open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Qırımtatarca Vikipediya

**Qırımtatarca Vikipediya** (Dobrucatatarca: -{*Kîrîm tatarşa Wikipediya*}-) — azat çoq tilli entsiklopediya olğan Vikipediyanıñ qırımtatar tilindeki bölügi.

## Turqumlar

## Tarih

* Yanvar 12, 2008 – 1 maqale
* Yanvar 21, 2008 – 557 maqale
* Oktâbr 20, 2009 – 1000 maqale
* Yanvar 30, 2010 – 1405 maqale
* Mayıs 16, 2014 – 4035 maqale
* Yanvar 16, 2021 – 8497 maqale
* Yanvar 21, 2022 – 15000 maqale
* Avgust 27, 2022 - 20000 maqale
* Mayıs 14, 2023 – 25000 maqale
* Oktâbr 1, 2024 – 28420 maqale
Refat Çubarov

**Refat Abdurahman oğlu Çubarov**  (1957 s. oktâbr 22, Samarqandda doğ.) - qırımtatar siyasetçisi, 2013 senesinden berli Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi.

Moskva Devlet Tarih ve Arhivcilik İnstitutında aliy tasilini aldı. 1992 - 2013 ss. Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ birinci muavini. 1998 - 2007 - Ukraina halq deputatı. 2010 senesinden berli Qırım Yuqarı Şurasınıñ deputatı. 2013 s. Mustafa Cemilevnıñ yerine Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi oldı.


Crimea Platform 2021-08-23 02.jpg|
Refat Chubarov in Kyiv.jpg|
Refat Abdurakhmanovich Chubarov.jpg|
Чубаров Рефат Абдурахманович Вадим Чуприна ©.JPG|
Встреча Президента Татарстана Р.Н.Минниханова с делегацией Меджлиса крымскотатарского народа (2014, 10).jpg|
Appaq Canköy

**Appaq Canköy** (, ) – Qırımnıñ İslâm Terek rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 415 kişi.

## Atıflar
Bay Qoca

**Bay Qoca** (), ) – Qırımnıñ İslâm Terek rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1064 kişi.

## Atıflar
Kuşugum

**Kuşugum** () - Ukrainanıñ Zaporijjâ vilâyetinde bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 7 000 kişi (2024).

## Tüpyazılar

## Tış Bağlantılar
* http://kuchugum.org.ua/  — qasaba saytı
* Историческая информация о селе Большая Екатериновка
Soñ Ce-gi

**Soñ Ce-gi** (Koreyaca: 성재기;成在基; 1966 s. Sentâbr 11, Daegu, Cenübiy Koreya — 2013 s. İyül 21, Mapo, Seul, Cenübiy Koreya) — Cenübiy Koreyalı insan aqları faali, liberal felsefeci, siyasetçi ve nazariyecisidir. 2008 s. yanvarnıñ 24-ünde, Koreya aqayları dernegi (Association of Korean male, 남성연대;男性連帶 Man of Korea) tesis etti. 2008 senesinden 2013 senesine Koreya aqayları derneginiñ başı edi.

## Bağlantılar
* Body of Sung Jae-gi found in Han River  The Korea Herald 2013.07.29 (İngliz tili)
* Activist missing for 3rd day Koreatimes 2013.07.28 (İngliz tili)
* Body of male rights activist discovered Koreatimes 2013.07.29 (İngliz tili)
* Controversial activist says will jump off bridge for cash  The Korea Herald 2013.07.26 (İngliz tili)

## Menbalar
Ternuvate

**Ternuvate** () - Ukrainanıñ Zaporijjâ vilâyetinde bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 20 kişi (2025 senesi).
Ağay

**Ağay** (, ) - Qırımnıñ Aqşeyh rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 351 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Ay Danil

**Ay Danil** (, ) – Qırımnıñ Yalta şeer şurasında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 474 kişi.

## Atıflar
Azerbaycan Şuralar Sotsialistik Cumhuriyeti

**Azerbaycan Şuralar Sotsialistik Cumhuriyeti**, **Azerbaycan ŞSC** (, ) – 1920 - 1991 senelerinde yaşağan eski bir Şuralar Birligi cumhuriyeti.

## Notlar
Samand Siyabendov

**Samand Aliyeviç Siyabendov** (, Kürdce:*Semendê Elî Siyabendov*; 1909 s. noyabr 20, Qars vilâyeti, Rusiye İmperiyası — 1989 s. noyabr 14, Yerevan, Ermenistan ŞSC, Şuralar Sotsialistik Cumhuriyetler Birligi) — Sovetler Birliginiñ Qaramanı, Kürd yazıcı ve ŞSCB Yuqarı Şurasınıñ deputatı.

Samand Siyabendov 1909 senesi noyabr 14-de Qars vilâyetiniñ Hesencan köyünde dünyağa keldi. Leningrad Universiteti Şarq İlimleri İnstitutını bitirdi. 1931-de Şuralar Birligi Kommunist Fırqasına kirdi. 1946-da ŞSCB Yuqarı Şurasınıñ deputatı oldı. Ekinci Cian cenki yıllarında Tula, Kaluga, Rusiye ŞFSC, Lehistan, Şarqiy Prussiya bölgelerinde çoq sayıda şeer ve qasabanıñ faşist işğalcilerden  qurtarılmasında rol oynadı.

Faşistlerge qarşı cebede köstergen örnek davranışları içün 1945 senesi martnıñ 24-de Yuqarı Şura Prezidiumı tarafından Siyabendovğa Şuralar Birligi Qaramanı unvanı berildi ve “Altın Yıldız” taqdim etildi.(5980 №).

1989 senesi noyabr 14-de Yerevanda vefat etti.

## Kitapları
* *-{Siyabend û Xecê}-* - (1959)
* *-{Jiyana Bextewar}-* (Mesud Hayat) - (1966)
* *-{Ferhenga Ermenî-Kurdî}- (Ermenice-Kürdce Sözlük)* - (1959)

## Mukâfatları
* Şuralar Birligi Qaramanı, (1945 mart 24)
* Lenin Ordeni, (1945 mart 24)
* Altın Yıldız, (1945 mart 24)
* Qızıl Bayraq Ordeni, (1943 avgust 1)
* Qızıl Bayraq Ordeni, (1944 iyül 27)
* Vatan Cenki Ordeni, 1-inci sınıf (1945 fevral 19)
* Vatan Cenki Ordeni, 1-inci sınıf (1985 aprel 6)
* Vatan Cenki Ordeni, 2-nci sınıf (1943 noyabr 30)
* Qızıl Bayraq Ordeni, (1942 iyül 9)
* Onur Mukâfatı, eki defa
* Cesaret Mukâfatı, (1942 yanvar 22)

## Menbalar
Герои Советского Союза и кавалеры ордена Славы
Belbek

**Belbek** (, ) — Qırımnıñ Aqyar şeer şurasında bir köy. Ealisiniñ sayısı 502 kişi.

## Tüpyazılar
Mamut

**Mamut** (, ) - Qırımnıñ Canköy rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 69 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Melitopol

**Melitopol**, XIX asırnıñ başından evel **Qız Yar** ve ya **Qızıl Yar** () - Ukrainanıñ Zaporijjâ vilâyetinde bir şeer. Melitopol rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 156 719 kişi (2014 senesi).

## Melitopol adamları
* Dmıtro Dontsov - ukrain publitsist ve siyasetçi.
* Mihail Lifşits - sanat sovet felsefecisi.
* Pavel Sudoplatov - KGB generalı, Yevgen Konovaletsni öldürgen.

## Bağlantılar
* http://www.mv.org.ua/
Küçük Boraş

**Küçük Boraş**, evel **Yudendorf** adınen belli olğan (, , yidişce: יודענדאָרף) — Qırımnıñ Curçı rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1 445 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Dniprorudne

**Dniprorudne** () - Ukrainanıñ Zaporijjâ vilâyetinde bir şeer. Ealisiniñ sayısı 19 720 kişi (2011 senesi).
Alçın

**Alçın** (, ) - Qırımnıñ Saq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 423 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Berdânsk

**Berdânsk** () - Ukrainanıñ Zaporijjâ vilâyetinde bir şeer. Berdânsk rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 115 476 kişi (2014 senesi).

## Bağlantılar
* http://www.brd24.com/ - şeer portalı
* http://vnete.com.ua/  - şeer saytı
Gertsenberg

**Gertsenberg** (, ) – Qırımnıñ Kefe şeer şurasında bir köy. Ealisiniñ sayısı 48 kişi.

## Atıflar
Molla Eli (Aqmescit rayonı)

**Molla Eli** (, ) - Qırımnıñ Aqmescit rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 163 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Vidnoye

**Vidnoye** (, ) – Qırımnıñ İslâm Terek rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 3 kişi.

## Atıflar
Bohotnitsa

**Bohotnitsa** () — cenüp-şarqiy Lehistandaki bir köydir. O Lüblin voyevodalığında Lüblin (-{Lublin}-) ve Pulavı (-{Puławy}-) şeerleri arasında, Visla (-{Wisła}-) özeni boyunda buluna. Ealisi - 1500 adam (2010 s.).
Rusiye mallarını satın alma!

**"Rusiye mallarını satın alma!"** (, *-{Ne kupuy rosiys'ke!}-*) - Ukrainada keçirilgen Rusiyede yapılğan mallarını satın almamağa çağırğan kampaniya. Narazılıq kampaniyası 2013 s. avgustnıñ 14-ünde Rusiyede ukrain mallarına qoyulğan embargosına qarşılıq olaraq başlandı. 2014 s. Qırım ve Donbasta silâlı çatışma başlanğan soñ kampaniya yañıdan canlandırıldı.

Asıl, rusiye mallarını iqtisadiy boykotı Regionlar fırqasına ve onıñ azalarına ait olğan şirketlerine ukrainler tarafından korsetilgen boykotından başını ala. Şay, 2013 senesi ukrain akimiyeti AB ile assotsiatsiyanı imzalamayıp, cevap olaraq ukrainler tarafından narazılıq kampaniyası başlana; tezden bu narazılıq kampaniyası umumukraina cemiyet areketine çevirile. 2014 s. fevralde Rusiye Qırımnı işğal etip ve Ukrainağa arbiy tecavuz körsetip, umumukraina cemiyet areketi endi Rusiye mallarını boykot etüvge çevirile. 

İçtimaiy ağlarda bu yonelişke qoşulmaq celp etken çağıruvlar, muracaatlar, malnı peyda oluvı ne yerde diqqat ile satın alıñız degen beyanatlar peyda olmağa başladı, çünki Rusiyeniñ malını satın alsaq, işğalcilerge maliyeviy, yani finans, qoltutuv kibi sayıla. Areketniñ "Rusiye mallarını satın alma!" degen şiarı tek Ukrainada degil de, bütün medeniy memleketlerine de tarqatıldı. Malnıñ istisalcı memleketinen meraq etiñiz, Rusiye brendlerni ve "46" barkodunı boykot etip satın almañız, dep, teşviqat kampaniyası muracaat ete.

Bügünki künge İlbav bazarlarında satıcılar tesbit eteler ki, Rusiyeniñ "Çistaya liniya", "Babuşka Agafya", "Çörnıy jemçug", "100 Retseptov krasotı" degen kosmetik vastaları yavaş-yavaş ğayıp olalar. Olarnıñ yerine yerli ve avropalı mallar peyda ola.



File:Акція бойкот російських товарів.jpg|Kiyev, 22.08.2013
File:Flesh mob Boycott.jpg|Kiyev, 15.03.2014
File:Матрьошка Львів.jpg|İlbav, 04.04.2014
File:Baner bridge Kyiv.JPG|Kiyev, 29.05.2014
File:PTN KhYLO 1.jpg|Brovarı, 22.06.2014



## Bağlantılar
*"Rusiye mallarını satın alma!" degen komunitisi facebook.com
*"Biz Ukrainaga Rusiyeni suiqast etuvine qarsiliq korsetermiz!" degen komunitisi facebook.com

## Atıflar
For Every Heart

**-{For Every Heart}-** (qırımca: Er bir yürek içün) – Camalanıñ ilk müellif albomı. 

Albom 15 eserden ibarettir: 11 yırnıñ muzıkasını yazğan – Camala, sözleriniñ müellifi – Tatyana Skubaşevskaya, “Pencereden” – qırımtatar halq yırı, em de bonus olaraq – “Yañı dalğa-2009” yarışında icra etilgen 3 yır (13, 14, 15). 
Albomnıñ çevirip tizicisi (aranjirovşçik) ve ses prodüseri – Yevgen Filatov (-{The Maneken}-).

## Yırlar cedveli
# -{For Every Heart}-
# -{One More Try}-
# -{You’re Made Of Love}-
# -{It’s Me, Jamala}-
# -{Alas}-
# -{In My Shoes}-
# -{Without You}-
# -{Sing It Out}-
# -{Find Me}- 
# -{I See You}- 
# Pencereden 
# -{Smile}-
# -{History Repeating}- (inglizçe)
# -{Маменькин сынок}- (rusça)
# -{Верше, мій верше}- (ukraince)

## Atıflar

-{T|For Every Heart}-
All or Nothing

**-{All or Nothing}-** (qırımca: Er şey ya da iç bir şey) – Camalanıñ ekinci müellif albomı.  

Şu yañı albomıñ taqdim tedbirini Camala öz resmiy YouTube kanalında canlı efirde keçirmek qarar bere ve, qayd etmek kerek ki, Ukrainada böyle şekilde keçirilgen kontsert ilk sefer ötkerile.

## Albom aqqında
Albomnıñ ses prodüserleri – Yevgen Filatov (“-{The Maneken}-” frontmeni) ve Miloş Eliç.

## Yırlar cedveli
# -{All or Nothing}- (muz. Camala, söz. Camala/Yelena Çubukliyeva)
# -{How to Explain}- (muz. Camala, söz. Camala/Yelena Çubukliyeva)
# Кактусы (muz. Camala, söz. Viktoriya Platova)
# -{What’s Worse}- (muz. Camala, söz. Camala/Yelena Çubukliyeva)
# -{All These Simple Things}-
# -{Your Love}- (muz. Camala, söz. Camala/Yelena Çubukliyeva)
# У осени твои глаза (muz. Camala, söz. Viktoriya Platova)
# Я люблю тебя (muz. Camala, söz. Viktoriya Platova)
# -{I’m Like a Bird}- (muz. Camala, söz. Camala/Yelena Çubukliyeva)
# -{Why is That}- (muz. Camala, söz. Camala/Yelena Çubukliyeva)
# -{Hurt}- (muz. Camala, söz. Tatyana Skubaşevskaya)
# Unutmasañ (qırımtatar halq yırı)

## Atıflar


-{T|All or Nothing}-
Andriy Hlıvnük

**Andriy Hlıvnük** (; 1979 senesi dekabr 31, Çerkası ş. doğ.) – belli ukrain çalğıcı, "Bumboks" taqımınıñ baş yırcısı ve yır sözleriniñ müellifi. 2014 senesi "O. Torvald" taqımı "Ти є" albomınıñ saundprodüserligini etti.

2014 s. Andriy Hlıvnük "Russkoye radio"dan alğan "Zolotoy gramofon" mukâfatını satıluvğa çıqardı ve er istegen adam onı ala bile. Em de bütün qazanç şu mukâfat satıluvdan ATOda yaralanğanlarına yardım köstermekçün ketecek. 

## Tercimeial
## Diskografiya
## Videoklipler
## Duetler
* 2007 – Andriy Hlıvnük ve Nadin  – "Не знаю" (rusça)
* 2014 – Andriy Hlıvnük ve Camala – "Злива" yırı (ukraince) (muz. Dmitriy Şurov, sözl. Andriy Hlıvnük) (diñlemek--> -{YouTube}-)

## Bağlantılar

## Menbalar
Thank You

**Dâkuyu** (qırımca: *Teşekkür*) – Camalanıñ üçünci CD albomı, daa doğrusı yarımalbomı, çünki o altı yırdan ibaret: "Заплуталась", "-{My Lover}-", "-{Watch over me}-", "-{Perfect Man}-", "Песня о Дружбе", "-{Thank You}-" – birer yır ukrain ve rus tilinde, qalğan dörtü ise inglizce. 

2014 senesi oktâbrniñ 1-inde Camala internet vastasınen öz -{SoundCloud}- saifesinde sabırsızlıqnen beklegen diñleyicilerge bütün albomnı taqdim etti.

Oktâbr 3 künü paytahttaki “Sentrum” klubunda Camalanıñ "Dâkuyu" serlevalı albomınıñ taqdim tedbiri “Aristokratı” radiosınıñ yañı mevsim açılış çerçivesinde ötkerildi. Müsafirler arasında Andriy Hlıvnük (Bumboks frontmeni), İvan Dorn, -{Alloise}-, Dmıtro Şurov (-{Pianoboy}- frontmeni) bulundı.

Şu albomnı satqanda qazanılğan bütün para ukrain ordusına qoltutmaq içün ketecek (bunı ötkerici Valeriya Çaçibaya "Aristokratı" radiosında albom aqqında Camalanen subetleşkende dedi)..

## Albom aqqında
 öyle sözlernen Camala yañı albomınıñ çıqışını izaat etti.

## Tehnikiy yañılıqlar
Qayd etmek kerek ki, bu albomnıñ evelkilerden bir esas farqı bar – albom yañı elektron şekilde yañğıray. 
Daima kibi, albomnıñ çevirip tizicisi (aranjirovşçik) ve ses prodüseri – Yevgen Filatov (-{The Maneken}-); istisna olaraq – “-{Perfect Man}-” – sesprodüserlik Camala ve Sergiy Yerömenko birlikte yaptılar.

Şu yañı albom elektron şekilde çıqqan soñ, kimerleri Camalanı britaniyalı Ceyms Bleyknen (-{James Blake}-) ölçeştirmege başladılar.

## Yırlar cedveli
# Заплуталась (qırımca: *Adaştım*) (sözl. Viktoriya Platova/Camala) 
# -{My Lover}- (qırımca: *Oynaşım*) (sözl. Art Artonian)    
# -{Watch Over Me}- (qırımca: *Meni baqıp tur*) (sözl. Maria Q)                  
# -{Perfect Man}- (qırımca: *İdeal bir adam*) (sözl. Art Artonian) 
# Песня о дружбе (qırımca: *Dostluq aqqında yır*) (sözl. Viktoriya Platova)
# -{Thank You}- (qırımca: *Teşekkür*) (sözl. Art Artonian)

## Menbalar
* "Dâkuyu" albomını diñlemek --> -{SoundCloud}-
* "Sentrum"daki kontsert (seyir etmek --> -{YouTube}-)

## Atıflar


-{T|Thank You}-
İvan Dorn

**İvan Dorn** (, ; 1988 senesi oktâbr 17 künü, Çelâbinsk ş. doğ.) – ukrain yırcı, dicey, "Para normalnıh" taqımınıñ sabıq iştirakçisi. 2010 senesinden solo karyerasınen oğraşa. Pop ve indi muzıka ceryanlarında çalışa bile.

## Tercimeial

## Diskografiya
* -{Co'N'Dorn}-, 2014
* -{Randorn}-, 2014/11/11

## Videoklipler

## Filmografiya

## Menbalar

## Bağlantılar
* Resmiy sayt
Dmıtro Şurov

**Dmıtro Şurov** (, 1981 senesi oktâbr 31, Vinnıtsâ ş. doğ.) – belli ukrain çalğıcı, 2009 senesinden "-{Pianoboy}-" taqımınıñ baş yırcısı. Keçmişte "Okean Elzı" (2001-2004) ve "-{Esthetic Education}-" (2004-2008) taqımlarınıñ pianinocısı olğan edi, em de 2006 senesinden 2009 senesinece Zemfiranıñ çalğıcılarından biri edi.
Zlıva (yır)

**"Злива"** (qırımca: Sağanaq; muz. Dmıtro Şurov, söz. Andriy Hlıvnük) – Andriy Hlıvnük Camala ile icrasındaki Maydan facialı vaqialarınıñ bir yıllığına bagışlanğan yır.

2014 senesi noyabrniñ 20 künü "Zlıva" yırı ilk sefer İ’net ağında peyda ola: Yevromaydan saytında baş saifesinde başlanğıc levha olaraq qullanıla.

## İştirakçileri
* Andriy Hlıvnük, Camala – vokal
* Dmıtro Şurov – rodes-piano
Camalanıñ taqımından:
* Yevgen Kostits – uruv aletleri 
* Sergiy Yerömenko – gitara  
* Erika Slobodenük – bas gitarası 

## Yır aqqında
"Zlıva"nıñ yazıluvı Kiyevdeki meşur "Z ranku do noçi" degen Oleksandr Ponomarövnıñ studiyasında olıp keçti. Em de, Andriy Hlıvnüknıñ aytqanına köre, yırnıñ kerek derecesine ketirmek içün eki repetitsiya yeterlik oldı.

 dep söyley Camala. 

Şay, yırnıñ şöyle satırları mevcut: "Evelki dayın men endi olamam,//Tek birini isteyim mayıstaki sağanaqlardan://Küçlü-küçlü yağıp yağmur alıp ketsin//Bayağı bezdirgen bizim qış-qıyanetli avasını." ().

## Atıflar
Yetekleyici (film)

**"Yetekleyici yahut Çiçeklerniñ közleri bardır"** (, ) — ukrain tarihiy dramatik filmi, rejissörı ve stsenariy müellifi Oles Sanin. 2014 s. noyabr 12-den bütün Ukrainada filmniñ numayışı başlandı. Odan evel film ilk kösterelmesi iyül 16 künü Odesa halqara kinofestivalinde ötkerildi. 2014 s. sentâbr 9 künü Ukraina Oskar komiteti Ukrainanı nevbetteki "Oskar" kino mukâfatında "yabancı tilli film" namzetliginde temsil etmekçün aynı bu filmni sayladı.

Filmniñ şiari: "Közlerini yumıp, yüreknen baq" ().

Oles Sanin aytqanına köre, film üzerindeki iş ta 2013 s. sentâbrde bitirilgen edi ve onı taqdim etüv noyabrde, soñra dekabrde olmaq kerek edi, amma o yıl soñunda olğan facialı vaqialardan başqa vaqıtqa qaldırıldı.
  
## Süjet
Süjetniñ negizine 1930-ıncı yıllarda Sovet Ukrainada kerçek olğan facia yattı: kollektivizatsiya, açlıq, repressiyalar, ziyalılarnı yoq etüv. NKVDistler büs-bütün kedaylarnı, kobzar ve lirniklerni, Harkiv civarındaki bir yerde toplap, atışqa oğratalar. O facialı vaqialar içinden levhada amerikalı oğlançıq ve kör çalğıcınıñ Sovet Ukraina boyunca seferi tasvir etile.

## Rollerde
**Baş rollerde:**
* Anton Svâtoslav Grin – Piter Şemrok, Mayklnıñ oğlu
* Stanislav Boklan – kobzar İvan Koçerga
* Camala – aktrisa Olga Levitska
* Oleksandr Kobzar – Volodımır, NKVD hadimi
* İrina Sanina – Orısya, İvan Orısinıñ apayı
* Cef Barel – amerikalı iş adamı Maykl Şemrok
Bazı levhalarda ukrain yazıcıları Oleksandr İrvanets ve Sergiy Jadan, yırcı Taras Kompaniçenko, em de bütün Ukrainadan yüzden ziyade soqur insan ve Kiyev, Harkiv ve Lvivli ukrain yırcılarını körmek mümkün. Levhada professional aktörlar ile kör kobzarlerniñ rollerini Ukrainanıñ çeşit şeerlerinden kelgen körlar oynadı.

## Tehnikiy yañılıqlar
Filmniñ özgünligi – tiflokommentariylerdir – o mahsus yazılğan audioyolçıqlar nazar bozuqlıqları bar olğan adamlarğa ekranda olğan şeylerni qulaqlarına radiosignal vastasınen tasvir etile. Şay, "Yetekleyici" – Ukrainada böyle usulda ilk sefer çıqqan film. 

## Saundtrekler
* Camala (qaramanı – Olga Levitska) – -{You're my thrill}-
* Camala – Çomu kviti mayüt oçi

## Mukâfatlar

## Meraqlı şeyler
 
## Menbalar
* Resmiy sayt 
*  ''Yetekleyici'', 30. -{Warsaw International Film Festival}-
Saylama vokal eserler

**Saylama vokal eserler** [notalar] (muzıka muarriri ve tertip etici – Cemil Karikov) - içinde belli qırımtatar bestekârı İlyas Bahşışnıñ qırımtatar şairleriniñ şiirlerine ve spektakllerge yazğan muzıkası, bestekâr tarafından işlengen yırları olğan cıyıntıqtır.
İşbu kitapnıñ dünya yüzüni körmesine bestekârnıñ qızı Elzara Bahşış büyük isse qoştı.

Muzıkal mekteplerniñ talebeleri (Canköyli Darya Skripka, Sevilâ Abibullayeva, Yuriy Kovalöv kibi), işte endi bu kitapnı qullanıp, İlyas Bahşışnıñ yazğan yırlarnıñ böylece ögreneler.

## Menbalar
* Yaş yırcılar  – "Yırla, sazım" yayıñda Ridvan Halilov ile (12/10/2013)
Stepnogirsk

**Stepnogirsk** () - Ukrainanıñ Zaporijjâ vilâyetinde bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 80 kişi (01.12.2025).
Lazurnoye

**Lazurnoye** (, ) - Qırımnıñ Aluşta şeer şurasında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 151 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Velıka Bilozerka

**Velıka Bilozerka** () - Ukrainanıñ Zaporijjâ vilâyetinde bir köy. Ealisiniñ sayısı 8 339 kişi (2011 senesi).
Oksana Zabujko

**Oksana Stefanivna Zabujko** (; 1960 s. sentâbr 13, Lutsk ş. doğ.) – ukrainalı şaire, yazıcı, edebiyatşınas, publitsist, cemaat erbabı. Öz icadında ukrainalı kimligine büyük diqqat ayıra. 

## Tercimeial
1977-1982 seneleri Şevçenko adına Kiyev universitetiniñ felsefe fakultetinde oquy, soñra universitetniñ etika ve estetika kafedrasında aspiranturanı bitire (1986). 1987 senesi «Sanat çeşiti olaraq lirikanıñ estetik tabiatı» mevzusında dissertatsiyanı qorçalap, felsefe ilimleriniñ namzeti ola.

1986-1988 seneleri Çaykovskiy adına Kiyev konservatoriyasında estetika ve medeniyet tarihından ders bere. 1988 senesinden Ukrainanıñ İlimler akademiyasınıñ Felsefe institutını hadimi ola. 1992-1994 seneleri davet etilgen yazıcı ve Fulbrayt stipendiatı kibi AQŞnıñ Pensilvaniya, Garvard, Pitsburg kibi universitetlerinde bulundı.

## Şiiriyet
## Nesir
## Menbalar
* Resmiy ağ saytı
Goal

-{H|Goal}-
**"Goal"** – Camalanıñ mahsus 2012 Avropa futbol çempionatı içün yazğan yırı.

Camala 2012 senesi Avropa çempionatınıñ final qısmında jerep taşlav tedbirini "Goal" yırınen aça. Camalanıñ aytqanına köre, "Goal" adlandırılğan yırı tek futbolçün degil de, o öz maqsadına irişmege çağırğan yırdır, asıl ğalebege bir çağıruvdır, çünki "-{goal}-", ingliz sözü olıp, tek futbol manasını taşımay, o sözniñ "maqsat" manası de bar.

"Goal" yırı simfonik orkestrnen yazılğan edi. Orkestr içün partiyalarnı Yevgen Filatov yarattı, hor içün ise Camala. Sözlerniñ müellifi – Tetâna Skubaşevska.

## Atıflar
Nikopol

**Nikopol** () - Ukrainanıñ Dnipropetrovsk vilâyetinde bir şeer. Nikopol rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 115 476 kişi (2014 senesi).

## Bağlantılar
* http://nikopol.osp-ua.info/  - şeer saytı
* http://www.nikopol-online.info/  - şeer portalı
Bay Buğa

**Bay Buğa** (, ) – Qırımnıñ Kefe şeer şurasında bir köy. Ealisiniñ sayısı 2 762 kişi.

## Atıflar
Gorodok (Jıtomır vilâyeti)

**Gorodok** () - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 2 671 kişi (2012 senesi).
Hurt (yır)

**-{Hurt}-** (muz. Camala, sözl. Tatyana Skubaşevskaya) – "-{All or Nothing}-" albomında olğan yırlardan ayrı bir yer ala, çünki simfonik orkestrinen 40 adam erkânında yazılğan edi. Camalanıñ aytqanına köre, bu yırnı o, bütün afta bir özü olıp, pek kederli bir alda yazğan edi. Onıñ içün yırnıñ adı da şu. Em de Yañı yılğa yaqın onı taqdim etti.

Çevirip tizgen (aranjirovka yapqan) – Yevgen Filatov, orkestrlegen – Oleg Yasinskiy (balalar opera teatriniñ orkestri), dirijor – Yevgen Voronko, uruvlı – Oleksandr Garkavıy, royal – Oleksandr Ognivets, bas – Oleksandr Novakov, gitara – Mihaylo Bankovskıy.

Camalanıñ fanlarıdan birisi yırğa pek kelişken videofragment tapıp, üstünden audio yazısını qoydı. O o qadar yahşı oldı ki, klipniñ çıqarmağa keregi de qalmadı.

Yırınıñ şay satırları bar: "Qorqular içinden öz arzum qarşına ketem,//Ebet, bu yolda qıyınlıqlar da çekem,//Cünki biz epimiz sade adammız" (ingl. "-{Cause it’s all gain all my pain,//Yeah, i'm scared on this way,//Oh, we are only human}-").

## Bağlantılar
* "-{Hurt}-"nıñ sözleri ve tercimesi

## Atıflar

-{T|crh-latn: Hurt (yır); crh-cyrl: Hurt (йыр)}-
Neçün çiçeklerniñ közleri bar (yır)

**"Neçün çiçeklerniñ közleri bar"** () – Harkivde "Yetekleyici" filminiñ çıqarıluvı vaqtında Camalanıñ yazğan yırı, soñra şu filmniñ de saundtreklerden birisi olğan soyu. Muzıkası – Camalanıñ, sözleri Viktoriya Platovanıñ.

 böyle etip, yır doğurıldı, dep söyley Camala. Soñra film üzerinde iş bitirilgen soñ, onıñ kimer epizodları kelecek klipte de qullanıldı.

Müellif kompozitsiyasından ğayrı singlge qırımtatar halq yırı de kirdi – "Meni ğamdan azat eyle". Camalanıñ aytqanına köre, o tesadüfen degil, bunen Camala ukrainlerni ve qırımlılarnı birlikte olğanlarını köstermege tırıştı.

Singlniñ cıltı qırımtatar ressamı Rustem Eminovnıñ "Ay sonatası" degen resmi oldı. Eminov resimleriniñ esas mevzusı – qırımtatarlarnıñ sürgünligidir.

## Atıflar
Meni ğamdan azat eyle

**"Meni ğamdan azat eyle"** – cenkten evel icra etilgen qırımtatar halq yırı.

## İcracıları
* Sabriye Erecepova
* Sakine Nalbantova
* Asiye Saale
* Camala (akkordeon – Şevket Zmorka)

## Atıflar
Qaraqalpaq tili

**Qaraqalpaq tili** (öz adı *-{Qaraqalpaq tili, Қарақалпақ тили}-*) – türkiy gruppadaki qıpçaq tillerinden bir tildir, Özbekistan terkibindeki Qaraqalpaqistannıñ resmiy tili.
Afize Yusuf-qızı

**Afize Yusuf-qızı** (kerçek adı **Afize Cemaledinova**; 1988 senesi mayısnıñ 28-inde Aqmescit şeerinde doğ.) — belli qırımtatar yırcısı ve jurnalisttır. ATR telekanalında çalışqan edi. Afizeniñ tamırları Özenbaş, Urkusta ve Şüli köylerinde.
Darya Skripka

**Darya Skripka** (; 2001 s. yanvar 24, Canköy, Qırım) – yaş yırcı, küçlü ve nazik sesiniñ saibi. "Tatlı ses-2013" yarışını ğalibi.

## İcadı
Al-azırda Canköyniñ bala muzıka mektebinde klassik vokal sınfında oquy. Vokal ocası – Elmira Qudusovna Bekirova, Qırımda nam qazanğan medeniyet erbabı. Ekimler Daryağa yırlamağa yasaq etkenine baqmadan, Elmira Bekirova qızçıqnıñ büyük istegeni ve avesligini körip, oña öz vaqtında qol tuttı ve onıñ göñlüni köterip, vokal derslerini devam ettiler.

2013 s. dekabr 1 künü "Tatlı ses" yarışınıñ finalında, Sabriye Erecepovanıñ repertuarından "Çare sazım / Sıra-sıra cezveler" qırımatatar halq yırını büyük duyğu ve ustalıq ile icra etip, "Vokal" nominatsiyasında ğalebe qazana. 

"Qırımtatar halq yırını öz repertuarıma almaq ögüne, yırnıñ manasını añlamaq em de öz içimden, öz şuurımdan, öz duyğularımdan keçirmek içün, men mıtlaq onı rus tiline tercime etmek ocama rica etem", dey Darya. Tercime ve aytılışnıñ üstünde Dayağa Z. İbragimov yardım ete, çünki qırımtatar tili Darya içün yabancıdır. İleride Darya qırımtatar tilini mükkemel derecede bilmege planlaştıra. "Men bu halqnıñ medeniyetini, ayrıca yırlarnı pek begenem." Şimdi ise Darya ingliz ve frenk tillerini ögrene.

2014 s. "Tatlı ses"niñ gala-kontsertinde Darya Skripka Emine Cevdetova ile "Aşq oldım" yırnı duette icra ettiler.

## Menbalar
*Darya Skripka "Altı qızlar" yırnen 2014-Yanı yıllıq ATRnen ötkerilgen konsertinde 
*Darya Skripka "Yırla, Sazım" yayıñda (12/01/2014)  
*Yaş yırcılar – Darya Skripka, Sevilâ Abibullayeva, Yuriy Kovalöv "Yırla, sazım" yayıñda (12/10/2014)  
*Darya Skripka Saba-erte ATR-de – "Je t'aime", "Barışalım", "Ay yarıq gecesinde" (22/01/2015)  

## Atıflar
ATR

-{H|ATR}-

**ATR** – 2006 - 2015 seneleri Aqmescitte, 2015 seneinden bugünge qadar Kıyivde çalışqan birinci qırımtatar telekanalı. 

2015 s. 26 yanvar künü maskalı ve kiyimlerinde "OMON" dep yazılğan silâlı insanlar ile tolu "Kamaz", FHH ve Taqiqat komitetiniñ taqiqatçıları ATR teleşirketniñ binasınıñ sarıp aldılar. Silâlı insanlar bir yıl devamında olıp keçken adiselerniñ video malümatını, şu cümleden, fevral 26 künü Qırım parlamenti divarları yanında keçirilgen mitingniñ videosını saqlağan bilgisayar serverini tutıp almaq içün keldiler. 

## Yayınları
* "Saba erte ATR-de"
* "Zaman"
* "Yırla, sazım" Ridvan Halilov ile
* "Tarih sedası" Gülnara Bekirova ile
* "Göñül eseri" Afize Yusuf-qızı ile
* "Mızmızlar"
* "Aqqım bar" Oksana Loboda ile
* "Прогулки по Крыму" Oleksa Gayvoronskiy ile
* "Balçoqraq"
* "Bu afta" Şevket Memetov ile

## Bağlantılar
* ATR telekanalınıñ resmiy saytı
* ATRniñ canlı efiri
*  ATR YouTube

## Atıflar
Tatlı ses

**"Tatlı ses"** – ATR telekanalınıñ tarafından teşkil etilgen büyük istidatlarnıñ yarışıdır. "Tatlı ses"niñ maqsadı – qırımtatar milliy sanatınıñ tiklenmesi, saqlanması ve kütleviyleştirilmesi, yaş istidatlarğa destek berilmesidir, bir sıra istidatlı balalarnı tanımasına ve inkişaf etmesine büyük bir fırsattır.

2013 senesi "Tatlı ses" yarışında Darya Skripka eñ güzel yırcı unvanını qazandı. Eñ güzel oyuncı olaraq ise Nariman Emirsaliyev tanıldı. "Bediiy söz" nominatsiyasında Sevilâ Kökey ğalip çıqtı.
Qırımda yaşa (yır)

**"Qırımda yaşa"** – Seyran 7'62 ile Afize Yusuf-qızınıñ  birlikte yaratqan yırı. Rep beyitleriniñ sözlerini yazğan – Seyran Halilov, bağlama ve nağmeniñ müellifi – Afize Yusuf-qızı, kemane çalğan – Rustem Qurtmemetov.

 dep, öz -{Facebook}- saifesinde Afize Yusuf-qızı yañı yır çıqqanını izaat etti.

## Menbalar
* Seyran 7,62 ve Afize Yusuf qızı "Qırımda yasa" yırnıñ aqqında  – Saba erte ATR-de (2014 dekabr 22) 

## Atıflar
Seyran Halilov

**Seyran Halilov** (lağabı **Seyran 7'62**) – qırımtatar tilinde rep aytqan ilk icracı, yırlarınıñ sözlerini özü yaza. Yaratqan metinleriniñ esas mevzusı – içtimaiy mevzudır. 

## Tasil
Aqmescitteki Tabiat qoruv ve kurort inşaatı milliy akademiyasını bitirgen. Alğan zenaatı - mimar.

## İcadı
2013 s. mart ayında "Kim, eger biz degil" degen yırnen "Meydan FM" yarışınıñ birinci mevsiminde 3-ünci yerni qazandı.

* "Kim, eger biz degil" (2012)
* "Böyle olurmı aslı?"
* "Ramazan ayı" 
* "Olar kibi"
* "Qırım. Vatan. Millet" (2014 s. aprel)
* "Unutılmaycaq facia"  
* "Qırımda yaşa" (2014 s. dekabr) – Afize Yusuf-qızınen duet ile

## Atıflar
Pyatıhatkı

**Pyatıhatkı** () - Ukrainanıñ Dnipropetrovsk vilâyetinde bir şeer. Ealisiniñ sayısı 17 608 kişi (2024 senesi).
Yunan Asan Bay

**Yunan Asan Bay** (, ) – Qırımnıñ İslâm Terek rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 294 kişi.

## Atıflar
Eñ güzel yıl kontserti

-{H|YouTube}-
**Eñ güzel yıl kontserti** () - "Tet" telekanalınıñ yılbaş proekti. 

İştirakçiler: Camala, -{Pianoboy}-, -{Alloise, TNMK, SunSay, The HARDKISS, The Maneken, ONUKA, Bahroma, Sophie Villy, Tape Flakes, Champagne Morning, Morphom}-, Maşa Çaykovskaya ve Guşa Katuşkin, -{Dead Boys Girlfriend, US}-, Ruki'v Brüki.

## Atıflar
Soul

**Soul** ( – "can-göñül") – 1950 senelerinde. AQŞnıñ afroamerikanlar tarafından yaratılğan muzıka yönelişidir – eñ emotsional, eñ duyğulı, eñ tesirli em teren manalı yönelişidir, çünki afroamerikanlarnıñ qulluq ve aqsızlıq devriniñ aqqında soul bir canlı esletme dayın ola. Musaviy uquqlar oğrunda küreşkende afroamerikanlarnıñ böyle "-{Black is beautiful}-" ("Qara olmaq acayiptir") şiarı peyda oldı. Yaşlar içün soul milliy şuurını yükseltmek müim vazifesini becerdi, demek mümkün. Qayd etmek kerek ki, soulğa eñ yaqın fank yönelişi oladır, çünki şu eki yönelişniñ meydanğa kelüv sebebi birdir – o afroamerikanlarnıñ aqları içün areketi; asıl, 1960 seneleri ortasında soulnıñ devamı fank özüne aldı.

Kimer muzıkaşınaslar deyler ki, "qara" adamlar dayın, soulnı kerek derecede "beyaz"lar beceramay, "beyaz" insanlarğa o kelişmegen, amma ket-kete "-{blue-eyed soul}-" (kökközlü soul) degen yöneliş de peyda olmağa başladı. Şay, ilk kere "kökközlü soul", eki "beyaz" amerikalı Bill Medli ve Bobbi Hetfildten ibaret, "-{Righteous Brother}-" vokal dueti icrasında yañğırağan; 1964 senesinden başlap olarnıñ audio yazıları zencilerniñ hit-paradlarında daima yañğıra ediler; soñra "-{Young Rascals}-", "-{Hall and Oates}-" ("-{Blueyed Soul Brothers}-"), "-{Delaney&Bonnie}-" ve başqaları o "beyaz" soul yönelişni devam ettirdiler. Şimdi ise "kökközlü soul" ıstılası, qullanılmay asıl, çünki çoqusı soul hitleri em "qara", em "beyaz"larnen birlikte yazıla, şay, ket-kete teri tüsü köstergiç statusını coyğan.

Soulnıñ bazı hususiyetleri: bir nefeste ve bir metin ecasına (melizm) icra etilgen, ve uzun ezgili fragmentlernen oyalanğan qudretli vokal, özgün bir vokal passajları. Soul afroamerikan kilse vokal taqımı solist ile dialognı özüne de has ettirgen. Soul riffleri baqır nefesli aletlernen unisonda icra etile. 

## Soul yırcıları
* Rey Çarlz (-{Ray Charles}-) – "-{I've got a woman}-" (başlıca gospel "-{My Jesus is All the World to Me}-"), 1955; "-{Hallelujah, I Love Her So}-", 1955; "-{Georgia on My Mind}-" (1960)
* Ceyms Braun (-{James Brown}-) - "-{Say It Loud: I'm Black And I'm Proud}-" ("Davuşnen ayt: men zencim, em bunen ğururlanam"), "-{Please, Please, Please}-" (1957)
* Sem Kuk (-{Sam Cooke}-) – "-{A Change Is Gonna Come}-"
* Areta Franklin (-{Aretha Franklin}-) - -{I Never Loved A Man}-
* Otis Redding (-{Otis Redding}-)
* Stivi Vander (-{Stevie Wonder}-) ("detroyt soulı", deyler)
* Aliya Houton (-{Aaliyah Haughton}-) – -{Age Ain’t Nothing But a Number}- (1994)
* -{crh-latn:Solomon Börk;crh-cyrl:Соломон Бёрк}- (-{Solomon Burke}-)
* Gregori Porter (-{Gregori Porter}-)
* Sem Smit (-{Sam Smith}-)

## Soul çalğıcıları
* Culian Edvin (-{Julian Edwin}-) -{"Cannonball" Adderley}- (saksofoncı)
* Çarlz Mingus (-{Charles Mingus}-) (kontrabasçı)

## Menbalar
* Gönülden yırlağanda  -{*rap.ru*}-
* Soul. Nasıl o, afroamerikanlarnıñ göñül muzıkası? -{*shkolazhizni.ru*}-
My Jesus is All the World to Me

**"-{A|My Jesus is All the World to Me}-"** ("İsa menim içün bütün dünyadır") - bir gospel yırıdır. 1955 senesi Rey Çarlz (-{Ray Charles}-) tarafından "-{I've got a woman}-" yırına çevirildi, amma o başlıca gospelniñ sözleri ve gospelge has aylanuvları saqlandı. O vaqıtlari cemaat fikrince şu Rey Çarlznıñ yapqan eksperimentiniñ aramlıq dep sayıldı, o sebepten "Atlantik" audio yazuv şirketi o yırnı keñ meydanğa çıqarmaga çoq vaqıt qarar bermey edi. Amma paralar, yañı muzıka sekillerini qıdıruv ve Rey Çarlznıñ israrlığı o qorqularnı yoq etip, 1959 senesi o yır dünyanı köre.

## Menbalar
* Soul. Nasıl o, afroamerikanlılarnıñ gönül muzıkası? *-{shkolazhizni.ru}-*
Corc Klinton

**Corc Klinton** () – yırcı, bestekâr, prodüser. "-{Parliament}-", "-{Funkadelic}-", "-{Funkenstain}-" kibi fank-taqımlarnı yarattı. Fanknıñ yaşayış felsefesi dayın menimsemep, onıñ faal teşviqatçılerden biri edi. 70ci senelerce onıñ plastinkalarnıñ ciıltlari fank "U" tamğasınen ve "-{One Nation United under the Groove}-" ("Gruvnen birleşken bir millet") şiarinen belgilene edi.
Groove

**Gruv** () - temiz zencilernin sleng ıstılası,  qızğın, gönül köterilüvi, drayv ifadelegen. "U" işareti (yumruq köterilgen işaret ve kiçik parmağılarnen ile) – o birlik, küreş ve azatlıq işaretidir.
You Are My Thrill

"**-{You Are My Thrill}-**" (qırımca *Sen menim titrevimsiñ*; muz. Jay Gorney, sözl. Sidney Clare) – 1930-seneleri caz standartı sayılğan populâr yırı. İcracıları: Billi Holidey (-{Billie Holiday}-), Ella Fitscerald (-{Ella Fitzgerald}-) ve başqaları.

"Yetekleyici" filminde Camala (qaramanı – Olga Levitska), öz sevgi duyğularını Maykl Şemrokqa añlatmaq içün, aynı bu 30 senelerine kelişken caz yırını saylap aldı; yır, elbette, ingliz tilinde, çünki süjetke köre o, ondan ğayrı ecnebiy tilleriniñ başqa birisini añlamay. Çevirip tizgen (aranjirovka yapqan) – Alla Zagaykeviç.  

## Atıflar

-{T|You Are My Thrill}-
Песня о дружбе

**Песня о дружбе** (qırımca: *Dostluq aqqında yır*) – Camalanıñ "Dâkuyu" yarımalbomınıñ yırlarından biri.

 yırnıñ çıqışını Camala öyle sözlernen izaat etti.

## Atıflar
Fank

**Fank** () – 1960-nci yıllar ortasında AQŞnıñ afroamerikan halqnın tarafından yaratılğan yönelişdir. Şekillendirüv başında fank muzıkası bir eglence dayın sayılsa da, soñra, afroamerikanlarnıñ uquqlar içün areket kontekstinde, siyasiy bir renkni de ala. James Brown, George Clinton ve Sly Stone şu tarznıñ esasçılarından olalardırlar. 

Asıl, fank ıstılası o jargon sözüdir, manası – şay faal oynamaqtır, terlegence. Mürekkepleşken vezin, er bir aletniñ partiyasılarında maksimal sinkopalar mevcut olmalı (şay, sinkopalı basqa "fank bası" deyler), em muzıkalı ibarelerniñ defalarca tekrarlaması – o fankniñ esas hususiyetleridir.

## Fank-yırcılar
* James Brown – "Papa’s Got a Brand New Bag", "Funky Drummer" (1965)
* Wilson Pickett – "In the Midnight Hour" (1965), "Funky Broadway" (1967)
* George Clinton, onıñ fank-taqımları: "Parliament", "Funkadelic", "Funkenstain"
* Sly Stone ve onıñ taqımı – Sly & the Family Stone (1966-1975)
* Earth, Wind & Fire
* Eddie Harris

## Fank-çalğıcılar
* Charles Lloyd (saksofonçı)
Gospel

**Gospel** ( — İncil) — başlıca diniy merasimlerinde icra etilgen ruhiy yırlardır. ABDde XIX asırnıñ soñunda şu muzıka yönelişi inkisaf yoluna çıqa ve 1930 senelerinde ğayet popular ola. Gospel muzıkası ekseriy allarda vokallı, aenkli em diniy (hristian) metinlerinde esaslanadır. Demek mümkün ki, gospel o afroamerikanlarnıñ maneviy muzıkası.

## Gospel yırcıları
* Rey Çarlz (-{Ray Charles}-) – -{I've got a woman}- (başlıca gospel "-{My Jesus is All the World to Me}-"), 1955; "-{Hallelujah, I Love Her So}-"
* Gregori Porter (-{Gregory Porter}-)

## Gospel çalğıcıları
* Lui Armstrong (-{Louis Armstrong}-)
* Dük Ellington (-{Duke Ellington}-)
* Horas Silver (-{Horace Silver}-)
* Çarli Heyden (-{Charlie Haden}-)
Riff

**Riff** () – aletler taqımınen defalarca tekrarlanğan nağme ibaresi. Eki variantı qullanıla: quvetleştirüv usulı dayın, yani *-{stomp}-*, ya da parallel refaqat improvizatsiya yapqan solistniñ deñişmez bir şekilde, yani *-{background}-*. Big-bendlerde çalğıcılar birden farqlı-farqlı riffler işlete bileler, kimerde ise bir-biri artından kelgen nevbetleşme dayın.
Uinton Marsalis

**Uinton Marsalis** (; 1961 senesi oktâbr 18-de AQŞdaki Yañı Orlean şeerinde doğ.) – amerikanlı trubaci, bestekâr. 9 "Gremmi" mukâfatlarnıñ saibi.

1995 s. "Marsalis muzıka aqqında" () adlı tasil teleserialı çıqqan.

## Bağlantılar
* wyntonmarsalis.org – Resmiy ağ saytı
* YouTube kanalı
Sem Smit

**Sem Smit** (; 1992 s. mayıs 19 künü İngilteredeki London şeerinde doğ.) – britaniyalı yırcı-icracı. Pop, soul, R&B muzıka ceryanlarında 2007 senesinden başlap faal çalışa.

2015 s. Sem Smit "Gremmi"ni 6 nominatsiyada taqdim etilgen, asıl, "Gremmi" tarihında Sem Smit "Balaban dörtlük"ni bütün kategoriyalarda namzet etip kösterilgen ekincisi, birincisi ise – amerikalı Kristofer Kross; şay o: yıl yırı ve yazısı (-{"Stay With Me"}-), yıl albomı (-{"In the Lonely Hour"}-) ve yıl keşfi, ayrı – eñ güzel pop albomı (-{"In the Lonely Hour"}-) ve eñ güzel pop solo icrası (-{"Stay with Me"}-). Ve fevralniñ 8-de birden dört "Gremmi" mukâfatlarnıñ elde etti: Yıl yazısı, Yıl yırı, Yıl keşfi (eñ güzel yañı artist olaraq) ve Eñ güzel pop albomı.
 -{*Rolling Stone*}- ve -{*The Mirror*}- neşirlerine intervyu bergende qayd etken Sem Smit.

## Diskografiya
### Studiya albomları
*-{Nirvana (EP)}-, 2013
*-{In the Lonely Hour}-, 2014/05/26

### Singller
*-{"Lay Me Down"}-, 2013/02, -{YouTube}-'de klip videosı
*-{"La La La"}- (-{Naughty Boy}- Sem Smit ile), 2013, -{YouTube}-'de klip videosı
*-{"Money on My Mind"}-, 2014, -{YouTube}-'de klip videosı 
*-{"Stay with Me"}-, 2014, -{YouTube}-'de klip videosı
*-{"I’m Not the Only One"}-, 2014 -{YouTube}-'de klip videosı
*-{"Like I Can"}-, 2014 -{YouTube}-'de klip videosı
*-{"Lay Me Down"}-, 2014 -{YouTube}-'de klip videosı (5/02/2015)

## Bağlantılar
*-{samsmithworld.com}- – Resmiy ağ saytı
*Sem Smitnıñ resmiy -{YouTube}-kanalı
*Sem Smitnıñ yırlarnıñ metinleri ve tercimeleri

## Atıflar
In the Lonely Hour

**-{In the Lonely Hour}-** (qırımca: Yalıñızlıq saatında) – Sem Smitnıñ debüt tolu CD albomı. Albom 2015 senesi fevralniñ 8-inde  "Gremmi"de "Yıl albomı" nominatsiyasında taqdim etildi. Albom 15 eserden ibaret:

-{
# *Money On My Mind*
# *Good Thing* 
# *[[Stay With Me]]*
# *Leave Your Lover* 
# *I'm Not The Only One* 
# *I've Told You Now* 
# *Like I Can* 
# *Life Support* 
# *Not In That Way*  
# *Lay Me Down* 
# *Restart* 
# *Latch (Acoustic)* 
# *La La La (feat. Naughty Boy)* 
# *Reminds Me of You* 
# *Make It To Me*
}-

## Bağlantılar
*-{Sam Smith — In The Lonely Hour}-  *-{musicalshuttle.ru}-*

__NOTC__
Nirvana (albom)

**Nirvana (EP)** – Sem Smitnıñ birinci dört yırdan ibaret yarımalbomı:
# *-{Nirvana}-*
# *-{Save With Me}-*
# *-{Latch (acoustic)}-* 
# *-{I've Told You Now}-*

→''Din men alâqalı olğan "Nirvana" ile qarıştırmaniz.
Şıroke (Dnipropetrovsk vilâyeti)

**Şıroke** () - Ukrainanıñ Dnipropetrovsk vilâyetinde bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 11 221 kişi (2001 senesi).
Paolo Nutini

**Paolo Covanni Nutini** (; 1987 s. yanvar 9 künü İskoçiyadaki Peysli şeerinde dog.) – britaniyalı yırcı-icracı, bestekâr, çalğıcı. Soul, fank, pop, rok ceryanlarında çalışa bile.

## Diskografiya
**Studiya albomları**
*-{These Streets}-, 2006 
*-{Sunny Side Up}-, 2009
*-{Caustic Love}-, 2014

## Bağlantılar
* -{www.paolonutini.com}- – Resmiy ağ saytı
* Paolo Nutininiñ yırlarnıñ metinleri ve tercimeleri
Caustic Love

**-{Caustic Love}-** (qırımca: Accı sevgi) – Paolo Nutininiñ üçünci CD albomı, 13 yırdan ibaret. 

## Albom aqqında
Albomnıñ ses prodüseri – Dani Kastelar.

## Yırlar cedveli
-{
# Scream (Funk My Life Up), YouTube'de klip videosı
# Let Me Down Easy
# Bus Talk (Interlude)
# One Day, YouTube'de klip videosı
# Numpty [Explicit]
# Superfly (Interlude)
# Better Man
# Iron Sky, YouTube'de klip videosı
# Diana
# Fashion feat. Janelle Monáe
# Looking For Something
# Cherry Blossom
# Someone Like You
}-

Adel, Londondaki "Ebbi Roud" () degen studiyasında Paulo Nutininiñ "-{Iron Sky}-" degen yırınıñ canlı icrasını eşitip, öz tvitter saifesinde coşqunlıqnen şöyle sözler yazğan: "Ömrümde eşitkenlerimden o eñ acayip yırlardan biridir!"
Altı daqqalıq yır, siyasetçilerge muracaat etip, zemaneviy qorqularnı serbestlikke çevirmege çağırta. Yırda "Ulu diktator" (1940) degen Gitler aqqında filmden Çarli Çaplinniñ kimer sözleri de qullanıla: "Siz maşna degilsiñiz! Siz ayvan degilsiñiz! Siz – insansıñız!".

## Menbalar
* Albomnıñ treyleri -{YouTube}-
* Albom aqqında tenqit: -{ sub-cult.ru,music.com.ua  }-

## Atıflar

__NOTC__
Gremmi

**"Gremmi"** () – AQŞ Sesyazma şirketleri assotsiatsiyası tarafından 1958 senesi martnıñ 14-ünde tesis olunğan Amerika sesyazma akademiyasınıñ tarafından taqdim etilgen muzıka mukâfatı. Zemaneviy muzıka dünyasında eñ şerefli mukâfatlarından biridir, onı kinematografiya saasında "Oskar" degen mukâfatınen ölçeştirmek mümkündir, em de "Gremmi"ge kimerde bir "muzıka Oskarı" da deyler. 

1957 senesi Los Anceleste Tomas Edisonnıñ yaratqan grammofonınıñ 80 yıllığı bayram etilgen vaqtında, professional çalğıcılarnıñ tarafından "Gremmi" mukâfatını yaratuv ğayesi peyda olğan edi, tamam bu sebepten de mukâfat eykelçiginiñ şekli – ufaq yaldızlı grammofondır. 

Birinci mukâfat berüv tedbirini 1958 senesi Frenk Sinatra açqan edi, o da soñra "Gremmi" mukâfatına eki kere irişken edi. Tantanalı mukâfatlandıruv tedbirini ötkermek aqqı oğrunda daima Los Anceles ve Nyu York küreşe. 

"Gremmi" AQŞnıñ milliy ğururıdır, çünki "Gremmi" mukâfatı çeşit türlü tarzlarda işlengen çalğıcılar, yırcılar, bestekârlarnıñ muvafaqiyetlerini mıtlaq qayd ete, em de şu mukâfat berilüvi 20 biñge yaqınlaşqan Amerika sesyazma akademiyası azalarınıñ qararına bağlıdır. 

Er sene 108 kategoriyada 30-ğa yaqın türlü muzıka janrlardan sesyazma akademiyasınıñ vekâletli azaları rey berilgen neticesinde "Gremmi" mukâfatı berile. Rey aqqı bar olğan adamlarnıñ arasında muvafaqiyetli ve tanılğan artistler, ses müendisleri: Con Bon Covi, Prins, Pol Saymon, Nora Cons, Beyonse.  "Ayatiy yeñişler oğrunda Gremmi mukâfatı" () biraz ayrıca tura, o muzıkağa salmaqlı isse qoşqan içün ayrı bir mukâfattır.

2015 senesi fevralniñ 8-inde endi 57-nci "Gremmi" mukâfatlandıruv tedbiri "-{Staples Center}-" degen yerde Kaliforniyadaki Los Anceles şeerinde ötkerildi.

## Büyük dörtlük
**Büyük dörtlük** () — dört dane eñ şerefli sayılğan "Gremmi" nominatsiyasıdır:
* Yıl yazısı ()
* Yıl albomı ()
* Yıl yırı ()
* Yıl keşfi ()

## Mukâfatlandıruv kategoriyaları

## Bağlantılar
*-{grammy.com}- – Resmiy ağ saytı
57-nci "Gremmi" mukâfatlandıruv tedbiri

**57-nci "Gremmi" mukâfatlandıruv tedbiri** 2015 senesi fevralniñ 8-inde Kaliforniyadaki Los Anceles şeerinde ötkerildi. 

2013 senesi oktâbrniñ 1-inden 2014 senesi sentâbrniñ 30-ınace yaratılğan eserler "Gremmi"-2015 mukâfatına irişmek içün imkânları bar edi. 2014 senesi dekabrniñ 5 künü mukâfat içün saylanğan namzetler ilân etilgen.

Sem Smit, Beyonse ve Vilyams Farell 6 nominatsiyada taqdim etilgen; 22 yaşında olğan britaniyalı Sem Smit "Gremmi" tarihında "Büyük dörtlük"niñ er bir kategoriyasında namzet etilip kösterilgen ekincisidir: yıl yırı ve yazısı  ("-{Stay With Me}-"), yıl albomı ("-{In the Lonely Hour}-") ve yıl keşfi.

Şay, 2014 senesi tolu debüt albomını çıqarğan Sem Smit, birden dört Gremmini elde etti: Yıl yırı (-{"Stay With Me"}-), Yıl yazısı (-{"Stay With Me"}-), Yıl keşfi (prestijli Büyük dörtlükten), ve ayrı – Eñ güzel pop albomı (-{"In the Lonely Hour"}-). 

Amerikalı yırcı Beyonse üç "Gremmi" qazandı: "Eñ güzel -{R&B}- yırı", "Eñ güzel çıqış" ve "Eñ güzel müit sesli (-{surround sound}-) albom".

Bek "-{Morning Phase}-" albomı içün "Yıl albomı" ve "Eñ güzel rok albomı" eki "Gremmi" eykelçigini elde etti.

Ledi Gaga Toni Bennet ile "Eñ güzel ananeviy pop albomı" (-{"Cheek To Cheek"}-) nominatsiyasında "Gremmi" qazandılar.

Rep icracısı Eminem "-{The Marshall Mathers LP2}-" albom içün "Eñ güzel rep albomı" nominatsiyasında "Gremmi" qazandı. Em de Eminem Rianna ile "-{The Monster}-" yırı içün "Eñ güzel rep dueti" elde ettiler.

## Bağlantılar
Iron Sky

**"Iron Sky"** (qırımca: Demirli kök) – Paolo Nutininiñ "Caustic Love" albomınıñ yırlarından biri.

Adel, London'daki "Ebbi-Roud" (ingl. Abbey Road) degen studiyasında Paolo Nutininiñ "Iron Sky" yırnıñ canlı icrasını işitip, öz twitter'saifesinde coşqun ile böyle sozler yazğan: "Ömürimde işitkenimden, o eñ acayip yırlardan biridir!".

Kimerlerge şu psihodelik soul-rok yırı, yani Paolo Nutininiñ icrası, afroamerikanlı Körtis Meyfildnıñ hatırlata.

Altıdaqqalı yır, siyasetçilerge muracaat etip, zemaneviy qorqularnı serbestlikke çevirmege çaqırtadır. Yırda "Büyük diktator" (1940) degen Gitler aqqında filmden Çarli Çapliniñ kimer sözleri de qullanıla: "Siz maşna degilsiniz! Siz ayvan degilsiñiz! Siz – insansıñızdır!".

## Menbalar
*"Iron Sky" yırnıñ metini ve tercimesi
*YouTube'de "Iron Sky"nıñ klip videosı

## Atıflar
Bittersweet (albom)

**Bittersweet** – dört yırdan ibaret olğan "Brunettes Shoot Blondes" degen taqımnıñ debüt CD yarımalbomı: 
#*Bittersweet* (2:45) 
#*Bang Bang!* (2:54)	
#*Tomorrow* (2:51) 	
#*Knock Knock* (2:16) 

2015 s. yanvarniñ 2-inde albom dünyağa taqdim etildi.

## Meraqlı şeyler
* Albomnıñ "Tomorrow" yırı "Yañı poçta" reklamasında qullanıldı.

## Atıflar
Brunettes Shoot Blondes

**-{Brunettes Shoot Blondes}-** () –  2010 senesiniñ başında Krıvıy Rig şeerinde Andriy Kovalövnıñ esaslağan yaş ukrainalı muzıka taqımı. İngliz tilinde icra etip, indi, brit-pop, brit-rok yönelişlerinde çalışa bileler. 2014 senesi sentâbrde taqımnıñ -{"Knock Knock"}- video yazısı internetni patlattı, demek mümkün, çünki -{YouTube}-'de şu klip bir afta içinde 1,5 milliondan ziyade adam baqıp çıqtı, bir qaç aftadan ise – 6 milliondan ziyade; qara-beyaz animatsiya şeklinde çıqarılğan videonı esas qaramanları ekrandan ekranğa kezip yürgen qızçıq ve onı uzun qulaqlı dostudır, ve şay etip, videoda -{Apple}- şirketiniñ 14 cihazı qullanıla.

Taqımnıñ erkânında: Andriy Kovalöv (vokal, gitara/piano), Sergiy Kravçenko (bas gitarası), Roman Sobol (uruv aletleri).

## Diskografiya
*-{Bittersweet}- (-{EP}-), 2015

## Klipler
*-{Knock Knock}-, 2014/09, -{YouTube}-'de klip videosı
*-{Bittersweet}-, 2014/12/15, -{YouTube}-'de klip videosı

## Singller
*-{"I Don't Know"}-
*-{"You Broke My Heart"}-
*-{"You've Got To Move"}-
*-{"Cigarette Day"}-
*-{"Sarah"}-
*-{"One, Two, Three, Girl"}-

## Bağlantilar
*Taqımnıñ resmiy ağ saytı  
*Taqımnıñ resmiy -{YouTube}- kanalı 
*Taqımnıñ resmiy Vimeo kanalı 
*Taqımnıñ resmiy -{Facebook}- saifesi 
*Taqımnıñ resmiy -{Soundcloud}- saifesi 
*Taqımnıñ resmiy İnstagram

-{T|Brunettes Shoot Blondes}-
Ağlavuq (film)

**"Ağlavuq"** (, ) — 1990 s. çıqqan AQŞnıñ muzıka filmi, rejissör – Con Voters (*-{John Waters}-*). Filmniñ şiarı: "O üslüplidir, o dülberdir, o arsızdır" (, ).
 
## Süjet
Veyd "Ağlavuq" Volker oquğan mektebinde eñ utanmaz, eñ arsız, eñ yaramaz bir oğlandır. O oğlannıñ istidatlarından biri – qızlarnıñ ögünde bir yaşçıq yibermektir, şay etip, o, Ellison degen terbiyeli bir qızçıqnı özüne celp ettire. Ellison "Ağlavuq" ve dostlarınıñ müitine tüşip rok-muzıka dünyasına oğray... seyircilerniñ diqqatına 1954 senesiniñ Amerikası, acayip muzıka ve aktörlar.

## Rollerde
*Conni Depp/-{Johnny Depp}- – Veyd "Ağlavuq" Volker
*Emi Lokeyn/-{Amy Locane}- – Ellison Vernon-Vilyams
*Polli Bergen/-{Polly Bergen}- – Vernon-Vilyams hanım

## Saundtrekler
* -{"Women in Cadillacs by Doc Starkes and The Night Riders"}- 
* -{"Gee! by The Crows"}- 
* -{"Sh-Boom"}-
* -{"A Teenage Prayer"}- 
* -{"King Cry-Baby"}- 
* -{"Teardrops Are Falling"}- 
* -{"Doin' Time for Bein' Young"}- 
* -{"Mr. Sandman"}- 
* -{"Please, Mr. Jailer"}-
* -{"Chicken"}- 
* -{"High School Hellcats"}- 

## Mukâfatlar

## Meraqlı şeyler
* Ağlavuq rolüne Tom Kruz, Robert Dauni, Cim Kerriniñ namzetleri de baqıldı. 
* Filmde Conni Deppniñ ve Emi Lokeynniñ yerlerine Ceyms İntveld ve Reyçel Suit yırlay.
* Film çekimleri rejissör Con Votersniñ tuvğan Baltimor şeerinde olıp keçti. 
* Veyd "Ağlavuq" Volkerniñ rolüne yaş bir aktör tapmaq içün peşinde, Con Uoters 30$ masraf etip, ösmür jurnallarını satın aldı. Bütün o jurnallarnıñ cıltlarında ise o vaqıtları "Camp strit, 21" serialından pek populâr Conni Deppniñ fotoresimleri mevcut edi. 
* Conni Deppniñ qolunda yazılğan "Ağlavuq" tatusı sahte olsa da, yüksekçe olğan Amerika yerlisi ise – aqiqiy.
## Atıflar


## Menbalar
* Resmiy sayt
Yun Hyon-sok

**Yun Hyon-sok**(Koreyaca: 윤현석;尹賢碩, 1984 s. avgust 7, Byupyoñ, İnçhon, Cenübiy Koreya — 2003 s. aprel 26, Doñdemun, Seul, Cenübiy Koreya) — Cenübiy Koreyanıñ belli insan aqları qorçalayıcı, gey şair ve yazıcı. Taqma adları **yukwudang**(육우당 六友堂, altı arqadaş), **Sulheon**(설헌 雪軒), **Midong**(미동 美童, güzel bala).

2003 senesi apreliniñ 26-sında o, Cenübiy Koreyada gomofobiyağa qarşı narazılıq kösterip özüni öldürdi.

## Eserleri
* **Ruhum değişikliği vardır yağmur çiçek**(내 영혼 꽃비 되어, 2003)
* **günlük Yukwudang**(육우당일기) (yayınlanmamış)

## Bağlantılar
* Protecting sexual minorities Koreatimes 2013.08.23  (İngliz tili)
* Queer Rights Activists in South Korea Step Up Efforts to Support LGBTQ Youth  (İngliz tili)
* 나의 일곱번째 친구는 누구입니까 한겨레 2013.04.26 (Cenübiy Koreya)
* 청소년유해매체물에 '동성애' 삭제키로 오마이뉴스 2003.04.29 (Cenübiy Koreya)
* 육우당(六友堂), ‘성소수자 해방’을 위해 지다 참세상 2008.05.01 (Cenübiy Koreya)
* 죽음으로 마감한 ‘커밍아웃’  시사저널 2003.05.15 (Cenübiy Koreya)

## Menbalar
Qara Qıyat

**Qara Qıyat** (, ) — Qırımnıñ Aqmescit şeer şurasında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 221 kişi (2011 senesi).

## Atıflar