open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pulp Fiction

**Pulp Fiction** () — 1994 s. çıqqan AQŞnıñ filmi, rejissör – Kventin Tarantino.
## Roller
* Con Travolta — *Vinsent Vega*
* Semüel L. Cekson — *Culs Uinnfild*
* Brüs Uillis — *Butç Kulic*
* Uma Turman — *Miya Uolles*
* Tim Rot — *Rigo*

## Atıflar

## Tış Bağlantılar
*
The Fast and the Furious

**The Fast and the Furious** () — 2001 s. çıqqan AQŞnıñ filmi, rejissör – Rob Koen.
## Roller
* Pol Uoker — *Brayan O’Konnor*
* Vin Dizel — *Dominik Toretto*
* Mişel Rodriges — *Letti Ortis*
* Cordana Brüster — *Mia Toretto*
* Mett Şults — *Vins*

## Atıflar

## Tış Bağlantılar
*
Beşevler

**Beşevler** (, ) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Salavat rayonınıñ bir köy. Ealisiniñ sayısı 220 kişi.
Skuratı

**Skuratı** () - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Malın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 338 kişi.
Andreyevka (Avurğazı rayonı)

**Andreyevka** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Avurğazı rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 235 kişi.
Baymaq rayonı

**Baymaq rayonı** (, ) - Rusiyeniñ Başqırtistande bir rayondır.
## Meskün yerleri
* 1-ci İtqul
* 1-ci Türkmen
* 2-ci İtqul
* Abdrahman
* Abdulkerim
* Abzaq
* Aqburun
* Aqtav
* Algazino
* Aminevo
* Ahmer
* Baimovo
* Baişevo
* Baymaq
* Baymırza
* Bahtigareyevo (İşmuhametovskiy)
* Bahtigareyevo (Merâsovskiy)
* Bekeşevo
* Beterâ
* Belâl
* Bogaçövo
* Bolşebasayevo
* Buranbayevo
* Burzân-Yelga
* Verhneidrisovo
* Verhnemambetovo
* Verhnetavlıkayevo
* Verhnetagirovo
* Verhneyaikbayevo
* Gadelbayevo
* Galeyevo
* Ümer
* Devlet
* Yılım
* İslamovo
* İsânbetovo
* İsânovo
* İşberda
* İşey
* İşmurzino
* İşmuhametovo
* Kazanka
* Kalinino
* Karatal
* Karışkino
* Kojzavoda
* Komsomol
* Krepostnoy Zilair
* Kuvatovo
* Kugidel
* Kultaban
* Kulçurovo
* Kuseyevo
* Kuyantayevo
* Merâsovo
* Mukasovo 1-ye
* Mukasovo 2-ye
* Mullakayevo
* Munasipovo
* Nazarovo
* Nigamatovo
* Nijneidrisovo
* Nijnetavlıkayevo
* Nijnetagirovo
* Nijneyaikbayevo
* Oktâbr
* Pokrovka
* Saygafar
* Sakmar
* Saksay
* Semönovo
* Semönovskoye
* Sosnovka
* Starıy Sibay
* Taktagulovo
* Tatlıbayevo
* Temâsovo
* Tubinskiy
* Turkmenevo 2-ye
* Ümütbay
* Ural
* Urgaza
* Fayzullino
* Hasanovo
* Çingizovo
* Şulka
* Yuluk
* Yumaşevo
* Yangazino
* Yanzigitovo
* Yaratovo
* Yarmuhametovo

## İhtar
Baymaq

**Baymaq** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetinde bir şeer. Baymaq rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 17 179 kişi.
Gurbangulı Berdimuhamedov

**Gurbangulı Berdimuhamedov** (; 1957 s. iyün 29, Babarap)  — Türkmenistanniñ ekinci prezidenti edi (2007-2022). 2022 senesinde Berdimuhammedov prezidentlikten ayrılmağa azır olğanı ve 12 mart 2022'de secimlerniñ başlamasını aytı ve prezidentlikti oğluna berdi.

## Biografiya
1957 senesi iyünniñ 29-sinde Babarapta doğdı.

## Atıflar
Las Vegas

**Las Vegas** () - Amerika Qoşma Ştatlarınıñ Nevada ştatında bir şeer. Ealisiniñ sayısı 596 424 kişi.
Abzaq (Baymaq rayonı)

**Abzaq** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baymaq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 144 kişi.
Yılım

**Yılım** ya da **Cılım** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baymaq rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 254 kişi.
Baqalı rayonı

**Baqalı rayonı** (, ) - Rusiyeniñ Başqırtistande bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Aleksandrovka
* Ahman
* Ahmer
* Baqalı
* Balçıqlı
* Batrak
* Bugabaşevo
* Budönnovets
* Buzürovo
* Verhnetroitskoye
* Vesölaya Polâna
* Vorsinka
* Galiullinka
* Georgiyevka
* Gurdıbaşevo
* Derevnâ penkozavoda
* Diyaşevo
* Dubrovka
* Ziriklı
* İvanovka
* Kazançi
* Kamayevo (Starokuruçevskiy)
* Kamayevo (Urmanayevskiy)
* Kamışlıtamak
* Kandalakbaşevo
* Karpovka
* Kileyevo
* Kilkabızovo
* Krasnaya Gorka
* Kuruç-Karan
* Kurçeyevo
* Kuştirâkovo
* Kızıl Bulâk
* Mirzaitovo
* Mihaylovka (Diyaşevskiy)
* Mihaylovka (Mihaylovskiy)
* Mullanurovo
* Munça-Yelga
* Muslüminka
* Mustafino
* Nagaybakovo
* Narat-Yelga
* Narat-Çukur
* Nijneye Novokosteyevo
* Nikolayevka
* Novoagbâzovo
* Novoalmetyevo
* Novogusevo
* Novoye Azmeyevo
* Novoilikovo
* Yañı Qatay
* Novokosteyevo
* Novokuruçevo
* Novoostankovo
* Novosasıkul
* Novotroitskoye
* Novoursayevo
* Novıye Balıklı
* Novıye Matı
* Novıye Usı
* Novıye Şaraşli
* Novıy Tumutuk
* Novıy Şugan
* Orlovka
* Palçikovo
* Petrovka (Novoursayevskiy)
* Petrovka (Staromatinskiy)
* Plodoyagodnaya
* Pokrovka
* Sazonovka
* Saqat
* Sosnovka
* Starogusevo
* Staroye Azmeyevo
* Staroilikovo
* Eski Qatay
* Starokosteyevo
* Starokuruçevo
* Starokuyanovo
* Starıye Balıklı
* Starıye Matı
* Starıye Şaraşli
* Suyundükovo
* Taktagulovo
* Tallı-Sıza
* Tokberdino
* Umirovo
* Orman
* Ormanay
* Ustümovo
* Utarovo
* Födorovka
* Holodnıy Klüç
* Çumalâ
* Yultimirovka
* Yurminka

## İhtar
Baqalı (Baqalı rayonı)

**Baqalı** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ bir köy. Baqalı rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 9568 kişi.
Sıçivka (Malın rayonı)

**Sıçivka** () - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Malın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 132 kişi.
Starokuruçevo

**Starokuruçevo** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Baqalı rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1478 kişi.
Baltaç rayonı (Başqırtistan)

**Baltaç rayonı** (, ) - Rusiyeniñ Başqırtistande bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Annovka
* Ardagış
* Asavka
* Bigildino
* Bogdanovo
* Bulâk
* Verhneivanayevo
* Verhnekansiyarovo
* Verhnekarışevo
* Verhneyanaktayevo
* Gareyka
* Zilâzekulevo
* İmânovo
* İştirâkovo
* Kazanka
* Kizganbaşevo
* Kuzeyevo
* Kumyazı
* Kundaşlı
* Kuntuguşevo
* Kuraçevo
* Kızıl Vostok
* Kızıl-Kul
* Magaşlı-Almantayevo
* Managazovo
* Mata
* Mişkino
* Mişçerovo
* Naçarovo
* Nijneivanayevo
* Nijnekansiyarovo
* Niinekarışevo
* Nijnesikiyazovo
* Nijneyanaktayevo
* Novobaltaçevo
* Novodürtükeyevo
* Novosultangulovo
* Novotoşkurovo
* Novourazayevo
* Novoyakşeyevo
* Novoyamurzino
* Novoyanbayevo
* Norkino
* Rahimkulovo
* Sandugaç
* Seytâkovo
* Starobaltaçevo
* Starodürtükeyevo
* Staroilikeyevo
* Starosultangulovo
* Starotimkino
* Staroyakşeyevo
* Staroyamurzino
* Staroyanbayevo
* Starıye Kargalı
* Taşlı-Yelga
* Tibelevo
* Toşkurovo
* Tuzlubino
* Tuktayevo
* Tutagaçevo
* Tuçubayevo
* Tıkanovo
* Urazayevo
* Urta-Yelga
* Usmanovo
* Çipçikovo
* Çişma
* Çiyatau
* Çukalı
* Çurapanovo
* Çurtanlıkul
* Şavyadı
* Ştandı
* Yavyazı
* Yagafarovka
* Yakunino
* Yalangaçevo
* Yantimirovo

## İhtar
Belebey rayonı

**Belebey rayonı** (, ) - Rusiyeniñ Başqırtistande bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Adelkino
* Azekeyevo
* Aqbasar
* Aqqayın
* Aksakovo
* Alekseyevka
* Annenkovo
* Annovka
* Bajenovo
* Baymırza
* Bayraq
* Belebey
* Berözovka
* Brik-Alga
* Bulanovka
* Verovka
* Verhneyermolgi
* Vesölaya Roşça
* Gluhovskaya
* Gusarkino
* Derevnâ razyezda Maksütino
* Derevnâ razyezda Râbaş
* Durasovo
* Yekaterinovka
* Yelizavetino
* Yermolkino
* Zaovrajye
* Znamenka
* İk-Verşina
* İlkino
* İrek
* İsmagilovo
* Kazanlıtamak
* Kain-Yelga
* Kanaş
* Kirillovka
* Klüçevka
* Krasnaya Zarâ
* Krasnoreçka
* Krasnoyar
* Kum-Kosâk
* Kuş-Yelga
* Maksütovo
* Malinovka
* Maloaleksandrovka
* Martınovo
* Mejdugornoye
* Metevbaş
* Mihaylovskiy
* Mohovoye Boloto
* Moçilki
* Nadejdino
* Novaya Derevnâ
* Yañı Kazanka
* Yañı Nikolayevka
* Novosarayevo
* Novosemenkino
* Orlovka
* Parafeyevka
* Pahar
* Podlesnoye
* Pokrovka
* Priyutovo
* Pıjyanovskiy
* Rassvet
* Repyevka
* Rodniki
* Russkaya Şveytsariya
* Savkino
* Svetlovka
* Svoboda
* Selo sanatoriya Gluhovskogo
* Serdüki
* Siuşka
* Skobelevka
* Slakbaş
* Sosnovıy Bor
* Starosemenkino
* Tuzlukuş
* Usen-İvanovskoye
* Uteyka
* Födorovka
* Tsentralnoy Usadbı plemzavoda imeni Maksima Gorkogo
* Çeganlı
* Çermasan
* Çubukaran (Slakbaşevskiy)
* Çubukaran (Şarovskiy)
* Şarovka
* Şalqan
* Yañı Küç

## İhtar
Belebey

**Belebey** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetinde bir şeer. Belebey rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 59 229 kişi.
Qıpçaq tilleri

**Qıpçaq tilleri** - Türkiy tillerge ait olğan bir til gruppasıdır.

*Qadimiy Qıpçaq tili* (Qıpçaq tillerniñ kelgen yeri)
* **Qıpçaq-Noğay** - Noğay tili, Qazah tili, Qaraqalpaq tili, Qırımtatar tili¹ (çöl şivesi), Ferğana Qıpçaq tili*
* **Qıpçaq-Kuman** - Kuman tili*, Qaraçay-Balqar tili, Qaray tili, Qırımtatar tili¹, Qumıq tili, Qırımçaq tili, Urum tili¹
* **Qıpçaq-Bulğar** - Qazantatar tili, Başqırt tili, Sibir tili
* **Qıpçaq-Qırğız** - Qırğız tili, Altay tili¹

**izaat: *Ölü tiller**

1. Müim malümat: Qırımtatar ve Urum tilleri qarışıq Qıpçaq-Oğuz tilleri sayıla. Altay tili Haqas-Altay tillerine de sayıla.
Gautama Budda

**Gautama Budda** öz adı **-{Siddhārtha Gautama}-** yada çoqu kişiniñ bilgeni kibi **Budda** - Buddizm dininiñ temelini qoyğan kişidir, faqat başqa dinlerde de müim şahıstır. Buddizmde **Budda**, İnduizmde tañrı Vişnunıñ bir avatarı, Bahailik dininde ise peyğamberdir. Felsefede ustalaşqan ve dindar biridir. M.E. 563 senesi Lumbini, Şakya Cumhuriyeti (şimdiki Nepal) dünyağa kelgen ve  M.E. 438 senesi Kuşinagar, Malla Cumhuriyeti (şimdiki İndistan) ölgen.

## Budda resimleri ve heykelleri
Budda, onı resim etüv izin bermey edi. Bu nedenle, herkes onı hayal etkeni kibi çizdi. Buddaniñ resimleri ve heykelleri farqlı bola bile.

Örnek:

 Yaponiya

 İndistan (belli degil) 

Cenübiy Koreya

## Menbalar
https://tr.m.wikipedia.org/wiki/Gotama_Buda
Adelkino

**Adelkino** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Belebey rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 304 kişi.
Derevnâ razyezda Maksütino

**Razyezda Maksütino** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Belebey rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 20 kişi.
Priyutovo (Başqırtistan)

**Priyutovo** () - Rusiyeniñ Başqırtistande Belebey rayonında bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 18 916 kişi.
Selo sanatoriya Gluhovskogo

**Sanatoriya Gluhovskogo** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Belebey rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 657 kişi.
Balaqatay rayonı

**Balaqatay rayonı** (, ) - Rusiyeniñ Başqırtistande bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Abselâm
* Ayğıryal
* Aydaqay
* Aput
* Atarşa
* Eşey
* Belen
* Basyılğa
* Verhneutâşevo
* Yuqarı İsquş
* Voshod
* Yemaşi
* Kadırovo
* Karantrav
* Karlıhanovo
* Kayupovo
* Kirikeyevo
* Krasnıy Muravey
* Krasnıy Pahar
* Kurgaşka
* Levali
* Maygaza
* Medâtovo
* Morozovka
* Munasovo
* Nijneutâşevo
* Nijniy İskuş
* Novaya Maskara
* Yañı Balaqatay
* Nügüş
* Perevoz
* Sandalaşka
* Sokolki
* Sosnovka
* Sosnovıy Log
* Staraya Maskara
* Starobelokatay
* Tardavka
* Urakovo
* Urgala
* Haybatovo
* Şaydala
* Şakarla
* Şigayevka
* Yuldaşevo
* Yanıbayevo

## İhtar
Tarasivka (Malın rayonı)

**Tarasivka** () - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Malın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 76 kişi.
Abselâm (Balaqatay rayonı)

**Abselâm** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Balaqatay rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 244 kişi.
Beloret rayonı

**Beloret rayonı** (, ) - Rusiyeniñ Başqırtistande bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Abzaq
* Azikeyevo
* Aznagulovo
* Aznalkino
* Aisovo
* Aygir
* Aleksandrovka
* Arskiy Kamen
* Arışparovo
* Assı
* Ahmer
* Bakeyevo
* Baskan
* Belskiy
* Beloret
* Berdagulovo
* Bizek
* Briş
* Biriştamaq
* Buğanaq
* Butayevo
* Verhnearşinskiy
* Verhnebelskiy
* Verhniy Avzân
* Verhnâya Manâva
* Gabdükovo
* Daçnaya
* Dubinino
* Yelan
* Yermotayevo
* Jeleznodorojnıy
* Ğarbiy Meygeşli
* Zigaza
* Zuyakovo
* İdel
* İnzer
* İsqoştı
* İsmaqay
* Eşli
* Kaga
* Kagarmanovo
* Kadış
* Qarağaylı
* Qarağay-Yurt
* Kartalinskaya Zapan
* Kartalı
* Kasmaktı
* Qatay
* Qatarış
* Komarovo
* Korpusta
* Kudaşmanovo
* Quzğun-Ahmer
* Kulmas
* Kumbino
* Lapışta
* Lomovka
* Maygaşlâ
* Manışta
* Mahmutovo
* Muldakayevo
* Muhametovo
* Nijniy Avzân
* Nijnâya Manâva
* Nijnâya Tülma
* Nijnâya Yatva
* Nikolayevka
* Novoabzakovo
* Novobelskoye
* Novohasanovo
* Nukatovo
* Otnurok (80211840)
* Otnurok (80211840001)
* Revet
* Roşça
* Rısakayevo
* Sarışka
* Satra
* Safargulovo
* Sermenevo
* Sosnovka
* Suir-Aisovo
* Tara
* Tirlânskiy
* Tihiy Klüç
* Tuqan
* Özen
* Özenbaş
* Uluyılğa
* Ümütbay
* Uraltav
* Osmanali
* Utkalevo
* Haybullino
* Üsein
* Çernovka
* Çörnıy Klüç
* Şigayevo
* Şuşpa
* Yandek

## İhtar
Beşbülek rayonı

**Beşbülek rayonı** (, ) - Rusiyeniñ Başqırtistande bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Aznayevo
* Ayıt
* Aleksandrovka
* Alekseyevka (Aitovskiy)
* Alekseyevka (Bijbulâkskiy)
* Antonovka
* Bazlık
* Barş
* Berözovka
* Bikkulovo
* Beşbülek
* Borolübovka
* Vasilkino
* Verhnâya Kurmaza
* Vişnövka
* Dömskiy
* Dubrovka
* Düsânovo
* Yegorovka
* Yelbulak-Matveyevka
* Yelbulaktamak
* Yermolkino
* Ziriklı
* Ziriklıtamak
* İbraykino
* İvanovka
* İgnaşkino
* İsâkayevo
* İttihat
* Kalinovka
* Kamenka
* Kanareyka
* Kandrı-Kul
* Kanıkayevo
* Karimovo
* Kasimovka
* Kaçkinovo
* Kenger-Meneuz
* Kistenli-Bogdanovo
* Kistenli-İvanovka
* Kojay-İkskiye Verşinı
* Koş-Yelga
* Krasnaya Gorka
* Kunakulovo
* Lassirma
* Lısogorka
* Malıy Meneuz
* Malıy Sedâk
* Meneuz-Moskva
* Milisonovka
* Mihaylovka
* Mişarovka
* Mullanur-Vahitovo
* Muradımovo
* Musino
* Naberejnıy
* Nijnâya Kurmaza
* Novaya Samarka
* Yañı Biktaş
* Olhovka
* Pavlovka
* Petrovka (Kalininskiy)
* Petrovka (Koş-Yelginskiy)
* Progress
* Purlıga
* Pçelnik
* Razayevka
* Rudniki
* Sarmandeyevka
* Svetlovka
* Sedâkbaş
* Sene-Purnaş
* Sosnovka
* Stepanovka (Koş-Yelginskiy)
* Stepanovka (Mihaylovskiy)
* Suhoreçka
* Takmakkaran
* Tukay
* Tulubayevo
* Tumaş
* Usak-Kiçu
* Homutovka
* Çegodayevo
* Çulpan
* Şkapovo
* Şomırtlı

## İhtar
Şarqiy Türkistan

**Şarqiy Türkistan** () – Uyğurlarnıñ ana Vatanı ve Orta Asiyanıñ Şarqiy tarafında, Çinniñ Şincañ Uyğur Muhtar Rayonında yer ala.

## Tarihiy Devletler
Aznayevo (Beşbülek rayonı)

**Aznayevo** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Beşbülek rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 411 kişi.
Büri

**Büri** ya da *Birsk* (, ) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetinde bir şeer. Büri rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 46 512 kişi.
Aybaş

**Aybaş** (, ) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Büri rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 30 kişi.
Büri rayonı

**Büri rayonı** ya da **Bürü rayonı** (, ) - Rusiyeniñ Başqırtistande bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Aybaş
* Aygeldi
* Aqqayın
* Akudi
* Akudibaş
* Aleksandrovka
* Andreyevka
* Bajenovo
* Bahtıbay
* Bekmırza
* Berözovka
* Büri
* Yuqarı Laçıntav
* Voznesenka
* Vâzovskiy
* Demidovskiy
* Desâtkino
* Yamaş
* Zelönıy
* Zuyevo
* Kalinniki
* Kamışinka
* Kandakovka
* Kostarevo
* Qoyan
* Kireviş
* Qozı
* Kösekey
* Lejebokovo
* Luç
* Kiçik Suqayaz
* Mansur
* Meyedik
* Mordvinovka
* Aşağı Laçıntav
* Nikolayevka
* Nikolskiy
* Yañı Bayış
* Yañı Bektemir
* Yañı Bornı
* Yañı Desâtkin
* Yañı Qulçubay
* Yañı Petrov
* Yañı Yandız
* Osinovka
* Penkovo
* Peçenkino
* Pioner
* Pitâkovo
* Ponomarövka
* Popovka
* Romanovka
* Samosadka
* Silantyevo
* Semke
* Serve
* Sosnovıy Bor
* Orta Bazan
* Eski Bazan
* Eski Bektemir
* Eski Bornı
* Eski Yejov
* Eski Petrov
* Startsino
* Suslovo
* Tartış
* Ögüz
* Ujara
* Öley
* Örnek
* Osaq
* Çistıye Prudı
* Çişme (Ögüz köy şurası)
* Çişme (Çişme köy şurası)
* Şemsitdin
* Şalqan
* Şestıkovo
* Yañıtav

## İhtar
Akudi

**Akudi** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Birsk rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 467 kişi.
Akudibaş

**Akudibaş** (, ) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Birsk rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 270 kişi.
Yazıkovo (Blagovar rayonı)

**Yazıkovo** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ bir köy. Blagovar rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 6368 kişi.
Şçerbativka (Malın rayonı)

**Şçerbativka** () - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Malın rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 310 kişi.
Blagovar rayonı

**Blagovar rayonı** (, ) - Rusiyeniñ Başqırtistande bir rayondır.
## Meskün yerleri
* 1-ci Alkin
* 6-cı Alkin
* Ağardı
* Alekseyevka
* Ahmet
* Ahun
* Balışlı
* Bersüven
* Başbulâk
* Başterme
* Bik-Usak
* Blagovar
* Buzavlıq
* Verhniye Kargalı
* Viktorovka
* Vostoçnıy
* Golışevo
* Dmitriyevka
* Dombrovka
* Dusmetovo
* Zapadnıy
* Zareçnıy
* Zur-Bulâk
* İlyinka
* Qamışlı
* Kargalıbaş
* Kargalıtamak
* Qaşqalaşa
* Kirillo-Karmasan
* Klimentovka
* Kob-Pokrovka
* Kugul
* Kullekul
* Qızıl Çişme
* Qızıl Yıldız
* Lomovo
* Mirnıy
* Moiseyevo
* Neyfeld
* Aşağı Qarğalı
* Yañı Abzan
* Yañı Aleksandrovka
* Yañı Konstantinovka
* Yañı Nikolskiy
* Yañı Bülek
* Yañı Sıntaş
* Yañı Troitskiy
* Obşçina
* Pervomayskiy
* Pokrovka 2-ya
* Prişib
* Samarino
* Saraylı
* Slakbaş
* Staroabzanovo
* Staroamirovo
* Starogornovo
* Starokuçerbayevo
* Eski Osman
* Eski Sınnı
* Starıy Sıntaş
* Sıntaştamak
* Tabuldak
* Takçura
* Tallıkul
* Tañ
* Toporinka
* Troitsk
* Troitskiy
* Türkeyevo
* Türüştamak
* Udrâkbaş
* Uzıbaş
* Ulı-Arâma
* Usmanovo
* Haydarovo
* Hlebodarovka
* Çatra
* Çulpan 2-y
* Şameyevo
* Şırlıq
* Yazıkovo
* Yalankul
* Yamakay
* Yanbaktı
* Yanışevo
* Yaparkul

## İhtar
Popilnâ rayonı

**Popilnâ rayonı** () - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde bir sabıq rayondır. Şimdi Jıtomır rayonı qısımı.

## Meskün yerleri
**[[Şeer şeklinde qasaba]]:**
* Kornın
* Popilnâ

**[[Köy]]ler:**
* Andruşkı
* Bilkı
* Buhalivşçına
* Dehtârka
* Golubyatın
* Harliyivka
* Hodorkiv
* Kamyanka
* Korolivka
* Kotlârka
* Koşlâkı
* Krasnogirka
* Krıve
* Kvitneve
* Lıpkı
* Lısivka
* Luçın
* Makarivka
* Markova Volıtsâ
* Mırolübivka
* Mışerıne
* Mohnaçka
* Novoselıtsâ
* Parıpsı
* Pavoloç
* Piskı
* Poçuykı
* Popilnâ
* Pustelnıkı
* Romanivka
* Rudka
* Savertsi
* Sokilça
* Sokoliv Brid
* Stavışçe
* Strokiv
* Suşçanka
* Turbivka
* Vasılivka
* Velıka Çernâvka
* Velıki Lisivtsi
* Yablunivka
* Yerçıkı

**[[Qasaba]]lar:**
* Kornınske
* Novopavolotske
* Vidrodjennâ
Avstraliya gimni

**Advance Australia Fair** (*Ileri Avstraliya Güzel*), Avstraliyanıñ milliy marşıdır.

## qırımtatar tili

Avstralyalılar epim e sevinelim
çünki genciz ve azat e
işlenir altnıñ toprağımız ve zenginliğimiz bar
yurtumız deniznen çevrilmiş
toprağımız tabiatnıñ armağanlarıyla tolu
zengin ve nadir güzellikte
tarihniñ saifelerinde er aşamada
ileri Avstraliya güzel
soñra sevinçli ezgilerle yır söyleayıq
ileri Avstraliya güzel
 
Parlaq cenübiy haçımızın altında
yüreklerimiznen ve ellerimiznen çal e
ulusumuzu bütün ülkelerniñ
en tanı yap içün
denizlerniñ ötesinden kel içün
paylaş sınır sız çöllerimiz bar
cesaretnen bir arağa keleyik
Avstraliya güzel ilerilet içün
soñra sevinçli ezgilerle yır söyleayıq
ileri Avstraliya güzel e


## Ayrı baq
* God Save the Queen
* O Arise, All You Sons
İnterlingue

**İnterlingue tili** (interlingueca: *-{Interlingue}-*) — bir suniy tildir. İnterlinguanı yaratqan Edgar de Wahl.
Qarağandı

**Qarağandı** () - Qazahistanda Qarağandı vilâyetinde bir şeer. Ealisiniñ sayısı 501 095 kişi.
Petropavl

**Petropavl** (; ) - Qazahistanda Şimal Qazahistan vilâyetinde bir şeer. Ealisiniñ sayısı 220 348 kişi.
Hazar tili

**Hazar tili** - Türkiy tillerge ait olğan Oğur tillerinden biridir, Hazar Hanlığında resmiy til ve hazarlarnıñ ana tili edi. Hazarlarnıñ çoqusı Yeudi olğanı içün ibrani tilinden sözler tapıla aynı zamanda İbrani elifbesinen yazğanları da bar edi. Ölü bir tildir ve bu til aqqında çoq az bilgi bardır.
Nepal gimni

**Nepal gimni** gerçek adı «**Biz biñ çeçekmiz**» (). Nepalnıñ resmiy gimnidir ve bir gimn bolmasına ramen, er zaman seslene bilecek hoş bir sesi bardır. 

## Söz

;Nepali tilinde
:सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली
:सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।

:सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली
:सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।

:प्रकृतिका कोटी-कोटी सम्पदाको आंचल
:वीरहरूका रगतले, स्वतन्त्र र अटल।

:ज्ञानभूमि, शान्तिभूमि तराई, पहाड, हिमाल
:अखण्ड यो प्यारो हाम्रो मातृभूमि नेपाल।

:बहुल जाति, भाषा, धर्म, संस्कृति छन् विशाल
:अग्रगामी राष्ट्र हाम्रो, जय जय नेपाल।
Zerdüştlik

**Zerdüştlik** ya da **Mazdaizm** - İrannıñ başta Ahameniş İmperiyasınıñ M.E. 7 ve M.E. 6 asırlarında resmiy dini edi. Dinniñ temelini qoyğan Zedüşttir. Tek tañrılı dindir, Ahura Mazda dinniñ ilâhıdır (ondan Mazdaizm denile). Duoist bir dindir yani eki büyük taraf bardır, biri aruv digeri yaman. Muqaddes kitabı Avestadır ve ilk Avesta tilinde yazılğan, IX asırda Pehlevi tilinde yazılmağa başlanğan. İranda İslâm dini yayılğanda, olarğa basqı etilmege başlanğan ve bu sebepten çoqusı İndistanğa köçken. Kelgen yerlerine "Pars" degenler ve bugün 30.000 inanğanı bar, çoqusı İndistanda yaşay.
Hiragana

: Japonca yazmaq içün qullanılğan eca yazuvı. Kanji adı berilen Çince kökenli yazı qaraqterleriniñ hızlı yazuvından türemiş bolup Japoncada qullanılğan üç temel yazuv dizisinden birini oluşturmaqtadır. Erken dönemlerde daa ziyade qadınlar tarafından qullanılğandır. Daa soñraları Japondaki til reformları ile kelime köklerine ketirilecek eklerde ve Kanji yazuvı zor bolan arflerniñ yazuvında qullanılmağa başlanğandır. Bugün aynı zamanda yabancı kelimelerniñ veya kanjilerniñ oqunuşlarınıñ köstermek içünde qullanılmaqtadır.

* Qırmızınen kösterilen qaraqterler modern Japoncada qullanılmamaqta.
## Tüpbilgiler
:tr:Hiragana
Katakana

**Katakana** (片仮名, カタカナ), Japonca yazmaq içün qullanılğan eca yazuvı. Kanji adı berilen Çince yazı qaraqterleriniñ bir parçasınıñ qullanılmasınen oluşqan. Daa çoq rahipler tarafından qullanılmaga başlandı. Japondaki til reformları ile yabancı kökenli kelimelerniñ yazımında qullanılmağa başlandı.

Ayrıca sadeleştirme soñrası qullanımdan turğan ヰ=(w)i ve ヱ=(w)e diye eki arf daa tapılır.
## Tüpbilgiler
:tr:Katakana
Buhalivşçına

**Buhalivşçına** () - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Popilnâ rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 50 kişi.
1-ci Alkin

**1-ci Alkin** (, ) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Blagovar rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 2 kişi.
Dari

**Dari** (**زبان دری** — **zabân-e dari** [*dari tili*]) — Afğanistanda laf etilgen bir til. Afğanistannıñ eki resmiy tilinden biri ve Fars tiliniñ üç şivesinden biridir.
Ağardı

**Ağardı** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Blagovar rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 221 kişi.
Blagoveşçen rayonı (Başqırtistan)

**Blagoveşçen rayonı** (, ) - Rusiyeniñ Başqırtistande bir rayondır.
## Meskün yerleri
* 2-ci Aleksandrovka
* Aleksandrovka (Bedeyevo-Polânskiy)
* Aleksandrovka (Sanninskiy)
* Andreyevka
* Anninskaya
* Aramelevka
* Arqavul
* Ahlıstino
* Aşqaşlı
* Bedeyeva Polâna
* Berözovaya Polâna
* Berözovka
* Biştinovo
* Blagoveşçen
* Bogorodskoye
* Bolşoy Log
* Bulatovo
* Bulıçövo
* Bıkovo
* Varyaz
* Verhniy İzâk
* Vladimirovka
* Volkovo
* Voskresenka
* Gornıy Urazbay
* Grunskiy 2-y
* Ümer
* Daçnaya
* Dmitriyevka
* Yevgrafovka
* Yejovka
* İlyino-Polâna
* İlyinskiy
* Kazanka
* Kamennaya Polâna
* Karagaykul
* Klüçi
* Krasnaya Burna
* Kuliki
* Kurgaştamak
* Kureç
* Mihaylovka
* Muhametdinovo
* Nijniy İzâk
* Nikolayevka
* Nikolskoye
* Novoblagoveşçenka
* Novoilikovo
* Novominzitarovo
* Novonadejdino
* Yañı Nikolsk
* Novıye Turbaslı
* Olhovka
* Orlovka
* Osipovka
* Oşmânka
* Pekarskaya
* Petrovka
* Pokrovka
* Pokrovskoye
* Preobrajenskoye
* Puşkino
* Rafiq
* Rojdestvenskoye
* Rudnıy
* Sanninskoye
* Sedovka
* Sedâş
* Sergeyevka
* Serguyaz
* Sitniki
* Sokolovskoye
* Sologubovka
* Starogilevo
* Staroilikovo
* Staronadejdino
* Suneyevka
* Tanayka
* Tornovka
* Troşkino
* Trujenik
* Toğay
* Tuktarovo
* Turuşla
* Udelno-Duvaney
* Ukman
* Usa
* Usabaş
* Usa-Stepanovka
* Uspenka
* Ustügovskiy
* Fayzullinskoye
* Födorovka
* Hristolübovo
* Şalana
* Şaripovka
* Şçepnoye
* Emanino
* Yabloçnıy
* Yazıkovo

## İhtar
Blagoveşçen (Başqırtistan)

**Blagoveşçen** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetinde bir şeer. Blagoveşçen rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 34 771 kişi.
Dzoñha tili

**Dzoñha tili** öz tilinde: **རྫོང་ཁ་** [dzòŋkʰɑ́] - Butan devletiniñ resmiy tili. Çin-Tibet til ailesine kire, Tibet yazuvı men yazalar.
Hazar deñizi

**Hazar deñizi** (, , , ,  - *-{daryā-ye xazar}-*) - dünyanıñ eñ büyük gölü ve ya bir deñiz olaraq sınıflandırılğan dünyanıñ eñ büyük içki suv kütlesidir. Adını Hazar Qağanlığından alğan. Em deñiz, em de göl hususiyetleri bar. Cermay yataqlarınca zengindir. Tektonik gölüniñ bir misalidir. Endoreik bir havza olaraq, Avropa ile Asiya arasında, Kavkaznıñ şarqında, Orta Asiyanıñ keniş çölleriniñ ğarbında ve Ğarbiy Asiyadaki İran platosınıñ şimalinde buluna. Deñizniñ yüz alanı 371&nbsp;000 km2 (Qara Boğaz Göl körfezini esapqa almadan) ve kölemi 78&nbsp;200 km3'tır. Tuzlulığı qararnen 1,2% (12 g/l) olıp, bu seviye çoqusı deñiz suvunıñ tuzlulığınıñ qaranen üçte biridir. Şimaliy ğarbında Qazahistan, şimaliy şarqında Rusiye, ğarbında Azerbaycan, cenüpte İran ve cenübiy şarqında Türkmenistan ile sınırlıdır. Hazar deñizi pek çoq canlı türlerine ev saipligi yapa ve eñ çoq havyar ve cermay sanayısınen belli. Cermay aluv sanayısından kirlilik ve Hazar deñizine aqqan özenler üzerine qurulğan sedler, deñizde yaşağan organizmleri yaramay tesir etken.

Uzunlığı 1210, kenişligi 210-436 kilometrdir. Deñizniñ teren yeri 1025 metr olıp, cenüptedir. Suvu tuzludır. Sulfat seviyesi yüksektir. Şarq yalılarındaki keniş sığ bir bölgede sodium sulfat yataqları bar. Hazar deñizi qış aylarından tış müim ulaşuv güzergâhıdır. Şimaldeki sığ kesim qış ayları boyunca tonar. Mındaki müim limanlar Baqu, Türkmenbaşı ve Edil deltasında Astrahandır. Bular arasında demiryollar bardır. İranğa ait qısımda eñ müim liman Bender Türkmendir.

Okeanlarnen bağı yoqtır. Şunıñ içün de suv seviyesi devamlı olaraq deñişir. 1930 ile 1957 seneleri arasında deñizniñ seviyesi normadan 26 metr alçaldı. Bunıñ neticesi olaraq qaplağan meydanı 53&nbsp;300&nbsp;km² azalıp 371&nbsp;000&nbsp;km²-ge tüşti. Suv seviyesiniñ deñiz seviyesinden aşağığa tüşme sebebi, buharlaşma artarken yağanaqlarnıñ da azalğanı edi. Deñizge tökülgen suvlarnıñ 80%-ini bergen Edil özeniniñ suvları suvaruv ve sanaiy qullanuv maqsadınen başqa taraflarğa alınğanları daa bir müim sebeptir. 

Mında mersin balığı avcılığı yayğındır. Mersin balıqlarından bol miqdarda elde etile.

## Menbalar
Bedeyeva Polâna

**Bedeyeva Polâna** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Blagoveşçen rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1757 kişi.
Büzdek rayonı

**Büzdek rayonı** (, ) - Rusiyeniñ Başqırtistande bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Emir
* Annovka
* Arslanovo
* Ahun
* Bayraş
* Bakça
* Batırşa-Kubovo
* Biyek
* Bolşaya Ustüba
* Büzdek
* Vladimirovka
* Voznesenka
* Volodarskoye
* Vostoçnoye
* Ğafuriy
* Derevnâ Hozâystva Zagotskota
* İdâşbaş
* İşmenevo
* İştirâk
* Kazaklar-Kubovo
* Kanlı-Turkeyevo
* Karazirek
* Qaran
* Qaranay
* Qaranbaş
* Qartamaq
* Kilimovo
* Kiska-Yelga
* Kiskakulbaş
* Kiyazibaş
* Klâtayak
* Komsomol
* Kopey-Kubovo
* Kubâk
* Kuzeyevo
* Kuzminka
* Kızıl-Yelga
* Kızil-Yar
* Mihaylovka
* Nijnâya Çatra
* Nikolskoye
* Novoaktau
* Novokilimovo
* Novotavlarovo
* Novıy Şigay
* Pismântamak
* Rassvet
* Sabayevo
* Sabanayno
* Sevadıbaşevo
* Selo Saraygirovskogo otdeleniya Urtakulskogo sovhoza
* Sergeyevka
* Staroaktau
* Starotavlarovo
* Starıye Bogadı
* Eski Büzdek
* Eski Qarbaş
* Starıy Şigay
* Sırtlanovo
* Tallıkulevo
* Taşlıkul
* Telâkey-Kubovo
* Toğay
* Tuktarkul
* Türüşevo
* Ural
* Uranovo
* Urzaybaş
* Urtakul
* Usmanovskiy
* Haziman
* Çişme
* Çulpan
* Şarbaş
* Şigaykulbaş
* Şlanlıkulevo
* Yıldızlı
* Yuraktau
* Yakupovo
* Yaltırkulbaş
* Yardam

## İhtar
Büzdek

**Büzdek** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ bir köy. Büzdek rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 10 323 kişi.
Qarluq tilleri

**Qarluq tilleri** ya da **Çağatay tilleri** - Türkiy til ailesine kire.

***Ğarbiy Qarluq tilleri**
** Özbek tili
***Şarqiy Qarluq tilleri**
** Uyğur tili
** Ayni tili
** İli Türkiy tili
** Çağatay tili*
** Lop tili
** Qarahan tili*

**izaat: *Ölü tiller**
Emir (Büzdek rayonı)

**Emir** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Büzdek rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 482 kişi.
Buray rayonı

**Buray rayonı** (, ) - Rusiyeniñ Başqırtistande bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Abdraşbaş
* Abdulla
* Abzay
* Azâkovo
* Ayıt
* Aldarovo
* Altayevo
* Ardaşevo
* Arnâşevo
* Arslanbekovo
* Asavtamak
* Baysakino
* Bayşadı
* Baqalı
* Berlâçevo
* Biginâyevo
* Bekcan
* Bolşebadrakovo
* Bolşeşukşanovo
* Buray
* Bustanayevo
* Vanış-Alpautovo
* Varzitamak
* Vostretsovo
* Votkurzâ
* Ümer
* Devleken
* Dautlarovo
* Düsmetovo
* İşmametovo
* Kadrikovo
* Kainlıkovo
* Kalmıkovo
* Kamelevo
* Kam-Klüç
* Karabayevo
* Karazirikovo
* Karatamak
* Kasiyarovo
* Kaşkalevo
* Kreşçenka
* Kudaşevo
* Kuzbayevo
* Kulayevo
* Qutluyar
* Kuşmanakovo
* Kızıl-Oktâbr
* Lenin-Bulâk
* Malobadrakovo
* Maloşukşanovo
* Mamadı
* Minlino
* Mullino
* Narışevo
* Nikolayevka
* Novoaltıbayevo
* Novobikmetovo
* Novoyeldâkovo
* Novokaraguşevo
* Novokizganovo
* Novomustafino
* Novotazlarovo
* Novoşilikovo
* Novıye Kargalı
* Saitbayevo
* Sait-Kurzâ
* Sarmaşevo
* Sarsaz
* Sibirganovo
* Silosovo
* Starobikmetovo
* Starokaraguşevo
* Starokizganovo
* Starokurzâ
* Staromustafino
* Starotazlarovo
* Starotukranovo
* Sulzibaş
* Sumsabaşevo
* Taztuba
* Tangatarovo
* Tansızarovo
* Teplâki
* Toğay
* Tugarâkovo
* Tukayevo
* Öley
* Utâganovo
* Frunze
* Haziyevo
* Çelkakovo
* Çişma-Burayevo
* Şabayevo
* Şunâkovo
* Yumakayevo

## İhtar
II Mehmed

**II Mehmed** (, محمد الفاتح‎ - -{Mehmed ül-Fâtih}-, , 30 mart 1432, Edirne — 3 may 1481, Gebze, Kocaeli) - Osmanlı devletiniñ yedinci Sultanı.

## İhtar
Bürcen rayonı

**Bürcen rayonı** (, ) - Rusiyeniñ Başqırtistande bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Abdülmambet
* Aqbolat
* Asqar
* Atikovo
* Bayğazı
* Baynazar
* Biretek
* Yuqarı Nügüş
* Adilgeray
* Aliekber
* Irğızlı
* İslambay
* İşdevlet
* Kiyikbay
* Keldiğul
* Qulğana
* Qorğaşlı
* Qutan
* Mehedi
* Maksütovo
* Kiçik Qıpçaq
* Meñliğul
* Muradım
* Nebiy
* Yañı Munasip
* Yañı Müset
* Yañı Subhanğul
* Yañı Osman
* Sarğaya
* Eski Munasip
* Eski Müset
* Eski Subhanğul
* Temir
* Yavumbay

## İhtar
Kiril elifbesi

**Kiril elifbesi** - bir yazı sistemi, X asırnıñ ortasında Bulğaristanda yaşağan Kiril ve Metodi tarafından yaratılğan.

## Arifler

## Tüpyazılar
Budda

**Budda** Sanskritçe: बुद्ध (buddha) “uyanğan kişi” - Buddizmde uyanğan, aydınlanğan qısqaca Bodhige ulaşğan kişilerge denile, sanskritçe बोधि (bodhi) “uyanuv” sözünden kele. Gautama Budda bu adı em özüne em oña inanğanlarğa ayttı.

→*Bu maqale "*'Budda*'" (uyanğan kişi) ile alâqalı, "[[Gautama Budda]]" ([[Buddizm]]nıñ temelini qoyğan kişi) ile qarıştırmanız.*
Abdülmambet (Bürcen rayonı)

**Abdülmambet** (, ) - Rusiyeniñ Başqırtistanda Bürcen rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 629 kişi.
Çişma-Burayevo

**Çişma-Burayevo** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Buray rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 140 kişi.
Ğafuriy rayonı

**Ğafuriy rayonı** (, ) - Rusiyeniñ Başqırtistande bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Abdulla
* Aqtaş
* Antonovka
* Arhangelskoye
* Ahmet
* Bazikovo
* Baimbetovo
* Baqraq
* Beloye Ozero
* Beloozörovka
* Belıy Kamen
* Berözovka
* Bolşoy Utâş
* Burlı
* Burunovka
* Verhniy Taşbukan
* Voinovka
* Geroyevka
* Daryino
* Dmitriyevka (Beloozerskiy)
* Dmitriyevka (Mrakovkskiy)
* Zareçnıy
* Zilim-Karanovo
* Ziriklı
* Zirikovo
* İbraim
* İvanovka
* İgençelâr
* İqtisad
* İmendâşevo
* İmânnik
* İnzelga
* Karagayevo
* Karan-Yelga
* Qarlı
* Qavardı
* Krasnodubrovsk
* Krasnousolskiy
* Krasnıy Oktâbr
* Kuzma-Aleksandrovka
* Kulkanovo
* Qorğaşlı
* Qurmantav
* Selo Kurorta
* Qutluğuca
* Kızil Yar
* Lugovaya
* Malıy Utâş
* Mendim
* Mihaylovka
* Mrakovo
* Muraz
* Nekrasovka
* Aşağı Taşbüken
* Novaya Aldaşla
* Novozaitovo
* Novozirikovo
* Yañı Qaramış
* Novosemönovka
* Novotaişevo
* Yañı Troyevka
* Novıye Burlı
* Yañı Qavardı
* Noyabrevka
* Pavlovka
* Petropavlovka
* Pobeda
* Derevnâ pçelosovhoza
* Rodina
* Russkiy Saskul
* Sabayevo
* Seitbaba
* Sofyino
* Sredniy Utâş
* Suhodol
* Tabınskoye
* Taişevo
* Tatarskiy Saskul
* Taş-Astı
* Taşla
* Tolparovo
* Toğay
* Toğay
* Uvarovka
* Özbek
* Ural
* Usmanovo
* Utâkovo
* Tsapalovka
* Yuzimânovo
* Yulukovo
* Yurmaş
* Yavgildı
* Yaqtıgöl
* Yangiskain

## İhtar
Krasnousolskiy

**Krasnousolskiy** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ bir köy. Ğafuriy rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 11 991 kişi.
Tuk-tuk

**Tuk-tuk** (**Autorikşa, Motorikşa, Mototaksi** dep de belli) - kiçik taksi de diye bilirmiz, motor ile çalışqan bir taksidir.  Umumen boyları kiçkene ama motordan daa büyüktir. İçinde yaqın 3 kişiniñ oturması mümkündir, faqat boylarına köre deñişe ve 2 türü bardır. Tuk-tuklar sesli bir motor sesi çıqara ve adını sesinden alğan. Asiyada başta Tayland devletinde çoq körüle.
Angry Birds

**-{Angry Birds}-** (qırımtatarca: Açuvlı/Qızğın Quşlar) - bir video oyunı, daa soñra filmleri de çıqtı. Çeşit tür oyunı bar (-{Angry Birds, Angry Birds Go, Angry Birds 2}- v.b.), 2016 senesi birinci filmi çıqqan soñ 2019-da ekincisi çıqtı. Oyunnıñ temeli ise quşlar domuzçıqlardan yımırtalarnı keri almaq istey. Finlandiyadan -{Rovio}- adlı bir şirket tarafından yapılğan. 

__NOTC__
Brawl Stars

**-{Brawl Stars}-** - 2018 s. -{Supercell}- şirketi tarafından yapılğan ve yayınlanğan bir MOBA video oyundır. 2017 onıñ beta sürümi keçirilgen ve 2020 s. oyun Çinde yayınlanğan edi.      

__NOTC__
Subway Surfers

-{**Subway Surfers**}- (qırımtatarca: Metro Sörfcüleri) bir video oyunı, 1. Milliard oyuncısı bar. Oyundu farqlı qılğan şey ise, oyunda istegence qaçuv mümkündir. Danimarkalı -{Killo}- ve -{SYBO Games}- şirketileri tarafından Mai 2012'de çıqarılğan.

__NOTC__
Velıki Lisivtsi

**Velıki Lisivtsi** () - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Popilnâ rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 395 kişi.
Selo Kurorta

**Kurorta** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Ğafuriy rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 598 kişi.
Qutluğuca

**Qutluğuca** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Ğafuriy rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 314 kişi.
Devleken rayonı

**Devleken rayonı** (, ) - Rusiyeniñ Başqırtistande bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Alğa (Alğa köy şurası)
* Alğa (Çoyuncı köy şurası)
* Aleksandrovka
* Almetovo
* Ahun
* Ayuvhan
* Balto-İvanovka
* Batraki
* Bahça
* Berözovka
* Bik-Karmalı
* Bişkain
* Burangulovo
* Volga
* Volınka
* Voroşilovo
* Vperöd
* Vâzovka
* Gorçaki
* Gribovka
* Ümer
* Devleken
* Doroşevka
* Drujba
* Dörtüyli
* Zarâ
* İvangorod
* İvanovka
* İmay-Karmalı
* İskandarovo
* İsmagilovo
* Kadırgulovo
* Kazangulovo
* Kalinovka
* Kamçalıtamak
* Qaranbaş
* Qaratal
* Kidrâçevo
* Kirovo
* Komintern
* Komsomolskiy
* Krasnaya Polâna
* Kuzminovka
* Kupoyarovo
* Kurâtmasovo
* Leninskiy
* Mikâşevo
* Mihaylovka
* Musagitovo
* Novoakkulayevo
* Yañı İvanovka
* Novomrâsovo
* Novoşaripovo
* Novoyanbekovo
* Novoyapparovo
* Olgovka
* Politotdel
* Polâkovka
* Rayevo
* Rassvet
* Rauş
* Romanovka
* Rublövka
* Sergiopol
* Sidorovka
* Sokolovka
* Starokurmankeyevo
* Staromrâsovo
* Staroşaripovo
* Staroyapparovo
* Sultanovka
* Tavriçanka
* Takmak
* Tambovka
* Taşlıtamak
* Taşlı-Şaripovo
* Tuksanbay
* Urtatau
* Faridunovka
* Filippovka
* Hotimlâ
* Üsein
* Çapayevo
* Çerkassı
* Çernigovka
* Çoyuncı
* Çoyuncı-Nikolayevka
* Şestayevo
* Şestopalovka
* Yañı Turmuş
* Yapar-Yanbekovo
* Yaskain

## İhtar
Devleken

**Devleken** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetinde bir şeer. Devleken rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 23 380 kişi.
Fatiha suresi

**Fatiha** ( - "açqan") - Qurannıñ birinci suresi.

Mudassir suresinden soñ Mekkede engen, 7 ayettir.

Qurannıñ ilk suresi olğanı içün, açış yapqan, açqan manasına köre "Fatiha" denilgen. Diger adları şular: Büyük Kitap manasına köre "Ummu'l-Kitap", dinniñ esaslarını tamamlayıcı manasına köre "el-Esas", baş mevzuları manasına köre İslâmnı añlatqanı içün "el-Vafiye" ve "el-Kâfiye", ilk olaraq engen yedi ayet manasına köre, "es-Sebu'l Mesaniy", bir çoq sırlarnı taşığanı içün "el-Kenz".

Peyğamber Muhammed ayttı ki: "Fatihanı oqumağannıñ namazı olmaz" buyurğanlar. Manasınıñ itibarı ile Fatiha eñ büyük dua ve munacattır. Qulluqnıñ yalıñız Allahqa yapılacağı, yardımnıñ yalıñız Allahtan kelecegi, doğru yolda yürmekniñ de, doğru yoldan sapıluvnıñ da Allahnıñ iradesine bağlı olğanı, çünki hayır ve şerrni yaratqan da Allah olğanı hususlar bu surede öz ifadesini tapqandır.

Quran insaniyetke doğru yolnı köstermek içün endirilgen. Qurannıñ içine alğan hususları, baş mevzularınen Fatihada mevcuttır. Zira, Fatihada cevmege, tazimge ve ibadetke lâyıq tek bir Allahnıñ barlığı, Onıñ akimiyeti, Ondan başqa tayanılacaq bir küç olmağanı añlatıla ve doğru yolda yürmek, eyi insan olmaq tileginde bulunıla.

: 1. بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
: *-{crh-latn:Bismi l-Lâ̄hi r-Raḥmāni r-Raḥīm; crh-cyrl:Бисми л-Ля̄хи р-Рах̣ма̄ни р-Рах̣ӣм}-*
: Rahman ve rahim olğan Allahnıñ adınen.

: 2. ‍ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ
: *-{crh-latn:al-Ḥamdu li-Llâ̄hi Rabbi l-‘ālâmīn; crh-cyrl:аль-Х̣амду ли-Лля̄хи Рабби ль-‘а̄лямӣн}-*
: Hamd (maqtav ve maqtalmaq) alemlerniñ Rabbi Allahqa aittir.

: 3. ‍ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
: *-{crh-latn:ar-Raḥmāni r-Raḥīm; crh-cyrl:ар-Рах̣ма̄ни р-Рах̣ӣм}-*
: O rahmandır ve rahimdir.

: 4. مَٰلِكِ يَوْمِ ٱلدِّينِ
: *-{crh-latn:Māliki yawmi d-dīn; crh-cyrl:Ма̄лики йаўми д-дӣн}-*
: Ceza kününiñ saibidir.
: 5. إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ
: *-{crh-latn:İyyaka na‘budu va-iyyaka nasta‘īn; crh-cyrl:Иййака на‘буду ва-иййака наста‘ӣн}-*
: (Rabbimiz!) Yalıñız Saña qullıq etermiz ve yalıñız Senden medet ümüt etermiz.
: 6. ٱهْدِنَا ٱلصِّرَٰطَ ٱلْمُسْتَقِيمَ
: *-{crh-latn:İhdinā ṣ-ṣirāṭa l-mustaqīm; crh-cyrl:Ихдина̄ с̣-с̣ира̄т̣а ль-мустак̣ӣм}-*
: Bizge doğru yolla köster(doğru yollanen yolla)

: 7. صِرَٰطَ ٱلَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ ٱلْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا ٱلضَّآلِّينَ
: *-{crh-latn:Ṣirāṭa l-lâzīna an‘amta ‘alâyhim ğayri l-mağḍūbi ‘alâyhim wa-lâ ḍ-ḍāllīn; crh-cyrl:С̣ира̄т̣а ль-лязӣна ан‘амта ‘аляйхим г̄айри ль-маг̄д̣ӯби ‘аляйхим ва-ля д̣-д̣а̄ллӣн}-*
: Özlerine lütf ve ikram etken kimseleriñniñ yolunı; ğadapqa oğrağanlarnıñ ve sapqanlarnıñ yolunı degil
Alğa (Alğa köy şurası)

**Alğa** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Devleken rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 295 kişi.
Duvan rayonı

**Duvan rayonı** (, ) - Rusiyeniñ Başqırtistande bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Abdreşit
* Anzâk
* Ariyevo
* Burtsevka
* Verhneye Absalâmovo
* Voznesenka
* Gladkih
* Duvan
* Yejovka
* Yelantub
* Zaimka
* İgnaşkino
* Kadırovo
* Qalmaş
* Karakulevo
* Komsomolskiy
* Koşelevka
* Kutrasovka
* Lemazı
* Marjangulovo
* Matavla
* Mesâgutovo
* Meteli
* Mitrofanovka
* Mihaylovka
* Mulkatovo
* Nijneye Absalâmovo
* Yañı Mihaylovka
* Novohalilovo
* Ozero
* Oktâbrskiy
* Piçugino
* Pobeda
* Potapovka
* Ruhtino
* Salyevka
* Safonovka
* Semerikovka
* Sikiyaz
* Starohalilovo
* Tastuba
* Trapeznikovka
* Ulkundı
* Ust-Ayaz
* Ust-Yuguz
* Çertan
* Yaroslavka

## İhtar
Abdreşit (Duvan rayonı)

**Abdreşit** (, ) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Duvan rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 402 kişi.
Yerçıkı

**Yerçıkı** () - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Popilnâ rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 364 kişi.
Ekeney (Dörtüyli rayonı)

**Ekeney** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Dörtüyli rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 283 kişi.
Ataçevo

**Ataçevo** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Dürtüli rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 363 kişi.
İvanay

**İvanayevo** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Dürtüli rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1584 kişi.
Dörtüyli rayonı

**Dörtüyli rayonı** (, ) - Rusiyeniñ Başqırtistan Cumhuriyetinde bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Ekeney
* Eñgesek
* Arğımaq
* Arğış
* Esen
* Ataçevo
* Atsüyer
* Ayuvqaş
* Baygeldi
* Bargata
* Barğızbaş
* Bişnarat
* Venetsiya
* Verhnealkaşevo
* Verhnekargino
* Veyaloçnaya
* Gublükuçukovo
* Gulükovo
* Dörtüyli
* Yeldâk
* Zeylevo
* Zitembâk
* İvanayevo
* İvaçevo
* İldus
* İmay Utar
* İskuş
* İsmailovo
* Kazaklarovo
* Kazı-Yeldâk
* Qayış
* Karalaçuk
* Kirgizki
* Kukkuyanovo
* Kuçergiç
* Kuşulevo
* Kuyazbaş
* Malobişkurazovo
* Mamadalevo
* Manyazıbaş
* Mayadık
* Miniştı
* Moskovo
* Nazitamak
* Nijnealkaşevo
* Nijneataşevo
* Nijnekargino
* Nijnemançarovo
* Yañı Badraq
* Novobiktovo
* Novoişmetovo
* Novokangışevo
* Novourtayevo
* Novıy Ural
* Pokrovka
* Sabanayevo
* Salparovo
* Semiletka
* Sergeyevka
* Sikalikul
* Starobaişevo
* Starobaltaçevo
* Starokangışevo
* Starosultanbekovo
* Starourtayevo
* Staroyantuzovo
* Sukkulovo
* Sultanbekovo
* Taymurzino
* Takarlikovo
* Tamakovo
* Tarasovka
* Taubaş-Badrakovo
* Taş-Yelga
* Taştau
* Turbek
* Ormanastı
* Uspenovka
* Utkineyevo
* Uçpili
* Uyadı
* Çerlak
* Çişme
* Yukalikulevo
* Yukalikul
* Yuntirâk
* Yusupovo
* Yarmino

## İhtar
Qayış (Dörtüyli rayonı)

**Qayış** (, ) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Dörtüyli rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 197 kişi.
Yermekey rayonı

**Yermekey rayonı** (, ) - Rusiyeniñ Başqırtistande bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Abdulkerim
* Abdulla
* Aksakovo
* Atamkul
* Beketovo
* Bogorodskiy
* Bolşezingereyevo
* Vasilyevka
* Verhneulu-Yelga
* Gorodetskoye
* Yelan-Çişma
* Yermekey
* Znamenka
* Iq
* İmeni 8 Marta
* İslambahtı
* Kalinovka
* Knâzevka
* Kojay-Maksimovo
* Kulbayevo
* Kupçeneyevo
* Quşqaran
* Kızıl-Yar
* Lâhovo
* Mihaylovka
* Nijneulu-Yelga
* Nijniye Karamalı
* Nikitinka
* Novoyermekeyevo
* Yañı Nikolayevka
* Novoturayevo
* Yañı Şah
* Novıye Sulli
* Novıy
* Pionerskiy
* Raymanovo
* Râtamak
* Semeno-Makarovo
* Spartak
* Sredniye Karamalı
* Staroturayevo
* Eski Şah
* Starıye Sulli
* Suyermetovo
* Sukkulovo
* Sısoyevka
* Taldı-Bulak
* Tarkazı
* Usman-Taşlı
* Horoşovka
* Çulpan

## İhtar
Aksakovo (Yermekey rayonı)

**Aksakovo** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Yermekey rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 22 kişi.
Ciyençura rayonı

**Ciyençura rayonı** (, ) - Rusiyeniñ Başqırtistande bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Abzan
* Abüleyis
* Ağurda
* Aqdevlet
* Alibay
* Arsönovo
* Ayuv
* Bayış
* Baydavletovo
* Başqırt Örkeni
* Başqırt Çamalısı
* Başqırt Barmağı
* Bekbav
* Bekqoca
* Biştirâk
* Bogdanovka
* Bujan
* Yuqarı Mambetşa
* Yuqarı Moynaq
* Yuqarı Sarıbel
* Yuqarı Bekberdi
* Gabbasovo
* Georgiyevskiy
* Saqmar sovhozı №3 ferması
* İbray
* İvanovka
* Edilbek
* İdâş
* İlmalâ
* Esenğul
* İtkulovo
* İşemgul
* Kazanka
* Kalimullino
* Kalininskiy
* Qaradegen
* Kargala
* Kinzâbulatovo
* Kögerçin
* Qocanaq
* Kuzebekovo
* Qızılyar
* Lukyanovskiy
* Luç
* Mazitovo
* Malinovka
* Kiçik Baydevlet
* Kiçik Moynaq
* Muhamedyanovo
* Nazarovo
* Aşağı Mambetşa
* Aşağı Moynaq
* Aşağı Sarıbel
* Aşağı Aqberdi
* Aşağı Bekberdi
* Niyazgulovo
* Yañı Qasmart
* Yañı Mihaylovka
* Yañı Nikolayevka
* Yañı Pavlovka
* Novopetrovskoye
* Yañı Çibinli
* Urus Örkeni
* Sagitovo
* Sazalı
* Çireğul
* Orta Moynaq
* Suleyman
* Tazlar
* Tirâkle
* Truşino
* Umbetovo
* Öteğul
* Hudabende
* Yoldıbay
* Yunayevo
* Yañı Yol
* Yañıbay

## İhtar
Makarivka (Popilnâ rayonı)

**Makarivka** () - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Popilnâ rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1061 kişi.
Ali Hamenei

**Ali Hamenei** tolu adı **Seyid Ali Üseiniy Hameney** () – İrannıñ Diniy lideri, İslâm dinine mensüp ola. 1981-1989 seneleri İrannıñ prezidenti edi, 1989'da İrannıñ Diniy lideri oldı. 

## Menba
Ahameniş İmparatorlığı

**Ahameniş İmparatorlığı** ya da **Ahameniler** (Eski Fars tilinde: 𐎧𐏁𐏂, -{Hšassa}-) M.E.6 asırda Büyük Kiros tarafından, bugünki İranda qurulğan bir Pars devletidir.
Abzan (Ciyençura rayonı)

**Abzan** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Ciyençura rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 882 kişi.
Aqdevlet

**Aqdevlet** (, ) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Ciyençura rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 84 kişi.
Yılayır rayonı

**Yılayır rayonı** (, ) - Rusiyeniñ Başqırtistande bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Annovka
* Aralbayevo
* Aşqazar
* Baygujino
* Balapan
* Berdâş
* Berdâş Russkiy
* Berözovka
* Bekcan
* Blagoveşçenskiy
* Vasilyevka
* Verhnegaleyevo
* Verhnesalimovo
* Verhnâya Kazarma
* Vladimiro-Nikolayevskiy
* Voznesenskiy
* Voskresenskoye
* Dmitriyevka
* Yılayır
* İvano-Kuvalat
* İjbuldı
* İskujino
* Qadırşa
* Kamış-Uzâk
* Kananikolskoye
* Kanzafarovo
* Kartlazma
* Kaşkarovo
* Krasnıy Kuşak
* Kızlar-Birgan
* Maksütovo
* Maloyuldıbayevo
* Matrayevo
* Muçetbar
* Mâtkisâ
* Nadejdinskiy
* Nijnegaleyevo
* Yañı Aleksandrovka
* Novopokrovskiy
* Novopreobrajenskiy
* Novoyakupovo
* Petrovka
* Sabırovo
* Salâhovo
* Saratovskiy
* Sidorovka
* Sosnovka
* Staroyakupovo
* Sultantimirovo
* Surtan-Uzâk
* Taliha
* Çoyuncı-Çopan
* Şanskiy
* Yuldıbayevo
* Yumagujino
* Yamansaz
* Yaparsaz

## İhtar
Yılayır

**Yılayır** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ bir köy. Yılayır rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 5585 kişi.
Nepali tili

**Nepali tili** (öz tilinde: नेपाली भाषा -{*nepālī bhāṣā*}-) – Nepal ve İndistannıñ resmiy tili.
Popilnâ (Popilnâ rayonı, köy)

**Popilnâ** () - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Popilnâ rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 879 kişi.
Pustelnıkı (Popilnâ rayonı)

**Pustelnıkı** () - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Popilnâ rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 92 kişi.
İglin rayonı

**İglin rayonı** (, ) - Rusiyeniñ Başqırtistande bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Avangard
* Aqberdi
* Alatorka
* Emir
* Amitovo
* Askanış
* Austrum
* Aşinskiy
* Balaji
* Baltika
* Barantsevo
* Beloret
* Bibahtino
* Blohino
* Bogdanovskoye
* Bratskiy
* Budönnovskiy
* Bulan-Turgan
* Vernıy
* Vesölıy
* Voznesenka
* Voroşilovskoye
* Vısokaya
* Yeleninskiy
* Zavetı İlyiça
* Zagorskoye
* İvano-Kazanka
* İglin
* İskra
* Kazayak
* Kazayak-Kutuş
* Kazayak-Husnullino
* Kalininskiy
* Kalininskoye
* Kaltımanovo
* Kaltovka
* Qaramalı
* Kirovskiy
* Kirovskoye
* Klüçevskoye
* Klâşevo
* Kommunar
* Krasnıy Voshod
* Krasnıy Klüç
* Krasnıy Yar
* Kudeyevskiy
* Kuznetsovka
* Kuznetsovskiy
* Kurşaki
* Kuşkul
* Lemeza
* Leninskiy
* Leninskoye (Baltiyskiy)
* Leninskoye (Kaltovskiy)
* Mayskiy
* Malaya Aşinka
* Mamayevka
* Managora
* Minzitarovo
* Mihaylovka
* Monçazı
* Nijniye Lemezı
* Novaya Berözovka
* Novobakayevo
* Novokubovo
* Novosimskoye
* Novotroitskoye
* Novoufimsk
* Novıy
* Oktâbrskiy
* Oktâbrskoye
* Olginskoye
* Orlovka
* Ohlebinino
* Pervomayskoye
* Pesçano-Lobovo
* Petrovo-Födorovka
* Petrovskoye
* Podolskiy
* Pokrovka
* Postupalovo
* Preobrajenka
* Preobrajenskaya
* Puşkinskoye
* Pâtiletka (Austrumskiy)
* Pâtiletka (Nadejdinskiy)
* Rasmikeyevo
* Rassvet
* Rezvovo
* Rodniki
* Sart-Lobovo
* Simskoye
* Slutka
* Sotsialistiçeskiy
* Spasskoye
* Staraya Kudeyevka
* Starokubovo
* Starıye Karaşidı
* Starıy Yurmaş
* Subakayevo
* Surajskiy
* Tavtimanovo
* Tau
* Tauş
* Taşlı-Yelga
* Tikeyevo
* Turbaslı
* Tülko-Tamak
* Ukteyevo
* Ulu-Yelan
* Ulu-Karamalı
* Ulu-Telâk
* Orman
* Urojay
* Urunda
* Ustügovka
* Fatkullino
* Frunze
* Çornıy Klüç
* Çkalovskoye
* Çuvaş-Kubovo
* Şakşa
* Şelanı
* Şipovo
* Şukteyevo
* Yuremis-Nadejdinskoye
* Yagodnaya
* Yasnaya Polâna

## İhtar
Hoñ Koñ

**Hoñ Koñ** resmiy adı **Çin Halq Cumhuriyeti Hoñ Koñ Özel İdariy Bölgesi** (çince: 香港, 中華人民共和國香港特別行政區) - Çinnıñ Cenübiy Şarqiy tarafında bir Özel İdariy Bölge, qısqaca Çinge bağlı bir bölge. 

## Eali

## İhtar
Avangard (İglin rayonı)

**Avangard** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ İglin rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 67 kişi.
1-ci İdilbay

**1-ci İdilbay** (, ) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Salavat rayonınıñ bir köy. Ealisiniñ sayısı 108 kişi.
İslâm Cumhuriyeti

**İslâm Cumhuriyeti** (, ) – bir devlet qurumı. Bir cumhuriyetten farqı ise, İslâm dininiñ şartlarna köre idare etile. İran İslâm inqilâbından soñ Ruhullah Homeyniniñ qurğan devlet qurumıdır, İrannıñ İslâm Cumhuriyeti olması, dünyanıñ İslâm Cumhuriyetini tanımasına vesil oldı. Faqat ilk İslâm Cumhuriyeti ise türkiy halq olğan uyğurlarnıñ qurğan Şarqiy Türkistan İslâm Cumhuriyeti devletidir.

Devletler:
* İran
* Muritaniya
* Pakistan
* Afğanistan (2002 - 2021 ss., Taliban akimiyet alğan soñ teokratiya olaraq idare etile)
* Şarqiy Türkistan İslâm Cumhuriyeti (1932 - 1934 ss.)
İliş rayonı

**İliş rayonı** (, ) - Rusiyeniñ Başqırtistande bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Abdulla
* Aqköz
* Anaçevo
* Andreyevka
* Aşman
* Baza-Kuyanovo
* Bazitamak
* Bişkurayevo
* Bulâk (Bazitamakskiy)
* Bulâk (İgmetovskiy)
* Buralı
* Verhneye Yuldaşevo
* Verhnemançarovo
* Verhneçerekulevo
* Verhneyarkeyevo
* Vostok
* Votskiy Meneuz
* Gremuçiy Klüç (Andreyevskiy)
* Gremuçiy Klüç (Kujbahtinskiy)
* Gruzdevka
* Dümeyevo
* Zâylevo
* İbragim
* İgmetovo
* İliş
* İlâkşide
* İrmaşevo
* İsametovo
* Esenbay
* İteyevo
* İşkarovo
* İşterâkovo
* Kadırovo
* Kayenlık
* Kalinino
* Qarabaş
* Kipçakovo
* Knâz-Yelga
* Krasnoyarovo
* Krasnıy Oktâbr
* Kujbahtı
* Kızıl-Bayrak
* Kızıl-Kuç
* Kızıl-Yulduz
* Layaştı
* Lena
* Malo-Bişkurayevo
* Malotazeyevo
* Mari-Meneuz
* Marino
* Nijneçerekulevo
* Nijneyarkeyevo
* Yañı Ataş
* Novokuktovo
* Novomedvedevo
* Novonadırovo
* Rsayevo
* Saitkulovo
* Starobiktovo
* Starokirgizovo
* Starokuktovo
* Staromedvedevo
* Staronadırovo
* Eski Tatış
* Sıngrânovo
* Sültino
* Tazeyevo
* Tatarskiy Meneuz
* Taşkeçüv
* Taşçişma
* Telekeyevo
* Telepanovo
* Tukay-Tamak
* Tupeyevo
* Turaçi
* Tüliganovo
* Ulu-Yalan
* Urmetovo
* Urnâkovo
* Uyandıkovo
* Çuy-Atasevo
* Şammetovo
* Şidali
* Yunnı
* Yabalakovo
* Yañı Turmuş
* Yantuganovo

## İhtar
Abdulla (İliş rayonı)

**Abdulla** () - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ İliş rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 285 kişi.
Aqköz (İliş rayonı)

**Aqköz** (, ) - Rusiyede, Başqırtistan Cumhuriyetiniñ İliş rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 492 kişi.