open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sırbistandaki macarlar

**[[Sırbistan]]daki [[macarlar]]** (, ) — Sırbistanda yaşağan bir qavimdir, memleketniñ sayıca eñ büyük qavimleriniñ biridir. Sırbistannıñ Statistika İdaresi tarafından yayınlanğan ealini cedvelge aluv neticelerine binaen, 2011 senesi devletniñ Kosovodan tış territoriyasında 253&nbsp;899 macar yaşağan. Olarnıñ çoqusı (251&nbsp;136 kişi) Voyvodina muhtar ülkesinde yaşay (ve şu ülke ealisiniñ 13%-ini teşkil ete), şu sebepten macar tili Voyvodinanıñ resmiy tilleriniñ biridir. Sırbistanda yaşağan macarlarnıñ çoqusı katolik dinindedir, bazıları kalvinciler ya da başqa protestantlardır.

## Demografiya malümatı
Voyvodinada yaşağan macarlarnıñ eñ çoqusı (57,17%) o vilâyetniñ ğarbiy qısmında, Şimaliy Baçka ve Şimaliy Banat regionlarında otura. Vilâyetniñ beş munitsipalitetinde oturğanlarnıñ çoqusı macardır: Kanija (85,13%), Senta (79,09%), Ada (75,04%), Baçka Topola (57,94%) ve Küçük İdoş (53,91%). Daa üç munitsipalitette macarlar ealiniñ çoqusı olmasa da, onıñ müim bir parçası ola: Çoka (49,66%), Beçey (46,34%), Subotitsa (35,65%). Tamam Subotitsa şeeri Sırbistandaki macarlarnıñ  "resmiy olmağan paytahtı" olaraq bellidir. Protestant macarlarnıñ çoqusı beş munitsipalitette yaşay: Eski Moravitsa, Paçir, Feketiç, Yañı İtebey ve Debelâça..

## Bağlantılar
Sibay

**Sibay** (, ) - Başqırtistan Cumhuriyetinde bir şeer. Ealisiniñ sayısı 67 224 kişi (2009 senesi).

## Bağlantılar
* Şeer foto
Kahul

**Kahul** () - Moldovada bir şeer. Kahul rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 40 900 kişi (2016 senesi).
Stantsionnoye

**Stantsionnoye** (, ) — Qırımnıñ Yedi Quyu rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 129 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Asan Sabri Ayvazov

**Asan Sabri Ayvazov** (1878—1938) — qırımtatar yazıcı, edebiyat tenqitçi, oca, cemaat erbabı.

Yazıcı olaraq, İsmail Gasprinskiyniñ ğayeleri ve 1905—1907 ss. inqilâp tesirinde şekillendi.

## Tercimeial
1878 senesi mayısnıñ 6-sında Alupkada fuqare köylü ailesinde doğdı. 1889 senesi Alupkadaki başlanğıç mektebini bitirgen soñ İstanbulda 1892—1896 ss. pedagogik institutında oqudı. Türkiyede oquv yıllarında İsmail Gasprinskiyniñ «Terciman» gazetasında, İstanbul ve Baku matbuatlarında maqaleleri basıldı.

Qırımğa kelgen soñ oğlan ve qızlar içün Alupkada yañı mektep açtı. Esap, coğrafiya, grammatika, qırımtatar tili derslerini o mektepte alıp bardı.

## Bağlantılar
Rustem Müyedin

**Rustem Müyedin** (1919 senesi oraq ayınıñ 6-sı, Aqmescit — 2012 senesi qara qış ayınıñ 24-ü, Aqmescit) — qırımtatar yazıcısı.
Dekadans

**Dekadans** — XIX ve XX asırlarnıñ sıñırında edebiyat ve sanat ceryanı. Birinci temsilcileri, sanatnı materializmden azat etmek ıntıldılar.
IV Mehmed Geray

**IV Mehmed Geray** (1610 s. d. – 1674 s. ö.) - Qırım hanıdır. "Sofu Mehmed Geray han" olaraq da belli. 1641 – 1644 ve 1654 – 1666  senelerinde eki kere ükümdarlıq sürgen. Jeç Pospolita ile ittifaq siyasetini ötkergen. IV Mehmed han olğanından ğayrı diniy ve felsefiy şiirler yazğan meşur bir şairdir. Şiirlerinde "Kâmil" tahallüsini qullanğan. Hanlığı vaqtında memleketiniñ abadanlaştırıluvı ve medeniy yaşayışına ayrıca emiyet bergen. Sofu Mehmed Geray han zamanında Evliya Çelebi Qırımnı ziyaret etip, hanlıq devrindeki Qırımnıñ ayatı, paytahtı olğan Bağçasaraydaki yaşayış ve hannıñ özü aqqında malümat toplap yazğanı içün o malümatlar künümizge qadar saqlandı.
Qıyanlı

**Qıyanlı** (, ) — Qırımnıñ İçki rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1164 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Gomel vilâyeti

**Gomel vilâyeti** () — Belarusnıñ bir vilâyeti. Merkezi — Gomel şeeri.

**[[Şeer]]ler:**
* **[[Gomel]]**
* Bragin
* Buda-Kaşalöva
* Çaçersk
* Dobruş
* Hoyniki
* Jlobin
* Jıtkaviçı
* Kalinkaviçı
* Mazyr
* Narovlâ
* Petrıkav
* Ragaçov
* Reçıtsa
* Svetlagorsk
* Turav
* Vasileviçı
* Vetka
* Yelsk
**[[Şeer şeklinde qasaba]]lar:**
* Aktsâbrski
* Azarıçı
* Balşavik
* Belitsk
* Bragin
* Kamarın
* Kapatkeviçı
* Karma
* Kastsükovka
* Lelçıtsı
* Loyev
* Parıçı
* Sasnovı Bor
* Streşın
* Tserahovka
* Uvaraviçı
* Zareçça
## İhtar
Brest vilâyeti

**Brest vilâyeti** ()  — Belarusnıñ bir vilâyeti. Merkezi — Brest şeeri.

**[[Şeer]]ler:**
*Brest
*Bâroza
*Belaazörsk
*Baranaviçı
*Davıd-Haradok
*Dragiçın
*Gantsaviçı
*İvanava
*İvatseviçı
*Jabinka
*Kamenets
*Kobrın
*Kosava
*Lâhaviçı
*Luninets
*Malarıta
*Mikaşeviçı
*Pinsk
*Prujanı
*Stolin
*Vısokaye

**[[Rayon]]lar:**
*Baranaviçı rayonı
*Bâroza rayonı
*Brest rayonı
*Dragiçın rayonı
*Gantsaviçı rayonı
*İvanava rayonı
*İvatseviçı rayonı
*Jabinka rayonı
*Kamenets rayonı
*Kobrın rayonı
*Lâhaviçı rayonı
*Luninets rayonı
*Malarıta rayonı
*Pinsk rayonı
*Prujanı rayonı
*Stolin rayonı
## İhtar
2015

XX asır | **[[XXI asır]]** | XXII asır  
2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018


**** bir yıl.

## Vaqialar

## Doğumlar

## Ölümler
Leova

**Leova** () - Moldovada bir şeer. Leova rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 10 900 kişi (2015 senesi).

## Bağlantılar
* Leova rayonınıñ saytı
Yañı Bürlük

**Yañı Bürlük** (, ) – Qırımnıñ Bağçasaray rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1025 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Yeysk

**Yeysk** () - Rusiyeniñ Krasnodar ülkesinde bir şeer. Yeysk rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 87 402 kişi (2008 senesi).

## Bağlantılar
* http://www.yeisk.ru/ - şeer portalı
Rezina

**Rezina** () - Moldovada bir şeer. Rezina rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 15 200 kişi (2014 senesi).
Orta Eli

**Orta Eli** (, ) — Qırımnıñ Yedi Quyu rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 140 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
İşimbay

**İşimbay** (, ) - Başqırtistan Cumhuriyetinde bir şeer. İşimbay rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 65 822 kişi (2016 senesi).

## Bağlantılar
* Şeer saytı
Suin Acı

**Suin Acı** (, ) - Qırımnıñ Aqmescit rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1000 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Vadul luy Vode

**Vadul luy Vode** () - Moldovada bir şeer. Ealisiniñ sayısı 5 800 kişi (2015 senesi).

## Bağlantılar
* Şeer saytı
Qırq

**Qırq** (, ) — Qırımnıñ İçki rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 398 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Çobatar

**Çobatar** (, ) - Qırımnıñ Saq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 202 kişi (2014 senesi).


Усадьба Шлее, 2021, 01.jpg
Детали разрушенной усадьбы Шлее, 2021, 29.jpg
Усадьба Шлее, 2021, 05.jpg
Детали разрушенной усадьбы Шлее, 2021, 19.jpg
Усадьба Шлее, 2021, 07.jpg
Чеботарка, 2021, 04.jpg
Чеботарка, 2021, 02.jpg
Чеботарка, 2021, 01.jpg
Чеботарка, 2021, 11.jpg
Остановка Интернат, Чеботарка, 2021, 02.jpg


## Atıflar
Topoli

**Topoli** (, ) – Qırımnıñ Bağçasaray rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 693 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Neftekama

**Neftekama** (, ) - Başqırtistan Cumhuriyetinde bir şeer. Ealisiniñ sayısı 131 515 kişi (2010 senesi).

## Bağlantılar
* Şeer saytı
Beloret

**Beloret** (, ) — Başqırtistan Cumhuriyetinde bir şeer. Beloret rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 70 300 kişi (2005 senesi).

## Bağlantılar
* Şeer saytı
II İslâm Geray

**II İslam Geray** (? d. - 1588 s. ö.) - Qırım Hanlığınıñ hanıdır. 1584 ile 1588 seneleri arasında hanlıq yapqan. I Devlet Geraynıñ oğlu.

Babası I Devlet Geray zamanında İstanbulğa reine olaraq yollanğan daa soñra Konyada oturtılğan. Qardaşı II Mehmed Geraynıñ Özdemiroğlu Osman Paşanen Osmanlı idaresindeki Kefeni quşatması üzerine Konyadan ketirtilip Qırım hanı olaraq tayin etilgen. Mehmed Geraynıñ vefatından üç ay keçken soñ oğlu II Saadet Geray babasınıñ intiqamını almaq üzere noğaylarnıñ qoltutuvınen 1584 senesi Qırım hanlığınıñ paytahtı olğan Bağçasarayğa ücüm etip İslâm Geraynı Kefege qaçmağa mecbur etti. Osmanlınıñ yardımınen Saadet Geray yeñildi ve Edil taraflarına çekildi. 

İslâm Geraynıñ hanlığına qadar Osmanlı padişası Qırım hanı olğanlarnıñ hanlığını tasdıq ile berat yollağan edi. Bundan soñra hususan Qırım hanını tayin etmek tarzınen Qırım Hanlığınıñ içki işlerine qarışmağa başladı. Ayrıca İslâm Geray zamanına qadar hutbelerde yalñız Qırım hanlarınıñ isimleri oqulğan. Onıñ hanlığından itibaren hutbelerde ilk olaraq Osmanlı padişasınıñ soñra da Qırım hanınıñ isimleriniñ oqulması qabul etilgen. 

II İslâm Geray vefatından soñ Qara Deñiz yalısında bulunğan Aqkermen Qalesi (bugün Bilgorod-Dnistrovskıy şeeri) yaqınındaki caminiñ azbarında defin etilgen.
Tavriya Milliy Universiteti

**V. İ. Vernadskiy adında Tavriya Milliy Universiteti** (**TMU**; , ) — Ukrainada akkreditatsiyanıñ IV seviyesini qazanğan aliy oquv yurtudır. 2014 senesine qadar Qırımda Aqmescit şeerinde bulundı, şimdi Kiyev şeerinde çalışa. 

## Tarih
Tavriya Milliy Universiteti 1918 senesi (Qırımnı Solomon Krım ükümeti idare etken vaqıtta) açılğan "Tavriya Universiteti" adlı Qırımnıñ birinci aliy oquv yurtunıñ mirasçısıdır. Universitet açmaq teşebbüsinen çıqqanlar arasında belli entomolog ve topraq saibi S. O. Mokrojetskiy edi. Universitetniñ birinci rektorı ukrain naturalisti, geohimiya ve biogeohimiya temelini qoyğan alim - akademik Vladimir Vernadskiy edi.  Bolşevikler Qırımnı alğan soñ 1921 senesi fevral ayında "Frunze adında Qırım Universiteti" dep adlandırıldı. 1925 senesi univetsitet statusını coyğan ve onıñ temelinde Frunze adında Qırım devlet pedagogik institutı yaratılğan. 1972 senesi fevral ayında o, Frunze adında Aqmescit devlet universitetine çevirilgen. 1999 senesi avgust ayında Ukraina prezidenti Leonid Kuçmanıñ emrinen universitetke milliy status ve yañı adı (V. İ. Vernadskiy adında Tavriya milliy universiteti) berilgen. Simdi Tavriya Milliy Vernadskiy Universiteti en guzel Kirimda calisqan Tavriya Milliy Universiteti Vernadskiy adetlerini devam ete. 2013 senesi aprelniñ 23-ünde Qırım Nazirler şurası iştirakinen Vernadskiyniñ 150 yıllığına bağışlanğan abide açıldı. Abide açılğanda univesitetniñ rektorı Nikolay Bagrov bu, "devirniñ müim adiselerinden biri" ve "tarihiy adalet tiklenmesi"dir dep ayttı. Abideni yapqan - Ukrainanıñ nam qazanğan medeniyet erbabı S. Nikitin.

2014 senesi Qırımda qalğan universitet Rusiye akimiyeti tarafından yañıdan qurulğan Qırım federal universitetiniñ terkibine kirsetken soñ, TMU 2015 senesiniñ soñunda öz işini Kiyevde devam etti.


Новый корпус ТНУ.jpg|
Гуртожиток № 5 ТНУ ім. Вернадського.jpg|
Стоянка за корпусом "Б" - panoramio.jpg|
Стадион ТНУ - panoramio.jpg|
Памятный знак в честь преподавателей и студентов Крымского пединститута.JPG|
1944 (yır)

**1944** - ukrainalı qırımtatar yırcı Camalanıñ yırlağan türküsidir. Camala 2016 senesi Eurovision yır yarışmasında bu yırnen Ukrainanı temsil etip ğalebe qazandı.

Yırnıñ esas mevzusı - 1944 senesi olğan Qırımtatar sürgünligi ve umumen keçmişte olğan büyük facialarnıñ kelecekte olmaması kerek olğanıdır.

Bu yır - Eurovision'da qırımtatarca sözleri olğan birinci yırdır. 1944 yırı Camalanıñ mini-albomına kirdi, albomnıñ taqdimi 2016 senesi mayısnıñ 7-sinde olıp keçti.
Belarus Halq Cumhuriyetiniñ Radası

**Belarus Halq Cumhuriyetiniñ (BHC) Radası** (belarusça *Рада Беларускае Народнае Рэспублікі, Рада БНР*, latin elifbesinen *Rada Biełaruskaje Narodnaje Respubliki, Rada BNR*) — 1918 senesi martnıñ 25. künü yaratılğan Belarus Halq Cumhuriyetiniñ eñ yuqarı idare teşkilâtıdır. Uquqiy noqta-i nazardan BHC Radası 1917 senesi, Birinci Umumbelarus Kongresiniñ icra organı olaraq yaratılğan. 1919 senesiniñ mart ayından şimdigeçe Belarusniñ tışında, sürgünlikte işleydir, o sebepten sürgün ükümetleriniñ eñ uzaq çalışqanı olaraq da bellidir.

## 1917-1919 senesi faaliyeti
1917 senesi dekabr ayında olğan Birinci Umumbelarus Kongressi Belarus eliniñ dört tarafından 1872 kişi iştirak etken. Bolşevikler tarafından dağıtıluvına baqmayıp, Kongress saylağan Radasını "elniñ eñ yuqarı teşkilâtı" ve "tolu akimiyet saibi" dep ilân etken. 1918 senesi fevralniñ 19-ıncı künü şuraviy organlar (Ğarbiy vilâyetniñ icra komiteti ve halq komissarları şurası) vekilleri Minsk şeerinden çıqqanından sebep,  Umumbelarus Kongressi Radasınıñ icra komiteti "ülkede tolu akimiyet ala" degen birinci fermanını çıqarğan.

1918 senesi fevralniñ 20-nci künü ise Umumbelarus Kongressiniñ Radası "Belarus halqlarına Birinci nizamname yarlığını" (*Першая Устаўная грамата да народаў Беларусі*) çıqarğan. O vesiqağa binaen, Kongress Radası Belarusniñ "Tesis toplaşuvı cıyılğanğace" muvaqqat idare teşkilâtı dep ilân etilgen edi. 1918 senesi fevralniñ 18-inci künü o teşkilât "Belarus halqlarına Ekinci nizanmame yarlığını çıqarğandan soñ, BHC mustaqil belarus devleti olaraq ilân etilgen. Umumbelarus Kongressi Radasınıñ adı ise BHC Radası dep deñiştirilgen. Belarus Halq Cumhuriyetiniñ birinci Radasınıñ terkibinde belarus milliy areketiniñ çoq vekili olğan, bu cümleden Anton Ausânik, Paluta Badunova, Yazep Varonka, Tamaş Ğrıb, Kastus Yezavitau, Vasil Zaharka, Lâvon Zayats, Makar Krautsou, Pötra Kraçeuski, Yazep Lösik, Yazep Mamonka, Sımon Rak-Mihaylouski, Yan Serada, Arkadz Smoliç, Branislau Taraşkeviç. Vilna Belarus Radasınıñ 6 vekili de BHC Radası terkibine kirgen.

## Bağlantılar
Alitus nahiyesi

**Alitus nahiyesi** — Litvaniyanıñ bir nahiyesidir. Memleketniñ cenübiy tarafında yerleşken, Lehistan ve Belarusnen sıñırdaştır. Memuriy merkezi (Alitus şeeri) Litvaniyanıñ altıncı eñ balaban şeeridir. Nahiyeniñ meydanı 5425 km², ealisiniñ sayısı 152139 kişi.

## İçki bölünüv
Alitus nahiyesi 5 özidarege bölinedir:
* Alitus şeeri özidaresi
* Alitus rayonı özidaresi (11 muhtarlıq)
* Druskinikay özidaresi
* Lazdiyay rayonı özidaresi (14 muhtarlıq)
* Varena rayonı özidaresi (8 muhtarlıq)
Litvaniyanıñ muhtarlıqları

**Litvaniyanıñ muhtarlıqları** (ingilizce metinlerde *muhtarlıq*, *demartı* ya da *maalle* sözleri qullanıla; litvanca teklikte *seniūnija*) — şimdiki Litvaniya Cumhuriyetiniñ üçünci seviyedeki memuriy (territorial) parçalarıdır. Şimdiki Litvaniyanıñ yerleri 10 nahiyege ve 60 munitsipalitetke bölüne, munitsipalitetleriniñ eçki bölünüvi ise muhtarlıqlardan ibarettir. Şimdiki Litvaniya Cumhuriyetindeki muhtarlıqtar sayısı: 546.

## Menbalar
Şiprage

**Şiprage** () - Bosna ve Hersekniñ Sırb Cumhuriyetinde bir köydir.
## Iklim

## Menbalar


## Bağlantılar

* http://opstinakotorvaros.com/ 
*http://www.maplandia.com/bosnia-and-herzegovina/republika-srpska/siprage/ Maplandia
*http://www.satellitecitymaps.com/europe-map/bosnia-and-herzegovina-map/federation-of-bosnia-and-herzegovina-map/%C5%A1iprage-map/
*http://www.distancesfrom.com/distance-from-Siprage-to-Banja-Luka-Bosna-i-Hercegovina/DistanceHistory/5243320.aspx
*http://www.maplandia.com/bosnia-and-herzegovina/republika-srpska/siprage/ Maplandia
*http://www.satellitecitymaps.com/europe-map/bosnia-and-herzegovina-map/federation-of-bosnia-and-herzegovina-map/%C5%A1iprage-map/
*http://www.distancesfrom.com/distance-from-Siprage-to-Banja-Luka-Bosna-i-Hercegovina/DistanceHistory/5243320.aspx
*http://www.udaljenosti.com/bosna/- Distances in B&H
Cemrik

**Cemrik** (, ) - Qırımnıñ Qarasuvbazar rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 120 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Merkeziy İmtian Eyyeti (Lehistan)

**Merkeziy İmtian Eyyeti, MİE** () – Lehistandaki 8 bölge imtian eyyetiniñ işine reberlik etken, tışqı baa sisteması (yani gimnaziya imtianları, matura ve zenaat mektepleri imtianları) içün mesül olğan müessisedir. Merkeziy İmtian Eyyetiniñ esas vazifeleri ve iş tertibi maarif sisteması aqqındaki qanunda tasvirlengen. MİE-niñ işini maarif içün mesül nazir (şimdiki ükümette *halq maarifi naziri*) nezaret ete, o müessise Lehistanniñ parlamenti qabul etken mahsus qanunına binaen yaratılğan ().

## Eyyet vazifeleri
Merkeziy İmtian Eyyetiniñ esas vazifeleri:
* tışqı imtianlar (, yani gimnaziya imtianları, zenaat imtianları ve *-{matura}-*) içün  materiallar azırlav (meselâ, imtian blankları, vazifeler);
* imtian vazifelerine baa qoyma qaidelerini azırlav;
* imtianlar aqqında malümatnameler (informatorlar) azırlav ve olarnı MİE saifesindeki Cemaat Malümatnamesinde (*-{Biuletyn Informacji Publicznej}-*) imtianlar aqqında malümatnı derc etüv;
* imtian materiallarını basıp çıqaruv ve tarqatuv;
* tışqı imtianlarnıñ neticelerini talil etüv;
* er yıl sayın imtianlar neticeleri aqqında maarif içün mesül nazirge esabat berüv;
* Bölge İmtian Eyyetleri () ile birlikte imtiancı rutbesine namzetler ve çalışqan imtiancılar içün materiallarnı azırlav;
* Lehistandaki ve başqa memleketlerdeki imtian aluv müessiseleri ile çalışuv;

* MİE saifesindeki Cemiyet Malümatnamesinde (*-{Biuletyn Informacji Publicznej}-*) er sene sayın:
** tışqı imtianlar cedveli aqqında bildirüv;
** imtian vaqtında talebeler qullana bilgen materiallar ve aletler haqqında bildirmeni derc etüv;
** imtianlarnıñ mahsus tertipleri (mes. mektepten tış, sağlıq imkânları sıñırlanğan talebeler içün) aqqındaki bildirmeni derc etüv;
** tışqı imtianlarnıñ tertibi aqqında resmiy bildirmeni derc etüv;

## Eyyetniñ terkibi
MİE müdiri (lehçe *-{Dyrektor CKE}-*) Merkeziy İmtian Eyyetiniñ reberidir.  Eyyet 8 bölükten ve  2 ayrı rutbeden ibarettir.

### Bölükler
# Gimnaziya talebeleri imtianları bölügi (*-{Wydział Egzaminów dla Uczniów Gimnazjów}-*, -{WG}-)
# Maturalar bölügi (*-{Wydział Matur}-*, -{WM}-)
# Zenaat imtianları bölügi (*-{Wydział Egzaminów Zawodowych}-*, -{WZ}-)
# Tedqiq ve baa qoyma bölügi (*-{Wydział Badań i Ewaluacji}-*, -{WB}-)
# Muallimlerniñ ihtisasını yükseltüv bölügi (*-{Wydział Programów Doskonalenia Nauczycieli i Promocji}-*, -{WP}-)
# İqtisadiy-memuriy bölük (*-{Wydział Ekonomiczno-Administracyjny}-*, -{WE}-)
# İnformatika işhanesi (*-{Pracownia Informatyczna}-*, -{PI}-)

### Ayrı rutbeler
* Baş muasebeci
* Uquqiy mesleatçı

## Bağlantılar
* -{Strona Centralnej Komisji Egzaminacyjnej}-<br>  
* -{Biuletyn Informacji Publicznej Centralnej Komisji Egzaminacyjnej}- 

## Menbalar
Ungeni

**Ungeni** () - Moldovada bir şeer. Ungeni rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 38 400 kişi (2016 senesi).

## Bağlantılar
* Şeer tarihı
Litvaniyanıñ nahiyeleri

**[[Litvaniya|Litvaniya Cumhuriyetiniñ]] nahiyeleri** (litvanca *apskritys*, teklikte *apskritis*) şimdiki Litvaniyanıñ birinci seviyedeki 10 memuriy (territorial) parçasıdır. Nahiye idarecilerini (litvanca teklikte *apskrities viršininkas*) Litvaniya Cumhuriyetiniñ ükümeti tayinley. Nahiye yerinde Litvaniyanıñ qanuniy tertibini saqlav  — nahiye idarecisiniñ esas vazifesidir.

Birinci seviyedeki memuriy parçalar olaraq, nahiyeler *özidarelerge* bölüne, onlarnıñ 6-sınıñ statusı — şeer, ekisi (Palanga ve Neringa) — kurort, 43-i — rayon, daa 9-ı *yañı yaratılğan* özidaredir. Özidarelerniñ episi muhtarlıqlarğa (litvanca *seniūnija*) bölünedir. 2009 senesi ise muhtarlıqlarnıñ yañı bölünmeleri — sânünaytiyalar yaratılğan edi.
## Nahiyeler cedveli

## Menbalar
Sânünaytiya

**Sânünáytiya** (litvanca *seniūnaitija* "muhtarlıq (*seniūnija*) parçası") Litvaniya Cumhuriyetiniñ eñ kiçik, 4-ünci seviyedeki memuriy (territorial) parçasınıñ adıdır. 2008 senesi sentâbrniñ 15-inde qabul etilgen özidareler aqqındaki qanunğa binaen, 2009 senesi yaratılğandır. Sânunaytiyalarnıñ idarecileri (litvanca teklikte *seniūnajtis*) 2012 senesi 2 yıl, 2014 senesinden başlap ise 3 yılğa, sânünaytiyanıñ ealisi tarafından saylana.

## Bağlantılar
* Özidareler aqqındaki qanun (litvanca)

## Menbalar
Qalmuq Qarı

**Qalmuq Qarı** (, ) – Qırımnıñ Aqmescit rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 254 kişi.

## Atıflar
Bay Geldi

**Bay Geldi** (, ) - Qırımnıñ Saq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1450 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Qaranğıt

**Qaranğıt** (, ) - Qırımnıñ Seyitler rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1159 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Toğay (Qarasuvbazar rayonı)

**Toğay** (arap yazısı: توغای)(Yabloçnoye)(, ) - Qırımnıñ Qarasuvbazar rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 215 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Kodru

**Kodru** () - Moldovada bir şeer. Ealisiniñ sayısı 15 934 kişi (2014 senesi).

## Bağlatılar
* Şeer saytı
Fenerbahçe Basketbol Taqımı

**Fenerbahçe basketbol taqımı** - Fenerbahçe sport klubunıñ erkek basketbol taqımı.

Fenerbahçe basketbol taqımı 2016-2017 senesi -{Euroleague}- çempionı olğan ve Türkiye Baskebol tarihınıñ eñ büyük muvafaqiyetini qazanğan.
Çırmavuq (film 2015)

**Çırmavuq** (Türkçe *Sarmaşık*)

Saibinin tölemegen pulu sebebinen olarnın işlegen gemisi çalışalmay.  Bazı denizcilernen kapitan gemini qorçalamaq içün gemide qala. Film bu kişiler ortasında olup keçken vakıalarnı hikaye ete.

    •    Nadir Sarıbacak - Gemici Cenk

    •    Kadir Çermik - Usta Gemici İsmail

    •    Hakan Karsak - Kamarot Nadir

    •    Osman Alkaş - Kaptan Beybaba

    •    Özgür Emre Yıldırım - Gemici Alper

    •    Seyithan Ozdemir - Kürt
Alper Canıgüz

**Alper Canıgüz** (1969 s. İstanbulda doğğan) - Türk yazıcı.

Oquğan universiteti Boğaziçi Üniversitesidir.

Jules Verne, Michel Zevaco, Dostoyevski, Italo Calvino, Vladimir Nabokov ve John Fowles`den tesirlengen.

## Romanları
* *[[Tatlı Rüyalar]]* (2000)
* *[[Oğullar ve Rencide Ruhlar]]* (2004)
* *[[Gizliajans]]* (2008)
* *[[Cehennem Çiçeği]]* (2013)
* *[[Kan ve Gül]]* (2017 )
Türk İstiqlâl Cenki

Birinci Cian Cenkinden soñ Osmanlı Devleti yıqıla ve Türkiye Yunanistan, İngiltere, İtaliya ve Frenkistan tarafından işğal etile. Mustafa Kemal Atatürk 1919 s. Mayısnıñ 19-ında işğalge qarşı küçlerni biriktire ve yapılğan qurultaylardan son Türk İstiqlâl Cenki başlay.

Cenk 1923 senesi ğalebenen yekünlene ve Türkiye Cumhuriyeti qurula.

Türk İstiqlâl Cenki aqqında Türkçe sayt
Can Boldı

**Can Boldı** (, ) — Qırımnıñ Canköy rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 443 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Rıbnitsa

**Rıbnitsa** (, , ) - aslında mustaqil, lâkin tanılmağan (resmen Moldovanıñ parçası olaraq sayıla) Pridnestrovye cumhuriyetinde bir şeer. Rıbnitsa rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 47,9 biñ (2014 senesi).
Donald Tramp

**Donald Tramp** ()  — amerikalı iş adamı. Amerika Qoşma Ştatlarınıñ 45-inci prezidenti (2017-2021), AQŞ-nıñ 47-nci prezidenti olaraq saylandı (2025 senesinden berli prezident olacaq). 

## ‌Baqışlar
Irqçı körüşlerini köstergeni ile qabaatlanğan.

## İhtar
Aqyar Ciyren

**Aqyar Ciyren** (, ) - Qırımnıñ Qurman rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1373 kişi (2014 senesi).

## Atıflar
Savurçı

**Savurçı** (, ) — Qırımnıñ İçki rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1 841 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Ediş Eli

**Ediş Eli** (, ) – Qırımnıñ Bağçasaray rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 553 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Rusiye İmperiyası

**Rusiye İmperiyası**, yaki **Orus İmperiyası** - tarihiy bir devlet, 1721 - 1917 yıllarında Rusiyeniñ resmiy adı.
Grodno vilâyeti

**Grodna vilâyeti** () — Belarusnıñ bir vilâyeti. Merkezi — Grodno şeeri.

**[[Şeer]]ler:**
***[[Grodno]]**
*Astravets
*Aşmânı
*Dzâtlava
*İvye
*Kareliçı
*Lida
*Mastı
*Navagrudak
*Slonim
*Smargon
*Şçuçın
*Svislaç
*Vavkavısk
*Vâlikaya Berastavitsa
*Voranava
*Zelva
## İhtar
Minsk vilâyeti

**Minsk vilâyeti** () — Belarusnıñ bir vilâyeti. Merkezi — Minsk şeeri.

**[[Şeer]]ler:**
*Minsk
*Barısav
*Jodzina
*Maladzeçna
*Saligorsk
*Slutsk
## İhtar
Mogilöv vilâyeti

**Mogilöv vilâyeti** () — Belarusnıñ bir vilâyeti. Merkezi — Magilöv şeeri.

**[[Şeer]]ler:**
*Magilöv
*Asipoviçı
*Babruysk
*Gorki
*Krıçav
## İhtar
Vitsebsk vilâyeti

**Vitsebsk vilâyeti** () — Belarusnıñ bir vilâyeti. Merkezi — Vitsebsk şeeri.

**[[Şeer]]ler:**
*Vitsebsk
*Navapolatsk
*Orşa
*Polatsk
## İhtar
İgorevka

**İgorevka** (, ) - Qırımnıñ Saq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 0 kişi (2014 senesi).

## Atıflar
Azamat

**Azamat** (Eski arap yazısı: عظمت, Yañı arap yazısı:عاظامات)(, ) - Qırımnıñ Qarasuvbazar rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 138 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Qara Asan

**Qara Asan** (, ) - Qırımnıñ Qurman rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 2 000 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Cağa Qıpçaq

**Cağa Qıpçaq** (, ) - Qırımnıñ Seyitler rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 314 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Maykl Cekson

**Maykl Cozef Cekson** (; 1958 s. avgust 29 — 2009 s. iyün 25) - amerikalı yırcı.

## Menbalar


## Bağlantılar
* Maykl Cekson resmiy saytı
Marqur

**Marqur** (, ) – Qırımnıñ Bağçasaray rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 236 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Adıgeya

**Adıgeya cumhuriyeti** (, ) — Rusiyeniñ bir cumhuriyeti. Merkezi — Maykop.

**[[Rayon]]lar:**
* Giaginskaya rayonı
* Koşehabl rayonı
* Krasnogvardeyskoye rayonı
* Maykop rayonı
* Tahtamukay rayonı
* Teuçej rayonı
* Şovgen rayonı

**Şeer şuraları:**
* Adıgeysk şeer bölgesi
* Maykop şeer bölgesi

**[[Şeer]]ler:**
* Maykop
* Adıgeysk

**[[Şeer şeklinde qasaba]]lar:**
* Tlüstenhabl
* Enem
* Yablonovskiy

**Meskün yerler:**
* Giaginskaya
* Koşehabl
* Krasnogvardeyskoye
* Tulskiy
* Tahtamukay
* Ponejukay
* Hakurinohabl

## Eali

## İhtar
İdman Azerbaycan

**İdman Azerbaycan** () - 2009 senesi avgustnıñ 2-sinde qurulğan, Azerbaycan tilinde yayınlağan sport kanalıdır. Formula 1, futbol, basketbol yayınları bere.
NTV (Türkiye)

-{A|**NTV**}- - Türkiyede haber kanalıdır. Türk tilinde yayınlay.

Kanal şu yoldaşlardan alına bilir:
* -{D-Smart}- - 31.kanal
* -{Qırımdijital}- - 405.kanal
* -{Digitaltv}- - 307.kanal
* -{Digiturk}- - 41.kanal
* -{Tivibu Türkiye}- - 51.kanal
* -{Teledünya}- - 32.kanal
Qır Baylar

**Qır Baylar** (Leninskoye, Lenindorf)(, , ) - Qırımnıñ Qurman rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1 875 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Bağça Eli

**Bağça Eli** (Eski arap yazısı: باغچه ایلی, Yañı arap yazısı: باغچا اِلی)(, ) - Qırımnıñ Qarasuvbazar rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1062 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Yaroslavl vilâyeti

**Yaroslavl vilâyeti** () — Rusiyeniñ bir vilâyeti. Merkezi — Yaroslavl.

**[[Şeer]]ler:**
*Gavrilov-Yam
*Danilov
*Lübim
*Mışkin
*Pereslavl-Zalesskiy
*Poşehonye
*Büyük Rostov
*Rıbinsk
*Tutayev
*Ugliç
*Yaroslavl

**[[Şeer şeklinde qasaba]]lar:**
* Borisoglebskiy
* Burmakino
* İşnâ
* Konstantinovskiy
* Krasnıy Profintern
* Lesnaya Polâna
* Nekrasovskoye
* Petrovskoye
* Poreçye-Rıbnoye
* Preçistoye
* Semibratovo

**[[Köy]]ler:**
* Bolşoye Selo
* Breytovo
* Novıy Nekouz

## Eali

## İhtar
Qara Töbe

**Qara Töbe** (, ) - Qırımnıñ Saq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 883 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Qırım Eli

**Qırım Eli** (, ) — Qırımnıñ Yedi Quyu rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 91 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Alevke

**Alevke** (, ) - Qırımnıñ Qarasuvbazar rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 446 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Şumhay

**Şumhay** (, ) – Qırımnıñ Aqmescit rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 2 086 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Qara Quyu

**Qara Quyu** (, ) — Qırımnıñ Yedi Quyu rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1 878 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Burât Ulusı

**Burât Ulusı** ya da **Burât Cumhuriyeti** (, ) — Rusiyeniñ bir cumhuriyeti. Merkezi — Ulan-Ude.

**[[Şeer]]ler:**
* Ulan-Ude
* Babuşkin
* Gusinoozörsk
* Zakamensk
* Kâhta
* Severobaykalsk

**[[Şeer şeklinde qasaba]]lar:**
* Zaigrayevo
* Kamensk
* Kiçera
* Nauşki
* Nijneangarsk
* Novıy Uoyan
* Onohoy
* Severomuysk
* Selenginsk
* Taksimo
* Ust-Barguzin
* Yançukan

**[[Köy]]ler:**
* Bagdarin
* Barguzin
* Biçura
* İvolginsk
* Kabansk
* Kijinga
* Kıren
* Kurumkan
* Muhorşibir
* Orlik
* Petropavlovka
* Sosnovo-Ozörskoye
* Tarbagatay
* Turuntayevo
* Horinsk

## Eali

## İhtar
Yañı Sala (Bağçasaray rayonı)

**Yañı Sala** (, ) – Qırımnıñ Bağçasaray rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 300 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Otar

**Otar** (, ) - Qırımnıñ Saq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1 528 kişi (2001 senesi).


Село Веселовка в Крыму, 2021, 08.jpg
Село Веселовка в Крыму, 2021, 04.jpg
Село Веселовка в Крыму, 2021, 03.jpg
Сакский район, 2021, 06.jpg
Сакский район, 2021, 05.jpg
Село Веселовка в Крыму, 2021, 05.jpg
Село Веселовка в Крыму, 2021, 06.jpg
Село Веселовка в Крыму, 2021, 10.jpg
Село Веселовка в Крыму, 2021, 01.jpg
Сакский район, 2021, 04.jpg


## Atıflar
Mamay (köy)

**Mamay** (, ) - Qırımnıñ Saq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1 622 kişi (2001 senesi).


Каменоломня Сакского района, 2021, 16.jpg
Каменоломня Сакского района, 2021, 40.jpg
Памятный знак в честь воинов-односельчан в Каменоломне, 2021, 04.jpg
Братская могила бойцов отряда Красные каски в Каменоломне, 2021, 09.jpg
Каменоломня Сакского района, 2021, 01.jpg
Каменоломня Сакского района, 2021, 07.jpg
Каменоломня Сакского района, 2021, 10.jpg
Каменоломня Сакского района, 2021, 02.jpg
Каменоломня Сакского района, 2021, 32.jpg
Каменоломня Сакского района, 2021, 33.jpg


## Atıflar
Boz Oğlu Canköy

**Boz Oğlu Canköy** (, ) - Qırımnıñ Saq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 169 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Ali Bay

**Ali Bay** (, ) — Qırımnıñ Yedi Quyu rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1055 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Otarköy (Qarasuvbazar rayonı)

**Otarköy** (, ) - Qırımnıñ Qarasuvbazar rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 259 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Şkolnoye

**Şkolnoye** (, ) – Qırımnıñ Aqmescit rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 2 127 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Aqköz

**Aqköz** (, ) — Qırımnıñ Yedi Quyu rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 2 639 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Cav Cürek

**Cav Cürek** (, ) – Qırımnıñ Aqmescit rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1089 kişi.

## Atıflar
Ukraina Şuralar Sotsialistik Cumhuriyeti

**Ukraina Şuralar Sotsialistik Cumhuriyeti, Ukraina ŞSC** (, ) – 1920 - 1991 senelerinde Şuralar Birligi cumhuriyetlerinden biri.
Krımskaya Roza

**Krymska Roza** (, ) - Qırımnıñ Qarasuvbazar rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1 721 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Atçeut

**Atçeut** (, ) – Qırımnıñ Bağçasaray rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 435 kişi (2011 senesi).

## Atıflar
Süyren

**Süyren** (, ) – Qırımnıñ Bağçasaray rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 125 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Köy Çoqraq

**Köy Çoqraq** () - Ukrainanıñ Herson vilâyetinde bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 814 kişi (2001 senesi).
Maryevka

**Maryevka** (, ) — Qırımnıñ Yedi Quyu rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 681 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Yegorovo

**Yegorovo** (, ) — Qırımnıñ Yedi Quyu rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 56 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Çeşmeci

**Çeşmeci** (, ) - Qırımnıñ Aqmescit rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 29 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Çuqul

**Çuqul** (, ) — Qırımnıñ Yedi Quyu rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1 248 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Mahuldür

**Mahuldür** (, ) – Qırımnıñ Bağçasaray rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 124 kişi (2001 senesi).

Belli qırımtatar yazıcısı Şamil Alâdin Mahuldürde doğdı. 1995 senesinde o, “Mahuldürge bardım, ağlap qayttım” ikâyesini yazdı.

## Atıflar
Avrasiya

**Avrasiya** - Dünyanıñ eñ büyük qıtasıdır. Avropa ve Asiya qıtalarından ibarettir. Adalarnen beraber meydanlığı 54759000 km²-dir. Yer yüzü quru parçasınıñ 36% teşkil ete. Ealisi 4,3 milliarddan ziyade olıp dünya ealisiniñ 3/4 qısmını teşkil ete.
Qaraça Qañğıl

**Qaraça Qañğıl** (, ) – Qırımnıñ Aqmescit rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 2 515 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Berlik

**Berlik** (Znamenka, Frayfeld)(, , ) - Qırımnıñ Qurman rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 599 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Qara Çoqraq

**Qara Çoqraq** () - Ukrainanıñ Zaporijjâ vilâyetinde Vasılivka rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 925 kişi (2011 senesi).
Reçnoye

**Reçnoye** (, ) – Qırımnıñ Bağçasaray rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 393 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Qarağaç (köy)

**Qarağaç** (, ) - Qırımnıñ Aqmescit rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 647 kişi (2001 senesi).


Simferopol Raion House 003.jpg
Дом - panoramio (657).jpg
Остановка - panoramio (102).jpg
Notitle - panoramio (127).jpg
Kizilovoye 5.JPG


## Atıflar
Cuma Ablam

**Cuma Ablam** (, ) - Qırımnıñ Qurman rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 472 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Bura

**Bura** (, ) - Qırımnıñ Aqmescit rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 89 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Çoqraq (Geniçesk rayonı)

**Çoqraq** () - Ukrainanıñ Herson vilâyetinde Geniçesk rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1415 kişi (2013 senesi).
Oysul

**Oysul** (, ) — Qırımnıñ Yedi Quyu rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1 425 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Aşağı Asma

**Aşağı Asma** (, ) – Qırımnıñ Aqmescit rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 70 kişi.

## Atıflar
Sabla

**Sabla** (, ) - Qırımnıñ Aqmescit rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 2 018 kişi (2001 senesi).

## Atıflar


## Tış bağlantılar
* Историческая информация о селе Саблы
Beş Terek

**Beş Terek** (, ) – Qırımnıñ Aqmescit rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 939 kişi (2001 senesi).


Донское, Симферопольский район (2020) 54.jpg
Памятник погибшим в ВОВ (Донское, 2017) (1).jpg
Донское, Симферопольский район (2020) 06.jpg
Donskoe 9.jpg
Донское, Симферопольский район (2020) 04.jpg
Донское, Симферопольский район (2020) 12.jpg
Donskoe 2.JPG
Donskoe 6.JPG
Donskoe 7.JPG
Донской сельсовет.jpg


## Atıflar
Qaşıq Degirmen

**Qaşıq Degirmen** (, ) – Qırımnıñ Aqmescit rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 2 817 kişi (2001 senesi).


Novoandreevka 1.jpg
Novoandreevka 10.jpg
Novoandreevka 11.jpg
Novoandreevka 12.jpg
Novoandreevka 13.jpg
Novoandreevka 6.jpg
Novoandreevka 7.jpg
Novoandreevka.JPG
Новоандреевка, Крым (2020) 07.jpg
Novoandreevka 8.jpg


## Atıflar
Tıva Cumhuriyeti

**Tıva cumhuriyeti** (, ) — Rusiyeniñ bir cumhuriyeti. Merkezi — Qızıl.

**[[Şeer]]ler:**
* Qızıl
* Aq-Dovuraq
* Turan
* Çadan
* Şagonar

**[[Şeer şeklinde qasaba]]:**
* Kaa-Hem

**[[Köy]]ler:**
* Bay-Haak
* Kızıl-Majalık
* Kuñğurtuğ
* Mugur-Aksı
* Samagaltay
* Sarıg-Sep
* Suv Ağzı
* Toora-Hem
* Teeli
* Handagaytı
* Hovu-Aksı
* Çaa Göl
* Erzin

## Eali

## İhtar
Yañı Bayavut

**Yañı Bayavut** (, ) - Qırımnıñ Qurman rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 254 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Şeyhköy

**Şeyhköy** (, ) – Qırımnıñ Aqmescit rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 5 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Qırım Cumhuriyeti

**Qırım Cumhuriyeti** (, ) - Qırımda bulunğan Rusiye Federatsiyasınıñ bir subyektidir. Paytahtı – Aqmescit şeeridir. Qırım 2014 senesi Rusiye tarafından alınğanına ve ondan berli de-fakto idare etilgenine baqmadan dünya devletleriniñ çoqusı Qırımnıñ Ukrainağa ait olğanını qabul ete.

## Siyasiy qurum
Qırımdaki akimiyetniñ esas organları parlament (Devlet Şurası) ve ükümet (Nazirler Şurası). Cumhuriyet başı Devlet Şurası tarafından tayin etile. Cumhuriyet başı ya da Nazirler Şurasınıñ reisi olaraq başqa bir adamnı tayin ete, ya da Nazirler Şurası reisiniñ vazifesini özü icra ete bile. Şimdiki cumhuriyet başı Sergey Aksönov aynı zamanda Nazirler Şurasınıñ reisidir. Qırım  Cumhuriyetiniñ Esas Qanunı 2014 senesi Qırım Rusiyege qoşulğan soñ qabul etildi.



## Memuriy bölünme

## Tüpyazılar
Oyflenburg

**Oyflenburg** (Zarâ)(, , ) - Qırımnıñ Qurman rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 365 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Tuvatay

**Tuvatay** (, ) – Qırımnıñ Aqmescit rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 955 kişi (2001 senesi).

## Atıflar
Kün Tuvğan

**Kün Tuvğan** (, ) – Qırımnıñ Aqmescit rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 829 kişi (2001 senesi).


Teplovka 2.JPG
Teplovka 3.JPG
Teplovka 5.JPG
Teplovka 6.JPG
Teplovka 7.JPG


## Atıflar
Edirne

**Edirne** (, , ) - Türkiyeniñ Avropa qısmında İstanbuldan soñ eñ balaban şeeridir.

## Daa baqıñız

* www.Edirne.Bel.TR - The Official District Website of Edirne
* www.Edirne.Gov.TR
Bulğanaq (Aqmescit rayonı)

**Bulğanaq** (, ) – Qırımnıñ Aqmescit rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 4 481 kişi (2001 senesi).

## Camisi

Кольчугино (Симферопольский район), 2022, 19.jpg
Кольчугино (Симферопольский район), 2022, 20.jpg
Кольчугино (Симферопольский район), 2022, 21.jpg
Кольчугино (Симферопольский район), 2022, 22.jpg


## Galeri

Кольчугино (Симферопольский район), 2022, 31.jpg
Кольчугино (Симферопольский район), 2022, 32.jpg
Кольчугино (Симферопольский район), 2022, 02.jpg
Кольчугино (Симферопольский район), 2022, 10.jpg
Кольчугино (Симферопольский район), 2022, 11.jpg
Кольчугино (Симферопольский район), 2022, 16.jpg
Кольчугино (Симферопольский район), 2022, 17.jpg
Кольчугино (Симферопольский район), 2022, 27.jpg
Кольчугино (Симферопольский район), 2022, 28.jpg
Кольчугино (Симферопольский район), 2022, 13.jpg


## Atıflar
Tavel

**Tavel** (, ) – Qırımnıñ Aqmescit rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 134 kişi (2001 senesi).


Хоромы Мустафы - panoramio.jpg
Krasnolesye (Simferopol district) 1.JPG
Unnamed1 - panoramio (1818).jpg
Unnamed1 - panoramio (1828).jpg
Вид на столовую - panoramio (1).jpg


## Atıflar
Teplık rayonı

**Teplık rayonı** () - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde bir sabıq rayondır. Şimdi Gaysın rayonı qısımı.

## Meskün yerleri
**[[Şeer şeklinde qasaba]]:**
* Teplık

**[[Köy]]ler:**
* Antonivka
* Bcilna
* Bridok
* Çervona Dolına
* Çervonıy Kut
* İvaniv
* Kamyankı
* Karabelivka
* Kıvaçivka
* Kızımı
* Kojuhivka
* Komarivka
* Kostükivka
* Lozovata
* Mala Moçulka
* Markivka
* Metanivka
* Mışarivka
* Orlivka
* Pançışıne
* Petraşivka
* Pobirka
* Pogorila
* Pologı
* Rozkoşivka
* Rosoşa
* Saşa
* Sobolivka
* Sokırânı
* Stepanivka
* Strajgorod
* Şevçenka
* Şevçenkivka
* Şımanivka
* Topolivka
* Tsvilihivka
* Udıç
* Vajne
* Velıka Moçulka
* Veselivka
* Zavadivka
* Zalujjâ

**[[Qasaba]]lar:**
* Dubına
* Kublıç
* Leninka
* Rozkoşivka
Karabelivka

**Karabelivka** () - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Gaysın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 630 kişi.
Gaysın rayonı (1923—2020)

**Gaysın rayonı** () - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde bir sabıq rayondır. Şimdi Gaysın rayonı qısımı.

## Meskün yerleri
**[[Şeer]]:**
* Gaysın

**[[Köy]]ler:**
* Adamivka
* Basalıçivka
* Berejne
* Bonduri
* Borsukı
* Bubnivka
* Buryanı
* Çeçelivka
* Dmıtrenkı
* Gnativka
* Graniv
* Gruzke
* Gubnık
* Gunça
* Harpaçka
* Jerdenivka
* Karbivka
* Kıslâk
* Kiblıç
* Koçuriv
* Kosanove
* Krasnopilka
* Krutogorb
* Kuna
* Kunka
* Kuşçıntsi
* Kuzmıntsi
* Ladıjınski Hutorı
* Maryanivka
* Meleşkiv
* Mıtkiv
* Mıhaylivka
* Mitlıntsi
* Narayivka
* Nosivtsi
* Novoselivka
* Ogiyivka
* Pavlivka
* Rahnı
* Rahnivka
* Rozivka
* Semıriçka
* Sokiltsi
* Stepaşkı
* Stepove
* Şçurivtsi
* Şura-Bondurivska
* Şura-Mitlınetska
* Tarasivka
* Tımar
* Tışkivka
* Tışkivska Sloboda
* Yarmolıntsi
* Zariççâ
* Zâtkivtsi

**[[Qasaba]]lar:**
* Gubnık
* Horoşa
* Karbivske
* Lisna Polâna
* Mlınkı
* Truboçka
* Zâtkivtsi
Amur vilâyeti

**Amur vilâyeti** () — Rusiyeniñ bir vilâyeti. Merkezi — Blagoveşçensk.

**[[Rayon]]lar:**
* Arhara rayonı
* Belogorsk rayonı
* Blagoveşçensk rayonı
* Bureya rayonı
* Zavitinsk rayonı
* Zeya rayonı
* İvanovka rayonı
* Konstantinovka rayonı
* Magdagaçi rayonı
* Mazanovo rayonı
* Mihaylovka rayonı
* Oktâbr rayonı
* Romnı rayonı
* Svobodnıy rayonı
* Selemcinsk rayonı
* Serışevo rayonı
* Skovorodino rayonı
* Tambovka rayonı
* Tında rayonı
* Şimanovsk rayonı

**Şeer şuraları:**
* Belogorsk şeer bölgesi
* Blagoveşçensk şeer bölgesi
* Zeya şeer bölgesi
* Progress şeer bölgesi
* Rayçihinsk şeer bölgesi
* Svobodnıy şeer bölgesi
* Tında şeer bölgesi
* ZATO Tsiolkovskiy şeer bölgesi
* Şimanovsk şeer bölgesi

**[[Şeer]]ler:**
*Belogorsk
*Blagoveşçensk
*Zavitinsk
*Zeya
*Rayçihinsk
*Svobodnıy
*Skovorodino
*Tında
*Tsiolkovskiy
*Şimanovsk

**[[Şeer şeklinde qasaba]]lar:**
* Arhara
* Bureya
* Yerofey Pavloviç
* Magdagaçi
* Novobureyskiy
* Novorayçihinsk
* Progress
* Serışevo
* Sivaki
* Talakan
* Tokur
* Uruşa
* Uşumun
* Fevralsk
* Ekimçan

**[[Köy]]ler:**
* Yekaterinoslavka
* İvanovka
* Konstantinovka
* Novokiyevskiy Uval
* Poyarkovo
* Romnı
* Tambovka

## Tarih
1858

## Eali

## İhtar
Yeudiy muhtar vilâyeti

**Yeudiy muhtar vilâyeti** () — Rusiyeniñ birden-bir muhtar vilâyeti. Merkezi — Birobican.

**[[Şeer]]ler:**
* Birobican
* Obluçye

**[[Şeer şeklinde qasaba]]lar:**
* Bira
* Birakan
* Voloçayevka-2
* İzvestkovıy
* Kuldur
* Nikolayevka
* Priamurskiy
* Smidoviç
* Teploozörsk
* Hingansk

**Meskün yerler:**
* Amurzet
* Leninskoye

## Eali

## İhtar
Nutuq (Atatürk)

**Nutuq** () - Mustafa Kemal Atatürkniñ Türk İstiqlâl Cenkinde olıp keçken vaqialar aqqında yazğan ve 1927 señesi Cumhuriyet Halq Fırqası toplaşuvında oquğan kitabı.
Ölümli Dünya (film)

**Ölümli Dünya** () - rejissörı Ali Atay olğan 2018 tarihlı Türk filmi.

## Rollerde
* Gazanfer   Ahmet Mümtaz Taylan
* Oktay         Alper Kul
* Serhan       Sarp Apak
* Begüm       İrem Sak
* Zafer          Doğu Demirkol
* Serbest      Feyyaz Yiğit
* Atakan       Özgür Emre Yıldırım
Qırım Muhtar Şuralar Sotsialistik Cumhuriyeti

**Qırm Muhtar Şuralar Sotsialistik Cumhuriyeti**, **Qırım MŞSC** o zamanda adı - قریم آوطونومیالی سووت سوسیالیستیك رسپوبلیكاسی, Qrъm Avtonomijalъ Sovet Sosijalistik Respublikasъ, Кърым Автономиялы Совет Социалистик Республикасы () 1921 - 1944 senelerinde Şuralar Birligi (RŞFSCniñ terkibinde) içindeki qırımtatarlarnıñ milliy-territorial cumhuriyeti.

1921 s. ealini cedvelge aluvı **kütleviy sahtelev (falsifikatsiy) sebebinden** kösterdi ki, Qırımda 50% rus (ruslar, ukrainler, beloruslar), 25% tatar (qırımtatarlar), qalğan — episi başqa halqlar (qaraylar, nemseler, bulğarlar ve ilâhre) yaşadı.

Lüdmila Alekseyeva ve Yuriy Osmanov yazğanına köre, Ekinci Cian cenkinden evel Qırımda 560 000 qırımtatar yaşağan edi.

## İhtar


## Ebediyat
*
Küçükköy (İstanbul)

**Küçükköy**, İstanbul Gaziosmanpaşa rayonına bağlı olğan tarihiy bir köy. Cenübinde Alibeyköy ve Taşlıtarla rayonları, şimalde Sultançiftliği rayonı, ğarpta Bayrampaşa rayonına bağlı Yıldırım Mahallesi ve Cevat Paşa Mahallesi, şarqında ise Eyüp rayonı bar. 250 biñden ziyade insan yaşay.
Ağrı dağı

**Ağrı dağı** ya da **Ararat** (, , ) - Türkiyeniñ Ağrı vilâyetinde bir dağ. Ağrı dağı 5137 metrlik yüksekliginen, Türkiyenin eñ yüksek dağıdır.
Milliy mefküre

**Milliy Mefküre** – Youtube saytıñda *Canlı Radio* kanalında kösterilgen Qırımtatar tilinde programma.

Milliy Mefküre: Milliy tasil ve kelecegimiz
Sokiltsi

**Sokiltsi** () - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Gaysın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 146 kişi.
Trakiya

**Trakiya** (, , ) - cenüp-şarqiy Avropada Bulğaristan, Türkiye ve Yunanistan  sıñırları içinde bulunğan tarihiy bir regiondır. Qara deñiz, Marmara deñizi ve Ege deñizi ile sıñırı bardır.
Millet Yüzü

**Millet Yüzü** — Qırımtatar tilinde internet saytı. Saifenin şiarı *Kendi qahramanlarımıznı Milliy Yüzü'nden tanıyıq*

Millet Yüzü
Feza

**Feza** Dünyanı da içerisine alğan ve sıñırları bilinmegen; yıldızlar ve başqa maddelernen tolu olğan boşluq.
Tulçın rayonı (1923—2020)

**Tulçın rayonı** () - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde bir sabıq rayondır. Şimdi Tulçın rayonı qısımı.

## Meskün yerleri
**[[Şeer]]:**
* Tulçın

**[[Şeer şeklinde qasaba]]lar:**
* Kırnasivka
* Şpıkiv

**[[Köy]]ler:**
* Bilousivka
* Bogdanivka
* Bortnıkı
* Burdiyi
* Dankivka
* Dranka
* Gannopil
* Gutı
* Holodivka
* Juravlivka
* Kalınivka
* Kınaşiv
* Kleban
* Klenove
* Kopiyivka
* Krışçıntsi
* Levkivtsi
* Mankivka
* Marusıne
* Mayakı
* Mazurivka
* Mıhaylivka
* Nestervarka
* Odayi
* Peçera
* Petraşivka
* Rudnıtske
* Silnıtsâ
* Stanislavka
* Suvorovske
* Şpıkivka
* Şura-Kopiyivska
* Tarasivka
* Tımanivka
* Torkiv
* Vasılivka
* Vınokurnâ
* Yurkivka
* Zaozerne
* Zariçne

**[[Qasaba]]lar:**
* Fedkivka
* Guralnâ
* Hmelnıtske
* Kapkı
* Markove
* Pestelâ
* Sosnivka
* Şçuri
* Ulânivka
İsmail Firdevs

**İsmail Kerimoğlu-Kerimcanov**, taqma ad — **Firdevs**; 1888 s. dekabr 2, Aqmescit, Tavriya Guberniyası, Rusiye İmperiyası — 1937 s. oktâbr 27, Sandarmoh , Kareliya MSŞC, RŞFSC) - siyasiy erbap, oca, birinci qırımtatar bolşevigi.

## Tercimeial
İsmail Firdevs 1888 senesi dekabr 2 künü Aqmescitte doğdı.

1918 — Tavrida Şuralar Sotsialistik Cumhuriyetiniñ tışqı ve milliy işler halq komissarı.

1918-1920 — Merkeziy musulman komissarlığınıñ kâtibi.

1920-1921 — Qırım Muhtar Şuralar Sotsialistik Cumhuriyetiniñ halq tasili halq komissarı.

1922-1924 — Qırım Muhtar Şuralar Sotsialistik Cumhuriyetiniñ adliye halq komissarı ve baş prokurorı.

1926-1929 — Rostovda halq tasili inspektorı.

1929 s. repressiyağa oğratılıp Solovki lagerinde apis etildi.

1937 senesi oktâbr 27 künü ölüm cezasına maküm etilip Kareliyadaki Sandarmoh köyünde öldürildi.

## Bağlantılar
*  Гасырлар авазы. Научно-документальный журнал
Yekaterinburg

**''Sverdlovsk** maqalesi bu maqalege yollamadır. Ukrainada da Sverdlovsk adlı bir şeer bar.*

*'Yekaterinburg** () - [[Sverdlovsk vilâyeti]] merkezi. Ealisi 1 456 biñdir (2017 senesi). Tarihiy adları — 1723—1924 ss. Yekaterinburg, 1924—1991 ss. **Sverdlovsk'''.

## Eali

## İhtar
Rusiye Şuralar Federativ Sotsialistik Cumhuriyeti

**Rusiye Şuralar Federativ Sotsialistik Cumhuriyeti, RŞFSC** () – 1922 - 1991 senelerinde Şuralar Birligi cumhuriyetlerinden biri.
Sverdlovsk (añlam)

* **Sverdlovsk** - Rusiyedeki Yekaterinburg şeeriniñ 1924-1991 ss. adı
* **Sverdlovsk** - Ukrainadaki Dovjansk şeeriniñ 2016 s. evelki adı
Vınokurnâ

**Vınokurnâ** () - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Tulçın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 187 kişi.
Köbelekler (kino)

**Köbelekler** Rejissoru Tolga Karaçelik olğan, 2018 senesi ekranlarga çıqqan Türk filmi. Filmde üç qardaşnın, babalarından kelgen telefondan son, doğğan köylerine qaytışları ikaye etile.
## Aktör ve Aktrisalarnın Cedveli

* Tolga Tekin - Cemal
* Bartu Küçükçağlayan - Kenan
* Tuğçe Altuğ - Suzan
* Serkan Keskin - Muhtar
* Hakan Karsak - İmam
* Ezgi Mola - Sevtap
* Ercan Kesal - Çoban
Köpek Adası

**Köpek Adası** - original ismi (**-{Isle of Dogs}-**) - 2018 tarihlı Amerikan animatsiya filmi.

## İkâye
Köpeklerniñ episi bir püsür adasına quvulğandan soñ, öz köpegini tapmağa tırışqan bir balanıñ ikâyesi.
Muharrem İnce

**Muharrem İnce** (1964 senesi mayısnıñ 4-ünde Yalova şeeri Elmalık rayonında doğğan) - Türk fizika muallimi ve siyasetçi. 2002 senesinden başlap Türkiye Büyük Millet Meclisinde Cumhuriyet Halq Fırqasıdan deputatlıq ete. 

Cumhuriyet Halq Fırqası yetekçi muavinligi ve Türk Tillerinde Laf Etken Memleketler Parlamentlerara Assambleyası azası vazifelerinde bulunğan.

2018 senesi saylavlarda Cumhuriyet Halq Fırqasınıñ Türkiye prezidentligine namzeti edi.

## Şahsiy Ayatı
Ülkü İncenen evli ve bir balası bar.

## Diger Malümatlar
* *Buyurun Sayın İnce* isminen 2012 senesi kitap neşir etken.

## Tışqı bağlantılar
* Muharrem İnceniñ Türk Tilinde resmiy saytı
Baqla (şeer viranesi)

**Baqla** - Qırımnıñ Bağçasaray rayonında bir ayırıq. Tav Badraq köyünden şimaliy şarqında, köyden 2,5 km uzaqlıqta Qırım dağları içki sırasınıñ cenübiy tik cabında buluna. 

## Baqlanıñ qoba şeerleri
Qararnen III asırnıñ ekinci yarısında Baqlanıñ töpesinde bir kermenniñ temeli qoyulğan edi. Onıñ ilk mudafaa sızığı V—VI asırları qurulıp, VIII—IX asırlarda quvetleştirilgen edi. Divarlar, eñ zayıf cenübiy yatıq cabını qoruy edi. III asırnıñ soñunda — IV asırnıñ başında kermen divarlarınıñ tışında bulunğan qasabanen birleşip bir şeerçik teşkil etken edi. Cenübiy qısmında şarapçılıq taqımı ve hocalıq binaları yerleştirilgen edi. VI asırda şarapçılıq taqımınıñ yerinde yañı bir kermen quruldı.
Çegertki

**Çegertki** yada **Şekirtke**, tüz qanatlılar (-{Orthoptera}-) taqımından -{Caelifera}- ('kökyüzü yırtıcıları') alt taqımınıñ sıçrağan böceklerine berilgen ad.

## Sınıflandırma

-{**Üst familya**: Tridactyloidea
* Cylindrachaetidae
* Ripipterygidae
* Tridactylidae
**Üst familya**: Tetrigoidea
* Tetrigidae
**Üst familya**: Eumastacoidea
* Chorotypidae
* Episactidae
* Eumastacidae
* Euschmidtiidae
* Mastacideidae
* Morabidae
* Proscopiidae
* Thericleidae
**Üst familya**: Pneumoroidea
* Pneumoridae
**Üst familya**: Pyrgomorphoidea
* Pyrgomorphidae
**Üst familya**: Acridoidea
* Acrididae
* Charilaidae
* Dericorythidae
* Lathiceridae
* Lentulidae
* Lithidiidae
* Ommexechidae
* Pamphagidae
* Pyrgacrididae
* Romaleidae
* Tristiridae
**Üst familya**: Tanaoceroidea
* Tanaoceridae
**Üst familya**: Trigonopterygoidea
* Trigonopterygidae
* Xyronotidae}-

## Resimler

Fayl:Romalea microptera.jpg|Romalea microptera
Fayl:Stethophyma grossum m 5000.jpg|Stethophyma grossum
Fayl:Wanderheuschrecke-01.jpg|Locusta migratoria
Fayl:Sauterelle_casquee_2.jpg|
Fayl:Tettigonia.viridissima.02.jpg|*Tettigonia viridissima*
Fayl:Sauterelle_verte_comune1.jpg|*Tettigonia cantans*
Fayl:Saltón 061007 Bastavales Galicia 018.jpg
Fayl:Saltón 160eue.jpg
Fayl:Saltón 078eue.jpg
Fayl:Salton 019eue.jpg
Fayl:Bastavales Galiza-Salton 09.jpg
Fayl:Salton en Bastavales Brion Galiza 1.JPG
Fayl:Cekirge.JPG
Fayl:Cekirge2.JPG
Fayl:Grasshopper in India.jpg|İndistanda bir çegertki


## Tüpbilgiler
Hoşaf

**Hoşaf** - quru meyvalarnıñ şeker suvunen qaynatılıp azırlanğan bir içimliktir. Adı fars tilinde “temiz suv” manasını bergen hoş ab (خوشآب) sözünden kele.
Zeytün

**Zeytün** (*Zeytun*, *Zeytin*, *Maslin*, *Oliv*,  "Avropa Zeytüni") – aşalğan bir ösümlik. Avropanıñ cenübiy (İspaniya, İtaliya, Yunanistan, Türkiye v.b.) taraflarında öse.

## Tüpbilgiler
Qartal

**Qartal** (*Aquila*) — bir çeşit yırtıcı quş. Qırım Hanlığınıñ tuğrasında yarıqartal–yarıarslan edi (Aqbaba maqaleni qarañız).

## İhtar
Kelpeden

**Kelpeden** - tutuv, sıquv, büküv ve kesüv işleri yapmağa yarağan el bir aleti. Qullanıluv saası pek keniştir ve çoq türlü çeşiti bardır.
Sosnivka (Tulçın rayonı)

**Sosnivka** () - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Tulçın rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 11 kişi.
Berezivka (Nemıriv şeer cemaatı)

**Berezivka** () - Ukrainanıñ Vinnıtsâ vilâyetinde Vinnıtsâ rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 103 kişi.