna 

Kategòrëjô:Mazowiecczé wòjewództwò
Raducz

250px|mały|left|Raducz
**Raducz** je wies w rawsczim krézu,  Łódzczim wòjewództwie.

## Bùtnowé lënczi

Kategòrëjô:Łódzczé wòjewództwò
1714

**1714** / MDCCXIV – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na pòniedzôłk pòdług gregòriańsczégò kalãdôrza. Nót je równak pamiãtac, że jaż do 1929 w niechtërnëch krajach oficjalno ùżiwóny béł nié gregòriańsczi, a juliańsczi kalãdôrz. Pòdług juliańsczégò kalãdôrza pòczątk tegò rokù przëpôdł na piątk i béł to tak samò rok nieprzestãpny.  W hewòtnym rokù rozeszłosc juliańsczégò i gregòriańsczégò kalãdôrza wënôszała 11 dni.

Je to 1714 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 714. rok drëdżégò tësąclecô, 14.  rok  XVIII stolatégò, 4. rok 2-égò dzesãcolecô XVIII stolatégò.

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
*

### Ùmarlë
*

**↓** **Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok** **↓**
1712 « 1713 « **1714** » 1715 » 1716


Kategòrëjô:XVIII stolaté
Macy Gray

thumb|right|Macy Gray
**Macy Gray** (Natalie Renee McIntyre), (ùr. 6 séwnika 1967) je amerikańską spiéwôrką. 

Gray, Macy
Kamińca Królewskô

**Kamińca Królewskô**  (pòl. *Kamienica Królewska*) – kaszëbskô wies w Pòlsce w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô, pòłożonô w pòmòrsczim wòjewództwie, w kartësczim krézu, w gminie Serakòjce w òbéńdze Kaszëbsczégò Krôjòbrazowégò Parkù. Wies je nad jezorã Kamienicczim ë na szlachù zaniechóny narô banowi sécë Kartuzë-Serakòjce-Lãbòrg. Tu w szkòle dzece ùczą sã kaszëbsczégò jãzëka http://www.zskamienicakrolewska.pl/index_pliki/jk.htm. M.jin. tądkã jidze turistny, Kaszëbsczi Szlach. W òbéńdze szôłtëstwa pòłożoné sã miészé kòlonie:
* Céchomié,
* Kamienicczi Młin,
* Kùkówkô,
* Nowalcëskò
## Bùtnowé lënczi
*Kamienica - król.  w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”

Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë
Kategòrëjô:Gmina Serakòjce
Kategòrëjô:Kaszëbë
Jupiter

thumb|Jupiter
**Jupiter** (symbòl: ) je piątą pòsobicą (rechùjącë òd Słuńca) planetą w Słuńcowim Ùstawie. Je nôwikszã planetã w ùstawie, o promiéniu 69 911 km. Midzynorodnô Astronomicznô Unijô ùznelë, że Jupiter mô 95 òficjalnie ksãżëców, nôwiksze sã Io, Eùropa, Ganimedes i Kallisto, òdkrëł je Galileo Galilei w 1610, wiãc znône sã też jako galileuszowe ksãżëce. 

## Przëpisë

Jupiter
*
Nordowô Amerika

thumbnail|250px|Nordowô Amerika 

**Nordowô Amerika** – to je dzél swiata. Ma lądowë sparłãczenie z kòntinenta Pôłniowej Ameriki przez Strzédamerike (*Mesoamerica*). 

W Nordowej Americe je 23 państwów ë zanôléżnych òbéńdów. 

3 nôwiksze państwa - Kanada, USA i Meksyk - to cołka wiéchrzëzna nordowego kontinentu. 20 baro mniészéch państwów na pôłniu to państwa strzédamerikanscze i òstrowë Karaibsczégò Mòrza.

Od Nordowi Americzi òddzéleni je téż polarni òstrów Grenlandëjô na nordzie, chtërni je dënsczim protektoratã. 

## Kraje Nordowi Americzi

*
Kategòrëjô:Geògrafijô
Wenus

right|thumb|Wenus 

**Wenus** (**Witrznica**; symbòl: ) je drugą pòsobicą (rechùjącë òd Słuńca) planetą w Słuńcowim Ùstawie.  To je "renô gwiôzda".

Wenus
*
Merkùri

thumb|Merkùri
**Merkùri** (symbòl: ) – nômniészô i nôblëższô Słuńcu planeta Słuńcowégò Ùstawù. Je bënową planetą, a temù cãżką do òbserwacje dlô zemsczégò obzéracza (wiedno je bliskò Słuńca). Nimò to je planetą, jaką dozdrzec mòże gòłim òkã (ale leno krótkò przed wschòdã słuńca abò zarô pò zachòdzie) i znónô bëła ju w stôrożëtnëch czasach.

Ùsztôłcenié plónu Merkùrégò szlachùje za Miesądzã: są na nim wielné ùderzeniowi kraterë i prakticzno brak je atmòsferë. Ceplëzna terenu kòlibie sã òd −183 °C do 427 °C. Merkùri ni mô nôtërnëch satelitów.

Pierszé ùdokùmentowóny òbzérczi Merkùrégò sygają pierszégò tësąclecégò p.n.e. Do IV st. p.n.e. grecczi astronomòwie mielë Merkùrégò za dwa niebiesczi cała: pierszé, jaczé je widzec przed wschòdã słuńca, pòzéwelë „Apòllo”; drëdżé, jaczé je widzec leno pò zachòdzie, pòzéwelë „Hermesã”. Z przëczënë chùtczégò ruchù, pòwòdã chtërnégò je krótkô òrbita, Rzëmianie nadalë planece miono kù tczë pòsłańca bògów i patróna hańdlarzów – Merkùrégò. 

Astronomicznym symbòlã Merkùrégò jawi sã sztilizowóny kaduceùsz Hermesa – 25px.

Merkùri
1451

**1451** / MCDLI – rok nieprzestãpny (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na piątk pòdług ùżiwónégò w nëch czasach juliańsczégò kalãdôrza. Pòwszechny w dzysdniowim swiece gregòriańsczi kalãdôrz zaczął bëc ùżiwóny dopiérze w 1582 (na zôczątkù leno w niechtërnëch katolëcczich krajach).

Je to 1451 rok naszi erë (pò narodzenim Christusa), 451. rok drëdżégò tësąclecô, 51. rok  XV stolatégò, 1. rok 6-égò dzesãcolecô XV stolatégò.

### Wëdarzenia
*

### Ùrodzëlë sã
* 

### Ùmarlë
*

**↓** **Kalãdôrz na hewòtny rok (juliańsczi)** **↓**
1449 « 1450 « **1451** » 1452 » 1453


Kategòrëjô:XV stolaté
Słoweniô

**Słoweniô** (téż: **Słoweńskô**) – państwò w pôłniowim dzélu westrzédny Eùropë, nôleżącé do Eùropejsczi Ùnie. Grańczi z Aùstrią, Chòrwacją, Madżarską i Italską.

## Geògrafiô
### Pòłożenié
Leżi w pôłniowim dzélu westrzédny Eùropë, pòmidzë Aùstrią i Chórwacją.
### Wiéchrzëzna
*całownô: 20,273 km²
*wiéchrzëzna lądu: 20,151 km²
*wiéchrzëzna wòdów: 122 km²
*môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 155.
### Lądowé grańce
*òglowô długòsc wszëtczich grańców: 1,211 km
*państwa, z jaczima mô grańce: Aùstriô 299 km, Chòrwacjô 600 km, Madżarskô 94 km, Italskô 218 km
### Brzegòwô liniô
thumb|Słoweńsczi ùbrzég z klifama
46,6 km
### Klimat
Strzódzemnomòrsczi klimat na ùbrzegù; na plaskati wëżawie i dolënach na pòrénkù klimat kòntinentalny, z chłodną zëmą i łagódnym abò gòrącym latã.
### Ùsztôłcenié terenu
thumb|Fizycznô kôrta Słowenie
Na ùbrzegù rozcygô sã plaskatô wëżawa Kras; w nordowò-zôpadnym dzélu rozcygô sã górsczi region (Julijsczi Alpë), chtëren przëlégô do teritorium Włoch i Aùstrie (na nordze); na pòrénkù przeplôtają sã wëszawë i dolëznë z mnodżima rzékama.
### Wësokòsc terenu
thumb|Górsczi krôjòbrôz Słowenie (Julijsczi Alpë)
*strzédnô wësokòsc: 492 m. n.r.m.
*nôniższô wësokòsc: o m. n.r.m. (Adriaticczé Mòrze)
*nôwëższi czëp: 2,864 m. n.r.m. (Triglav)
### Gruńtë wedle ùżiwaniô
*rolné gruńtë 22,8 % (w tim 8,4% òrnëch gruńtów)
*lasë 62,3% (w 2011)
## Lëdze i spòlëzna
### Pòpùlacjô
*wielëna lëdztwa: 1,972,126 (wôrtoscë szacowóné na lëpińc 2017)
*môl na swiece wedle wielënë lëdztwa: 147.
### Etniczné karna
Słoweńcë 83.1%, Serbòwie 2%, Chòrwacë 1.8%, Bòsniacë 1.1% (pòdôwczi òglowégò spisënkù z 2002)
### Jãzëczi
słoweńsczi (òficjalny) 91.1%, serbò-chòrwacczi 4.5% (pòdôwczi òglowégò spisënkù z 2002)
### Religijné karna
katolëcë 57.8%, mùzułmanie 2.4%, prawòsławny 2.3%
### Ùrbanizacjô
thumb|Lublana
*mieskô pòpùlacjô: 49,6% (w 2017)
*wikszé miesczé westrzódczi: Lublana (stolëca) – 279,000 mieszkańców (w 2014)
## Pòliticzny system
*òficjalnô pòzwa: Repùblika Słoweniô (słoweń. *Republika Slovenija*)
*pòliticzny ùstôw: parlamentarnô repùblika
*stolëca: Lublana
*czasowô cona: UTC+1
*nôrodny himn: „Zdravljica” (*Toast*)
Òbrôzk:Slovenia's national anthem, performed by the United States Navy Band.oga
### Wëkònôwczô władza
* pezydent: Borut Pahor (òd 22 gòdnika 2012)
* premier: Marjan Šarec (òd 13 séwnika 2018)
### Ùstawòdôwczô władza
Dwùjizbowi parlament, w skłôd jaczégò wchôdô Państwòwô Radzëzna (słoweń. *Državni Svet*; 40 nôleżników na piãcolatną kadencjã) i Państwòwé Zéńdzenié (słoweń. *Državni Zbor*; 90 nôleżników na sztërëlatną kadencjã; dwùch z nich wëbiérô sã w òsóbnëch welownëch òkrãżach dlô włosczi i wãgersczi miészëznë).

## Bibliografiô

* Słoweniô w „The World Factbook”

## Bùtnowé lënczi

* Òficjalnô starna 
* Slovenia.si
* Rząd Repùbliki Słoweniô
  

Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa
Ùkrajina

**Ùkrajina** (ùkr. *Україна*) – państwò w pòrénkòwi Eùropie. Jegò lëdztwò skłôdô 42 mln 965 tës. òsób (stój na lëstopadnik 2014 rokù, bez teritorium Krimu), wiéchrzëzna – 603 628&nbsp;km². Na nordze greńczë z Biôłorusją, na zôpadze z Pòlską, Słowacką i Wãgrama, na pôłniowim zôpadze z Rumùńską i Mòłdawską, na pòrénkù i nordowim pòrénkù – z Ruską. Na pôłnim i pôłniowim pòrénkù Ùkrajina mô przëstãp do Czôrnégò i Azowsczégò Mòrza.

Ùkrajina dzeli sã na 24 òbwodë, Aùtonomiczną Repùblikã Krim i dwa gardë z osoblëwim statusã: Czijew (stolëca i nôwiãkszi gard) i Sewastopòl. Ùkrajina jawi sã parlamentarno-prezydencką repùbliką. Głównym òrganã państwòwi władzë je Nôwëższô Radzëzna Ùkrajinë (ùkr. *Верховна рада України*), a głową państwa – prezydent.

Wedle òglowégò spisënkù z 2001 Ùkrajińcë skłôdają 77,8% lëdztwa. Ùkrajinã zamieszkiwają téż m.jin. Rëskòwie (17,3% mieszkańców), Biôłorusënowie (0,6%), Mòłdawiónë (0,5%), Pòlôszë (0,3%). Wiãkszosc lëdztwa słëchô do chrzescyjańsczich kòscołów wschòdnégò òbrządkù – prawòsławiô i grekòkatolëcëzmù.

Państwòwim jãzëkã je ùkrajińsczi. W rezultace pôrãsetlatny rusëfikacje we wschódnëch i pôłniowëch òbwodach baro rozkòscerzony je rusczi jãzëk.

## Geògrafiô
Ùkrajina to drëdżé nôwiãkszé państwò w Eùropie pòdług miarë wiérzchù – 603 628 km², a òbczasã téż nôwiãkszé państwò, chtërno całowno leżi w Eùropie. Na swiece Ùkrajina zajimô 45. plac pòdług rozległoscë ji wiérzchù. Całownô długòsc grańcë Ùkrajinë to 6992 km. Nôwiãkszą górą Ùkrajinë je *[[Gowerła]]*.

Krajné pùńktë Ùkrajinë:

* Północny – sedlëszcze Grémiacz w czernihowsczim òbwodze.
* Pôłniowi – gard Foros na Krimie.
* Zôpadny – wies Solomònowò w zakarpacczim òbwodze.
* Wschodni – wies Raniô Zôria w ługańsczim òbwodze.

## Przëpisczi

## Bùtnowé lënczi
* Atlas Ùkrajinë na Wikimedia Commons

Kategòrëjô: Eùropejsczé państwa
!
Uljanowsk

**Uljanowsk** (rus. Ульяновск; do 1924 **Symbirsk**) je gardã w Rusce, je to stolëca Uljanowsczégo Okrãża. Òstał nazwany na czesc Włodzmiérza Uljanowa (Lenina). 

Lëdztwò w 2025 bëło 633,500 mieszkańców, a wiéchrzëzna je 316 km². 

## Przëpisë

Kategòrëjô:Ruskô
Kimchi

mały|Kimchi

thumb|250px|Kimchi
**Kimchi** – je zwëkòwé, kòrejańsczé zjestkù, w skłôd chtërnégò wchòdô zaprawionô abò kwaszonô ògrodowizna, w przédnëm dzélu kapùsta ë paprika chili.

Przédny skłôd to pekińskô (abò chińskô) kapùsta, japòńskô radiska, czosniôk, paprika chilli, cëbùla, zaprawioné krewetczi abò jiny brzód mòrza, jingwer, sól a téż cëczér. Nôwidzalzé kimchi (baechu kimchi) mô w se kwaszoną chińską kapùstã, je fest pòsoloné ë z dodôwkã chili, jingweru a czosniôkù. Je wiele jinëch ôrtów tegò pòdôwkù, czãsto le ò môlowim a cządowim sygù, włączając w to np. kaktugi, chtërnegò pòdspòdlém je radiska, bez dodôwkù kapùstë. Mòże téż zrobic ne zjestkù z jinëma ôrtama kapùstë, dostôwô sã téj strôwã "lżészą" a mni pikantną.

*Baechu kimchi*, nimò że je terô barô lëdóné, pòwsta dosc pózdno. Paprika chilli òsta wprowadzoné do Kòreji (bez Japòńską na zaczątkù XVII s., a dopiérze 200 lat pózdni dóno je do robionégò kimchi. Chińskô kapùsta (kr. baechu) dotëgòwóné mô do Kòreji z Chinów, gwësno w XIX s., do tegò czasu dobierano le môlową ògrodowiznã.

Dôwni trzëmano kimchi w glënianëch grôpach, ùstawionëch dali òd jinëch produktów ë domocëch (bez jintensywny pôch), w dzélu zakòpóné w zemi. Terô brëkùje sã specjalnëch lodowniców.

## Bùtnowé lënczi

Kategòrëjô:Kòreja
San Marino

**San** **Marino** je baro môłim gardã-państwã w pôłniowi Eùropie.

* stoleczny gard: San Marino (gard) 
* lëdztwò: 33,572 mieszkańców (2025)
* wiéchrzëzna: 61,6 km²

Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa