open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zelönıy Dol (Altay ülkesi)

**Zelönıy Dol** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Petropavlovskoye rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 1391 kişi.

## İhtar
Pospeliha rayonı

**Pospeliha rayonı** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir rayondır.
## Meskün yerleri
* 12 let Oktâbra
* Berözovka
* Blagodatnıy
* Bolşevik
* Borok
* Vavilonskiy
* Gavrilovskiy
* Kalmıtskiye Mısı
* Klepeçiha
* Kotlârovka
* Krasnoyarskoye
* Krutoy Yar
* Mahanovo
* Nikolayevka
* Novıy Mir
* Ozimaya
* Polomoşnoye
* Posölok imeni Mamontova
* Pospeliha
* Pospelihinskiy
* Stepnobugrinskiy
* Fakel Sotsializma
* Hleborob
* Hodayevskiy
## İhtar
Klepeçiha

**Klepeçiha** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Pospeliha rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1235 kişi.

## İhtar
Mahanovo (Altay ülkesi)

**Mahanovo** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Pospeliha rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 83 kişi.

## İhtar
Posölok imeni Mamontova (Pospeliha rayonı)

**İmeni Mamontova** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Pospeliha rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 1435 kişi.

## İhtar
Rebriha rayonı

**Rebriha rayonı** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Belovo
* Borovlânka
* Verh-Borovlânka
* Voroniha
* Georgiyevka
* Dalniy
* Zelönaya Roşça
* Zimino
* Kasmalinka
* Kloçki
* Klüçevka
* Kulikovo
* Lesnoy
* Mayskiy
* Molodöjnıy
* Oröl
* Panovo (razyezd)
* Panovo (köy)
* Penki
* Ploskoseminskiy
* Podstepnoye
* Rebriha (stantsiya)
* Rebriha (köy)
* Rojnev Log
* Tulay
* Ust-Mosiha
* Şumiliha
* Yasnaya Polâna

## İhtar
Çarli Çaplin

**Çarli Çaplin** (; 1889 s. aprel 16, London — 1977 s. dekabr 25, Veve)  — Büyük Britaniyaniñ aktör.
## Biografiya
1889 senesi aprelıñda 16-da London doğdı.
## Filmografiya
* 1921 — The Kid
* 1928 — The Circus
* 1931 — City Lights
* 1936 — Modern Times
* 1940 — The Great Dictator
## Atıflar
Rebriha (stantsiya)

**Rebriha** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Rebriha rayonında bir stantsiya. Ealisiniñ sayısı 2602 kişi.

## İhtar
Rodino rayonı

**Rodino rayonı** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Voznesenka
* Vâçeslavka
* Zelönaya Dubrava
* Zelönıy Lug
* Kayauşka
* Koçki
* Krasnıy Altay
* Mirnıy
* Novotroitsk
* Pokrovka
* Razdolnoye
* Razumovka
* Rodino
* Stepnoye
* Stepnoy Kuçuk
* Tizek
* Tsentralnoye
* Şatalovka
* Şubinka
* Yaroslavtsev Log
## İhtar
Rodino (Rodino rayonı)

**Rodino** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir köy. Rodino rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 7919 kişi.

## İhtar
Voznesenka (Rodino rayonı)

**Voznesenka** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Rodino rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 394 kişi.

## İhtar
Vâçeslavka (Altay ülkesi)

**Vâçeslavka** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Rodino rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 190 kişi.

## İhtar
Romanovo rayonı

**Romanovo rayonı** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Buranovka
* Gilöv-Log
* Granovka
* Guseletovo
* Dubrovino
* Juravli
* Zakladnoye
* Kazantsevo
* Mayskiy
* Mormışi
* Pamât Kommunarov
* Pervomayskiy
* Rassvet
* Romanovo
* Sidorovka
* Tambovskiy
## İhtar
Rubtsovsk rayonı

**Rubtsovsk rayonı** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir rayondır.
## Meskün yerleri
* VI Kongressa Kominterna
* Aksönovka
* Bezrukavka
* Berözovka
* Bobkovo
* Bolşaya Şelkovka
* Bugrı
* Vesöloyarsk
* Vişnövka
* Vtorıye Korosteli
* Vımpel
* Dalniy
* Jeleznodorojnaya Kazarma 498 km
* Jeleznodorojnaya Kazarma 512 km
* Jeleznodorojnaya Kazarma 519 km
* Jeleznodorojnaya Kazarma 538 km
* Jeleznodorojnaya Kazarma 543 km
* Zarnitsa
* Zaharovo
* Zelönaya Dubrava
* Zerno
* İmeni Kalinina
* Kalinovka
* Katkovo
* Kolos (Novoaleksandrovskiy)
* Kolos (Rubtsovskiy)
* Kuybışevo
* Mamontovo
* Miçurinskiy
* Nazarovka
* Novoaleksandrovka
* Novovoznesenka
* Novomatveyevka
* Novonikolayevka
* Novorossiyskiy
* Novosklüiha
* Pesçanıy
* Polovinkino
* Poterâyevka
* Priozörnıy
* Puşkino
* Rakitı
* Romanovka
* Samarka
* Saratovka
* Tişinka
* Traktornıy
* Troinka
* Çayka
* Çeburiha
* Şmidta
## İhtar
Posölok VI Kongressa Kominterna

**VI Kongressa Kominterna** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Rubtsovsk rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 196 kişi.

## İhtar
Bezrukavka (köy)

**Bezrukavka** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Rubtsovsk rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1778 kişi.

## İhtar
Zelönaya Dubrava (Rubtsovsk rayonı)

**Zelönaya Dubrava** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Rubtsovsk rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 1009 kişi.

## İhtar
Svetlana Tihanovskaya

**Svetlana Tihanovskaya** () ya da **Svâtlana Tsihanouskaya** () — Belarus siyaset erbabı, 2020 saylavlarında Belarus Prezidenti namzeti; terciman.
Smolenskoye rayonı

**Smolenskoye rayonı** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Aleksandrovka
* Anuyskoye
* Verh-Obskiy
* Zareçnıy
* İkonnikovo
* Katunskoye
* Kirovskiy
* Kirpiçnıy
* Krasnıy Gorodok
* Krasnıy Mayak
* Leninskoye
* Linövskiy
* Matoçnıy
* Mihaylovka
* Moloçnıy
* Naberejnıy
* Neftebaza
* Novotırışkino
* Pervomayskoye
* Pesçanoye
* Razdolnıy
* Reçnoy
* Smolenskoye
* Solonovka
* Starotırışkino
* Stepnoye
* Sıçövka
* Toçilnoye
* Ust-Katun
* Çernovaya
* Yujnıy
## İhtar
Sovetskoye rayonı

**Sovetskoye rayonı** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Glinka
* Zareçnıy
* Karasuk
* Kokşi
* Kolbanı
* Kolovo
* Krasnıy Yar
* Lebedinıy
* Nikolskoye
* Platovo
* Polovinka
* Semiletka
* Setovka
* Sovetskoye
* Sosnovka
* Talitsa
* Urojaynoye
* Hutorki
* Şulgin Log
* Şulginka
## İhtar
Sovetskoye (Altay ülkesi)

**Sovetskoye** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir köy. Sovetskoye rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 4606 kişi.

## İhtar
Glınıtsâ (Radomışl rayonı)

**Glınıtsâ** () - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Radomışl rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 126 kişi.
Glinka (Altay ülkesi)

**Glinka** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Sovetskoye rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 140 kişi.

## İhtar
Özbek Han Camisi

**Özbek Han Camisi** — Özbek Han 1312 senesi Uluğ Ulus tahtına keçken soñ, islâm dinini qabul etken ve Solhat (Eski Qırım) şeerinde güzel bir caminen beraber aliy musulman diniy oquv yurtunı – medreseni qurmasını emir etken edi. Caminiñ qurulışı 1314 senesi başlanğan edi. Türk seyahatçı Evliya Çelebige köre, 1512-1513 seneleri I Meñli Geray zamanında Özbekhan camisi baş cami olıp sayıla edi. XIV asırda caminiñ cenüp tarafında, şimdi viranege çevirilgen medrese qurulğan edi. Medreseniñ kiriş qapusı cenübiy tarafında olğan edi. Azbarı büyük ve açıq, ortada çeşmesi bar edi. Uluğ Ulus ve qırımtatar mimarlıqnıñ meşur abidesi, Qırımnıñ eñ eski saqlanğan mesciti. Eski Qırımda buluna.
Gaziantep Universiteti

**Gaziantep Universiteti**, **GAÜN** (, - Gaziantep şeerindeki universitetlerden biridir.

Universitet 1973 senesinde quruldı. 

Bugün uzaqtan oquğanlar ile beraber universitette kırk biñden ziyade talebe tasil ala. Derslerni yüzden ziyade alim keçire.

## Menbalar
Karasuk (Altay ülkesi)

**Karasuk** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Sovetskoye rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 144 kişi.

## İhtar
Soloneşnoye rayonı

**Soloneşnoye rayonı** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Aleksandrovka
* Anuyskiy
* Barsukovo
* Berözovka
* Berözovo
* Bolşaya Tihaya
* Dömino
* Yelinovo
* İskra
* Kalininskiy
* Karpovo
* Komsomolskiy
* Lütayevo
* Matveyevka
* Medvedevka
* Novaya Jizn
* Partizanskiy
* Pervomayskiy
* Rıbnoye
* Sadovıy
* Sibirâçiha
* Soloneşnoye
* Stepnoye
* Talmenka
* Telejiha
* Tog-Altay
* Topolnoye
* Tumanovo
* Çegon
* Çeremşanka
* Yurtnoye

## İhtar
Aleksandrovka (Soloneşnoye rayonı)

**Aleksandrovka** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Soloneşnoye rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 92 kişi.

## İhtar
Anuyskiy

**Anuyskiy** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Soloneşnoye rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 80 kişi.

## İhtar
Solton

**Solton** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir köy. Solton rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 2591 kişi.

## İhtar
Solton rayonı

**Solton rayonı** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Akatyevo
* Afonino
* Berözovo
* Voznesenka
* İzlap
* Karabinka
* Karagan
* Karakan
* Kiçek
* Makaryevka
* Neninka
* Nijnâya Neninka
* Novaya Ajinka
* Novotroitsk
* Saydıp
* Solton
* Staraya Ajinka
* Suzop
* Tostok
* Urunsk
* Ust-Kuyut
* Şaburovo
* Şatobal
## İhtar
Voznesenka (Solton rayonı)

**Voznesenka** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Solton rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 0 kişi.

## İhtar
Suyetka rayonı

**Suyetka rayonı** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Aleksandrovka
* Beregovoy
* Boronskiy
* Verh-Suyetka
* Dobrovolskiy
* İmeni Vladimira İlyiça
* Mihaylovka
* Nijnâya Suyetka
* Nikolayevka
* Oktâbrskiy
* Osinovskiy
* Sibirskiy Gigant
* Ukrainskiy
* Tsibermanovo
## İhtar
Verh-Suyetka

**Verh-Suyetka** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir köy. Suyetka rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 2119 kişi.

## İhtar
Karagan (köy)

**Karagan** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Solton rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 138 kişi.

## İhtar
Tabunı rayonı

**Tabunı rayonı** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Aleksandrovka
* Altayskoye
* Bolşeromanovka
* Boslavino
* Georgiyevka
* Graniçnoye
* Yelizavetgrad
* Yermakovka
* Zabavnoye
* Kamışenka
* Kanna
* Karpilovka
* Lebedino
* Nikolayevka
* Novokiyevka
* Novorossiyka
* Novosovhoznıy
* Sambor
* Saratovka
* Serebropol
* Tabunı
* Udalnoye
* Uspenka
* Horoşeye
* Yambor
## İhtar
Guta-Zabilotska

**Guta-Zabilotska** () - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Radomışl rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 123 kişi.
Talmenka rayonı

**Talmenka rayonı** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Anisimovo
* Barsukovo
* Voronejskaya-Molodöjnaya
* Vostoçnıy
* Vıpolzovo
* Zabrodino
* Zagaynovo
* Zaytsevo
* İnüşovo
* Kazantsevo
* Kaşkaragaiha
* Koşelevo
* Krasnıy Boyets
* Krugloye
* Kulikovo
* Kuroçkino
* Lariçiha
* Litvinovka
* Lugovoye
* Luşnikovo
* Mitüşovo
* Naumovo
* Novaya Zarâ
* Novoyelovka
* Novoperunovo
* Novotroitsk
* Ozörki (Novoozörskiy)
* Ozörki (Ozörskiy)
* Perunovo
* Rassvet
* Reçkunovo
* Râmı
* Sandalovo
* Srednesibirskiy
* Staroperunovo
* Talmenka
* Taskayevo
* Ust-Çumış
* Şadrintsevo
* Şipitsino
* Şişkino
* Yazovo
## İhtar
Talmenka

**Talmenka** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir şeer şeklinde qasaba. Talmenka rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 18 854 kişi.

## İhtar
Ozörki (Novoozörskiy)

**Ozörki** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Talmenka rayonında bir stantsiya. Ealisiniñ sayısı 4209 kişi.

## İhtar
Srednesibirskiy

**Srednesibirskiy** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Talmenka rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 1968 kişi.

## İhtar
Togul (köy)

**Togul** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir köy. Togul rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 4225 kişi.

## İhtar
Veliko-Tırnovo vilâyeti

**Veliko-Tırnovo vilâyeti** () — Bulğaristaniñ bir vilâyet. Paytahtı — Veliko Tırnovo.
## İhtar
Togul rayonı

**Togul rayonı** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Antipino
* Buranovo
* Verh-Koptelka
* Kolonkovo
* Lnozavod
* Novoiuşino
* Starıy Togul
* Titovo
* Togul
* Toptuşka
* Uksunay
* Şumiha
## İhtar
Merilin Monro

**Merilin Monro** (; 1926 s. iyün 1, Los Anceles — 1962 s. avgust 4, Brentvud)  — AQŞniñ aktrisa.
## Biografiya
1926 senesi iyünniñ 1-inde Los Anceles doğdı.

## Filmografiya
* 1951 — Let’s Make It Legal
* 1952 — We’re Not Married
* 1953 — How to Marry a Millionaire
* 1953 — Gentlemen Prefer Blondes
* 1959 — Some Like It Hot

## Atıflar
Şañhay

**Şañhay** (, pinyin: -{Shànghǎi}-) - Qıtay Halq Cumhuriyetiniñ şarqında büyük bir şeer; ealiniñ sayısına köre, QHC eñ büyük şeeri.

Yantayğan civarları ile şeer territoriyası, merkeziy tabi olğan mustaqil memüriy birlemge  ayırılğan.

## Adı

Qıtay tilinde “Şañhay” sözü, eki iyeroglifnen yazıla. Birincisi, “yuqarığa”, “köterilmek” manalarnı taşıy, ekincisi ise - “deñiz”. Qıtay tiliniñ şañhay şivesinde “Zanhe” dep telâffuz etile ([-{zɑ̃.'he}-]).

Qıtay tiliniñ şimaliy şivelerindeki standartına köre oqulması, arfi-arfine böyle tercimesini mümkün saya: “deñizge kirmek”, yani limanlı şeerine kelişebilgen “deñizden çıqmaq” manasında. Daa bir, şiiriy rivayetine köre, iyeroglif adlarını akis tarafına oqumaq kerek (海上), bu alda, “deñiz üstündeki şeer” kibi oqula bile.

“Şañhay” adlı mesken yerniñ ilk yazma şeklinde qayd olunuvı, Sun devrine ait (XI asır).

“Şañhay, XIX ve XX asırnıñ başında belli ticariy merkez olaraq, ğarbiy tillerdeki transliteratsiyasınıñ bir qaç şeklini alğan - inglizce *Shanghai*, almanca *Schanghai*, felemenkçe *Sjanghai*, frenkçe *Changhai* ve ilâhre. Soñra latin urufatında şeer adınıñ yazıluvı pinyin standartına uyğunlaştırılğan edi. *Shanghai* şeklinde o, zemaneviy ğarbiy avropa tilleriniñ çoqusında pekitilgen.

## Eali

## İhtar
Küstendil vilâyeti

**Küstendil vilâyeti** () — Bulğaristaniñ bir vilâyet. Paytahtı — Küstendil.


Kadin-bridge-Nevestino-Bulgaria.JPG
On the Road from Sofia to Rilski manastir c 2009 013.JPG
Chekanets - panoramio.jpg
On the Road from Sofia to Rilski manastir c 2009 004.jpg
Bulgarien 0907.JPG
Golema-Fucha-village-Bulgaria-war-monument.JPG
Stob-war-monument.jpg
RillaMonasteryHrelioTower.JPG
Dupnica-Centre.jpg
Центъра на Дупница.jpg
Bulgaria Bulgaria-0571 - Dragodan village (7409235850).jpg
U4ilishte1.jpg


## İhtar
Zabiloççâ

**Zabiloççâ** () - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Radomışl rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1009 kişi.
Kolonkovo

**Kolonkovo** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Togul rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 234 kişi.

## İhtar
Lnozavod (Altay ülkesi)

**Lnozavod** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Togul rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 152 kişi.

## İhtar
Topçiha rayonı

**Topçiha rayonı** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Beloyarovka
* Volodarka
* Drujba
* Zelönıy
* Zimino
* Karasövo
* Kirovskiy
* Klüçi
* Kolpakovo
* Komariha
* Komsomolskiy
* Krasnoyarka
* Krutiha
* Krutoy Log
* Lavrentyevka
* Listvânka
* Makaryevka
* Mihaylovka
* Nagornıy
* Parfönovo
* Pereyaslovka
* Pesçanoye
* Pobedim
* Pokrovka
* Rakitı
* Sadovıy
* Sidorovka
* Staroaleyka
* Stepnoy
* Topolnıy
* Topçiha
* Trud
* Ulyanovskiy
* Funtiki
* Habazino
* Çauzovo
* Çayaçye
* Çistünka

## İhtar
Topçiha

**Topçiha** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir köy. Topçiha rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 9038 kişi.

## İhtar
Borovlânka (Tretyakovo rayonı)

**Borovlânka** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Tretyakovo rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 49 kişi.

## İhtar
Tretyakovo rayonı

**Tretyakovo rayonı** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Borovlânka
* Verh-Aleyka
* Yekaterininskoye
* İvanovka
* Korboliha
* Krasnoye Razdolye
* Krüçki
* Lopatinka
* Mihaylovka
* Novoaleyskoye
* Novogaltsovka
* Novokamışenka
* Pervokamenka
* Pervomayskiy
* Ploskoye
* Sadovıy
* Svetlaya Zarâ
* Semönovka
* Staroaleyskoye
* Stepnoy
* Tretyakovo
* Çekanovo
* Şipuniha
## İhtar
Korboliha (köy)

**Korboliha** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Tretyakovo rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1281 kişi.

## İhtar
Tretyakovo (Altay ülkesi)

**Tretyakovo** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Tretyakovo rayonında bir stantsiya. Ealisiniñ sayısı 796 kişi.

## İhtar
Troitskoye rayonı

**Troitskoye rayonı** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Belovskiy
* Beloye
* Bolşaya Reçka
* Borovlânka
* Borovlânskiy
* Verşinino (köy)
* Verşinino (stantsiya)
* Gordeyevka
* Gordeyevskiy
* Gornovoye
* Yeltsovka
* Yerömino
* Zavodskoye
* Zagaynovo (razyezd)
* Zagaynovo (köy)
* Zelönaya Polâna
* Kipeşino
* Klükvennıy
* Krasnoyarı
* Kuliçye
* Leninskiy
* Lesnoy
* Mnogoozörnıy
* Novoyelovka
* Ozero-Petrovskoye
* Oktâbrskiy
* Pesyanka
* Petrovka
* Stepnoy
* Taldinka
* Troitskoye
* Tümen
* Ust-Gavrilovka
* Utkino
* Utkul
* Hayrüzovka
* Çervânka
* Yujakovo
## İhtar
Tümentsevo rayonı

**Tümentsevo rayonı** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Andronovo
* Berözovka
* Voznesenskiy
* Vılkovo
* Grâznovo
* Zavodskoy
* Karpovskiy
* Klüçi
* Korolövskiy
* Kulundinskiy
* Latkinskiy
* Mezentsevo
* Svobodnıy
* Sosnovka
* Trubaçövo
* Tümentsevo
* Urıvki
* Çeremşanka
* Şarçino
* Yudiha
## İhtar
Klen (Radomışl rayonı)

**Klen** () - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Radomışl rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 16 kişi.
Uglovskoye rayonı

**Uglovskoye rayonı** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Alekseyevka
* Belenkoye
* Borisovka
* Bor-Kosobulat
* Valovoy Kordon
* Gorkoye
* Kormiha
* Krugloye
* Kuybışevo
* Laptev Log
* Lâpunovo
* Mirnıy
* Naumovka
* Novouglovskiy
* Ozörno-Kuznetsovo
* Ozörno-Kuznetsovskiy Leshoz
* Pavlovka
* Pervıye Korosteli
* Simonovo
* Topolinskiy Leshoz
* Topolnoye
* Uglovskoye
* Çernokorovnikovo
* Şadruha
## İhtar
Ust-Kalmanka

**Ust-Kalmanka** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir köy. Ust-Kalmanka rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 6200 kişi.

## İhtar
Vasilyevka (Ust-Kalmanka rayonı)

**Vasilyevka** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Ust-Kalmanka rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 79 kişi.

## İhtar
Ust-Kalmanka rayonı

**Ust-Kalmanka rayonı** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Buranovo
* Vasilyevka
* Verh-Slüdânka
* Vostoçnıy
* Drujba
* Yeltsovka
* Zapadnıy
* Kabanovo
* Mihaylovka
* Novoburanovo
* Novokalmanka
* Novotroyenka
* Novıy Çarış
* Ogni
* Ponomarövo
* Priozörnıy
* Slüdânka
* Stepnoy
* Ust-Yermiliha
* Ust-Kalmanka
* Ust-Kamışenka
* Çarışskoye
## İhtar
Novotroyenka

**Novotroyenka** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Ust-Kalmanka rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 42 kişi.

## İhtar
Belovo (Ust-Pristan rayonı)

**Belovo** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Ust-Pristan rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 143 kişi.

## İhtar
Ust-Pristan rayonı

**Ust-Pristan rayonı** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Belovo
* Bespalovo
* Brusentsevo
* Vâtkino
* Yelbanka
* Kamışenka
* Klepikovo
* Kolovıy Mıs
* Korobeynikovo
* Krasnodarskoye
* Krasnoyarka
* Nijneozörnoye
* Nijnâya Gusiha
* Otdalönnıy
* Petliha
* Romanovo
* Troitskoye
* Ust-Juravliha
* Ust-Çarış
* Ust-Çarışskaya Pristan
* Çekaniha
## İhtar
Ust-Çarışskaya Pristan

**Ust-Çarışskaya Pristan** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir köy. Ust-Pristan rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 4809 kişi.

## İhtar
Kolovıy Mıs

**Kolovıy Mıs** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Ust-Pristan rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 136 kişi.

## İhtar
Habarı rayonı

**Habarı rayonı** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Alekseyevka
* Berözovka
* Bogatskoye
* Vasilyevka
* Vostoçnıy
* Voshod
* Dobrovolşçina
* Zâtkova Reçka
* Kalinovka
* Korotoyak
* Malopavlovka
* Martovka
* Miçurinskoye
* Moskovka
* Neçayevka
* Novovasilyevka
* Novoilyinka
* Novoplotava
* Novofödorovka
* Pioner Truda
* Plöso-Kurya
* Popereçnoye
* Rassvet
* Sverdlovskoye
* Serp i Molot
* Smirnovskiy
* Topolnoye
* Ust-Kurya
* Utânka
* Habarı (köy)
* Habarı (stantsiya)
* Tselinnıy
* Yasnaya Polâna
## İhtar
Habarı (Altay ülkesi)

**Habarı** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir köy. Habarı rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 5045 kişi.

## İhtar
Lutivka

**Lutivka** () - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Radomışl rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 250 kişi.
Bogatskoye (Altay ülkesi)

**Bogatskoye** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Habarı rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 235 kişi.

## İhtar
Zâtkova Reçka

**Zâtkova Reçka** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Habarı rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 646 kişi.

## İhtar
Tselinnoye rayonı

**Tselinnoye rayonı** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Boçkari
* Verh-Maruşka
* Verh-Şubinka
* Verh-Yaminskoye
* Voyevodskoye
* Drujba
* Yelanda
* Lojkino
* Lokot
* Maruşka
* Ovsânnikovo
* Pobeda
* Popoviçi
* Ruposovo
* Sverçkovo
* Step-Çumıs
* Suhaya Çemrovka
* Homutino
* Tselinnoye
* Çesnokovo
* Şadrino
* Şalap
## İhtar
Habarı (stantsiya)

**Habarı** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Habarı rayonında bir stantsiya. Ealisiniñ sayısı 89 kişi.

## İhtar
The Beatles

**-{The Beatles}-** — eñ meşur bir rok taqımı.

## Azaları
* Con Lennon (-{John Lennon}-)
* Pol Makkartni (-{Paul McCartney}-)
* Corc Harrison (-{George Harrison}-)
* Ringo Starr (-{Ringo Starr}-)

## Albomlar
* -{*Please Please Me*}- – 1963
* -{*With the Beatles*}- – 1963
* -{*A Hard Day’s Night*}- – 1964
* -{*Beatles for Sale*}- – 1964
* -{*Help!*}- – 1965
* -{*Rubber Soul*}- – 1965
* -{*Revolver*}- – 1966
* -{*Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band*}- – 1967
* -{Magical Mystery Tour}- - 1967
* -{*The Beatles (White Album)*}- – 1968
* -{*Yellow Submarine*}- – 1969
* -{*Abbey Road*}- – 1969
* -{*Let It Be*}- – 1970

## İhtar

__NOTC__
Oyun

**Oyun** — insan vucudınıñ plastik areketleri vastasınen bediiy sımalar yaratılğan bir sanattır. Oyunda muzıka eserleriniñ duyğulı ve obrazlı mündericesi akis ola. Oyun bütün insanlıqnıñ ve insan toplulığınıñ medeniy ananelerinde mevcut olğan edi ve alâ mevcuttır. İnsaniyetniñ uzun tarihı devamında oyun, medeniy inkişafını ifade eterek, deñişken.

Oyunnıñ pek çoq çeşiti ve şekli bar. Halq oyunı - er bir halqnıñ dünyabaqışınıñ ve yaratıcılığınıñ açıq ifadesidir, ananelerniñ, horeoğrafiya tiliniñ, muzıkanen plastik ifadeliliginiñ akis olmasıdır.

Klassik oyun, XVI asırnıñ soñunda yaratılğan ve mahsus azırlıq talap etken balet sanatınıñ temeli.

Estrada oyunınıñ öz hususiyetleri ve belli bir estrada yırcısınıñ çıqışlarına qoltutmaq vazifesi bar.

Oyunlar, iştirakçılarnıñ miqdarına köre solo oyunı, çift oyun ve taqım oyunlarına bölüne.

Oyunlar, niyetke köre içtimaiy, merasim, sana, erotika v dig. oyunlarına bölüne. 

Qadimiy yunan mifologiyasında Terpsihora, oyunnıñ ilham perisi edi.

Oyun, eski zamanlardan insanlarğa qonuşmağa yardım ete edi: köy meydanlarında, ballarda, cıyınlarda, klublarda, diskotekalarda ve gece klublarında aqradaşlarnen şeñ vaqıt keçirmege, gençlikke ise tanışmağa ve körüşmege yardım ete edi. 

Çift oyunları birinciden qonuşmaq maqsadınen peyda olıp, esasen qonuşuv qurmağa hızmet eter.
Gabriel Garsia Markes

**Gabriel Hose de la Konkordia «Gabo» Garsia Markes** (; 1927 s. mart 6, Arakataka, Kolombiya — 2014 s. aprel 17, Mehiko, Meksika) — Kolumbiyalı yazıcı, jurnalist, naşir ve siyasiy erbaptır. Neyştadt edebiyat mukâfatınıñ (1972) ve Nobel edebiyat mukâfatınıñ (1982) laureatıdır. 

1961 senesi onıñ «Polkovnikke kimse yazmaz» (-{El coronel no tiene quien le escriba}-) povesti (birinciden oquyıcılar bu povestni begenmediler: 2000 neşir etilgen nushadan tek 800 satıldı), 1966 senesi ise «Şer saati» romanı (-{La mala hora}-) neşir etildi. «Yüzyıllıq yalıñızlıq» romanı (-{Cien años de soledad}-, 1967 s.) çıqqan soñ Gabriel Garsia Markesniñ bütün dünya namı ketti. 1972 senesi bu roman Romulo Galyegosanıñ mukâfatını qazandı. 

2002 senesi yazıcı tarafından planlaştırılğan tercimeiyal trilogiyasınıñ ilk kitabı - ispan tilinde laf etken dünyada eñ çoq satqanlar alına kelgen «Ayatnı añlatmaq içün yaşamaq» basıp çıqarıldı. 

1989 senesi yazıcınıñ aqcigerinde ekimler, sigara içüv sebebinden peyda olğan rak şişigini taptılar. 1999 s. tibbiy teşkerüvden soñ Garsia Markesniñ başqa bir onkologik hastalığı - limfoma - olğanı belli oldı. 

Gabriel Garsia Markes 17 aprel 2014 s. 88 yaşında, Mehiko şeerinde olğanda, büyrek kemligi ve nefes yolları hastalığı sebebinden vefat etti.
Mantıq

**Mantıq** (, "söz aytuv" manasına kelgen n-t-q tamırından; Ğarp tillerinde *logika*, qadimiy yunanca λογική, "söz", "mana", "fikir" manasına kelgen λόγος sözünden) - qanunlar ve tefekkür çeşitleri, ögrenüv yolları, bilgi ve muakemeniñ kerçekliginiñ şartları, eñ adiy şekiller, doğru fikir etüviniñ usul ve printsipleri aqqında bir ilimdir.

Kündelik tilde mantıq, bir qaç fikirden netice çıqarmaq içün bir muakeme usulıdır.

Daa resmiy olaraq, mantıq, endi belli ve bar olğanlardan yañı iddialarnı doğurğan bir esnasta - çıqarmada - toqtala.

Mantıq, aynı zamanda, ameliy aqıl, muayyen tefekkür, miqdar hususiyetlerini ve etraftaki dünyanıñ parçalarını belgilemek qabiliyeti manasına kele. Bundan ğayrı, mantıq, insanlarğa sezgi olaraq menimsengen sımalarnı añlamağa ve olarnı, başqa insanlar tarafından añlanğan tilde tasvirlemege yardım ete.

Adetince, mantıq, felsefeniñ bir saası olaraq incelene. On sekizinci asırnıñ ortasından başlap mantıq, riyaziyatnıñ, soñki vaqıtları ise informatikanıñ araştırma predmeti ola. İlim olaraq, mantıq, fikirler ve delillerniñ qurulışını araştıra ve sınıflaştıra, olarnıñ kodifikatsiyasınıñ shemalarını azırlay. Demek ki, mantıqnıñ araştırma predmeti, ihtimallıq ve sebeplik aqqında fikirlerni kirsetip, pek büyük ola bile.

Mantıq mantıqiy nuqsanlarnıñ terkibini ve paradokslarnı da tetqiq ete.

Qadimiy yunanlılar dialektikanı mantıqqa ve belâğatqa bölgenler. Belâğat, qandırıcı delillernen bağlı olıp, mantıqqa qarşı qoyula bile.
Nova Yurivka

**Nova Yurivka** () - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Radomışl rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 176 kişi.
Çarışskoye rayonı

**Çarışskoye rayonı** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Aba
* Alekseyevka (Alekseyevskiy)
* Alekseyevka (Tulatinskiy)
* Berözovka
* Bolşoy Başçelak
* Borovlânka
* Dolinskoye
* İvanovka
* Komendantka
* Krasnıye Orlı
* Krasnıy May
* Krasnıy Partizan
* Mayorka
* Malaya Maraliha
* Malıy Başçelak
* Maraliha
* Maralyi Rojki
* Maşenka
* Mayak
* Ozörki
* Pervomayskiy
* Pokrovka
* Svalovka
* Sentelek
* Sosnovka
* Tulata
* Ust-İonış
* Ust-Pihtovka
* Ust-Tulatinka
* Çaynoye
* Çarışskoye
* Şçebnüha
## İhtar
Çarışskoye (Çarışskoye rayonı)

**Çarışskoye** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir köy. Çarışskoye rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 3089 kişi.

## İhtar
Avropa Şurası

**Avropa Şurası** (, )&nbsp;— Avropadaki 47 aza devletiniñ teşkilâtı.

Azalıq, uquq üstünligi esasını tanığan ve vatandaşları içün esas insan aqları ve serbestliklerini kefalet etken butün Avropa devletleri içün açıq.

Avropa Şurası onıñ azaları içün müim olğan meselerni muzakere ete. Bu cümleden, cinayetçilikniñ ögüni aluv, narkotik suistimalı, etraftaki müit qorçalav, ayatahlâq ve icret meseleleri üzerinde çalışa. Avropa Şurası çeşit Avropa devletleri arasında on biñlerce ekitaraflama muqaveleniñ yerine kelgen 160-tan ziyade halqara muqavele, añlaşma ve konventsiya azırladı.

Avropa Şurasınıñ eñ büyük muvafaqiyetlerinden biri, İnsan aqları Avropa makemesi içün temeli olğan 1950 senesi İnsan aqlarını ve esas serbestliklerini qorçalav aqqında konventsiya olğan. 

Avropa Şurasınıñ ştab-kvartirası frenk-nemse sıñırındaki Strasburg şeerindedir. 

## İhtar

Avropa Şurasınıñ resmiy veb saytı
Ukraina devlet tuğrası

**Ukraina Devlet Tuğrası**, ya da **Ukraina küçük Devlet Tuğrası** — mavı qalqanda altın trızub şeklinde Ukrainanıñ resmiy tuğrası. Bu, bayraq ve gimn ile beraber Ukrainanıñ üç devlet timsalinden biridir. 

Ukrainanıñ küçük tuğrası olaraq trızubnıñ grafik tasviri 1992 senesi fevralniñ 19-ında Yuqarı Şurasınıñ qararı ile tasdiqlandı. 1996 senesi onıñ statusı Ukraina Anayasasınıñ 20-nci Maddesinde belgilendi. Anda o, "Kinaz Volodımır Devletiniñ Tamğası" olaraq da qayd etile.

Tuğra X—XII asır, Kiyev kinazlığı, Rürik sülâlesiniñ tamğalarından çıqa. Tuğra-trızubnıñ ananesi Ukraina Halq Cumhuriyetiniñ tuğrasından, 1918 senesi fevralniñ 12-si Korostende Küçük şura ve 1918 senesi martnıñ 22-de Kyivde Ukraina Merkeziy Şurası tarafından alınğan qararlardan başlana. Trızubdan ğayrı, ukrain devlet qurulışlarınıñ tuğraları arasında Rus Arslanı, Pogon Ruska, Tüfeknen Qazaq ve başqaları bar edi.

Anayasağa köre, trızub Ukrainanıñ büyük Devlet Tuğrasınıñ esas unsurı olmaq kerek. O, Yuqarı Şura reyleriniñ çoqusınen (2/3 rey) qabul etilmeli. Aynı vaqıtta, büyük tuğranıñ leyhasına bir qaç yarış keçirilgenine baqmadan, iç bir tuğra alâ daa tasdiqlanmadı.
Qoranta

**Qoranta** ya da **aile** - adetince evli olğan kişilerden, balalarından (öz ya da evlât etilgen), qan ve aile bağlarınen birleşken başqa aqrabalarından ibarettir. Qoranta, ortaq bir iqtisadiy, turmuş, ahlâqiy ve ruhiy yaşayış tarzı, qarşılıqlı mesüliyet ve balanı terbiyelev esasında yaşay. Yani, qoranta, beraber yaşağan, ortaq turmuşnen bir-birine bağlıdır ve qarşılıqlı aqlar ve mecburiyetlerge saip olğan kişilerdir. 

İslâm, bir qoranta qurmaq içün, evlilik esasını qayd eter, qoranta qurmasınıñ eñ yahşı areketlerinden biri olğanını, Allanıñ peyğamberleri ve resülleriniñ güzel bir ananesi olğanını sanar.

## Qorantalarnıñ çeşitleri:
* kişiniñ doğğan qorantası;
* kişiniñ qurğan qorantası;
* özek qorantası (latince nucleus - özek) - adı ilk kere 1949 senesi amerikalı içtimaiyatçı Corc Merdok tarafından qullanılğan; mustaqillik (aqrabalardan ve qomşulardan ayırğan), az sayıda olğan (ana-baba ve ya 1 ya da 2 balası) ve dinamikalıq (qısqa vaqıtta yaşayış yerini, zenaatnı ve içtimaiy statusnı deñiştirebilgen) hususiyetlerine saip olğan bir aile gruppasıdır;
* keniş (ya da mürekkep) qoranta - eñ az eki aqrabanıñ nesiinen bir evde ya da bir-birine yaqın yaşağan bir aile gruppasıdır; qırımtatar cemiyeti içün uzun zaman ananeviy edi;
* tolu qoranta - aynı zamanda evlilikniñ ekisi bar olğan aile gruppasıdır;
* tolu olmağan qoranta (ecnebiy memleketlerde solo-qoranta ıstılası da qullanıla) - ana-babalardan tek biri (ana, baba, qartana, aqraba ola bile) bala(lar)nı östürip terbiyelegen bir aile gruppasıdır;
* yañıdan qurğan qorantada ana-babalardan biri vefat etti, ekincisi ise yañıdan evlendi;
* birleştirilgen qoranta - birinci evlilikten bala(lar)nen olğan bir aile gruppasıdır;
* qan qorantası - balalar qanğa köre doğmuşlardır;
* ögey qoranta - balalar evlâtlıqqa alğanlardır;
* digerqoranta - geteroseksual evlilik (erkek ve qadın);
* tekcınıslı qoranta - evlilikniñ ekisi aynı cınısqa saip ola;
* amoronluq qorantası - er cınıstan eki kişiden ziyade ibaret olğan bir aile gruppasıdır;
* isveç qorantası - çeşitli munasebetlernen üç kişiniñ yaşayışdaşlığıdır;
* boston evliligi - mecburiy munasebetlersiz qadınlarnıñ yaşayışdaşlığıdır;
* patriarh qorantasınıñ eñ müim ve baş kişisi erkerktir;
* matriarh qorantasınıñ eñ müim ve baş kişisi qadındır;
* musaviy qoranta (ortaqlıq) - cınsiyet musaviyligi esasında qurğan bir aile gruppasıdır.
Avropa insan aqları makemesi

**Avropa insan aqları makemesi** (, ) — halqara makeme teşkilâtı. Onıñ yurisdiktsiyası (makeme etmek uquqı) Avropa Şurasınıñ İnsan aqlarını ve temel serbestliklerini qorçalav konventsiyasını tasdıqlağan bütün aza-devletlerine tarqalıp, konventsiyanı iza etüv ve yerine ketirüv, şu cümleden devletlerara işler ve ayrı şahıslarnıñ şikâyetinen bağlı meselelerden ibaret.

## Avropa insan aqları makemesiniñ salâhiyeti
Avropa insan aqları makemesiniñ şuña aqqı bardır:

* Avropa insan aqları makemesine berilgen bir ya da bir qaç Avropa Şurasınıñ aza devletine ya da Avropa Birligine qarşı şahsiy ve devletlerara şikâyetlerni baqmaq;
* şikâyetçiniñ bu ya da başqa bir aqqı bozulğanını tanımaq;
* şikâyetçige, yutqan ve adaletli ödevni mahküm etmek;
* İnsan aqları ve esas serbestliklerini qorçalav Konventsiyasını iza etmek;
* belli bir devlette er angi qanunnı bozuv, meselesiniñ muntazamlığı sebebinden kütleviy olğanını tayin eterek, bu devletke qusurnı yoq etmek içün çareler körmege emir bermek;
* cevapkâr devleti Avropa insan aqları makemesiniñ qararlarını yerine ketirip-ketirmegeninde vazifelerini bozdımı, kibi Avropa Şurası nazirler komitetiniñ talabını makeme etmek;
* Avropa Şurası Nazirler Komitetiniñ talabı ile, evelden çıqarılğan qararğa izaat bermek;
* Konventsiyanıñ insan aqlarını ve esas serbestliklerni qorçalav aqqında ve davalar baqmasınen bağlı olmağan suallerden izaatı aqqında Mesleat neticelerini çıqarmaq.
Ukraina Nazirler Kabineti

**Ukraina Nazirler Kabineti**&nbsp;— Ukrainada nazirlerniñ şurası, Ukraina icraiy akimiyetiniñ meslekdeşlik, baş teşkilâtı. Ukraina Nazirler Kabineti Ukraina Prezidenti ve Ukraina Yuqarı Şurasına ögünde mesüliyetli olıp, Ukraina Anayasasında tayin etilgen sıñırlarda Ukraina Yuqarı Şurasınıñ nezareti altında buluna.

## Faaliyet
Ukraina Nazirler Kabineti öz faaliyetinde Anayasa ve Ukraina qanunlarına, Ukraina Prezidentiniñ fermanlarına ve Ukraina Yuqarı Şurasınıñ qanunlarına esaslana. Ukraina Nazirler Kabinetiniñ terkibinde Ukraina Baş Naziri, Baş Naziriniñ birinci muavini, Baş Naziriniñ beş muavini, nazirler. Ukraina Nazirler Kabinetiniñ faaliyetini Ukraina Nazirler Kabinetiniñ Kâtibiyeti temin ete.

### Oturışlar
Ukraina Nazirler Kabinetiniñ oturışları Baş Naziri tarafından çağırılıp, ekseriyeten er çarşenbe künü keçirile. Ondan ğayrı, Baş Nazir nevbetten tış oturışnı çağıruv aqqında qarar ala bile. 

Nazirler Kabinetiniñ oturışlarında Baş Nazirniñ eñ çoq salâhiyeti bar. O, oturışlarda olmağanda, onıñ vazifelerini Baş Nazirniñ birinci muavini ala. Ukraina Prezidenti ve/ya da Yuqarı Şurasınıñ başı bulunması aqqında oturışnıñ başında bildirile. Oturışta Ukraina halq deputatları, Ukraina Baş prokurorı ya da onıñ muavini, İnsan aqları boyunca Yuqarı Şurasınıñ vekâletlisi, Milliy banknıñ başı ya da onıñ muavini, İnhizarğa qarşı komitetniñ başı, ve belgilengen nizamğa binaen Nazirler Kabinetindeki Ukraina Prezidentiniñ temsilcisi de iştirak ete bile.
Medeniyet

**Medeniyet** - bütün tarih boyu insaniyet tarafından yaratılğan maddiy ve maneviy qıymetler toplulığıdır; içtima qorçalanması ve aenkleştirilmesi içün tarihiy olaraq qazanılğan qaidelerniñ taqımıdır. Medeniyet, barlıqnıñ mürekkep sistemasıdır.

XX asırda A. Kreber ve K. Klakhon alimleri, bütün dünyada yaşağan medeniyetşınaslarnıñ yeñişini birleştirmege tırışaraq, öz ilmiy eserlerinde (inglizce «Culture: A Critical Review of Concepts and Definitions», 1952)  «medeniyet» añlamınıñ 180 tarifini berdiler.

1983 senesi Torontodaki «Felsefe ve medeniyet» meselelerine bağışlanğan XVII Bütündünya Kongressinde «medeniyet» añlamınıñ bir qaç yüz tarifi misal etip ketirildi.

«Medeniyet» añlamı, ilim (tehnologiyalarnen beraber) ve tasil, sanat (edebiyat ve diger saalarnen beraber), ahlâq, ömür tarzı ve dünyabaqışnı qaplap ala.

Medeniyet gumanitar ilimler taqımı, birinciden medeniyetşınaslıq, içtimaiyat, qavmiyat, medeniy beşeriyat, ruhiyat, tarih tarafından ögrenile.

## Medeniyetniñ vazifeleri
İçtimaiy-tarihiy bir adise olğan medeniyetniñ çoq vazifelilik hususiyeti bar.
* bilgi arttırıcı vazifesi ( er bir içtimaiy-tarihiy devirde insaniyetniñ yeñişlerini tayin ete);
* malümat berüv vazifesi (pek çoq içtimaiy tecribeni em 'boyuna' - evelki nesillerden yañısına berüv, numayış etüvni, em de 'enine' - halqlar arasında maneviy degerliklernen almaşuvını becere);
* bildirişüv vazifesi (medeniyet mirasçılığı maqamlığı ve bunıñ esasında insanlar arasında türlü-türlü qonuşuv usul ve yollarını şekillendirüv vastasınen nesillerni tarihiy tecribe ile temin ete);
* tertip etici vazifesi belli qaideler yardımınen yerine ketirilip, er bir kişige menimsemesi cemiyette muvafaqiyetli uyması içün kerek.  Adetler, ananeler, urf-adetler, merasimler şeklinde qaideler, degerliklerni belli tarihiy ölçüde ayat talabına uyuv vastası ola);
* aksiologik vazife insanda belli degerlikli qararlarnı, ahlâqiy belgilevni, medeniy damlarnı şekillendirüvden ibaret. O, medeniyetniñ keyfiyetli vaziyetini tasvir ete;
* medeniyetniñ dünyabaqışlı vazifesi, şahısnıñ maneviy dünyasınıñ bilgi arttırıcı, is-duyğulı, qıymet kesici, ğayret doğurıcı kibi amiller sistemasını bütün ve yekünlengen bir şekilge icatilegeninde izar etile. Dünyabaqışnı şekillendirüvinen şahıs türlü içtimaiy-medeniy muntazamlıqlar saalarına kirgeni, insanğa esas medeniy tesir usulı ola;
* hasselik ve bediyat vazifesi insanğa etraftaki müitni menimsemege ve añlamağa, çeşit duyğularnı is etmege, işlep çıqaruv faaliyetine, icadiy faaliyetke ilhamlandırmağa yardım ete;
* diagnostika ve keanet vazifesi cemiyette olıp keçkenine qıymet kesmege, vaqtında deñişüv ve esnaslarğa tesirlenmege, em de vaqialarnıñ ilerilemesini ve kelecekniñ perspektivasını ögünden körmege yardım ete.
Aba (Altay ülkesi)

**Aba** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Çarışskoye rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 79 kişi.

## İhtar
Ukraina Yuqarı Şurası

**Ukraina Yuqarı Şurası (UYŞ)**&nbsp;— Ukraina devlet ükümetiniñ yekâne qanun çıqarıcı teşkilâtı. Ukraina Yuqarı Şurasınıñ meslekdeşlik qurulışı olıp, o, gizli rey berüv vastasınen umumiy, musaviy ve doğrudan saylav aqqınıñ esasında beş yıl müddetine saylanğan 450 Ukraina halq deputatlarındn ibarettir.

Ukraina Yuqarı Şurası qanunlar qabul etmege salâhiyeti olğan qanun çıqarıcı ükümetniñ yekâne teşkilâtıdır. 

Ukraina Yuqarı Şurasınıñ salâhiyetleri, onıñ sessiyası devamında keçirilgen oturışlarda Ukraina halq deputatlarınıñ ortaq faaliyeti sayesinde yerine ketirile.

Ukraina halq deputatlarınıñ salâhiyetleri Anayasa ve Ukraina qanunlarına esaslanıp tayin etile. Ukraina halq deputatları öz isteginen fraktsiyalarğa birleşe bile.
Ukraina Anayasası

**Ukraina Anayasası**&nbsp;— 
Ukrainanıñ Esas Qanunı. 1996 senesi iyünniñ 28-de Ukraina Yuqarı Şurası 2-ci çağıruvınıñ 5-ci sessiyasında qabul etildi. Ukraina Anayasası qabul etilgen künden berli qanuniy quvetini aldı. Anayasanı qabul etüv künü hatırasına Ukrainada er yıl devlet bayramı — Ukraina Anayasası Bayramı qayd etile.

## Anayasanıñ qurulışı
Ukrainanıñ ameldeki Anayasası 14 bölükten ibaret («Keçüv şartlar» adlı soñki bölük &#x2169;&#x2164; nomerası altında keçe, çünki «Prokuratura» adlı &#x2166; bölük (121—123 maqale) «Ukraina Anayasasına deñişmelerniñ kirsetilüvi aqqında (adliye boyunca)» Ukraina Qanunı esasında çıqarılğan edi.

14 bölükte 161 maqale toplanğan, &#x2169;&#x2164; bölükte ise, keçüv şartlarınıñ 16 maddesi bar. Anayasa Metininden evel Muqaddeme bar.
Şelaboliha rayonı

**Şelaboliha rayonı** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Baturovo
* Bıkovo
* Verh-Kuçuk
* İvanovka
* İlyinka
* İnâ
* Kiprino
* Krutişka
* Kuçuk
* Lugovoye
* Makarovo
* Malinovka
* Novoobintsevo
* Novosölovka
* Omutskoye
* Podgornıy
* Sakmarino
* Seleznövo
* Sibirka
* Çaykino
* Şelaboliha

## İhtar
Şelaboliha (köy)

**Şelaboliha** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir köy. Şelaboliha rayonınıñ merkezi. Ealisiniñ sayısı 3786 kişi.

## İhtar
Şipunovo rayonı

**Şipunovo rayonı** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir rayondır.
## Meskün yerleri
* Andreyevka
* Artamonovo
* Barçiha
* Batalovo
* Beloglazovo
* Berözovka
* Bestujevo
* Bobrovka
* Bıkovo
* Vorobyovo
* Gorkovskoye
* Drujba
* Yeltsovka
* Zaşçita
* Zerkalı
* İlyinka
* Kalinovka
* Kaçusovo
* Komariha
* Korobeynikovo
* Kosobokovo
* Krasnıy Yar
* Kuzneçiha
* Mayskoye Utro
* Meteli
* Mirnıy
* Neçunayevo
* Novoivanovka
* Novoselskoye
* Novıy Put
* Obyezdnoye
* Ozörki
* Pervomayskiy
* Porojneye
* Rodino
* Samsonovo
* Semiletka
* Talina
* Talı
* Tugozvonovo
* Urlapovo
* Ust-Poroziha
* Hlopunovo (köy)
* Hlopunovo (stantsiya)
* Çayaçiy
* Çupino
* Şipunovo (Rossiyskiy)
* Şipunovo (Şipunovskiy)
* Estoniya
* Yasnaya Polâna
## İhtar
Vinsent van Gog

**Vinsent Villem van Gog** (, [ˈvɪnsənt ˈʋɪləm vɑŋ ˈɣɔx]; 1853 mart 30, Grot Zündert, Felemenk — 1890 iyül 29, Over-sür-Uaz, Frenkistan) — XX asırnıñ ressamlığına vaqıttan tış tesir etken felemenk postimpressioncı ressam.

On yıldan biraz ziyade qadar bir müddet içinde 2100 eserden çoq yarattı, olarnıñ arasında qararnen 860 yağlı boyalı resimdir. Suretler, özsuretler, zeytün ağaçlarınen, imiş tereginen, boğday ve künaylan tarlalarınen yaraştırılğan manzaralar ve natürmortlar da bu eserlerden arasındadır.

1880 senesi van Gog cidden tasil almağa tüşünip Brükselge ketti. Anda Qıral Nazik Sanatlar Akademiyasınıñ derslerine qatnadı. Lâkin biraz vaqıt keçken soñ tasil almaqtan vazgeçti.

Van Gognıñ ilk eserleriniñ mevzuatına köre kerçekçilik (realizm) üslübinde yaratıldı, lâkin onıñ icra tarzı ve tehnikası kerçekçilik üslübinde yaratqanını tek belli müim şartlarnı qaçırıp söylene bilir.

Ressamnıñ, tasil almaması neticesinde adam endamını tasvir etmek kibi meseleleri çıqa edi.

Vinsent van Gog, ayatınıñ soñki 10 yılı içinde qararnen 800 resim ve 900-den çoq grafik eserler yarattı.

Ayatı boyunca, van Gog ticariy muvafaqiyet qazanmadı ve 37 yaşında, ruhiy hastalıq, depressiya ve yoqsullıq sebebinden özüni öldürdi.

## Menbalar
Podgornıy (Altay ülkesi)

**Podgornıy** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Şelaboliha rayonında bir qasaba. Ealisiniñ sayısı 316 kişi.

## İhtar
Pötr Çaykovskiy

-{T|crh-latn:Pötr Çaykovskiy; crh-cyrl:Пётр Чайковский}-

**-{crh-latn:Pötr; crh-cyrl:Пётр}- İlyiç Çaykovskiy** (, 1840 aprel 25 [mayıs 7], Votkinsk qasabası, Vâtka guberniyası —  1893 oktâbr 25 [noyabr 6], Sankt-Peterburg) — rus bestekârı, pedagogı, dirijorı ve muzıka tenqitçisidir. 10 operanıñ, 3 baletniñ, 6 simfoniyanıñ, romanlar ve çalğı aletli eserlernñ müellifidir.

İhtisasiy bestekâr olaraq Çaykovskiy 1860-1870 senelerinde içtimaiy ve medeniy ayatnıñ büyük inkişafı devrinde quruldı.

Çaykovskiyniñ mirası türlü üslüpnen tasvir etilir: 10 opera, 3 balet, 7 simfoniya (altı nomeralı ve yedinci «Manfred»i), 104 romans, bir qaç simfonik eser, kontsertler, oda ve çalğı aletli ansamblleri, hor içün eserler, kantatalar, fortepiano içün miniatüralar ve qaytavlar.

Çaykovskiy, dünyanıñ eñ büyük bestekârlarından biridir, muzıka romantizminiñ parlaq şahsiyetidir, ayatnıñ qıyın ve zıt körünişleriniñ ruhiy taliliniñ terenligine dalıp muzıkada meşur lirikacı ve ruhiyatçı dramaturglardan biri oldı.

Çalğıcı, ayatınıñ soñ yıllarını, şimdi memorial müzeyiniñ bulunğanı Klin şeerinde keçirdi. 1893 senesi oktâbrniñ 16-sında Peterburgda simfoniyasınıñ premyerasını muvafaqiyetnen keçirdi ve 9 künden soñ apansızdan vefat etti.

## Menbalar
BM Baş Assambleyası

**BM Baş Assambleyası** — 1945 senesi qurulğan Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ esas mesleat, direktiv ve temsiliy organı. Baş assambleyası BMniñ 193 azasından ibaret olıp, onıñ Nizamnamesinde belgilengen bütün halqara meselelerniñ muzakere etmesi içün forumnı teşkil ete. O, halqara uquq qaideleriniñ belgilenmesi ve kodifikatsiyası esnasında büyük bir rol ala. 

Assambleya er yıl sentâbr ayından dekabr ayına qadar nevbetteki sessiyada toplaşa, em de keregi olsa başqa vaqıt da toplaşa bile. Nizamlı sessiyalardan ğayrı, Assambleya mahsus ve nevbetten tış sessiyalarnı da keçire bile. Er bir devletni eñ çoq 5 kişilik delegatsiya temsil ete bile. Teşkilâtnıñ bir aza devletiniñ Baş Assambleyasında bir reyi bar.

## Menbalar ve edebiyat

* *Мельникова І. М.* Генеральна Асамблея ООН // Енциклопедія історії України : у 10 т. / редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. ; Інститут історії України НАН України. — К. : Наукова думка, 2004. — Т. 2 : Г — Д. — С. 73. — 518 с. : іл. — .

### Edebiyat

* *В. Бруз* . Генеральна Асамблея ООН // Політична енциклопедія. Редкол.: Ю. Левенець (голова), Ю. Шаповал (заст. голови) та ін.&nbsp;— К.: Парламентське видавництво, 2011.&nbsp;— с.132 ISBN 978-966-611-818-2.

## Bağlantılar

* Генеральна Асамблея ООН // Юридична енциклопедія : [у 6 т.] / ред. кол. Ю. С. Шемшученко (відп. ред.) [та ін.]. — К. : Українська енциклопедія ім. М. П. Бажана, 1998—2004. — .
* Офіційний сайт Генеральної Асамблеї
Avropa integratsiyası

**Avropa birleşüvi** —  Avropa devletleriniñ (bu cümleden topraqları Avropada qısmen bulunğan devletlerniñ) siyasiy, uquqiy, iqtisadiy (bazı allarda içtimaiy ve medeniy) birleşüvi esnası. Bugün Avropa birleşüvi esasen Avropa Birligi ve Avropa Şurası sıñırlarını kenişletüv sayesinde yerine ketirile.

Avropa birleşüvi — Avropa devletleriniñ yaqın işbirligi qurmasınıñ qıyın ve itirazlı içtimaiy-iqtisadiy esnası. Zemaneviy tarihiy inkişafnıñ esas tendentsiyasından biri — devletler bir-birine, birinciden iqtisadiy saada bağlılığını quvetleşüvniñ ve medeniyet ceetinden soydaş milliy toplulıqlarnı ilerideki yaqınlaşuvnıñ ifadesi ola.
Pablo Pikasso

**Pablo Ruis Pikasso** (tolu adı - *Pablo Diyego Hose Fransisko de Paula Huan Nepomuseno Mariya de los Remedios Sipriano de la Santisima Trinidad Klito Ruis i Pikasso*, ; 1881 oktâbr 25, Malaga, İspaniya — 1973 aprel 8, Mujen, Frenkistan) — ispan ve frenk ressamıdır, esasen Frenkistanda yarata edi, XX asırnıñ eñ körümli ressamlarından biri. 

Yaratıcılığınıñ «mavı» (1901-1904) ve «pempe» (1905-1906) devirlerinde Pablo Pikasso kergin ve manalı eselerni yarattı («Topuzdaki qız», 1905). 

1907 senesi kubizm üslübiniñ temelini qoydı, 1910 senelerniñ ortasında neoklassitsizm üslübinde yarata edi, 1920 senelerniñ başından başlap sürrealizmniñ lideri oldı.

1925, Pikassonıñ yaratıcılığında radikal deñişmeleriniñ senesidir. Ressam, şekli bozulğan vucutlarnı, quturıp yayğara qoparğan ve konvulsiyalı pozalarda turğan insanlarnı tasvir eterek (-{Mujer en un sillón}-, 1926; -{Bañista sentada}-, 1930) tecavuziy, aman-aman qaba resimler yaratmağa başladı. 1930 senelerde madenden eykellerni, kitaplar içün resimlerni yarata edi, abideviy ressamlıqnı yapa edi («Gernika», 1937, bir adlı şeerniñ grajdanlıq bölgeleri bombardıman etilgen soñ yaratıldı).

Ayatınıñ soñuna qadar eserlerni yaratmağa devam ete edi. Pablo Pikasso, XX asırnıñ eñ körümli ressamlarından biridir - onıñ eseleri, üslübine köre yañı ve yekâne olaraq, sanat inkişafınıñ esnasına ve zemaneviy insanlıqnıñ medeniyetine tesir etti.

Pablo Pikasso, XX asırnıñ daiy ressamı, 1973 senesi aperlniñ 8-inde Mujen şeerinde miokard infarktı sebebinden vefat etti. Pikasso, Vovenarg adlı öz isarı yanında kömüldi.

Ekspertler, Pikassonı dünyanıñ «eñ paalı» ressamlarından biri olaraq adlandıralar - 4 mayıs 2010 s. -{Christie's}- mezatında ressamnıñ «Büst ve yeşil yapraqlar arqa planındaki mücerret» resmi 106.482 million dollarğa satıldı ve bu, rekord, dünyada satılğan eñ paalı sanat şah eseri oldı.

## Menbalar
Mejıriçka (Radomışl rayonı)

**Mejıriçka** () - Ukrainanıñ Jıtomır vilâyetinde Radomışl rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 824 kişi.
Salvador Dali

**Salvador Dali** (tolu adı - *Salvador Felip Jasint Dali i Domenek, markiz de Pubol*, , , 1904 mayıs 11, Figeras — 1989 yanvar 23, Figeras, İspaniya) — katalon ressam, eykelci, gravüracı, yazıcısıdır, XX asırdaki eñ müim sürrealizmniñ vekillerinden biridir.

Salvador Daliniñ resim yapuv istidadı pek genç yaşta meydanğa çıqtı. Endi dört yaşında olğanda, böyle küçük bir bala içün hucur bir avesnen resim yapmağa tırışa edi. Salvador, ilk resmini altı yaşında olğanda yaptı. Bu resim, ağaç tahtasında yağlı boyanen yaratılğan küçük bir impressionizm manzarası edi. 1920-nci seneler başında Salvador Dali futuristlerniñ eserlerinden ayran qala edi, lâkin ressamlıqta öz üslübini yaratmağa isteginen tolu edi.

1936-1937 ss. Salvador Dali, eñ belli resimlerinden birini («Nargüzniñ metamorfozası»nı) yarattı. Bunen beraber  «Nargüzniñ metamorfozası. Paranoya mevzusı» adlı onıñ edebiy eseri neşir etildi. Birazdan evel, 1935 s., «İrratsionalnıñ tamırını qurutuvı» eserinde Dali, paranoya ve tenqit usulı nazariyesini ifadeledi.

1937 s. Uyanuv devriniñ ressamlığınen tanış olmaq maqsadınen Salvador Dali İtaliyağa ketti. Uyanuv devriniñ eserlerinden ayran qalıp, onıñ eserlerinde doğru insan tenessübi ve akademiklikniñ diger hususiyetleri üküm etmege başladıı. Sürrealizmden çetke çıqqanına baqmadan, onıñ resimleri evelki kibi sürrealizm fantaziyasınen toludır.

1980-inci senelerge yaqın Daliniñ sağlığı fenalaşa başladı. Ekimler, Daliniñ Parkinson hastalığı bar dep vesveselene ediler. Bu hastalıq, babası içün öldürici oldı. 1988 s. noyabr ayında yürek kemligi diagnozınen klinikağa yattırılğan edi. 1989 s. yanvarnıñ 23-ünde Salvador Daliniñ yüregi toqtadı. Onıñ vucudını, Dali özü istegen kibi, Figeras şeeriniñ müzeyinde bir afta devamında saqlanıla edi. Biñlerce insan ulu deanen vedalaşmaq içün keldi. Salvador Dali, bu müzeyniñ ortasında defin etildi.

## Menbalar
Batalovo (Altay ülkesi)

**Batalovo** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde Şipunovo rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 378 kişi.

## İhtar
Barnaul şeer bölgesi

**Barnaul şeer bölgesi** () - Rusiyeniñ Altay ülkesinde bir şeer bölgesi.
## Meskün yerleri
* Barnaul
* Belmesövo
* Berözovka
* Borzovaya Zaimka
* Vlasiha (köy)
* Vlasiha (stantsiya)
* Gonba
* Jeleznodorojnaya Kazarma 242 km
* Jeleznodorojnaya Kazarma 250 km
* Jeleznodorojnaya Kazarma 253 km
* Zemlânuha
* Kazönnaya Zaimka
* Konühi
* Lebâjye
* Lesnoy
* Mohnatuşka
* Nauçnıy Gorodok
* Novomihaylovka
* Plodopitomnik
* Polzunovo
* Prigorodnıy
* Sadovodov
* Tsentralnıy
* Çernitsk
* Yujnıy
* Yagodnoye
## İhtar